Language

ENहिગુ
Scripture Library

avadhūtagītā · Chapter 1

1

Pāṇini
atha prathamo'dhyāyaḥ//
īśvarānugrahādeva puṃsāmadvaitavāsanā/
mahadbhayaparitrāṇādviprāṇāmupajāyate

2

yenedaṃ pūritaṃ sarvamātmanaivātmanātmani/
nirākāraṃ kathaṃ vande hyabhinnaṃ śivamavyayam

3

pañcabhūtātmakaṃ viśvaṃ marīcijalasannibham/
kasyāpyaho namaskuryāmahameko nirañjanaḥ

4

ātmaiva kevalaṃ sarvaṃ bhedābhedo na vidyate/
asti nāsti kathaṃ brūyāṃ vismayaḥ pratibhāti me

5

vedāntasārasarvasvaṃ jñānaṃ vijñānameva ca/
ahamātmā nirākāraḥ sarvavyāpī svabhāvataḥ

6

yo vai sarvātmako devo niṣkalo gaganopamaḥ/
svabhāvanirmalaḥ śuddhaḥ sa evāyaṃ na saṃśayaḥ

7

ahamevāvyayo'nantaḥ śuddhavijñānavigrahaḥ/
sukhaṃ duḥkhaṃ na jānāmi kathaṃ kasyāpi vartate

8

na mānasaṃ karma śubhāśubhaṃ me na kāyikaṃ karma śubhāśubhaṃ me/
na vācikaṃ karma śubhāśubhaṃ me jñānāmṛtaṃ śuddhamatīndriyo'ham

9

mano vai gaganākāraṃ mano vai sarvatomukham/
mano'tītaṃ manaḥ sarvaṃ na manaḥ paramārthataḥ

10

ahamekamidaṃ sarvaṃ vyomātītaṃ nirantaram/
paśyāmi kathamātmānaṃ pratyakṣaṃ vā tirohitam

11

tvamevamekaṃ hi kathaṃ na budhyase samaṃ hi sarveṣu vimṛṣṭamavyayam/
sadodito'si tvamakhaṇḍitaḥ prabho divā ca naktaṃ ca kathaṃ hi manyase

12

ātmānaṃ satataṃ viddhi sarvatraikaṃ nirantaram/
ahaṃ dhyātā paraṃ dhyeyamakhaṇḍaṃ khaṇḍyate katham

13

na jāto na mṛto'si tvaṃ na te dehaḥ kadācana/
sarvaṃ brahmeti vikhyātaṃ bravīti bahudhā śrutiḥ

14

sa bāhyābhyantaro'si tvaṃ śivaḥ sarvatra sarvadā/
itastataḥ kathaṃ bhrāntaḥ pradhāvasi piśācavat

15

saṃyogaśca viyogaśca vartate na ca te na me/
na tvaṃ nāhaṃ jagannedaṃ sarvamātmaiva kevalam

16

śabdādipañcakasyāsya naivāsi tvaṃ na te punaḥ/
tvameva paramaṃ tattvamataḥ kiṃ paritapyase

17

janma mṛtyurna te cittaṃ bandhamokṣau śubhāśubhau/
kathaṃ rodiṣi re vatsa nāmarūpaṃ na te na me

18

aho citta kathaṃ bhrāntaḥ pradhāvasi piśācavat/
abhinnaṃ paśya cātmānaṃ rāgatyāgātsukhī bhava

19

tvameva tattvaṃ hi vikāravarjitaṃ niṣkampamekaṃ hi vimokṣavigraham/
na te ca rāgo hyathavā virāgaḥ kathaṃ hi santapyasi kāmakāmataḥ

20

vadanti śrutayaḥ sarvāḥ nirguṇaṃ śuddhamavyayam/
aśarīraṃ samaṃ tattvaṃ tanmāṃ viddhi na saṃśayaḥ

21

sākāramanṛtaṃ viddhi nirākāraṃ nirantaram/
etattattvopadeśena na punarbhavasambhavaḥ

22

ekameva samaṃ tattvaṃ vadanti hi vipaścitaḥ/
rāgatyāgātpunaścittamekānekaṃ na vidyate

23

anātmarūpaṃ ca kathaṃ samādhi- rātmasvarūpaṃ ca kathaṃ samādhiḥ/
astīti nāstīti kathaṃ samādhi- rmokṣasvarūpaṃ yadi sarvamekam

24

viśuddho'si samaṃ tattvaṃ videhastvamajo'vyayaḥ/
jānāmīha na jānāmītyātmānaṃ manyase katham

25

tattvamasyādivākyena svātmā hi pratipāditaḥ/
neti neti śrutirbrūyādanṛtaṃ pāñcabhautikam

26

ātmanyevātmanā sarvaṃ tvayā pūrṇaṃ nirantaram/
dhyātā dhyānaṃ na te cittaṃ nirlajjaṃ dhyāyate katham

27

śivaṃ na jānāmi kathaṃ vadāmi śivaṃ na jānāmi kathaṃ bhajāmi/
ahaṃ śivaścetparamārthatattvaṃ samasvarūpaṃ gaganopamaṃ ca

28

nāhaṃ tattvaṃ samaṃ tattvaṃ kalpanāhetuvarjitam/
grāhyagrāhakanirmuktaṃ svasaṃvedyaṃ kathaṃ bhavet

29

anantarūpaṃ na hi vastu kiṃci- ttattvasvarūpaṃ na hi vastu kiṃcit/
ātmaikarūpaṃ paramārthatattvaṃ na hiṃsako vāpi na cāpyahiṃsā

30

viśuddho'si samaṃ tattvaṃ videhamajamavyayam/
vibhramaṃ kathamātmārthe vibhrānto'haṃ kathaṃ punaḥ

31

ghaṭe bhinne ghaṭākāśaṃ sulīnaṃ bhedavarjitam/
śivena manasā śuddho na bhedaḥ pratibhāti me

32

na ghaṭo na ghaṭākāśo na jīvo na jīvavigrahaḥ/
kevalaṃ brahma saṃviddhi vedyavedakavarjitam

33

sarvatra sarvadā sarvamātmānaṃ satataṃ dhruvam/
sarvaṃ śūnyamaśūnyaṃ ca tanmāṃ viddhi na saṃśayaḥ

