Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 7.34

7.34.1

śrīdevīvirāḍ‌rūpadarśanasahitaṃ devakṛtatatstavavarṇanam
śrī devyuvāca
kva yūyaṃ mandabhāgyā vai kvedaṃ rūpaṃ mahād‌bhutam /
tathāpi bhaktavātsalyādīdṛśaṃ darśitaṃ mayā

7.34.2

na vedādhyayanairyogairna dānaistapasejyayā /
rūpaṃ draṣṭumidaṃ śakyaṃ kevalaṃ matkṛpāṃ vinā

7.34.3

prakṛtaṃ śṛṇu rājendra paramātmātra jīvatām /
upādhiyogātsamprāptaḥ kartṛtvādikamapyuta

7.34.4

kriyāḥ karoti vividhā dharmādharmaikahetavaḥ /
nānā yonīstataḥ prāpya sukhaduḥkhaiśca yujyate

7.34.5

punastatsaṃskṛtivaśānnānākarmarataḥ sadā /
nānādehānsamāpnoti sukhaduḥkhaiśca yujyate

7.34.6

ghaṭīyantravadetasya na virāmaḥ kadāpi hi /
ajñānameva mūlaṃ syāttataḥ kāmaḥ kriyāstataḥ

7.34.7

tasmādajñānanāśāya yateta niyataṃ naraḥ /
etaddhi janmasāphalyaṃ yadajñānasya nāśanam

7.34.8

puruṣārthasamāptiśca jīvanmuktadaśāpi ca /
ajñānanāśane śaktā vidyaiva tu paṭīyasī

7.34.9

na karma tajjaṃ nopāstirvirodhābhāvato gire /
pratyutāśājñānanāśe karmaṇā naiva bhāvyatām

7.34.10

anarthadāni karmāṇi punaḥ punaruśanti hi /
tato rāgastato doṣastato'nartho mahānbhavet

7.34.11

tasmātsarvaprayat‍nena jñānaṃ sampādayennaraḥ /
kurvanneveha karmāṇītyataḥ karmāpyavaśyakam

7.34.12

jñānādeva hi kaivalyamataḥ syāttatsamuccayaḥ /
sahāyatāṃ vrajetkarma jñānasya hitakāri ca

7.34.13

iti kecidvadantyatra tadvirodhānna sambhavet /
jñānādhṛdgranthibhedaḥ syād‌dhṛdgranthau karmasambhavaḥ

7.34.14

yaugapadyaṃ na sambhāvyaṃ virodhāttu tatastayoḥ /
tamaḥ prakāśayoryadvadyaugapadyaṃ na sambhavi

7.34.15

tasmāt sarvāṇi karmāṇi vaidikāni mahāmate /
cittaśuddhyantameva syustāni kuryātprayat‍nataḥ

7.34.16

śamo damastitikṣā ca vairāgyaṃ sattvasambhavaḥ /
tāvatparyantameva syuḥ karmāṇi na tataḥ param

7.34.17

tadante caiva saṃnyasya saṃśrayed‌ gurumātmavān /
śrotriyaṃ brahmaniṣṭhaṃ ca bhaktyā nirvyājayā punaḥ

7.34.18

vedāntaśravaṇaṃ kuryānnityamevamatandritaḥ /
tattvamasyādivākyasya nityamarthaṃ vicārayet

7.34.19

tattvamasyādi vākyaṃ tu jīvabrahmaikyabodhakam /
aikye jñāte nirbhayastu mad‌rūpo hi prajāyate

7.34.20

padārthāvagatiḥ pūrvaṃ vākyārthāvagatistataḥ /
tatpadasya ca vākyārtho gire'haṃ parikīrtitaḥ

7.34.21

tvaṃ padasya ca vācyārtho jīva eva na saṃśayaḥ /
ubhayoraikyamasinā padena procyate budhaiḥ

7.34.22

vācyārthayorviruddhatvādaikyaṃ naiva ghaṭeta ha /
lakṣaṇātaḥ prakartavyā tattvamoḥ śrutisaṃsthayoḥ

7.34.23

cinmātraṃ tu tayorlakṣyaṃ tayoraikyasya sambhavaḥ /
tayoraikyaṃ tathā jñātvā svābhedenādvayo bhavet

7.34.24

devadattaḥ sa evāyamitivallakṣaṇā smṛtā /
sthūlādi deharahito brahma sampadyate naraḥ

7.34.25

pañcīkṛtamahābhūtasambhūtaḥ sthūladehakaḥ /
bhogālayo jarāvyādhisaṃyutaḥ sarvakarmaṇām

7.34.26

mithyābhūto'yamābhāti sphuṭaṃ māyāmayatvataḥ /
so'yaṃ sthūla upādhiḥ syādātmano me nageśvara

7.34.27

jñānakarmendriyayutaṃ prāṇapañcakasaṃyutam /
manobuddhiyutaṃ caitatsūkṣmaṃ tatkavayo viduḥ

7.34.28

apañcīkṛtabhūtotthaṃ sūkṣmadeho'yamātmanaḥ /
dvitīyo'yamupādhiḥ syātsukhāderavabodhakaḥ

7.34.29

anādyanirvācyamidamajñānaṃ tu tṛtīyakaḥ /
deho'yamātmano bhāti kāraṇātmā nageśvara

7.34.30

upādhivilaye jāte kevalātmāvaśiṣyate /
dehatraye pañcakośā antaḥsthāḥ santi sarvadā

7.34.31

pañcakośaparityāge brahma pucchaṃ hi labhyate /
netinetītyādivākyairmama rūpaṃ yaducyate

7.34.32

na jāyate mriyate tatkadāci-
nnāyaṃ bhūtvā na babhūva kaścit /
ajo nityaḥ śāśvato'yaṃ purāṇo
na hanyate hanyamāne śarīre

7.34.33

hataṃ cenmanyate hantuṃ hataścenmanyate hatam /
ubhau tau na vijānītau nāyaṃ hanti na hanyate

7.34.34

aṇoraṇīyānmahato mahīyā-
nātmāsya jantornihito guhāyām /
tamakratuḥ paśyati vītaśoko
dhātuḥ prasādānmahimānamasya

7.34.35

ātmānaṃ rathinaṃ viddhi śarīraṃ rathameva tu /
buddhiṃ tu sārathiṃ viddhi manaḥ pragrahameva ca

7.34.36

indriyāṇi hayānāhurviṣayāṃsteṣu gocarān /
ātmendriyamanoyuktaṃ bhoktetyāhurmanīṣiṇaḥ

7.34.37

yastvavidvānbhavati cāmanaskaśca sadāśuciḥ /
na tatpadamavāpnoti saṃsāraṃ cādhigacchati

7.34.38

yastu vijñānavānbhavati samanaskaḥ sadā śuciḥ /
sa tu tatpadamāpnoti yasmād‌bhūyo na jāyate

7.34.39

vijñānasārathiryastu manaḥ pragrahavānnaraḥ /
so'dhvanaḥ pāramāpnoti madīyaṃ yatparaṃ padam

7.34.40

itthaṃ śrutyā ca matyā ca niścityātmānamātmanā /
bhāvayenmāmātmarūpāṃ nididhyāsanato'pi

7.34.41

yogavṛtteḥ purā svasminbhāvayedakṣaratrayam /
devīpraṇavasañjñasya dhyānārthaṃ mantravācyayoḥ

7.34.42

hakāraḥ sthūladehaḥ syād‌rakāraḥ sūkṣmadehakaḥ /
īkāraḥ kāraṇātmāsau hrīṅkāro'haṃ turīyakam

7.34.43

evaṃ samaṣṭidehe'pi jñātvā bījatrayaṃ kramāt /
samaṣṭivyaṣṭyorekatvaṃ bhāvayenmatimānnaraḥ

7.34.44

samādhikālātpūrvaṃ tu bhāvayitvaivamādṛtaḥ /
tato dhyāyennilīnākṣo devīṃ māṃ jagadīśvarīm

7.34.45

prāṇāpānau samau kṛtvā nāsābhyantaracāriṇau /
nivṛttaviṣayākāṅkṣo vītadoṣo vimatsaraḥ

7.34.46

bhaktyā nirvyājayā yukto guhāyāṃ niḥsvane sthale /
hakāram viśvamātmānaṃ rakāre pravilāpayet

7.34.47

rakāraṃ taijasaṃ devamīkāre pravilāpayet /
īkāraṃ prājñamātmānaṃ hrīṅkāre pravilāpayet

7.34.48

vācyavācakatāhīnaṃ dvaitabhāvavivarjitam /
akhaṇḍaṃ saccidānandaṃ bhāvayettacchikhāntare

7.34.49

iti dhyānena māṃ rājan sākṣātkṛtya narottamaḥ /
mad‌rūpa eva bhavati dvayorapyekatā yataḥ

7.34.50

yogayuktyānayā dṛṣṭvā māmātmānaṃ parātparam /
ajñānasya sakāryasya tatkṣaṇe nāśako bhavet

7.34.34

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptamaskandhe
devīgītāyāṃ jñānasya mokṣahetutvavarṇanaṃ nāma catustriṃśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc