Kathāsaritsāgara · Chapter 10.4
% v v| v v - v v - -| v v v v - - v - v -| - - %
% - v v v - v v v -| - v v -| - v - v - v| v - % Gīti (30+30 morae)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare śaktiyaśolambake tṛtīyas taraṅgaḥ /
caturthas taraṅgaḥ /
tato vidyādharīyugmakathām ākhyāya gomukhaḥ /
naravāhanadattaṃ tam uvāca sacivāgraṇīḥ
% v -| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v| - v - % B correct
% v v - v v - -| v| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
keciddeva sahante 'tra lokadvayahitaiṣiṇaḥ /
sāmānyā api kāmāderāvegaṃ kṛtabuddhayaḥ
% - - - v| v - -| v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - -| v v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % D correct
tathā ca śūravarmākhyo babhūva kulaputrakaḥ /
rājñaḥ kuladharākhyasya sevakaḥ khyātapauruṣaḥ
% v -| v| - v - - -| % A pathyā
% v - v| v v - v - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
sa grāmadāgato jātu praviṣṭo 'śaṅkitaṃ gṛhe /
bhāryāṃ svenaiva mittreṇa dadarśa svair asaṃgatām
% -| - v - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - -| - - v| - - v| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
dṛṣṭvā niyamya sa krodhaṃ cintayām āsa dhair yataḥ /
kiṃ mitradrohiṇaitena paśunā nihatena me
% - -| v - v| -| - -| % A pathyā
% - v -| - v| -| v - % B correct
% -| - - - v - - v| % C pathyā
% v v -| v v - v| - % D correct
duścāriṇyānayā vāpi pāpayā nigṛhītayā /
kiṃ karomy aham apy enamātmānaṃ pāpabhāginam
% - - - - v -| - v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% -| v -| v v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
ityālocya parityajya tāvubhāvapyuvāca saḥ /
hanyāmahaṃ taṃ yuvayor yaṃ paśyeyaṃ punaḥ punaḥ
% - - - v| v - - v| % A pathyā
% - v - - v - v| - % B correct
% - - v -| -| v v -| % C bha-vipulā
% -| - - -| v -| v - % D correct
nāgantavyamito bhūyo mama locanagocaram /
ity uktvā tena muktau tau yayatuḥ kvāpi dūrataḥ
% - - - v v -| - -| % A pathyā
% v v| - v v - v - % B correct
% -| - -| - v| - -| -| % C pathyā
% v v -| - v| - v - % D correct
sa tvanyāṃ pariṇīyābhūcchūravarma sunirvṛtaḥ /
evaṃ deva jitakrodho na duḥkhasyāspadībhavet
% -| - -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v| v - v - % B correct
% - -| - v| v - - -| % C pathyā
% v| - - - v - v - % D correct
kṛtaprajñaś ca vipadā deva jātu na bādhyate /
tiraścām apihi prajñā śreyase na parākramaḥ
% v - - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - v| - v| v| - v - % B correct
% v - -| v v -| - -| % C pathyā
% - v -| v| v - v - % D correct
tathā ca śṛṇvimāṃ siṃhavṛṣabhādigatāṃ kathām /
āsīt ko'pi vaṇikputro dhanavānnagare kva cit
% v -| v| - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v -| v - % B correct
% - -| - v| v - - -| % C pathyā
% v v - v v -| v| - % D correct
tasyaikadā vaṇijyārthaṃ gacchato mathurāṃ purīm /
bhāravoḍhā yugaṃ karṣan bhareṇa yugabhaṅgataḥ
% - - v -| v - - -| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
giriprasravaṇodbhūtakardame skhalitaḥ pathi /
saṃjīvakākhyo vṛṣabhaḥ papātāṅgair vicūrṇitaiḥ
% v - - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v -| v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - - -| v - v - % D correct
dṛṣṭvābhighātaniśceṣṭamasiddhotthāpanakramaḥ /
nirāśastaṃ cirāttyaktvā vaṇikputro jagāma saḥ
% - - v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
sa ca saṃjīvako daivāt samāśvasto vṛṣaḥ śanaiḥ /
utthāya śaṣpān samṛdūn aśnan prakṛtim āptavān
% v| v| - - v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v -| v - % B correct
% - - v| - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| v v v| - v - % D correct
gatvā ca yamunātīraṃ haritāni tṛṇāni saḥ /
khādan svacchandacārī san pṛṣṭāṅgo balavān abhūt
% - -| v| v v - - -| % A pathyā
% v v - v| v - v| - % B correct
% - -| - - v - -| -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
vyacarat pīnakakudo mādyan haravṛṣopamaḥ /
śṛṅgotpāṭitavalmīkaḥ sa ca tatronnadan muhuḥ
% v v -| - v v v -| % A na-vipulā
% - -| v v v - v - % B correct
% - - - v v - - -| % C pathyā
% v| v| - - v -| v - % D correct
tatkālaṃ cābhavattatra nātidūre vanāntare /
siṃhaḥ piṅgalako nāma vikramākrāntakānanaḥ
% - - -| - v - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| - v v -| - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
mṛgarājasya tasyās tāṃ mantriṇau jambukāv ubhau /
eko damanako nāma tathā karaṭako 'paraḥ
% v v - - v| - -| -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% - -| v v v -| - v| % C pathyā
% v -| v v v -| v - % D correct
sa siṃho jātu toyārtham āgacchan yamunātaṭam /
tasyārān nādam aśrauṣīt saṃjīvakakakudmataḥ
% v| - -| - v| - - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - - -| - v| - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
śrutvā cāśrutapūrvaṃ taṃ tannādaṃ dikṣu mūrcchitam /
sa siṃho 'cintayatkasya bata nādo 'yamīdṛśaḥ
% - -| - v v - -| -| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% v| - -| - v - - v| % C pathyā
% v v| - -| v - v - % D correct
nūnamatra mahatsattvaṃ kiṃcittiṣṭhatyavaimi tat /
taddhi dṛṣṭvaiva māṃ hanyādvanādvāpi pravāsayet
% - v - v| v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v| - % B correct
% - v| - - v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % D correct
iti so 'pītapānīya eva gatvā vanaṃ drutam /
bhītaḥ siṃho nigūhyāsīdākāramanuyāyiṣu
% v v| -| - v - - v| % A pathyā
% - v| - -| v -| v - % B correct
% - -| - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
atha prājño damanakaḥ sa mantrī tasya jambukaḥ /
tam avocat karaṭakaṃ dvitīyaṃ mantriṇaṃ rahaḥ
% v -| - -| v v v -| % A na-vipulā
% v| - -| - v| - v - % B correct
% v| v - -| v v v -| % C na-vipulā
% v - -| - v -| v - % D correct
asmatsvāmī payaḥ pātuṃ gato 'pītvaiva tatkatham /
āgatastvaritaṃ bhadra praṣṭavyo 'traiṣa kāraṇam
% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v| - v - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
tataḥ karaṭako 'vādīdvyāpāro 'smākameṣa kaḥ /
śrutastvayā na vṛttāntaḥ kiṃ kīlotpāṭinaḥ kapeḥ
% v -| v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v| - % B correct
% v - v -| v| - - -| % C pathyā
% -| - - - v -| v - % D correct
nagare kvāpi kenāpi vaṇijā devatāgṛham /
kartuṃ prārabdham abhavad bhūrisaṃbhṛtadārukam
% v v -| - v| - - v| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - -| - - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - v v - v - % D correct
tatra karmakarāḥ kāṣṭhaṃ krakacordhvārdhatāṭitam /
dattāntaḥkīlayantraṃ te sthāpayitvā gṛhaṃ yayuḥ
% - v| - v v -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - - - - v - -| -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
tāvadāgatya tatraiko vānaraś cāpalotplutaḥ /
kīlavyastavibhāge 'pi kāṣṭhe tasminn upāviśat
% - v - - v| - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - - v v - -| v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
nāḍyantare mukhe mṛtyoriva tatropaviśya ca /
kīlamutpāṭayām āsa hastābhyāṃ niṣprayojanam
% - - v -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v| - - v - v| - % B correct
% - v - - v -| - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
nipatyotkhātakīlena saha kāṣṭhena tena ca /
tadbhāgadvayasaṃghaṭṭapīḍitāṅgo mamāra saḥ
% v - - - v - - v| % A pathyā
% v v| - - v| - v| - % B correct
% - - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % D correct
evaṃ na yasya yastkarma sa tatkurvanvinaśyati /
tasmātkiṃ mṛgarājasya vijñātenāśayena naḥ
% - -| v| - v| - - v| % A pathyā
% v| - - - v - v - % B correct
% - - -| v v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v| - % D correct
etatkaraṭakāc chrutvā dhīro damanako 'bravīt /
antarbhūya prabhoḥ prāpyo viśeṣaḥ sarvadā budhaiḥ
% - - v v v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - - - -| v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
ko hi nāma na kurvīta kevalodarapūraṇam /
evaṃ damanakenokte sādhuḥ karaṭako 'bravīt
% -| v| - v| v| - - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
svecchayātipraveśo yo na dharmaḥ sevakasya saḥ /
iti coktaḥ karaṭakenedaṃ damanako 'bhyadhāt
% - v - - v - -| -| % A pathyā
% v| - -| - v - v| - % B correct
% v v| - -| v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % D correct
maivamātmānurūpaṃ hi phalaṃ sarvo 'pi vāñchati /
śvā tuṣyatyasthimātreṇa kesarī dhāvati dvipe
% - v - - v - -| v| % A pathyā
% v -| - -| v| - v - % B correct
% -| - - - v - - v| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
etac chrutvā karaṭako 'vādīdevaṃ kṛte yadi /
kupyati pratyuta svāmī tadviśeṣaphalaṃ kutaḥ
% - -| - -| v v v -| % A na-vipulā
% - - - -| v -| v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
atīva karkaśāḥ stabdhā hiṃsrair jantubhir āvṛtāḥ /
durāsadāś ca viṣamā īśvarāḥ parvatā iva
% v - v| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v| - v - % B correct
% v - v -| v| v v -| % C na-vipulā
% - v -| - v -| v - % D correct
tato damanako 'vādītsatyametadbudhastu yaḥ /
svabhāvānupraveśena svīkaroti śanaiḥ prabhum
% v -| v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v| - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
evaṃ kurviti tenoktas tataḥ karaṭakena saḥ /
yayau damanakas tasya siṃhasya svāmino 'ntikam
% - -| - v v| - - -| % A pathyā
% v -| v v v - v| - % B correct
% v -| v v v -| - v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
praṇipatyopaviṣṭaś ca siṃhaṃ piṅgalakaṃ sa tam /
svāminaṃ kṛtasatkāraṃ kṣaṇādevaṃ vyajijñapat
% v v - - v - -| v| % A pathyā
% - -| - v v -| v| - % B correct
% - v -| v v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
ahaṃ kramāgatastāvaddeva bhṛtyo hitastava /
hitaḥ paro 'pi svīkāryo heyaḥ svo 'py ahitaḥ punaḥ
% v -| v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - -| v - v - % B correct
% v -| v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| -||v v -| v - % D correct
krītvānyato 'pi mūlyena mārjāraḥ poṣyate hitaḥ /
ahito hanyate yatnādgṛhajāto 'pi mūṣakaḥ
% - - v -| v| - - v| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% v v -| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v| - v - % D correct
śrotavyaṃ ca hitaiṣibhyo bhṛtyebhyo bhūtimicchatā /
apṛṣṭair api kartavyaṃ taiś ca kāle hitaṃ prabhoḥ
% - - -| v| v - - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v - -| v v| - - -| % C pathyā
% -| v| - -| v -| v - % D correct
tadviśvasiṣi ceddeva na kupyasi na nihnuṣe /
pṛcchāmi tadahaṃ kiṃcinna codvegaṃ karoṣi cet
% - - v v v| - - v| % A pathyā
% v| - v v| v| - v - % B correct
% - - v| v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v| - - -| v - v| - % D correct
evaṃ damanakenoktaḥ siṃhaḥ piṅgalako 'bravīt /
viśvāsārho 'si bhakto 'si tanniḥśaṅkaṃ tvayocyatām
% - -| v v v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - - - -| v| - -| v| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
iti piṅgalakenokte 'vocaddamanako 'tha saḥ /
deva pānīyapānārthaṃ tṛṣito gatavānasi
% v v| - v v - - -| % A pathyā
% - - v v v -| v| - % B correct
% - v| - - v - - -| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
tadapītajalaḥ kiṃ tvamāgato vimanā iva /
etattadvacanaṃ śrutvā sa mṛgenro vyacintayat
% v v - v v -| -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v -| v - % B correct
% - - - v v -| - -| % C pathyā
% v| v - -| v - v - % D correct
lakṣito 'smyamunā tatkiṃ bhaktasyāsya nigūhyate /
ityālocyābravīttaṃ sa śṛṇu gopyaṃ na te 'sti me
% - v -| v v -| - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - - - - v - -| v| % C pathyā
% v v| - -| v| -| v| - % D correct
jalapārśvagatenātra nādo 'pūrvaḥ śruto mayā /
sa cāsmadadhikasyogro jāne sattvasya kasyacit
% v v - v v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v| - v v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
bhāvyaṃ śabdānurūpeṇa prāyeṇa prāṇinā yataḥ /
prajāpatervicitro hi prāṇisargo 'dhikādhikaḥ
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% v - v - v - -| -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tena ceha praviṣṭena na śarīraṃ na me vanam /
tasmādito mayānyatra gantavyaṃ kānane kva cit
% - v| - -| v - - v| % A pathyā
% v| v - -| v| -| v - % B correct
% - - v -| v - - v| % C pathyā
% - - -| - v -| v| - % D correct
iti vādinamāha sma siṃhaṃ damanako 'tha tam /
śūraḥ sanniyatā deva kiṃ vanaṃ tyaktumicchasi
% v v| - v v - -| v| % A pathyā
% - -| v v v -| v| - % B correct
% - -| - v v -| - v| % C pathyā
% -| v -| - v - v - % D correct
jalena bhajyate setuḥ snehaḥ karṇejapena tu /
arakṣaṇena mantraś ca śabdamātreṇa kātaraḥ
% v - v| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% v - v - v| - -| v| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
yantrādiśabdās te te hi bhavanty eva bhayaṃkarāḥ /
paramārtham avijñāya na bhetavyam ataḥ prabho
% - - v - -| -| -| v| % A ma-vipulā
% v -| - v| v - v - % B correct
% v v - v| v - - v| % C pathyā
% v| - - v| v -| v - % D correct
tathā ca bherīgomāyukatheyaṃ śrūyatāṃ tvayā /
ko'pi kvāpi vanoddeśe gomāyur abhavat purā
% v -| v| - - - - v % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect? pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % B correct
% - -| - v| v - - -| % C pathyā
% - - v| v v -| v - % D correct
sa bhakṣyārthī bhramanvṛttayuddhāṃ prāpya bhuvaṃ dhvanim /
gambhīramekataḥ śrutvā bhīto dṛṣṭiṃ tato dadau
% v| - - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v -| v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
tatrādṛṣṭacarāṃ bherīmapaśyatpatitasthitām /
kimīdṛśo 'yaṃ prāṇī syātko 'pyevaṃrūpaśabdakṛt
% - - - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% v - v -| -| - -| - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% -| - - - v - v - % D correct
iti saṃcintayandṛṣṭvā niḥspandāṃ tām upāgataḥ /
yāvat paśyati tāvat sa nāyaṃ prāṇītyabudhyata
% v v| - - v - - -| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% - -| - v v| - -| v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
vātavellaccharastambahatacarmapuṭodbhavam /
śabdaṃ nirūpya tasyāṃ ca sa gomāyurjahau bhayam
% - v - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% - -| v - v| - -| v| % C pathyā
% v| - - - v -| v - % D correct
syātkiṃcidbhakṣyamatrāntarity utpāṭya sa puṣkaram /
praviśya vīkṣate yāvatkevale dārucasrmaṇī
% - - - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% -| - - v| v| - v - % B correct
% v - v| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
taddeva śabdamātreṇa kiṃ bibhyati bhavādṛśāḥ /
manyase yadi tattatra tadvijñātuṃ vrajāmy aham
% - - v| - v - - v| % A pathyā
% -| - v v| v - v - % B correct
% - v -| v v| - - v| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
ityūcivāndamanako gaccha śakto 'si cediti /
gaditastena siṃhena sa yayau yamunātaṭam
% - - v - v v v -| % A na-vipulā
% - v| - -| v| - v - % B correct
% v v - - v| - - v| % C pathyā
% v| v -| v v - v - % D correct
tatra śabdānusāreṇa yāvat svairaṃ sa gacchati /
tāvattṛṇāni khādantaṃ vṛṣabhaṃ taṃ dadarśa saḥ
% - v| - - v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - - v - v| - - -| % C pathyā
% v v -| -| v - v| - % D correct
upetya cāntikaṃ tasya kṛtvā tena ca saṃvidam /
gatvā tasmai sa siṃhāya yathāvastu śaśaṃsa tat
% v - v| - v -| - v| % A pathyā
% - -| - v| v| - v - % B correct
% - -| - -| v| - - v| % C pathyā
% v - - v| v - v| - % D correct
mahokṣaḥ sa tvayā dṛṣṭaḥ saṃstavaś ca kṛto yadi /
tadihānaya taṃ yuktyā tāvat paśyāmi kīdṛśaḥ
