Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kathāsaritsāgara · Chapter 10.4

10.4.1

% v v| v v - v v - -| v v v v - - v - v -| - - %
% - v v v - v v v -| - v v -| - v - v - v| v - % Gīti (30+30 morae)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare śaktiyaśolambake tṛtīyas taraṅgaḥ /
caturthas taraṅgaḥ /
tato vidyādharīyugmakathām ākhyāya gomukhaḥ /
naravāhanadattaṃ tam uvāca sacivāgraṇīḥ

10.4.2

% v -| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v| - v - % B correct
% v v - v v - -| v| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
keciddeva sahante 'tra lokadvayahitaiṣiṇaḥ /
sāmānyā api kāmāderāvegaṃ kṛtabuddhayaḥ

10.4.3

% - - - v| v - -| v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - -| v v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % D correct
tathā ca śūravarmākhyo babhūva kulaputrakaḥ /
rājñaḥ kuladharākhyasya sevakaḥ khyātapauruṣaḥ

10.4.4

% v -| v| - v - - -| % A pathyā
% v - v| v v - v - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
sa grāmadāgato jātu praviṣṭo 'śaṅkitaṃ gṛhe /
bhāryāṃ svenaiva mittreṇa dadarśa svair asaṃgatām

10.4.5

% -| - v - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - -| - - v| - - v| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
dṛṣṭvā niyamya sa krodhaṃ cintayām āsa dhair yataḥ /
kiṃ mitradrohiṇaitena paśunā nihatena me

10.4.6

% - -| v - v| -| - -| % A pathyā
% - v -| - v| -| v - % B correct
% -| - - - v - - v| % C pathyā
% v v -| v v - v| - % D correct
duścāriṇyānayā vāpi pāpayā nigṛhītayā /
kiṃ karomy aham apy enamātmānaṃ pāpabhāginam

10.4.7

% - - - - v -| - v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% -| v -| v v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
ityālocya parityajya tāvubhāvapyuvāca saḥ /
hanyāmahaṃ taṃ yuvayor yaṃ paśyeyaṃ punaḥ punaḥ

10.4.8

% - - - v| v - - v| % A pathyā
% - v - - v - v| - % B correct
% - - v -| -| v v -| % C bha-vipulā
% -| - - -| v -| v - % D correct
nāgantavyamito bhūyo mama locanagocaram /
ity uktvā tena muktau tau yayatuḥ kvāpi dūrataḥ

10.4.9

% - - - v v -| - -| % A pathyā
% v v| - v v - v - % B correct
% -| - -| - v| - -| -| % C pathyā
% v v -| - v| - v - % D correct
sa tvanyāṃ pariṇīyābhūcchūravarma sunirvṛtaḥ /
evaṃ deva jitakrodho na duḥkhasyāspadībhavet

10.4.10

% -| - -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v| v - v - % B correct
% - -| - v| v - - -| % C pathyā
% v| - - - v - v - % D correct
kṛtaprajñaś ca vipadā deva jātu na bādhyate /
tiraścām apihi prajñā śreyase na parākramaḥ

10.4.11

% v - - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - v| - v| v| - v - % B correct
% v - -| v v -| - -| % C pathyā
% - v -| v| v - v - % D correct
tathā ca śṛṇvimāṃ siṃhavṛṣabhādigatāṃ kathām /
āsīt ko'pi vaṇikputro dhanavānnagare kva cit

10.4.12

% v -| v| - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v -| v - % B correct
% - -| - v| v - - -| % C pathyā
% v v - v v -| v| - % D correct
tasyaikadā vaṇijyārthaṃ gacchato mathurāṃ purīm /
bhāravoḍhā yugaṃ karṣan bhareṇa yugabhaṅgataḥ

10.4.13

% - - v -| v - - -| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
giriprasravaṇodbhūtakardame skhalitaḥ pathi /
saṃjīvakākhyo vṛṣabhaḥ papātāṅgair vicūrṇitaiḥ

10.4.14

% v - - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v -| v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - - -| v - v - % D correct
dṛṣṭvābhighātaniśceṣṭamasiddhotthāpanakramaḥ /
nirāśastaṃ cirāttyaktvā vaṇikputro jagāma saḥ

10.4.15

% - - v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
sa ca saṃjīvako daivāt samāśvasto vṛṣaḥ śanaiḥ /
utthāya śaṣpān samṛdūn aśnan prakṛtim āptavān

10.4.16

% v| v| - - v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v -| v - % B correct
% - - v| - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| v v v| - v - % D correct
gatvā ca yamunātīraṃ haritāni tṛṇāni saḥ /
khādan svacchandacārī san pṛṣṭāṅgo balavān abhūt

10.4.17

% - -| v| v v - - -| % A pathyā
% v v - v| v - v| - % B correct
% - -| - - v - -| -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
vyacarat pīnakakudo mādyan haravṛṣopamaḥ /
śṛṅgotpāṭitavalmīkaḥ sa ca tatronnadan muhuḥ

10.4.18

% v v -| - v v v -| % A na-vipulā
% - -| v v v - v - % B correct
% - - - v v - - -| % C pathyā
% v| v| - - v -| v - % D correct
tatkālaṃ cābhavattatra nātidūre vanāntare /
siṃhaḥ piṅgalako nāma vikramākrāntakānanaḥ

10.4.19

% - - -| - v - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| - v v -| - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
mṛgarājasya tasyās tāṃ mantriṇau jambukāv ubhau /
eko damanako nāma tathā karaṭako 'paraḥ

10.4.20

% v v - - v| - -| -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% - -| v v v -| - v| % C pathyā
% v -| v v v -| v - % D correct
sa siṃho jātu toyārtham āgacchan yamunātaṭam /
tasyārān nādam aśrauṣīt saṃjīvakakakudmataḥ

10.4.21

% v| - -| - v| - - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - - -| - v| - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
śrutvā cāśrutapūrvaṃ taṃ tannādaṃ dikṣu mūrcchitam /
sa siṃho 'cintayatkasya bata nādo 'yamīdṛśaḥ

10.4.22

% - -| - v v - -| -| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% v| - -| - v - - v| % C pathyā
% v v| - -| v - v - % D correct
nūnamatra mahatsattvaṃ kiṃcittiṣṭhatyavaimi tat /
taddhi dṛṣṭvaiva māṃ hanyādvanādvāpi pravāsayet

10.4.23

% - v - v| v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v| - % B correct
% - v| - - v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % D correct
iti so 'pītapānīya eva gatvā vanaṃ drutam /
bhītaḥ siṃho nigūhyāsīdākāramanuyāyiṣu

10.4.24

% v v| -| - v - - v| % A pathyā
% - v| - -| v -| v - % B correct
% - -| - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
atha prājño damanakaḥ sa mantrī tasya jambukaḥ /
tam avocat karaṭakaṃ dvitīyaṃ mantriṇaṃ rahaḥ

10.4.25

% v -| - -| v v v -| % A na-vipulā
% v| - -| - v| - v - % B correct
% v| v - -| v v v -| % C na-vipulā
% v - -| - v -| v - % D correct
asmatsvāmī payaḥ pātuṃ gato 'pītvaiva tatkatham /
āgatastvaritaṃ bhadra praṣṭavyo 'traiṣa kāraṇam

10.4.26

% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v| - v - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
tataḥ karaṭako 'vādīdvyāpāro 'smākameṣa kaḥ /
śrutastvayā na vṛttāntaḥ kiṃ kīlotpāṭinaḥ kapeḥ

10.4.27

% v -| v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v| - % B correct
% v - v -| v| - - -| % C pathyā
% -| - - - v -| v - % D correct
nagare kvāpi kenāpi vaṇijā devatāgṛham /
kartuṃ prārabdham abhavad bhūrisaṃbhṛtadārukam

10.4.28

% v v -| - v| - - v| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - -| - - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - v v - v - % D correct
tatra karmakarāḥ kāṣṭhaṃ krakacordhvārdhatāṭitam /
dattāntaḥkīlayantraṃ te sthāpayitvā gṛhaṃ yayuḥ

10.4.29

% - v| - v v -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - - - - v - -| -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
tāvadāgatya tatraiko vānaraś cāpalotplutaḥ /
kīlavyastavibhāge 'pi kāṣṭhe tasminn upāviśat

10.4.30

% - v - - v| - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - - v v - -| v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
nāḍyantare mukhe mṛtyoriva tatropaviśya ca /
kīlamutpāṭayām āsa hastābhyāṃ niṣprayojanam

10.4.31

% - - v -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v| - - v - v| - % B correct
% - v - - v -| - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
nipatyotkhātakīlena saha kāṣṭhena tena ca /
tadbhāgadvayasaṃghaṭṭapīḍitāṅgo mamāra saḥ

10.4.32

% v - - - v - - v| % A pathyā
% v v| - - v| - v| - % B correct
% - - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % D correct
evaṃ na yasya yastkarma sa tatkurvanvinaśyati /
tasmātkiṃ mṛgarājasya vijñātenāśayena naḥ

10.4.33

% - -| v| - v| - - v| % A pathyā
% v| - - - v - v - % B correct
% - - -| v v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v| - % D correct
etatkaraṭakāc chrutvā dhīro damanako 'bravīt /
antarbhūya prabhoḥ prāpyo viśeṣaḥ sarvadā budhaiḥ

10.4.34

% - - v v v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - - - -| v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
ko hi nāma na kurvīta kevalodarapūraṇam /
evaṃ damanakenokte sādhuḥ karaṭako 'bravīt

10.4.35

% -| v| - v| v| - - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
svecchayātipraveśo yo na dharmaḥ sevakasya saḥ /
iti coktaḥ karaṭakenedaṃ damanako 'bhyadhāt

10.4.36

% - v - - v - -| -| % A pathyā
% v| - -| - v - v| - % B correct
% v v| - -| v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % D correct
maivamātmānurūpaṃ hi phalaṃ sarvo 'pi vāñchati /
śvā tuṣyatyasthimātreṇa kesarī dhāvati dvipe

10.4.37

% - v - - v - -| v| % A pathyā
% v -| - -| v| - v - % B correct
% -| - - - v - - v| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
etac chrutvā karaṭako 'vādīdevaṃ kṛte yadi /
kupyati pratyuta svāmī tadviśeṣaphalaṃ kutaḥ

10.4.38

% - -| - -| v v v -| % A na-vipulā
% - - - -| v -| v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
atīva karkaśāḥ stabdhā hiṃsrair jantubhir āvṛtāḥ /
durāsadāś ca viṣamā īśvarāḥ parvatā iva

10.4.39

% v - v| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v| - v - % B correct
% v - v -| v| v v -| % C na-vipulā
% - v -| - v -| v - % D correct
tato damanako 'vādītsatyametadbudhastu yaḥ /
svabhāvānupraveśena svīkaroti śanaiḥ prabhum

10.4.40

% v -| v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v| - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
evaṃ kurviti tenoktas tataḥ karaṭakena saḥ /
yayau damanakas tasya siṃhasya svāmino 'ntikam

10.4.41

% - -| - v v| - - -| % A pathyā
% v -| v v v - v| - % B correct
% v -| v v v -| - v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
praṇipatyopaviṣṭaś ca siṃhaṃ piṅgalakaṃ sa tam /
svāminaṃ kṛtasatkāraṃ kṣaṇādevaṃ vyajijñapat

10.4.42

% v v - - v - -| v| % A pathyā
% - -| - v v -| v| - % B correct
% - v -| v v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
ahaṃ kramāgatastāvaddeva bhṛtyo hitastava /
hitaḥ paro 'pi svīkāryo heyaḥ svo 'py ahitaḥ punaḥ

10.4.43

% v -| v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - -| v - v - % B correct
% v -| v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| -||v v -| v - % D correct
krītvānyato 'pi mūlyena mārjāraḥ poṣyate hitaḥ /
ahito hanyate yatnādgṛhajāto 'pi mūṣakaḥ

10.4.44

% - - v -| v| - - v| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% v v -| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v| - v - % D correct
śrotavyaṃ ca hitaiṣibhyo bhṛtyebhyo bhūtimicchatā /
apṛṣṭair api kartavyaṃ taiś ca kāle hitaṃ prabhoḥ

10.4.45

% - - -| v| v - - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v - -| v v| - - -| % C pathyā
% -| v| - -| v -| v - % D correct
tadviśvasiṣi ceddeva na kupyasi na nihnuṣe /
pṛcchāmi tadahaṃ kiṃcinna codvegaṃ karoṣi cet

10.4.46

% - - v v v| - - v| % A pathyā
% v| - v v| v| - v - % B correct
% - - v| v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v| - - -| v - v| - % D correct
evaṃ damanakenoktaḥ siṃhaḥ piṅgalako 'bravīt /
viśvāsārho 'si bhakto 'si tanniḥśaṅkaṃ tvayocyatām

10.4.47

% - -| v v v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - - - -| v| - -| v| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
iti piṅgalakenokte 'vocaddamanako 'tha saḥ /
deva pānīyapānārthaṃ tṛṣito gatavānasi

10.4.48

% v v| - v v - - -| % A pathyā
% - - v v v -| v| - % B correct
% - v| - - v - - -| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
tadapītajalaḥ kiṃ tvamāgato vimanā iva /
etattadvacanaṃ śrutvā sa mṛgenro vyacintayat

10.4.49

% v v - v v -| -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v -| v - % B correct
% - - - v v -| - -| % C pathyā
% v| v - -| v - v - % D correct
lakṣito 'smyamunā tatkiṃ bhaktasyāsya nigūhyate /
ityālocyābravīttaṃ sa śṛṇu gopyaṃ na te 'sti me

10.4.50

% - v -| v v -| - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - - - - v - -| v| % C pathyā
% v v| - -| v| -| v| - % D correct
jalapārśvagatenātra nādo 'pūrvaḥ śruto mayā /
sa cāsmadadhikasyogro jāne sattvasya kasyacit

10.4.51

% v v - v v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v| - v v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
bhāvyaṃ śabdānurūpeṇa prāyeṇa prāṇinā yataḥ /
prajāpatervicitro hi prāṇisargo 'dhikādhikaḥ

10.4.52

% - -| - - v - - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% v - v - v - -| -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tena ceha praviṣṭena na śarīraṃ na me vanam /
tasmādito mayānyatra gantavyaṃ kānane kva cit

10.4.53

% - v| - -| v - - v| % A pathyā
% v| v - -| v| -| v - % B correct
% - - v -| v - - v| % C pathyā
% - - -| - v -| v| - % D correct
iti vādinamāha sma siṃhaṃ damanako 'tha tam /
śūraḥ sanniyatā deva kiṃ vanaṃ tyaktumicchasi

10.4.54

% v v| - v v - -| v| % A pathyā
% - -| v v v -| v| - % B correct
% - -| - v v -| - v| % C pathyā
% -| v -| - v - v - % D correct
jalena bhajyate setuḥ snehaḥ karṇejapena tu /
arakṣaṇena mantraś ca śabdamātreṇa kātaraḥ

10.4.55

% v - v| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% v - v - v| - -| v| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
yantrādiśabdās te te hi bhavanty eva bhayaṃkarāḥ /
paramārtham avijñāya na bhetavyam ataḥ prabho

10.4.56

% - - v - -| -| -| v| % A ma-vipulā
% v -| - v| v - v - % B correct
% v v - v| v - - v| % C pathyā
% v| - - v| v -| v - % D correct
tathā ca bherīgomāyukatheyaṃ śrūyatāṃ tvayā /
ko'pi kvāpi vanoddeśe gomāyur abhavat purā

10.4.57

% v -| v| - - - - v % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect? pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % B correct
% - -| - v| v - - -| % C pathyā
% - - v| v v -| v - % D correct
sa bhakṣyārthī bhramanvṛttayuddhāṃ prāpya bhuvaṃ dhvanim /
gambhīramekataḥ śrutvā bhīto dṛṣṭiṃ tato dadau

10.4.58

% v| - - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v -| v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
tatrādṛṣṭacarāṃ bherīmapaśyatpatitasthitām /
kimīdṛśo 'yaṃ prāṇī syātko 'pyevaṃrūpaśabdakṛt

10.4.59

% - - - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% v - v -| -| - -| - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% -| - - - v - v - % D correct
iti saṃcintayandṛṣṭvā niḥspandāṃ tām upāgataḥ /
yāvat paśyati tāvat sa nāyaṃ prāṇītyabudhyata

10.4.60

% v v| - - v - - -| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% - -| - v v| - -| v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
vātavellaccharastambahatacarmapuṭodbhavam /
śabdaṃ nirūpya tasyāṃ ca sa gomāyurjahau bhayam

10.4.61

% - v - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% - -| v - v| - -| v| % C pathyā
% v| - - - v -| v - % D correct
syātkiṃcidbhakṣyamatrāntarity utpāṭya sa puṣkaram /
praviśya vīkṣate yāvatkevale dārucasrmaṇī

10.4.62

% - - - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% -| - - v| v| - v - % B correct
% v - v| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
taddeva śabdamātreṇa kiṃ bibhyati bhavādṛśāḥ /
manyase yadi tattatra tadvijñātuṃ vrajāmy aham

10.4.63

% - - v| - v - - v| % A pathyā
% -| - v v| v - v - % B correct
% - v -| v v| - - v| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
ityūcivāndamanako gaccha śakto 'si cediti /
gaditastena siṃhena sa yayau yamunātaṭam

10.4.64

% - - v - v v v -| % A na-vipulā
% - v| - -| v| - v - % B correct
% v v - - v| - - v| % C pathyā
% v| v -| v v - v - % D correct
tatra śabdānusāreṇa yāvat svairaṃ sa gacchati /
tāvattṛṇāni khādantaṃ vṛṣabhaṃ taṃ dadarśa saḥ