34

vedā na lokā na surā na yajñā varṇāśramo naiva kulaṃ na jātiḥ/
na dhūmamārgo na ca dīptimārgo brahmaikarūpaṃ paramārthatattvam

35

vyāpyavyāpakanirmuktaḥ tvamekaḥ saphalaṃ yadi/
pratyakṣaṃ cāparokṣaṃ ca hyātmānaṃ manyase katham

36

advaitaṃ kecidicchanti dvaitamicchanti cāpare/
samaṃ tattvaṃ na vindanti dvaitādvaitavivarjitam

37

śvetādivarṇarahitaṃ śabdādiguṇavarjitam/
kathayanti kathaṃ tattvaṃ manovācāmagocaram

38

yadā'nṛtamidaṃ sarvaṃ dehādigaganopamam/
tadā hi brahma saṃvetti na te dvaitaparamparā

39

pareṇa sahajātmāpi hyabhinnaḥ pratibhāti me/
vyomākāraṃ tathaivaikaṃ dhyātā dhyānaṃ kathaṃ bhavet

40

yatkaromi yadaśnāmi yajjuhomi dadāmi yat/
etatsarvaṃ na me kiṃcidviśuddho'hamajo'vyayaḥ

41

sarvaṃ jagadviddhi nirākṛtīdaṃ sarvaṃ jagadviddhi vikārahīnam/
sarvaṃ jagadviddhi viśuddhadehaṃ sarvaṃ jagadviddhi śivaikarūpam

42

tattvaṃ tvaṃ na hi sandehaḥ kiṃ jānāmyathavā punaḥ/
asaṃvedyaṃ svasaṃvedyamātmānaṃ manyase katham

43

māyā'māyā kathaṃ tāta chāyā'chāyā na vidyate/
tattvamekamidaṃ sarvaṃ vyomākāraṃ nirañjanam

44

ādimadhyāntamukto'haṃ na baddho'haṃ kadācana/
svabhāvanirmalaḥ śuddha iti me niścitā matiḥ

45

mahadādi jagatsarvaṃ na kiṃcitpratibhāti me/
brahmaiva kevalaṃ sarvaṃ kathaṃ varṇāśramasthitiḥ

46

jānāmi sarvathā sarvamahameko nirantaram/
nirālambamaśūnyaṃ ca śūnyaṃ vyomādipañcakam

47

na ṣaṇḍho na pumānna strī na bodho naiva kalpanā/
sānando vā nirānandamātmānaṃ manyase katham

48

ṣaḍaṅgayogānna tu naiva śuddhaṃ manovināśānna tu naiva śuddham/
gurūpadeśānna tu naiva śuddhaṃ svayaṃ ca tattvaṃ svayameva buddham

49

na hi pañcātmako deho videho vartate na hi/
ātmaiva kevalaṃ sarvaṃ turīyaṃ ca trayaṃ katham

50

na baddho naiva mukto'haṃ na cāhaṃ brahmaṇaḥ pṛthak/
na kartā na ca bhoktāhaṃ vyāpyavyāpakavarjitaḥ

51

yathā jalaṃ jale nyastaṃ salilaṃ bhedavarjitam/
prakṛtiṃ puruṣaṃ tadvadabhinnaṃ pratibhāti me

52

yadi nāma na mukto'si na baddho'si kadācana/
sākāraṃ ca nirākāramātmānaṃ manyase katham

53

jānāmi te paraṃ rūpaṃ pratyakṣaṃ gaganopamam/
yathā paraṃ hi rūpaṃ yanmarīcijalasannibham

54

na gururnopadeśaśca na copādhirna me kriyā/
videhaṃ gaganaṃ viddhi viśuddho'haṃ svabhāvataḥ

55

viśuddho'sya śarīro'si na te cittaṃ parātparam/
ahaṃ cātmā paraṃ tattvamiti vaktuṃ na lajjase

56

kathaṃ rodiṣi re citta hyātmaivātmātmanā bhava/
piba vatsa kalātītamadvaitaṃ paramāmṛtam

57

naiva bodho na cābodho na bodhābodha eva ca/
yasyedṛśaḥ sadā bodhaḥ sa bodho nānyathā bhavet

58

jñānaṃ na tarko na samādhiyogo na deśakālau na gurūpadeśaḥ/
svabhāvasaṃvittarahaṃ ca tattva- mākāśakalpaṃ sahajaṃ dhruvaṃ ca

59

na jāto'haṃ mṛto vāpi na me karma śubhāśubham/
viśuddhaṃ nirguṇaṃ brahma bandho muktiḥ kathaṃ mama

60

yadi sarvagato devaḥ sthiraḥ pūrṇo nirantaraḥ/
antaraṃ hi na paśyāmi sa bāhyābhyantaraḥ katham

61

sphuratyeva jagatkṛtsnamakhaṇḍitanirantaram/
aho māyāmahāmoho dvaitādvaitavikalpanā

62

sākāraṃ ca nirākāraṃ neti netīti sarvadā/
bhedābhedavinirmukto vartate kevalaḥ śivaḥ

63

na te ca mātā ca pitā ca bandhuḥ na te ca patnī na sutaśca mitram/
na pakṣapātī na vipakṣapātaḥ kathaṃ hi saṃtaptiriyaṃ hi citte

64

divā naktaṃ na te cittaṃ udayāstamayau na hi/
videhasya śarīratvaṃ kalpayanti kathaṃ budhāḥ

65

nāvibhaktaṃ vibhaktaṃ ca na hi duḥkhasukhādi ca/
na hi sarvamasarvaṃ ca viddhi cātmānamavyayam

66

nāhaṃ kartā na bhoktā ca na me karma purā'dhunā/
na me deho videho vā nirmameti mameti kim

67

na me rāgādiko doṣo duḥkhaṃ dehādikaṃ na me/
ātmānaṃ viddhi māmekaṃ viśālaṃ gaganopamam

68

sakhe manaḥ kiṃ bahujalpitena sakhe manaḥ sarvamidaṃ vitarkyam/
yatsārabhūtaṃ kathitaṃ mayā te tvameva tattvaṃ gaganopamo'si

69

yena kenāpi bhāvena yatra kutra mṛtā api/
yoginastatra līyante ghaṭākāśamivāmbare