% v - -| -| v -| - -| % A pathyā
% - v -| v| v -| v - % B correct
% v v - v v| -| - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
ity uktvā sa prahṛṣṭastaṃ siṃhaḥ piṅgalakas tataḥ /
vṛṣasya prāhiṇottasya pārśvaṃ damanakaṃ punaḥ
% -| - -| -| v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
ehyahvayati tuṣṭastvamasmatsvāmī mṛgādhipaḥ /
iti gatvā damanakenoktaḥ sa vṛṣabho bhayāt
% - - v v v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % B correct
% v v| - -| v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| v| v v -| v - % D correct
yadā na pratipede tattadā gatvā punarvanam /
taṃ nijasvāminaṃ siṃhaṃ tasyābhayamadāpayat
% v -| -| v v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % B correct
% -| v - - v -| - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
etyābhayena cāśvāsya tataḥ saṃjīvakaṃ sa tam /
vṛṣabhaṃ taṃ damanako 'naiṣītkesariṇo 'ntikam
% - - v - v| - - v| % A pathyā
% v -| - - v -| v| - % B correct
% v v -| -| v v v -| % C na-vipulā
% - - - v v -| v - % D correct
sa cāgataṃ taṃ praṇataṃ dṛṣṭvā siṃhaḥ kṛtādaraḥ /
uvācehaiva tiṣṭha tvaṃ matpārśve nirbhayo 'dhunā
% v| - v -| -| v v -| % A bha-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - - - v| - -| -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
tadeti tena tatrasthenāhṛtaḥ sa tathā kramāt /
ukṣṇā yathānyavimukhas tadvaśo 'bhūt sa kesarī
% v - v| - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v| v -| v - % B correct
% - -| v - v v v -| % C na-vipulā
% - v -| -| v| - v - % D correct
tato damanako 'vādītkhinnaḥ karaṭakaṃ rahaḥ /
paśya saṃjīvakahṛtaḥ svāmī nāvāmavekṣate
% v -| v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % B correct
% - v| - - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
eka evāmiṣaṃ bhuṅkte na bhāgaṃ nau prayacchati /
mūḍhabuddhiḥ prabhuścāyamukṣṇānenādya śikṣyate
% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% v| - -| -| v - v - % B correct
% - v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v| - v - % D correct
kṛto mayaiva doṣo 'yaṃ yadetaṃ vṛṣamānayam /
tat tathāhaṃ kariṣyāmi yathokṣāyaṃ vinaṅkṣyati
% v -| v - v| - -| -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% -| v - -| v - - v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
asthānavyasanāccāyaṃ nivartsyati yathā prabhuḥ /
etaddamanakāc chrutvā vacaḥ karaṭako 'tha saḥ
% - - - v v - - -| % A pathyā
% v - v v| v -| v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% v -| v v v -| v| - % D correct
sakhe na kartumadhunā śakṣyatyetadbhavānapi /
tato damanako 'vādīcchakṣyāmi prajñayā dhruvam
% v -| v| - v v v -| % A na-vipulā
% - - - - v - v - % B correct
% v -| v v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
na sa śaknoti kiṃ yasya prajñā nāpadi hīyate /
tathā ca makarasyaitāṃ bakahantuḥ kathāṃ śṛṇu
% v| v| - - v| -| - -| % A pathyā
% - -| - v v| - v - % B correct
% v -| v| v v - - -| % C pathyā
% v v - -| v -| v - % D correct
āsīt ko'pi bakaḥ pūrvaṃ matsyāḍhye sarasi kva cit /
matsyās tatra palāyanta tasya dṛṣṭipathādbhayāt
% - -| - v| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v| - % B correct
% - -| - v| v - - v| % C pathyā
% - v| - v v - v - % D correct
aprāpnuvaṃś ca mithyā tānsa matsyānabravīdbakaḥ /
ihāgato matsyaghātī puruṣaḥ ko'pi jālavān
% - - v -| v| - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v| - - - v - v - % B correct
% v - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% v v -| - v| - v - % D correct
sa jālenācirād yuṣmān gṛhītvā nihaniṣyati /
tat kurudhvaṃ mama vaco viśvāso vo 'sti cen mayi
% v| - - - v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% -| v - -| v v| v -| % C na-vipulā
% - - -| -| v| -| v - % D correct
astyekānte saraḥ svacchamajñātamiha dhīvaraiḥ /
ete tatra nivāsārthaṃ nītvaikaikaṃ kṣipāmi vaḥ
% - - - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v| - v - % B correct
% - -| - v| v - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v| - % D correct
tac chrutvā sabhayair ūce matsyaistair jaḍabuddhibhiḥ /
evaṃ kuruṣva viśvastā vayaṃ tvayyakhilā iti
% -| - -| v v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - -| v - v| - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
tato bakas tān ekaikaṃ matsyān nitvā śilātale /
vinyasya bhakṣayām āsa sa bahūn vipralambhakaḥ
% v -| v -| -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v| - v -| - v| % C pathyā
% v| v -| - v - v - % D correct
dṛṣṭvā mīnānnayantaṃ taṃ makarastatsarogataḥ /
eko bakaṃ taṃ papraccha nayasi kva timīniti
% - -| - - v - -| -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - -| v -| -| - - v| % C ma-vipulā
% v v -| v| v - v - % D correct
tatas taṃ sa tadevāha bako matsyānuvāca yat /
tena bhīto jhaṣo 'vocatsa mām apinayeti tam
% v -| -| v| v - - v| % A pathyā
% v -| - - v - v| - % B correct
% - v| - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v| -| v v v - v| - % D correct
so 'pi tanmāṃsagardhāndhabuddhirādāya taṃ bakaḥ /
utpatya prāpayati tadyāvavadhyaśilātalam
% -| v| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| -| v - % B correct
% - - -| - v v v| - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
tāvattajjagdhamīnāsthiśakalānyatra vīṣya saḥ /
taṃ budhyate sma makaro bakaṃ viśvāsya bhakṣakam
% - - - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v| - v| - % B correct
% -| - v -| v| v v -| % C na-vipulā
% v -| - - v| - v - % D correct
tataḥ śilātalanyastamātras tasya sa tatkṣaṇam /
bakasya makaro dhīmāṃścakartāvihvalaḥ śiraḥ
% v -| v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v| - v - % B correct
% v - v| v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v - % D correct
gatvā ca śeṣamatsyānāṃ yathāvatsa śaśaṃsa tat /
te cāpy abhinanandustaṃ tuṣṭāḥ prāṇapradāyinam
% - -| v| - v - - -| % A pathyā
% v - - v| v - v| - % B correct
% -| -| v v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
prajñā nāma balaṃ tasmānniṣprajñasya balena kim /
etāṃ ca siṃhāśaśayoḥ kathāmatrāparāṃ śṛṇu
% - -| - v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v| v - v| - % B correct
% - -| v| - - v v -| % C bha-vipulā
% v - - - v -| v - % D correct
abhūtkvāpi vane siṃha ekavīro 'parājitaḥ /
sa ca yaṃ yaṃ dadarśātra sattvaṃ taṃ taṃ nyapātayat
% v - - v| v -| - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v| v| -| -| v - - v| % C pathyā
% - -| -| -| v - v - % D correct
tataḥ so 'bhyarthitaḥ sarvaiḥ saṃbhūyātra mṛgādibhiḥ /
āhārāya tavaikaikaṃ preṣayāmo dine dine
% v -| -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - - - v| v - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
sarvān no yugapaddhatvā svārthahāniṃ karoṣi kim /
iti tadvacanaṃ siṃhaḥ sa tathety anvamanyata
% - -| -| v v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v v| - v v -| - -| % C pathyā
% v| v -| - v - v - % D correct
tataḥ prāṇinamekaikaṃ tasminnanvahamaśnati /
ekadā śaśakasyāgādvāra ekasya tatkṛte
% v -| - v v - - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - v -| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v| - v - % D correct
sa sarvaiḥ preṣito gacchañ śaśo dhīmān acintayat /
sa dhīro yo na saṃmoham āpatkāle 'pi gacchati
% v| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% v| - -| -| v| - - v| % C pathyā
% - - - -| v| - v - % D correct
upasthite 'pi mṛtyau tadyuktiṃ tāvatkaromy aham /
ityālocya sa taṃ siṃhaṃ vilambya śaśako 'bhyagāt
% v - v -| v| - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - - v| v| -| - -| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
āgataṃ tu vilambena kesarī nijagāda saḥ /
are velā vyatikrāntā mamāhāre kathaṃ tvayā
% - v -| v| v - - v| % A pathyā
% - v -| v v - v| - % B correct