10.4.65

% - v| - - v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - - v - v| - - -| % C pathyā
% v v -| -| v - v| - % D correct
upetya cāntikaṃ tasya kṛtvā tena ca saṃvidam /
gatvā tasmai sa siṃhāya yathāvastu śaśaṃsa tat

10.4.66

% v - v| - v -| - v| % A pathyā
% - -| - v| v| - v - % B correct
% - -| - -| v| - - v| % C pathyā
% v - - v| v - v| - % D correct
mahokṣaḥ sa tvayā dṛṣṭaḥ saṃstavaś ca kṛto yadi /
tadihānaya taṃ yuktyā tāvat paśyāmi kīdṛśaḥ

10.4.67

% v - -| -| v -| - -| % A pathyā
% - v -| v| v -| v - % B correct
% v v - v v| -| - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
ity uktvā sa prahṛṣṭastaṃ siṃhaḥ piṅgalakas tataḥ /
vṛṣasya prāhiṇottasya pārśvaṃ damanakaṃ punaḥ

10.4.68

% -| - -| -| v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
ehyahvayati tuṣṭastvamasmatsvāmī mṛgādhipaḥ /
iti gatvā damanakenoktaḥ sa vṛṣabho bhayāt

10.4.69

% - - v v v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % B correct
% v v| - -| v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| v| v v -| v - % D correct
yadā na pratipede tattadā gatvā punarvanam /
taṃ nijasvāminaṃ siṃhaṃ tasyābhayamadāpayat

10.4.70

% v -| -| v v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % B correct
% -| v - - v -| - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
etyābhayena cāśvāsya tataḥ saṃjīvakaṃ sa tam /
vṛṣabhaṃ taṃ damanako 'naiṣītkesariṇo 'ntikam

10.4.71

% - - v - v| - - v| % A pathyā
% v -| - - v -| v| - % B correct
% v v -| -| v v v -| % C na-vipulā
% - - - v v -| v - % D correct
sa cāgataṃ taṃ praṇataṃ dṛṣṭvā siṃhaḥ kṛtādaraḥ /
uvācehaiva tiṣṭha tvaṃ matpārśve nirbhayo 'dhunā

10.4.72

% v| - v -| -| v v -| % A bha-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - - - v| - -| -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
tadeti tena tatrasthenāhṛtaḥ sa tathā kramāt /
ukṣṇā yathānyavimukhas tadvaśo 'bhūt sa kesarī

10.4.73

% v - v| - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v| v -| v - % B correct
% - -| v - v v v -| % C na-vipulā
% - v -| -| v| - v - % D correct
tato damanako 'vādītkhinnaḥ karaṭakaṃ rahaḥ /
paśya saṃjīvakahṛtaḥ svāmī nāvāmavekṣate

10.4.74

% v -| v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % B correct
% - v| - - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
eka evāmiṣaṃ bhuṅkte na bhāgaṃ nau prayacchati /
mūḍhabuddhiḥ prabhuścāyamukṣṇānenādya śikṣyate

10.4.75

% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% v| - -| -| v - v - % B correct
% - v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v| - v - % D correct
kṛto mayaiva doṣo 'yaṃ yadetaṃ vṛṣamānayam /
tat tathāhaṃ kariṣyāmi yathokṣāyaṃ vinaṅkṣyati

10.4.76

% v -| v - v| - -| -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% -| v - -| v - - v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
asthānavyasanāccāyaṃ nivartsyati yathā prabhuḥ /
etaddamanakāc chrutvā vacaḥ karaṭako 'tha saḥ

10.4.77

% - - - v v - - -| % A pathyā
% v - v v| v -| v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% v -| v v v -| v| - % D correct
sakhe na kartumadhunā śakṣyatyetadbhavānapi /
tato damanako 'vādīcchakṣyāmi prajñayā dhruvam

10.4.78

% v -| v| - v v v -| % A na-vipulā
% - - - - v - v - % B correct
% v -| v v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
na sa śaknoti kiṃ yasya prajñā nāpadi hīyate /
tathā ca makarasyaitāṃ bakahantuḥ kathāṃ śṛṇu

10.4.79

% v| v| - - v| -| - -| % A pathyā
% - -| - v v| - v - % B correct
% v -| v| v v - - -| % C pathyā
% v v - -| v -| v - % D correct
āsīt ko'pi bakaḥ pūrvaṃ matsyāḍhye sarasi kva cit /
matsyās tatra palāyanta tasya dṛṣṭipathādbhayāt

10.4.80

% - -| - v| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v| - % B correct
% - -| - v| v - - v| % C pathyā
% - v| - v v - v - % D correct
aprāpnuvaṃś ca mithyā tānsa matsyānabravīdbakaḥ /
ihāgato matsyaghātī puruṣaḥ ko'pi jālavān

10.4.81

% - - v -| v| - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v| - - - v - v - % B correct
% v - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% v v -| - v| - v - % D correct
sa jālenācirād yuṣmān gṛhītvā nihaniṣyati /
tat kurudhvaṃ mama vaco viśvāso vo 'sti cen mayi

10.4.82

% v| - - - v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% -| v - -| v v| v -| % C na-vipulā
% - - -| -| v| -| v - % D correct
astyekānte saraḥ svacchamajñātamiha dhīvaraiḥ /
ete tatra nivāsārthaṃ nītvaikaikaṃ kṣipāmi vaḥ

10.4.83

% - - - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v| - v - % B correct
% - -| - v| v - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v| - % D correct
tac chrutvā sabhayair ūce matsyaistair jaḍabuddhibhiḥ /
evaṃ kuruṣva viśvastā vayaṃ tvayyakhilā iti

10.4.84

% -| - -| v v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - -| v - v| - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
tato bakas tān ekaikaṃ matsyān nitvā śilātale /
vinyasya bhakṣayām āsa sa bahūn vipralambhakaḥ

10.4.85

% v -| v -| -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v| - v -| - v| % C pathyā
% v| v -| - v - v - % D correct
dṛṣṭvā mīnānnayantaṃ taṃ makarastatsarogataḥ /
eko bakaṃ taṃ papraccha nayasi kva timīniti

10.4.86

% - -| - - v - -| -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - -| v -| -| - - v| % C ma-vipulā
% v v -| v| v - v - % D correct
tatas taṃ sa tadevāha bako matsyānuvāca yat /
tena bhīto jhaṣo 'vocatsa mām apinayeti tam

10.4.87

% v -| -| v| v - - v| % A pathyā
% v -| - - v - v| - % B correct
% - v| - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v| -| v v v - v| - % D correct
so 'pi tanmāṃsagardhāndhabuddhirādāya taṃ bakaḥ /
utpatya prāpayati tadyāvavadhyaśilātalam

10.4.88

% -| v| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| -| v - % B correct
% - - -| - v v v| - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
tāvattajjagdhamīnāsthiśakalānyatra vīṣya saḥ /
taṃ budhyate sma makaro bakaṃ viśvāsya bhakṣakam

10.4.89

% - - - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v| - v| - % B correct
% -| - v -| v| v v -| % C na-vipulā
% v -| - - v| - v - % D correct
tataḥ śilātalanyastamātras tasya sa tatkṣaṇam /
bakasya makaro dhīmāṃścakartāvihvalaḥ śiraḥ

10.4.90

% v -| v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v| - v - % B correct
% v - v| v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v - % D correct
gatvā ca śeṣamatsyānāṃ yathāvatsa śaśaṃsa tat /
te cāpy abhinanandustaṃ tuṣṭāḥ prāṇapradāyinam

10.4.91

% - -| v| - v - - -| % A pathyā
% v - - v| v - v| - % B correct
% -| -| v v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
prajñā nāma balaṃ tasmānniṣprajñasya balena kim /
etāṃ ca siṃhāśaśayoḥ kathāmatrāparāṃ śṛṇu

10.4.92

% - -| - v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v| v - v| - % B correct
% - -| v| - - v v -| % C bha-vipulā
% v - - - v -| v - % D correct
abhūtkvāpi vane siṃha ekavīro 'parājitaḥ /
sa ca yaṃ yaṃ dadarśātra sattvaṃ taṃ taṃ nyapātayat

10.4.93

% v - - v| v -| - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v| v| -| -| v - - v| % C pathyā
% - -| -| -| v - v - % D correct
tataḥ so 'bhyarthitaḥ sarvaiḥ saṃbhūyātra mṛgādibhiḥ /
āhārāya tavaikaikaṃ preṣayāmo dine dine

10.4.94

% v -| -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - - - v| v - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
sarvān no yugapaddhatvā svārthahāniṃ karoṣi kim /
iti tadvacanaṃ siṃhaḥ sa tathety anvamanyata

10.4.95

% - -| -| v v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v v| - v v -| - -| % C pathyā
% v| v -| - v - v - % D correct
tataḥ prāṇinamekaikaṃ tasminnanvahamaśnati /
ekadā śaśakasyāgādvāra ekasya tatkṛte

10.4.96

% v -| - v v - - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - v -| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v| - v - % D correct
sa sarvaiḥ preṣito gacchañ śaśo dhīmān acintayat /
sa dhīro yo na saṃmoham āpatkāle 'pi gacchati

10.4.97

% v| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% v| - -| -| v| - - v| % C pathyā
% - - - -| v| - v - % D correct
upasthite 'pi mṛtyau tadyuktiṃ tāvatkaromy aham /
ityālocya sa taṃ siṃhaṃ vilambya śaśako 'bhyagāt

10.4.98

% v - v -| v| - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - - v| v| -| - -| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
āgataṃ tu vilambena kesarī nijagāda saḥ /
are velā vyatikrāntā mamāhāre kathaṃ tvayā

10.4.99

% - v -| v| v - - v| % A pathyā
% - v -| v v - v| - % B correct
% v -| - -| v - - -| % C pathyā
% v - - -| v -| v - % D correct
vadhādapyadhikaṃ kiṃ vā kartavyaṃ te mayā śaṭha /
ity uktavantaṃ taṃ siṃhaṃ prahvaḥ sa śaśako 'bravīt

10.4.100

% v - - v v -| -| -| % A pathyā
% - - -| -| v -| v - % B correct
% -| - v - -| -| - -| % C ma-vipulā
% - -| v| v v -| v - % D correct
na me devāparādho 'yaṃ svavaśo nāhamadya yat /
mārge vidhārya siṃhena dvitīyenojjhitaścirāt

10.4.101

% v| -| - - v - -| -| % A pathyā
% v v -| - v - v| - % B correct
% - -| v - v| - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tac chrutvāsphālya lāṅgūlaṃ siṃhaḥ krodhāruṇekṣaṇaḥ /
so 'bravītko dvitīyo 'sau siṃho me darśyatāṃ tvayā

10.4.102

% -| - - - v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% -| v - -| v - -| -| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
āgatya dṛśyatāṃ devety uktvā so 'pi nināya tam /
tathety anvāgataṃ siṃhaṃ dūraṃ kūpāntikaṃ śaśaḥ

10.4.103

% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% - -| -| v| v - v| - % B correct
% v -| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
ihāntaḥsthaṃ sthitaṃ paśyety uktas tatra ca tena saḥ /
śaśakena krudhā garjansiṃho 'ntaḥkūpamaikṣata

10.4.104

% v - - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v| v| - v| - % B correct
% v v - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
dṛṣṭvā svacche ca toye svaṃ pratibimbaṃ niśamya ca /
svagarjitapratiravaṃ matvā tatrātigarjitam

10.4.105

% - -| - -| v| - -| -| % A pathyā
% v v - -| v - v| - % B correct
% v - v - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
pratisiṃhaṃ sa kopena tadvadhāya mṛgādhipaḥ /
ātmānamakṣipastkūpe mūḍho 'traiva vyapādi ca

10.4.106

% v v - -| v| - - v| % A pathyā
% - v - v| v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v| - % D correct
śaśaḥ sa prajñayottīrya mṛtyoruttārya cākhilān /
mṛgān gatvā tad ākhyāya svavṛttaṃ tān anandayat

10.4.107

% v -| -| - v - - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v -| - -| v| - - -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
evaṃ prajñaiva paramaṃ balaṃ na tu parākramaḥ /
yatprabhāveṇa nihataḥ śaśakenāpi kesarī

10.4.108

% - -| - - v| v v -| % A na-vipulā
% v -| v| v| v - v - % B correct
% - v - - v| v v -| % C na-vipulā
% v v - - v| - v - % D correct
tadahaṃ sādhayāmyeva prajñayā svamabhīpsitam /
evaṃ damanakenokte tūṣṇiṃ karaṭako 'bhavat

10.4.109

% v v -| - v - - -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tato damanakaścāpi tasya piṅgalakasya saḥ /
siṃhasya svaprabhorāsīdantike durmanā iva

10.4.110

% v -| v v v - - v| % A pathyā
% - v| - v v - v| - % B correct
% - - -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v - % D correct
pṛṣṭaś ca kāraṇaṃ tena tam uvāca janāntikam /
buddhvā na yujyate tūṣṇīṃ sthātuṃ deva vadāmyataḥ

10.4.111

% - -| v| - v -| - v| % A pathyā
% v| v - v| v - v - % B correct
% - -| v| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
aniyukto 'pi ca brūyādyadīcchetsvāmino hitam /
tadvihāyānyathābuddhiṃ madvijñaptimimāṃ śṛṇu

10.4.112

% v v - -| v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
vṛṣaḥ saṃjīvako 'yaṃ tvāṃ hatvā rājyaṃ cikīrṣati /
mantriṇā hi satānena tvaṃ bhīruriti niścitaḥ

10.4.113

% v -| - - v -| -| -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - v -| v| v - - -| % C pathyā
% -| - v v v| - v - % D correct
dhunoti tvāṃ jighāṃsuś ca śṛṅgayugmaṃ nijāyudham /
nirbhayā jīvatha sukhaṃ mayi rājñi tṛṇāśane

10.4.114

% v - -| -| v - -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v -| - v v| v -| % C na-vipulā
% v v| - v| v - v - % D correct
tadeta hanmo yuktyāmuṃ mṛgendraṃ māṃsabhojanam /
āśvāsyopajapatyevaṃ prāṇinaś ca vane vane

10.4.115

% v - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - - v v - - -| % C pathyā
% - v -| v| v -| v - % D correct
tadetaṃ cintaya vṛṣaṃ nāstyasminsati śarma te /
evaṃ damanakenoktaḥ sa taṃ piṅgalako 'bhyadhāt

10.4.116

% v - -| - v v| v -| % A na-vipulā
% - - - v v| - v| - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% v| -| - v v -| v - % D correct
balīvardo varāko 'yaṃ kiṃ kuryāttṛṇabhuṅmama /
dattābhayaṃ kathaṃ hanyāmenaṃ ca śaraṇāgatam

10.4.117

% v - - -| v - -| -| % A pathyā
% -| - - v v - v - % B correct
% - - v -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v| v v - v - % D correct
etac chrutvā damanakaḥ prāha mā smaivamādiśa /
yastulyaḥ kriyate rājñā na tadvacchrīḥ prasarpati

10.4.118

% - -| - -| v v v -| % A na-vipulā
% - v| -| - v - v - % B correct
% - - -| v v -| - -| % C pathyā
% v| - - -| v - v - % D correct
dvayor dattapadā sā ca tayor ucchritayoścalā /
na śaknoti ciraṃ sthātuṃ dhruvamekaṃ vimuñcati

10.4.119

% v -| - v v -| -| v| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% v| - - v| v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
prabhuś ca yo hitaṃ dveṣṭi sevate cāhitaṃ sadā /
sa varjanīyo vidvadbhir vaidyair duṣṭāturo yathā

10.4.120

% v -| v| -| v -| - v| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% v| - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
apriyasya prathamataḥ pariṇāme hitasya ca /
vaktā śrotā ca yatra syāttatra śrīḥ kurute padam

10.4.121

% - v - -| v v v -| % A na-vipulā
% v v - -| v - v| - % B correct
% - -| - -| v| - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -| v v -| v - % D correct
na śṛṇoti satāṃ mantram asatāṃ ca śṛṇoti yaḥ /
acireṇa sa saṃprāpyaḥ vipadaṃ paritapyate

10.4.122

% v| v - v| v -| - v| % A pathyā
% v v -| v| v - v| - % B correct
% v v - v| v| - - -| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
tad asmin ukṣṇi kaḥ snehas tava deva kim asya vā /
druhyato 'bhayadānaṃ ca śaraṇāgatatā ca kā

10.4.123

% v| - v| - v| -| - -| % A pathyā
% v v| - v| v| - v| - % B correct
% - v -| v v - -| v| % C pathyā
% v v - v v -| v| - % D correct
kiṃ caitasya bhavetpārśve nityasaṃnihitasya goḥ /
deva kītāḥ prajāyante te tanmūtrapurīṣayoḥ

10.4.124

% -| - - v| v - - -| % A pathyā
% - v - v v - v| - % B correct
% - v| - -| v - - -| % C pathyā
% -| - - v v - v - % D correct
te ced viśanti mattebhadantāghātavranāvṛte /
śarīre bhavataḥ kiṃ na vṛttaḥ syād yuktito vadhaḥ

10.4.125

% -| -| v - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% v - -| v v -| -| v| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
durjanaś cet svayaṃ dosaṃ vipaścin na karoti tat /
utpatsyate sa tatsaṅgād atra ca śrūyatāṃ kathā

10.4.126

% - v -| -| v -| - -| % A pathyā
% v - -| v| v - v| - % B correct
% - - v -| v| - - -| % C pathyā
% - v| -| - v -| v - % D correct
rājñaḥ kasyāpi śayane ciramāsīdalakṣitā /
yūkā kutaścidāgatya nāmnā mandavisarpiṇī

10.4.127

% - -| - - v| v v -| % A na-vipulā
% v v - - v - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
akasmāt tatra copetya kuto 'pi pavaneritaḥ /
viveśa śayanīyaṃ tat ṭiṭṭibho nāma matkuṇaḥ