70

tīrthe cāntyajagehe vā naṣṭasmṛtirapi tyajan/
samakāle tanuṃ muktaḥ kaivalyavyāpako bhavet

71

dharmārthakāmamokṣāṃśca dvipadādicarācaram/
manyante yoginaḥ sarvaṃ marīcijalasannibham

72

atītānāgataṃ karma vartamānaṃ tathaiva ca/
na karomi na bhuñjāmi iti me niścalā matiḥ

73

śūnyāgāre samarasapūta- stiṣṭhannekaḥ sukhamavadhūtaḥ/
carati hi nagnastyaktvā garvaṃ vindati kevalamātmani sarvam

74

tritayaturīyaṃ nahi nahi yatra vindati kevalamātmani tatra/
dharmādharmau nahi nahi yatra baddho muktaḥ kathamiha tatra

75

vindati vindati nahi nahi mantraṃ chandolakṣaṇaṃ nahi nahi tantram/
samarasamagno bhāvitapūtaḥ pralapitametatparamavadhūtaḥ

76

sarvaśūnyamaśūnyaṃ ca satyāsatyaṃ na vidyate/
svabhāvabhāvataḥ proktaṃ śāstrasaṃvittipūrvakam

1

iti prathamo'dhyāyaḥ

1

atha dvitīyo'dhyāyaḥ//
bālasya vā viṣayabhogaratasya vāpi mūrkhasya sevakajanasya gṛhasthitasya/
etadguroḥ kimapi naiva na cintanīyaṃ ratnaṃ kathaṃ tyajati ko'pyaśucau praviṣṭam

2

naivātra kāvyaguṇa eva tu cintanīyo grāhyaḥ paraṃ guṇavatā khalu sāra eva/
sindūracitrarahitā bhuvi rūpaśūnyā pāraṃ na kiṃ nayati nauriha gantukāmān

3

prayatnena vinā yena niścalena calācalam/
grastaṃ svabhāvataḥ śāntaṃ caitanyaṃ gaganopamam

4

ayatnāchālayedyastu ekameva carācaram/
sarvagaṃ tatkathaṃ bhinnamadvaitaṃ vartate mama

5

ahameva paraṃ yasmātsārātsārataraṃ śivam/
gamāgamavinirmuktaṃ nirvikalpaṃ nirākulam

6

sarvāvayavanirmuktaṃ tathāhaṃ tridaśārcitam/
saṃpūrṇatvānna gṛhṇāmi vibhāgaṃ tridaśādikam

7

pramādena na sandehaḥ kiṃ kariṣyāmi vṛttimān/
utpadyante vilīyante budbudāśca yathā jale

8

mahadādīni bhūtāni samāpyaivaṃ sadaiva hi/
mṛdudravyeṣu tīkṣṇeṣu guḍeṣu kaṭukeṣu ca

9

kaṭutvaṃ caiva śaityatvaṃ mṛdutvaṃ ca yathā jale/
prakṛtiḥ puruṣastadvadabhinnaṃ pratibhāti me

10

sarvākhyārahitaṃ yadyatsūkṣmātsūkṣmataraṃ param/
manobuddhīndriyātītamakalaṅkaṃ jagatpatim

11

īdṛśaṃ sahajaṃ yatra ahaṃ tatra kathaṃ bhavet/
tvameva hi kathaṃ tatra kathaṃ tatra carācaram

12

gaganopamaṃ tu yatproktaṃ tadeva gaganopamam/
caitanyaṃ doṣahīnaṃ ca sarvajñaṃ pūrṇameva ca

13

pṛthivyāṃ caritaṃ naiva mārutena ca vāhitam/
variṇā pihitaṃ naiva tejomadhye vyavasthitam

14

ākāśaṃ tena saṃvyāptaṃ na tadvyāptaṃ ca kenacit/
sa bāhyābhyantaraṃ tiṣṭhatyavacchinnaṃ nirantaram

15

sūkṣmatvāttadadṛśyatvānnirguṇatvācca yogibhiḥ/
ālambanādi yatproktaṃ kramādālambanaṃ bhavet

16

satatā'bhyāsayuktastu nirālambo yadā bhavet/
tallayāllīyate nāntarguṇadoṣavivarjitaḥ

17

viṣaviśvasya raudrasya mohamūrcchāpradasya ca/
ekameva vināśāya hyamoghaṃ sahajāmṛtam

18

bhāvagamyaṃ nirākāraṃ sākāraṃ dṛṣṭigocaram/
bhāvābhāvavinirmuktamantarālaṃ taducyate

19

bāhyabhāvaṃ bhavedviśvamantaḥ prakṛtirucyate/
antarādantaraṃ jñeyaṃ nārikelaphalāmbuvat

20

bhrāntijñānaṃ sthitaṃ bāhyaṃ samyagjñānaṃ ca madhyagam/
madhyānmadhyataraṃ jñeyaṃ nārikelaphalāmbuvat

21

paurṇamāsyāṃ yathā candra eka evātinirmalaḥ/
tena tatsadṛśaṃ paśyeddvidhādṛṣṭirviparyayaḥ

22

anenaiva prakāreṇa buddhibhedo na sarvagaḥ/
dātā ca dhīratāmeti gīyate nāmakoṭibhiḥ

23

guruprajñāprasādena mūrkho vā yadi paṇḍitaḥ/
yastu saṃbudhyate tattvaṃ virakto bhavasāgarāt

24

rāgadveṣavinirmuktaḥ sarvabhūtahite rataḥ/
dṛḍhabodhaśca dhīraśca sa gacchetparamaṃ padam

25

ghaṭe bhinne ghaṭākāśa ākāśe līyate yathā/
dehābhāve tathā yogī svarūpe paramātmani

26

ukteyaṃ karmayuktānāṃ matiryānte'pi sā gatiḥ/
na coktā yogayuktānāṃ matiryānte'pi sā gatiḥ

27

yā gatiḥ karmayuktānāṃ sā ca vāgindriyādvadet/
yogināṃ yā gatiḥ kvāpi hyakathyā bhavatorjitā

28

evaṃ jñātvā tvamuṃ mārgaṃ yogināṃ naiva kalpitam/
vikalpavarjanaṃ teṣāṃ svayaṃ siddhiḥ pravartate