% v -| - -| v - - -| % C pathyā
% v - - -| v -| v - % D correct
vadhādapyadhikaṃ kiṃ vā kartavyaṃ te mayā śaṭha /
ity uktavantaṃ taṃ siṃhaṃ prahvaḥ sa śaśako 'bravīt
% v - - v v -| -| -| % A pathyā
% - - -| -| v -| v - % B correct
% -| - v - -| -| - -| % C ma-vipulā
% - -| v| v v -| v - % D correct
na me devāparādho 'yaṃ svavaśo nāhamadya yat /
mārge vidhārya siṃhena dvitīyenojjhitaścirāt
% v| -| - - v - -| -| % A pathyā
% v v -| - v - v| - % B correct
% - -| v - v| - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tac chrutvāsphālya lāṅgūlaṃ siṃhaḥ krodhāruṇekṣaṇaḥ /
so 'bravītko dvitīyo 'sau siṃho me darśyatāṃ tvayā
% -| - - - v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% -| v - -| v - -| -| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
āgatya dṛśyatāṃ devety uktvā so 'pi nināya tam /
tathety anvāgataṃ siṃhaṃ dūraṃ kūpāntikaṃ śaśaḥ
% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% - -| -| v| v - v| - % B correct
% v -| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
ihāntaḥsthaṃ sthitaṃ paśyety uktas tatra ca tena saḥ /
śaśakena krudhā garjansiṃho 'ntaḥkūpamaikṣata
% v - - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v| v| - v| - % B correct
% v v - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
dṛṣṭvā svacche ca toye svaṃ pratibimbaṃ niśamya ca /
svagarjitapratiravaṃ matvā tatrātigarjitam
% - -| - -| v| - -| -| % A pathyā
% v v - -| v - v| - % B correct
% v - v - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
pratisiṃhaṃ sa kopena tadvadhāya mṛgādhipaḥ /
ātmānamakṣipastkūpe mūḍho 'traiva vyapādi ca
% v v - -| v| - - v| % A pathyā
% - v - v| v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v| - % D correct
śaśaḥ sa prajñayottīrya mṛtyoruttārya cākhilān /
mṛgān gatvā tad ākhyāya svavṛttaṃ tān anandayat
% v -| -| - v - - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v -| - -| v| - - -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
evaṃ prajñaiva paramaṃ balaṃ na tu parākramaḥ /
yatprabhāveṇa nihataḥ śaśakenāpi kesarī
% - -| - - v| v v -| % A na-vipulā
% v -| v| v| v - v - % B correct
% - v - - v| v v -| % C na-vipulā
% v v - - v| - v - % D correct
tadahaṃ sādhayāmyeva prajñayā svamabhīpsitam /
evaṃ damanakenokte tūṣṇiṃ karaṭako 'bhavat
% v v -| - v - - -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tato damanakaścāpi tasya piṅgalakasya saḥ /
siṃhasya svaprabhorāsīdantike durmanā iva
% v -| v v v - - v| % A pathyā
% - v| - v v - v| - % B correct
% - - -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v - % D correct
pṛṣṭaś ca kāraṇaṃ tena tam uvāca janāntikam /
buddhvā na yujyate tūṣṇīṃ sthātuṃ deva vadāmyataḥ
% - -| v| - v -| - v| % A pathyā
% v| v - v| v - v - % B correct
% - -| v| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
aniyukto 'pi ca brūyādyadīcchetsvāmino hitam /
tadvihāyānyathābuddhiṃ madvijñaptimimāṃ śṛṇu
% v v - -| v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
vṛṣaḥ saṃjīvako 'yaṃ tvāṃ hatvā rājyaṃ cikīrṣati /
mantriṇā hi satānena tvaṃ bhīruriti niścitaḥ
% v -| - - v -| -| -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - v -| v| v - - -| % C pathyā
% -| - v v v| - v - % D correct
dhunoti tvāṃ jighāṃsuś ca śṛṅgayugmaṃ nijāyudham /
nirbhayā jīvatha sukhaṃ mayi rājñi tṛṇāśane
% v - -| -| v - -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v -| - v v| v -| % C na-vipulā
% v v| - v| v - v - % D correct
tadeta hanmo yuktyāmuṃ mṛgendraṃ māṃsabhojanam /
āśvāsyopajapatyevaṃ prāṇinaś ca vane vane
% v - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - - v v - - -| % C pathyā
% - v -| v| v -| v - % D correct
tadetaṃ cintaya vṛṣaṃ nāstyasminsati śarma te /
evaṃ damanakenoktaḥ sa taṃ piṅgalako 'bhyadhāt
% v - -| - v v| v -| % A na-vipulā
% - - - v v| - v| - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% v| -| - v v -| v - % D correct
balīvardo varāko 'yaṃ kiṃ kuryāttṛṇabhuṅmama /
dattābhayaṃ kathaṃ hanyāmenaṃ ca śaraṇāgatam
% v - - -| v - -| -| % A pathyā
% -| - - v v - v - % B correct
% - - v -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v| v v - v - % D correct
etac chrutvā damanakaḥ prāha mā smaivamādiśa /
yastulyaḥ kriyate rājñā na tadvacchrīḥ prasarpati
% - -| - -| v v v -| % A na-vipulā
% - v| -| - v - v - % B correct
% - - -| v v -| - -| % C pathyā
% v| - - -| v - v - % D correct
dvayor dattapadā sā ca tayor ucchritayoścalā /
na śaknoti ciraṃ sthātuṃ dhruvamekaṃ vimuñcati
% v -| - v v -| -| v| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% v| - - v| v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
prabhuś ca yo hitaṃ dveṣṭi sevate cāhitaṃ sadā /
sa varjanīyo vidvadbhir vaidyair duṣṭāturo yathā
% v -| v| -| v -| - v| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% v| - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
apriyasya prathamataḥ pariṇāme hitasya ca /
vaktā śrotā ca yatra syāttatra śrīḥ kurute padam
% - v - -| v v v -| % A na-vipulā
% v v - -| v - v| - % B correct
% - -| - -| v| - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -| v v -| v - % D correct
na śṛṇoti satāṃ mantram asatāṃ ca śṛṇoti yaḥ /
acireṇa sa saṃprāpyaḥ vipadaṃ paritapyate
% v| v - v| v -| - v| % A pathyā
% v v -| v| v - v| - % B correct
% v v - v| v| - - -| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
tad asmin ukṣṇi kaḥ snehas tava deva kim asya vā /
druhyato 'bhayadānaṃ ca śaraṇāgatatā ca kā
% v| - v| - v| -| - -| % A pathyā
% v v| - v| v| - v| - % B correct
% - v -| v v - -| v| % C pathyā
% v v - v v -| v| - % D correct
kiṃ caitasya bhavetpārśve nityasaṃnihitasya goḥ /
deva kītāḥ prajāyante te tanmūtrapurīṣayoḥ
% -| - - v| v - - -| % A pathyā
% - v - v v - v| - % B correct
% - v| - -| v - - -| % C pathyā
% -| - - v v - v - % D correct
te ced viśanti mattebhadantāghātavranāvṛte /
śarīre bhavataḥ kiṃ na vṛttaḥ syād yuktito vadhaḥ
% -| -| v - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% v - -| v v -| -| v| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
durjanaś cet svayaṃ dosaṃ vipaścin na karoti tat /
utpatsyate sa tatsaṅgād atra ca śrūyatāṃ kathā
% - v -| -| v -| - -| % A pathyā
% v - -| v| v - v| - % B correct
% - - v -| v| - - -| % C pathyā
% - v| -| - v -| v - % D correct
rājñaḥ kasyāpi śayane ciramāsīdalakṣitā /
yūkā kutaścidāgatya nāmnā mandavisarpiṇī
% - -| - - v| v v -| % A na-vipulā
% v v - - v - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
akasmāt tatra copetya kuto 'pi pavaneritaḥ /
viveśa śayanīyaṃ tat ṭiṭṭibho nāma matkuṇaḥ
% v - -| - v| - - v| % A pathyā
% v -| v| v v - v - % B correct
% v - v| v v - -| -| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
mannivāsamimaṃ kasmādāgatastvaṃ vrajānyataḥ /
iti mandavisarpiṇyā sa dṛṣṭvā jagade tayā
% - v - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% v v| - v v - - -| % C pathyā
% v| - -| v v -| v - % D correct
apītapūrvaṃ paśyāmi rajāsṛk tatprasīda me /
dehīha vastum iti tām avādīt so 'pi ṭiṭṭibhaḥ
% v - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v - -| - v - v| - % B correct
% - - v| - v| v v| -| % C na-vipulā
% v - -| -| v| - v - % D correct
tato 'nurodhād āha sma sā taṃ yady evam āssva tat /
kiṃ tvasya rājño nākāle daṃśo deyas tvayā sakhe
% v -| v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% -| -| -| - v| - v| - % B correct
% -| - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - -| v -| v - % D correct
deyo 'sya daṃśaḥ suptasya ratiśaktasya vā laghu /
tac chrutvā ṭiṭṭibhaḥ so 'tra tathety uktvā vyatiṣṭhata
% - -| v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% v v - - v| -| v - % B correct
% -| - -| - v -| -| v| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
naktaṃ śayyāsthitaṃ taṃ ca nṛpamāśu dadaṃśa saḥ /
uttasthau ca tato rājā hā daṣṭo 'smīti sa bruvan
% - -| - - v -| -| v| % A pathyā
% v v - v| v - v| - % B correct
% - - -| v| v -| - -| % C pathyā
% -| - -| - v| -| v - % D correct
tataḥ palāyite tasmiṃstvaritaṃ matkuṇe śaṭhe /
vicintya rājabhṛtyaiḥ sa labdhā yuktā vyapātyata
% v -| v - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v -| v - % B correct
% v - v| - v - -| v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
evaṃ ṭiṭṭibhasaṃparkānnaṣṭā mandavisarpiṇī /
tatsaṃjīvakasaṃghas te na śivasya bhaviṣyati
% - -| - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% - - - v v - -| -| % C pathyā
% v| v - v| v - v - % D correct
na me pratyeṣi cettattvaṃ svayaṃ drakṣyasyupāgatam /
śiro dhunānaṃ darpeṇa śṛṅgayoḥ śūlaśātayoḥ
% v| -| - - v| - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% v -| v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - v -| - v - v - % D correct
ity uktvā vikṛtiṃ tena nīto damanakena saḥ /
siṃhaḥ piṅgalakaścakre vadhyaṃ saṃjīvakaṃ hṛdi
% -| - -| v v -| - v| % A pathyā
% - -| v v v - v| - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
labdhvā tasyāśayaṃ svair aṃ kṣaṇāddamanakas tataḥ /
tasya saṃjīvakasyāgāt sa viṣaṇṇa ivāntikam
% - -| - - v -| -| -| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% - v| - - v - - -| % C pathyā
% v| v - v| v - v - % D correct
kimīdṛgasi kiṃ mitra śarīre kuśalaṃ tava /
iti pṛṣṭaś ca tenātra vṛṣeṇa sa jagādatam
% v - v v v| -| - v| % A pathyā
% v - -| v v -| v - % B correct
% v v| - -| v| - - v| % C pathyā
% v - v| v| v - v - % D correct
kiṃ sevakasya kuśalaṃ kaś ca rājñāṃ sadā priyaḥ /
ko 'rthī na lāghavaṃ yātaḥ kaḥ kālasya na gocaraḥ
% -| - v - v| v v -| % A na-vipulā
% -| v| - -| v -| v - % B correct
% -| -| v| - v -| - -| % C pathyā
% -| - - v| v| - v - % D correct
ity uktavantaṃ papraccha taṃ sa saṃjīvakaḥ punaḥ /
kimudvigna ivaivaṃ tvaṃ vayasyādyocyatāmiti
% -| - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% -| v| - - v -| v - % B correct
% v - - v| v - -| -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tato damanako 'vādīcchṛṇu prītyā vadāmi te /
mṛgarājo viruddho 'sau jātaḥ piṅgalako 'dya te
% v -| v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v| - % B correct
% v v - -| v - -| -| % C pathyā
% - -| - v v -| v| - % D correct
nirapekṣo 'sthirasneho hatvā tvāṃ bhoktumicchati /
hiṃsraṃ paricchadaṃ cāsya paśyāmi prerakaṃ sadā
% v v - -| v - - -| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% - -| v - v -| - v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
vaco damanakasyaitatsa pūrvapratyayādṛjuḥ /
satyaṃ vicintya vṛṣabho vimanā nijagāda tam
% v -| v v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| - - - v - v - % B correct
% - -| v - v| v v -| % C na-vipulā
% v v -| v v - v| - % D correct
dhiksevāpratipanno 'pi kṣudraḥ kṣudraparigrahaḥ /
prabhurvair itvamevaiti tathā cemāṃ kathāṃ śṛṇu
% - - - v v - -| -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% v -| - -| v -| v - % D correct
āsīnmadotkaṭo nāma siṃhaḥ kvāpi vanāntare /
trayastasyānugāścāsandvīpivāyasajambukāḥ
% - - v - v -| - v| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% v - - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
sa siṃho 'tra vane 'drākṣīdadṛṣṭacaramekadā /
karabhaṃ sārthavibhraṣṭaṃ praviṣṭaṃ hāsanākṛtim
% v| - -| v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% v v -| - v - - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
ko 'yaṃ prāṇīti sāścaryaṃ vadatyasminmṛgādhipe /
uṣṭro 'yamiti vakti sma deśadraṣṭātra vāyasaḥ
% -| -| - - v| - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - -| v v v| - -| v| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
tato dattābhayastena siṃhenānāyya kautukāt /
uṣṭraḥ so 'nucarīkṛtya svāntike sthāpito 'bhavat
% v -| - - v - - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - -| -| v v - - -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
ekadā vraṇito 'svasthaḥ sa siṃho gajayuddhataḥ /
upavāsān bahūṃś cakre svasthais taiḥ sahito 'nugaiḥ
% - v -| v v -| - -| % A pathyā
% v| - -| v v - v - % B correct
% v v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| -| v v -| v - % D correct
tataḥ klāntaḥ sa bhakṣyārthaṃ bhramansiṃho 'navāpya tat /
kiṃ kāryamityapṛcchattānuṣṭraṃ muktvānugānrahaḥ
% v -| - -| v| - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v| - % B correct
% -| - v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
te tamūcuḥ prabho vācyamasmābhir yuktamāpadi /
uṣṭreṇa sākaṃ kiṃ sakhyaṃ kiṃ nāsāveva bhakṣyate
% -| v - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v| - -| -| - -| % C ma-vipulā
% -| - - - v| - v - % D correct
tṛṇāśī cāyamasmākaṃ bhakṣya evāmiṣāśinām /
bahūnāmāmiṣasyārthe kiṃ caikastyajyate na kim
% v - -| - v - - -| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% -| - - - v -| v| - % D correct
dattābhayaṃ kathaṃ hanmītyucyate prabhuṇā yadi /
dāpayāmaḥ svavācā tadyuktyā tanumamuṃ vayam
% - - v -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v -| v - % B correct
% - v - -| v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % D correct
ity ukte tair anujñātastena siṃhena vāyasaḥ /
vadhāya saṃvidaṃ kṛtvā karabhaṃ tam abhāṣata
% -| - -| -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v| - v - % B correct
% v - v| - v -| - -| % C pathyā
% v v -| v| v - v - % D correct
eṣa svāmī kṣudhākrānto 'py asmānvakti na kiṃcana /
tadasyātmapradānoktyā priyaṃ kurmo yathā vayam
% - -| - -| v - - -||% A pathyā
% - - - v| v| - v - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% v -| - -| v -| v - % D correct
tathā tvam apikurvīthā yenāsau prīyate tvayi /
ity ukto vāyasenoṣṭraḥ sādhustatpratyapadyata
% v -| v| v v - - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% -| - -| - v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
upāyayau ca taṃ siṃha saha kākena tena saḥ /
tataḥ kāko 'bravīddeva svāyattaṃ bhuṅkṣva māmimam
% v - v -| v| -| - v| % A pathyā
% v v| - - v| - v| - % B correct
% v -| - -| v - - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
kiṃ tvayā svalpakāyenety ukte siṃhena jambukaḥ /
māṃ bhuṅkṣvetyavadattaṃ ca sa tathaiva nirākarot
% -| v -| - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% -| - - v v - -| v| % C pathyā
% v| v - v| v - v - % D correct
dvīpī tam abravīddeva māṃ bhuṅkṣveti tam apy asau /
nābhuṅkta hariruṣṭro 'tha babhāṣe bhuṅkṣva māmiti
% - -| v| - v - - v| % A pathyā
% -| - - v| v| -| v - % B correct
% - - v| v v - -| v| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
vākchalena sa tenaiva hatvā kṛtvā ca khaṇḍaśaḥ /
uṣṭras tair bhakṣitaḥ sadyaḥ sasiṃhair vāyasādibhiḥ
% - v - v| v| - - v| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - -| -| - v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
evaṃ kenāpi piśunenaiṣa piṅgalako mayi /
prerito 'kāraṇaṃ rājā pramāṇamadhunā vidhiḥ
% - -| - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v| - v v -| v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
gṛdhro 'pi hi varaṃ rājā sevyo haṃsaparicchadaḥ /
na gṛdhraparivārastu haṃso 'pi kimutāparaḥ
% - -| v| v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v| - v v v - - v| % C pathyā
% - -| v| v v - v - % D correct
etatsaṃjīvakāc chrutvāvādīddamanako 'nṛjuḥ /
dhair yeṇa sādhyate sarvaṃ śṛṇu vacmyatra te kathām
% - - - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % B correct
% -| - v| - v -| - -| % C pathyā
% v v| - - v| -| v - % D correct
ko 'yāsīṭṭiṭṭibhaḥ pakṣī sabhāryo vāridhestaṭe /
dhṛtagarbhā sati bhāryā ṭiṭṭibhī nijagāda tam
% -| - - - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v v - -| v v| - -| % C sa-vipulā, incorrect?
% - v -| v v - v| - % D correct
ehi kvāpy anyato yāvaḥ prasūtāyā mameha hi /
hared apatyāny ambhodhiḥ kadācid ayam ūrmibhiḥ
% - -| -| - v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v - v| - % B correct
% v -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - v| v v| - v - % D correct
etadbhāryāvacaḥ śrutvā ṭiṭṭibhaḥ sa jagāda tām /
na śaknoti mayā sākaṃ virodhaṃ kartumambudhiḥ
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% - v -| v| v - v| - % B correct
% v| - - v| v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tac chrutvā ṭiṭṭibhī prāha maivaṃ kā te tulābdhinā /
hitopadeśo 'nuṣṭheyo vināśaḥ prāpyate 'nyathā
% -| - -| - v -| - v| % A pathyā
% - -| -| -| v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - -| - v -| v - % D correct
tathā ca kambugrīvākhyaḥ kūrmaḥ kvāpi sarasy abhūt /
tasyāstāṃ suhṛdau haṃsau nāmnā vikaṭasaṃkaṭau
% v -| v| - - - - -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - -| - v| v -| v - % B correct
% - - -| v v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
ekadāvagrahakṣīṇajale sarasi tatra tau /
haṃsavanyatsaro gantukāmau kūrmo jagāda saḥ
% - v - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v| - v| - % B correct
% - v - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v| - % D correct
yuvāṃ yatrodyatau gantuṃ nayataṃ tatra māmapi /
tac chrutvā tāvubhau haṃsau kūrmaṃ taṃ mittramūcatuḥ
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v| - v - % B correct
% -| - -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v - v - % D correct
saro dūrāddavīyastadyatrāvāṃ gantumudyatau /
tatrāgantuṃ tavecchā cetkāryamasmadvacastvayā
% v -| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - - - -| v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
asmaddhṛtāṃ gṛhītvaiva dantair yaṣṭiṃ divi vrajan /
nirālāpo 'vatiṣṭhethā bhraṣṭo vyāpatsyase 'nyathā
% - - v -| v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
tatheti tena dantāttayaṣṭinā saha tau nabhaḥ /
kūrmeṇotpetaturhaṃsau prāntayor āttayaṣṭikau
% v - v| - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v| -| v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
kramāc ca tatsarobhyarṇaṃ prāptau tau kūrmahāriṇau /
dadṛśustadadhovartinagarāśrayiṇo janāḥ
% v -| v| - v - - -| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% v v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v -| v - % D correct
kimetannīyate citraṃ haṃsābhyāmiti tair janaiḥ /
kriyamāṇaṃ kalakalaṃ sa kūrmaścapalo 'śṛṇot
% v - - - v -| - -| % A pathyā
% - - - v v| -| v - % B correct
% v v - -| v v v -| % C na-vipulā
% v| - - v v -| v - % D correct
kutaḥ kalakalo 'dhastād iti vaktrād vihāya tām /
yaṣṭiṃ sa pṛcchan haṃsau tau bhraṣṭo jaghne janair bhuvi
% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% v v| - -| v - v| - % B correct
% - -| v| - -| - -| -| % C ma-vipulā
% - -| - -| v -| v - % D correct
evaṃ buddhicyuto naśyet kūrmo yaṣṭicyuto yathā /
itthaṃ tayoktaṣ ṭiṭṭibhyā ṭiṭṭibhaḥ sa jagāda tām
% - -| - - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v -| v| v - v| - % D correct
satyam etat priye kiṃ tu tvam apy etāṃ kathāṃ śṛṇu /
nadyantaḥsthe hṛde 'bhūvan kvāpi matsyāḥ purā trayaḥ
% - v| - -| v -| -| -| % A pathyā
% v| -| - -| v -| v - % B correct
% - - - -| v -| - -| % C pathyā
% - v| - -| v -| v - % D correct
anāgatavidhātaikaḥ pratyutpannamatis tathā /
tṛtīyo yadbhaviṣyaś ca trayas te sahacāriṇaḥ
% v - v v v - - -| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v - -| - v - -| -| % C pathyā
% v -| -| v v - v - % D correct
te dāśānāṃ vaco jātu tena mārgeṇa gacchatām /
aho asmin hrade matsyāḥ santīti kila śuśruvuḥ
% -| - - -| v -| - v| % A pathyā
% - v| - - v| - v - % B correct
% v -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - - v| v v| - v - % D correct
tenāśaṅkya vadhaṃ dāśair nadīsrotaḥ praviśya saḥ /
anāgatavidhātātha buddhimānanyato yayau
% - - - v| v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v - v| - % B correct
% v - v v v - - v| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
pratyutpannamatistvāsītsa tatraivāvikampitaḥ /
ahaṃ pratividhāsyāmi bhayaṃ cedāpatediti
% - - - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| - - - v - v - % B correct
% v -| v v v - - v| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
yanme bhaviṣyatītyāsīdyadbhaviṣyastu tatra saḥ /
athāgatyākṣipañjālaṃ tatra me dhīvarā hrade
% - -| v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| - v| - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% - v| -| - v -| v - % D correct
jālotkṣiptastu taiḥ sadyaḥ pratyutpannamatiḥ sudhīḥ /
kṛtvā niṣpandamātmānaṃ tiṣṭhati sma mṛto yathā
% - - - - v| -| - -| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% - v -| v| v -| v - % D correct
svayaṃ mṛto 'yamiti teṣv aghnatsu timighātiṣu /
patitvā sa nadīsrotasyagacchaddrutamanyataḥ
% v -| v -| v v v| -| % A na-vipulā
% - - v| v v - v - % B correct
% v - -| v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
yadbhaviṣyas tu jālāntarudvartanavivartane /
kurvan gṛhītvā nihato mandabuddhiḥ sa dhīvaraiḥ
% - v - -| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% - -| v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v - -| v| - v - % D correct
tasmātpratividhāsye 'haṃ na yāsyāmyambudhair bhayāt /
ity uktvā ṭiṭṭibho bhāryāṃ tatraivāsītsvanīḍake
% - - v v v - -| -| % A pathyā
% v| - - - v -| v - % B correct
% -| - -| - v -| - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tatrāśrauṣīdvacas tasya sāhaṃkāraṃ mahodadhiḥ /
divasaiś ca prasūtā sā tadbhāryā tatra ṭiṭṭibhī
% - - - - v -| - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v v -| -| v - -| -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
jahāra sa tato 'ṇḍāni tasyā jaladhirūrmiṇā /
paśyāmi ṭiṭṭibho 'yaṃ me kiṃ kuryāditi kautukān
% v - v| v| v -| - v| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - - v| - v -| -| -| % C pathyā
% -| - - v v| - v - % D correct
prāptaṃ tadetadvyasanaṃ yanmayoktamabhūttava /
ityāha rudatī sā taṃ ṭiṭṭibhī ṭiṭṭibhaṃ patim
% - -| v - - v v -| % A bha-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% - - v| v v -| -| -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
tataḥ sa ṭiṭṭibho dhīrastāṃ svabhāryām abhāṣata /
paśyeha kiṃ karomyasya pāpasya jaladheraham
% v -| v| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% -| v - -| v - v - % B correct
% - - v| -| v - - v| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
ity uktvā pakṣiṇaḥ sarvān saṃghāṭyoktaparābhavaḥ /
gatvā taiḥ saha cakranda śaraṇaṃ garuḍaṃ prabhum
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - -| -| v v| - - v| % C pathyā
% v v -| v v -| v - % D correct
abdhināṇḍāpahāreṇa vayaṃ nāthe sati tvayi /
anāthavatparābhūtā ityūcustaṃ ca te khagāḥ
% - v - - v - - v| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% - - - -| v| -| v - % D correct
tataḥ kruddhena tārkṣyeṇa vijñapto harirambudhim /
āgneyāstreṇa saṃśoṣya ṭiṭṭibhāṇḍānyadāpayat
% v -| - - v| - - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - - - - v| - - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tasmād atyaktadhair yeṇa bhāvyam āpadi dhīmatā /
upasthitam idānīm tu yuddhaṃ piṅgalakena te
% - -| - - v -| - v| % A pathyā
% - v| - v v| - v - % B correct
% v - v v| v - -| v| % C pathyā
% - -| - v v - v| - % D correct
yadaivotkṣiptalāṅgūlaś caturbhiś caraṇaiḥ samam /
utthāsyati sa te vidyāḥ prajihīrṣuṃ tadaiva tam
% v - - - v - - -| % A pathyā
% v - -| v v -| v - % B correct
% - - v v| v| -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v| - % D correct
sajjo nataśirā bhūtvā śṛṅgābhyām udare ca tam /
hatvābhipatitaṃ kuryāḥ kīrṇāntranikaraṃ ripum
% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v| - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% - - v v v -| v - % D correct
evam uktvā damanakaḥ saṃjīvakavṛṣaṃ sa tam /
gatvā karaṭakāyobhau siddhabhedau śaśaṃsa tau
% - v| - -| v v v -| % A na-vipulā
% - - v v v -| v| - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
tataḥ saṃjīvakaḥ prāyācchanaiḥ piṅgalakāntikam /
jijñāsuriṅgitākāraiścittaṃ tasya mṛgaprabhoḥ
% v -| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % B correct
% - - v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v - v - % D correct
dadarśotkṣiptalāṅgūlaṃ yuyutsuṃ taṃ samāṅghrikam /
siṃhaṃ siṃho 'py apaśyattaṃ śaṅkoddhūtasvamastakam
% v - - - v - - -| % A pathyā
% v - -| -| v - v - % B correct
% - -| - -||v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tataḥ prāharadutpatya sa siṃho 'sminvṛṣe nakhaiḥ /
vṛṣo 'pi tasmiñ śṛṅgābhyaṃ prāvartiṣṭāhavas tayoḥ
% v -| - v v - - v| % A pathyā
% v| - -| - v -| v - % B correct
% v -| v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - - - v -| v - % D correct
tac ca dṛṣṭvā damanakaṃ sādhuḥ karaṭako 'bravīt /
kiṃ svārthasiddhyai vyasanaṃ prabhorutpāditaṃ tvayā
% -| v| - -| v v v -| % A na-vipulā
% - -| v v v -| v - % B correct
% -| - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - - - v -| v - % D correct
saṃpatprajānutāpena maittrī śāṭhyena kāminī /
pāruṣyeṇāhṛtā mittra na cirasthāyinī bhavet
% - - v - v - - v| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - - - v -| - v| % C pathyā
% v| v - - v -| v - % D correct
alaṃ vā yo bahu brūte hitavākyāvamāninaḥ /
sa tasmāllabhate doṣaṃ kapeḥ sūcīmukho yathā
% v -| -| -| v -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% v| - - v v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
pūrvamāsanvane kvāpi vānarā yūthacāriṇaḥ /
te śīte jātu khadyotaṃ dṛṣṭvāgniriti menire
% - v - - v -| - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% -| - -| - v| - - -| % C pathyā
% - - v v v| - v - % D correct
tasmiṃś ca tṛṇaparṇāni vinyasyāṅgamatāpayan /
ekastu teṣāṃ khadyotamadhamattaṃ mukhānilaiḥ
% - -| v| v v - - v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - - v| - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % D correct
taddṛṣṭvā tatra taṃ prāha pakṣī sūcimukhābhidhaḥ /
naiṣo 'gnireṣa khadyoto mā kleśamanubhūriti
% - - -| - v| -| - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - -| v - v| - - -| % C pathyā
% -| - v v v - v - % D correct
tac chrutvāpy anivṛttaṃ taṃ pakṣī so 'bhyetya vṛkṣataḥ /
nyavārayad yan nirbandhāt kapis tena cukopa saḥ
% -| - -| v v - -| -| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% v - v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% v -| - v| v - v| - % D correct
kṣiptayā śilayā taṃ ca sūcīmukham acūrṇayat /
tasmān na tasya vaktavyaṃ yaḥ kuryān na hitaṃ vacaḥ
% - v -| v v -| -| v| % A pathyā
% - - v v| v - v - % B correct
% - -| v| - v| - - -| % C pathyā
% -| - -| v| v -| v - % D correct
ataḥ kiṃ vacmi doṣāya bhedastāvatkṛtastvayā /
duṣṭayā kriyate yac ca buddhyā tan na śubhaṃ bhavet
% v -| -| - v| - - v| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - v -| v v -| -| v| % C pathyā
% - -| -| v| v -| v - % D correct
tathā cābhavatāṃ pūrvaṃ bhrātarau dvau vaṇiksutau /
dharmabuddhis tathā duṣṭabuddhiḥ kvacana pattane
% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% - v -| -| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v| - v - % D correct
tāvarthārthaṃ piturgehādgatvā deśāntaraṃ saha /
kathaṃcitsvarṇadīnārasahasradvayamāpatuḥ
% - - - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
tad gṛhītvā svanagaraṃ punar ājagmatuś ca tau /
vṛkṣamūle ca dīnārān bhūtale tān nicakhnatuḥ
% -| v - -| v v v -| % A na-vipulā
% v v| - - v -| v| - % B correct
% - v - -| v| - - -| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
śatamekaṃ gṛhītvā ca dīnārāṇāṃ vibhajya ca /
parasparaṃ samāṃśena tasthatuḥ pitṛveśmani
% v v - -| v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% v - v -| v - - v| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
ekadā duṣṭabuddhiḥ sa gatvā tarutalāttataḥ /
eka evāgrahītsvair aṃ dīnārāṃstānasadvyayī
% - v -| - v - -| v| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - v| - - v - -| -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
māsamātre gate taṃ ca dharmabuddhim uvāca saḥ /
ehyārya vibhajāvastāndīnārānasti me vyayaḥ
% - v - -| v -| -| v| % A pathyā
% - v - v| v - v| - % B correct
% - - v| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v| -| v - % D correct
tac chrutva dharmabuddhistāṃ gatvā bhūmiṃ tatheti saḥ /
cakhāna tenaiva samaṃ dīnārānyatra tānnyadhāt
% -| - v| - v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% v - v| - - v| v -| % C bha-vipulā
% - - - - v| - v - % D correct
saṃprāptā na yadā te ca dīnārāḥ svātakāttataḥ /
tadā sa duṣṭabuddhistaṃ dharmabuddhiṃ śaṭho 'bravīt
% - - -| v| v -| -| v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v -| v| - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
nītāste bhavatā tanme svamardhaṃ dīyatāmiti /
na te nītā mayā nītāstvayetyāha sma taṃ ca saḥ
% - - -| v v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v| -| - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v| -| v| - % D correct
evaṃ pravṛtte kalahe so 'śmanātāḍayac chiraḥ /
duṣṭabuddhī rājakulaṃ dharmabuddhiṃ nināya ca
% - -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% -| v - - v -| v - % B correct
% - v - -| - v v -| % C incorrect: neither pathyā nor vipulā, possibly a regularity with the structure ya-bha (v---vv)? Cf. 8,5.17a; 9,4.75a; 10,4.220c; 12,2.19a; 17,4.160c
% - v - -| v - v| - % D correct
tatroktasvasvapakṣau tāvanāsāditanirṇayaiḥ /
sthāpitāvā dinaccedamubhau rājādhikāribhiḥ
% - - - - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% - v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % D correct
yasya mūle nyadhīyanta dīnārāste vanaspateḥ /
sa sākṣī vakti yannītāste 'munā dharmabuddhinā
% - v| - -| v - - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v| - -| - v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| v -| - v - v - % D correct
ity uvācātha tānduṣṭabuddhī rājādhikāriṇaḥ /
prakṣyāmastarhi taṃ prātarityūcuste 'tivismitāḥ
% -| v - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - - v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
tatas tair dharmabuddhiś ca duṣṭabuddhiś ca tāv ubhau /
dattapratibhuvau muktau vibhinnau jagmatur gṛham
% v -| -| - v - -| v| % A pathyā
