व्याकरणमहाभाष्य · भाग 921940

(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {19।29} क्व मा भूत् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {20।29} स्नात्वाकालकः , पीत्वास्थिरकः .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {21।29} क्त्वायाम् वा प्रतिषेधः .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {22।29} क्त्वायाम् वा प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {23।29} स्नात्वाकालकः , पीत्वास्थिरकः .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {24।29} उभयम् न वक्तव्यम् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {25।29} निपातनात् सिद्धम् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {26।29} निपातनात् एतत् सिद्धम् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {27।29} किम् निपातनम् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {28।29} अवश्यम् अत्र समासार्थम् ल्यबभावार्थम् च निपातनम् कर्तव्यम् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {29।29} तेन एव यत्नेन स्वरः भविष्यति .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {1।20} सदृशग्रहणम् अनर्थकम् तृतीयासमासवचनात् .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {2।20} सदृशग्रहणम् अनर्थकम् .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {3।20} किम् कारणम् .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {4।20} तृतीयासमासवचनात् .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {5।20} सदृशशब्देन तृतीयासमासः उच्यते .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {6।20} तत्र तृतीयापूर्वपदम् प्रकृतिस्वरम् भवति इति एव सिद्धम् .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {7।20} षष्ठ्यर्थम् तर्हि इदम् वक्तव्यम् .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {8।20} पितुः सदृशः पितृसदृशः इति .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {9।20} षष्ठ्यर्थम् इति चेत् तृतीयासमासवचनानर्थक्यम् .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {10।20} षष्ठ्यर्थम् इति चेत् तृतीयासमासवचनम् अनर्थकम् स्यात् .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {11।20} किम् कारणम् .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {12।20} इह अस्माभिः त्रैशब्द्यम् साध्यम् .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {13।20} पित्रा सदृशः पितुः सदृशः पितृसदृशः इति .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {14।20} तत्र द्वयोः शब्दयोः समानार्थयोः एकेन विग्रहः अपरेण समासः भविष्यति अविरविकन्यायेन .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {15।20} तत् यथा अवेः मांसम् इति विगृह्य अविकशब्दात् उत्पत्तिः भवति , आविकम् इति एवम् पितुः सदृशः इति विगृह्य पितृसदृशः इति भविष्यति पित्रा सदृशः इति विगृह्य वाक्यम् एव .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {16।20} अवश्यम् तृतीयासमासः वक्तव्यः यत्र षष्ठ्यर्थः न अस्ति तदर्थम् .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {17।20} भोजनसदृशः , अधययनसदृशः इति .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {18।20} यदि तर्हि तस्य निबन्धनम् अस्ति तत् एव वक्तव्यम् इदम् न वक्तव्यम् .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {19।20} इदम् अपि अवश्यम् वक्तव्यम् यत्र षष्ठी श्रूयते तदर्थम् .
(प्_6,2.11) क_इइइ,123.23-124.12 रो_इव्,544 {20।20} दास्याःसदृशः , वृषल्याःसदृशः इति .
(प्_6,2.29) क_इइइ,124.14-19 रो_इव्,545 {1।11} इगन्तप्रकृतिस्वरत्वे यण्गुणयोः उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,2.29) क_इइइ,124.14-19 रो_इव्,545 {2।11} इगन्तप्रकृतिस्वरत्वे यण्गुणयोः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,2.29) क_इइइ,124.14-19 रो_इव्,545 {3।11} पञ्चारत्न्यः , दशारतन्यः .
(प्_6,2.29) क_इइइ,124.14-19 रो_इव्,545 {4।11} यण्गुणयोः कृतयोः इगन्ते द्विगौ इति एषः स्वरः न प्राप्नोति .
(प्_6,2.29) क_इइइ,124.14-19 रो_इव्,545 {5।11} न वा बहिरङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_6,2.29) क_इइइ,124.14-19 रो_इव्,545 {6।11} न वा वक्तव्यम् .
(प्_6,2.29) क_इइइ,124.14-19 रो_इव्,545 {7।11} किम् कारणम् .
(प्_6,2.29) क_इइइ,124.14-19 रो_इव्,545 {8।11} बहिरङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_6,2.29) क_इइइ,124.14-19 रो_इव्,545 {9।11} बहिरङ्गौ यण्गुणौ .

(प्_6,2.29) क_इइइ,124.14-19 रो_इव्,545 {10।11} अन्तरङ्गः स्वरः .
(प्_6,2.29) क_इइइ,124.14-19 रो_इव्,545 {11।11} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {1।14} परिप्रत्युपापेभ्यः वनम् समासे विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {2।14} परिप्रत्युपापेभ्यः वनम् समासे इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {3।14} परिप्रत्युपापाः वर्ज्यमानाहोरातावयवेषु इति अस्य अवकाशः परित्रिगर्तम्, परिसौवीरम् .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {4।14} वनम् समासे इति अस्य अवकाशः प्रवणे यष्टव्यम् .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {5।14} इह उभयम् प्राप्नोति परिवनम् अपवनम् .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {6।14} वनम् समासे इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {7।14} न वा वनस्यान्दोदात्तत्ववचनम् तदपवादनिवृत्त्यर्थम् .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {8।14} न वा अर्थः विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {9।14} किम् कारणम् .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {10।14} वनस्यान्दोदात्तत्ववचनम् तदपवादनिवृत्त्यर्थम् .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {11।14} सिद्धम् अत्र अन्तोदात्तत्वम् उत्सर्गेण एव .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {12।14} तस्य पुनर्वचने एतत् प्रयोजनम् .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {13।14} ये अन्ये तदपवादाः प्राप्नुवन्ति तद्बाधनार्थम् .
(प्_6,2.33) क_इइइ,124.21-125.8 रो_इव्,545-546 {14।14} सः यथा एव तदपवादम् अव्ययस्वरम् बाधते एवम् इदम् अपि बाधिष्यते .
(प्_6,2.36) क_इइइ,125.10-16 रो_इव्,546-547 {1।7} आचार्योपसर्जने अनेकस्य अपि पूर्वपदत्वात् सन्देहः .
(प्_6,2.36) क_इइइ,125.10-16 रो_इव्,546-547 {2।7} आचार्योपसर्जने अनेकस्य अपि पूर्वपदत्वात् सन्देहः भवति .
(प्_6,2.36) क_इइइ,125.10-16 रो_इव्,546-547 {3।7} आपिशलपाणिनीयव्याडीयगौतमीयाः .
(प्_6,2.36) क_इइइ,125.10-16 रो_इव्,546-547 {4।7} एकम् पदम् वर्जयित्वा सर्वाणि पूर्वपदानि .
(प्_6,2.36) क_इइइ,125.10-16 रो_इव्,546-547 {5।7} तत्र न ज्ञायते कस्य पूर्वपदस्य प्रकृतिस्वरेण भवितव्यम् इति .
(प्_6,2.36) क_इइइ,125.10-16 रो_इव्,546-547 {6।7} लोकविज्ञानात् सिद्धम् .
(प्_6,2.36) क_इइइ,125.10-16 रो_इव्,546-547 {7।7} तत् यथा लोके , अमीषाम् ब्राह्मणानाम् पूर्वम् आनय इति यः सर्वपूर्वः सः आनीयते एवम् इह अपि यत् सर्वपूर्वपदम् तस्य प्रकृतिस्वरत्वम् भविष्यति .
(प्_6,2.38) क_इइइ,125.19-21 रो_इव्,547 {1।4} किमर्थम् महतः प्रवृद्धशब्दे उत्तरपदे पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वम् उच्यते न कर्मधारये अनिष्ठा इति एव सिद्धम् .
(प्_6,2.38) क_इइइ,125.19-21 रो_इव्,547 {2।4} न सिध्यति .
(प्_6,2.38) क_इइइ,125.19-21 रो_इव्,547 {3।4} किम् कारणम् .
(प्_6,2.38) क_इइइ,125.19-21 रो_इव्,547 {4।4} श्रेण्यादिसमासे एवत् तत् इह मा भूत् , महानिरष्टः दक्षिणा दीयते .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {1।18} कुरुवृज्योः गार्हपते .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {2।18} कुरुवृज्योः गार्हपते इति वक्तव्यम् .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {3।18} कुरुगार्हपतम् , वृजिगाऋहपतम् .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {4।18} कुरुगार्हपतरिक्तरुर्वसूतजरत्यश्लीलदृढरूपापारेवडवातैलिकद्रूःपण्यकमबलः दासीभारादीनाम् इति वक्तव्यम् .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {5।18} इह अपि यथा स्यात् .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {6।18} देवहूतिः , देवनीतिः , वसुनीतिः , ओषधिः , चन्द्रमाः .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {7।18} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {8।18} न वक्तव्यम् .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {9।18} योगविभागः करिष्यते .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {10।18} कुरुगार्हपतरिक्तरुर्वसूतजरत्यश्लीलदृढरूपापारेवडवातैलिकद्रूःपण्यकमबलः इति .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {11।18} ततः दासीभाराणाम् च इति .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {12।18} तत्र बहुवचननिर्देशात् दासीभारादीनाम् इति विज्ञास्यते .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {13।18} पण्यकम्बलः सञ्ज्ञायाम् .

(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {14।18} पण्यकम्बलः सञ्ज्ञायाम् इति वक्तव्यम् .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {15।18} यः पणितव्यः कम्बलः पण्यकम्बलः एव असौ भवति .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {16।18} अपरः आह : पण्यकम्बलः एव यथा स्यात् .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {17।18} क्व मा भूत् .
(प्_6,2.42) क_इइइ,126.3-14 रो_इव्,547-549 {18।18} पण्यगवः , पण्यहस्ती .
(प्_6,2.47) क_इइइ,126.16-20 रो_इव्,549 {1।9} अहीने इति किमर्थम् .
(प्_6,2.47) क_इइइ,126.16-20 रो_इव्,549 {2।9} कान्तारातीतः , योजनातीतः .
(प्_6,2.47) क_इइइ,126.16-20 रो_इव्,549 {3।9} अहीने द्वितीया अनुपसर्गे .
(प्_6,2.47) क_इइइ,126.16-20 रो_इव्,549 {4।9} अहीने द्वितीया अनुपसर्गे इति वक्तव्यम् .
(प्_6,2.47) क_इइइ,126.16-20 रो_इव्,549 {5।9} इह मा भूत् .
(प्_6,2.47) क_इइइ,126.16-20 रो_इव्,549 {6।9} सुखप्राप्तः , दुःखप्राप्तः .
(प्_6,2.47) क_इइइ,126.16-20 रो_इव्,549 {7।9} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_6,2.47) क_इइइ,126.16-20 रो_इव्,549 {8।9} यदि अपि एतत् उच्यते अथ वा एतर्हि अहीनग्रहणम् न करिष्यते .
(प्_6,2.47) क_इइइ,126.16-20 रो_इव्,549 {9।9} इह अपि कान्तारातीतः , योजनातीतः इति अनुपसर्गे इति एव सिद्धम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {1।61} अनन्तरः इति किमर्थम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {2।61} इह मा भूत् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {3।61} अभ्युद्धृतम् , उपसमाहृतम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {4।61} गतेः अनन्तरग्रहणम् अनर्थकम् गतिः गतौ अनुदात्तवचनात् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {5।61} गतेः अनन्तरग्रहणम् अनर्थकम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {6।61} किम् कारणम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {7।61} गतिः गतौ अनुदात्तवचनात् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {8।61} गतौ परतः गतेः अनुदात्तत्वम् उच्यते .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {9।61} तत् बाधकम् भविष्यति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {10।61} तत्र यस्य अप्रकृतिस्वरत्वम् तस्मात् अन्तोदात्तप्रसङ्गः . तत्र यस्य गतेः अप्रकृतिस्वरत्वम् तस्मात् अन्तोदात्तत्वम् प्राप्नोति अन्तः थाथघञ्क्ताजबित्रकाणाम् इति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {11।61} प्रकृतिस्वरवचनात् हि अननोदात्तत्वम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {12।61} प्रकृतिस्वरवचनसामर्थ्यात् हि अन्तोदात्तत्वम् न भविष्यति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {13।61} यदि हि स्यात् प्रकृतिस्वरवचनम् इदानीम् किमर्थम् स्यात् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {14।61} प्रकृतिस्वरवचनम् किमर्थम् इति चेत् एकगत्यर्थम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {15।61} प्रकृतिस्वरवचनम् किमर्थम् इति चेत् एकगत्यर्थम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {16।61} यत्र एकः गतिः तदर्थम् एतत् स्यात् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {17।61} प्रकृतम् , प्रहृतम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {18।61} एवमर्थम् एव तर्हि अनन्तग्रहणम् कर्तव्यम् अत्र यथा स्यात् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {19।61} क्रियमाणे अपि वै अनन्तग्रहणे अत्र न सिध्यति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {20।61} किम् कारणम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {21।61} गतिः अनन्तरः पूर्वपदम् प्रकृतिस्वरम् भवति इति उच्यते .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {22।61} यः च अत्र गतिः अनन्तरः न असौ पूर्वपदम् यः च पूर्वपदम् न असौ अनन्तरः .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {23।61} अपूर्वपदार्थम् तर्हि इदम् वक्तव्यम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {24।61} अपूर्वपदस्य अपि गतेः प्रकृतिस्वरत्वम् यथा स्यात् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {25।61} अपूर्वपदार्थम् इति चेत् कारके अतिप्रसङ्गः .अपूर्वपदार्थम् इति चेत् कारके अतिप्रसङ्गः भवति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {26।61} आगतः , दूरादागतः .

(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {27।61} सः यथा एव गतिपूर्वपदस्य भवति एवम् कारकपूर्वपदस्य अपि प्राप्नोति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {28।61} सिद्धम् तु गतेः अन्तोदात्ताप्रसङ्गात् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {29।61} सिद्धम् एतत् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {30।61} कथम् .यत् तत् गतेः अन्तोदात्ताप्रसङ्गात् अन्तः थाथघञ्क्ताजबित्रकाणाम् इति एतत् गतेः न प्रसङ्क्तव्यम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {31।61} किम् कृतम् भवति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {32।61} कृत्स्वरापवादः अयम् भवति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {33।61} तत्र गतिः अनन्तरः इति अस्य अवकाशः प्रकृतम् , प्रहृतम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {34।61} अन्तः थाथघञ्क्ताजबित्रकाणाम् इति अस्य अवकाशः , दूराद्गतः , दूराद्यातः .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {35।61} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {36।61} आगतः , दूरादागतः .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {37।61} अन्तः थाथघञ्क्ताजबित्रकाणाम् इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {38।61} अवश्यम् गतेः तत् प्रसङ्क्तव्यम् भेदः प्रभेदः इति एवमर्थम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {39।61} एवम् तर्हि योगविभागः करिष्यते .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {40।61} अन्तः थाथघञ्क्ताजबित्रकाणाम् इति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {41।61} ततः क्तः .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {42।61} क्तान्तम् उत्तरपदम् अन्तोदात्तम् भवति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {43।61} अत्र कारकोपपदग्रहणम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {44।61} अनुवर्तते गतिग्रहणम् निवृत्तम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {45।61} अथ वा उपरिष्टाद् योगविभागः करिष्यते .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {46।61} इदम् अस्ति सूपमानात् क्तः , सञ्ज्ञायाम् अनाचितादीनाम् , प्रवृद्धादीनाम् च इति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {47।61} ततः वक्ष्यामि कारकात् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {48।61} कारकात् च क्तान्तम् उत्तरपदम् अन्तोदात्तम् भवति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {49।61} ततः दत्तश्रुतयोः एव आशिषि कारकात् इति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {50।61} एवम् च कृत्वा न अर्थः अनन्तग्रहणेन .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {51।61} कथम् अभ्युद्धृतम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {52।61} उत् हरतिक्रियम् विशिनष्टि .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {53।61} उदा विशिष्टम् अभिः विशिनष्टि .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {54।61} . तत्र गतिः अनन्तरः इति च प्राप्नोति गतिः गतौ इति च .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {55।61} गतिः अनन्तरः इति अस्य अवकाशः प्रकृतम् प्रहृतम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {56।61} गतिः गतौ इति अस्य अवकाशः अभि उत् हरति , उप सम् आ दधाति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {57।61} इह उभयम् प्राप्नोति , अभ्युद्धृतम् , उपसमाहृतम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {58।61} गतिः गतौ इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् अनन्तरग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः भवति एषा परिभाषा कृद्ग्रहणे गतिकारकपूर्वस्य अपि इति .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {59।61} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {60।61} अवतप्तेनकुलस्थितम् ते एतत् , उदकेविशीर्णम् ते एतत् .
(प्_6,2.49) क_इइइ,126.22-128.14 रो_इव्,550-555 {61।61} सगतिकेन सनकुलेन समासः सिद्धः भवति .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {1।21} कृद्ग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {2।21} यथा तकारादिग्रह्णम् कृद्विशेषणम् विज्ञायेत .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {3।21} तकारादौ निति कृति इति .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {4।21} अथ अक्रियमाणे कृद्ग्रहणे कस्य तकारादिग्रह्णम् विशेषणम् स्यात् .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {5।21} उत्तरपदविशेषणम् .

(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {6।21} तत्र कः दोषः .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {7।21} इह एव स्यात् प्रतरिता प्रतरितुम् .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {8।21} इह न स्यात् प्रकर्ता प्रकर्तुम् .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {9।21} तादौ निति कृद्ग्रहणानर्थक्यम् .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {10।21} तादौ निति कृद्ग्रहणम् अनर्थकम् .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {11।21} क्रियमाणे अपि कृद्ग्रहणे अनिष्टम् शक्यम् विज्ञातुम् .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {12।21} तकारादौ उत्तरपदे निति कृति इति .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {13।21} अक्रियमाणे च इष्टम् .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {14।21} नित् यः तकारादिः तदन्ते उत्तरपदे इति .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {15।21} यावता क्रियमाणे अपि अनिष्टम् विज्ञायते अक्रियमाणे च इष्टम् अक्रियमाणे एव इष्टम् विज्ञास्यामः .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {16।21} कृदुपदेशे वा ताद्यर्थम् इडर्थम् .कृदुपदेशे तर्हि ताद्यर्थम् इडर्थम् कृद्ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {17।21} कृदुपदेशे यः तकारादिः इति एवम् यथा विज्ञायेत .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {18।21} किम् प्रयोजनम् .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {19।21} इडर्थम् .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {20।21} इडादौ अपि सिद्धम् भवति .
(प्_6,2.50) क_इइइ,128.16-129.2 रो_इव्,555-556 {21।21} प्रलविता प्रलवितुम् .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {1।37} अनिगन्तप्रकृतिस्वरत्वे यणादेशे प्रकृतिस्वरभावप्रसङ्गः .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {2।37} अनिगन्तप्रकृतिस्वरत्वे यणादेशे प्रकृतिस्वरभावः प्राप्नोति .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {3।37} प्रत्यङ् प्रत्यञ्चौ प्रत्यञ्चः .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {4।37} अनिगन्तवचनम् इदानीम् किमर्थम् स्यात् .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {5।37} अनिगन्तवचनम् किमर्थम् इति चेत् अयणादिष्टार्थम् .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {6।37} अयणादिष्टार्थम् एतत् स्यात् .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {7।37} यदा यणादेशः न .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {8।37} कदा च यणादेशः न .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {9।37} यादा शाकलम् .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {10।37} उक्तम् वा .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {11।37} किम् उक्तम् .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {12।37} समासे शाकलम् न भवति इति .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {13।37} यत्र तर्हि अञ्चतेः अकारः लुप्यते : प्रतीचः प्रतीइचा .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {14।37} चुस्वरः तत्र बाधकः भविष्यति .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {15।37} अयम् एव इष्यते .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {16।37} वक्ष्यति हि एतत् : चोः अनिगन्तः अञ्चतौ वप्रत्यये इति .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {17।37} यत् तर्हि न्यध्योः प्रकृतिस्वरम् शास्ति .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {18।37} एषः हि यणादिष्टार्थः आरम्भः .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {19।37} एतत् अपि अयणादिष्टार्थम् एव स्यात् .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {20।37} यदा यणादेशः न .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {21।37} कदा च यणादेशः न .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {22।37} यादा शाकलम् .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {23।37} उक्तम् वा .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {24।37} किम् उक्तम् .

