Kathāsaritsāgara · Chapter 12.33

% - - v - v - - - - v v v v v v v v - - - %
% v v -| v| - v - -| - - v v v v v - v - - - % Gīti (30+30 morae)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare śaśāṅkavatīlambake dvātriṃśas taraṅgaḥ /
trayastriṃśas taraṅgaḥ /
namo vighnajite yasya jānudeśe vivartate /
kumbhasrasteva nakṣatramālā rātriṣu nṛtyataḥ

% v -| - v v -| - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - - - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v| - v - % D correct
tataḥ kathāvasāne sa mārgamadhyātsamutthitaḥ /
mṛgāṅkadatto muditaḥ prāptavikramakesarī

% v -| v - v - -| v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v - v v - v - % D correct
guṇākareṇa sahitas tathā vimalabuddhinā /
savicitrakatho bhīmaparākramasamanvitaḥ

% v - v - v| v v -| % A na-vipulā
% v -| v v v - v - % B correct
% v v - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
pracaṇḍaśaktiyuktaś ca śrutadhidvijasaṃgataḥ /
prāptaśeṣānvicinvānaḥ śāpaviśleṣitānsakhīn

% v - v - v - -| -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
śaśāṅkavatyāḥ saṃprāptyai prāgevojjayinīṃ prati /
gantuṃ pravṛttaḥ punarapyuccacālātmanāṣṭamaḥ

% v - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - - v v -| v - % B correct
% - -| v - -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
kramātprāpa ca sa grīṣmaśuṣkatoyāmapādapām /
aṭavīṃ caṇḍamārtaṇḍatāpasaṃtaptavālukām

% v - - v| v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% v v -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
tasyāṃ vrajansa sacivānrājaputro jagāda tān /
paśyataiṣāṭavī kīdṛgdurgamāyatabhair avā

% - -| v - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % B correct
% - v - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % D correct
eṣā hi vibhraṣṭapathā janatyaktā nirāśrayā /
udyadduḥkhānalajvālevābhir marumarīcibhiḥ

% - -| v| - - v v -| % A bha-vipulā
% v - - -| v - v - % B correct
% - - - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % D correct
vikīrṇarūkṣakeśeva tṛṇair ucchuṣkamarmaraiḥ /
siṃhavyāghrādivitrāsasaromāñceva kaṇṭakaiḥ

% v - v - v - - v| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| - v - % D correct
rudatīvātapaklāntajalākāṅkṣīmṛgāravaiḥ /
tadeṣā tvarayāsmābhir laṅghanīyā viśaṅkaṭā

% v v - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% v - -| v v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
ityūcivān sa taiḥ sārdhaṃ sacivaiḥ kṣuttṛṣārditaiḥ /
drutaṃ mṛgāṅkadattastāmaṭavīmudalaṅghayat

% - - v -| v| -| - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v -| v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % D correct
dadarśa cāgre sumahatsvacchaśītajalair bhṛtam /
saro 'rkatāpagalitasyāmṛtāṃśoriva dravaiḥ

% v - v| - -| v v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % B correct
% v -| v - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % D correct
digantavyāpivistāraṃ pratibimbamivātmanaḥ /
draṣṭuṃ trailokyalakṣmyeva vihitaṃ maṇidarpaṇam

% v - - - v - - -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - -| - - v - - v| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
dhārtarāṣṭrakṛtakṣobhaṃ vicitrārjunavibhramam /
viśrāntikṛtsvādurasaṃ bhāratānukṛtiṃ dadhat

% - v - v v - - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - - v - - v v -| % C bha-vipulā
% - v - v v -| v - % D correct
upakaṇṭhamilannīlakaṇṭhapītaviṣottamam /
acyutāśritalakṣmīkaṃ manthakālābdhisaṃnibham

% v v - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
sūryaraśmibhir aprāptagambhīraśiśirāntaram /
anantapadmanilayaṃ pātālam iva bhūmigam

% - v - v v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% v - v - v v v -| % C na-vipulā
% - - v| v v| - v - % D correct
tasya tīre ca sarasaḥ paścime sa vyalokayat /
rājaputraḥ sasacivo mahāntaṃ divyapādapam

% - v| - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - v -| -| v - v - % B correct
% - v - -| v v v -| % C na-vipulā
% v - -| - v - v - % D correct
vātāndolitavistāriśākhābhujakadambakam /
mūrdhalagnābhrasaritaṃ nṛtyantam iva śaṃkaram

% - - - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% - v - - v v v -| % C na-vipulā
% - - v| v v| - v - % D correct
atyunnatena śirasā vyomapṛṣṭhāvagāhinā /
kautukānnandanodyānaśobhāṃ draṣṭumivodyatam

% - - v - v| v v -| % A na-vipulā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % D correct
śobhamānaṃ phalair divyarasaiḥ śākhāvalambibhiḥ /
kalpadrumaṃ surānaddhaiḥ pīyūṣakalaśair iva

% - v - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% - - v v v -| v - % D correct
mā māṃ yathā tathā kaś citsprākṣīditi khagāravaiḥ /
vyāharantam iva preṅkhatpallavāgrakaraṃ muhuḥ

% -| -| v -| v -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v| v - v - % B correct
% - v - v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % D correct
yāvan mṛgāṅkadattas taṃ sa nirvarṇayati prabhuḥ /
tāvat tanmantriṇas tasmin pradhāvya kṣuttṛṣārditāḥ

% - -| v - v - -| -| % A pathyā
% v| - - v v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
phalāni bhoktumārūḍhās tasya dṛṣṭvaiva tāni te /
phalatvaṃ ṣaḍapi prāptā mānuṣā apyaśaṅkitam

% v - v| - v - - -| % A pathyā
% - v| - - v| - v| - % B correct
% v - -| v v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
tato mṛgāṅkadattastānapaśyanvihvalaḥ sakhīn /
ekaikaṃ sa tarau tatra nāmagrāhamaśabdayat

% v -| v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v - % B correct
% - - -| v| v -| - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
yadā dadurna vacanaṃ na cādṛśyanta te kva cit /
tadā hā hā hato 'smīti nair āśyavidhuraṃ vadan

% v -| v - v| v v -| % A na-vipulā
% v| - - - v| -| v| - % B correct
% v -| -| -| v -| - v| % C pathyā
% -| - v v v -| v - % D correct
sa rājaputro nyapatanmūrcchito 'tra mahītale /
drumānārūḍhapārśvasthakevalaśrutadhidvijaḥ

% v| - v - -| v v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% - v -| v| v - v - % B correct
% v - - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
śrutadhiḥ sa ca viprastam uvācāśvāsya tatkṣaṇam /
kṛtaprajño 'pi kiṃ deva tyaktadhair yo 'vasīdasi

% v v -| v| v| - - v| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% v - - -| v| -| - -| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
aśnute hi sa kalyāṇaṃ vyasane yo na muhyati /
nāgaśāpaviyuktān kiṃ naitān saṃprāptavān asi

% - v -| v| v| - - -| % A pathyā
% v v -| -| v| - v - % B correct
% - v - v v - -| -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
tathaiva punarapyetānmantriṇo 'nyāṃś ca lapsyase /
śaśāṅkavatyā saṃyogo 'py acirātte bhaviṣyati

% v - v| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| -| v| - v - % B correct
% v - v - -| - - -||% C ma-vipulā
% v v - -| v - v - % D correct
evaṃ śrutadhinoktaḥ sanrājaputro jagāda saḥ /
kuta etadidaṃ dhātrā nāśāyāsūtritaṃ hi naḥ

% - -| v v v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % B correct
% v v| - v v -| - -| % C pathyā
% - - - - v -| v| - % D correct
kvānyathā niśi vetālaḥ kva ca bhīmaparākramaḥ /
kva śaśāṅkavatījñānaṃ tatsaṃvādaprasaṅgataḥ

% - v -| v v| - - -| % A pathyā
% v| v| - v v - v - % B correct
% v| v - v v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tāṃ ca prāptumayodhyāyāḥ kva cāsmākaṃ vinirgamaḥ /
vindhyāṭavyāṃ kva cānyonyaviyogo nāgaśāpataḥ

% -| -| - v v - - -| % A pathyā
% v| - - -| v - v - % B correct
% - - - -| v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % D correct
tataḥ katipayānāṃ naḥ kramaśaḥ kva ca saṃgamaḥ /
kva cādhunā viyogo 'yamiṣṭatyāgaḥ punaḥ sakhe

% v -| v v v - -| -| % A pathyā
% v v -| v| v| - v - % B correct
% v| - v -| v - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v -| v - % D correct
te hi vṛkṣe 'tra bhūtena grastāstaiś ca vinā mama /
kā śaśāṅkavatī kiṃ ca jīvitaṃ tadalaṃ bhramaiḥ

% -| v| - -| v| - - -| % A pathyā
% - - -| v| v -| v - % B correct
% -| v - v v -| -| v| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
ity ūcivāñ śucā so 'tra sarasy ātmānam ujjhitum /
mṛgāṅkadatta uttasthau śrutadhau vārayaty api

% -| - v -| v -| -| v| % A pathyā
% v -| - - v| - v - % B correct
% v - v - v| - - -| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
tāvadvāgatra gaganāduccacārāśarīriṇī /
mā putra sāhasaṃ kārṣīḥ sarvaṃ svantaṃ hi bhāvi te

% - - - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% -| - v| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v| - % D correct
asmin gaṇapatir devaḥ svayaṃ vasati pādape /
sa ca tvatsacivair etair adyājñānād vimānitaḥ

% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% v -| v v v| - v - % B correct
% v| -| - v v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
te hy aśuddhā anācāntā akṣālitakarāṅghrayaḥ /
kṣudhārtāstannivāse 'sminnārūḍhāḥ phalalipsavaḥ

% -||v - -| v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v - - - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % D correct
tataḥ spṛṣṭeṣu teṣv atra phalatām eva te gatāḥ /
yaccittāstadgatiṃ gacchantviti vighneśaśāpataḥ

% v -| - - v| -| - v| % A pathyā
% v v -| - v| -| v - % B correct
% - - - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v| - - v - v - % D correct
anye 'pi ye tvatsacivāścatvāras te pathāmunā /
āgatā evamevāsminnārūḍhāḥ phalatāṃ gatāḥ

% - -| v| -| - v v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% - - -| -| v - v - % B correct
% - v -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v -| v - % D correct
tasmādārādhayaitaṃ tvaṃ tapobhir gaṇanāyakam /
etatprasādāt sarveṣṭasiddhis tava bhaviṣyati

% - - - - v - -| -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| v v| v - v - % D correct
ity uktaḥ sa sudhāsārasṛjevākāśato girā /
mṛgāṅkadatto jātāstho dehatyāgānnyavartata

% -| - -| v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - - - v - v - % D correct
kṛtvā ca sarasi snānaṃ tarau tasmin gaṇādhipam /
arcayitvojjhitāhāras tam astauṣīt kṛtāñjaliḥ

% - -| v| v v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% v| - - -| v - v - % D correct
jaya nijatāṇḍavaḍambaramardabharanyañcitena bhuvanena /
samahīśailavanena praṇamyamāneśa gajavadana

% v v| v v - v v - v v - v v - - v - v| v v - - %
% v v - - v v - -| v - v - - v| v v v v - % Āryā (30+27 morae): vipulā
jaya sasurāsuramānuṣabhuvanatrayapūjitāṅghrikamalayuga /
varavividhasiddhinirbharanidhāna kumbhopamākāra

% v v| v v - v v - v v v v - v v - v - v v v v v - %
% v v v v v - v - v v v - v| - - v - - - % Āryā (30+27 morae): vipulā
jaya yugapaduditacaṇḍadvādaśadinakṛtpradīptatejaska /
haraharisurapatidurjayaditijakulākālakalpānta

% v v| v v v v v v - - - v v v v - v - v - - - %
% v v v v v v v v - v v v v v v - - v - - - % Āryā (30+27 morae): vipulā
jaya bhaktavṛjinavāraṇa līlānīrājanolmukeneva /
paraśuvareṇa virājitakaratalakalitānalajvāla

% v v| - v v v v - v v| - - - - v - v - - - %
% v v v v - v| v - v v v v v v v v - v - - - % Āryā (30+27 morae): vipulā
abhimatasiddhyai bhartustripurāvajaye gaṇeśa gauryāpi /
yaḥ pūjito 'si taṃ tvāṃ śrito 'smi śaraṇaṃ namas te 'stu

% v v v v - -| - - v v - v v -| v - v| - - - %
% -| - v -| v| -| -| v -| v| v v -| v -| -| - % Āryā (30+27 morae): vipulā
iti saṃstutavighneśo nirāhāraḥ kuśāstare /
mṛgāṅkadatto 'naiṣīttāṃ rātriṃ tasya tarostale

% v v| - v v - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - v| v - v - % D correct
tathaivaikādaśāhāni śrutadhau paricārake /
vighneśārādhanaparo rājaputro nināya saḥ

% v - - - v - - -| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% - - - - v v v -| % C na-vipulā
% - v - -| v - v| - % D correct
dvādaśe 'hni niśi svapne taṃ jagāda gaṇeśvaraḥ /
vatsa tuṣṭo 'smi te muktaśāpān prāpsyasi mantriṇaḥ

% - v -| v| v -| - -| % A pathyā
% -| v - v| v - v - % B correct
% - v| - -| v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v| - v - % D correct
gatvā ca taiḥ samaṃ prāpya tāṃ śaśāṅkavatīṃ kramāt /
pratyāvṛtya svanagarīṃ pṛthvīrājyaṃ kariṣyasi

% - -| v| -| v -| - v| % A pathyā
% -| v - v v -| v - % B correct
% - - - -| v v v -| % C na-vipulā
% - - - -| v - v - % D correct
evaṃ gaṇeśvarādiṣṭaḥ prabuddhaḥ sa niśākṣaye /
mṛgāṅkadattaḥ svapnaṃ taṃ dṛṣṭaṃ śrutadhaye 'bhyadhāt

% - -| v - v - - -| % A pathyā
% v - -| v| v - v - % B correct
% v - v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% - -| v v v -| v - % D correct
tenābhinanditaḥ prātaḥ snātvābhyarcya vināyakam /
tadvāsavṛkṣaṃ taṃ yāvatkurute sa pradakṣiṇam

% - - v - v -| - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - - v - -| -| - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v v -| -| v - v - % D correct
tāvat samaṃ tarostasmādavatīrya daśāpi te /
phalatvamuktāḥ sacivā nipetus tasya pādayoḥ

% - -| v -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v| v - v| - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - -| - v| - v - % D correct
vyāghrasenas tathā sthūlabāhurmeghabalo 'pi ca /
dṛḍhamuṣṭiścaturthaś ca ṣaṭ cādau ye 'tra varṇitāḥ

% - v - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v| - % B correct
% v v - - v - -| v| % C pathyā
% -| - -| -| v| - v - % D correct
tataḥ sa sakalānsamaṃ sapadi mantriṇaḥ prāpya tān
dṛśākulitayā girā pramadamantharārambhayā /
nareśvarasuto 'dhikapraṇayam ekam ekaṃ muhur
dadarśa pariṣasvaje tad anu saṃbabhāṣe kṛtī

% v -| v| v v - v -| v v v| - v -| - v| - % Pṛthvī (8+9)
% v - v v v -| v -| v v v - v - - v - % Pṛthvī (8+9)
% v - v v v -| v - v v v| - v| - -| v - % Pṛthvī (8+9): caesura in compound or incorrect?
% v - v| v v - v -| v| v v| - v - -| v - % Pṛthvī (8+9)
te 'pi navendukṣāmaṃ kṛtatapasaṃ vīkṣya taṃ prabhuṃ sāsrāḥ /
śrutadhinigaditayathārthāḥ praśaśaṃsurnārthavantamātmānam

% -| v| v - - - -| v v v v -| - v| -| v -| - - %
% v v v v v v v v - -| v v - - - v - v - - - % Gīti (30+30 morae)
atha tatra sa tair mṛgāṅkadattaḥ
sarasi kṛtāplavanādibhiḥ sahaiva /
sacivaiḥ sukhapāraṇaṃ saharṣo
vidadhe labdhadhṛtiḥ svakāryasiddhyai