% - v - -| v| -| v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
duṣṭabuddhistu vastūktvā dattvārthaṃ pitaraṃ rahaḥ /
bhava me vṛkṣagarbhāntaḥ sthitvā sākṣītyabhāṣata
% - v - - v| - - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v v| -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
bāḍhamity uktavantaṃ ca nītvā mahati koṭare /
niveśya taṃ tarau tatra rātrau sa gṛhamāyayau
% - v -| - v - -| v| % A pathyā
% - -| v v v| - v - % B correct
% v - v| -| v -| - v| % C pathyā
% - -| v| v v - v - % D correct
prātaś ca rājādhikṛtaiḥ saha tau bhrātarau tarum /
gatvā papracchatuḥ kastāndīnārānnītavāniti
% - -| v| - - v v -| % A bha-vipulā
% v v| -| - v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
dīnāradharmabuddhistānnītavāniti sa sphuṭam /
tadvṛkṣakoṭarāntaḥsthastato 'bhāṣata tatpitā
% - - v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v| -| v - % B correct
% - - v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v| - v - % D correct
tadasaṃbhāvyamākarṇya niścitaṃ duṣṭabuddhinā /
atrāntaḥ sthāpitaḥ ko 'pīty uktvādhikṛtakāś ca te
% v v - - v - - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - -| - v -| -| -| % C pathyā
% - - v v v -| v| - % D correct
tarugarbhe dudurdhūmaṃ yenādhmātaḥ sa niḥsaran /
nipatyādhogataḥ kṣmāyāṃ duṣṭabuddhipitā mṛtaḥ
% v v - -| v - - -| % A pathyā
% - - - -| v| - v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
taddṛṣṭvā vastu buddhvā ca rājādhikṛtakaiḥ sa taiḥ /
dāpito duṣṭabuddhistāndīnārāndharmabuddhaye
% - - -| - v| - -| v| % A pathyā
% - - v v v -| v| - % B correct
% - v -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
nikṛttahastajihvaś ca taiḥ sa nirvāsitas tataḥ /
duṣṭabuddhiryathārthākhyo dharmabuddhiś ca mānitaḥ
% v - v - v - -| v| % A pathyā
% -| v| - - v -| v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
evamanyāyyayā buddhyā kṛtaṃ karmāśubhāvaham /
tasmāttannyāyyayā kuryādbakenāheḥ kṛtaṃ yathā
% - v - - v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v -| v - % D correct
pūrvaṃ bakasya kasyāpi jātaṃ jātamabhakṣayat /
bhujago 'patyamāgatya sa saṃtepe tato bakaḥ
% - -| v - v| - - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v v -| - v - - v| % C pathyā
% v| - - -| v -| v - % D correct
jhaṣopadeśāt tenātha bakena nakulālayāt /
āruhyāhibilaṃ yāvan matsyamāṃsaṃ vyakīryata
% v - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v - v| v v - v - % B correct
% - - - v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
nirgatya nakulastac ca khādaṃstadanusārataḥ /
dṛṣṭvā bilaṃ praviṣṭastaṃ sāpatyamavadhīdahim
% - - v| v v - -| v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - -| v -| v - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
evaṃ bhavatyupāyena kāryamanyac ca me śṛṇu /
āsīt ko'pi tulāśeṣaḥ pitryārthātprāgvaṇiksutaḥ
% - -| v - v - - v| % A pathyā
% - v - -| v| -| v - % B correct
% - -| - v| v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
ayaḥpalasahasreṇa ghaṭitāṃ tāṃ tulāṃ ca saḥ /
kasyāpi vaṇijo has te nyasya deśāntaraṃ yayau
% v - v v v - - v| % A pathyā
% v v -| -| v -| v| - % B correct
% - - v| v v -| -| -| % C pathyā
% - v| - - v -| v - % D correct
āgataś ca tato yāvattasmānmṛgayate tulām /
ākhubhir bhakṣitā seti tāvattaṃ so 'bravīdvaṇik
% - v -| v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % B correct
% - v -| - v -| - v| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
satyaṃ susvādu tallohaṃ tena jagdhaṃ tadākhubhiḥ /
iti so 'pi tam āha sma vaṇikputro hasan hṛdi
% - -| - - v| - - -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% v v| -| v| v| - -| v| % C pathyā
% v - - -| v -| v - % D correct
prārthayām āsa ca tato vaṇijo 'smātsa bhojanam /
so 'pi saṃtuṣya tattasmai pradātuṃ pratyapadyata
% - v -| - v| v| v -| % A na-vipulā
% v v -| - v| - v - % B correct
% -| v| - - v| - - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tataḥ sa saha kṛtvāsya vaṇijaḥ putramarbhakam /
snātuṃ vaṇiksutaḥ prāyāddattāmalakamātrakam
% v -| v| v v| - - v| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - -| v - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
snātvārbhakaṃ taṃ nikṣipya guptaṃ kvāpi suhṛdgṛhe /
eka evāyayau tasya sa dhīmānvaṇijo gṛham
% - - v -| -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - v| - - v -| - v| % C pathyā
% v| - - v v -| v - % D correct
arbhakaḥ kva sa ityevaṃ pṛcchantaṃ vaṇijaṃ ca tam /
śyenena so 'rbhako nītaḥ khānnipatyetyuvāca saḥ
% - v -| v| v| - - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v| - % B correct
% - - v| -| v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v| - % D correct
chādito me tvayā putra iti kruddhena tena ca /
nītaḥ sa vaṇijā rājakule 'pyāha sma tat tathā
% - v -| -| v -| - v| % A pathyā
% v -| - - v| - v| - % B correct
% - -| v| v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v| -| v - % D correct
asaṃbhāvyamidaṃ śyeno nayetkathamivārbhakam /
iti sabhyaiś ca tatrokte vaṇikputro jagāda saḥ
% v - - v v -| - -| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% v v| - -| v| - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
mūṣakair bhakṣyate lauhī deśe yatra mahātulā /
tatra dvipam api śyeno nayet kiṃ punar arbhakam
% - v -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - -| v v| v -| - -| % C pathyā
% v -| -| v v| - v - % D correct
tac chrutvā kautukātpṛṣṭavṛttāntais tasya dāpitā /
sabhyaistulā sā tenāpi sa ānīyārpito 'rbhakaḥ
% -| - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v| - v - % B correct
% - - v -| -| - - v| % C ma-vipulā
% v| - - - v -| v - % D correct
ity upāyena ghaṭayantyabhīṣṭaṃ buddhiśālinaḥ /
tvayā tu sāhasenaiva saṃdehe prāpitaḥ prabhuḥ
% -| v - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % B correct
% v -| v| - v - - v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
etatkaraṭakāc chrutvāvādīddamanako hasan /
maivaṃ kimukṣayuddhe 'sti siṃhasya jayasaṃśayaḥ
% - - v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % B correct
% - -| v - v - -| v| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
mattebhadaśanāghātaghanavraṇavibhūṣaṇaḥ /
kva kesarī kva dāntaś ca pratodakṣatavigrahaḥ
% - - v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% v| - v -| v| - -| -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
ityādi jalpato yāvajjambukau tau parasparam /
tāvat saṃjīvakavṛṣaṃ yuddhe piṅgalako 'bravīt
% - - v| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| -| v - v - % B correct
% - -| - - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - v v -| v - % D correct
tasmin hate sa kila piṅgalakasya tasya
pārśve samaṃ karaṭakena mṛgādhipasya /
tasthau tato damanako muditaś cirāya
mantritvam apratihataṃ samavāpya bhūyaḥ
% - -| v -| v| v v| - v v - v| - v % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v v v - v| v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v v v -| v v -| v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v| - v v v -| v v - v| - - % Vasantatilaka (14)
iti naravāhanadatto nītimato buddhivibhavasaṃpannām /
mantrivarādgomukhataḥ śrutvā citrāṃ kathāṃ jaharṣa bhṛśam
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0