(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {25।37} समासे शाकलम् न भवति इति .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {26।37} यत्र तर्हि अञ्चतेः अकारः लुप्यते .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {27।37} अधीचः अधीचा .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {28।37} चुस्वरः तत्र बाधकः भविष्यति .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {29।37} अयम् एव इष्यते .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {30।37} वक्ष्यति हे एतत् चोः अनिगन्तः अञ्चतौ वप्रत्यये इति .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {31।37} यत् तर्हि नेः एव प्रकृतिस्वरम् शास्ति .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {32।37} एषः हि यणादिष्टार्थः आरम्भः .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {33।37} एतत् अपि अयणादिष्टार्थम् एव स्यात् .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {34।37} कथम् .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {35।37} अकृते यणादेश पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वे कृते उदात्तस्वरितोः यणः स्वरितः वा अनुदात्तस्य इति एषः स्वरः सिद्धः भवति .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {36।37} न्यङ् .
(प्_6,2.52.1) क_इइइ,129.4-21 रो_इव्,556-557 {37।37} तस्मात् सुष्ठु उच्यते अनिगन्तप्रकृतिस्वरत्वे यणादेशे प्रकृतिस्वरभावप्रसङ्गः इति .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {1।67} चोः अनिगन्तः अञ्चतौ वप्रत्यये .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {2।67} चुस्वरात् अनिगन्तः अञ्चतौ वप्रत्यये इति एषः स्वरः भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {3।67} चुस्वरस्य अवकाशः दधीचः पश्य .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {4।67} दधीचा दधीचे .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {5।67} अनिगन्तः अञ्चतौ वप्रत्यये इति अस्य अवकाशः पराङ् पराञ्चौ पराञ्चः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {6।67} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {7।67} अवाचा , अवाचे .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {8।67} अवकाशः इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {9।67} न वा चुस्वरस्य पूर्वपदप्रकृतिस्वरभाविनि प्रतिषेधात् इतरथा हि सर्वापवादः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {10।67} न वा एतत् विप्रतिषेधेन अपि सिध्यति .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {11।67} कथम् तर्हि सिध्यति .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {12।67} चुस्वरस्य पूर्वपदप्रकृतिस्वरभाविनि प्रतिषेधात् .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {13।67} चुर्स्वरः पूर्वपदप्रकृतिस्वरभाविनः प्रतिषेध्यः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {14।67} इतरथा हि सर्वापवादः चुस्वरः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {15।67} अक्रियमाणे हि प्रतिषेधे सर्वापवादः अयम् चुस्वरः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {16।67} कथम् .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {17।67} प्रत्ययस्वरस्य अपवादः अनुदात्तौ सुप्पितौ इति .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {18।67} अनुदात्तौ सुप्पितौ इति अस्य उदात्तनिवृत्तिस्वरः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {19।67} उदात्तनिवृत्तिस्वरस्य चुस्वरः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {20।67} सः यथा एव उदात्तनिवृत्तिस्वरम् बाधते एवम् अनिगन्तस्वरम् अपि बाधेत .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {21।67} यदि तावत् सङ्ख्यातः साम्यम् अयम् अपि चतुर्थः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {22।67} समासान्तोदात्तत्वस्य अपवादः अव्ययस्वरः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {23।67} अव्ययस्वरस्य कृत्स्वरः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {24।67} कृत्स्वरस्य अयम् .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {25।67} उभयोः चतुर्थयोः युक्तः विप्रतिषेधः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {26।67} सतिशिष्टः तर्हि चुस्वरः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {27।67} कथम् .

(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {28।67} चौ इति उच्यते .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {29।67} यत्र अस्य एतत् रूपम् .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {30।67} अजादौ असर्वनामस्थाने अभिनिर्वृत्ते अकारलोपे नकारलोपे च .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {31।67} तस्मात् सुष्थु उच्यते न वा चुस्वरस्य पूर्वपदप्रकृतिस्वरभाविनि प्रतिषेधात् इतरथा हि सर्वापवादः इति .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {32।67} विभक्तीषत्स्वरात् कृत्स्वरः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {33।67} विभक्तिस्वरात् ईषत्स्वरात् च कृत्स्वरः भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {34।67} विभक्तिस्वरस्य अवकाशः अक्षशौण्डः , स्त्रीशौण्डः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {35।67} कृत्स्वरस्य अवकाशः , इध्मप्रव्रश्चनः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {36।67} इह उभयम् प्राप्नोति पूर्वाह्णेस्फोटकाः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {37।67} कृत्स्वरः भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {38।67} ईषत्स्वरस्य अवकाशः , ईषत्कडारः , ईषत्पिङ्गलः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {39।67} कृत्स्वरस्य सः एव .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {40।67} इह उभयम् प्राप्नोति , ईषद्भेदः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {41।67} कृत्स्वरः भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {42।67} चित्स्वरात् हारिस्वरः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {43।67} चित्स्वरात् हारिस्वरः भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {44।67} चित्स्वरस्य अवकाशः , चलनः , चोपनः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {45।67} हारिस्वरस्य अवकाशः , याज्ञिकाश्वः , वैयाकरणहसी .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {46।67} इह उभयम् प्राप्नोति , पितृगवः, मातृगवः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {47।67} हारिस्वरः भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {48।67} कृत्स्वरात् च .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {49।67} कृत्स्वरात् च हारिस्वरः भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {50।67} कृत्स्वरस्य अवकाशः , इध्मप्रव्रश्चनः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {51।67} हारिस्वरस्य सः एव .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {52।67} इह उभयम् प्राप्नोति , अक्षहृतः , वाडवहृतः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {53।67} हारिस्वरः भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {54।67} न वा हरणप्रतिषेधः ज्ञापकः कृत्स्वराभाधकतव्स्य .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {55।67} न वा अर्थः विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {56।67} किम् कारणम् .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {57।67} हरणप्रतिषेधः ज्ञापकः कृत्स्वराभाधकत्वस्य .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {58।67} यत् अयम् अहरणे इति प्रतिषेधम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः न कृत्स्वरः हारिस्वरम् बाधते इति .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {59।67} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {60।67} अनः भावकर्मवचनः इति एतस्मिन् प्राप्ते तत एतत् उच्यते .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {61।67} यदि एवम् साधीयः ज्ञापकम् .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {62।67} कृत्स्वरस्य अपवादः अनः भावकर्मवचनः इति .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {63।67} बाधकम् किल बाधते किम् पुनः तम् .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {64।67} युक्तस्वरः च कृत्स्वरात् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {65।67} युक्तस्वरस्य अवकाशः , गोवल्लवः , अश्ववल्लवः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {66।67} कृत्स्वरस्य सः एव. इह उभयम् प्राप्नोति , गोसङ्ख्यः , पशूसङ्ख्यः , अश्वसङ्ख्यः .
(प्_6,2.52.2) क_इइइ,129.22-131.14 रो_इव्,557-561 {67।67} युक्तस्वरः भवति विप्रतिषेधेन .

(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {1।22} उपमानम् इति किमर्थम् .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {2।22} शब्दार्थप्रकृतौ एव इति इयति उच्यमाने पूर्वेण अतिप्रसक्तम् इति कृत्वा नियमः अयम् विज्ञायेत .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {3।22} तत्र कः दोषः .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {4।22} इह न स्यात् .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {5।22} पुष्फारी फलहारी .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {6।22} उपमानग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {7।22} अथ शब्दार्थग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {8।22} उपमानम् प्रकृतौ एव इति इयति उच्यमाने इह अपि प्रसज्येत .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {9।22} वृकवञ्ची वृकप्रेक्षी .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {10।22} शब्दाऋथग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {11।22} अथ प्रकृतिग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {12।22} शब्दार्थप्रकृतिः एव यः नित्यम् तत्र यथा स्यात् .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {13।22} इह मा भूत् .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {14।22} कोकिलभिव्याहारी .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {15।22} अथ एवकारः किमर्थः .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {16।22} नियमार्थः .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {17।22} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {18।22} सिद्धे विधिः आरभ्यमाणः अन्तरेण एवकारम् नियमाऋथः भविष्यति .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {19।22} इष्टतः अवधारणार्थः तर्हि .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {20।22} यथा एवम् विज्ञायेते : उपमानम् शब्दार्थप्रकृतौ एव इति .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {21।22} मा एवम् विज्ञायीत : उपमानम् एव शब्दार्थप्रकृतौ इति .
(प्_6,2.80) क_इइइ,131.16-25 रो_इव्,561-562 {22।22} शब्दार्थप्रकृतौ हि उपमानम् च अनुपमानम् च आद्युदात्तम् इष्यते : साध्वध्याई विलम्बाध्यायी .
(प्_6,2.82) क_इइइ,132.2-6 रो_इव्,562 {1।7} जे दीर्घात् बह्वचः .
(प्_6,2.82) क_इइइ,132.2-6 रो_इव्,562 {2।7} जे दीर्घान्तस्य आदिः उदात्तः भवति इति एतस्मात् अन्य्तात् पूर्वम् बह्वचः इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.82) क_इइइ,132.2-6 रो_इव्,562 {3।7} जे दीर्घान्तस्य आदिः उदात्तः भवति इति अस्य अवकाशः कुटीजः , शमीजः .
(प्_6,2.82) क_इइइ,132.2-6 रो_इव्,562 {4।7} अन्य्तात् पूर्वम् बह्वचः इति अस्य अवकाशः उपसरजः , मन्दुरजः .
(प्_6,2.82) क_इइइ,132.2-6 रो_इव्,562 {5।7} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_6,2.82) क_इइइ,132.2-6 रो_इव्,562 {6।7} आमलकीजः , बलभीजः .
(प्_6,2.82) क_इइइ,132.2-6 रो_इव्,562 {7।7} अन्य्तात् पूर्वम् बह्वचः इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.91) क_इइइ,132.8-10 रो_इव्,562 {1।3} आद्युदात्तप्रकरणे दिवोदासादीनाम् छन्दसि उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,2.91) क_इइइ,132.8-10 रो_इव्,562 {2।3} आद्युदात्तप्रकरणे दिवोदासादीनाम् छन्दसि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,2.91) क_इइइ,132.8-10 रो_इव्,562 {3।3} दिवोदासाय गायत वध्र्यश्वाय दाशुषे .
(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {1।14} सर्वग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {2।14} गुणात् कार्त्स्न्ये इति इयति उच्यमाने इह अपि प्रसज्येत परमशुक्लः , परमक्षृण इति .
(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {3।14} सर्वग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति .
(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {4।14} अथ गुणग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {5।14} सर्वम् कार्त्स्न्ये इति इयति उच्यमाने इह अपि प्रसज्येत सर्वसौवर्णः सर्वराजतः इति .
(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {6।14} गुणग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति .
(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {7।14} अथ कार्त्स्न्यग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {8।14} सर्वम् गुणे इति इयति उच्यमाने इह अपि प्रसज्येत सर्वेषाम् श्वेतः सर्वश्वेतः इति .

(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {9।14} कथम् च अत्र समासः .
(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {10।14} षष्ठीसुबन्तेन समस्यते इति .
(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {11।14} गुणेन न इति प्रतिषेधः प्राप्नोति .
(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {12।14} गुणात् तरेण समासः तरलोपः च .
(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {13।14} गुणात् तरेण समासः तरलोपः च वक्तव्यः .
(प्_6,2.92-93) क_इइइ,132.13-21 रो_इव्,562-563 {14।14} सर्वेषाम् श्वेततरः सर्वश्वेतः .
(प्_6,2.105) क_इइइ,133.2-5 रो_इव्,563-564 {1।10} अयुक्तः अयम् निर्देशः .
(प्_6,2.105) क_इइइ,133.2-5 रो_इव्,563-564 {2।10} न हि उत्तरपदम् नाम वृद्धिः अस्ति .
(प्_6,2.105) क_इइइ,133.2-5 रो_इव्,563-564 {3।10} कथम् तर्हि निर्देशः कर्तव्यः .
(प्_6,2.105) क_इइइ,133.2-5 रो_इव्,563-564 {4।10} वृद्धिमति उत्तरपदे इति .
(प्_6,2.105) क_इइइ,133.2-5 रो_इव्,563-564 {5।10} सः तर्हि तथा निर्देशः कर्तव्यः .
(प्_6,2.105) क_इइइ,133.2-5 रो_इव्,563-564 {6।10} न कर्तव्यः .
(प्_6,2.105) क_इइइ,133.2-5 रो_इव्,563-564 {7।10} न एवम् विज्ञायते .
(प्_6,2.105) क_इइइ,133.2-5 रो_इव्,563-564 {8।10} उत्तरपदम् वृद्धिः उत्तरपदवृद्धिः , उत्तरपदवृद्धौ इति .
(प्_6,2.105) क_इइइ,133.2-5 रो_इव्,563-564 {9।10} कथम् तर्हि .
(प्_6,2.105) क_इइइ,133.2-5 रो_इव्,563-564 {10।10} उत्तरपदस्य वृद्धिः अस्मिन् सः अयम् उत्तरपदवृद्धिः , उत्तरपदवृद्धौ इति .
(प्_6,2.106) क_इइइ,133.7-14 रो_इव्,564 {1।8} बहुव्रीहौ विश्वस्य अन्तोदात्तात् सञ्ज्ञायाम् मित्राजिनयोः अन्तः .बहुव्रीहौ विश्वस्य अन्तोदात्तात् सञ्ज्ञायाम् मित्राजिनयोः अन्तः इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.106) क_इइइ,133.7-14 रो_इव्,564 {2।8} बहुव्रीहौ विश्वम् सञ्ज्ञायाम् इति अस्य अवकाशः , विश्वदेवः , विश्वयशाः .
(प्_6,2.106) क_इइइ,133.7-14 रो_इव्,564 {3।8} सञ्ज्ञायाम् मित्राजिनयोः अन्तः इति अस्य अवकाशः कुलमित्रम् , कुलाजिनम् .
(प्_6,2.106) क_इइइ,133.7-14 रो_इव्,564 {4।8} इह उभयम् प्राप्नोति विश्वमित्रः , विश्वाजिनः .
(प्_6,2.106) क_इइइ,133.7-14 रो_इव्,564 {5।8} सञ्ज्ञायाम् मित्राजिनयोः अन्तः इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.106) क_इइइ,133.7-14 रो_इव्,564 {6।8} अन्तोदात्तप्रकरणे मरुद्वृधादीनाम् छन्दसि उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,2.106) क_इइइ,133.7-14 रो_इव्,564 {7।8} अन्तोदात्तप्रकरणे मरुद्वृधादीनाम् छन्दसि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,2.106) क_इइइ,133.7-14 रो_इव्,564 {8।8} मरुद्वृधः सुवयाः उपतस्थे .
(प्_6,2.107-108) क_इइइ,133.16-20 रो_इव्,564 {1।6} उदरादिभ्यः नञ्सुभ्याम् .
(प्_6,2.107-108) क_इइइ,133.16-20 रो_इव्,564 {2।6} उदराश्वेषुषु क्षेपे इति एतस्मात् नञ्सुभ्याम् इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.107-108) क_इइइ,133.16-20 रो_इव्,564 {3।6} उदराश्वेषुषु क्षेपे इति अस्य अवकाशः कुण्डोदरः , घटोदरः .
(प्_6,2.107-108) क_इइइ,133.16-20 रो_इव्,564 {4।6} नञ्सुभ्याम् इति अस्य अवकाशः अयवः , अतिलः , अमाषः , सुयवः , सुतिलः , सुमाषः .
(प्_6,2.107-108) क_इइइ,133.16-20 रो_इव्,564 {5।6} इह उभयम् प्राप्नोति , अनुदरः , सूदरः .
(प्_6,2.107-108) क_इइइ,133.16-20 रो_इव्,564 {6।6} नञ्सुभ्याम् इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.117) क_इइइ,133.22-134.3 रो_इव्,565 {1।8} सोः मनसोः कपि .
(प्_6,2.117) क_इइइ,133.22-134.3 रो_इव्,565 {2।8} सोः मनसी अलोमोषसी इति एतस्मात् कपि पूर्वम् इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.117) क_इइइ,133.22-134.3 रो_इव्,565 {3।8} सोः मनसी अलोमोषसी इति एतस्य अवकाशः सुशर्माणम् अधि नावम् रुहेयम् .
(प्_6,2.117) क_इइइ,133.22-134.3 रो_इव्,565 {4।8} सुशर्मा असि सुप्रतिष्ठानः .
(प्_6,2.117) क_इइइ,133.22-134.3 रो_इव्,565 {5।8} सुस्रोताः , सुपयाः , सुवर्चाः .
(प्_6,2.117) क_इइइ,133.22-134.3 रो_इव्,565 {6।8} कपि पूर्वम् इति अस्य अवकाशः अयवकः .
(प्_6,2.117) क_इइइ,133.22-134.3 रो_इव्,565 {7।8} इह उभयम् प्राप्नोति सुशर्मकः , सुस्रोतकः .
(प्_6,2.117) क_इइइ,133.22-134.3 रो_इव्,565 {8।8} कपि पूर्वम् इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.121) क_इइइ,134.5-9 रो_इव्,565 {1।5} पूर्वादिभ्यः कूलादीनाम् आद्युदात्तत्वम् .
(प्_6,2.121) क_इइइ,134.5-9 रो_इव्,565 {2।5} पूर्वादिभ्यः कूलादीनाम् आद्युदात्तत्वम् भवति विप्रतिषेधेन .

(प्_6,2.121) क_इइइ,134.5-9 रो_इव्,565 {3।5} परिप्रतिउपापाः वर्यजानाहोरात्रावयवेषु इति अस्य अवकाशः परित्रिगतम् , परिसौवीरम् .
(प्_6,2.121) क_इइइ,134.5-9 रो_इव्,565 {4।5} कूलादीनाम् आद्युदात्तत्वस्य अवकाशः , अतिकूलम् , अनुकूलम् .
(प्_6,2.121) क_इइइ,134.5-9 रो_इव्,565 {5।5} इह उभयम् प्राप्नोति परिकूलम् , कूलादीनाम् आद्युदात्तत्वम् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.126, 130) क_इइइ,134.12-17 रो_इव्,565 {1।9} चेलराज्यादिभ्यः अव्ययम् .
(प्_6,2.126, 130) क_इइइ,134.12-17 रो_इव्,565 {2।9} चेलराज्यादिस्वरात् अव्यययस्वरः भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.126, 130) क_इइइ,134.12-17 रो_इव्,565 {3।9} चेलराज्यादिस्वरस्य अवकाशः , भार्याचेलम् , पुत्रचेलम् , ब्राह्मणराज्यम् .
(प्_6,2.126, 130) क_इइइ,134.12-17 रो_इव्,565 {4।9} अव्यययस्वरावकाशः , निष्कौशाम्बिः , निर्वाराणसिः .
(प्_6,2.126, 130) क_इइइ,134.12-17 रो_इव्,565 {5।9} इह उभयम् प्राप्नोति कुचेलम् , कुराज्यम् .
(प्_6,2.126, 130) क_इइइ,134.12-17 रो_इव्,565 {6।9} सः तर्हि पूर्वविप्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_6,2.126, 130) क_इइइ,134.12-17 रो_इव्,565 {7।9} न वक्तव्यः .
(प्_6,2.126, 130) क_इइइ,134.12-17 रो_इव्,565 {8।9} इष्टवाची परशब्दः .
(प्_6,2.126, 130) क_इइइ,134.12-17 रो_इव्,565 {9।9} विप्रतिषेधे परम् यत् इष्टम् तत् भवति .
(प्_6,2.136) क_इइइ,19-21 रो_इव्,566 {1।5} कुण्डाद्युदात्तत्वे तत्समुदायग्रहणम् .
(प्_6,2.136) क_इइइ,19-21 रो_इव्,566 {2।5} कुण्डाद्युदात्तत्वे तत्समुदायग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_6,2.136) क_इइइ,19-21 रो_इव्,566 {3।5} वनसमुदायवाचीचेत् कुण्डशब्दः भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_6,2.136) क_इइइ,19-21 रो_इव्,566 {4।5} इह मा भूत् .
(प्_6,2.136) क_इइइ,19-21 रो_इव्,566 {5।5} मृत्कुण्डम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {1।52} गतिकारकोपपदात् इति किमर्थम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {2।52} इह मा भूत् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {3।52} परमम् कारकम् , परमकारकम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {4।52} गतिकारकोपपदात् इति उच्यमाने अपि तत्र प्राप्नोति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {5।52} एतत् हि कारकम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {6।52} इदम् तर्हि .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {7।52} देवदत्तस्य कारकम् , देवदत्तकारकम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {8।52} इदम् च अपि उदाहरणम् परमम् कारकम् , परमकारकम् इति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {9।52} न एतत् कारकम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {10।52} कारकविशेषणम् एतत् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {11।52} यावत् ब्रूयात् प्रकृष्टम् कारकम् शोभनम् कारकम् इति तावत् एतत् परमकारकम् इति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {12।52} अथ कृद्ग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {13।52} इह मा भूत् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {14।52} निष्कौशाम्बिः , निवाराणसिः इति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {15।52} अतः उत्तरम् पठति गत्यादिभ्यः प्रकृतिस्वरत्वे कृद्ग्रहणानर्थक्यम् अन्यस्य उत्तरपदस्य अभावात् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {16।52} गत्यादिभ्यः प्रकृतिस्वरत्वे कृद्ग्रहणम् अनर्थकम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {17।52} किम् कारणम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {18।52} अन्यस्य उत्तरपदस्य अभावात् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {19।52} न हि अन्यत् गतियादिभ्यः उत्तरपदम् अस्ति अन्यत् अतः कृतः .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {20।52} किम् कारणम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {21।52} धातोः हि द्वये प्रत्ययाः विधीयन्ते तिङः कृतः च .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {22।52} तत्र कृता सह समासः भवति तिङा च न भवति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {23।52} तत्र अन्तरेण कृद्ग्रहणम् कृतः एव भविष्यति .

(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {24।52} ननु च इदानीम् एव उदाहृतम् निष्कौशाम्बिः , निर्वाराणसिः इति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {25।52} यत्क्रियायुक्ताः तम् प्रति गत्युपसर्ग्सञ्ज्ञे भवतः न च निसः कौशाम्बीशब्दम् प्रति क्रियायोगः .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {26।52} कृत्प्रकृतौ वा गतित्वात् अधिकाऋथम् कृद्ग्रहणम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {27।52} कृत्प्रकृतौ तर्हि गतित्वात् अधिकाऋथम् कृद्ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {28।52} कृत्प्रकृतिः धातुः .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {29।52} धातुम् च प्रति क्रियायोगः .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {30।52} तत्र यत्क्रियायुक्ताः तम् प्रति इति इह एव स्यात् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {31।52} प्रणीः , उन्नीः .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {32।52} इह न स्यात् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {33।52} प्रणायकः , उन्नायकः .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {34।52} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {35।52} यत्क्रियायुक्ताः इति न एवम् विज्ञायते .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {36।52} यस्य क्रिया यत्क्रिया यत्क्रियायुक्ताः तम् प्रति गत्युपसर्ग्सञ्ज्ञे भवतः इति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {37।52} कथम् तर्हि या क्रिया यत्क्रिया यत्क्रियायुक्ताः तम् प्रति गत्युपसर्ग्सञ्ज्ञे भवतः इति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {38।52} न च कः चित् केवलः शब्दः अस्ति यः तस्य अर्थस्य वाचकः स्यात् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {39।52} केवलः तस्य अर्थस्य वाचकः न अस्ति इति कृत्वा कृदधिकस्य भविष्यति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {40।52} ननु च ययम् तस्य एव अर्थस्य वाचकः प्रणीः इति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {41।52} एषः अपि हि कर्तृविशिष्टस्य .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {42।52} अयम् तर्हि तस्य एव अर्थस्य वाचकः प्रभवनम् इति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {43।52} तस्मात् कृद्ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {44।52} यदि कृद्ग्रहणम् क्रियते आमन्ते स्वरः न प्राप्नोति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {45।52} प्रपचतितराम् , प्रजल्पतितराम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {46।52} असति पुनः कृद्ग्रहणे क्रियाप्रधानम् आख्यातम् तस्य अतिशये तरप् उत्पद्यते तरबन्तस्य स्वार्थे आम् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {47।52} तत्र यत्क्रियायुक्ताः इति भवति एव सङ्घातम् प्रति क्रियायोगः .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {48।52} न च कः चित् केवलः शब्दः अस्ति यः तस्य अर्थस्य वाचकः स्यात् .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {49।52} केवलः तस्य अर्थस्य वाचकः न अस्ति इति कृत्वा अधिकस्य भविष्यति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {50।52} ननु च ययम् तस्य एव अर्थस्य वाचकः प्रभवनम् इति .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {51।52} एषः अपि द्रव्यविशिष्टस्य .
(प्_6,2.139) क_इइइ,135.2-136.6 रो_इव्,566-570 {52।52} कथम् कृदभिहितः भावः द्रव्यवत् भवति क्रियावत् अपि इति .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {1।33} किम् समासय अन्तः उदात्तः भवति आहोस्वित् उत्तरपदस्य .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {2।33} कुतः सन्देहः .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {3।33} उभयम् प्रकृतम् .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {4।33} तत्र अन्यतरत् शक्यम् विशेषयितुम् .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {5।33} कः च अत्र विशेषः .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {6।33} अन्तोदात्तत्वम् समासस्य इति चेत् कपि उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {7।33} अन्तोदात्तत्वम् समासस्य इति चेत् कपि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {8।33} इदमेतत्तद्भ्यः प्रथमपूरणयोः क्रियागणने कपि च इति वक्तव्यम् इह अपि यथा स्यात् .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {9।33} इदम्प्रथमकाः .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {10।33} अस्तु तर्हि उत्तरपदस्य .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {11।33} उत्तरपदान्तोदात्तत्वे नञ्सुभ्याम् समासान्तोदात्तत्वम् .

(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {12।33} उत्तरपदान्तोदात्तत्वे नञ्सुभ्याम् समासान्तोदात्तत्वम् वक्तव्यम् .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {13।33} अनृचः , बह्वृचः .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {14।33} अपरः आह : उत्तरपदान्तोदात्तत्वे नञ्सुभ्याम् समासान्तोदात्तत्वम् वक्तव्यम् .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {15।33} अज्ञकः , अस्वकः .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {16।33} कपि पूर्वम् इति अस्य अपवादः ह्रस्वान्ते अन्त्यात् पूर्वम् इति .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {17।33} तत्र ह्रस्वान्ते अन्त्यात् पूर्वः उदात्तभावी न अस्ति इति कृत्वा उत्सर्गेण अन्तोदात्तत्वम् प्राप्नोति .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {18।33} न वा कपि पूर्ववचनम् ज्ञापकम् उत्तरपदानन्तोदात्तत्वस्य .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {19।33} न वा एषः दोषः .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {20।33} किम् कारणम् .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {21।33} यत् अयम् कपि पूर्वम् इति आह तत् ज्ञापयति आचार्यः न उत्तरपदस्य अन्तः उदात्तत्ः भवति इति .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {22।33} प्रकरणात् च समासान्तोदात्तत्वम् .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {23।33} प्रकृतम् समासग्रहणम् अनुवर्तते .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {24।33} क्व प्रकृतम् .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {25।33} चौ समासस्य इति .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {26।33} ननु च उक्तम् अन्तोदात्तत्वम् समासस्य इति चेत् कपि उपसङ्ख्यानम् इति .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {27।33} न एषः दोषः .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {28।33} उत्तरपदग्रहणम् अपि प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {29।33} क्व प्रकृतम् .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {30।33} उत्तरपदादिः इति .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {31।33} तत्र एवम् अभिसम्बन्धः करिष्यते .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {32।33} नञ्सुभ्याम् समासस्य अन्तः उदात्तः भवति .
(प्_6,2.143) क_इइइ,136.8-137.4 रो_इव्,571-573 {33।33} इदमेतत्तद्भ्यः प्रथमपूरणयोः क्रियागणने उत्तरपदस्य इति .
(प्_6,2.148) क_इइइ,137.6-10 रो_इव्,573 {1।9} कारकात् दत्तश्रुतयोः अनाशिषि प्रतिषेधः .
(प्_6,2.148) क_इइइ,137.6-10 रो_इव्,573 {2।9} कारकात् दत्तश्रुतयोः अनाशिषि प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_6,2.148) क_इइइ,137.6-10 रो_इव्,573 {3।9} अनाहतः नदति देवदत्तः .
(प्_6,2.148) क_इइइ,137.6-10 रो_इव्,573 {4।9} सिद्धम् तु उभयनियमात् .
(प्_6,2.148) क_इइइ,137.6-10 रो_इव्,573 {5।9} सिद्धम् एतत् .
(प्_6,2.148) क_इइइ,137.6-10 रो_इव्,573 {6।9} कथम् .
(प्_6,2.148) क_इइइ,137.6-10 रो_इव्,573 {7।9} उभयनियमात् .
(प्_6,2.148) क_इइइ,137.6-10 रो_इव्,573 {8।9} उभयतः नियमः आश्रयिष्यते .
(प्_6,2.148) क_इइइ,137.6-10 रो_इव्,573 {9।9} कारकात् दत्तश्रुतयोः एव आशिषि. आशिषि एव कारकात् दत्तश्रुतयोः इति .
(प्_6,2.165) क_इइइ,137.12-13 रो_इव्,574 {1।3} ऋषिप्रतिषेधः मित्रे .
(प्_6,2.165) क_इइइ,137.12-13 रो_इव्,574 {2।3} ऋषिप्रतिषेधः मित्रे वक्तव्यः .
(प्_6,2.165) क_इइइ,137.12-13 रो_इव्,574 {3।3} विश्वामित्रः ऋषिः .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {1।21} किमर्थम् बहोः नञ्वत् अतिदेशः क्रियते न नञ्सुबहुभ्यः इति एव उच्येत .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {2।21} न एवम् शक्यम् .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {3।21} उत्तरपदभूम्नि इति वक्ष्यति .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {4।21} तत् बहोः एव यथा स्यात् .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {5।21} नञ्सुभ्याम् मा भूत् इति .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {6।21} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .

(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {7।21} एकयोगे अपि हि सति यस्य उत्तरपदभूमा अस्ति तस्य भविष्यति .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {8।21} कस्य च अस्ति .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {9।21} बहोः एव .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {10।21} इदम् तर्हि प्रयोजनम् .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {11।21} न गुणादयः अव्यवाः इति वक्ष्यति .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {12।21} तत् बहोः एव यथा स्यात् .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {13।21} नञ्सुभ्याम् मा भूत् इति .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {14।21} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {15।21} एकयोगे अपि सति यस्य गुणादयः अवयवा सन्ति तस्य कस्य च सन्ति .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {16।21} बहोः एव .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {17।21} अतः उत्तरम् पठति बहोः नञ्वत् उत्तरपदाद्युदात्तार्थम् .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {18।21} बहोः नञ्वत् अतिदेशः क्रिअय्ते उत्तरपदाद्युदात्तार्थम् .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {19।21} उत्तरपदस्य आद्युदात्तत्वम् यथा स्यात् .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {20।21} नञः जरमरमित्रमृताः .
(प्_6,2.175) क_इइइ,137.15-138.4 रो_इव्,574 {21।21} अजरः , अमरः , बहुजरः , बहुमित्रः .
(प्_6,2.177) क_इइइ,1386-11 रो_इव्,575 {1।10} उपसर्गात् स्वाङ्गम् ध्रुवम् मुखस्य अन्तोदात्तत्वात् .
(प्_6,2.177) क_इइइ,1386-11 रो_इव्,575 {2।10} मुखस्य अन्तोदात्तत्वात् उपसर्गात् स्वाङ्गम् ध्रुवम् इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.177) क_इइइ,1386-11 रो_इव्,575 {3।10} मुखान्तोदात्तत्वस्य अवकाशः गौरमुखः , श्लक्ष्णमुखः .
(प्_6,2.177) क_इइइ,1386-11 रो_इव्,575 {4।10} उपसर्गात् स्वाङ्गम् इति अस्य अवकाशः प्रस्फिक् , प्रोदरः .
(प्_6,2.177) क_इइइ,1386-11 रो_इव्,575 {5।10} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_6,2.177) क_इइइ,1386-11 रो_इव्,575 {6।10} प्रमुखः .
(प्_6,2.177) क_इइइ,1386-11 रो_इव्,575 {7।10} उपसर्गात् स्वाङ्गम् इति एतत् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,2.177) क_इइइ,1386-11 रो_इव्,575 {8।10} कः पुनः विशेषः तेन वा सति अनेन वा .
(प्_6,2.177) क_इइइ,1386-11 रो_इव्,575 {9।10} सापवादकः सः विधिः अयम् पुनः निरपवादकः .
(प्_6,2.177) क_इइइ,1386-11 रो_इव्,575 {10।10} अव्ययात् तस्य प्रतिषेधः अपवादः .
(प्_6,2.185-186) क_इइइ,138.14-18 रो_इव्,576 {1।6} किमर्थम् इदम् उच्यते न उपसर्गात् स्वाङ्गम् ध्रुवम् इति एव सिद्धम् .
(प्_6,2.185-186) क_इइइ,138.14-18 रो_इव्,576 {2।6} अभेः मुखम् अपात् च अध्रुवार्थम् .
(प्_6,2.185-186) क_इइइ,138.14-18 रो_इव्,576 {3।6} अध्रुवार्थः अयम् आरम्भः .
(प्_6,2.185-186) क_इइइ,138.14-18 रो_इव्,576 {4।6} अभुव्रीह्यर्थम् वा .
(प्_6,2.185-186) क_इइइ,138.14-18 रो_इव्,576 {5।6} अथ वा बहुव्रीहेः इति वर्तते .
(प्_6,2.185-186) क_इइइ,138.14-18 रो_इव्,576 {6।6} अभुव्रीह्यर्थः अयम् आरम्भः .
(प्_6,2.187) क_इइइ,138.20-139.2 रो_इव्,576 {1।4} स्फिगपूतग्रहणम् किमर्थम् न उपसर्गात् स्वाङ्गम् ध्रुवम् इति एव सिद्धम् .
(प्_6,2.187) क_इइइ,138.20-139.2 रो_इव्,576 {2।4} स्फिगपूतग्रहणम् च .
(प्_6,2.187) क_इइइ,138.20-139.2 रो_इव्,576 {3।4} किम् .
(प्_6,2.187) क_इइइ,138.20-139.2 रो_इव्,576 {4।4} अध्रुवार्थम् अभुव्रीह्यर्थम् एव वा .
(प्_6,2.191) क_इइइ,139.4-6 रो_इव्,576 {1।3} अतेः धातुलोपे .
(प्_6,2.191) क_इइइ,139.4-6 रो_इव्,576 {2।3} अतेः धातुलोपे इति वक्तव्यम् .
(प्_6,2.191) क_इइइ,139.4-6 रो_इव्,576 {3।3} अकृत्पदे इति हि उच्यमाने इह च प्रसज्येत शोभनः गार्ग्यः अतिगार्ग्यः , इह च न स्यात् , अतिकाऋअकः, अतिपदा शक्वरी .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {1।37} किम् इदम् द्वित्रिभ्याम् मूर्धनि अकारान्तग्रहणम् आहोस्वित् नकारान्तग्रहणम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {2।37} कः च अत्र विशेषः .

(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {3।37} द्वित्रिभ्याम् मूर्धनि अकारान्तग्रहणम् चेत् नकारान्तस्य उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {4।37} द्वित्रिभ्याम् मूर्धनि अकारान्तग्रहणम् चेत् नकारान्तस्य उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {5।37} द्विमूर्धा त्रिमूर्धा .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {6।37} अस्तु तर्हि नकारान्तग्रहणम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {7।37} नकारान्ते अकारान्तस्य .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {8।37} नकारान्ते अकारान्तस्य उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {9।37} द्विमूर्धः , त्रिमूर्धः .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {10।37} उदात्तलोपात् सिद्धम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {11।37} अस्तु तर्हि नकारान्तग्रहणम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {12।37} अन्तोदात्तत्वे कृते लोपः उदात्तनिवृत्तिस्वरेण सिद्धम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {13।37} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {14।37} अन्तोदात्तत्वम् क्रियताम् लोपः इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {15।37} परत्वात् लोपः .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {16।37} एवम् तर्हि इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {17।37} अन्तोदात्तत्वम् क्रियताम् समासान्तः इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {18।37} परत्वात् अन्तोदात्तत्वम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {19।37} नित्यः समासान्तः .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {20।37} कृते अपि अन्तोदात्तत्वे प्राप्नोति अकृते अपि .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {21।37} अन्तोदात्तत्वम् अपि नित्यम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {22।37} कृते अपि समासान्ते प्राप्नोति अकृते अपि .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {23।37} अनित्यम् अन्तोदात्तत्वम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {24।37} न हि कृते समासान्ते प्राप्नोति .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {25।37} परत्वात् लोपेन भवितव्यम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {26।37} यस्य च लक्षणान्तरेण निमित्तम् विहन्यते न तत् अनित्यम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {27।37} न च समासान्तः एव अन्तोदात्तत्वस्य निमित्तम् हन्ति .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {28।37} अवश्यम् लक्षणान्तरम् लोपः प्रतीक्ष्यः .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {29।37} उभयोः नित्ययोः परत्वात् अन्तोदात्तत्वम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {30।37} अन्तोदात्तत्वे कृते समासान्तः , टिलोपः .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {31।37} टिलोपे कृते उदात्तनिवृत्तिस्वरेण सिद्धम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {32।37} युक्तम् पुनः इदम् विचारयितुम् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {33।37} नन् उ अनेन असन्दिग्धेन नकारान्तस्य ग्रहणेन भवितव्यम् यावता मूर्धसु इति उच्यते .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {34।37} यदि हि अकारान्तस्य ग्रहणम् स्यात् मूर्धेषु इति ब्रूयात् .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {35।37} सा एषा समासान्तार्था विचारणा .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {36।37} एवम् तर्हि ज्ञापयति आचार्यः .
(प्_6,2.197) क_इइइ,139.8-140.6 रो_इव्,577-579 {37।37} विभाषा समासान्तः भवति इति .
(प्_6,2.199) क_इइइ,140.8-13 रो_इव्,579-580 {1।5} अत्यल्पम् इदम् उच्यते .
(प्_6,2.199) क_इइइ,140.8-13 रो_इव्,579-580 {2।5} परादिः च परान्तः च पूर्वान्तः च दृश्यते .पूर्वादयः च विद्यन्ते .
(प्_6,2.199) क_इइइ,140.8-13 रो_इव्,579-580 {3।5} व्यतयः बहुलम् स्मृतः .
(प्_6,2.199) क_इइइ,140.8-13 रो_इव्,579-580 {4।5} अन्तोदात्तप्रकरणे त्रिचक्रादीनाम् छन्दसि उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,2.199) क_इइइ,140.8-13 रो_इव्,579-580 {5।5} अन्तोदात्तप्रकरणे त्रिचक्रादीनाम् छन्दसि उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् : त्रिचक्रेण त्रिबन्धुरेण त्रिवृता रथेन .

(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {1।33} एकवत् च अलुक् भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {2।33} किम् प्रयोजनम् .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {3।33} स्तोकाभ्याम् मुक्तः , स्तोकेभ्यः मुक्तः इति विगृह्य स्तोकान्मुक्तः इति एव यथा स्यात् .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {4।33} एकवद्व्चनम् अनर्थकम् .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {5।33} एकवद्भावः च अनर्थकः .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {6।33} द्विबह्वोः अलुक् कस्मात् न भवति .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {7।33} द्विबहुषु असमासः .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {8।33} द्विवचनबहुवचनानाम् असमासः .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {9।33} किम् वक्तव्यम् एतत् .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {10।33} न हि अनुच्यमानं गंस्यते .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {11।33} उक्तम् वा .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {12।33} किम् उक्तम् .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {13।33} अनभिधानात् इति .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {14।33} तत् च अवश्यम् अनभिधानम् आश्रयितव्यम् .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {15।33} एकवद्वचने हि गोषुचरे अतिप्रसङ्गः .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {16।33} एकवद्वचने हि गोषुचरे अतिप्रसङ्गः स्यात् : गोषुचरः .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {17।33} वर्षाभ्यः च जे .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {18।33} वर्षाभ्यः च जे अतिप्रसङ्गः भवति .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {19।33} वर्षासुजः .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {20।33} अपः योनियन्मतिषु च .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {21।33} अपः योनियन्मतिषु च उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {22।33} जे चरे च .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {23।33} जे चरे च अतिप्रसङ्गः भवति .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {24।33} योनि .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {25।33} अप्सुयोनिः .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {26।33} यत् .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {27।33} अप्सव्यम् .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {28।33} मति .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {29।33} अप्सुमतिः .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {30।33} जे .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {31।33} अप्सुजः .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {32।33} चरे .
(प्_6,3.1.2) क_इइइ,141.12-142.9 रो_इव्,582-584 {33।33} अप्सुचरः गह्वरेष्ठाः .
(प्_6,3.2) क_इइइ,142.11-16 रो_इव्,584-585 {1।7} पञ्चमीप्रकरणे ब्राह्मणाच्छंसिनः उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,3.2) क_इइइ,142.11-16 रो_इव्,584-585 {2।7} पञ्चमीप्रकरणे ब्राह्मणाच्छंसिनः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.2) क_इइइ,142.11-16 रो_इव्,584-585 {3।7} ब्राह्मणाच्छंसी . अन्यार्थे च .
(प्_6,3.2) क_इइइ,142.11-16 रो_इव्,584-585 {4।7} अन्यार्थे च एषा पञ्चमी द्रष्टव्या .
(प्_6,3.2) क_इइइ,142.11-16 रो_इव्,584-585 {5।7} ब्राह्मणानि शंसति इति ब्राह्मणाच्छंसी .
(प्_6,3.2) क_इइइ,142.11-16 रो_इव्,584-585 {6।7} अथ वा युक्तः एव अत्र पञ्चम्यर्थः .
(प्_6,3.2) क_इइइ,142.11-16 रो_इव्,584-585 {7।7} ब्राह्मणेभ्यः गृहीत्वा , आहृत्य आहृत्य शंसति इति ब्राह्मणाच्छंसी .

(प्_6,3.3) क_इइइ,142.18-22 रो_इव्,585 {1।6} अञ्जसः उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,3.3) क_इइइ,142.18-22 रो_इव्,585 {2।6} अञ्जसः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.3) क_इइइ,142.18-22 रो_इव्,585 {3।6} अञ्जसाकृतम् .
(प्_6,3.3) क_इइइ,142.18-22 रो_इव्,585 {4।6} पुंसानुजः जनुषान्धः विकृताक्षः इति च .
(प्_6,3.3) क_इइइ,142.18-22 रो_इव्,585 {5।6} पुंसानुजः जनुषान्धः विकृताक्षः इति च उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.3) क_इइइ,142.18-22 रो_इव्,585 {6।6} पुंसानुजः , जनुषान्धः , विकृताक्षः .
(प्_6,3.5) क_इइइ,143.2-8 रो_इव्, 585-586 {1।11} आत्मनः च पूरणे .
(प्_6,3.5) क_इइइ,143.2-8 रो_इव्, 585-586 {2।11} आत्मनः च पूरणे उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.5) क_इइइ,143.2-8 रो_इव्, 585-586 {3।11} आत्मनापञ्चमः , आत्मनादशमः .
(प्_6,3.5) क_इइइ,143.2-8 रो_इव्, 585-586 {4।11} अन्यार्थे च .
(प्_6,3.5) क_इइइ,143.2-8 रो_इव्, 585-586 {5।11} अन्यार्थे च एषा तृतीया द्रष्टव्या .
(प्_6,3.5) क_इइइ,143.2-8 रो_इव्, 585-586 {6।11} आत्मा पञ्चमः अस्य आत्मापञ्चमः .
(प्_6,3.5) क_इइइ,143.2-8 रो_इव्, 585-586 {7।11} अथ वा युक्तः एव अत्र तृतीयार्थः .
(प्_6,3.5) क_इइइ,143.2-8 रो_इव्, 585-586 {8।11} आत्मना कृतम् तत् तस्य येन असौ पञ्चमः .
(प्_6,3.5) क_इइइ,143.2-8 रो_इव्, 585-586 {9।11} कथम् जनार्दनः तु आत्मचतुर्थः एव इति .
(प्_6,3.5) क_इइइ,143.2-8 रो_इव्, 585-586 {10।11} बहुव्रीः अयम् .
(प्_6,3.5) क_इइइ,143.2-8 रो_इव्, 585-586 {11।11} आत्मा चतुर्थः अस्य इति .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {1।14} आत्मनेभाषपरस्मैभाषयोः उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {2।14} आत्मनेभाषपरस्मैभाषयोः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {3।14} आत्मनेभाषः , परस्मैभाषः .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {4।14} तत् कथम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {5।14} यदि व्याकरणे भवा वैयाकरणी , वैयाकरणी आख्या वैयाकरणाख्या वैयाकरणख्यायाम् इति .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {6।14} अथ हि वैयाकरणानाम् आख्या वैयाकरणाख्या न अर्थः उपसङ्ख्यानेन .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {7।14} यदि अपि व्याकरणे भवा वैयाकरणी , वैयाकरणी आख्या वैयाकरणाख्या एवम् अपि न अर्थः उपसङ्ख्यानेन .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {8।14} वचनात् भविष्यति .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {9।14} अस्ति वचने प्रयोजनम् .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {10।14} किम् .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {11।14} आत्मनेपदम् .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {12।14} निपातनात् एतत् सिद्धम् .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {13।14} किम् निपातनम् .
(प्_6,3.7-8) क_इइइ,143.11-18 रो_इव्,586-587 {14।14} अनुदात्तङितः आत्मनेपदम् , शेषात् कर्तरि परस्मैपदम् इति .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {1।32} हृद्द्युभ्याम् ङेः उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {2।32} हृद्द्युभ्याम् ङेः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {3।32} हृदिस्पृक् , दिविस्पृक् .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {4।32} अन्यार्थे च .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {5।32} अन्यार्थे च एषा सप्तमी द्रष्टव्या .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {6।32} हृदयम् स्पृशति इति हृदिस्पृक् .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {7।32} दिवम् श्प्र्शति इति दिविस्पृक् .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {8।32} हलदन्ताधिकारे गोः उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {9।32} हलदन्ताधिकारे गोः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .

(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {10।32} गविष्थिरः .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {11।32} न कर्तव्यम् .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {12।32} लुकः अवादेशः विप्रतिषेधेन .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {13।32} लुक् क्रियताम् अवादेशः इति अवादेशः भविष्यति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {14।32} अवादेशे कृते हलन्तात् इति एव सिद्धम् .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {15।32} लुकः अवादेशः विप्रतिषेधेन इति चेत् भूमिपाशे अतिप्रसङ्गः .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {16।32} लुकः अवादेशः विप्रतिषेधेन इति चेत् भूमिपाशे अतिप्रसङ्गः भवति .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {17।32} भूम्याम् पाशः , भूमिपाशः .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {18।32} अकः अतः इति वा सन्ध्यक्षरार्थम् .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {19।32} एवम् तर्हि अविशेषेण सप्तम्याः अलुकम् उक्त्वा अकः अतः इति वक्ष्यामि .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {20।32} तत् नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {21।32} अकः अतः इति एव भवति न अन्यतः इति .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {22।32} तेन सन्ध्यक्षराणाम् सिद्धम् भवति .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {23।32} सिध्यति .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {24।32} सूत्रम् तर्हि भिद्यते .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {25।32} यथान्यासम् एव अस्तु .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {26।32} ननु च उक्तम् हलदन्ताधिकारे गोः उपसङ्ख्यानम् इति .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {27।32} न एषः दोषः .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {28।32} निपातनात् एतत् सिद्धम् .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {29।32} किम् निपातनम् .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {30।32} गविष्ठिरशब्दः विदादिषु पठ्यते .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {31।32} असकृत् खलु अपि निपातनम् क्रियते .
(प्_6,3.9) क_इइइ,143.20-144.17 रो_इव्,587-588 {32।32} गवियुधिभ्या स्थिरः इति .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {1।31} किम् इयम् प्राप्ते विभाषा आहोस्वित् अप्राप्ते .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {2।31} कथम् च प्राप्ते कथम् च अप्राप्ते .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {3।31} यदि सञ्ज्ञायाम् इति वर्तते ततः प्राप्ते .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {4।31} अथ निवृत्तम् ततः अप्राप्ते .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {5।31} कः च अत्र विशेषः .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {6।31} कारनाम्नि वावचनार्थम् चेत् अजादौ अतिप्रसङ्गः .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {7।31} कारनाम्नि वावचनार्थम् चेत् अजादौ अतिप्रसङ्गः भवति .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {8।31} इह अपि प्राप्नोति .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {9।31} अविकटे उरणः दातव्यः अविकटोरणः .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {10।31} अस्तु तर्हि अप्राप्ते .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {11।31} अप्राप्ते समासविधानम् .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {12।31} यदि अप्राप्ते समासः विधेयः .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {13।31} प्राप्ते पुनः सति सञ्ज्ञायाम् इति एव समासः सिद्धः .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {14।31} न एषः दोषः .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {15।31} एतत् एव ज्ञापयति भवति अत्र समासः इति यत् अयम् कारनाम्नि सप्तम्याः अलुकम् शास्ति .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {16।31} यदि अपि तावत् ज्ञापकात् समासः स्यात् स्वरः तु न सिध्यति .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {17।31} यत् हि तत् सप्तमीपूर्वपदम् प्रकृतिस्वरम् भवति इति लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति एवम् तत् .

(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {18।31} न एव अत्र अनेन स्वरेण भवितव्यम् .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {19।31} किम् तर्हि सप्तमीहारिणौ धर्म्ये अहरणे इति अनेन अत्र स्वरेण भवितव्यम् .किम् च भोः सञ्ज्ञाः अपि लोके क्रियन्ते न लोकः सञ्ज्ञासु प्रमाणम् .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {20।31} लोके च कारनाम सञ्ज्ञा .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {21।31} ननु च उक्तम् कारनाम्नि वावचनार्थम् चेत् अजादौ अतिप्रसङ्गः इति .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {22।31} न एषः दोषः .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {23।31} योगविभागात् सिद्धम् .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {24।31} योगविभागः करिष्यते .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {25।31} कारनाम्नि च प्राचाम् , ततः हलादौ .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {26।31} हलादौ च कारनाम्नि सप्तम्याः अलुक् भवति .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {27।31} इदम् इदानीम् किमर्थम् .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {28।31} नियमार्थम् .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {29।31} हलादौ एव कारनाम्नि न अन्यत्र .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {30।31} क्व मा भूत् .
(प्_6,3.10) क_इइइ,144.19-145.13 रो_इव्,589-591 {31।31} अविकटे उरणः दातव्यः अविकटोरणः .
(प्_6,3.11) क_इइइ,145.15-16 रो_इव्,591 {1।3} गुरौ अन्तात् च .
(प्_6,3.11) क_इइइ,145.15-16 रो_इव्,591 {2।3} गुरौ अन्तात् च इति वक्तव्यम् .
(प्_6,3.11) क_इइइ,145.15-16 रो_इव्,591 {3।3} अन्तेगुरुः .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {1।14} स्वाङ्गग्रहणम् अनुवर्तते उताहो न .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {2।14} किम् च अतः .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {3।14} यदि अनुवर्तते सिद्धम् हस्तेबन्धः , हस्तबन्धः .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {4।14} चक्रेभन्दः , चक्रबन्धः इति न सिध्यति .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {5।14} अथ निवृत्तम् सिद्धम् चक्रेभन्दः , चक्रबन्धः .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {6।14} हस्तेबन्धः , हस्तबन्धः इति न सिध्यति .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {7।14} किम् कारणम् .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {8।14} न इन्सिद्धबध्नातिषु इति प्रतिषेधः प्राप्नोति .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {9।14} न एषः दोषः .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {10।14} सर्वत्र एव अत्र उत्तरपदाधिकरे तत्पुरुषेद् कृति बहुलम् इति प्राप्ते न इन्सिद्धबध्नातिषु इति प्रतिषेधः उच्यते .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {11।14} तस्मिन् नित्ये प्राप्ते इयम् विभाषा आरभ्यते .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {12।14} एवम् अपि न ज्ञायते कस्मिन् विषये विभाषा कस्मिन् विषये प्रतिषेधः इति .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {13।14} घञन्तस्य इदम् बन्धशब्दस्य ग्रहणम् प्रतिषेधे पुनः धातुग्रहणम् .
(प्_6,3.13) क_इइइ,145.18-146.2 रो_इव्,591-592 {14।14} घञन्ते विभाषा अन्यत्र प्रतिषेधः .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {1।21} तत्पुरुषे कृति बहुलम् अकर्मधारये .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {2।21} तत्पुरुषे कृति बहुलम् इति अत्र अकर्मधारये इति वक्तव्यम् .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {3।21} इह मा भूत् .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {4।21} परमे कारके परमकारके इति .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {5।21} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {6।21} न वक्तव्यम् .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {7।21} बहुलवचनात् न भविष्यति .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {8।21} अथ किमर्थम् लुगलुगनुक्रमणम् क्रियते न तत्पुरुषे कृति बहुलम् इति एव सिद्धम् .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {9।21} ल् उगलुगनुक्रमणम् बहुलवचनस्य अकृत्स्नत्वात् .

(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {10।21} लुगलुगनुक्रमणम् क्रियते अकृत्स्नम् बहुलवचनम् इति .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {11।21} यदि अकृत्स्नम् यत् अनेन कृतम् अकृतम् तत् .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {12।21} एवम् तर्हि न ब्रूमः अकृत्स्नम् इति .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {13।21} कृत्स्नम् च कारकम् च साधकम् च निर्वर्तकम् च .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {14।21} यत् च अनेन कृतम् सुक्तृतम् तत् .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {15।21} किमर्थम् तर्हि लुगलुगनुक्रमणम् क्रियते .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {16।21} उदाहरणभूयस्त्वात् .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {17।21} ते खलु अपि विधयः सुपरिगृहीताः भवन्ति येषु लक्षणम् प्रपञ्चः च .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {18।21} केवलम् लक्षणम् केवलः प्रपञ्चः वा न तथा कारकम् भवति .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {19।21} अवश्यम् खलु अस्माभिः इदम् वक्तव्यम् बहुलम् अन्यतरस्याम् उभयथा वा एकेषाम् इति .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {20।21} सर्ववेदपाऋइषदम् हि इदम् शास्त्रम् .
(प्_6,3.14) क_इइइ,146.4-16 रो_इव्,592-594 {21।21} तत्र न एकः पन्थाः शक्य आस्थातुम् .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {1।17} षष्ठीप्रकरणे वाग्दिक्पश्यद्भ्यः युक्तिदण्डहरेषु उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {2।17} षष्ठीप्रकरणे वाग्दिक्पश्यद्भ्यः युक्तिदण्डहरेषु उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {3।17} वाचोयुक्तिः , दिशोदण्डः , पश्यतोहरः .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {4।17} आमुष्यायणामुष्य्पुत्रिका इति उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {5।17} आमुष्यायणामुष्य्पुत्रिका इति उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {6।17} आमुष्यायणः , आमुष्यपुत्रिका .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {7।17} आमुष्यकुलिका इति च वक्तव्यम् .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {8।17} आमुष्यकुलिका .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {9।17} देवानाम्प्रियः इति च .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {10।17} देवानाम्प्रियः इति च उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {11।17} देवानाम्प्रियः .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {12।17} शेपपुच्छलाङ्गूलेषु शुनः सञ्ज्ञायाम् .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {13।17} शेपपुच्छलाङ्गूलेषु शुनः सञ्ज्ञायाम् उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {14।17} शुनःशेफः , शुनःपुच्छः , शुनोलाङ्गूलः .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {15।17} दिवः च दासे .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {16।17} दिवः च दासे उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.21) क_इइइ,146.18-147.7 रो_इव्,594 {17।17} दिवोदासाय गायत .
(प्_6,3.23) क_इइइ,147.9-12 रो_इव्,595 {1।5} विद्यायोनिसम्बन्धेभ्यः तत्पूर्वपदोत्तरपदग्रहणम् .
(प्_6,3.23) क_इइइ,147.9-12 रो_इव्,595 {2।5} विद्यायोनिसम्बन्धेभ्यः तत्पूर्वपदोत्तरपदग्रहणम् कर्तव्यम् , विद्यासम्बन्धेभ्यः विद्यासम्बन्धेषु यथा स्यात् , योनिसम्बन्धेभ्यः योनिसम्बन्धेषु यथा स्यात् , व्यतिकरः मा भूत् .
(प्_6,3.23) क_इइइ,147.9-12 रो_इव्,595 {3।5} अथ एषाम् व्यतिकरेण भवितव्यम् .
(प्_6,3.23) क_इइइ,147.9-12 रो_इव्,595 {4।5} बाढम् भवितव्यम् .
(प्_6,3.23) क_इइइ,147.9-12 रो_इव्,595 {5।5} होतुःपुत्रः , पितुःअन्तेवासी .
(प्_6,3.25.1) क_इइइ,147.14-18 रो_इव्,595 {1।11} क्व अयम् नकारः श्रूयते .
(प्_6,3.25.1) क_इइइ,147.14-18 रो_इव्,595 {2।11} न क्व चित् श्रूयते .
(प्_6,3.25.1) क_इइइ,147.14-18 रो_इव्,595 {3।11} लोपः अस्य भवति नलोपः प्रातिपदिकस्य इति .
(प्_6,3.25.1) क_इइइ,147.14-18 रो_इव्,595 {4।11} यदि न श्रूयते किमर्थम् उच्चार्यते .
(प्_6,3.25.1) क_इइइ,147.14-18 रो_इव्,595 {5।11} रपरत्वम् मा भूत् इति .
(प्_6,3.25.1) क_इइइ,147.14-18 रो_इव्,595 {6।11} क्रियमाणे अपि वै नकारे रपरत्वम् प्राप्नोति .

(प्_6,3.25.1) क_इइइ,147.14-18 रो_इव्,595 {7।11} किम् कारणम् .
(प्_6,3.25.1) क_इइइ,147.14-18 रो_इव्,595 {8।11} नलोपे कृते एषः अपि हि उः स्थाने अण् शिष्यते .
(प्_6,3.25.1) क_इइइ,147.14-18 रो_इव्,595 {9।11} न एषः दोषः .
(प्_6,3.25.1) क_इइइ,147.14-18 रो_इव्,595 {10।11} उः स्थाने अण् प्रसज्य्मानः एव रपरः भवति इति उच्यते न च अयम् उः स्थाने अण् एव शिष्यते .
(प्_6,3.25.1) क_इइइ,147.14-18 रो_इव्,595 {11।11} किम् तर्हि अण् च अनण् च .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {1।42} कथम् पुनः इदम् विज्ञायते : ऋकारान्तानाम् यः द्वन्द्वः इति आहोस्वित् द्वन्द्वे ऋकारस्य इति .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {2।42} कः च अत्र विशेषः .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {3।42} ऋकारान्तानाम् द्वन्द्वे पुत्रे उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {4।42} ऋकारान्तानाम् द्वन्द्वे पुत्रे उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {5।42} पितापुत्रौ .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {6।42} कार्यी च अनिर्दिष्टः .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {7।42} कार्यी च अनिर्दिष्टः भवति .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {8।42} ऋकारान्तानाम् द्वन्द्वे न ज्ञायते कस्य आनङा भवितव्यम् इति .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {9।42} अस्तु तर्हि द्वन्दे ऋकारस्य इति .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {10।42} अविशेषेण पितृपितामहादिषु अतिप्रसङ्गः .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {11।42} अविशेषेण पितृपितामहादिषु अतिप्रसङ्गः भवति .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {12।42} पितृपितामहौ इति .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {13।42} अस्तु तर्हि ऋकारान्तानाम् यः द्वन्द्वः इति .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {14।42} ननु च उक्तम् ऋकारान्तानाम् द्वन्द्वे पुत्रे उपसङ्ख्यानम् इति .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {15।42} न एषः दोषः .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {16।42} पुत्रग्रहणम् अपि प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {17।42} क्व प्रकृतम् .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {18।42} पुत्रे अन्यतरस्याम् इति .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {19।42} यदि तत् अनुवर्तते विभाषा स्वसृपत्योः पुत्रे च इति पुत्रे अपि विभाषा प्राप्नोति .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {20।42} न एषः दोषः .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {21।42} सम्बन्धम् अनुवर्तिष्यते .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {22।42} षष्ठ्याः आक्रोशे .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {23।42} पुत्रे अन्यतरस्याम् षष्ठ्याः आक्रोशे .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {24।42} ऋतः विद्यायोनिसम्बन्धेभ्यः पुत्रे अन्यतरस्याम् षष्ठ्याः आक्रोशे .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {25।42} विभाषा स्वसृपत्योः पुत्रे अन्यतरस्याम् षष्ठ्याः आक्रोशे .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {26।42} आनङ् ऋतः द्वन्द्वे .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {27।42} पुत्रग्रहणम् अनुवर्तते .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {28।42} षष्ठ्याः आक्रोशे इति निवृत्तम् .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {29।42} यत् अपि उच्यते कार्यी च अनिर्दिष्टः इति .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {30।42} कार्यी च निर्दिष्टः .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {31।42} कथम् .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {32।42} उत्तरपदे इति वर्तते .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {33।42} ङित् च अयम् क्रियते .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {34।42} सः अन्तरेण अपि कार्यिनिर्देशम् ऋकारान्तस्य एव भविष्यति .
(प्_6,3.25.2) क_इइइ,147.18-148.18 रो_इव्,596-597 {35।42} पुत्रे तर्हि कार्यी अनिर्दिष्टः .