29

tīrthe vāntyajagehe vā yatra kutra mṛto'pi vā/
na yogī paśyate garbhaṃ pare brahmaṇi līyate

30

sahajamajamacintyaṃ yastu paśyetsvarūpaṃ ghaṭati yadi yatheṣṭaṃ lipyate naiva doṣaiḥ/
sakṛdapi tadabhāvātkarma kiṃcinnakuryāt tadapi na ca vibaddhaḥ saṃyamī vā tapasvī

31

nirāmayaṃ niṣpratimaṃ nirākṛtiṃ nirāśrayaṃ nirvapuṣaṃ nirāśiṣam/
nirdvandvanirmohamaluptaśaktikaṃ tamīśamātmānamupaiti śāśvatam

32

vedo na dīkṣā na ca muṇḍanakriyā gururna śiṣyo na ca yantrasampadaḥ/
mudrādikaṃ cāpi na yatra bhāsate tamīśamātmānamupaiti śāśvatam

33

na śāmbhavaṃ śāktikamānavaṃ na vā piṇḍaṃ ca rūpaṃ ca padādikaṃ na vā/
ārambhaniṣpattighaṭādikaṃ ca no tamīśamātmānamupaiti śāśvatam

34

yasya svarūpātsacarācaraṃ jaga- dutpadyate tiṣṭhati līyate'pi vā/
payovikārādiva phenabudbudā- stamīśamātmānamupaiti śāśvatam

35

nāsānirodho na ca dṛṣṭirāsanaṃ bodho'pyabodho'pi na yatra bhāsate/
nāḍīpracāro'pi na yatra kiñci- ttamīśamātmānamupaiti śāśvatam

36

nānātvamekatvamubhatvamanyatā aṇutvadīrghatvamahattvaśūnyatā/
mānatvameyatvasamatvavarjitaṃ tamīśamātmānamupaiti śāśvatam

37

susaṃyamī vā yadi vā na saṃyamī susaṃgrahī vā yadi vā na saṃgrahī/
niṣkarmako vā yadi vā sakarmaka- stamīśamātmānamupaiti śāśvatam

38

mano na buddhirna śarīramindriyaṃ tanmātrabhūtāni na bhūtapañcakam/
ahaṃkṛtiścāpi viyatsvarūpakaṃ tamīśamātmānamupaiti śāśvatam

39

vidhau nirodhe paramātmatāṃ gate na yoginaścetasi bhedavarjite/
śaucaṃ na vāśaucamaliṅgabhāvanā sarvaṃ vidheyaṃ yadi vā niṣidhyate

40

mano vaco yatra na śaktamīrituṃ nūnaṃ kathaṃ tatra gurūpadeśatā/
imāṃ kathāmuktavato gurosta- dyuktasya tattvaṃ hi samaṃ prakāśate

2

iti dvitīyo'dhyāyaḥ

1

atha tṛtīyo'dhyāyaḥ//
guṇaviguṇavibhāgo vartate naiva kiñcit rativirativihīnaṃ nirmalaṃ niṣprapañcam/
guṇaviguṇavihīnaṃ vyāpakaṃ viśvarūpaṃ kathamahamiha vande vyomarūpaṃ śivaṃ vai

2

śvetādivarṇarahito niyataṃ śivaśca kāryaṃ hi kāraṇamidaṃ hi paraṃ śivaśca/
evaṃ vikalparahito'hamalaṃ śivaśca svātmānamātmani sumitra kathaṃ namāmi

3

nirmūlamūlarahito hi sadodito'haṃ nirdhūmadhūmarahito hi sadodito'ham/
nirdīpadīparahito hi sadodito'haṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

4

niṣkāmakāmamiha nāma kathaṃ vadāmi niḥsaṅgasaṅgamiha nāma kathaṃ vadāmi/
niḥsārasārarahitaṃ ca kathaṃ vadāmi jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

5

advaitarūpamakhilaṃ hi kathaṃ vadāmi dvaitasvarūpamakhilaṃ hi kathaṃ vadāmi/
nityaṃ tvanityamakhilaṃ hi kathaṃ vadāmi jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

6

sthūlaṃ hi no nahi kṛśaṃ na gatāgataṃ hi ādyantamadhyarahitaṃ na parāparaṃ hi/
satyaṃ vadāmi khalu vai paramārthatattvaṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

7

saṃviddhi sarvakaraṇāni nabhonibhāni saṃviddhi sarvaviṣayāṃśca nabhonibhāṃśca/
saṃviddhi caikamamalaṃ na hi bandhamuktaṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

8

durbodhabodhagahano na bhavāmi tāta durlakṣyalakṣyagahano na bhavāmi tāta/
āsannarūpagahano na bhavāmi tāta jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

9

niṣkarmadahano jvalano bhavāmi nirduḥkhaduḥkhadahano jvalano bhavāmi/
nirdehadehadahano jvalano bhavāmi jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

10

niṣpāpapāpadahano hi hutāśano'haṃ nirdharmadharmadahano hi hutāśano'ham/
nirbandhabandhadahano hi hutāśano'haṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

11

nirbhāvabhāvarahito na bhavāmi vatsa niryogayogarahito na bhavāmi vatsa/
niścittacittarahito na bhavāmi vatsa jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

12

nirmohamohapadavīti na me vikalpo niḥśokaśokapadavīti na me vikalpaḥ/
nirlobhalobhapadavīti na me vikalpo jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

13

saṃsārasantatilatā na ca me kadācit santoṣasantatisukho na ca me kadācit/
ajñānabandhanamidaṃ na ca me kadācit jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

14

saṃsārasantatirajo na ca me vikāraḥ santāpasantatitamo na ca me vikāraḥ/
sattvaṃ svadharmajanakaṃ na ca me vikāro jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

15

santāpaduḥkhajanako na vidhiḥ kadācit santāpayogajanitaṃ na manaḥ kadācit/
yasmādahaṅkṛtiriyaṃ na ca me kadācit jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

16

niṣkampakampanidhanaṃ na vikalpakalpaṃ svapnaprabodhanidhanaṃ na hitāhitaṃ hi/
niḥsārasāranidhanaṃ na carācaraṃ hi jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

17

no vedyavedakamidaṃ na ca hetutarkyaṃ vācāmagocaramidaṃ na mano na buddhiḥ/
evaṃ kathaṃ hi bhavataḥ kathayāmi tattvaṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

18

nirbhinnabhinnarahitaṃ paramārthatattva- mantarbahirna hi kathaṃ paramārthatattvam/
prāksambhavaṃ na ca rataṃ nahi vastu kiñcit jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

19

rāgādidoṣarahitaṃ tvahameva tattvaṃ daivādidoṣarahitaṃ tvahameva tattvam/
saṃsāraśokarahitaṃ tvahameva tattvaṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

20

sthānatrayaṃ yadi ca neti kathaṃ turīyaṃ kālatrayaṃ yadi ca neti kathaṃ diśaśca/
śāntaṃ padaṃ hi paramaṃ paramārthatattvaṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

21

dīrgho laghuḥ punaritīha name vibhāgo vistārasaṃkaṭamitīha na me vibhāgaḥ/
koṇaṃ hi vartulamitīha na me vibhāgo jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

22

mātāpitādi tanayādi na me kadācit jātaṃ mṛtaṃ na ca mano na ca me kadācit/
nirvyākulaṃ sthiramidaṃ paramārthatattvaṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

23

śuddhaṃ viśuddhamavicāramanantarūpaṃ nirlepalepamavicāramanantarūpam/
niṣkhaṇḍakhaṇḍamavicāramanantarūpaṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

24

brahmādayaḥ suragaṇāḥ kathamatra santi svargādayo vasatayaḥ kathamatra santi/
yadyekarūpamamalaṃ paramārthatattvaṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

25

nirneti neti vimalo hi kathaṃ vadāmi niḥśeṣaśeṣavimalo hi kathaṃ vadāmi/
nirliṅgaliṅgavimalo hi kathaṃ vadāmi jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

26

niṣkarmakarmaparamaṃ satataṃ karomi niḥsaṅgasaṅgarahitaṃ paramaṃ vinodam/
nirdehadeharahitaṃ satataṃ vinodaṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

27

māyāprapañcaracanā na ca me vikāraḥ/ kauṭilyadambharacanā na ca me vikāraḥ/
satyānṛteti racanā na ca me vikāro jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

28

sandhyādikālarahitaṃ na ca me viyogo- hyantaḥ prabodharahitaṃ badhiro na mūkaḥ/
evaṃ vikalparahitaṃ na ca bhāvaśuddhaṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

29

nirnāthanātharahitaṃ hi nirākulaṃ vai niścittacittavigataṃ hi nirākulaṃ vai/
saṃviddhi sarvavigataṃ hi nirākualaṃ vai jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

30

kāntāramandiramidaṃ hi kathaṃ vadāmi saṃsiddhasaṃśayamidaṃ hi kathaṃ vadāmi/
evaṃ nirantarasamaṃ hi nirākulaṃ vai jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

31

nirjīvajīvarahitaṃ satataṃ vibhāti nirbījabījarahitaṃ satataṃ vibhāti/
nirvāṇabandharahitaṃ satataṃ vibhāti jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

32

sambhūtivarjitamidaṃ satataṃ vibhāti saṃsāravarjitamidaṃ satataṃ vibhāti/
saṃhāravarjitamiadaṃ satataṃ vibhāti jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

33

ullekhamātramapi te na ca nāmarūpaṃ nirbhinnabhinnamapi te na hi vastu kiñcit/
nirlajjamānasa karoṣi kathaṃ viṣādaṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

34

kiṃ nāma rodiṣi sakhe na jarā na mṛtyuḥ kiṃ nāma rodiṣi sakhe na ca janma duḥkham/
kiṃ nāma rodiṣi sakhe na ca te vikāro jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

35

kiṃ nāma rodiṣi sakhe na ca te svarūpaṃ kiṃ nāma rodiṣi sakhe na ca te virūpam/
kiṃ nāma rodiṣi sakhe na ca te vayāṃsi jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

36

kiṃ nāma rodiṣi sakhe na ca te vayāṃsi kiṃ nāma rodiṣi sakhe na ca te manāṃsi/
kiṃ nāma rodiṣi sakhe na tavendriyāṇi jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

37

kiṃ nāma rodiṣi sakhe na ca te'sti kāmaḥ kiṃ nāma rodiṣi sakhe na ca te pralobhaḥ/
kiṃ nāma rodiṣi sakhe na ca te vimoho jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

38

aiśvaryamicchasi kathaṃ na ca te dhanāni aiśvaryamicchasi kathaṃ na ca te hi patnī/
aiśvaryamicchasi kathaṃ na ca te mameti jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

39

liṅgaprapañcajanuṣī na ca te na me ca nirlajjamānasamidaṃ ca vibhāti bhinnam/
nirbhedabhedarahitaṃ na ca te na me ca jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

40

no vāṇumātramapi te hi virāgarūpaṃ no vāṇumātramapi te hi sarāgarūpam/
no vāṇumātramapi te hi sakāmarūpaṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

41

dhyātā na te hi hṛdaye na ca te samādhi- rdhyānaṃ na te hi hṛdaye na bahiḥ pradeśaḥ/
dhyeyaṃ na ceti hṛdaye na hi vastu kālo jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

42

yatsārabhūtamakhilaṃ kathitaṃ mayā te na tvaṃ na me na mahato na gururna na śiṣyaḥ/
svacchandarūpasahajaṃ paramārthatattvaṃ jñānāmṛtaṃ samarasaṃ gaganopamo'ham

43

kathamiha paramārthaṃ tattvamānandarūpaṃ kathamiha paramārthaṃ naivamānandarūpam/
kathamiha paramārthaṃ jñānavijñānarūpaṃ yadi paramahamekaṃ vartate vyomarūpam

44

dahanapavanahīnaṃ viddhi vijñānameka- mavanijalavihīnaṃ viddhi vijñānarūpam/
samagamanavihīnaṃ viddhi vijñānamekaṃ gaganamiva viśālaṃ viddhi vijñānamekam

45

na śūnyarūpaṃ na viśūnyarūpaṃ na śuddharūpaṃ na viśuddharūpam/
rūpaṃ virūpaṃ na bhavāmi kiñcit svarūparūpaṃ paramārthatattvam

46

muñca muñca hi saṃsāraṃ tyāgaṃ muñca hi sarvathā/
tyāgātyāgaviṣaṃ śuddhamamṛtaṃ sahajaṃ dhruvam

3

iti tṛtīyo'dhyāyaḥ

1

atha caturtho'dhyāyaḥ//
nāvāhanaṃ naiva visarjanaṃ vā puṣpāṇi patrāṇi kathaṃ bhavanti/
dhyānāni mantrāṇi kathaṃ bhavanti samāsamaṃ caiva śivārcanaṃ ca

2

na kevalaṃ bandhavibandhamukto na kevalaṃ śuddhaviśuddhamuktaḥ/
na kevalaṃ yogaviyogamuktaḥ sa vai vimukto gaganopamo'ham

3

sañjāyate sarvamidaṃ hi tathyaṃ sañjāyate sarvamidaṃ vitathyam/
evaṃ vikalpo mama naiva jātaḥ svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

4

na sāñjanaṃ caiva nirañjanaṃ vā na cāntaraṃ vāpi nirantaraṃ vā/
antarvibhannaṃ na hi me vibhāti svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

5

abodhabodho mama naiva jāto bodhasvarūpaṃ mama naiva jātam/
nirbodhabodhaṃ ca kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

6

na dharmayukto na ca pāpayukto na bandhayukto na ca mokṣayuktaḥ/
yuktaṃ tvayuktaṃ na ca me vibhāti svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

7

parāparaṃ vā na ca me kadācit madhyasthabhāvo hi na cārimitram/
hitāhitaṃ cāpi kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

8

nopāsako naivamupāsyarūpaṃ na copadeśo na ca me kriyā ca/
saṃvitsvarūpaṃ ca kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

9

no vyāpakaṃ vyāpyamihāsti kiñcit na cālayaṃ vāpi nirālayaṃ vā/
aśūnyaśūnyaṃ ca kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

10

na grāhako grāhyakameva kiñcit na kāraṇaṃ vā mama naiva kāryam/
acintyacintyaṃ ca kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

11

na bhedakaṃ vāpi na caiva bhedyaṃ na vedakaṃ vā mama naiva vedyam/
gatāgataṃ tāta kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

12

na cāsti deho na ca me videho buddirmano me na hi cendriyāṇi/
rāgo virāgaśca kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

13

ullekhamātraṃ na hi bhinnamuccai- rullekhamātraṃ na tirohitaṃ vai/
samāsamaṃ mitra kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

14

jitendriyo'haṃ tvajitendriyo vā na saṃyamo me niyamo na jātaḥ/
jayājayau mitra kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

15

amūrtamūrtirna ca me kadāci- dādyantamadhyaṃ na ca me kadācit/
balābalaṃ mitra kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

16

mṛtāmṛtaṃ vāpi viṣāviṣaṃ ca sañjāyate tāta na me kadācit/
aśuddhaśuddhaṃ ca kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

17

svapnaḥ prabodho na ca yogamudrā naktaṃ divā vāpi na me kadācit/
aturyaturyaṃ ca kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

18

saṃviddhi māṃ sarvavisarvamuktaṃ māyā vimāyā na ca me kadācit/
sandhyādikaṃ karma kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

19

saṃviddhi māṃ sarvasamādhiyuktaṃ saṃviddhi māṃ lakṣyavilakṣyamuktam/
yogaṃ viyogaṃ ca kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

20

mūrkho'pi nāhaṃ na ca paṇḍito'haṃ maunaṃ vimaunaṃ na ca me kadācit/
tarkaṃ vitarkaṃ ca kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

21

pitā ca mātā ca kulaṃ na jāti- rjanmādi mṛtyurna ca me kadācit/
snehaṃ vimohaṃ ca kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

22

astaṃ gato naiva sadodito'haṃ tejovitejo na ca me kadācit/
sandhyādikaṃ karma kathaṃ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

23

asaṃśayaṃ viddhi nirākulaṃ māṃ asaṃśayaṃ viddhi nirantaraṃ mām/
asaṃśayaṃ viddhi nirañjanaṃ māṃ svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

24

dhyānāni sarvāṇi parityajanti śubhāśubhaṃ karma parityajanti/
tyāgāmṛtaṃ tāta pibanti dhīrāḥ svarūpanirvāṇamanāmayo'ham

25

vindati vindati na hi na hi yatra chandolakṣaṇaṃ na hi na hi tatra/
samarasamagno bhāvitapūtaḥ pralapati tattvaṃ paramavadhūtaḥ

4

iti caturtho'dhyāyaḥ

1

atha pañcamodhyāyaḥ//
ॐ iti gaditaṃ gaganasamaṃ tat na parāparasāravicāra iti/
avilāsavilāsanirākaraṇaṃ kathamakṣarabindusamuccaraṇam

2

iti tattvamasiprabhṛtiśrutibhiḥ pratipāditamātmani tattvamasi/
tvamupādhivivarjitasarvasamaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

3

adhaūrdhvavivarjitasarvasamaṃ bahirantaravarjitasarvasamam/
yadi caikavivarjitasarvasamaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

4

na hi kalpitakalpavicāra iti na hi kāraṇakāryavicāra iti/
padasandhivivarjitasarvasamaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

5

na hi bodhavibodhasamādhiriti na hi deśavideśasamādhiriti/
na hi kālavikālasamādhiriti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

6

na hi kumbhanabho na hi kumbha iti na hi jīvavapurna hi jīva iti/
na hi kāraṇakāryavibhāga iti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

7

iha sarvanirantaramokṣapadaṃ laghudīrghavicāravihīna iti/
na hi vartulakoṇavibhāga iti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

8

iha śūnyaviśūnyavihīna iti iha śuddhaviśuddhavihīna iti/
iha sarvavisarvavihīna iti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

9

na hi bhinnavibhinnavicāra iti bahirantarasandhivicāra iti/
arimitravivarjitasarvasamaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

10

na hi śiṣyaviśiṣyasvarūpaiti na carācarabhedavicāra iti/
iha sarvanirantaramokṣapadaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

11

nanu rūpavirūpavihīna iti nanu bhinnavibhinnavihīna iti/
nanu sargavisargavihīna iti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

12

na guṇāguṇapāśanibandha iti mṛtajīvanakarma karomi katham/
iti śuddhanirañjanasarvasamaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

13

iha bhāvavibhāvavihīna iti iha kāmavikāmavihīna iti/
iha bodhatamaṃ khalu mokṣasamaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

14

iha tattvanirantaratattvamiti na hi sandhivisandhivihīna iti/
yadi sarvavivarjitasarvasamaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

15

aniketakuṭī parivārasamaṃ ihasaṅgavisaṅgavihīnaparam/
iha bodhavibodhavihīnaparaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

16

avikāravikāramasatyamiti avilakṣavilakṣamasatyamiti/
yadi kevalamātmani satyamiti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

17

iha sarvasamaṃ khalu jīva iti iha sarvanirantarajīva iti/
iha kevalaniścalajīva iti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

18

avivekavivekamabodha iti avikalpavikalpamabodha iti/
yadi caikanirantarabodha iti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

19

na hi mokṣapadaṃ na hi bandhapadaṃ na hi puṇyapadaṃ na hi pāpapadam/
na hi pūrṇapadaṃ na hi riktapadaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

20

yadi varṇavivarṇavihīnasamaṃ yadi kāraṇakāryavihīnasamam/
yadibhedavibhedavihīnasamaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

21

iha sarvanirantarasarvacite iha kevalaniścalasarvacite/
dvipadādivivarjitasarvacite kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

22

atisarvanirantarasarvagataṃ atinirmalaniścalasarvagatam/
dinarātrivivarjitasarvagataṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

23

na hi bandhavibandhasamāgamanaṃ na hi yogaviyogasamāgamanam/
na hi tarkavitarkasamāgamanaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

24

iha kālavikālanirākaraṇaṃ aṇumātrakṛśānunirākaraṇam/
na hi kevalasatyanirākaraṇaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

25

iha dehavidehavihīna iti nanu svapnasuṣuptivihīnaparam/
abhidhānavidhānavihīnaparaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

26

gaganopamaśuddhaviśālasamaṃ atisarvavivarjitasarvasamam/
gatasāravisāravikārasamaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

27

iha dharmavidharmavirāgatara- miha vastuvivastuvirāgataram/
iha kāmavikāmavirāgataraṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

28

sukhaduḥkhavivarjitasarvasama- miha śokaviśokavihīnaparam/
guruśiṣyavivarjitatattvaparaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

29

na kilāṅkurasāravisāra iti na calācalasāmyavisāmyamiti/
avicāravicāravihīnamiti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

30

iha sārasamuccayasāramiti/ kathitaṃ nijabhāvavibheda iti/
viṣaye karaṇatvamasatyamiti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

31

bahudhā śrutayaḥ pravadanti yato viyadādiridaṃ mṛgatoyasamam/
yadi caikanirantarasarvasamaṃ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam

32

vindati vindati na hi na hi yatra chandolakṣaṇaṃ na hi na hi tatra/
samarasamagno bhāvitapūtaḥ pralapati tattvaṃ paramavadhūtaḥ

5

iti pañcamo'dhyāyaḥ

1

atha ṣaṣṭhamo'dhyāyaḥ//
bahudhā śrutayaḥ pravadanti vayaṃ viyadādiridaṃ mṛgatoyasamam/
yadi caikanirantarasarvaśiva- mupameyamathohyupamā ca katham

2

avibhaktivibhaktivihīnaparaṃ nanu kāryavikāryavihīnaparam/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ yajanaṃ ca kathaṃ tapanaṃ ca katham

3

mana eva nirantarasarvagataṃ hyaviśālaviśālavihīnaparam/
mana eva nirantarasarvaśivaṃ manasāpi kathaṃ vacasā ca katham

4

dinarātrivibhedanirākaraṇa- muditānuditasya nirākaraṇam/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ ravicandramasau jvalanaśca katham

5

gatakāmavikāmavibheda iti gataceṣṭaviceṣṭavibheda iti/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ bahirantarabhinnamatiśca katham

6

yadi sāravisāravihīna iti yadi śūnyaviśūnyavihīna iti/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ prathamaṃ ca kathaṃ caramaṃ ca katham

7

yadibhedavibhedanirākaraṇaṃ yadi vedakavedyanirākaraṇam/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ tṛtīyaṃ ca kathaṃ turīyaṃ ca katham

8

gaditāviditaṃ na hi satyamiti viditāviditaṃ nahi satyamiti/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ viṣayendriyabuddhimanāṃsi katham

9

gaganaṃ pavano na hi satyamiti dharaṇī dahano na hi satyamiti/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ jaladaśca kathaṃ salilaṃ ca katham

10

yadi kalpitalokanirākaraṇaṃ yadi kalpitadevanirākaraṇam/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ guṇadoṣavicāramatiśca katham

11

maraṇāmaraṇaṃ hi nirākaraṇaṃ karaṇākaraṇaṃ hi nirākaraṇam/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ gamanāgamanaṃ hi kathaṃ vadati

12

prakṛtiḥ puruṣo na hi bheda iti na hi kāraṇakāryavibheda iti/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ puruṣāpuruṣaṃ ca kathaṃ vadati

13

tṛtīyaṃ na hi duḥkhasamāgamanaṃ na guṇāddvitīyasya samāgamanam/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ sthaviraśca yuvā ca śiśuśca katham

14

nanu āśramavarṇavihīnaparaṃ nanu kāraṇakartṛvihīnaparam/
yadi caikanirantarasarvaśiva- mavinaṣṭavinaṣṭamatiśca katham

15

grasitāgrasitaṃ ca vitathyamiti janitājanitaṃ ca vitathyamiti/
yadi caikanirantarasarvaśiva- mavināśi vināśi kathaṃ hi bhavet

16

puruṣāpuruṣasya vinaṣṭamiti vanitāvanitasya vinaṣṭamiti/
yadi caikanirantarasarvaśiva- mavinodavinodamatiśca katham

17

yadi mohaviṣādavihīnaparo yadi saṃśayaśokavihīnaparaḥ/
yadi caikanirantarasarvaśiva- mahameti mameti kathaṃ ca punaḥ

18

nanu dharmavidharmavināśa iti nanu bandhavibandhavināśa iti/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ- mihaduḥkhaviduḥkhamatiśca katham

19

na hi yājñikayajñavibhāga iti na hutāśanavastuvibhāga iti/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ vada karmaphalāni bhavanti katham

20

nanu śokaviśokavimukta iti nanu darpavidarpavimukta iti/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ nanu rāgavirāgamatiśca katham

21

na hi mohavimohavikāra iti na hi lobhavilobhavikāra iti/
yadi caikanirantarasarvaśivaṃ hyavivekavivekamatiśca katham

22

tvamahaṃ na hi hanta kadācidapi kulajātivicāramasatyamiti/
ahameva śivaḥ paramārtha iti abhivādanamatra karomi katham

23

guruśiṣyavicāraviśīrṇa iti upadeśavicāraviśīrṇa iti/
ahameva śivaḥ paramārtha iti abhivādanamatra karomi katham

24

na hi kalpitadehavibhāga iti na hi kalpitalokavibhāga iti/
ahameva śivaḥ paramārtha iti abhivādanamatra karomi katham

25

sarajo virajo na kadācidapi nanu nirmalaniścalaśuddha iti/
ahameva śivaḥ paramārtha iti abhivādanamatra karomi katham

26

na hi dehavidehavikalpa iti anṛtaṃ caritaṃ na hi satyamiti/
ahameva śivaḥ paramārtha iti abhivādanamatra karomi katham

27

vindati vindati na hi na hi yatra chandolakṣaṇaṃ na hi na hi tatra/
samarasamagno bhāvitapūtaḥ pralapati tattvaṃ paramavadhūtaḥ

6

iti ṣaṣṭhamo'dhyāyaḥ

1

atha saptamo'dhyāyaḥ//
rathyākarpaṭaviracitakanthaḥ puṇyāpuṇyavivarjitapanthaḥ/
śūnyāgāre tiṣṭhati nagno śuddhanirañjanasamarasamagnaḥ

2

lakṣyālakṣyavivarjitalakṣyo yuktāyuktavivarjitadakṣaḥ/
kevalatattvanirañjanapūto vādavivādaḥ kathamavadhūtaḥ

3

āśāpāśavibandhanamuktāḥ śaucācāravivarjitayuktāḥ/
evaṃ sarvavivarjitaśānta- stattvaṃ śuddhanirañjanavantaḥ

4

kathamiha dehavidehavicāraḥ kathamiha rāgavirāgavicāraḥ/
nirmalaniścalagaganākāraṃ svayamiha tattvaṃ sahajākāram

5

kathamiha tattvaṃ vindati yatra rūpamarūpaṃ kathamiha tatra/
gaganākāraḥ paramo yatra viṣayīkaraṇaṃ kathamiha tatra

6

gaganākāranirantarahaṃsa- stattvaviśuddhanirañjanahaṃsaḥ/
evaṃ kathamiha bhinnavibhinnaṃ bandhavibandhavikāravibhinnam

7

kevalatattvanirantarasarvaṃ yogaviyogau kathamiha garvam/
evaṃ paramanirantarasarva- mevaṃ kathamiha sāravisāram

8

kevalatattvanirañjanasarvaṃ gaganākāranirantaraśuddham/
evaṃ kathamiha saṅgavisaṅgaṃ satyaṃ kathamiha raṅgaviraṅgam

9

yogaviyogai rahito yogī bhogavibhogai rahito bhogī/
evaṃ carati hi mandaṃ mandaṃ manasā kalpitasahajānandam

10

bodhavibodhaiḥ satataṃ yukto dvaitādvaitaiḥ kathamiha muktaḥ/
sahajo virajaḥ kathamiha yogī śuddhanirañjanasamarasabhogī

11

bhagnābhagnavivarjitabhagno lagnālagnavivarjitalagnaḥ/
evaṃ kathamiha sāravisāraḥ samarasatattvaṃ gaganākāraḥ

12

satataṃ sarvavivarjitayuktaḥ sarvaṃ tattvavivarjitamuktaḥ/
evaṃ kathamiha jīvitamaraṇaṃ dhyānādhyānaiḥ kathamiha karaṇam

13

indrajālamidaṃ sarvaṃ yathā marumarīcikā/
akhaṇḍitamanākāro vartate kevalaḥ śivaḥ

14

dharmādau mokṣaparyantaṃ nirīhāḥ sarvathā vayam/
kathaṃ rāgavirāgaiśca kalpayanti vipaścitaḥ

15

vindati vindati na hi na hi yatra chandolakṣaṇaṃ na hi na hi tatra/
samarasamagno bhāvitapūtaḥ pralapati tattvaṃ paramavadhūtaḥ

7

iti saptamo'dhyāyaḥ

1

atha aṣṭamo'dhyāyaḥ//
tvadyātrayā vyāpakatā hatā te dhyānena cetaḥparatā hatā te/
stutyā mayā vākparatā hatā te kṣamasva nityaṃ trividhāparādhān

2

kāmairahatadhīrdānto mṛduḥ śucirakiñcanaḥ/
anīho mitabhuk śāntaḥ sthiro maccharaṇo muniḥ

3

apramatto gabhīrātmā dhṛtimān jitaṣaḍguṇaḥ/
amānī mānadaḥ kalpo maitraḥ kāruṇikaḥ kaviḥ

4

kṛpālurakṛtadrohastitikṣuḥ sarvadehinām/
satyasāro'navadyātmā samaḥ sarvopakārakaḥ

5

avadhūtalakṣaṇaṃ varṇairjñātavyaṃ bhagavattamaiḥ/
vedavarṇārthatattvajñairvedavedāntavādibhiḥ

6

āśāpāśavinirmukta ādimadhyāntanirmalaḥ/
ānande vartate nityamakāraṃ tasya lakṣaṇam

7

vāsanā varjitā yena vaktavyaṃ ca nirāmayam/
vartamāneṣu varteta vakāraṃ tasya lakṣaṇam

8

dhūlidhūsaragātrāṇi dhūtacitto nirāmayaḥ/
dhāraṇādhyānanirmukto dhūkārastasya lakṣaṇam

9

tattvacintā dhṛtā yena cintāceṣṭāvivarjitaḥ/
tamo'haṃkāranirmuktastakārastasya lakṣaṇam

10

dattātreyāvadhūtena nirmitānandarūpiṇā/
ye paṭhanti ca śṛṇvanti teṣāṃ naiva punarbhavaḥ

8

iti aṣṭamo'dhyāyaḥ

Original text: avadhūtagītā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc