व्याकरणमहाभाष्य · भाग 901920
(प्_6,1.161.2) क_इइइ,102.3-20 रो_इव्,495-497 {27।33} अविशेषेण इखिदिभ्यः च लसार्वधातुकानुदात्तप्रतिषेधात् लिङि सिद्धम् .
(प्_6,1.161.2) क_इइइ,102.3-20 रो_इव्,495-497 {28।33} विदीन्धिखिदिभ्यः च लसार्वधातुकानुदात्तत्वम् न इति एव .
(प्_6,1.161.2) क_इइइ,102.3-20 रो_इव्,495-497 {29।33} इदम् अपि सिद्धम् भवति .
(प्_6,1.161.2) क_इइइ,102.3-20 रो_इव्,495-497 {30।33} विन्दते , खिन्दते .
(प्_6,1.161.2) क_इइइ,102.3-20 रो_इव्,495-497 {31।33} अयचि कथम् .
(प्_6,1.161.2) क_इइइ,102.3-20 रो_इव्,495-497 {32।33} अयचि चित्करणात् .
(प्_6,1.161.2) क_इइइ,102.3-20 रो_इव्,495-497 {33।33} अयचि चित्करणसामर्थ्यात् अन्तोदात्तत्वम् भविष्यति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {1।52} किम् धातोः अन्तः उदात्तः भवति आहोस्वित् आदिः इति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {2।52} कः च अत्र विशेषः .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {3।52} धातोः अन्तः इति चेत् अनुदात्ते च बग्रहणम् .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {4।52} धातोः अन्तः इति चेत् अनुदात्ते च बग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {5।52} अभ्यस्तानाम् आदिः अनुदात्ते च इति वक्तव्यम् .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {6।52} बग्रहणम् च कर्तव्यम् .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {7।52} बान्तः च पिबिः आद्युदात्तः भवति इति वक्तव्यम् .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {8।52} पिबति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {9।52} सन् च नित् .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {10।52} सन् च नित् कर्तव्यः .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {11।52} किम् प्रयोजनम् .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {12।52} चिकीर्षति जिहीर्षति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {13।52} निति इति आद्युदात्तत्वम् यथा स्यात् .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {14।52} अस्तु तर्हि आदिः .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {15।52} आदौ ऊर्णप्रत्ययधातुषु अन्तोदात्तत्वम् .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {16।52} आदौ ऊर्णप्रत्ययधातुषु अन्तोदात्तत्वम् न सिध्यति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {17।52} ऊर्णोति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {18।52} ऊर्णु .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {19।52} प्रत्ययधातु .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {20।52} गोपायति , धूपायति , ऋतीयते .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {21।52} अन्तोदात्तवचनात् सिद्धम् .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {22।52} अस्तु तर्हि अन्तोदात्तः भवति इति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {23।52} ननु च उक्तम् धातोः अन्तः इति चेत् अनुदात्ते च बग्रहणम् कर्तव्यम् इति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {24।52} यत् तावत् उच्यते .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {25।52} अनुदात्ते च ग्रहणम् कर्तव्यम् इति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {26।52} क्रियते न्यासे एव .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {27।52} अभ्यस्तानाम् आदिः अनुदात्ते च इति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {28।52} बग्रहणम् कर्तव्यम् इति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {29।52} पिबौ निपातनात् .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {30।52} पिबौ आद्युदात्तनिपातनम् क्रियते .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {31।52} सः निपातनस्वरः प्रकृतिस्वरस्य बाधकः भविष्यति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {32।52} सन् च नित् कर्तव्यः इति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {33।52} अवश्यम् सनः विशेषणार्थः नकारः कर्तव्यः .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {34।52} क्व विशेषणार्थेन अर्थः .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {35।52} सन्यङोः इति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {36।52} सयङोः इति इयति उच्यमाने हंसः , वत्सः , अत्र अपि प्राप्नोति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {37।52} अर्थवद्ग्रहणे न अनर्थकस्य इति एवम् न भविष्यति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {38।52} इह अपि तर्हि न प्राप्नोति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {39।52} जुगुप्सते , मीमांसते इति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {40।52} अर्थवान् एषः .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {41।52} न वै कः चित् अर्थः आदिश्यते .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {42।52} यदि अपि कः चित् अर्थः न आदिश्यते अनिर्दिष्टार्थाः स्वार्थे भवन्ति इति अन्ततः स्वार्थे भविष्यति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {43।52} कः च अस्य स्वार्थः .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {44।52} प्रकृत्यर्थः .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {45।52} इह अपि प्राप्नोति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {46।52} हंसः , वत्सः इति .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {47।52} उणादयः अव्युत्पन्नानि प्रातिपदिकानि .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {48।52} सः एषः अनन्यार्थः नकारः कर्तव्यः .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {49।52} न कर्तव्यः .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {50।52} क्रियते न्यासे एव .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {51।52} अथ वा धातोः इति वर्तते .
(प्_6,1.162) क_इइइ,102.22-103.25 रो_इव्,497-499 {52।52} धातोः सशब्दान्तस्य द्वे भवतः इति .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {1।16} चितः सप्रकृतेः बह्वकजर्थम् .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {2।16} चितः सप्रकृतेः इति वक्तव्यम् .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {3।16} किम् प्रयोजनम् .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {4।16} बह्वकजर्थम् .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {5।16} बहुजर्थम् अकजर्थम् च .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {6।16} बहुजर्थम् तावत् .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {7।16} बहुभुक्तम् , बहुकृतम् .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {8।16} अकजर्थम् .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {9।16} सर्वकैः , विश्वकैः , उच्चकैः , नीचकैः , सर्वके , विश्वके .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {10।16} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {11।16} न वक्तव्यम् .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {12।16} मतुब्लोपः अत्र द्रष्टव्यः .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {13।16} तत् यथा पुष्यकाः एषाम् पुष्यकाः कालकाः एषाम् कालकाः इति .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {14।16} अथ वा अकारः मत्वर्थीयः .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {15।16} तत् यथा तुन्दः , घाटः इति .
(प्_6,1.163) क_इइइ,104.2-7 रो_इव्,500 {16।16} पूर्वसूत्रनिर्देशः च चित्वान् चितः इति .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {1।24} जसः इति किमर्थम् .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {2।24} तिसृका .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {3।24} तिसृभ्यः जस्ग्रहणानर्थक्यम् अन्यत्र अभावात् .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {4।24} तिसृभ्यः जस्ग्रहणम् अनर्थकम् .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {5।24} किम् कारणम् .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {6।24} अन्यत्र अभावात् .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {7।24} न हि अन्यत् तिसृशब्दात् अन्तोदात्तत्वम् प्रयोजयति अन्यत् अतः जसः .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {8।24} किम् कारणम् .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {9।24} बहुवचनविषयः एव तिसृशब्दः .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {10।24} तेन एकवचनद्विवचने न स्तः .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {11।24} शसि भवितव्यम् उदात्तयणः हल्पूर्वात् इति .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {12।24} अन्याः सर्वाः हलादयः विभक्तयः .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {13।24} तत्र षट्त्रिचतुर्भ्यः हलादिः झलि उपोत्तमम् इति अनेन स्वरेण भवितव्यम् .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {14।24} तत्र अन्तरेण जसः ग्रहणम् जसः एव भविष्यति .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {15।24} ननु च इदानीम् एव उदाहृतम् तिसृका इति .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {16।24} नित्स्वरः अत्र बाधकः भविष्यति .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {17।24} न अप्राप्ते अन्यस्वरे तिसृस्वरः आरभ्यते .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {18।24} सः यथा एव अनुदात्तौ सुप्पितौ इति एतम् स्वरम् बाधते एवम् नित्स्वरम् अपि बाधेत .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {19।24} न एषः दोषः .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {20।24} येन न अप्राप्ते तस्य बाधनम् भवति .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {21।24} न च अप्राप्ते अनुदात्तौ सुप्पितौ इति एतस्मिन् तिसृस्वरः आरभ्यते .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {22।24} नित्स्वरः पुनः प्राप्ते च अप्राप्ते च .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {23।24} अथ वा मध्ये अपवादाः पूर्वान् विधीन् बाधन्ते इति एवम् तिसृस्वरः अनुदात्तौ सुप्पितौ इति स्वरम् बाधिष्यते नित्स्वरम् न बाधिष्यते .
(प्_6,1.166) क_इइइ,104.9-22 रो_इव्,500-501 {24।24} उपसमस्तार्थम् एके जसः ग्रहणम् इच्छन्ति : अतितिस्रौ , अतितिस्रः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {1।59} शसि स्त्रियाम् प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {2।59} चतस्रः पश्य .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {3।59} चतुरः शसि स्त्रियाम् अप्रतिषेधः आद्युदात्तनिपातनात् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {4।59} चतुरः शसि स्त्रियाम् अप्रतिषेधः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {5।59} अनर्थकः प्रतिषेधः अप्रतिषेधः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {6।59} शसि स्वरः कस्मात् न भवति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {7।59} आद्युदात्तनिपातनात् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {8।59} आद्युदात्तनिपातनम् करिष्यते .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {9।59} सः निपातनस्वरः शसि स्वरस्य बाधकः भविष्यति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {10।59} एवम् अपि उपदेशिवद्भावः वक्तव्यः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {11।59} यथा एव निपातनस्वरः शसि स्वरम् बाधते एवम् विभक्तिस्वरम् अपि बाधेत चतसृणम् इति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {12।59} विभक्तिस्वरभावः च हलादिग्रहणात् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {13।59} विभक्तिस्वरभावः च सिद्धः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {14।59} कुतः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {15।59} हलादिग्रहणात् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {16।59} यत् अयम् षट्त्रिचतुर्भ्यः हलादिः इति हलादिग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः न निपातनस्वरः विभक्तिस्वरम् बाधते इति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {17।59} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {18।59} आद्युदात्तनिपातने हि हलादिग्रहणानर्थक्यम् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {19।59} आद्युदात्तनिपातने हि सति हलादिग्रहणम् अनर्थकम् स्यात् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {20।59} न हि अन्यत् हलादिग्रहणम् प्रयोजयति अन्यत् अतः चतसृशब्दात् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {21।59} षट्सञ्ज्ञाः तावत् न प्रयोजयन्ति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {22।59} किम् कारणम् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {23।59} बहुवचनविषयत्वात् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {24।59} तेन द्विवचनैकवचने न स्तः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {25।59} जश्शसी च अत्र लुप्येते .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {26।59} अन्याः सर्वाः हलादयः विभक्तयः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {27।59} त्रिशब्दः च अपि न प्रयोजयति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {28।59} किम् कारणम् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {29।59} बहुवचनविषयत्वात् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {30।59} तेन द्विवचनैकवचने न स्तः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {31।59} असर्वनामस्थानम् इति वचनात् जसि न भविष्यति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {32।59} शसि भवितव्यम् एकादेशे उदात्तेन उदात्तः इति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {33।59} अन्याः सर्वाः हलादयः विभक्तयः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {34।59} तिसृशब्दः च अपि न प्रयोजयति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {35।59} किम् कारणम् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {36।59} बहुवचनविषयत्वात् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {37।59} तेन द्विवचनैकवचने न स्तः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {38।59} असर्वनामस्थानम् इति वचनात् जसि न भवितव्यम् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {39।59} शसि भवितव्यम् उदात्तयणः हल्पूर्वात् इति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {40।59} अन्याः सर्वाः हलादयः विभक्तयः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {41।59} चतुःशब्दः तिसृशब्दः च अपि न प्रयोजयति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {42।59} किम् कारणम् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {43।59} बहुवचनविषयत्वात् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {44।59} तेन द्विवचनैकवचने न स्तः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {45।59} असर्वनामस्थानम् इति वचनात् जसि न भवितव्यम् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {46।59} शसि भवितव्यम् चतुरः शसि इति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {47।59} अन्याः सर्वाः हलादयः विभक्तयः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {48।59} तत्र चतसृशब्दात् एकस्मात् शस् असर्वनामस्थानम् अजादिः विभक्तिः अस्ति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {49।59} यदि च अत्र निपातनस्वरः स्यात् हलादिग्रहणम् अनर्थकम् स्यात् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {50।59} न एव वा पुनः अत्र शसिस्वरः प्राप्नोति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {51।59} किम् कारणम् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {52।59} यणादेशे कृते शसः पूर्वः उदात्तभावी न अस्ति इति कृत्वा .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {53।59} अवशिष्टस्य तर्हि प्राप्नोति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {54।59} ऋकारेण व्यवहितत्वात् न भविष्यति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {55।59} यणादेशे कृते न अस्ति व्यवधानम् .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {56।59} स्थानिवद्भावात् व्यवधानम् एव .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {57।59} प्रतिषिध्यते अत्र स्थानिवद्भावः स्वरविधिम् प्रति न स्थानिवत् भवति इति .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {58।59} न एषः अस्ति प्रतिषेधः .
(प्_6,1.167) क_इइइ,105.2-106.7 रो_इव्,502-504 {59।59} उक्तम् एतत् प्रतिषेधे स्वरदीर्घयलोपेषु लोपादादेशः न स्थानिवत् इति .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {1।19} सौ इति किम् इदम् प्रथमैकवचनस्य ग्रहणम् आहोस्वित् सप्तमीबहुवचनस्य .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {2।19} कुतः सन्देहः .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {3।19} समानः निर्देशः .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {4।19} सप्तमीबहुवचनस्य ग्रहणम् .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {5।19} कथम् ज्ञायते .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {6।19} यत् अयम् न गोश्वन्साववर्ण इति गोशुनोः प्रतिषेधम् शास्ति .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {7।19} कथम् कृत्वा ज्ञापकम् .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {8।19} यदि प्रथमैकवचनस्य ग्रहणम् स्यात् गोशुनोः प्रतिषेधवचनम् अनर्थकम् स्यात् .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {9।19} ननु च अर्थसिद्धिः एव एषा .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {10।19} अनुगृहीताः स्मः यैः अस्माभिः प्रथमैकवचनम् आस्थाय गोशुनोः प्रतिषेधः न वक्तव्यः भवति .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {11।19} भवेत् प्रतिषेधः न वक्तव्यः दोषाः तु भवन्ति .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {12।19} तत्र कः दोषः .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {13।19} स्विना खिना .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {14।19} अन्तोदात्तत्वम् न प्राप्नोति .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {15।19} स्विन्खिनौ न स्तः .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {16।19} उक्तम् एतत् एकाक्षरात् कृतः जातेः सप्तम्याम् च न तौ स्मृतौ .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {17।19} स्ववान् , खवान् इति एव भवितव्यम् .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {18।19} इह तर्हि याद्भ्याम् , याभिः इति न सिध्यति .
(प्_6,1.168.1) क_इइइ,106.9-18 रो_इव्,504-505 {19।19} तस्मात् सप्तमीबहुवचनस्य ग्रहणम् .
(प्_6,1.168.2) क_इइइ,106.19-25 रो_इव्,505-506 {1।10} सौ एकाचः उदात्तत्वे त्वन्मदोः प्रतिषेधः .
(प्_6,1.168.2) क_इइइ,106.19-25 रो_इव्,505-506 {2।10} सौ एकाचः उदात्तत्वे त्वन्मदोः प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_6,1.168.2) क_इइइ,106.19-25 रो_इव्,505-506 {3।10} त्वया मया .
(प्_6,1.168.2) क_इइइ,106.19-25 रो_इव्,505-506 {4।10} सिद्धम् तु यस्मात् तृतीयादिः तस्य अभावात् सौ .
(प्_6,1.168.2) क_इइइ,106.19-25 रो_इव्,505-506 {5।10} सिद्धम् एतत् .
(प्_6,1.168.2) क_इइइ,106.19-25 रो_इव्,505-506 {6।10} कथम् .
(प्_6,1.168.2) क_इइइ,106.19-25 रो_इव्,505-506 {7।10} यस्मात् अत्र तृतीयादिः विभक्तिः न तत् सौ अस्ति .
(प्_6,1.168.2) क_इइइ,106.19-25 रो_इव्,505-506 {8।10} यदि अपि एतत् सौ न अस्ति प्रकृतिः तु अस्य सौ अस्ति .
(प्_6,1.168.2) क_इइइ,106.19-25 रो_इव्,505-506 {9।10} प्रकृतेः च अनेकाच्त्वात् .
(प्_6,1.168.2) क_इइइ,106.19-25 रो_इव्,505-506 {10।10} यदि अपि तस्य प्रकृतिः अस्ति सौ अनेकाच् तु सा भवति .
(प्_6,1.169) क_इइइ,107.2-5 रो_इव्,506 {1।7} उत्तरपदग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_6,1.169) क_इइइ,107.2-5 रो_इव्,506 {2।7} यथा एकाज्ग्रहणम् उत्तरपदविशेषणम् विज्ञायेत .
(प्_6,1.169) क_इइइ,107.2-5 रो_इव्,506 {3।7} एकाचः उत्तरपदात् इति .
(प्_6,1.169) क_इइइ,107.2-5 रो_इव्,506 {4।7} अथ अक्रियमाणे उत्तरपदग्रहणे कस्य एकाज्ग्रहणम् विशेषणम् स्यात् .
(प्_6,1.169) क_इइइ,107.2-5 रो_इव्,506 {5।7} समासविशेषणम् .
(प्_6,1.169) क_इइइ,107.2-5 रो_इव्,506 {6।7} अस्ति च इदानीम् कः चित् एकाच् समासः यदर्थः विधिः स्यात् .
(प्_6,1.169) क_इइइ,107.2-5 रो_इव्,506 {7।7} अस्ति इति आह : शुनः ऊर्क् : श्वोर्क् , श्वोर्जा , श्वोर्जे इति .
(प्_6,1.171) क_इइइ,107.7-10 रो_इव्,507 {1।7} पदादिषु निचन्तानि प्रयोजयन्ति .
(प्_6,1.171) क_इइइ,107.7-10 रो_इव्,507 {2।7} अन्यानि पदादीनि उदात्तनिवृत्तिस्वरेण सिद्धानि .
(प्_6,1.171) क_इइइ,107.7-10 रो_इव्,507 {3।7} ऊठि उपधाग्रहणम् अन्त्यप्रतिषेधार्थम् . ऊठि उपधाग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.171) क_इइइ,107.7-10 रो_इव्,507 {4।7} किम् प्रयोजनम् .
(प्_6,1.171) क_इइइ,107.7-10 रो_इव्,507 {5।7} अन्त्यप्रतिषेधार्थम् .
(प्_6,1.171) क_इइइ,107.7-10 रो_इव्,507 {6।7} अन्त्यस्य मा भूत् .
(प्_6,1.171) क_इइइ,107.7-10 रो_इव्,507 {7।7} अक्षद्युवा , अक्षद्युवे .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {1।21} दीर्घग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {2।21} अष्टसु प्रक्रमेषु ब्राह्मणः आदधीत .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {3।21} दीर्घात् इति शक्यम् अकर्तुम् .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {4।21} कस्मात् न भवति अष्टसु प्रक्रमेषु ब्राह्मणः आदधीत इति .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {5।21} षट्स्वरः बाधकः भविष्यति .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {6।21} न अप्राप्ते षट्स्वरे अष्टनः स्वरः आरभ्यते .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {7।21} सः यथा एव दीर्घात् बाधते एवम् ह्रस्वात् अपि बाधेत .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {8।21} न दीर्घात् षट्स्वरः प्राप्नोति .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {9।21} किम् कारणम् .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {10।21} आते कृते षट्सञ्ज्ञाभावात् .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {11।21} अतः उत्तरम् पठति अष्टनः दीर्घग्रहणम् षट्सञ्ज्ञाज्ञापकम् आकारान्तस्य नुडर्थम् .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {12।21} अष्टनः दीर्घग्रहणम् क्रियते ज्ञापकार्थम् .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {13।21} किम् ज्ञाप्यम् .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {14।21} एतत् ज्ञापयति आचार्यः भवति आत्वे कृते षट्सञ्ज्ञा इति .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {15।21} किम् एतस्य ज्ञपने प्रयोजनम् .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {16।21} आकारान्तस्य नुडर्थम् .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {17।21} आकारान्तस्य नुड् सिद्धः भवति .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {18।21} अष्टानाम् इति .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {19।21} ननु च नित्यम् आत्वम् .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {20।21} एतत् एव ज्ञापयति विभाषा आत्वम् इति यत् अयम् दीर्घग्रहणम् करोति .
(प्_6,1.172) क_इइइ,107.13-22 रो_इव्,507-508 {21।21} इतरथा हि अष्टनः इति एव ब्रूयात् .
(प्_6,1.173) क_इइइ,2-4 रो_इव्,508 {1।3} नद्यजाद्युदात्तत्वे बृहन्महतोः उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,1.173) क_इइइ,2-4 रो_इव्,508 {2।3} नद्यजाद्युदात्तत्वे बृहन्महतोः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.173) क_इइइ,2-4 रो_इव्,508 {3।3} बृहती महती बृहता महता .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {1।21} हल्पूर्वात् इति किमर्थम् .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {2।21} अग्नये वायवे .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {3।21} उदात्तयणि हल्ग्रहणम् नकारान्तार्थम् .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {4।21} उदात्तयणि हल्ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {5।21} किम् प्रयोजनम् .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {6।21} नकारान्तार्थम् .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {7।21} नकारान्तात् अपि यथा स्यात् .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {8।21} वाक्पत्नी चित्पत्नी .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {9।21} हल्पूर्वग्रहणानर्थक्यम् च समुदायादेशत्वात् .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {10।21} हल्पूर्वग्रहणम् च अनर्थकम् .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {11।21} किम् काऋअणम् .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {12।21} समुदायादेशत्वात् .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {13।21} समुदायः अत्र आदेशः .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {14।21} स्वरितत्वे च अवचनात् .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {15।21} स्वरितत्वे च हल्पूर्वग्रहणस्य अवचनात् मन्यामहे हल्पूर्वग्रहणम् अनर्थकम् इति .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {16।21} यत् तावत् उच्यते उदात्तयणि हल्ग्रहणम् नकारान्तार्थम् इति क्रियते न्यासे एव .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {17।21} द्विनकारकः निर्देशः .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {18।21} उदात्तयणः हल्पूर्वात् न ऊङ्धात्वोः इति .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {19।21} यत् अपि उच्यते हल्पूर्वग्रहणानर्थक्यम् च समुदायादेशत्वात् इति .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {20।21} अयम् अस्ति केवलः आदेशः .
(प्_6,1.174) क_इइइ,108.6-16 रो_इव्,509-510 {21।21} बहुतितवा .
(प्_6,1.176) क_इइइ,108.18-21 रो_इव्,510 {1।6} मतुबुदात्तत्वे रेग्रहणम् .
(प्_6,1.176) क_इइइ,108.18-21 रो_इव्,510 {2।6} मतुबुदात्तत्वे रेग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.176) क_इइइ,108.18-21 रो_इव्,510 {3।6} आ रेवान् एतु नः विशः .
(प्_6,1.176) क_इइइ,108.18-21 रो_इव्,510 {4।6} त्रिप्रतिषेधः च .
(प्_6,1.176) क_इइइ,108.18-21 रो_इव्,510 {5।6} त्रेः च प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_6,1.176) क_इइइ,108.18-21 रो_इव्,510 {6।6} त्रिवतीः याज्यानुवाक्याः भवन्ति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {1।44} इह कस्मात् न भवति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {2।44} किशोरीणाम् , कुमारीणाम् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {3।44} ह्रस्वात् इति वर्तते .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {4।44} इह अपि तर्हि न प्राप्नोति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {5।44} अग्नीनाम् , वायूनाम् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {6।44} किम् कारणम् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {7।44} दीर्घत्वे कृते ह्रस्वाभावात् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {8।44} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {9।44} दीर्घत्वम् क्रियताम् स्वरः इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {10।44} परत्वात् दीर्घत्वम् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {11।44} एवम् तर्हि नाम्स्वरे मतौ ह्रस्वग्रहणम् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {12।44} नाम्स्वरे मतौ ह्रस्वग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {13।44} मतौ ह्रस्वान्तात् इति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {14।44} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {15।44} न वक्तव्यम् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {16।44} आह अयम् ह्रस्वान्तात् न च नामि ह्रस्वान्तः अस्ति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {17।44} तत्र भूतपूर्वगतिः विज्ञास्यते : ह्रस्वान्तम् यत् भूतपूर्वम् इति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {18।44} साम्प्रतिकाभावे भूतपूर्वगतिः विज्ञायते अयम् च अस्ति साम्प्रतिकः : तिसृणाम् , चतसृणाम् इति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {19।44} न एतत् अस्ति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {20।44} षट्त्रिचतुर्भ्यः हलादिः इति अनेन स्वरेण भवितव्यम् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {21।44} तस्मिन् नित्ये प्राप्ते इयम् विभाषा आरभ्यते .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {22।44} एवम् तर्हि योगविभागः करिष्यते .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {23।44} षट्त्रिचतुर्भ्यः नाम् उदात्तः भवति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {24।44} ततः हलादिः .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {25।44} हलादिः च विभक्तिः उदात्ता भवति षट्त्रिचतुर्भ्यः इति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {26।44} इदम् तर्हि त्वम् नृणम् नृपते जायसे शुचिः .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {27।44} ननु च अत्र अपि नृ च अन्यतरस्याम् इति एषः स्वरः बाधकः भविष्यति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {28।44} न सिध्यति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {29।44} न सिध्यति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {30।44} किम् कारणम् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {31।44} झल्ग्रहणम् तत्र अनुवर्तते .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {32।44} किम् पुनः कारणम् झल्ग्रहणम् तत्र अनुवर्तते .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {33।44} इह मा भूत् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {34।44} न्रा न्रे .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {35।44} उदात्तयणः हल्पूर्वात् इति एषः स्वरः अत्र स्वरः बाधकः भविष्यति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {36।44} इदम् तर्हि नरि .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {37।44} न एकम् उदाहरम् ह्रस्वग्रहणम् प्रयोजयति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {38।44} यदि एतावत् प्रयोजनम् स्यात् नाम् इति एव ब्रूयात् .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {39।44} तत्र वचनात् भूतपूर्वगतिः विज्ञास्यते .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {40।44} ह्रस्वान्तम् यत् भूतपूर्वम् इति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {41।44} अथ वा न एवम् विज्ञायते .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {42।44} नाम् स्वरौ मतौ ह्रस्वग्रहणम् कर्तव्यम् इति .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {43।44} कथम् तर्हि .
(प्_6,1.177) क_इइइ,109.2-21 रो_इव्,510-512 {44।44} नाम्स्वरे मतौ ह्रस्वात् इति वर्तते इति .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {1।21} सौ इति किम् प्रथमैकवचनस्य ग्रहणम् आहोस्वित् सप्तमीबहुवचनस्य .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {2।21} कुतः सन्देहः .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {3।21} समानः निर्देशः .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {4।21} पुरस्तात् एषः निर्णयः सप्तमीबहुवचनस्य ग्रहणम् इति .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {5।21} इह अपि तत् एव भवितुम् अर्हति .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {6।21} यदि सप्तमीबहुवचनस्य ग्रहणम् ताभ्याम् ब्राह्मणाभ्याम् , याभ्याम् ब्राह्मणाभ्याम् अत्र न प्राप्नोति .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {7।21} विधिः अपि अत्र न सिध्यति .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {8।21} किम् कारणम् .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {9।21} न हि एतत् भवति यत् सौ रूपम् .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {10।21} इदम् तर्हि तेभ्यः ब्राह्मणेभ्यः , येभ्यः ब्राह्मणेभ्यः .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {11।21} विधिः च सिद्द्धः भवति प्रतिषेधः तु न प्राप्नोति .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {12।21} अस्ति पुनः किम् चित् सति इष्टम् सङ्गृहीतम् भवति आहोस्वित् दोषान्तम् एव .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {13।21} अस्ति इति आह .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {14।21} इह याभ्यः ब्राह्मणीभ्यः , ताभ्यः ब्राह्मणीभ्यः इति विधिः च सिद्द्धः भवति प्रतिषेधः च .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {15।21} अस्ति तर्हि प्रथमैकवचनस्य ग्रहणम् .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {16।21} यदि प्रथमैकवचनस्य ग्रहणम् तेन इति स्वरः पुंसि न सिध्यति .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {17।21} न च अवश्यम् पुंसि एव स्त्रियाम् पुंसि नपुंसके च .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {18।21} तेन ब्राह्मणेन तया ब्राह्मण्या तेन कुण्डेन इति .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {19।21} सप्तमीबहुवचनस्य ग्रहणे अपि एषः दोषः .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {20।21} तस्मात् उभाभ्याम् एव प्रतिषेधे यत्ततदोः च ग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.182) क_इइइ,109.23-110.11 रो_इव्,512-513 {21।21} न गोश्वन्साववर्णराडङ्क्रुङ्कृद्भ्यः यत्तदोः च इति .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {1।24} तिति प्रत्ययग्रहणम् .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {2।24} तिति प्रत्ययग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {3।24} इह मा भूत् .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {4।24} ॠतः इत् धातोः .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {5।24} किरति , गिरति .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {6।24} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {7।24} न वक्तव्यम् .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {8।24} न एषः तकारः .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {9।24} कः तर्हि .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {10।24} दकारः .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {11।24} यदि दकारः आन्तर्यतः दीर्घस्य दीर्घः प्राप्नोति .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {12।24} भाव्यमानेन सवर्णानाम् ग्रहणम् न इति एवम् न भविष्यति .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {13।24} यदि भाव्यमानेन सवर्णानाम् ग्रहणम् न इति उच्यते अदसः असेः दात् उ दः मः , अमूभ्याम् इति अत्र न प्राप्नोति .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {14।24} एवम् तर्हि आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति भवति उकारेण भाव्यमानेन सवर्णानाम् ग्रहणम् इति यत् अयम् दिवः उत् इति उकारम् तपरम् करोति .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {15।24} एवमर्थम् एव तर्हि प्रत्ययग्रहणम् कर्तव्यम् अत्र मा भूत् इति .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {16।24} न एषः तकाहरः .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {17।24} कः तर्हि .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {18।24} दकारः .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {19।24} यदि दकारः न ज्ञापकम् भवति .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {20।24} एवम् तर्हि तपरः तत्कालस्य इति दकारः अपि चर्त्वभूतः निर्दिश्यते .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {21।24} यदि एवम् चर्त्वस्य असिद्धत्वात् हशि च इति उत्त्वम् प्राप्नोति .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {22।24} सौत्रः निर्देशः .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {23।24} अथ वा असंहितया निर्देशः करिष्यते .
(प्_6,1.185) क_इइइ,13-24 रो_इव्,514-515 {24।24} अणुदित् सवर्णस्य च अप्रत्ययः , त्तपरः तत्कालस्य इति .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {1।24} अदुपदेशात् इति किम् इदम् विज्ञायते .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {2।24} अकारः यः उपदेशः इति आहोस्वित् अकारान्तम् यत् उपदेशः इति .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {3।24} किम् च अतः .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {4।24} यदि विज्ञायते अकारः यः उपदेशः इति हतः , हथः इति अत्र अपि प्राप्नोति .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {5।24} अथ विज्ञायते अकारान्तम् यत् उपदेशः इति न दोषः भवति .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {6।24} ननु च अकारान्तम् यत् उपदेशः इति विज्ञायमाने अपि अत्र अपि प्राप्नोति .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {7।24} एतत् अपि हि व्यपदेशिवद्भावेन अकारान्तम् भवति उपदेशे .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {8।24} अर्थवता व्यपदेशिवद्भावः .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {9।24} यदि तर्हि अकारान्तम् यत् उपदेशः इति विज्ञायते मा हि धुक्षाताम् , मा हि धुषाथाम् अत्र अपि प्राप्नोति .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {10।24} अस्तु .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {11।24} अनुदात्तत्वे कृते लोपे उदात्तनिवृत्तिस्वरेण सिद्धम् .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {12।24} न सिध्यति .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {13।24} इदम् इह सम्प्रधार्यम् .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {14।24} अद्नुदात्तत्वम् क्रियताम् लोपः इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {15।24} परत्वात् लोपः .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {16।24} एवम् तर्हि इदम् अद्य लसार्वधादुकानुदात्तत्वम् प्रत्ययस्वरस्य अपवादः .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {17।24} न च अपवादविषये उत्सर्गः अभिनिविशते .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {18।24} पूर्वम् हि अपवादाः अभिनिविशन्ते पश्चात् उत्सर्गाः .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {19।24} प्रकल्प्य वा अपवादविषयम् ततः उतस्र्गः अभिनिविशते .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {20।24} तत् न तावत् अत्र कदा चित् प्रत्ययस्वरः भवति .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {21।24} अपवादविषयम् लसार्वधातुकानुदात्तत्वम् प्रतीक्षते .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {22।24} तत्र आनुदात्तत्वम् क्रियताम् लोपः इति किम् अत्र कर्तव्यम् .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {23।24} परत्वात् लोपः .
(प्_6,1.186.1) क_इइइ,111.3-16 रो_इव्,515-517 {24।24} यदि अपि परत्वात् लोपः सः असौ अविद्यमानोदात्ते अनुदात्ते उदात्तः लुप्यते .
(प्_6,1.186.2) क_इइइ,111.17-23 रो_इव्,517 {1।11} तास्यादिभ्यः अनुदात्तत्वे सप्तमीनिर्देशः अभ्यस्तसिजर्थः .
(प्_6,1.186.2) क_इइइ,111.17-23 रो_इव्,517 {2।11} तास्यादिभ्यः अनुदात्तत्वे सप्तमीनिर्देशः कर्तव्यः .
(प्_6,1.186.2) क_इइइ,111.17-23 रो_इव्,517 {3।11} लसार्वधातुके इति वक्तव्यम् .
(प्_6,1.186.2) क_इइइ,111.17-23 रो_इव्,517 {4।11} किम् प्रयोजनम् .
(प्_6,1.186.2) क_इइइ,111.17-23 रो_इव्,517 {5।11} अभ्यस्तसिजर्थः .
(प्_6,1.186.2) क_इइइ,111.17-23 रो_इव्,517 {6।11} अभ्यस्तानाम् आदिः उदात्तः भवति लसार्वधातुके .
(प्_6,1.186.2) क_इइइ,111.17-23 रो_इव्,517 {7।11} सिजन्तस्य आदिः उदात्तः भवति लसार्वधातुके .
(प्_6,1.186.2) क_इइइ,111.17-23 रो_इव्,517 {8।11} लसार्वधातुकम् इति उच्यमाने तस्य एव आद्युदात्तत्वम् स्यात् .
(प्_6,1.186.2) क_इइइ,111.17-23 रो_इव्,517 {9।11} यदि सप्तमीनिर्देशः क्रियते तास्यादीनाम् एव अनुदात्तत्वम् प्राप्नोति .
(प्_6,1.186.2) क_इइइ,111.17-23 रो_इव्,517 {10।11} न एषः दोषः .
(प्_6,1.186.2) क_इइइ,111.17-23 रो_इव्,517 {11।11} तासियादिभ्यः इति एषा पञ्चमी लसार्वधातुके इति सप्तम्याः षष्ठीम् प्रकल्पयिष्यति तस्मात् इति उत्तरस्य इति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {1।65} चित्स्वरात् तास्यादिभ्यः अनुदात्तत्वम् विप्रतिषेधेन .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {2।65} चित्स्वरात् तास्यादिभ्यः अनुदात्तत्वम् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {3।65} चित्स्वरस्य अवकाशः चलनः , चोपनः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {4।65} तास्यादिभ्यः अनुदात्तत्वस्य अवकाशः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {5।65} आस्ते शेते .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {6।65} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {7।65} आसीनः , शयानः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {8।65} तास्यादिभ्यः अनुदात्तत्वम् भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {9।65} न एषः युक्तः विप्रतिषेधः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {10।65} किम् कारणम् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {11।65} द्विकार्ययोगः हि विप्रतिषेधः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {12।65} न च अत्र एकः द्विकार्ययुक्तः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {13।65} आदेः अनुदात्तत्वम् अन्तस्य उदात्तत्वम् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {14।65} न अवश्यम् द्विकार्ययोगः एव विप्रतिषेधः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {15।65} किम् तर्हि. असम्भवः अपि .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {16।65} ननु च अत्र अपि अस्ति सम्भवः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {17।65} आदेः अनुदात्तत्वम् अन्तस्य उदात्तत्वम् इति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {18।65} अस्ति च सम्भवः यत् उभयम् स्यात् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {19।65} न एषः अस्ति सम्भवः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {20।65} वक्ष्यति एतत् स्वरविधौ सङ्घातः कार्यी भवति इति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {21।65} मुकः च उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {22।65} मुकः च उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {23।65} पचमानः , यजमानः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {24।65} मुका व्यवहितत्वात् अदुपदेशात् लसार्वधातुकम् अनुदात्तम् भवति इति अनुदात्तत्वम् न प्राप्नोति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {25।65} ननु च अयम् मुक् अदुपदेशभक्तः अदुपदेशग्रहणेन ग्राहिष्यते .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {26।65} न सिध्यति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {27।65} अङ्गस्य मुक् उच्यते विकरणान्तम् च अङ्गम् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {28।65} सः असौ सङ्घातभक्तः अशक्यः मुक् अदुपदेशग्रहणेन ग्रहीतुम् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {29।65} अथ अयम् अद्भक्तः स्यात् गृह्येत अयम् अदुपदेशग्रहणेन .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {30।65} बाढम् गृह्येत .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {31।65} अद्भक्तः तर्हि भविष्यति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {32।65} तत् कथम् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {33।65} वक्ष्यति एतस्य परिहारम् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {34।65} इतः च उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {35।65} इतः च उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {36।65} इद्भिः च व्यवहितत्वात् अनुदात्तत्वम् न प्राप्नोति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {37।65} पचतः , पठतः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {38।65} इतः च अनेकान्तत्वात् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {39।65} अनेकान्ताः अनुबन्धाः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {40।65} यदि अनेकान्ताः अनुबन्धाः अदिप्रभृतिजुहोत्यादिभ्यः प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {41।65} अत्तः , जुहुतः इति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {42।65} अदुपदेशात् इति अनुदात्तत्वम् प्राप्नोति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {43।65} तत्र अदिप्रभृतिजुहोत्यादिभ्यः अप्रतिषेधः स्थान्यादेशाभावात् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {44।65} तत्र अदिप्रभृतिभ्यः जुहोत्यादिभ्यः अप्रतिषेधः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {45।65} अनर्थकः प्रतिषेधः अप्रतिषेधः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {46।65} अनुदात्तत्वम् कस्मात् न भवति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {47।65} स्थान्यादेशाभावात् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {48।65} न एव अत्र स्थानिनम् न एव आदेशम् पश्यामः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {49।65} अनुदात्तङिद्ग्रहणात् वा .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {50।65} अथ वा यत् अयम् अनुदात्तङिद्ग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः न लुप्तविकरणेभ्यः अनुदात्तत्वम् भवति इति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {51।65} न एतत् अस्ति ज्ञापकम् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {52।65} श्ननर्थम् एतत् स्यात् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {53।65} विन्दाते , खिन्दाते .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {54।65} यत् तर्हि ङिद्ग्रहणम् करोति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {55।65} न हि श्नम्विकरणः ङित् भवति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {56।65} ङितः अनुदात्तत्वे विकरणेभ्यः प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {57।65} चिनुतः , सुनुतः , लुनीतः , पुनीतः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {58।65} ङितः इति अनुदात्तत्वम् प्राप्नोति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {59।65} ङितः अनुदात्तत्वे विकरणेभ्यः अप्रतिषेधः सर्वस्य उपदेशविशेषणत्वात् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {60।65} ङितः अनुदात्तत्वे विकरणेभ्यः अप्रतिषेधः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {61।65} अनर्थकः प्रतिषेधः अप्रतिषेधः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {62।65} अनुदात्तत्वम् कस्मात् न भवति .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {63।65} सर्वस्य उपदेशविशेषणत्वात् .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {64।65} सर्वम् उपदेशग्रहणेन विशेषयिष्यामः .
(प्_6,1.186.3) क_इइइ,111.24-113.8 रो_इव्,518-520 {65।65} उपदेशे अनुदात्तेतः , उपदेशे ङितः , उपदेशे अकारान्तात् .
(प्_6,1.187) क_इइइ,113.10-12 रो_इव्,520-521 {1।5} सिचः आद्युदात्तत्वे अनिटः पितः उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,1.187) क_इइइ,113.10-12 रो_इव्,520-521 {2।5} सिचः आद्युदात्तत्वे अनिटः पितः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.187) क_इइइ,113.10-12 रो_इव्,520-521 {3।5} मा हि कर्षम् , मा हि कार्षम् .
(प्_6,1.187) क_इइइ,113.10-12 रो_इव्,520-521 {4।5} अनिटः इति किमर्थम् .
(प्_6,1.187) क_इइइ,113.10-12 रो_इव्,520-521 {5।5} मा हि लविषम् .
(प्_6,1.188) क_इइइ,113.14-17 रो_इव्,521 {1।7} स्वपादीनाम् वावचनात् अभ्यस्तस्वरः विप्रतिषेधेन .
(प्_6,1.188) क_इइइ,113.14-17 रो_इव्,521 {2।7} स्वपादीनाम् वावचनात् अभ्यस्तस्वरः भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,1.188) क_इइइ,113.14-17 रो_इव्,521 {3।7} स्वपादीनाम् वावचनस्य अवकाशः स्वपन्ति श्वसन्ति .
(प्_6,1.188) क_इइइ,113.14-17 रो_इव्,521 {4।7} अभ्यस्तस्वरस्य अवकाशः ददति , दधति .
(प्_6,1.188) क_इइइ,113.14-17 रो_इव्,521 {5।7} इह उभयम् प्राप्नोति .
(प्_6,1.188) क_इइइ,113.14-17 रो_इव्,521 {6।7} जग्रति .
(प्_6,1.188) क_इइइ,113.14-17 रो_इव्,521 {7।7} अभ्यस्तस्वरः भवति विप्रतिषेधेन .
(प्_6,1.190) क_इइइ,113.19-22 रो_इव्,521 {1।8} अनुदात्ते च इति बहुव्रीहिनिर्देशः लोपयणादेशार्थम् .
(प्_6,1.190) क_इइइ,113.19-22 रो_इव्,521 {2।8} अनुदात्ते च इति बहुव्रीहिनिर्देशः कर्तव्यः .
(प्_6,1.190) क_इइइ,113.19-22 रो_इव्,521 {3।8} अविद्यमानोदात्ते इति वक्तव्यम् .
(प्_6,1.190) क_इइइ,113.19-22 रो_इव्,521 {4।8} किम् प्रयोजनम् .
(प्_6,1.190) क_इइइ,113.19-22 रो_इव्,521 {5।8} लोपयणादेशार्थम् .
(प्_6,1.190) क_इइइ,113.19-22 रो_इव्,521 {6।8} लोपयणादेशयोः कृतयोः आद्युदात्तत्वम् यथा स्यात् .
(प्_6,1.190) क_इइइ,113.19-22 रो_इव्,521 {7।8} मा हि दधात् .
(प्_6,1.190) क_इइइ,113.19-22 रो_इव्,521 {8।8} दधाति अत्र .
(प्_6,1.191.1) क_इइइ,114.2-3 रो_इव्,522 {1।3} सर्वस्वरः अनच्कस्य .
(प्_6,1.191.1) क_इइइ,114.2-3 रो_इव्,522 {2।3} सर्वस्वरः अनच्कस्य इति वक्तव्यम् .
(प्_6,1.191.1) क_इइइ,114.2-3 रो_इव्,522 {3।3} इह मा भूत् सर्वके .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {1।41} भ्यादिग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {2।41} इह मा भूत् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {3।41} ददाति दधाति .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {4।41} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {5।41} अभ्यस्तस्वरः अत्र बाधकः भविष्यति .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {6।41} अन्ततः उभयम् स्यात् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {7।41} अनवकाशाः खलु अपि विधयः बाधकाः भवन्ति सावकाशः च अभ्यस्तस्वरः .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {8।41} कः अवकाशः .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {9।41} मिमीते .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {10।41} अथ प्रत्ययग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {11।41} प्रत्ययात् पूर्वस्य उदात्तत्वम् यथा स्यात् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {12।41} आटः पूर्वस्य मा भूत् इति .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {13।41} बिभयानि .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {14।41} न च एव अस्ति विशेषः प्रत्ययात् वा पूर्वस्य उदात्तत्वे सति आटः वा .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {15।41} अपि च पिद्भक्तः पिद्ग्रहणेन ग्राहिष्यते .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {16।41} इदम् तर्हि प्रयोजनम् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {17।41} प्रत्ययात् पूर्वस्य उदात्तत्वम् यथा स्यात् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {18।41} आटः एव मा भूत् इति .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {19।41} एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {20।41} पिद्भक्तः पिद्ग्रहणेन ग्राहिष्यते .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {21।41} एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् प्रत्ययग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः स्वरविधौ सङ्घातः कार्यी भवति इति .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {22।41} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {23।41} चित्स्वरात् तास्यादिभ्यः अनुदात्तत्वम् विप्रतिषेधेन इति उक्तम् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {24।41} तत् उपपन्नम् भवति .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {25।41} अथ पूर्वग्रहणम् किमर्थम् न तस्मिन् इति निर्दिष्टे पूर्वस्य इति पूर्वस्य एव भविष्यति .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {26।41} एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् पूर्वग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः स्वरविधौ सप्तम्यः तदन्तसप्तम्यः भवन्ति इति .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {27।41} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {28।41} उपोत्तमम् रिति रिदन्तस्य .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {29।41} चङि अन्यतरस्याम् चङन्तस्य .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {30।41} यदि एतत् ज्ञाप्यते चतुरः शसि इति शसन्तस्य अपि प्राप्नोति .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {31।41} शस्ग्रहणसामर्थ्यात् न भविष्यति .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {32।41} इतरथा हि तत्र एव अयम् ब्रूयात् ऊडिदम्पदाद्यप्पुम्रैद्युभ्यः चतुर्भ्यः च इति .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {33।41} अथ पिद्ग्रहणम् किमर्थम् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {34।41} इह मा भूत् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {35।41} जाग्रति. न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {36।41} भवति एव अत्र पूर्वेण .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {37।41} इदम् तर्हि प्रयोजनम् दरिद्रति .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {38।41} आकारेण व्यवहितत्वात् न भविष्यति .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {39।41} लोपे कृते न अस्ति व्यवधानम् .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {40।41} स्थानिवद्भावाद् व्यवधानम् एव .
(प्_6,1.191.2) क_इइइ,114.6-115.2 रो_इव्,522-525 {41।41} प्रतिषिध्यते अत्र स्थानिवद्भावः स्वरसन्धिम् प्रति न स्थानिवत् इति .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {1।36} यकि रपरे उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {2।36} यकि रपरे उपसङ्ख्यानम्कर्तव्यम् .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {3।36} स्तीर्यते स्वयम् एव .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {4।36} उपदेशवचनात् सिद्धम् .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {5।36} उपदेशे इति वक्तव्यम् .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {6।36} उपदेशवचने जनादीनाम् .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {7।36} उपदेशवचने जनादीनाम् स्वरः न सिध्यति .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {8।36} जयते स्वयम् एव .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {9।36} जायते स्वयम् एव .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {10।36} योगविभागात् सिद्धम् .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {11।36} योगविभागः करिष्यते .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {12।36} अजन्तानाम् कर्तृयकि वा आदिः उदात्तः भवति .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {13।36} चीयते स्वयम् एव .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {14।36} चियते स्वयम् एव .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {15।36} जयते स्वयम् एव .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {16।36} जायते स्वयम् एव .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {17।36} ततः उपदेशे .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {18।36} उपदेशे च अजन्तानाम् कर्तृयकि वा आदिः उदात्तः भवति .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {19।36} स्तीर्यते स्वयम् एव .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {20।36} स्तीर्यते स्वयम् एव .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {21।36} तत् तर्हि उपदेशग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {22।36} न हि अन्तरेण उपदेशग्रहणम् योगाङ्गम् जायते .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {23।36} न कर्तव्यम् .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {24।36} प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {25।36} क्व प्रकृतम् .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {26।36} तास्यनुदात्तेन्ङिददुपदेशात् लसार्वधातुकम् अनुदात्तम् अह्न्विङोः इति .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {27।36} ननु च उक्तम् उपदेशवचने जनादीनाम् स्वरः न सिध्यति इति .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {28।36} न एषः दोषः .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {29।36} न एवम् विज्ञायते उपदेशवचने जनादीनाम् स्वरः न सिध्यति इति .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {30।36} कथम् तर्हि .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {31।36} जनादीनाम् अपि आत्त्वे उपदेशवचनम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {32।36} तत् तर्हि तत्र उपदेशग्रहणम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {33।36} न कर्तव्यम् .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {34।36} प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {35।36} क्व प्रकृतम् .
(प्_6,1.195) क_इइइ,115.4-21 रो_इव्,525-526 {36।36} अनुदात्तोपदेशवनतितनोत्यादीनाम् अनुनासिकलोपः झलि क्ङिति इति .
(प्_6,1.196) क_इइइ,115.23-116.1 रो_इव्,526 {1।5} सेड्ग्रहणम् किमर्थम् न थलि इट् अन्तः वा इति उच्येत .
(प्_6,1.196) क_इइइ,115.23-116.1 रो_इव्,526 {2।5} इट् अन्तः वा इति उच्यमाने इह अपि प्रसज्येत पपक्थ .
(प्_6,1.196) क_इइइ,115.23-116.1 रो_इव्,526 {3।5} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_6,1.196) क_इइइ,115.23-116.1 रो_इव्,526 {4।5} अचः इति वर्तते .
(प्_6,1.196) क_इइइ,115.23-116.1 रो_इव्,526 {5।5} इदम् तर्हि प्रयोजनम् ययाथ इति .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {1।21} किमर्थम् इदम् उच्यते न ञ्निति आदिः नित्यम् इति एव सिद्धम् .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {2।21} ञ्निति इति उच्यते न च अत्र ञ्नितम् पश्यामः .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {3।21} प्रत्ययलक्षणेन .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {4।21} न लुमता तस्मिन् इति प्रत्ययलक्षणप्रतिषेधः .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {5।21} अङ्गाधिकारोक्तस्य सः प्रतिषेधः न लुमता अङ्गस्य इति .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {6।21} अतः उत्तरम् पठति उपमानस्य आद्युदात्तवचनम् ज्ञापकम् अनुबन्धलक्षणे स्वरे प्रत्ययलक्षणप्रतिषेधस्य .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {7।21} उपमानस्य आद्युदात्तवचनम् ज्ञापकार्थम् क्रियते .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {8।21} किम् ज्ञाप्यते .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {9।21} एतत् ज्ञापयति आचार्यः अनुबन्धलक्षणे स्वरे प्रत्ययलक्षणम् न भवति इति .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {10।21} किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {11।21} गर्गः , वत्सः , बिदः , उर्वाः , उष्ट्रग्रीवः , वामरज्जुः : ञ्निति इति आद्युदात्तत्वम् मा भूत् इति .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {12।21} इह च : अत्रयः इति : तद्धितस्य कितः इति अन्तोदात्तत्वम् न भवति .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {13।21} यदि अनुबन्धलक्षणे इति उच्यते पथिप्रियः , मथिप्रियः इति : पथिमथोः सर्वनामस्थाने इति आद्युदात्तत्वम् प्राप्नोति .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {14।21} एवम् तर्हि आचार्यः ज्ञापयति स्वरे प्रत्ययलक्षणम् न भवति इति .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {15।21} एवम् अपि सर्पिः आगच्छ , सप्त आगच्छत इति : आमन्त्रितस्य च इति आद्युदात्तत्वम् न प्राप्नोति .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {16।21} इह च : म हि दताम् , म हि धताम् : आदिः सिचः अन्यतरस्याम् इति एषः स्वरः न प्राप्नोति .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {17।21} एवम् तर्हि ज्ञापयति आचार्यः सप्तमीनिर्दिष्टे स्वरे प्रत्ययलक्षणम् न भवति इति .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {18।21} एवम् अपि सर्वस्तोमः , सर्वपृष्ठः : सर्वस्य सुपि इति आद्युदात्तत्वम् न प्राप्नोति .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {19।21} अस्तु तर्हि अनुबन्धलक्षणे इति एव .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {20।21} कथम् पथिप्रियः , मथिप्रियः .
(प्_6,1.204) क_इइइ,116.3-21 रो_इव्,527-528 {21।21} वक्तव्यम् एव एतत् : पथिमथोः सर्वनामस्थाने लुकि लुमता लुप्ते प्रत्ययलक्षणम् न भवति इति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {1।32} निष्ठायाम् यञि दीर्घत्वे प्रतिषेधः .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {2।32} निष्ठायाम् यञि दीर्घत्वे प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {3।32} दत्ताभ्याम् , गुप्ताभ्याम् .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {4।32} न वा बहिरङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {5।32} न वा वक्तव्यम् .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {6।32} किम् कारणम् .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {7।32} बहिरङ्गलक्षणत्वात् .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {8।32} बहिरङ्गः अत्र दीर्घः , अन्तरङ्गः स्वरः .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {9।32} असिद्धम् बहिरङ्गम् अन्तरङ्गे .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {10।32} अन्तरेण प्रतिषेधम् अन्तरेण च एताम् परिभाषाम् सिद्धम् .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {11।32} कथम् .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {12।32} न एवम् विज्ञायते न चेत् आकारान्ता निष्ठा इति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {13।32} कथम् तर्हि .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {14।32} न चेत् आकारात् परा निष्ठा इति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {15।32} यदि एवम् निर्देशः च एव न उपपद्यते .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {16।32} न हि एषा आकारात् परा पञ्चमी युक्ता .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {17।32} इह च प्राप्नोति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {18।32} आप्तः , राद्धः इति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {19।32} एवम् तर्हि न चेत् अवर्णात् परा निष्ठा इति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {20।32} भवेत् निर्देशः उपपन्नः .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {21।32} इह तु प्राप्नोति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {22।32} आप्तः , राद्धः इति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {23।32} इह च न प्राप्नोति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {24।32} यतः , रतः .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {25।32} एवम् तर्हि विहितविशेषणम् अकारग्रहणम् .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {26।32} न चेत् अकारारान्तात् विहिता निष्ठा इति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {27।32} एवम् अपि दत्तः , अत्र न प्राप्नोति इह च प्राप्नोति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {28।32} आप्तः , राद्धः इति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {29।32} एवम् तर्हि कार्यिविशेषणम् अकारग्रहणम् .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {30।32} न चेत् आकारारः कार्यी भवति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {31।32} एवम् अपि अद्य अष्टः , कदा अष्टः , अत्र न प्राप्नोति .
(प्_6,1.205) क_इइइ,116.23-117.12 रो_इव्,529-530 {32।32} तस्मात् सुष्ठु उच्यते निष्ठायाम् यञि दीर्घत्वे प्रतिषेधः , न वा बहिरङ्गलक्षणत्वात् इति .
(प्_6,1.207) क_इइइ,117.14-19 रो_इव्,530 {1।13} किम् निपात्यते .
(प्_6,1.207) क_इइइ,117.14-19 रो_इव्,530 {2।13} आशिते कर्तरि निपातनम् उपधादीर्हत्वम् आद्युदात्तत्वम् च .
(प्_6,1.207) क_इइइ,117.14-19 रो_इव्,530 {3।13} आशितः इति क्तः कर्तरि निपात्यते उपधादीर्हत्वम् .
(प्_6,1.207) क_इइइ,117.14-19 रो_इव्,530 {4।13} आशितवान् आशितः .
(प्_6,1.207) क_इइइ,117.14-19 रो_इव्,530 {5।13} आद्युदात्तत्वम् च निपात्यते .
(प्_6,1.207) क_इइइ,117.14-19 रो_इव्,530 {6।13} आद्युदात्तत्वम् अनिपात्यम् .
(प्_6,1.207) क_इइइ,117.14-19 रो_इव्,530 {7।13} अधिकारात् सिद्धम् .
(प्_6,1.207) क_इइइ,117.14-19 रो_इव्,530 {8।13} उपधादीर्हत्वम् अनिपात्यम् .
(प्_6,1.207) क_इइइ,117.14-19 रो_इव्,530 {9।13} आङ्पूर्वस्य प्रयोगः .
(प्_6,1.207) क_इइइ,117.14-19 रो_इव्,530 {10।13} यदि एवम् अवग्रहः प्राप्नोति .
(प्_6,1.207) क_इइइ,117.14-19 रो_इव्,530 {11।13} न लक्षणेन पदकाराः अनुवर्त्याः .
(प्_6,1.207) क_इइइ,117.14-19 रो_इव्,530 {12।13} पद्कारैः नाम लक्षणम् अनुवर्त्यम् .
(प्_6,1.207) क_इइइ,117.14-19 रो_इव्,530 {13।13} यथालक्षणम् पदम् कर्तव्यम् .
(प्_6,1.208, 215) क_इइइ,117.22-118.3 रो_इव्,531 {1।7} किम् इयम् प्राप्ते विभाषा आहोस्वित् अप्राप्ते .
(प्_6,1.208, 215) क_इइइ,117.22-118.3 रो_इव्,531 {2।7} कथम् च प्राप्ते कथम् वा अप्राप्ते .
(प्_6,1.208, 215) क_इइइ,117.22-118.3 रो_इव्,531 {3।7} यदि सञ्ज्ञायाम् उपमानम् , निष्ठा च द्व्यच् अनात् इति नित्ये प्राप्ते आरम्भः तत प्राप्ते अन्यत्र वा अप्राप्ते .
(प्_6,1.208, 215) क_इइइ,117.22-118.3 रो_इव्,531 {4।7} वेणुरिक्तयोः अप्राप्ते .
(प्_6,1.208, 215) क_इइइ,117.22-118.3 रो_इव्,531 {5।7} वेणुरिक्तयोः अप्राप्ते विभाषा प्राप्ते नित्यः विधिः .
(प्_6,1.208, 215) क_इइइ,117.22-118.3 रो_इव्,531 {6।7} वेणुः इव वेणुः .
(प्_6,1.208, 215) क_इइइ,117.22-118.3 रो_इव्,531 {7।7} रिक्तः नाम कः चित् .
(प्_6,1.217) क_इइइ,118.5-8 रो_इव्, 531 {1।7} उपोत्तमग्रहणम् किमर्थन् न रिति पूर्वम् इति एव उच्येत .
(प्_6,1.217) क_इइइ,118.5-8 रो_इव्, 531 {2।7} तत्र अयम् अपि अर्थः .
(प्_6,1.217) क_इइइ,118.5-8 रो_इव्, 531 {3।7} मतोः पूर्वम् आत् सञ्ज्ञायाम् स्त्रियाम् इति अत्र पूर्वग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति .
(प्_6,1.217) क_इइइ,118.5-8 रो_इव्, 531 {4।7} एवम् तर्हि उपोत्तमग्रहणम् उत्तरार्थम् .
(प्_6,1.217) क_इइइ,118.5-8 रो_इव्, 531 {5।7} चङि अन्यतरस्याम् उपोत्तमम् इति एव .
(प्_6,1.217) क_इइइ,118.5-8 रो_इव्, 531 {6।7} इह मा भूत् .
(प्_6,1.217) क_इइइ,118.5-8 रो_इव्, 531 {7।7} मा हि स्म दधत् .
(प्_6,1.220-221) क_इइइ,118.11-15 रो_इव्,532 {1।9} किमर्थम् इदम् उच्यते न वत्याः इति एव उच्यते .
(प्_6,1.220-221) क_इइइ,118.11-15 रो_इव्,532 {2।9} वत्याः इति इयति उच्यमाने राजवती , अत्र अपि प्रसज्येत .
(प्_6,1.220-221) क_इइइ,118.11-15 रो_इव्,532 {3।9} अथ अवत्याः इति उच्यमाने कस्मात् एव अत्र न भवति .
(प्_6,1.220-221) क_इइइ,118.11-15 रो_इव्,532 {4।9} असिद्धः नलोपः .
(प्_6,1.220-221) क_इइइ,118.11-15 रो_इव्,532 {5।9} तस्य असिद्धत्वात् न एषः अवतीशब्दः .
(प्_6,1.220-221) क_इइइ,118.11-15 रो_इव्,532 {6।9} कः तर्हि .
(प्_6,1.220-221) क_इइइ,118.11-15 रो_इव्,532 {7।9} अन्वतीशब्दः .
(प्_6,1.220-221) क_इइइ,118.11-15 रो_इव्,532 {8।9} यथा एव तर्हि नलोपस्य असिद्धत्वात् न अवतीशब्दः एवम् वत्वस्य अपि असिद्धत्वात् न अवतीशब्दः .
(प्_6,1.220-221) क_इइइ,118.11-15 रो_इव्,532 {9।9} आश्रयात् सिद्धत्वम् स्यात् .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {1।40} चोः अतद्धिते .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {2।40} चुस्वरः अतद्धिते इति वक्तव्यम् .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {3।40} इह मा भूत् .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {4।40} दाधीचः , माधूचः इति .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {5।40} तत् तर्हि वक्तव्यम् .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {6।40} न वक्तव्यम् .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {7।40} प्रत्ययस्वरः अत्र बाधकः भविष्यति .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {8।40} स्थानान्तरप्राप्तः चुस्वरः .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {9।40} प्रत्ययस्वरस्य अपवादः अनुदात्तौ सुप्पितौ इति .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {10।40} अनुदात्तौ सुप्पितौ इति अस्य उदात्तनिवृत्तिस्वरः .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {11।40} उदात्तनिवृत्तिस्वरस्य चुस्वरः .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {12।40} सः यथा एव उदात्तनिवृत्तिस्वरम् बाधते एवम् प्रत्ययस्वरम् अपि बाधेत .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {13।40} न अत्र उदात्तनिवृत्तिस्वरः प्राप्नोति .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {14।40} किम् कारणम् .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {15।40} न गोश्वन्साववर्ण इति प्रतिषेधात् .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {16।40} न एषः उदात्तनिवृत्तिस्वरस्य प्रतिषेधः .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {17।40} कस्य तर्हि .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {18।40} तृतीयादिस्वरस्य .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {19।40} यत्र तर्हि तृतीयादिस्वरः न अस्ति दधीचः पश्य इति .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {20।40} एवम् तर्हि न तृतीयादिलक्षणस्य प्रतिषेधम् षिष्मः .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {21।40} किम् तर्हि .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {22।40} येन केन चित् लक्षणेन प्राप्तस्य विभक्तिस्वरस्य प्रतिषेधम् .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {23।40} यदि विभक्तिस्वरस्य प्रतिषेधः वृक्षवान् , प्लक्षवान् अत्र न प्राप्नोति .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {24।40} मतुब्ग्रहणम् अपि प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {25।40} क्व प्रकृतम् .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {26।40} ह्रस्वनुड्भ्याम् मतुप् इति .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {27।40} यदि तत् अनुवर्तते वेतस्वान् इति अत्र प्राप्नोति .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {28।40} मतुब्ग्रहणम् अनुवर्तते ड्मतुप् च एषः .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {29।40} यदि तरि मतुब्ग्रहणे ड्मतुपः ग्रहणम् न भवति वेतस्वान् इति अत्र वत्वम् न प्राप्नोति .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {30।40} सामान्यग्रहणम् वत्वे इह पुनः विशिष्टस्य ग्रहणम् .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {31।40} यत्र तर्हि विभक्तिः न अस्ति दधीची इति .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {32।40} यदि पुनः अयम् उदात्तनिवृत्तिस्वरस्य अपि प्रतिषेधः विज्ञायेत .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {33।40} न एवम् शक्यम् .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {34।40} इह अपि प्रसज्येत कुमारी इति .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {35।40} सतिशिष्टः खलु अपि चुस्वरः .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {36।40} कथम् .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {37।40} चौ इति उच्यते .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {38।40} यत्र अस्य एतत् रूपम् .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {39।40} अजादौ असर्वनामस्थाने अभिनिर्वृत्ते अकारलोपे नकारलोपे च .
(प्_6,1.222) क_इइइ,118.17-119.14 रो_इव्,532-534 {40।40} तस्मात् सुष्थु उच्यते चोः अतद्धिते इति .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {1।44} समासान्तोदात्तत्वे व्यञ्जनान्तेषु उपसङ्ख्यानम् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {2।44} समासान्तोदात्तत्वे व्यञ्जनान्तेषु उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् : राजदृषत्, ब्राह्मणसमित् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {3।44} हल्स्वरप्राप्तौ वा व्यञ्जनम् अविद्यमानवत् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {4।44} अथ वा हल्स्वरप्राप्तौ व्यञ्जनम् अविद्यमानवत् भवति इति एषा परिभाषा कर्तव्या .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {5।44} किमर्थम् इदम् उभयम् उच्यते न हल्स्वरप्राप्तौ अविद्यमानवत् इति एव उच्यते स्वरप्राप्तौ व्यञ्जनम् अविद्यमानवत् भवति इति वा .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {6।44} द्विर्बद्धम् सुबद्धम् भवति इति .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {7।44} यदि हल्स्वरप्राप्तौ व्यञ्जनम् अविद्यमानवत् इति उच्यते दधि , उदात्तात् अनुदात्तस्य स्वरितः इति स्वरितत्वम् न प्राप्नोति .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {8।44} उदात्तात् च स्वरविधौ व्यञ्जनम् अविद्यमानवत् भवति इति एषा परिभाषा कर्तव्या .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {9।44} कानि एतस्याः परिभाषायाः प्रयोजनानि .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {10।44} प्रयोजनम् लिदाद्युदात्तान्तोदात्त्विधयः .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {11।44} लिति प्रत्ययात् पूर्वम् उदात्तम् भवति इति इह एव स्यात् : भौरिकिविधम् , भौलिकिविधम् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {12।44} चिकीर्षकः , जिहीर्षकः इति अत्र न स्यात् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {13।44} ञ्निति आदिः नित्यम् इति इह एव स्यात् : अहिचुम्बुकायनिः , आग्निवेश्यः .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {14।44} गार्ग्यः , कृतिः इति अत्र न स्यात् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {15।44} धातोः अन्तः उदात्तः भवति इति इह एव स्यात् ऊर्णोति .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {16।44} पचति इति अत्र न स्यात् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {17।44} इदम् तावत् यत् उच्यते हल्स्वरप्राप्तौ व्यञ्जनम् अविद्यमानवत् भवति इति कथम् हि हलः नाम स्वरप्राप्तिः स्यात् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {18।44} तत् च अपि ब्रुवता उदात्तात् च स्वरविधौ इति वक्तव्यम् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {19।44} तथा अनुदात्तादेः अन्तोदात्तात् च यत् उच्यते तत् व्यञ्जनादेः व्यञ्जनान्तात् च न प्राप्नोति .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {20।44} यदि पुनः स्वरविधौ व्यञ्जनम् अविद्यमानवत् भवति इति उच्येत .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {21।44} अथ स्वरविधौ व्यञ्जनम् अविद्यमानवत् भवति इति उच्यमाने अनुदात्तादेः अन्तोदात्तात् च यत् उच्यते तत् किम् सिद्धम् भवति व्यञ्जनादेः व्यञ्जनान्तात् च .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {22।44} बाढम् सिद्धम् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {23।44} कथम् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {24।44} स्वरविधिः इति सर्वविभक्त्यन्तः समासः : स्वरेण विधिः स्वरविधिः , स्वरस्य विधिः स्वरविधिः इति .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {25।44} न एवम् शक्यम् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {26।44} इह हि दोषः स्यात् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {27।44} उदश्वित्वान् घोषः , विद्युत्वान् बलाहकः इति .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {28।44} ह्रस्वनुड्भ्याम् मतुप् इति एषः स्वरः प्रसज्येत .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {29।44} अस्तु तर्हि हल्स्वरप्राप्तौ व्यञ्जनम् अविद्यमानवत् भवति इति .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {30।44} ननु च उक्तम् कथम् हि हलः नाम स्वरप्राप्तिः स्यात् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {31।44} उच्चैः उदात्तः , नीचैः अनुदात्तः इति अत्र षष्ठीनिर्दिष्टम् अज्ग्रहणम् निवृत्तम् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {32।44} तस्मिन् निवृत्ते हलः अपि स्वरप्राप्तिः भवति .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {33।44} यत् अपि उच्यते उदात्तात् च स्वरविधौ इति वक्तव्यम् इति .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {34।44} न वक्तव्यम् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {35।44} न इदम् पारिभाषिकस्य अनुदात्तस्य ग्रहणम् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {36।44} किम् तर्हि .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {37।44} अन्वर्थग्रहणम् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {38।44} अविद्यमानोदात्तम् अनुदात्तम् .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {39।44} तस्य स्वरितः इति .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {40।44} यत् अपि उच्यते तत् व्यञ्जनादेः व्यञ्जनान्तात् च न प्राप्नोति इति .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {41।44} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति सिद्धम् तत् भवति व्यञ्जनादेः व्यञ्जनान्तात् च इति यत् अयम् न उत्तरपदे अनुदात्तादौ इति उक्त्वा अपृथिवीरुद्रल्क्पूषमन्थिषु इति प्रतिषेधम् शास्ति .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {42।44} सा तर्हि एषा परिभाषा कर्तव्या .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {43।44} न कर्तव्या .
(प्_6,1.223) क_इइइ,119.16-120.24 रो_इव्,534-537 {44।44} आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति भवति एषा परिभाषा यत् अयम् यतः अनावः इति नावः प्रतिषेधम् शास्ति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {1।63} किमर्थम् इदम् उच्यते .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {2।63} बहुव्रीहिस्वरम् शास्ति समासान्तविधेः सुकृत् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {3।63} सुकृत् आचार्यः समासान्तोदात्तत्वे प्राप्ते बहुव्रीहिस्वरम् अपवादम् शास्ति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {4।63} न एतत् अस्ति प्रयोजनम् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {5।63} नञ्सुभ्याम् नियमार्थम् तु .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {6।63} नञ्सुभ्याम् इति एतत् नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {7।63} नञ्सुभ्याम् एव बहुव्रीहेः अन्तः उदात्तः भवति न अन्यस्य इति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {8।63} एवम् अपि कुतत् एतत् पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वम् भविष्यति न पुनः परस्य इति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {9।63} परस्य शितिशासनात् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {10।63} शितेः नित्याबह्वच् इति एतत् नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {11।63} शितेः एव न अन्यतः इति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {12।63} यत् तावत् उच्यते नञ्सुभ्याम् नियमार्थम् इति क्षेपे विधिः नञः असिद्धः .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {13।63} उदराश्वेषुषु क्षेपे इति एतस्मिन् प्राप्ते ततः एतत् उच्यते .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {14।63} यत् अपि उच्यते परस्य शितिशासनात् इति परस्य नियमः भवेत् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {15।63} परस्य एषः नियमः स्यात् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {16।63} शितेः नित्याबह्वच् इति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {17।63} यदि पूर्वपदप्रकृतिस्वरम् समासान्तोदात्तत्वम् बाधते चप्रियः वाप्रियः , अत्र अपि प्राप्नोति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {18।63} अन्तः चवाप्रिये सम्भवात् . अन्तोदात्तत्वम् चवाप्रिये सिद्धम् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {19।63} कुतः .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {20।63} सम्भवात् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {21।63} असति खलु अपि सम्भवे बाधनम् भवति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {22।63} अस्ति च सम्भवः यत् उभयम् स्यात् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {23।63} सति अपि सम्भवे बाधनम् भवति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {24।63} तत् यथा .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {25।63} दधि ब्राह्मणेभ्यः दीयताम् तक्रम् कौण्डिन्याय इति सति अपि सम्भवे दधिदानस्य तक्रदानम् निवर्तकम् भवति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {26।63} एवम् इह अपि सति अपि सम्भवे पूर्वपदप्रकृतिस्वरम् समासान्तोदात्तत्वम् बाधिष्यते .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {27।63} एवम् तर्हि प्रकृतात् विधेः . बहुव्रीहौ प्र्कृत्या पूर्वपदम् प्रकृतिस्वरम् भवति इति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {28।63} किम् च प्रकृतम् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {29।63} उदात्तः इति च वर्तते .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {30।63} एवम् अपि कार्यप्रियः , हार्यप्रियः , अत्र न प्राप्नोति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {31।63} स्वरिते अपि उदात्तः अस्ति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {32।63} अथ वा स्वरितग्रहणम् अपि प्रकृतम् अनुवर्तते .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {33।63} क्व प्रकृतम् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {34।63} तित् स्वरितम् इति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {35।63} बहुव्रीहौ ऋते सिद्धम् . अन्तरेण अपि बहुव्रीहिग्रहणम् सिद्धम् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {36।63} तत्पुरुषे कस्मात् न भवति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {37।63} तत्पुरुषे तुल्यार्थतृतीयासप्तम्युपमानाव्ययद्वितीयाकृत्याः इति एतत् नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {38।63} द्विगौ तर्हि कस्मात् न भवति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {39।63} इगन्ते द्विगौ इति एतत् नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {40।63} द्वन्द्वे तर्हि प्राप्नोति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {41।63} राजन्यबहुवचनद्वन्द्वे अन्धकवृष्णिषु इति एतत् नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {42।63} अव्ययीभावे तर्हि प्राप्नोति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {43।63} परिप्रत्युपापाः वर्ज्यमानाहोरात्रावयवेषु इति एतत् नियमार्थम् भविष्यति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {44।63} एवम् अपि कुतः एतत् एवम् नियमः भविष्यति एतेषाम् एव तत्पुरुषादिषु इति न पुनः एवम् नियमः स्यात् एतेषाम् तत्पुरुषादिषु एव इति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {45।63} इष्टतः च अवधारणम् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {46।63} इष्टतः च अवधारणम् भविष्यति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {47।63} एतेषाम् तर्हि बहुव्रीहेः च पर्यायः प्राप्नोति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {48।63} द्विपाद्दिष्टेः वितस्तेः च पर्यायः न प्रकल्पते . यत् अयम् द्वित्रिभ्याम् पाद्दन्मूर्धसु बहुव्रीहौ दिष्टिवितस्योः च इति सिद्धे पर्याये पर्यायम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः न पर्यायः भवति इति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {49।63} उदात्ते ज्ञापकम् तु एतत् . उदात्ते एतत् ज्ञापकम् स्यात् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {50।63} स्वरितेन समाविशेत् . स्वरितेन समावेशः प्राप्नोति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {51।63} स्वरिते अपि उदात्तः अस्ति .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {52।63} बहुव्रीहिस्वरम् शास्ति समासान्तविधेः सुकृत् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {53।63} नञ्सुभ्याम् नियमार्थम् तु .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {54।63} परस्य शितिशासनात् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {55।63} क्षेपे विधिः नञः असिद्धः .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {56।63} परस्य नियमः भवेत् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {57।63} अन्तः चवाप्रिये सम्भवात् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {58।63} प्रकृतात् विधेः .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {59।63} बहुव्रीहौ ऋते सिद्धम् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {60।63} इष्टतः च अवधारणम् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {61।63} द्विपाद्दिष्टेः वितस्तेः च पर्यायः न प्रकल्पते .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {62।63} उदात्ते ज्ञापकम् तु एतत् .
(प्_6,2.1) क_इइइ,121.2-123.3 रो_इव्,538-542 {63।63} स्वरितेन समाविशेत् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {1।29} तत्पुरुषे विभक्तिप्रकृतिस्वरत्वे कर्मधारये प्रतिषेधः .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {2।29} तत्पुरुषे विभक्तिप्रकृतिस्वरत्वे कर्मधारये प्रतिषेधः वक्तव्यः .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {3।29} परमम् कारकम् परमकारकम् परमेन कारकेण परमकारकेण , परमे कारके परमकारके .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {4।29} सिद्धम् तु लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव ग्रहणात् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {5।29} सिद्धम् एतत् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {6।29} कथम् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {7।29} लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति प्रतिपदम् यः द्वितीयातृतीयासप्तमीसमासः तस्य ग्रहणम् लक्षणोक्तः च अयम् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {8।29} अव्यये परिगणनम् कर्तव्यम् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {9।29} अव्यये नञ्कुनिपातानाम् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {10।29} अव्यये नञ्कुनिपातानाम् इति वक्तव्यम् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {11।29} नञ् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {12।29} अब्राह्मणः , अवृषलः .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {13।29} नञ् .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {14।29} कु .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {15।29} कुब्राह्मणः , कुवृषलः .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {16।29} कु .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {17।29} निपात .
(प्_6,2.2) क_इइइ,123.5-21 रो_इव्,542-543 {18।29} निष्कौशाम्बिः , निर्वाराणसिः .
मूल पाठ: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0