Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 7.32

7.32.1

devyā vyaṣṭisamaṣṭirpavarṇanam
śrīdevyuvāca
śṛṇvantu nirjarāḥ sarve vyāharantyā vaco mama /
yasya śravaṇamātreṇa mad‌rūpatvaṃ prapadyate

7.32.2

ahamevāsa pūrvaṃ tu nānyatkiñcinnagādhipa /
tadātmarūpaṃ citsaṃvitparabrahmaikanāmakam

7.32.3

apratarkyamanirdeśyamanaupamyamanāmayam /
tasya kācitsvataḥ siddhā śaktirmāyeti viśrutā

7.32.4

na satī sā nāsatī sā nobhayātmā virodhataḥ /
etadvilakṣaṇā kācidvastubhūtāsti sarvadā

7.32.5

pāvakasyoṣṇateveyamuṣṇāṃśoriva dīdhitiḥ /
candrasya candrikeveyaṃ mameyaṃ sahajā dhruvā

7.32.6

tasyāṃ karmāṇi jīvānāṃ jīvāḥ kālāśca sañcare /
abhedena vilīnāḥ syuḥ suṣuptau vyavahāravat

7.32.7

svaśakteśca samāyogādahaṃ bījātmatāṃ gatā /
svādhārāvaraṇāttasyā doṣatvaṃ ca samāgatam

7.32.8

caitanyasya samāyogānnimittatvaṃ ca kathyate /
prapañcapariṇāmācca samavāyitvamucyate

7.32.9

kecittāṃ tapa ityāhustamaḥ kecijjaḍaṃ pare /
jñānaṃ māyāṃ pradhānaṃ ca prakṛtiṃ śaktimapyajām

7.32.10

vimarśa iti tāṃ prāhuḥ śaivaśāstraviśāradāḥ /
avidyāmitare prāhurvedatattvārthacintakāḥ

7.32.11

evaṃ nānāvidhāni syurnāmāni nigamādiṣu /
tasyā jaḍatvaṃ dṛśyatvājjñānanāśāttato'satī

7.32.12

caitanyasya na dṛśyatvaṃ dṛśyatve jaḍameva tat /
svaprakāśaṃ ca caitanyaṃ na pareṇa prakāśitam

7.32.13

anavasthādoṣasattvānna svenāpi prakāśitam /
karmakartrīvirodhaḥ syāttasmāttaddīpavatsvayam

7.32.14

prakāśamānamanyeṣāṃ bhāsakaṃ viddhi parvata /
ata eva ca nityatvaṃ siddhasaṃvittanormama

7.32.15

jāgratsvapnasuṣuptyādau dṛśyasya vyabhicārataḥ /
saṃvido vyabhicāraśca nānubhūto'sti karhicit

7.32.16

yadi tasyāpyanubhavastarhyayaṃ yena sākṣiṇā /
anubhūtaḥ sa evātra śiṣṭaḥ saṃvidvapuḥ purā

7.32.17

ata eva ca nityatvaṃ proktaṃ sacchāstrakovidaiḥ /
ānandarūpatā cāsyāḥ parapremāspadatvataḥ

7.32.18

mā na bhūvaṃ hi bhūyāsamiti premātmani sthitam /
sarvasyānyasya mithyātvādasaṅgatvaṃ sphuṭaṃ mama

7.32.19

aparicchinnatāpyevamata eva matā mama /
tacca jñānaṃ nātmadharmo dharmatve jaḍatā''tmanaḥ

7.32.20

jñānasya jaḍaśeṣatvaṃ na dṛṣṭaṃ na ca saṃbhavi /
ciddharmatvaṃ tathā nāsti citaścinna hi bhidyate

7.32.21

tasmādātmā jñānarūpaḥ sukharūpaśca sarvadā /
satyaḥ pūrṇo'pyasaṅgaśca dvaitajālavivarjitaḥ

7.32.22

sa punaḥ kāmakarmādiyuktayā svīyamāyayā /
pūrvānubhūtasaṃskārāt kālakarmavipākataḥ

7.32.23

avivekācca tattvasya sisṛkṣāvānprajāyate /
abuddhipūrvaḥ sargo'yaṃ kathitaste nagādhipa

7.32.24

etaddhi yanmayā proktaṃ mama rūpamalaukikam /
avyākṛtaṃ tadavyaktaṃ māyāśabalamityapi

7.32.25

procyate sarvaśāstreṣu sarvakāraṇakāraṇam /
tattvānāmādibhūtaṃ ca saccidānandavigraham

7.32.26

sarvakarmaghanībhūtamicchājñānakriyāśrayam /
hrīṅkāramantravācyaṃ tadāditattvaṃ taducyate

7.32.27

tasmādākāśa utpannaḥ śabdatanmātrarūpakaḥ /
bhavetsparśātmako vāyustejorūpātmakaṃ punaḥ

7.32.28

jalaṃ rasātmakaṃ paścāttato gandhātmikā dharā /
śabdaikaguṇa ākāśo vāyuḥ sparśaravānvitaḥ

7.32.29

śabdasparśarūpaguṇaṃ teja ityucyate budhaiḥ /
śabdasparśarūparasairāpo vedaguṇāḥ smṛtāḥ

7.32.30

śabdasparśarūparasagandhaiḥ pañcaguṇā dharā /
tebhyo'bhavanmahatsūtraṃ yalliṅgaṃ paricakṣate

7.32.31

sarvātmakaṃ tatsamproktaṃ sūkṣmadeho'yamātmanaḥ /
avyaktaṃ kāraṇo dehaḥ sa coktaḥ pūrvameva hi

7.32.32

yasmiñjagad‌bījarūpaṃ sthitaṃ liṅgod‌bhavo yataḥ /
tataḥ sthūlāni bhūtāni pañcīkaraṇamārgataḥ

7.32.33

pañcasaṃkhyāni jāyante tatprakārastvathocyate /
pūrvoktāni ca bhūtāni pratyekaṃ vibhajed‌ dvidhā

7.32.34

ekaikaṃ bhāgamekasya caturdhā vibhajed‌ gire /
svasvetaradvitīyāṃśe yojanātpañca pañca te

7.32.35

tatkāryaṃ ca virāḍdehaḥ sthūladeho'yamātmanaḥ /
pañcabhūtasthasattvāṃśaiḥ śrotrādīnāṃ samud‌bhavaḥ

7.32.36

jñānendriyāṇāṃ rājendra pratyekaṃ militaistu taiḥ /
antaḥkaraṇamekaṃ syād‌ vṛttibhedāccaturvidham

7.32.37

yadā tu saṅkalpavikalpakṛtyaṃ
tadā bhavettanmana ityabhikhyam /
syād‌ buddhisaṃjñaṃ ca yadā pravetti
suniścitaṃ saṃśayahīnarūpam

7.32.38

anusandhānarūpaṃ taccittaṃ ca parikīrtitam /
ahaṅkṛtyātmavṛttyā tu tadahaṅkāratāṃ gatam

7.32.39

teṣāṃ rajoṃśairjātāni kramātkarmendriyāṇi ca /
pratyekaṃ militaistaitu prāṇo bhavati pañcadhā

7.32.40

hṛdi prāṇo gude'pāno nābhisthastu samānakaḥ /
kaṇṭhadeśe'pyudānaḥ syād‌ vyānaḥ sarvaśarīragaḥ

7.32.41

jñānendriyāṇi pañcaiva pañcakarmendriyāṇi ca /
prāṇādipañcakaṃ caiva dhiyā ca sahitaṃ manaḥ

7.32.42

etatsūkṣmaśarīraṃ syānmama liṅgaṃ yaducyate /
tatra yā prakṛtiḥ proktā sā rājandvividhā smṛtā

7.32.43

sattvātmikā tu māyā syādavidyā guṇamiśritā /
svāśrayaṃ yā tu saṃrakṣetsā māyeti nigadyate

7.32.44

tasyāṃ yatpratibimbaṃ syād‌bimbabhūtasya ceśituḥ /
sa īśvaraḥ samākhyātaḥ svāśrayajñānavānparaḥ

7.32.45

sarvajñaḥ sarvakartā ca sarvānugrahakārakaḥ /
avidyāyāṃ tu yatkiñcitpratibimbaṃ nagādhipa

7.32.46

tadeva jīvasaṃjñaṃ syātsarvaduḥkhāśrayaṃ punaḥ /
dvayorapīha samproktaṃ dehatrayamavidyayā

7.32.47

dehatrayābhimānāccāpyabhūnnāmatrayaṃ punaḥ /
prājñastu kāraṇātmā syātsūkṣmadehī tu taijasaḥ

7.32.48

sthūladehī tu viśvākhyastrividhaḥ parikīrtitaḥ /
evamīśo'pi samprokta īśasūtravirāṭpadaiḥ

7.32.49

prathamo vyaṣṭirūpastu samaṣṭyātmā paraḥ smṛtaḥ /
sa hi sarveśvaraḥ sākṣājjīvānugrahakāmyayā

7.32.50

karoti vividhaṃ viśvaṃ nānābhogāśrayaṃ punaḥ /
macchaktiprerito nityaṃ mayi rājanprakalpitaḥ

7.32.32

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saptamaskandhe
devīgītāyāṃ devyā vyaṣṭisamaṣṭirpavarṇanaṃ nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc