Devi Bhagavata Purana · Chapter 7.32
devyā vyaṣṭisamaṣṭirpavarṇanam
śrīdevyuvāca
śṛṇvantu nirjarāḥ sarve vyāharantyā vaco mama /
yasya śravaṇamātreṇa madrūpatvaṃ prapadyate
ahamevāsa pūrvaṃ tu nānyatkiñcinnagādhipa /
tadātmarūpaṃ citsaṃvitparabrahmaikanāmakam
apratarkyamanirdeśyamanaupamyamanāmayam /
tasya kācitsvataḥ siddhā śaktirmāyeti viśrutā
na satī sā nāsatī sā nobhayātmā virodhataḥ /
etadvilakṣaṇā kācidvastubhūtāsti sarvadā
pāvakasyoṣṇateveyamuṣṇāṃśoriva dīdhitiḥ /
candrasya candrikeveyaṃ mameyaṃ sahajā dhruvā
tasyāṃ karmāṇi jīvānāṃ jīvāḥ kālāśca sañcare /
abhedena vilīnāḥ syuḥ suṣuptau vyavahāravat
svaśakteśca samāyogādahaṃ bījātmatāṃ gatā /
svādhārāvaraṇāttasyā doṣatvaṃ ca samāgatam
caitanyasya samāyogānnimittatvaṃ ca kathyate /
prapañcapariṇāmācca samavāyitvamucyate
kecittāṃ tapa ityāhustamaḥ kecijjaḍaṃ pare /
jñānaṃ māyāṃ pradhānaṃ ca prakṛtiṃ śaktimapyajām
vimarśa iti tāṃ prāhuḥ śaivaśāstraviśāradāḥ /
avidyāmitare prāhurvedatattvārthacintakāḥ
evaṃ nānāvidhāni syurnāmāni nigamādiṣu /
tasyā jaḍatvaṃ dṛśyatvājjñānanāśāttato'satī
caitanyasya na dṛśyatvaṃ dṛśyatve jaḍameva tat /
svaprakāśaṃ ca caitanyaṃ na pareṇa prakāśitam
anavasthādoṣasattvānna svenāpi prakāśitam /
karmakartrīvirodhaḥ syāttasmāttaddīpavatsvayam
prakāśamānamanyeṣāṃ bhāsakaṃ viddhi parvata /
ata eva ca nityatvaṃ siddhasaṃvittanormama
jāgratsvapnasuṣuptyādau dṛśyasya vyabhicārataḥ /
saṃvido vyabhicāraśca nānubhūto'sti karhicit
yadi tasyāpyanubhavastarhyayaṃ yena sākṣiṇā /
anubhūtaḥ sa evātra śiṣṭaḥ saṃvidvapuḥ purā
ata eva ca nityatvaṃ proktaṃ sacchāstrakovidaiḥ /
ānandarūpatā cāsyāḥ parapremāspadatvataḥ
mā na bhūvaṃ hi bhūyāsamiti premātmani sthitam /
sarvasyānyasya mithyātvādasaṅgatvaṃ sphuṭaṃ mama
aparicchinnatāpyevamata eva matā mama /
tacca jñānaṃ nātmadharmo dharmatve jaḍatā''tmanaḥ
jñānasya jaḍaśeṣatvaṃ na dṛṣṭaṃ na ca saṃbhavi /
ciddharmatvaṃ tathā nāsti citaścinna hi bhidyate
tasmādātmā jñānarūpaḥ sukharūpaśca sarvadā /
satyaḥ pūrṇo'pyasaṅgaśca dvaitajālavivarjitaḥ
sa punaḥ kāmakarmādiyuktayā svīyamāyayā /
pūrvānubhūtasaṃskārāt kālakarmavipākataḥ
avivekācca tattvasya sisṛkṣāvānprajāyate /
abuddhipūrvaḥ sargo'yaṃ kathitaste nagādhipa
etaddhi yanmayā proktaṃ mama rūpamalaukikam /
avyākṛtaṃ tadavyaktaṃ māyāśabalamityapi
procyate sarvaśāstreṣu sarvakāraṇakāraṇam /
tattvānāmādibhūtaṃ ca saccidānandavigraham
sarvakarmaghanībhūtamicchājñānakriyāśrayam /
hrīṅkāramantravācyaṃ tadāditattvaṃ taducyate
tasmādākāśa utpannaḥ śabdatanmātrarūpakaḥ /
bhavetsparśātmako vāyustejorūpātmakaṃ punaḥ
jalaṃ rasātmakaṃ paścāttato gandhātmikā dharā /
śabdaikaguṇa ākāśo vāyuḥ sparśaravānvitaḥ
śabdasparśarūpaguṇaṃ teja ityucyate budhaiḥ /
śabdasparśarūparasairāpo vedaguṇāḥ smṛtāḥ
śabdasparśarūparasagandhaiḥ pañcaguṇā dharā /
tebhyo'bhavanmahatsūtraṃ yalliṅgaṃ paricakṣate
sarvātmakaṃ tatsamproktaṃ sūkṣmadeho'yamātmanaḥ /
avyaktaṃ kāraṇo dehaḥ sa coktaḥ pūrvameva hi
yasmiñjagadbījarūpaṃ sthitaṃ liṅgodbhavo yataḥ /
tataḥ sthūlāni bhūtāni pañcīkaraṇamārgataḥ
pañcasaṃkhyāni jāyante tatprakārastvathocyate /
pūrvoktāni ca bhūtāni pratyekaṃ vibhajed dvidhā
ekaikaṃ bhāgamekasya caturdhā vibhajed gire /
svasvetaradvitīyāṃśe yojanātpañca pañca te
tatkāryaṃ ca virāḍdehaḥ sthūladeho'yamātmanaḥ /
pañcabhūtasthasattvāṃśaiḥ śrotrādīnāṃ samudbhavaḥ
jñānendriyāṇāṃ rājendra pratyekaṃ militaistu taiḥ /
antaḥkaraṇamekaṃ syād vṛttibhedāccaturvidham
yadā tu saṅkalpavikalpakṛtyaṃ
tadā bhavettanmana ityabhikhyam /
syād buddhisaṃjñaṃ ca yadā pravetti
suniścitaṃ saṃśayahīnarūpam
anusandhānarūpaṃ taccittaṃ ca parikīrtitam /
ahaṅkṛtyātmavṛttyā tu tadahaṅkāratāṃ gatam
teṣāṃ rajoṃśairjātāni kramātkarmendriyāṇi ca /
pratyekaṃ militaistaitu prāṇo bhavati pañcadhā
hṛdi prāṇo gude'pāno nābhisthastu samānakaḥ /
kaṇṭhadeśe'pyudānaḥ syād vyānaḥ sarvaśarīragaḥ
jñānendriyāṇi pañcaiva pañcakarmendriyāṇi ca /
prāṇādipañcakaṃ caiva dhiyā ca sahitaṃ manaḥ
etatsūkṣmaśarīraṃ syānmama liṅgaṃ yaducyate /
tatra yā prakṛtiḥ proktā sā rājandvividhā smṛtā
sattvātmikā tu māyā syādavidyā guṇamiśritā /
svāśrayaṃ yā tu saṃrakṣetsā māyeti nigadyate
tasyāṃ yatpratibimbaṃ syādbimbabhūtasya ceśituḥ /
sa īśvaraḥ samākhyātaḥ svāśrayajñānavānparaḥ
sarvajñaḥ sarvakartā ca sarvānugrahakārakaḥ /
avidyāyāṃ tu yatkiñcitpratibimbaṃ nagādhipa
tadeva jīvasaṃjñaṃ syātsarvaduḥkhāśrayaṃ punaḥ /
dvayorapīha samproktaṃ dehatrayamavidyayā
dehatrayābhimānāccāpyabhūnnāmatrayaṃ punaḥ /
prājñastu kāraṇātmā syātsūkṣmadehī tu taijasaḥ
sthūladehī tu viśvākhyastrividhaḥ parikīrtitaḥ /
evamīśo'pi samprokta īśasūtravirāṭpadaiḥ
prathamo vyaṣṭirūpastu samaṣṭyātmā paraḥ smṛtaḥ /
sa hi sarveśvaraḥ sākṣājjīvānugrahakāmyayā
karoti vividhaṃ viśvaṃ nānābhogāśrayaṃ punaḥ /
macchaktiprerito nityaṃ mayi rājanprakalpitaḥ
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saptamaskandhe
devīgītāyāṃ devyā vyaṣṭisamaṣṭirpavarṇanaṃ nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0