10.4.128

% v - -| - v| - - v| % A pathyā
% v -| v| v v - v - % B correct
% v - v| v v - -| -| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
mannivāsamimaṃ kasmādāgatastvaṃ vrajānyataḥ /
iti mandavisarpiṇyā sa dṛṣṭvā jagade tayā

10.4.129

% - v - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% v v| - v v - - -| % C pathyā
% v| - -| v v -| v - % D correct
apītapūrvaṃ paśyāmi rajāsṛk tatprasīda me /
dehīha vastum iti tām avādīt so 'pi ṭiṭṭibhaḥ

10.4.130

% v - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v - -| - v - v| - % B correct
% - - v| - v| v v| -| % C na-vipulā
% v - -| -| v| - v - % D correct
tato 'nurodhād āha sma sā taṃ yady evam āssva tat /
kiṃ tvasya rājño nākāle daṃśo deyas tvayā sakhe

10.4.131

% v -| v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% -| -| -| - v| - v| - % B correct
% -| - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - -| v -| v - % D correct
deyo 'sya daṃśaḥ suptasya ratiśaktasya vā laghu /
tac chrutvā ṭiṭṭibhaḥ so 'tra tathety uktvā vyatiṣṭhata

10.4.132

% - -| v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% v v - - v| -| v - % B correct
% -| - -| - v -| -| v| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
naktaṃ śayyāsthitaṃ taṃ ca nṛpamāśu dadaṃśa saḥ /
uttasthau ca tato rājā hā daṣṭo 'smīti sa bruvan

10.4.133

% - -| - - v -| -| v| % A pathyā
% v v - v| v - v| - % B correct
% - - -| v| v -| - -| % C pathyā
% -| - -| - v| -| v - % D correct
tataḥ palāyite tasmiṃstvaritaṃ matkuṇe śaṭhe /
vicintya rājabhṛtyaiḥ sa labdhā yuktā vyapātyata

10.4.134

% v -| v - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v -| v - % B correct
% v - v| - v - -| v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
evaṃ ṭiṭṭibhasaṃparkānnaṣṭā mandavisarpiṇī /
tatsaṃjīvakasaṃghas te na śivasya bhaviṣyati

10.4.135

% - -| - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% - - - v v - -| -| % C pathyā
% v| v - v| v - v - % D correct
na me pratyeṣi cettattvaṃ svayaṃ drakṣyasyupāgatam /
śiro dhunānaṃ darpeṇa śṛṅgayoḥ śūlaśātayoḥ

10.4.136

% v| -| - - v| - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% v -| v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - v -| - v - v - % D correct
ity uktvā vikṛtiṃ tena nīto damanakena saḥ /
siṃhaḥ piṅgalakaścakre vadhyaṃ saṃjīvakaṃ hṛdi

10.4.137

% -| - -| v v -| - v| % A pathyā
% - -| v v v - v| - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
labdhvā tasyāśayaṃ svair aṃ kṣaṇāddamanakas tataḥ /
tasya saṃjīvakasyāgāt sa viṣaṇṇa ivāntikam

10.4.138

% - -| - - v -| -| -| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% - v| - - v - - -| % C pathyā
% v| v - v| v - v - % D correct
kimīdṛgasi kiṃ mitra śarīre kuśalaṃ tava /
iti pṛṣṭaś ca tenātra vṛṣeṇa sa jagādatam

10.4.139

% v - v v v| -| - v| % A pathyā
% v - -| v v -| v - % B correct
% v v| - -| v| - - v| % C pathyā
% v - v| v| v - v - % D correct
kiṃ sevakasya kuśalaṃ kaś ca rājñāṃ sadā priyaḥ /
ko 'rthī na lāghavaṃ yātaḥ kaḥ kālasya na gocaraḥ

10.4.140

% -| - v - v| v v -| % A na-vipulā
% -| v| - -| v -| v - % B correct
% -| -| v| - v -| - -| % C pathyā
% -| - - v| v| - v - % D correct
ity uktavantaṃ papraccha taṃ sa saṃjīvakaḥ punaḥ /
kimudvigna ivaivaṃ tvaṃ vayasyādyocyatāmiti

10.4.141

% -| - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% -| v| - - v -| v - % B correct
% v - - v| v - -| -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tato damanako 'vādīcchṛṇu prītyā vadāmi te /
mṛgarājo viruddho 'sau jātaḥ piṅgalako 'dya te

10.4.142

% v -| v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v| - % B correct
% v v - -| v - -| -| % C pathyā
% - -| - v v -| v| - % D correct
nirapekṣo 'sthirasneho hatvā tvāṃ bhoktumicchati /
hiṃsraṃ paricchadaṃ cāsya paśyāmi prerakaṃ sadā

10.4.143

% v v - -| v - - -| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% - -| v - v -| - v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
vaco damanakasyaitatsa pūrvapratyayādṛjuḥ /
satyaṃ vicintya vṛṣabho vimanā nijagāda tam

10.4.144

% v -| v v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| - - - v - v - % B correct
% - -| v - v| v v -| % C na-vipulā
% v v -| v v - v| - % D correct
dhiksevāpratipanno 'pi kṣudraḥ kṣudraparigrahaḥ /
prabhurvair itvamevaiti tathā cemāṃ kathāṃ śṛṇu

10.4.145

% - - - v v - -| -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% v -| - -| v -| v - % D correct
āsīnmadotkaṭo nāma siṃhaḥ kvāpi vanāntare /
trayastasyānugāścāsandvīpivāyasajambukāḥ

10.4.146

% - - v - v -| - v| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% v - - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
sa siṃho 'tra vane 'drākṣīdadṛṣṭacaramekadā /
karabhaṃ sārthavibhraṣṭaṃ praviṣṭaṃ hāsanākṛtim

10.4.147

% v| - -| v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% v v -| - v - - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
ko 'yaṃ prāṇīti sāścaryaṃ vadatyasminmṛgādhipe /
uṣṭro 'yamiti vakti sma deśadraṣṭātra vāyasaḥ

10.4.148

% -| -| - - v| - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - -| v v v| - -| v| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
tato dattābhayastena siṃhenānāyya kautukāt /
uṣṭraḥ so 'nucarīkṛtya svāntike sthāpito 'bhavat

10.4.149

% v -| - - v - - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - -| -| v v - - -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
ekadā vraṇito 'svasthaḥ sa siṃho gajayuddhataḥ /
upavāsān bahūṃś cakre svasthais taiḥ sahito 'nugaiḥ

10.4.150

% - v -| v v -| - -| % A pathyā
% v| - -| v v - v - % B correct
% v v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| -| v v -| v - % D correct
tataḥ klāntaḥ sa bhakṣyārthaṃ bhramansiṃho 'navāpya tat /
kiṃ kāryamityapṛcchattānuṣṭraṃ muktvānugānrahaḥ

10.4.151

% v -| - -| v| - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v| - % B correct
% -| - v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
te tamūcuḥ prabho vācyamasmābhir yuktamāpadi /
uṣṭreṇa sākaṃ kiṃ sakhyaṃ kiṃ nāsāveva bhakṣyate

10.4.152

% -| v - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v| - -| -| - -| % C ma-vipulā
% -| - - - v| - v - % D correct
tṛṇāśī cāyamasmākaṃ bhakṣya evāmiṣāśinām /
bahūnāmāmiṣasyārthe kiṃ caikastyajyate na kim

10.4.153

% v - -| - v - - -| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% -| - - - v -| v| - % D correct
dattābhayaṃ kathaṃ hanmītyucyate prabhuṇā yadi /
dāpayāmaḥ svavācā tadyuktyā tanumamuṃ vayam

10.4.154

% - - v -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v -| v - % B correct
% - v - -| v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % D correct
ity ukte tair anujñātastena siṃhena vāyasaḥ /
vadhāya saṃvidaṃ kṛtvā karabhaṃ tam abhāṣata

10.4.155

% -| - -| -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v| - v - % B correct
% v - v| - v -| - -| % C pathyā
% v v -| v| v - v - % D correct
eṣa svāmī kṣudhākrānto 'py asmānvakti na kiṃcana /
tadasyātmapradānoktyā priyaṃ kurmo yathā vayam

10.4.156

% - -| - -| v - - -||% A pathyā
% - - - v| v| - v - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% v -| - -| v -| v - % D correct
tathā tvam apikurvīthā yenāsau prīyate tvayi /
ity ukto vāyasenoṣṭraḥ sādhustatpratyapadyata

10.4.157

% v -| v| v v - - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% -| - -| - v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
upāyayau ca taṃ siṃha saha kākena tena saḥ /
tataḥ kāko 'bravīddeva svāyattaṃ bhuṅkṣva māmimam

10.4.158

% v - v -| v| -| - v| % A pathyā
% v v| - - v| - v| - % B correct
% v -| - -| v - - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
kiṃ tvayā svalpakāyenety ukte siṃhena jambukaḥ /
māṃ bhuṅkṣvetyavadattaṃ ca sa tathaiva nirākarot

10.4.159

% -| v -| - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% -| - - v v - -| v| % C pathyā
% v| v - v| v - v - % D correct
dvīpī tam abravīddeva māṃ bhuṅkṣveti tam apy asau /
nābhuṅkta hariruṣṭro 'tha babhāṣe bhuṅkṣva māmiti

10.4.160

% - -| v| - v - - v| % A pathyā
% -| - - v| v| -| v - % B correct
% - - v| v v - -| v| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
vākchalena sa tenaiva hatvā kṛtvā ca khaṇḍaśaḥ /
uṣṭras tair bhakṣitaḥ sadyaḥ sasiṃhair vāyasādibhiḥ

10.4.161

% - v - v| v| - - v| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - -| -| - v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
evaṃ kenāpi piśunenaiṣa piṅgalako mayi /
prerito 'kāraṇaṃ rājā pramāṇamadhunā vidhiḥ

10.4.162

% - -| - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v| - v v -| v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
gṛdhro 'pi hi varaṃ rājā sevyo haṃsaparicchadaḥ /
na gṛdhraparivārastu haṃso 'pi kimutāparaḥ

10.4.163

% - -| v| v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v| - v v v - - v| % C pathyā
% - -| v| v v - v - % D correct
etatsaṃjīvakāc chrutvāvādīddamanako 'nṛjuḥ /
dhair yeṇa sādhyate sarvaṃ śṛṇu vacmyatra te kathām

10.4.164

% - - - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % B correct
% -| - v| - v -| - -| % C pathyā
% v v| - - v| -| v - % D correct
ko 'yāsīṭṭiṭṭibhaḥ pakṣī sabhāryo vāridhestaṭe /
dhṛtagarbhā sati bhāryā ṭiṭṭibhī nijagāda tam

10.4.165

% -| - - - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v v - -| v v| - -| % C sa-vipulā, incorrect?
% - v -| v v - v| - % D correct
ehi kvāpy anyato yāvaḥ prasūtāyā mameha hi /
hared apatyāny ambhodhiḥ kadācid ayam ūrmibhiḥ

10.4.166

% - -| -| - v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v - v| - % B correct
% v -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - v| v v| - v - % D correct
etadbhāryāvacaḥ śrutvā ṭiṭṭibhaḥ sa jagāda tām /
na śaknoti mayā sākaṃ virodhaṃ kartumambudhiḥ

10.4.167

% - - - - v -| - -| % A pathyā
% - v -| v| v - v| - % B correct
% v| - - v| v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tac chrutvā ṭiṭṭibhī prāha maivaṃ kā te tulābdhinā /
hitopadeśo 'nuṣṭheyo vināśaḥ prāpyate 'nyathā

10.4.168

% -| - -| - v -| - v| % A pathyā
% - -| -| -| v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - -| - v -| v - % D correct
tathā ca kambugrīvākhyaḥ kūrmaḥ kvāpi sarasy abhūt /
tasyāstāṃ suhṛdau haṃsau nāmnā vikaṭasaṃkaṭau

10.4.169

% v -| v| - - - - -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - -| - v| v -| v - % B correct
% - - -| v v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
ekadāvagrahakṣīṇajale sarasi tatra tau /
haṃsavanyatsaro gantukāmau kūrmo jagāda saḥ

10.4.170

% - v - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v| - v| - % B correct
% - v - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v| - % D correct
yuvāṃ yatrodyatau gantuṃ nayataṃ tatra māmapi /
tac chrutvā tāvubhau haṃsau kūrmaṃ taṃ mittramūcatuḥ

10.4.171

% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v| - v - % B correct
% -| - -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v - v - % D correct
saro dūrāddavīyastadyatrāvāṃ gantumudyatau /
tatrāgantuṃ tavecchā cetkāryamasmadvacastvayā

10.4.172

% v -| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - - - -| v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
asmaddhṛtāṃ gṛhītvaiva dantair yaṣṭiṃ divi vrajan /
nirālāpo 'vatiṣṭhethā bhraṣṭo vyāpatsyase 'nyathā

10.4.173

% - - v -| v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
tatheti tena dantāttayaṣṭinā saha tau nabhaḥ /
kūrmeṇotpetaturhaṃsau prāntayor āttayaṣṭikau

10.4.174

% v - v| - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v| -| v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
kramāc ca tatsarobhyarṇaṃ prāptau tau kūrmahāriṇau /
dadṛśustadadhovartinagarāśrayiṇo janāḥ

10.4.175

% v -| v| - v - - -| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% v v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v -| v - % D correct
kimetannīyate citraṃ haṃsābhyāmiti tair janaiḥ /
kriyamāṇaṃ kalakalaṃ sa kūrmaścapalo 'śṛṇot

10.4.176

% v - - - v -| - -| % A pathyā
% - - - v v| -| v - % B correct
% v v - -| v v v -| % C na-vipulā
% v| - - v v -| v - % D correct
kutaḥ kalakalo 'dhastād iti vaktrād vihāya tām /
yaṣṭiṃ sa pṛcchan haṃsau tau bhraṣṭo jaghne janair bhuvi

10.4.177

% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% v v| - -| v - v| - % B correct
% - -| v| - -| - -| -| % C ma-vipulā
% - -| - -| v -| v - % D correct
evaṃ buddhicyuto naśyet kūrmo yaṣṭicyuto yathā /
itthaṃ tayoktaṣ ṭiṭṭibhyā ṭiṭṭibhaḥ sa jagāda tām

10.4.178

% - -| - - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v -| v| v - v| - % D correct
satyam etat priye kiṃ tu tvam apy etāṃ kathāṃ śṛṇu /
nadyantaḥsthe hṛde 'bhūvan kvāpi matsyāḥ purā trayaḥ

10.4.179

% - v| - -| v -| -| -| % A pathyā
% v| -| - -| v -| v - % B correct
% - - - -| v -| - -| % C pathyā
% - v| - -| v -| v - % D correct
anāgatavidhātaikaḥ pratyutpannamatis tathā /
tṛtīyo yadbhaviṣyaś ca trayas te sahacāriṇaḥ

10.4.180

% v - v v v - - -| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v - -| - v - -| -| % C pathyā
% v -| -| v v - v - % D correct
te dāśānāṃ vaco jātu tena mārgeṇa gacchatām /
aho asmin hrade matsyāḥ santīti kila śuśruvuḥ

10.4.181

% -| - - -| v -| - v| % A pathyā
% - v| - - v| - v - % B correct
% v -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - - v| v v| - v - % D correct
tenāśaṅkya vadhaṃ dāśair nadīsrotaḥ praviśya saḥ /
anāgatavidhātātha buddhimānanyato yayau

10.4.182

% - - - v| v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v - v| - % B correct
% v - v v v - - v| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
pratyutpannamatistvāsītsa tatraivāvikampitaḥ /
ahaṃ pratividhāsyāmi bhayaṃ cedāpatediti

10.4.183

% - - - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| - - - v - v - % B correct
% v -| v v v - - v| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
yanme bhaviṣyatītyāsīdyadbhaviṣyastu tatra saḥ /
athāgatyākṣipañjālaṃ tatra me dhīvarā hrade

10.4.184

% - -| v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| - v| - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% - v| -| - v -| v - % D correct
jālotkṣiptastu taiḥ sadyaḥ pratyutpannamatiḥ sudhīḥ /
kṛtvā niṣpandamātmānaṃ tiṣṭhati sma mṛto yathā

10.4.185

% - - - - v| -| - -| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% - v -| v| v -| v - % D correct
svayaṃ mṛto 'yamiti teṣv aghnatsu timighātiṣu /
patitvā sa nadīsrotasyagacchaddrutamanyataḥ

10.4.186

% v -| v -| v v v| -| % A na-vipulā
% - - v| v v - v - % B correct
% v - -| v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
yadbhaviṣyas tu jālāntarudvartanavivartane /
kurvan gṛhītvā nihato mandabuddhiḥ sa dhīvaraiḥ

10.4.187

% - v - -| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% - -| v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v - -| v| - v - % D correct
tasmātpratividhāsye 'haṃ na yāsyāmyambudhair bhayāt /
ity uktvā ṭiṭṭibho bhāryāṃ tatraivāsītsvanīḍake

10.4.188

% - - v v v - -| -| % A pathyā
% v| - - - v -| v - % B correct
% -| - -| - v -| - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tatrāśrauṣīdvacas tasya sāhaṃkāraṃ mahodadhiḥ /
divasaiś ca prasūtā sā tadbhāryā tatra ṭiṭṭibhī

10.4.189

% - - - - v -| - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v v -| -| v - -| -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
jahāra sa tato 'ṇḍāni tasyā jaladhirūrmiṇā /
paśyāmi ṭiṭṭibho 'yaṃ me kiṃ kuryāditi kautukān

10.4.190

% v - v| v| v -| - v| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - - v| - v -| -| -| % C pathyā
% -| - - v v| - v - % D correct
prāptaṃ tadetadvyasanaṃ yanmayoktamabhūttava /
ityāha rudatī sā taṃ ṭiṭṭibhī ṭiṭṭibhaṃ patim

10.4.191

% - -| v - - v v -| % A bha-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% - - v| v v -| -| -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
tataḥ sa ṭiṭṭibho dhīrastāṃ svabhāryām abhāṣata /
paśyeha kiṃ karomyasya pāpasya jaladheraham

10.4.192

% v -| v| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% -| v - -| v - v - % B correct
% - - v| -| v - - v| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
ity uktvā pakṣiṇaḥ sarvān saṃghāṭyoktaparābhavaḥ /
gatvā taiḥ saha cakranda śaraṇaṃ garuḍaṃ prabhum

10.4.193

% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - -| -| v v| - - v| % C pathyā
% v v -| v v -| v - % D correct
abdhināṇḍāpahāreṇa vayaṃ nāthe sati tvayi /
anāthavatparābhūtā ityūcustaṃ ca te khagāḥ

10.4.194

% - v - - v - - v| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% - - - -| v| -| v - % D correct
tataḥ kruddhena tārkṣyeṇa vijñapto harirambudhim /
āgneyāstreṇa saṃśoṣya ṭiṭṭibhāṇḍānyadāpayat

10.4.195

% v -| - - v| - - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - - - - v| - - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tasmād atyaktadhair yeṇa bhāvyam āpadi dhīmatā /
upasthitam idānīm tu yuddhaṃ piṅgalakena te

10.4.196

% - -| - - v -| - v| % A pathyā
% - v| - v v| - v - % B correct
% v - v v| v - -| v| % C pathyā
% - -| - v v - v| - % D correct
yadaivotkṣiptalāṅgūlaś caturbhiś caraṇaiḥ samam /
utthāsyati sa te vidyāḥ prajihīrṣuṃ tadaiva tam

10.4.197

% v - - - v - - -| % A pathyā
% v - -| v v -| v - % B correct
% - - v v| v| -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v| - % D correct
sajjo nataśirā bhūtvā śṛṅgābhyām udare ca tam /
hatvābhipatitaṃ kuryāḥ kīrṇāntranikaraṃ ripum

10.4.198

% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v| - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% - - v v v -| v - % D correct
evam uktvā damanakaḥ saṃjīvakavṛṣaṃ sa tam /
gatvā karaṭakāyobhau siddhabhedau śaśaṃsa tau

10.4.199

% - v| - -| v v v -| % A na-vipulā
% - - v v v -| v| - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
tataḥ saṃjīvakaḥ prāyācchanaiḥ piṅgalakāntikam /
jijñāsuriṅgitākāraiścittaṃ tasya mṛgaprabhoḥ

10.4.200

% v -| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % B correct
% - - v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v - v - % D correct
dadarśotkṣiptalāṅgūlaṃ yuyutsuṃ taṃ samāṅghrikam /
siṃhaṃ siṃho 'py apaśyattaṃ śaṅkoddhūtasvamastakam

10.4.201

% v - - - v - - -| % A pathyā
% v - -| -| v - v - % B correct
% - -| - -||v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tataḥ prāharadutpatya sa siṃho 'sminvṛṣe nakhaiḥ /
vṛṣo 'pi tasmiñ śṛṅgābhyaṃ prāvartiṣṭāhavas tayoḥ

10.4.202

% v -| - v v - - v| % A pathyā
% v| - -| - v -| v - % B correct
% v -| v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - - - v -| v - % D correct
tac ca dṛṣṭvā damanakaṃ sādhuḥ karaṭako 'bravīt /
kiṃ svārthasiddhyai vyasanaṃ prabhorutpāditaṃ tvayā

10.4.203

% -| v| - -| v v v -| % A na-vipulā
% - -| v v v -| v - % B correct
% -| - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - - - v -| v - % D correct
saṃpatprajānutāpena maittrī śāṭhyena kāminī /
pāruṣyeṇāhṛtā mittra na cirasthāyinī bhavet

10.4.204

% - - v - v - - v| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - - - v -| - v| % C pathyā
% v| v - - v -| v - % D correct
alaṃ vā yo bahu brūte hitavākyāvamāninaḥ /
sa tasmāllabhate doṣaṃ kapeḥ sūcīmukho yathā

10.4.205

% v -| -| -| v -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% v| - - v v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
pūrvamāsanvane kvāpi vānarā yūthacāriṇaḥ /
te śīte jātu khadyotaṃ dṛṣṭvāgniriti menire

10.4.206

% - v - - v -| - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% -| - -| - v| - - -| % C pathyā
% - - v v v| - v - % D correct
tasmiṃś ca tṛṇaparṇāni vinyasyāṅgamatāpayan /
ekastu teṣāṃ khadyotamadhamattaṃ mukhānilaiḥ

10.4.207

% - -| v| v v - - v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - - v| - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % D correct
taddṛṣṭvā tatra taṃ prāha pakṣī sūcimukhābhidhaḥ /
naiṣo 'gnireṣa khadyoto mā kleśamanubhūriti

10.4.208

% - - -| - v| -| - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - -| v - v| - - -| % C pathyā
% -| - v v v - v - % D correct
tac chrutvāpy anivṛttaṃ taṃ pakṣī so 'bhyetya vṛkṣataḥ /
nyavārayad yan nirbandhāt kapis tena cukopa saḥ

10.4.209

% -| - -| v v - -| -| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% v - v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% v -| - v| v - v| - % D correct
kṣiptayā śilayā taṃ ca sūcīmukham acūrṇayat /
tasmān na tasya vaktavyaṃ yaḥ kuryān na hitaṃ vacaḥ

10.4.210

% - v -| v v -| -| v| % A pathyā
% - - v v| v - v - % B correct
% - -| v| - v| - - -| % C pathyā
% -| - -| v| v -| v - % D correct
ataḥ kiṃ vacmi doṣāya bhedastāvatkṛtastvayā /
duṣṭayā kriyate yac ca buddhyā tan na śubhaṃ bhavet

10.4.211

% v -| -| - v| - - v| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - v -| v v -| -| v| % C pathyā
% - -| -| v| v -| v - % D correct
tathā cābhavatāṃ pūrvaṃ bhrātarau dvau vaṇiksutau /
dharmabuddhis tathā duṣṭabuddhiḥ kvacana pattane

10.4.212

% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% - v -| -| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v| - v - % D correct
tāvarthārthaṃ piturgehādgatvā deśāntaraṃ saha /
kathaṃcitsvarṇadīnārasahasradvayamāpatuḥ

10.4.213

% - - - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
tad gṛhītvā svanagaraṃ punar ājagmatuś ca tau /
vṛkṣamūle ca dīnārān bhūtale tān nicakhnatuḥ

10.4.214

% -| v - -| v v v -| % A na-vipulā
% v v| - - v -| v| - % B correct
% - v - -| v| - - -| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
śatamekaṃ gṛhītvā ca dīnārāṇāṃ vibhajya ca /
parasparaṃ samāṃśena tasthatuḥ pitṛveśmani

10.4.215

% v v - -| v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% v - v -| v - - v| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
ekadā duṣṭabuddhiḥ sa gatvā tarutalāttataḥ /
eka evāgrahītsvair aṃ dīnārāṃstānasadvyayī

10.4.216

% - v -| - v - -| v| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - v| - - v - -| -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
māsamātre gate taṃ ca dharmabuddhim uvāca saḥ /
ehyārya vibhajāvastāndīnārānasti me vyayaḥ

10.4.217

% - v - -| v -| -| v| % A pathyā
% - v - v| v - v| - % B correct
% - - v| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v| -| v - % D correct
tac chrutva dharmabuddhistāṃ gatvā bhūmiṃ tatheti saḥ /
cakhāna tenaiva samaṃ dīnārānyatra tānnyadhāt

10.4.218

% -| - v| - v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% v - v| - - v| v -| % C bha-vipulā
% - - - - v| - v - % D correct
saṃprāptā na yadā te ca dīnārāḥ svātakāttataḥ /
tadā sa duṣṭabuddhistaṃ dharmabuddhiṃ śaṭho 'bravīt

10.4.219

% - - -| v| v -| -| v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v -| v| - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
nītāste bhavatā tanme svamardhaṃ dīyatāmiti /
na te nītā mayā nītāstvayetyāha sma taṃ ca saḥ

10.4.220

% - - -| v v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v| -| - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v| -| v| - % D correct
evaṃ pravṛtte kalahe so 'śmanātāḍayac chiraḥ /
duṣṭabuddhī rājakulaṃ dharmabuddhiṃ nināya ca

10.4.221

% - -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% -| v - - v -| v - % B correct
% - v - -| - v v -| % C incorrect: neither pathyā nor vipulā, possibly a regularity with the structure ya-bha (v---vv)? Cf. 8,5.17a; 9,4.75a; 10,4.220c; 12,2.19a; 17,4.160c
% - v - -| v - v| - % D correct
tatroktasvasvapakṣau tāvanāsāditanirṇayaiḥ /
sthāpitāvā dinaccedamubhau rājādhikāribhiḥ

10.4.222

% - - - - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% - v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % D correct
yasya mūle nyadhīyanta dīnārāste vanaspateḥ /
sa sākṣī vakti yannītāste 'munā dharmabuddhinā

10.4.223

% - v| - -| v - - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v| - -| - v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| v -| - v - v - % D correct
ity uvācātha tānduṣṭabuddhī rājādhikāriṇaḥ /
prakṣyāmastarhi taṃ prātarityūcuste 'tivismitāḥ

10.4.224

% -| v - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - - v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
tatas tair dharmabuddhiś ca duṣṭabuddhiś ca tāv ubhau /
dattapratibhuvau muktau vibhinnau jagmatur gṛham

10.4.225

% v -| -| - v - -| v| % A pathyā
% - v - -| v| -| v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
duṣṭabuddhistu vastūktvā dattvārthaṃ pitaraṃ rahaḥ /
bhava me vṛkṣagarbhāntaḥ sthitvā sākṣītyabhāṣata

10.4.226

% - v - - v| - - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v v| -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
bāḍhamity uktavantaṃ ca nītvā mahati koṭare /
niveśya taṃ tarau tatra rātrau sa gṛhamāyayau

10.4.227

% - v -| - v - -| v| % A pathyā
% - -| v v v| - v - % B correct
% v - v| -| v -| - v| % C pathyā
% - -| v| v v - v - % D correct
prātaś ca rājādhikṛtaiḥ saha tau bhrātarau tarum /
gatvā papracchatuḥ kastāndīnārānnītavāniti

10.4.228

% - -| v| - - v v -| % A bha-vipulā
% v v| -| - v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
dīnāradharmabuddhistānnītavāniti sa sphuṭam /
tadvṛkṣakoṭarāntaḥsthastato 'bhāṣata tatpitā

10.4.229

% - - v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v| -| v - % B correct
% - - v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v| - v - % D correct
tadasaṃbhāvyamākarṇya niścitaṃ duṣṭabuddhinā /
atrāntaḥ sthāpitaḥ ko 'pīty uktvādhikṛtakāś ca te

10.4.230

% v v - - v - - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - -| - v -| -| -| % C pathyā
% - - v v v -| v| - % D correct
tarugarbhe dudurdhūmaṃ yenādhmātaḥ sa niḥsaran /
nipatyādhogataḥ kṣmāyāṃ duṣṭabuddhipitā mṛtaḥ

10.4.231

% v v - -| v - - -| % A pathyā
% - - - -| v| - v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
taddṛṣṭvā vastu buddhvā ca rājādhikṛtakaiḥ sa taiḥ /
dāpito duṣṭabuddhistāndīnārāndharmabuddhaye

10.4.232

% - - -| - v| - -| v| % A pathyā
% - - v v v -| v| - % B correct
% - v -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
nikṛttahastajihvaś ca taiḥ sa nirvāsitas tataḥ /
duṣṭabuddhiryathārthākhyo dharmabuddhiś ca mānitaḥ

10.4.233

% v - v - v - -| v| % A pathyā
% -| v| - - v -| v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
evamanyāyyayā buddhyā kṛtaṃ karmāśubhāvaham /
tasmāttannyāyyayā kuryādbakenāheḥ kṛtaṃ yathā

10.4.234

% - v - - v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v -| v - % D correct
pūrvaṃ bakasya kasyāpi jātaṃ jātamabhakṣayat /
bhujago 'patyamāgatya sa saṃtepe tato bakaḥ

10.4.235

% - -| v - v| - - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v v -| - v - - v| % C pathyā
% v| - - -| v -| v - % D correct
jhaṣopadeśāt tenātha bakena nakulālayāt /
āruhyāhibilaṃ yāvan matsyamāṃsaṃ vyakīryata

10.4.236

% v - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v - v| v v - v - % B correct
% - - - v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
nirgatya nakulastac ca khādaṃstadanusārataḥ /
dṛṣṭvā bilaṃ praviṣṭastaṃ sāpatyamavadhīdahim

10.4.237

% - - v| v v - -| v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - -| v -| v - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
evaṃ bhavatyupāyena kāryamanyac ca me śṛṇu /
āsīt ko'pi tulāśeṣaḥ pitryārthātprāgvaṇiksutaḥ

10.4.238

% - -| v - v - - v| % A pathyā
% - v - -| v| -| v - % B correct
% - -| - v| v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
ayaḥpalasahasreṇa ghaṭitāṃ tāṃ tulāṃ ca saḥ /
kasyāpi vaṇijo has te nyasya deśāntaraṃ yayau

10.4.239

% v - v v v - - v| % A pathyā
% v v -| -| v -| v| - % B correct
% - - v| v v -| -| -| % C pathyā
% - v| - - v -| v - % D correct
āgataś ca tato yāvattasmānmṛgayate tulām /
ākhubhir bhakṣitā seti tāvattaṃ so 'bravīdvaṇik

10.4.240

% - v -| v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % B correct
% - v -| - v -| - v| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
satyaṃ susvādu tallohaṃ tena jagdhaṃ tadākhubhiḥ /
iti so 'pi tam āha sma vaṇikputro hasan hṛdi

10.4.241

% - -| - - v| - - -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% v v| -| v| v| - -| v| % C pathyā
% v - - -| v -| v - % D correct
prārthayām āsa ca tato vaṇijo 'smātsa bhojanam /
so 'pi saṃtuṣya tattasmai pradātuṃ pratyapadyata

10.4.242

% - v -| - v| v| v -| % A na-vipulā
% v v -| - v| - v - % B correct
% -| v| - - v| - - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tataḥ sa saha kṛtvāsya vaṇijaḥ putramarbhakam /
snātuṃ vaṇiksutaḥ prāyāddattāmalakamātrakam

10.4.243

% v -| v| v v| - - v| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - -| v - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
snātvārbhakaṃ taṃ nikṣipya guptaṃ kvāpi suhṛdgṛhe /
eka evāyayau tasya sa dhīmānvaṇijo gṛham

10.4.244

% - - v -| -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - v| - - v -| - v| % C pathyā
% v| - - v v -| v - % D correct
arbhakaḥ kva sa ityevaṃ pṛcchantaṃ vaṇijaṃ ca tam /
śyenena so 'rbhako nītaḥ khānnipatyetyuvāca saḥ

10.4.245

% - v -| v| v| - - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v| - % B correct
% - - v| -| v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v| - % D correct
chādito me tvayā putra iti kruddhena tena ca /
nītaḥ sa vaṇijā rājakule 'pyāha sma tat tathā

10.4.246

% - v -| -| v -| - v| % A pathyā
% v -| - - v| - v| - % B correct
% - -| v| v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v| -| v - % D correct
asaṃbhāvyamidaṃ śyeno nayetkathamivārbhakam /
iti sabhyaiś ca tatrokte vaṇikputro jagāda saḥ

10.4.247

% v - - v v -| - -| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% v v| - -| v| - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
mūṣakair bhakṣyate lauhī deśe yatra mahātulā /
tatra dvipam api śyeno nayet kiṃ punar arbhakam

10.4.248

% - v -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - -| v v| v -| - -| % C pathyā
% v -| -| v v| - v - % D correct
tac chrutvā kautukātpṛṣṭavṛttāntais tasya dāpitā /
sabhyaistulā sā tenāpi sa ānīyārpito 'rbhakaḥ

10.4.249

% -| - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v| - v - % B correct
% - - v -| -| - - v| % C ma-vipulā
% v| - - - v -| v - % D correct
ity upāyena ghaṭayantyabhīṣṭaṃ buddhiśālinaḥ /
tvayā tu sāhasenaiva saṃdehe prāpitaḥ prabhuḥ

10.4.250

% -| v - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % B correct
% v -| v| - v - - v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
etatkaraṭakāc chrutvāvādīddamanako hasan /
maivaṃ kimukṣayuddhe 'sti siṃhasya jayasaṃśayaḥ

10.4.251

% - - v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % B correct
% - -| v - v - -| v| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
mattebhadaśanāghātaghanavraṇavibhūṣaṇaḥ /
kva kesarī kva dāntaś ca pratodakṣatavigrahaḥ

10.4.252

% - - v v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% v| - v -| v| - -| -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
ityādi jalpato yāvajjambukau tau parasparam /
tāvat saṃjīvakavṛṣaṃ yuddhe piṅgalako 'bravīt

10.4.253

% - - v| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| -| v - v - % B correct
% - -| - - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - v v -| v - % D correct
tasmin hate sa kila piṅgalakasya tasya
pārśve samaṃ karaṭakena mṛgādhipasya /
tasthau tato damanako muditaś cirāya
mantritvam apratihataṃ samavāpya bhūyaḥ

10.4.254

% - -| v -| v| v v| - v v - v| - v % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v v v - v| v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v v v -| v v -| v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v| - v v v -| v v - v| - - % Vasantatilaka (14)
iti naravāhanadatto nītimato buddhivibhavasaṃpannām /
mantrivarādgomukhataḥ śrutvā citrāṃ kathāṃ jaharṣa bhṛśam

Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc