वासिष्ठधर्मसूत्र · भाग 2135

व.16.25 स्तेय.हार.विनाशनम्^च ॥
व.16.26 तस्मात् पूर्वम् एव परिवारम्^पृच्छेत्(प्रछ्-) ॥
व.16.27 अथ साक्षिणस्^॥
व.16.28 श्रोत्रियस्^रूपवान्^शीलवान् पुण्यवान् सत्यवान् साक्षिणस्^॥
व.16.29 सर्वेषु सर्वे^एव वा ॥
व.16.30 स्त्रीणाम्^साक्षिणस्^स्त्रियस्^कुर्यात्(कृ-)^द्विजानाम्^सदृशास्^द्विजास्^शूद्राणाम्^सन्तस्(अस्-)^शूद्रास्^च^अन्त्यानाम् अन्त्य.योनयस्^॥
व.16.31 अथ^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.16.31 प्रतिभाव्यम्^वृथा.दानम् आक्षिकम्^सौरिकम्^च यत् (च्)।
व.16.31 दण्ड.शुल्क.अवशिष्टम्^च न पुत्रस्^दातुस्^महति(मह्-) (च्)॥
व.16.32 ब्रूहि(ब्रू-) साक्षिन् यथा.तत्त्वम्^लम्बन्ते(लम्ब्-) पितरस् तव (च्)।
व.16.32 तव वाक्यम् उदीक्षाणास्(उद्-ईक्ष्-)^उत्पतन्ति(उद्-पत्-) पतन्ति(पत्-) च (च्)॥
व.16.33 नग्नस्^मुण्डस्^कपाली च भिक्षा.अर्थी क्षुत्.पिपासितस्^(च्)।
व.16.33 अन्धस्^शत्रु.कुले गच्छेत्(गम्-)^यस्^साक्ष्यम् अनृतम्^वदेत्(वद्-) (च्)॥
व.16.34 पञ्च कन्या.अनृते हन्ति(हन्-) दश हन्ति(हन्-) गव.अनृते (च्)।
व.16.34 शतम् अश्व.अनृते हन्ति(हन्-) सहस्रम्^पुरुष.अनृते (च्)॥
व.16.35 व्यवहारे मृते दारे प्रायश्चित्तम्^कुल.स्त्रियास्^(च्)।
व.16.35 तेषाम्^पूर्व.परिच्छेदात्^छिद्यन्ते(छिद्-)^अत्र^अपवादिभिस्^(च्)॥
व.16.36 उद्वाह.काले रति.संप्रयोगे प्राण.अत्यये सर्व.धन.अपहारे (च्)।
व.16.36 विप्रस्य च^अर्थे हि^अनृतम्^वदेयुस्(वद्-)^पञ्च^अनृतानि^आहुर्(अह्-) अ.पातकानि (च्)॥
व.16.37 स्व.जन.स्व.अर्थे यदि वा^अर्थ.हेतोस्^पक्ष.आश्रयेण^एव वदन्ति(वद्-) कार्यम् (च्)।
व.16.37 ते शब्द.वंशस्य कुलस्य पूर्वान् स्वर्ग.स्थितान्^तान् अपि पातयन्ति(पत्-) (च्)॥
व.16.37 अपि पातयन्ति(पत्-)^इति ॥
व.17.1 ऋणम् अस्मिन् सन्नयति(सम्-नी-)^अमृत.त्वम्^च गच्छति(गम्-) (च्)।
व.17.1 पिता पुत्रस्य जातस्य पश्येत्(पश्-)^चेत्^जीवतस्^मुखम् (च्)॥
व.17.2 अनन्तास्^पुत्रिणाम्^लोकास्^न^अ.पुत्रस्य लोकस्^अस्ति(अस्-).(च्) इति श्रूयते(श्रु-) ॥
व.17.3 अ.पजास्^सन्तु^अत्रिणस्^इति^अभिशापस्^॥(च्f^ऋव्.<1.021.05च्> अप्रजाः सन्त्व् अत्रिणः ॥ )
व.17.4 प्रजाभिस्^अग्ने अमृत.त्वम् अश्याम् इति^अपि निगमस्^भवति(भू-) ॥(च्f^ऋव्.<5.004.10च्> जातवेदो यशो अस्मासु धेहि प्रजाभिर् अग्ने अमृतत्वम् अश्याम् ॥)
व.17.5 पुत्रेण लोकान्^जयति(जि-) पौत्रेण^अनन्त्यम् अश्नुते(अश्-) (च्)।
व.17.5 अथ पुत्रस्य पौत्रेण ब्रध्नस्य^आप्नोति(आप्-) विष्टपम्(च्) इति ॥
व.17.6 क्षेत्रिणस्^पुत्रस्^जनयितुस्^पुत्रस्^इति विवदन्ते(वि-वद्-) ॥
व.17.7 तत्र^उभयथा^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.17.8 यदि^अन्य.गोषु वृषभस्^वत्सानाम्^जनयेत्(जन्-)^शतम् (च्)।
व.17.8 गोमिनाम् एव ते वत्सास्^मोघम्^स्यन्दितम् आर्षभम्(च्) इति ॥
व.17.9 अप्रमत्तास्^रक्षत(रक्ष्-) तन्तुम् एतम्^मा वस्^क्षेत्रे पर.बीजानि वाप्सुस्(वप्-)^। जनयितुस्^पुत्रस्^भवति(भू-) संपराये मोघम्^तेत्ता कुरुते(कृ-) तन्तुम् एतम् इति ॥{ब्ष्प्ष् तेत्ता}{ए वेत्ता}
व.17.10 बहूनाम् एक.जातानाम् एकस्^चेत् पुत्रवान् नरस्^(च्)।
व.17.10 सर्वे ते तेन पुत्रेण पुत्रवन्तस्^इति श्रुतिस्^(च्)॥
व.17.11 बह्वीनाम् एक.पत्नीनाम् एका पुत्रवती यदि (च्)।
व.17.11 सर्वास् तास् तेन पुत्रेण पुत्रवन्त्यस्^इति श्रुतिस्^(च्)॥
व.17.12 द्वादश इति^एव पुत्रास्^पुराण.दृष्टास्^॥
व.17.13 स्वयम् उत्पादितस्^स्व.क्षेत्रे संस्कृतायाम्^प्रथमस्^॥

व.17.14 तत्.अलाभे नियुक्तायाम्^क्षेत्र.जस्^द्वितीयस्^॥
व.17.15 तृतीयस्^पुत्रिका ॥
व.17.16 विज्ञायते(वि-ज्ञा-)^अ.भ्रातृका पुंसस्^पितॄन् अभ्येति(अभि-इ-) प्रतीचीनम्^गच्छति(गम्-) पुत्र.त्वम् ॥
व.17.17 तत्र श्लोकस्^।
व.17.17 अभ्रातृकाम्^प्रदास्यामि(प्र-दा-) तुभ्यम्^कन्याम् अलंकृताम् (च्)।
व.17.17 अस्याम्^यस्^जायते(जन्-) पुत्रस्^स मे पुत्रस्^भवेत्(भू-)^इति (च्)॥
व.17.18 पौनर्भवस्^चतुर्थस्^॥
व.17.19 या कौमारम्^भर्त्तारम् उत्त्सृज्य(उद्-सृज्-)^अन्यैस्^सह चरित्वा(चर्-) तस्य^एव कुटुम्बम् आश्रयति(आ-श्रि-) सा पुनर्.भूस्^भवति(भू-) ॥{ब्ष्प्ष् भर्त्तारम्}{f भर्तारम्}{ब्ष्प्ष् उत्त्सृज्य}{f उत्सृज्य}
व.17.20 या च क्लीबम्^पतितम् उन्मत्तम्^वा भर्त्तारम् उत्सृज्य(उद्-सृज्-)^अन्यम्^पतिम्^विन्दते(विद्-) मृते वा सा पुनर्.भूस्^भवति(भू-) ॥{ब्ष्प्ष् भर्त्तारम्}{f भर्तारम्}
व.17.21 कानीनस्^पञ्चमस्^॥
व.17.22 यम्^पितृ.गृहे^असंस्कृता कामात्^उत्पादयेत्(उद्-पद्-)^मातामहस्य पुत्रस्^भवति(भू-)^इति^आहुर्(अह्-)^॥
व.17.23 अथ^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.17.23 अप्रत्ता दुहिता यस्य पुत्रम्^विन्देत(विद्-) तुल्यतस्^(च्)।
व.17.23 पुत्री मातामहस् तेन दद्यात्(दा-) पिण्डम्^हरेत्(हृ-)^धनम्(च्) इति ॥
व.17.24 गृहे च गूढ.उत्पन्नस्^षष्ठस्^॥
व.17.25 इति^एते दायादास्^बान्धवास् त्रातारस्^महतस्^भयात्^इति^आहुर्(अह्-)^॥
व.17.26 अथ^अ.दायाद.बन्धूनाम्^सहोढस्^एव प्रथमस्^॥
व.17.27 या गर्भिणी संस्क्रियते(संस्-कृ-) सहोढस्^पुत्रस्^भवति(भू-) ॥
व.17.28 दत्तकस्^द्वितीयस्^॥
व.17.29 यम्^माता.पितरौ दद्याताम्(दा-) ॥
व.17.30 क्रीतस्^तृतीयस्^॥
व.17.31 तत्^शुनःशेपेन व्याख्यातम् ॥
व.17.32 हरिश्चन्द्रस्^वै राजा सस्^अजीगर्तस्य सौयवसेस्^पुत्रम्^चिक्राय(कृ-) ॥
व.17.33 स्वयम् उपागतस्^चतुर्थस्^॥
व.17.34 तत्^शुनःशेपेन व्याक्यातम् ॥
व.17.35 शुनःशेपस्^वै यूपे नियुक्तस्^देवतास् तुष्टाव(स्तु-) । तस्य^इह देवतास्^पाशम्^विमुमुचुस्(वि-मुच्-) तम् ऋत्विजस्^ऊचुस्(वच्-)^। मम^एव^अयम्^पुत्रस्^अस्तु(अस्-)^इति तान् ह न संपेदे(सम्-पद्-) । ते संपादयामासुस्(सम्-पद्-)^। एषस्^एव यम्^कामयेत्(कम्-) तस्य पुत्रस्^अस्तु(अस्-)^इति । तस्य ह विश्वामित्रस्^होता^आसीत्(अस्-) तस्य पुत्रत्वम् इयाय(इ-) ॥
व.17.36 अपविद्धस्^पञ्चमस्^॥
व.17.37 यम्^माता.पितृभ्याम् अपास्तम्^प्रतिगृह्णीयात्(प्रति-ग्रह्-) ॥
व.17.38 शूद्रा.पुत्रस्^एव षष्ठस्^भवति(भू-)^इति^आहुर्(अह्-)^इति^एते^अ.दायाद.बान्धवास्^॥
व.17.39 अथ^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.17.39 यस्य पूर्वेषाम्^षण्णाम्^न कस्.चित्^दायादस्^स्यात्(अस्-)^एते तस्य दायम्^हरेरन्(हृ-)^इति ॥
व.17.40 अथ भ्रातॄणाम्^दाय.विभागस्^॥
व.17.41 यस्^च^अन्.अपत्यास् तासाम् आ पुत्र.लाभात् ॥
व.17.42 द्वि.अंशम्^ज्येष्ठस्^हरेत्(हृ-) ॥
व.17.43 गव.अश्वस्य च^अनुदशमम् ॥
व.17.44 अज.अवयस्^गृहम्^च कनिष्ठस्य ॥
व.17.45 कार्ष्णायसम्^गुह.उपकरणानि च मध्यमस्य ॥
व.17.46 मातुस्^पारिणेयम्^स्त्रियस्^विभजेरन्(वि-भज्-) ॥
व.17.47 यदि ब्राह्मणस्य ब्राह्मणी.क्षत्रिया.वैश्यासु पुत्रास्^स्युस्(अस्-)^॥
व.17.48 त्रि.अंशम्^ब्राह्मण्यास्^पुत्रस्^हरेत्(हृ-) ॥

व.17.49 द्वि.अंशम्^राजन्यायास्^पुत्रस्^॥
व.17.50 समम् इतरे विभजेरन्(वि-भज्-) ॥
व.17.51 येन च^एषाम्^स्वयम् उत्पादितम्^स्यात्(अस्-)^द्वि.अंशम् एव हरेत्(हृ-) ॥
व.17.52 अन्.अंशास् तु^आश्रम.अन्तर.गतास्^॥
व.17.53 क्लीब.उन्मत्त.पतितास्^च ॥
व.17.54 भरणम्^क्लीब.उन्मत्तानाम् ॥
व.17.55 प्रेत.पत्नी षट्.मासान् व्रत.चारिणी^अ.क्षार.लवणम्^भुञ्जाना(भुज्-)^अधस्^शयीत(शी-) ॥
व.17.56 ऊर्ध्वम्^षड्भ्यस्^मासेभ्यस्^स्नात्त्वा श्राद्धम्^च पत्ये दत्त्वा(दा-) विद्या.कर्म.गुरु.योनि.संबन्धान् संनिपात्य(सम्-नि-पत्-) पिता भ्राता वा नियोगम्^कारयेत्(कृ-) ॥{ब्ष्प्ष् स्नात्त्वा}{f स्नात्वा}
व.17.57 न स.उन्मादाम् अवशाम्^व्याधिताम्^वा नियुञ्ज्यात्(नि-युज्-) ॥
व.17.58 ज्यायसीम् अपि ॥
व.17.59 षोडश वर्षाणि ॥
व.17.60 न चेत्^आमयावी स्यात्(अस्-) ॥
व.17.61 प्रजापत्ये मुहूर्ते पाणिग्राहवत्^उपचरेत्(चर्-)^अन्यत्र सम्प्रहास्य(सम्-प्र-हस्-) वाच्.पारुष्य.दण्ड.पारुष्यात्^च ॥
व.17.62 ग्रास.आच्छादन.स्नान.अनुलेपनेषु प्राक्.गामिनी स्यात्(अस्-) ॥
व.17.63 अनियुक्तायाम् उत्पन्नस्^उत्पादयितुस्^पुत्रस्^भवति(भू-)^इति^आहुर्(अह्-)^॥
व.17.64 स्यात्(अस्-)^चेत्^नियोगिनोस्^॥
व.17.65 रिक्थ.लोभात्^न^अस्ति(अस्-) नियोगस्^॥
व.17.66 प्रायश्चित्तम्^वा^अपि^उपदिश्य(उप-दिश्-) नियुञ्ज्यात्(नि-युज्-)^इति^एके ॥
व.17.67 कुमारी^ऋतुमती त्रीणि वर्षाणि^उपासीत(उप-आस्-) ॥
व.17.68 त्रिभ्यस्^वर्षेभ्यस्^पतिम्^विन्देत्(विद्-) तुल्यम् ॥
व.17.69 अथ^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.17.69 पितुस्^प्रमादात् तु यदि^इह कन्या वयस्.प्रमाणम्^समतीत्य(सम्-अति-इ-) दीयते(दा-) (च्)।
व.17.69 सा हन्ति(हन्-) दातारम् उदीक्षमाणा(उद्-ईक्ष्-) काल.अतिरिक्ता गुरु.दक्षिणा^इव (च्)॥
व.17.70 प्रयच्छेत्(प्र-यम्-)^नग्निकाम्^कन्याम् ऋतु.काल.भयात् पिता (च्)।
व.17.70 ऋतुमत्याम्^हि तिष्ठन्त्याम्(स्था-)^दोषस्^पितरम् ऋच्छति(ऋ-) (च्)॥
व.17.71 यावन्तस्^कन्याम् ऋतवस्^स्पृशन्ति(स्पृश्-) तुल्यैस्^सकामाम् अभियाच्यमानाम्(अभि-याच्-) (च्)।
व.17.71 भ्रूणानि तावन्ति हतानि ताभ्याम्^माता.पितृभ्याम् इति धर्म.वादस्^(च्)॥
व.17.72 अद्भिस्^वाचा च दत्तायाम्^म्रियेत(मृ-)^आदौ वरस्^यदि (च्)।
व.17.72 न च मन्त्र.उपनीता स्यात्(अस्-) कुमारी पितुस्^एव सा (च्)॥
व.17.73 बलात्^चेत् प्रहृता कन्या मन्त्रैस्^यदि न संस्कृता (च्)।
व.17.73 अन्यस्मै विधिवत्^देया यथा कन्या तथा^एव सा (च्)॥
व.17.74 पाणिग्राहे मृते बाला केवलम्^मन्त्र.संस्कृता (च्)।
व.17.74 सा चेत्^अक्षत.योनिस्^स्यात्(अस्-) पुनस्^संस्कारम् अर्हति(अर्ह्-).(च्) इति ॥
व.17.75 प्रोषित.पत्नी पञ्च वर्षाणि^उपासीत(उप-आस्-) ॥
व.17.76 ऊर्ध्वम्^पञ्चभ्यस्^वर्षेभ्यस्^भर्तृ.सकाशम्^गच्छेत्(गम्-) ॥
व.17.77 यदि धर्म.अर्थाभ्याम्^प्रवासम्(प्र-वस्-)^प्रत्यनुकामा न स्यात्(अस्-)^यथा प्रेते^एवम्^वर्तितव्यम्(वृत्-)^स्यात्(अस्-) ॥
व.17.78 एवम्^ब्राह्मणी पञ्च प्रजाता^अप्रजाता चत्वारि राजन्या प्रजाता पञ्च^अप्रजाता त्रीणि वैश्या प्रजाता चत्वारि^अप्रजाता द्वे शूद्रा प्रजाता त्रीणि^अप्रजाता^एकम् ॥
व.17.79 अतस्^ऊर्ध्वम्^समान.अर्थ.जन्म.पिण्ड.उदक.गोत्राणाम्^पूर्वस्^पूर्वस्^गरीयान् ॥
व.17.80 न तु खलु कुलीने विद्यमाने(विद्-) परगामिनी स्यात्(अस्-) ॥
व.17.81 यस्य पूर्वेषाम्^षण्णाम्^न कस्.चित्^दायादस्^स्यात्(अस्-) सपिण्डास्^पुत्र.स्थानीयास् वा तस्य धनम्^विभजेरन्(वि-भज्-) ॥

व.17.82 तेषाम् अलाभे^आचार्य.अन्तेवासिनौ हरेयाताम्(हृ-) ॥
व.17.83 तयोस्^अलाभे राजा हरेत्(हृ-) ॥
व.17.84 न तु ब्राह्मणस्य राजा हरेत्(हृ-) ॥
व.17.85 ब्रह्म.स्वम्^तु विषम्^घोरम् ॥
व.17.86 न विषम्^विषम् इति^आहुर्(अह्-) ब्रह्म.स्वम्^विषम् उच्यते(वच्-) (च्)।
व.17.86 विषम् एकाकिनम्^हन्ति(हन्-) ब्रह्म.स्वम्^पुत्र.पौत्रकम्(च्) इति ॥
व.17.87 त्रैविद्य.साधुभ्यस्^संप्रयच्छेत्(सम्-प्र-यम्-) संप्रयच्छेत्(सम्-प्र-यम्-)^इति ॥
व.18.1 शूद्रेण ब्राह्मण्याम् उत्पन्नस्^चाण्डालस्^भवति(भू-)^इति^आहुर्(अह्-)^॥
व.18.2 राजन्यायाम्^वैणस्^॥
व.18.3 वैश्यायाम् अन्त्यावसायी ॥
व.18.4 वैश्येन ब्राह्मण्याम् उत्पन्नस्^रामकस्^भवति(भू-)^इति^आहुर्(अह्-)^॥
व.18.5 राजन्यायाम्^पुल्कसस्^॥
व.18.6 राजन्येन ब्राह्मण्याम् उत्पन्नस्^सूतस्^भवति(भू-)^इति^आहुर्(अह्-)^॥
व.18.7अ अथ^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.18.7ब् छन्न.उत्पन्नास्^च ये के.चित् प्रातिलोम्य.गुण.आश्रितास्^(च्)।
व.18.7च् गुण.आचार.परिभ्रंशात् कर्मभिस् तान् विजानीयुस्(वि-ज्ञा-).(च्) इति ॥
व.18.8 एक.अन्तरा.द्वि.अन्तरा.त्रि.अन्तरासु जातास्^ब्राह्मण.क्षत्रिय.वैश्यैस्^अम्बष्ठ.उग्र.निषादास्^भवन्ति(भू-) ॥
व.18.9 शूद्राणाम्^पारशवस्^॥
व.18.10 पारशवस्^न.इव जीवन्(जीव्-)^एव शवस्^भवति(भू-)^इति^आहुर्(अह्-)^॥
व.18.11 एके वै^एतत्^श्मशानम्^ये शूद्रास्^॥
व.18.12 तस्मात्^शूद्र.समीपे न^अध्येतव्यम्(अधि-इ-) ॥
व.18.13अ अथ^अपि यम.गीतान्^श्लोकान् उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.18.13ब् श्मशानम् एतत् प्रत्यक्षम्^ये शूद्रास्^पाप.चारिणस्^(च्)।
व.18.13च् तस्मात्^शूद्र.समीपे तु न^अध्येतव्यम्(अधि-इ-)^कदा.चन (च्)॥
व.18.14अ न शूद्राय मतिम्^दद्यात्^नोच्छिष्टम्^न हविष्कृतम् (च्)।
व.18.14ब् न च^अस्य^उपदिशेत्(उप-दिश्-)^धर्मम्^न च^अस्य व्रतम् आदिशेत्(आ-दिश्-) (च्)॥
व.18.15 यस्^च^अस्य^उपदिशेत्(उप-दिश्-)^धर्मम्^यस्^च^अस्य व्रतम् आदिशेत्(आ-दिश्-) (च्)।
व.18.15 सस्^असंवृत्तम्^तमस्^घोरम्^सह तेन प्रपद्यते(प्र-पद्-).(च्) इति ॥{ब्ष्प्ष् असंवृत्तम्}{f असंवृतम्}
व.18.16 व्रण.द्वारे कृमिस्^यस्य संभवेत(सम्-भू-) कदा.चन (च्)।
व.18.16 प्राजापत्येन शुध्येत(शुध्-) हिरण्यम्^गौस्^वासस्^दक्षिणास्^इति ॥
व.18.17 न^अग्निम्^चित्वा(चि-) रामाम् उपेयात्(उप-इ-) ॥
व.18.18 कृष्ण.वर्णा या रामा रमणाय^एव न धर्माय न धर्माय^इति ॥
व.19.1 स्व.धर्मस्^राज्ञस्^पालनम्^भूतानाम्^तस्य^अनुष्ठानात् सिद्धिस्^॥
व.19.2 भय.कारुण्य.हानम्^जरा.मर्यम्^वै^एतत् सत्त्त्रम् आहुर्(अह्-) विद्वांसस्(विद्-)^॥{ब्ष्प्ष् सत्त्त्रम्}{f सत्त्रम्}
व.19.3 तस्मात्^गार्हस्थ्य.नैयमिकेषु पुरोहितम्^दध्यात्(धा-) ॥
व.19.4 विज्ञायते(वि-ज्ञा-) । ब्रह्म.पुरोहितम्^राष्ट्रम् ऋध्नोति(ऋध्-)^इति ॥
व.19.5 उभयस्य पालनात् ॥
व.19.6 अ.सामर्थ्यात्^च ॥
व.19.7 देश.धर्म.जाति.कुल.धर्मान् सर्वान् एव^एतान् अनुप्रविश्य(अनु-प्र-विश्-) राजा चतुरस्^वर्णान् स्व.धर्मे स्थापयेत्(स्था-) ॥
व.19.8 तेषु^अपचरत्सु(अप-चर्-) दण्डम्^धारयेत्(धृ-) ॥

व.19.9 दण्डस् तु देश.काल.धर्म.वयस्.विद्या.स्थान.विशेषैस्^हिंसा.क्रोशयोस्^कल्प्यस्(कॢप्-)^॥
व.19.10 आगमात्^दृष्ट.अन्तात्^च ॥
व.19.11 पुष्प.फल.उपगान् पादपान् न हिंस्यात्(हिंस्-) ॥
व.19.12 कर्षण.कारण.अर्थम्^च^उपहन्यात्(उप-हन्-) ॥
व.19.13 गार्हस्थ्य.अङ्गानाम्^च मान.उन्माने रक्षिते स्याताम्(अस्-) ॥
व.19.14 अधिष्ठानात्^न नीहारस्^स्व.अर्थानाम् ॥
व.19.15 मान.मूल्य.मात्रम्^नैहारिकम्^स्यात्(अस्-) ॥
व.19.16 महामहयोस्^स्थानात् पथस्^स्यात्(अस्-) ॥
व.19.17 संयाने दश.वाह.वाहिनी द्वि.गुण.कारिणी स्यात्(अस्-) ॥
व.19.18 प्रत्येकम्^प्रपास्^स्युस्(अस्-)^॥
व.19.19 पुंषाम्^शत.अवर.अर्ध्यम्^च^आहवयेत्(आ-ह्वा-) ॥
व.19.20 अव्यर्थास्^स्त्रियस्^स्युस्(अस्-)^॥
व.19.21 कराष्ठीला माषस्^शरमध्यापस्^पादस्^कार्षापणास्^स्युस्(अस्-)^॥
व.19.22 निर्.उदकस् तरस्^मोष्यस्(मुष्-)^॥
व.19.23 अ.करस्^श्रोत्रियस्^राज.पुमान् अ.नाथ.प्रव्रजित.बाल.वृद्ध.तरुण.प्रजातास्^॥
व.19.24 प्राक्.गामिकास्^कुमार्यस्^भृत.पत्न्यस्^च ॥
व.19.25 बाहुभ्याम् उत्तरन्^शत.गुणम्^दद्यात्(दा-) ॥
व.19.26 नदी.कक्ष.वन.दाह.शैल.उपभोगास्^निष्करास्^स्युस्(अस्-)^॥
व.19.27 तत्.उपजीविनस्^वा दद्युस्(दा-)^॥
व.19.28 प्रतिमासम् उद्वाह.करम्^तु^आगमयेत्(आ-गम्-) ॥
व.19.29 राजनि च प्रेते(प्र-इ-) दद्यात्(दा-) प्रासङ्गिकम् ॥
व.19.30 एतेन मातृ.वृत्तिस्^व्याख्याता ॥
व.19.31 राज.महिष्यास्^पितृव्य.मातुलान् राजा बिभृयात्(भृ-) ॥
व.19.32 तत्.बन्धून्^च^अन्यान्^च ॥
व.19.33 राज.पत्न्यस्^ग्रास.आच्छादनम्^लभेरन्(लभ्-) ॥
व.19.34 अन्.इच्छन्त्यस्(इष्-)^वा प्रव्रजेरन्(प्र-व्रज्-) ॥
व.19.35 क्लीब.उन्मत्तान् राजा बिभृयात्(भृ-) ॥
व.19.36 तत्.गामित्वात्^रिक्थस्य ॥
व.19.37 शुल्के च^अपि मानवम्^श्लोकम् उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.19.37 न भिन्न.कार्षापणम् अस्ति(अस्-) शुल्के न शिल्प.वृत्तस्^न शिशौ न दूते (च्)।
व.19.37 न भैक्ष.लब्धे न हृत.अवशेषे न श्रोत्रिये प्रव्रजिते न यज्ञे.(च्) इति ॥
व.19.38 स्तेनस्^अनुप्रवेशात्^न दुष्यते(दुष्-) ॥
व.19.39 शस्त्र.धारी सहोढस्^व्रण.संपन्नस्^व्यपदिष्टस् तु^एकेषाम् ॥
व.19.40 दण्ड्य.उत्सर्गे राजा^एक.रात्रम् उपवसेत्(उप-वस्-) ॥
व.19.41 त्रि.रात्रम्^पुरोहितस्^॥
व.19.42 कृच्छ्रम् अ.दण्ड्य.दण्डने पुरोहितस्^॥
व.19.43 त्रि.रात्रम्^राजा ॥
व.19.44 अथ^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.19.44 अन्न.अदे भ्रूणहा मार्ष्टिस्^पत्यौ भार्या.अपचारिणी (च्)।
व.19.44 गुरौ शिष्यस्^च याज्यस्^च स्तेनस्^राजनि किल्बिषम् (च्)॥

व.19.45 राजभिस्^धृत.दण्डास् तु कृत्वा(कृ-) पापानि मानवास्^(च्)।
व.19.45 निर्मलास्^स्वर्गम् आयान्ति(आ-या-) सन्तस्(अस्-)^सुकृतिनस्^यथा (च्)॥
व.19.46 एनस्^राजानम् ऋच्छति(ऋ-) उत्सृजन्तम्(उद्-सृज्-)^स.किल्बिषम् (च्)।
व.19.46 तम्^चेत्^वा घातयेत्(हन्-)^राजा हन्ति(हन्-) धर्मेण दुष्कृतम्(च्) इति ॥
व.19.47 राज्ञाम् आत्ययिके कार्ये सद्यस्^शौचम्^विधीयते(वि-धा-) (च्)।
व.19.47 तथा न^आत्ययिके नित्यम्^कालस्^एव^अत्र कारणम्(च्) इति ॥
व.19.48 यम.गीतम्^च^अत्र श्लोकम् उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.19.48 न^अद्य दोषस्^अस्ति(अस्-) राज्ञाम्^वै व्रतिनाम्^न च सत्रिणाम् (च्)।
व.19.48 ऐन्द्र.स्थानम् उपासीनास्(उप-आस्-)^ब्रह्म.भूतास्^हि ते सदा.(च्) इति ॥
व.19.48 हि ते सदा^इति ॥
व.20.1 अन्.अभिसंधि.कृते प्रायश्चित्तम् अपराधे ॥
व.20.2 अभिसंधि.कृते^अपि^एके ॥
व.20.3 गुरुस्^आत्मवताम्^शास्ता शास्ता राजा दुर्.आत्मनाम् (च्)।
व.20.3 अथ प्रच्छन्(प्रछ्-)^अ.पापानाम्^शास्ता वैवस्वतस्^यमस्.(च्) इति ॥
व.20.4 तत्र च सूर्य.अभ्युदितस्^सन्(अस्-)^अहस् तिष्ठेत्(स्था-) सावित्रीम्^च जपेत्(जप्-) ॥
व.20.5 एवम्^सूर्य.अभिनिर्मुक्तस्^रात्रौ^आसीत्(आस्-) ॥
व.20.6 कु.नखी श्याव.दन्तस् तु कृच्छ्रम्^द्वादश.रात्रम्^चरेत्(चर्-) ॥
व.20.7 परिवित्तिस्^कृच्छ्रम्^द्वादश.रात्रम्^चरित्वा(चर्-) निविशेत(नि-विश्-) ताम्^च^एव^उपयच्छेत्(उप-यम्-) ॥
व.20.8 अथ परिविविदानस्^कृच्छ्र.अतिकृच्छ्रौ चरित्वा(चर्-) तस्मै दत्त्वा(दा-) पुनर् निविशेत(नि-विश्-) ताम्^च^एव^उपयच्छेत्(उप-यम्-) ॥
व.20.9 अग्रेदिधिषू.पतिस्^कृच्छ्रम्^द्वादश.रात्रम्^चरित्वा(चर्-) निविशेत(नि-विश्-) ताम्^च^उपयच्छेत्(उप-यम्-) ॥
व.20.10 दिधिषू.पतिस्^कृच्छ्र.अतिकृच्छ्रौ चरित्वा(चर्-) तस्मै दत्त्वा(दा-) पुनर् निविशेत्(नि-विश्-) ॥
व.20.11 वीर.हणम्^परस्तात्^वक्ष्यामस्(वच्-)^॥
व.20.12 ब्रह्म.उज्झस्^कृच्छ्रम्^द्वादश.रात्रम्^चरित्वा(चर्-) पुनर् उपयुञ्जीत(उप-युज्-) वेदम् आचार्यात् ॥
व.20.13 गुरु.तल्प.गस्^स.वृषणम्^शिश्नम् उद्धृत्य(उद्-हृ-)^अञ्जलौ^आधाय(आ-धा-) दक्षिणा.मुखस्^गच्छेत्(गम्-)^यत्र^एव प्रतिहन्यात्(प्रति-हन्-) तत्र तिष्ठेत्(स्था-)^आ प्रलयम् ॥
व.20.14 निष्कालकस्^वा घृत.अभ्यक्तस् तप्ताम्^सूर्मीम्^परिष्वजेत्(परि-स्वज्-)^मरणात् पूतस्^भवति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.20.15 आचार्य.पुत्र.शिष्य.भार्यासु च^एवम् ॥
व.20.16 योनिषु गुर्वीम्^सखीम्^गुरु.सखीम् अपपात्रम्^पतिताम्^च गत्वा(गम्-) कृच्छ्र.अब्द.पादम्^चरेत्(चर्-) ॥
व.20.17 एतत्^एव चाण्डाल.पतित.अन्न.भोजनेषु ततस्^पुनर्.उपनयनम्^वपन.आदीनाम्^तु निवृत्तिस्^॥
व.20.18 मानवम्^च^अत्र श्लोकम् उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.20.18 वपनम्^मेखला दण्डस्^भैक्ष.चर्या व्रतानि च (च्)।
व.20.18 एतानि तु निवर्तन्ते(नि-वृत्-) पुनर्.संस्कार.कर्मणि.(च्) इति ॥
व.20.19 मत्या मद्य.पाने तु^असुरायास्^सुरायास्^च^अज्ञाने कृच्छ्र.अतिकृच्छ्रौ घृतम्^प्राश्य(प्र-अश्-) पुनर्.संस्कारस्^च ॥
व.20.20 मूत्र.शकृत्.शुक्र.अभ्यवहारेषु च^एवम् ॥
व.20.21 मद्य.भाण्डे स्थितास्^आपस्^यदि कस्.चित्^द्विजस्^पिबेत्(पा-) पद्म.उदुम्बर.बिल्व.पलाशानाम् उदकम्^पीत्वा(पा-) त्रि.रात्रेण^एव शुध्यति(शुध्-) ॥
व.20.22 अभ्यासे तु सुरायास्^अग्नि.वर्णाम्^ताम्^द्विजस्^पिबेत्(पा-)^मरणात् पूतस्^भवति(भू-)^इति ॥
व.20.23 भ्रूणहनम्^वक्ष्यामस्(वच्-)^ब्राह्मणम्^हत्वा(हन्-) भ्रूणहा भवति(भू-)^अ.विज्ञातम्^च गर्भम् ॥
व.20.24 अ.विज्ञातास्^हि गर्भास्^पुमांसस्^भवति(भू-) तत्मात् पुंस्.कृत्यास्^जुह्वति(हु-)^इति ॥{ब्ष्प्ष् तत्मात्}{f तस्मात्}
व.20.25 भ्रूणहा^अग्निम् उपसमाधाय(उप-सम्-आ-धा-) जुहुयात्(हु-)^एतास्^॥
व.20.26 लोमानि मृत्योस्^जुहोमि(हु-) लोमभिस्^मृत्युम्^वासये(वस्-)^इति प्रथमाम्^। त्वचम्^मृत्योस्^जुहोमि(हु-) त्वचा मृत्युम्^वासये(वस्-)^इति द्वितीयाम्^। लोहितम्^मृत्योस्^जुहोमि(हु-) लोहितेन मृत्युम्^वासये(वस्-)^इति तृतीयाम्^। मांसम्^मृत्योस्^जुहोमि(हु-) मांसेन मृत्युम्^वासये(वस्-)^इति चतुर्थीम्^। स्नावानि मृत्योस्^जुहोमि(हु-) स्नावभिस्^मृत्युम्^वासये(वस्-)^इति पञ्चमीम्^।
मेदस्^मृत्योस्^जुहोमि(हु-) मेदसा ऋत्युम्^वासये(वस्-)^इति षष्ठीम्^। अस्थीनि मृत्योस्^जुहोमि(हु-)^अस्थिभिस्^मृत्युम्^वासये(वस्-)^इति सप्तमीम्^। मज्जानम्^मृत्योस्^जुहोमि(हु-) मज्जाभिस्^मृत्युम्^वासये(वस्-)^इति^अष्टमीम् इति ॥

व.20.27 राज.अर्थे ब्राह्मण.अर्थे वा संग्रामे^अभिमुखम् आत्मानम्^घातयेत्(हन्-) ॥
व.20.28 त्रिस्^अजितस्^वा^अपराद्धस्^पूतस्^भवति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) हि ॥
व.20.29 निरुक्तम्(निर्-वच्-)^हि^एनस्^कनीयस्^भवति(भू-)^इति ॥
व.20.30 तथा^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.20.30 पतितम्^पतित^इति^उक्त्वा(वच्-) चोरम्^चोर^इति वा पुनस्^(च्)।
व.20.30 वचनात् तुल्य.दोषस्^स्यात्(अस्-)^मिथ्या द्विस्^दोषताम्^व्रजेत्(व्रज्-).(च्) इति ॥
व.20.31 एवम्^राजन्याम्^हत्वा(हन्-)^अष्टौ वर्षाणि चरेत्(चर्-) ॥
व.20.32 षट्^वैष्यम् ॥
व.20.33 त्रीणि शूद्रम् ॥
व.20.34 ब्राह्मणीम्^च^आत्रेयीम्^हत्वा(हन्-) सवन.गतौ च राजन्य.वैश्यौ ॥
व.20.35 आत्रेयीम्^वक्ष्यामस्(वच्-)^रजस्वलाम् ऋतु.स्नाताम् आत्रेयीम् आहुर्(अह्-)^॥
व.20.36 अत्र हि^एष्यदग्पत्यम्(?)^भवति(भू-)^इति ॥
व.20.37 अनात्रेयीम्^राजन्य.हिंसायाम् ॥
व.20.38 राजन्याम्^वैश्य.हिंसायाम् ॥
व.20.39 वैश्याम्^शूद्र.हिंसायाम् ॥
व.20.40 शूद्राम्^हत्वा(हन्-) संवत्सरम् ॥
व.20.41 ब्राह्मण.सुवर्ण.हरणे प्रकीर्य(प्र-कॄ-) केशान् राजानम् अभिधावेत्(अभि-धाव्-) स्तेनस्^अस्मि(अस्-) भो शास्तु(शास्-) माम्^भवान् इति तस्मै राजा^औदुम्बरम्^शस्त्रम्^दद्यात्(दा-) तेन^आत्मानम्^प्रमापयेत्(प्र-मा-)^मरणात् पूतस्^भवति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥{ब्ष्प्ष् भो}{f भोस्.}
व.20.42 निष्कालकस्^वा घृत.अक्तस्^गोमय.अग्निना पाद.प्रभृति^आत्मानम् अभिदाहयेत्(अभि-दह्-)^मरणात् पूतस्^भवति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.20.43 अथ^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.20.43 पुरा कालात् प्रमीतानाम्^पापात्^विविध.कर्मणाम् (च्)।
व.20.43 पुनर् आपन्न.देहानाम् अङ्गम्^भवति(भू-) तत्^शृणु(श्रु-) (च्)॥
व.20.44 स्तेनस्^कु.नखी भवति(भू-) श्वित्री भवति(भू-) ब्रह्म.हा (च्)।
व.20.44 सुरा.पस्^श्याव.दन्तस् तु दुश्चर्मा गुरु.तल्प.गस्.(च्) इति ॥
व.20.45 पतित.संप्रयोगे च ब्राह्मेण वा यौनेन वा यास् तेभ्यस्^सकाशात्^मात्रास्^उपलब्धास् तासाम्^परित्यागस् तैस्^च न संवसेत्(सम्-वस्-) ॥
व.20.46 उदीचिम्^दिशम्^गत्वा(गम्-)^अन्.अश्नन्(अश्-) संहिता.अध्ययनम् अधीयानस्(अधि-इ-)^पूतस्^भवति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.20.47 तथा^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.20.47 शरीर.परितापेन तपसा^अध्ययनेन च (च्)।
व.20.47 मुच्यते(मुच्-) पाप.कृत् पापात्^दानात्^च^अपि प्रमुच्यते(प्र-मुच्-) (च्)॥
व.20.47 इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) विज्ञायते(वि-ज्ञा)^इति ॥
व.21.1 शूद्रस्^चेत्^ब्राह्मणीम् अभिगच्छेत्(अभि-गम्-)^वीरणैस्^वेष्टयित्वा(वेष्ट्-) शूद्रम् अग्नौ प्रास्येत्(प्र-अस्-)^ब्राह्मण्यास्^शिरसि वपनम्^कारयित्वा(कृ-) सर्पिषा समभ्यज्य(सम्-अभि-अञ्ज्-) नग्नाम्^कृष्ण.खरम् आरोप्य(आ-रुह्-) महा.पथम् अनुसंव्राजयेत्(अनु-सम्-व्रज्-) पूता भवति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.21.2 वैश्यस्^चेत्^ब्राह्मणीम् अभिगच्छेत्(अभि-गम्-)^लोहित.दर्भैस्^वेष्टयित्वा(वेष्ट्-) वैश्यम् अग्नौ प्रास्येत्(प्र-अस्-)^ब्राह्मण्यास्^शिरसि वपनम्^कारयित्वा(कृ-) सर्पिषा समभ्यज्य(सम्-अभि-अञ्ज्-) नग्नाम्^गौर.खरम् आरोप्य(आ-रुह्-) महा.पथम् अनुसंव्राजयेत्(अनु-सम्-व्रज्-) पूता भवति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.21.3 राजन्यस्^चेत्^ब्राह्मणीम् अभिगच्छेत्(अभि-गम्-)^शर.पत्रैस्^वेष्टयित्वा(वेष्ट्-) राजन्यम् अग्नौ प्रास्येत्(प्र-अस्)^ब्राह्मण्यास्^शिरसि वपनम्^कारयित्वा(कृ-) सर्पिषा समभ्यज्य(सम्-अभि-अञ्ज्-) नग्नाम्^श्वेत.खरम् आरोप्य(आ-रुह्-) महा.पथम् अनुसंव्राजयेत्(अनु-सम्-व्रज्-) पूता भवति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.21.4 एवम्^वैश्यस्^राजन्यायाम् ॥
व.21.5 शूद्रस्^च राजन्या.वैश्ययोस्^॥
व.21.6 मनसा भर्तुस्^अतिचारे त्रि.रात्रम्^यावकम्^क्षीरोदनम्^वा भुञ्जाना(भुज्-)^अधस्^शयीत(शी-)^ऊर्ध्वम्^त्रि.रात्रात्^अप्सु निमग्नायास्^सावित्र्या^अष्ट.शतेन शिरोभिस्^जुहुयात्(हु-) पूता भवति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥{ब्ष्प्ष् क्षीरोदनम्}{f क्षीर.ओदनम्}
व.21.7 वाच्.संबन्धे^एतत्^एव मासम्^चरित्वा(चर्-)^ऊर्ध्वम्^मासात्^अप्सु निमग्नायास्^सावित्र्यास्^चतुर्भिस्^अष्ट.शतैस्^शिरोभिस्^जुहुयात्(हु-) पूता भवति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.21.8 व्यवाये तु संवत्सरम्^घृत.पटम्^धारयेत्(धृ-)^गो.मय.गर्ते कुश.प्रस्तरे वा शयीत(शी-)^ऊर्ध्वम्^संवत्सरात्^अप्सु निमग्नायास्^सावित्री.अष्ट.शतेन शिरोभिस्^जुहुयात्(हु-) पूता भवति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.21.9 व्यवाये तीर्थ.गमने धर्मेभ्यस् तु निवर्तते(नि-वृत्-) (च्)॥
व.21.10 चतस्रस् तु परित्याज्यास्(परि-त्यज्-)^शिष्य.गा गुरु.गा च या (च्)।
व.21.10 पति.घ्नी च विशेषेण जुङ्गित.उपगता च या (च्)॥

व.21.11 या ब्राह्मणी च सुरा.पी न ताम्^देवास्^पतिलोकम्^नयन्ति(नी-)^इह^एव सा चरति(चर्-) क्षीण.पुण्या^अप्सु लुक्^भवति(भू-) शुक्तिका वा ॥
व.21.12 ब्राह्मण.क्षत्रिय.विशाम्^स्त्रियस्^शुद्रेण सङ्गतास्^(च्)।{ब्ष्प्ष् शुद्रेण}{f शूद्रेण}
व.21.12 अप्रजातास्^विशुध्यन्ति(वि-शुध्-) प्रायश्चित्तेन न^इतरास्^(च्)॥
व.21.13 प्रतिलोमम्^चरेयुस्(चर्-) तास्^कृच्छ्रम्^चान्द्रायण.उत्तरम् (च्)॥
व.21.14 पति.व्रतानाम्^गृह.मेधिनीनाम्^सत्य.व्रतानाम्^च शुचि.व्रतानाम् (च्)।
व.21.14 तासाम्^तु लोकास्^पतिभिस्^समानास्^गोमायु.लोका व्यभिचारिणीनाम् (च्)॥
व.21.15 पतति(पत्-)^अर्धम्^शरीरस्य यस्य भार्या सुराम्^पिबेत्(पा-) (च्)।
व.21.15 पतित.अर्ध.शरीरस्य निष्कृतिस्^न विधीयते(वि-धा-) (च्)॥
व.21.16 ब्राह्मणस्^चेत्^अप्रेक्षा.पूर्वम्^ब्राह्मण.दारान् अभिगच्छेत्(अभि-गम्-)^अ.निवृत्त.धर्म.कर्मणस्^कृच्छ्रस्^निवृत्त.धर्म.कर्मणस्^अतिकृच्छ्रस्^॥
व.21.17 एवम्^राजन्य.वैश्ययोस्^॥
व.21.18 गाम्^चेत्^हन्यात्(हन्-) तस्यास्^चर्मणा^अर्द्रेण परिवेष्टितस्^षट्.मासान् कृच्छ्रम्^तप्त.कृच्छ्रम्^वा^आतिष्ठेत्(आ-स्था-) ॥
व.21.19 तयोस्^विधिस्^॥
व.21.20 त्रि.अहम्^दिवा भुङ्के(भुज्-) नक्तम् अश्नाति(अश्-) वै त्रि.अहम् अपि (च्)।
व.21.20 त्रि.अहम् अयाचित.व्रतस् त्रि.अहम्^न भुज्^इति कृच्छ्रस्^(च्)॥
व.21.21 त्रि.अहम् उष्णास्^पिबेत्(पा-)^आपस् त्रि.अहम् उष्णम्^पयस्^पिबेत्(पा-) (च्)।
व.21.21 त्रि.अहम् उष्णम्^घृतम्^पीत्वा(पा-) वायु.भक्षस्^परम्^त्रि.अहम् (च्)॥
व.21.21 इति तप्त.कृच्छ्रस्^॥
व.21.22 ऋषभ.वेहतौ च दद्यात्(दा-) ॥
व.21.23 अथ^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.21.23 त्रयस्^एव पुरा रोगास्^ईर्ष्यास्^अन्.अशनम्^जरा (च्)।
व.21.23 पृषत्.बस्त.वयम्^हत्वा(हन्-) अष्टानवतिम् आहरेत्(आ-हृ-).(च्) इति ॥
व.21.24 श्व.मार्जार.नकुल.सर्प.दर्दुर.मूष्कान् हत्वा(हन्-) कृच्छ्रम्^द्वादश.रात्रम्^चरेत्(चर्-) किम्.चित्^दद्यात्(दा-) ॥
व.21.25 अन्.अस्थिमताम्^तु सत्त्वानाम्^गो.मात्रम्^राशिम्^हत्वा(हन्-) कृच्छ्रम्^द्वादश.रात्रम्^चरेत्(चर्-) किम्.चित्^दद्यात्(दा-) ॥
व.21.26 अस्थिमताम्^तु^एकैकम् ॥
व.21.27 यस्^अग्नीन् अपविध्येत्(अप-व्यध्-) कृच्छ्रम्^द्वादश.रात्रम्^चरित्वा(चर्-) पुनर् आधानम्^कारयेत्(कृ-) ॥
व.21.28 गुरोस्^च^अलीक.निर्बन्धे स.चैलम्^स्नातस्^गुरुम्^प्रसादयेत्(प्र-सद्-) प्रसादात् पूतस्^भवति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.21.29 नास्तिकस्^कृच्छ्रम्^द्वादश.रात्रम्^चरित्वा(चर्-) विरमेत्(वि-रम्-)^नास्तिक्यात् ॥
व.21.30 नास्तिक.वृत्तिस् तु^अतिकृच्छ्रम् ॥
व.21.31 एतेन सोम.विक्रयी व्याख्यातस्^॥
व.21.32 वानप्रस्थस्^दीक्षा.भेदे कृच्छ्रम्^द्वादश.रात्रम्^चरित्वा(चर्-) महाकक्षे वर्धयेत्(वृध्-) ॥
व.21.33 भिक्षुकैस्^वानप्रस्थवत् सोम.वृद्धि.वर्धनम्^स्व.शास्त्र.संस्कारस्^च स्व.शास्त्र.संस्कारस्^च^इति ॥
व.22.1 अथ खलु^अयम्^पुरुषस्^मिथ्या व्याकरोति(वि-आ-कृ-)^अ.याज्यम्^वा याजयति(यज्-)^अ.प्रतिग्राह्यम्^वा प्रतिगृह्णाति(प्रति-ग्रह्-)^अन्.अन्नम्^वा^अश्नाति(अश्-)^अन्.आचरणीयम्(आ-चर्-) एव^आचरति(आ-चर्-) ॥
व.22.2 तत्र प्रायश्चित्तम्^कुर्यात्(कृ-)^न कुर्यात्(कृ-)^इति मीमांसन्ते(मन्-) ॥
व.22.3 न कुर्यात्(कृ-)^इति^आहुर्(अह्-)^॥
व.22.4 न हि कर्म क्षीयते(क्षि-)^इति ॥
व.22.5 कुर्यात्(कृ-)^इति^एव तस्मात्^श्रुति.निदर्शनात् ॥
व.22.6 तरति(तृ-) सर्वम्^पाप्मानम्^तरति(तृ-) ब्रह्म.हत्त्याम्^यस्^अश्वमेधेन यजते(यज्-)^इति ॥{ब्ष्प्ष् हत्त्याम्.}{f हत्याम्.}
व.22.7 इति च^अभिशस्तस्^गोसवेन^अग्निष्टुता यजेत(यज्-) ॥
व.22.8 तस्य निष्क्रयणानि जपस् तपस्^होमस्^उपवासस्^दानम् ॥
व.22.9 उपनिषदस्^वेद.आदयस्^वेद.अन्तास्^सर्व.छन्दस्.सांहितास्^मधूनि^अघमर्षणम् अथर्वशिरस्^रुद्रास्^पुरुषसूक्तम्^राजन(च्f^राजण).रौहिणे सामनी कूष्माण्डानि पावमान्यस्^सावित्री च^इति पावनानि ॥

व.22.10 अथ^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.22.10 वैश्वानरीम्^व्रातपतीम्^पवित्र.इष्टिम्^तथा^एव च (च्)।
व.22.10 सकृत्^ऋतौ प्रयुञ्जानस्(प्र-युज्-)^पुनाति(पू-) दश.पूरुषम्(च्) इति ॥
व.22.11 उपवास.न्यायेन पयस्.व्रतता फल.भक्षता प्रसृत.यावकस्^हिरण्य.प्राशनम्^सोम.पानम् इति मेध्यानि ॥
व.22.12 सर्वे शिला.उच्चयास्^सर्वास्^स्रवन्त्यस्^पुण्यास्^ह्रदास् तीर्थानि^ऋषि.निवास.गोष्ठ.परिष्कन्धास्^इति देशास्^॥
व.22.13 संवत्सरस्^मासस्^चतुर्विंशति.अहर्^द्वादश.अहर्^षट्.अहर्^त्रि.अहर्^अहर्.रात्रास्^इति कालास्^॥
व.22.14 एतानि^एव^अन्.आदेशे विकल्पेन क्रियेरन्(कृ-) ॥
व.22.15 एनःसु गुरुषु गुरूणि लघुषु लघूनि ॥
व.22.16 कृच्छ्र.अतिकृच्छ्रौ चान्द्रायणम् इति सर्व.प्रायश्चित्तिस्^सर्व.प्रायश्चित्तिस्^इति ॥
व.23.1 ब्रह्मचारी चेत् स्त्रियम् उपेयात्(उप-इ-)^अरण्ये चतुष्पथे लौकिके^अग्नौ रक्षस्.दैवतम्^गर्दभम्^पशुम् आलभेत्(आ-लभ्-) ॥
व.23.2 नैरृतम्^वा चरुम्^निर्वपेत्(निर्-वप्-) ॥
व.23.3 तस्य जुहुयात्(हु-) कामाय स्वाहा काम.कामाय स्वाहा नैरृत्यै स्वाहा रक्षस्.देवताभ्यस्^स्वाहा^इति ॥
व.23.4 एतत्^एव रेतसस्^प्रयत्न.उत्सर्गे दिवा स्वप्ने व्रत.अन्तरेषु वा समावर्तनात् ॥
व.23.5 तिर्यक्.योनि.व्यवाये शुक्लम् ऋषभम्^दद्यात्(दा-) ॥
व.23.6 गाम्^गत्वा(गम्-) शूद्रा.अवधेन दोषस्^व्याख्यातस्^॥
व.23.7 ब्रह्मचारिणस्^शव.कर्मणस्^व्रतात्^निवृत्तिस्^॥
व.23.8 अन्यत्र माता.पित्रोस्^॥
व.23.9 स चेत्^व्याधीयीत(वि-आ-अधि-इ-) कामम्^गुरोस्^उच्छिष्टम्^भेषज.अर्थम्^सर्वम्^प्राश्नीयात्(प्र-अश्-) ॥
व.23.10 गुरुप्रयुक्तस्^चेत्^म्रियेत(मृ-) त्रीन् कृच्छान्^चरेत्(चर्-)^गुरुस्^॥{ब्ष्प्ष् कृच्छान्}{f कृच्छ्रान्}
व.23.11 ब्रह्मचारी चेत्^मांसम् अश्नीयात्(अश्-)^उच्छिष्ट.भोजनीयम्^कृच्छ्रम्^द्वादश.रात्रम्^चरित्वा(चर्-) व्रत.शेषम्^समापयेत्(सम्-आप्-) ॥
व.23.12 श्राद्ध.सूतक.भोजनेषु च^एवम् ॥
व.23.13 अ.कामत.उपनतम्^मधु वाजसनेयके न दुष्यति(दुष्-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.23.14 यस्^आत्म.त्यागी^अभिशस्तस्^भवति(भू-) सपिण्डानाम्^प्रेत.कर्म.छेदस्^॥
व.23.15 काष्ठ.जल.लोष्ट.पाषाण.शस्त्र.विष.रज्जुभिस्^यस्^आत्मानम् अवसादयति(अव-सद्-) सस्^आत्महा भवति(भू-) ॥
व.23.16 अथ^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.23.16 यस्^आत्म.त्यागिनस्^कुर्यात्(कृ-) स्नेहात् प्रेत.क्रियाम्^द्विजस्^(च्)।
व.23.16 स तप्त(तप्-).कृच्छ्र.सहितम्^चरेत्(चर्-)^चान्द्रायण.व्रतम्(च्) इति ॥
व.23.17 चान्द्रायणम्^परस्तात्^वक्ष्यामस्(वच्-)^॥
व.23.18 आत्म.हनन.अध्यवसाये त्रि.रात्रम् ॥
व.23.19 जीवन्(जीव्-)^आत्मत्यागी कृछ्रं द्वादश.रात्रम्^चरेत्(चर्-) त्रि.रात्रम्^हि^उपवसेत्(उप-वस्-)^नित्यम्^स्निग्धेन वाससा प्राणान् आत्मनि च^आयम्य(आ-यम्-) त्रिस्^पठेत्(पठ्-)^अघमर्षणम् इति ॥{ब्ष्प्ष् कृछ्रं}{f कृच्छ्रं}
व.23.20 अपि वा^एतेन कल्पेन गायत्रीम्^परिवर्तयेत्(परि-वृत्-) ॥
व.23.21 अपि वा^अग्निम् उपसमाधाय(उप-सम्-आ-धा-) कूष्माण्डैस्^जुहुयात्(हु-)^धृतम् ॥
व.23.22 यत्^च^अन्यत्^महापातकेभ्यस्^सर्वम् एतेन पूयते(पू-)^इति ॥
व.23.23 अथ^अपि^आचमेत्(आ-चम्-)^अग्निस्^च मा मन्युस्(मन्-)^च^इति प्रातर्मनसा पापम्^ध्यात्वोंपूर्वास्^सत्यान्ता व्याहृतीस्^जपेत्(जप्-)^अघमर्षणम्^वा पठेत्(पठ्-) ॥{ध्यात्वोंपूर्वास् < ध्यात्वा(ध्या-). ओंपूर्वास्}
व.23.24 मानुष.अस्थि स्निग्धम्^स्पृष्ट्वा(स्पृश्-) त्रि.रात्रम् आशौचम् ॥
व.23.25 अस्निग्धे तु^अहर्.रात्रम् ॥
व.23.26 शव.अनुगमने च^एवम् ॥
व.23.27 अधीयानानाम्(अधि-इ-) अन्तरा.गमने^अहर्.रात्रम् अभोजनम् ॥
व.23.28 त्रि.रात्रम् अभिषेकस्^विवासस्^च^अन्योन्येन ॥
व.23.29 श्व.मार्जार.नकुल.शीघ्र.गाणाम् अहर्.रात्रम् ॥

व.23.30 श्व.कुक्कुट.ग्राम्यशूकर.कङ्क.गृध्र.भास.पारावत.मानुष.काक.उलूक.मांस.अदने सप्त.रात्रम् उपवासस्^निष्पुरीषीभावस्^घृत.प्राशस्^पुनस्^संस्कारस्^च ॥
व.23.31 ब्राह्मणस् तु शुना दष्टस्^नदीम्^गत्वा(गम्-) समुद्र.गाम् (च्)।
व.23.31 प्राणायाम.शतम्^कृत्वा(कृ-) घृतम्^प्राश्य(प्र-अश्-) ततस्^शुचिस्.(च्) इति ॥
व.23.33 श्व.चाण्डाल.पतित.उपस्पर्शने स.चैलम्^स्नातस्^सद्यस्^पूतस्^भवति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.23.34 पतित.चाण्डाल.आराव.श्रवणे त्रि.रात्रम्^वाच्.यता अन्.अश्नन्तस्(अश्-)^आसीरन्(आस्-) ॥
व.23.35 सहस्र.परमम्^वा तत्.अभ्यसन्तस्^पूतास्^भवन्ति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.23.36 एतेन^एव गर्हित.अध्यापक.याजकास्^व्याख्यातास्^दक्षिणा.त्यागात्^च पूतास्^भवन्ति(भू-)^इति विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.23.37 एतेन^एव^अभिशस्तस्^व्याख्यातस्^॥
व.23.38 भ्रूण.हत्त्यायाम्^द्वादश.रात्रम् अब्.भक्षस्^द्वादश.रात्रम् उपवसेत्(उप-वस्-) ॥{ब्ष्प्ष् हत्त्यायाम्.}{f हत्यायाम्.}
व.23.39 ब्राह्मणम् अनृतेन^अभिशंस्य(अभि-शंस्-) पतनीयेन^उपपतनीयेन वा मासम् अब्.भक्षस्^शुद्धवतीस्^आवर्तयेत्(आ-वृत्-) ॥
व.23.40 अश्वमेध.अवभृथम्^वा गच्छेत्(गम्-) ॥
व.23.41 एतेन^एव चाण्डालीव्यवायस्^व्याख्यातस्^॥
व.23.42 अथ^अपरस्^कृच्छ्र.विधिस्^साधारणस्^व्यूढस्^॥
व.23.43 अहर्^प्रातर् अहर् नक्तमहर् एकम् अयाचितम् (च्)।
व.23.43 अहर्^पराकम्^तन्त्रैकम् एवम्^चतुस्.अहौ परौ (च्)॥
व.23.43 अनुग्रह.अर्थम्^विप्राणाम्^मनुस्^धर्म.भृताम्^वरस्^(च्)।
व.23.43 बाल.वृद्ध.आतुरेषु^एवम्^शिशु.कृच्छ्रम् उवाच(वच्-) ह (च्)॥
व.23.44 अथ चान्द्रायण.विधिस्^॥
व.23.45 मासस्य कृष्ण.पक्ष.आदौ ग्रासान् अद्यात्(अद्-)^चतुर्दश (च्)।
व.23.45 ग्रास.उपचय.भोजी स्यात्(अस्-) पक्ष.शेषम्^समापयेत्(सम्-आप्-) (च्)॥
व.23.45 एवम्^हि शुक्ल.पक्ष.आदौ ग्रासम् एकम्^तु भक्षयेत्(भक्ष्-) (च्)।
व.23.45 ग्रास.अपचय.भोजी स्यात्(अस्-) पक्ष.शेषम्^समापयेत्(सम्-आप्-) (च्)॥
व.23.46 अत्र^एव गायेत्(गै-) सामानि अपि वा व्याहृतीस्^जपेत्(जप्-) (च्)॥
व.23.47 एष चान्द्रायणस्^मासस्^पवित्रम् ऋषि.संस्तुतस्^(च्)।
व.23.47 अनादिष्टेषु सर्वेषु प्रायश्चित्तम्^विधीयते(वि-धा-) (च्)॥
व.23.47 विधीयते(वि-धा-)^इति ॥
व.24.1 अथ^अतिकृच्छ्रस्^॥
व.24.2 त्रि.अहम्^प्रातर्^तथा सायम् अयाचितम्^पराकस्^इति कृच्छ्रस्^यावत् सकृत्^आददीत(आ-दा-) तावत्^अश्नीयात्(अश्-) पूर्ववत् सस्^अतिकृच्छ्रस्^॥
व.24.3 कृच्छ्रस्^अब्.भक्षस्^स कृछ्र.अतिकृच्छ्रस्^॥{ब्ष्प्ष् कृछ्र}{f कृच्छ्र}
व.24.4 कृच्छ्राणाम्^व्रत.रूपाणि ॥
व.24.5 श्मश्रु.केशान् वापयेत्(वप्-)^भ्रुवस्.अक्षि.लोम.शिखा.वर्जम्^नखान् निकृत्य(नि-कृत्-)^एक.वासस्^अनिन्दित.भोजी [सकृत्^भैक्षम् अनिन्दितं] त्रिषवणम् उदक.उपस्पर्शी दण्डी कमण्डलुस्^स्त्री.शूद्र.संभाषण.वर्जी स्थान.आसन.शीलस्^अहर्^तिष्ठेत्(स्था-)^रात्रौ^असीत(अस्-)^इति^आह भगवान् वसिष्ठस्^॥
व.24.6 स तत्^यत्^एतत्^धर्म.शास्त्रम्^न^अ.पुत्राय न^अ.शिष्याय न^अ.संवत्सर.उषिताय दद्यात्(दा-) ॥
व.24.7 सहस्रम्^दक्षिणास्^ऋषभ.एकादशास्^गुरु.प्रसादस्^वा गुरु.प्रसादस्^वा^इति ॥
व.25.1 अविख्यापित.दोषाणाम्^पापानाम्^महताम्^तथा (च्)।
व.25.1 सर्वेषाम्^च^उपपापानाम्^शुद्धिम्^वक्ष्यामि(वच्-)^अशेषतस्^(च्)॥
व.25.2 आहिताग्नेस्^विनीतस्य वृद्धस्य विदुषस्(विद्-)^अपि वा (च्)।
व.25.2 रहस्य.उक्तम्^प्रायश्चित्तम्^पूर्व.उक्तम् इतरे जनास्^(च्)॥
व.25.3 प्राणायामैस्^पवित्रैस्^च दानैस्^होमैस्^जपैस् तथा (च्)।
व.25.3 नित्य.युक्तास्^प्रमुच्यन्ते(प्र-मुच्-) पातकेभ्यस्^न संशयस्^(च्)॥
व.25.4 प्राणायामान् पवित्राणि व्याहृतीस्^प्रणवम्^तथा (च्)।

व.25.4 पवित्र.पाणिस्^आसीनस्(आस्-)^ब्रह्म नैत्यकम् अभ्यसेत्(अभि-अस्-) (च्)॥
व.25.5 आवर्तयन्(आ-वृत्-) सदा युक्तस्^प्राणायामान् पुनर्^पुनर्^(च्)।
व.25.5 आ लोम.अग्रात्^नख.अग्रात्^च तपस् तप्यतु(तप्-) उत्तमम् (च्)॥
व.25.6 निरोधात्^जायते(जन्-) वायुस्.वायोस्^अग्निस्^हि जायते(जन्-) (च्)।
व.25.6 तापेन^आपस्^अथ जायन्ते(जन्-) ततस्^अन्तस्^शुध्यते(शुध्-) त्रिभिस्^(च्)॥
व.25.7 न ताम्^तीव्रेण तपसा न स्वाध्यायैस्^न च^इज्यया (च्)।
व.25.7 गतिम्^गन्तुम्^द्विजास्^शक्तास्^योगात् संप्रा वन्ति याम् (च्)॥{ब्ष्प्ष् संप्रा वन्ति}{f संप्राप्नुवन्ति(सम्-प्र-आप्-)}
व.25.8 योगात् संप्राप्यते(सम्-प्र-आप्-) ज्ञानम्^योगस्^धर्मस्य लक्षणम् (च्)।
व.25.8 योगस्^परम्^तपस्^नित्यम्^तस्मात्^युक्तस्^सदा भवेत्(भू-) (च्)॥
व.25.9 प्रणवे नित्य.युक्तस् स्यात्(अस्-)^व्याहृतीषु च सप्तसु (च्)।
व.25.9 त्रि.पदायाम्^च गायत्र्याम्^न भयम्^विद्यते(विद्-) क्व.चित् (च्)॥
व.25.10 प्रणवात्^यास् तथा वेदास्^प्रणवे पर्यवस्थितास्^(च्)।
व.25.10 वाच्.मयम्^प्रणवस्^सर्वम्^तस्मात् प्रणवम् अभ्यसेत्(अभि-अस्-) (च्)॥
व.25.11 एक.अक्षरम्^परम्^ब्रह्म पावनम्^परमम्^स्मृतम् (च्)॥
व.25.12 सर्वेषाम् एव पापानाम्^सङ्करे समुपस्थिते (च्)।
व.25.12 अभ्यासस्^दश.साहस्रस्^सावित्र्यास्^शोधनम्^महत् (च्)॥
व.25.13 स.व्याहृतिम्^स.प्रणवाम्^गायत्रीम्^शिरसा सह (च्)।
व.25.13 त्रिस्^पठेत्(पठ्-)^आयत.प्राणस्^प्राणायामस्^सस्^उच्यते(वच्-) (च्)॥
व.25.13 सस्^उच्यते(वच्-)^इति ॥
व.26.1 प्राणायामान् धारयेत्(धृ-) त्त्रीन्यस्^यथाविधि^अतन्द्रितस्^(च्)।{ब्ष्प्ष् त्त्रीन्}{f त्रीन्}
व.26.1 अहर्.रात्र.कृतम्^पापम्^तत्.क्षणात्^एव नश्यति(नश्-) (च्)॥
व.26.2 कर्मणा मनसा वाचा यत्^अह्ना कृतम् ऐनसम् (च्)।
व.26.2 आसीनस्(आस्-)^पश्चिमाम्^सन्ध्याम्^प्राणायामैस्^व्यपोहति(वि-अप-ऊह्-) (च्)॥
व.26.3 कर्मणा मनसा वाचा यत्^रात्र्या कृतम् ऐनसम् (च्)।
व.26.3 उत्तिष्ठन्(उद्-स्था-) पूर्व.सन्ध्याम्^तु प्राणायामैस्^व्यपोहति(वि-अप-ऊह्-) (च्)॥
व.26.4 स.व्याहृतिकास्^स.प्रणवास्^प्राणायामास् तु षोडश (च्)।
व.26.4 अपि भ्रूणहनम्^मासात्पुनन्ति(पू-)^अहर्.अहस्^कृतास्^(च्)॥
व.26.5 जप्त्वा(जप्-) कौत्सम् अप^इति^एतद्वासिष्ठम्^च त्रिचम्^प्रति (च्)।(च्f^ऋव्.<1.097.01अ> अप नः शोशुचद् अघम् अग्ने शुशुग्ध्य् आ रयिम् ।ऋव्.<7.080.01अ> प्रति स्तोमेभिर् उषसं वसिष्ठा गीर्भिर् विप्रासः प्रथमा अबुध्रन् ।)
व.26.5 माहित्रम्^शुद्धवत्यस्^च सुरापस्^अपि विशुध्यति(वि-शुध्-) (च्)॥
व.26.6 सकृत्^जप्त्वा(जप्-)^अस्यवामीयम्^शिव.सङ्कल्पम् एव च (च्)।
व.26.6 सुवर्णम् अपहृत्य(अप-हृ-)^अपि क्षणात्^भवति(भू-) निर्.मलस्^(च्)॥
व.26.7 हविष्यन्तीयम् अभ्यस्य(अभि-अस्-) न तम् अंहस्^इति त्रिचम्^(च्)।(च्f^ऋव्.<10.126.01अब्> न तम् अंहो न दुरितं देवासो अष्ट मर्त्यम् ।)
व.26.7 सूक्तम्^च पौरुषम्^जप्त्वा(जप्-) मुच्यते(मुच्-) गुरु.तल्प.गस्^(च्)॥
व.26.8 अपि वा^अप्सु निमज्जानस् त्रिस्^जपेत्(जप्-)^अघमर्षणम् (च्)।
व.26.8 यथा^अश्वमेध.अवभृथस् तादृशम्^मनुस्^अब्रवीत्(ब्रू-) (च्)॥
व.26.9 आरभ्भ.यज्ञात्^जप.यज्ञस्^विशिष्ठस्^दशभिस्^गुणैस्^(च्)।{ब्ष्प्ष् आरभ्भ}{f आरम्भ}
व.26.9 उपांशुस्^स्यात्(अस्-)^शत.गुणस्^साहस्रस्^मानसस्^स्मृतस्^(च्)॥
व.26.10 ये पाक.यज्ञास्^चत्वारस्^विधि.यज्ञ.समन्वितास्(सम्-अनु-इ-)^(च्)।
व.26.10 सर्वे ते जप.यज्ञस्य कलाम्^न^अर्हन्ति(अर्ह्-) षोडशीम् (च्)॥
व.26.11 जाप्येन(जप्-)^एव तु संसिध्येत्(सम्-सिध्-)^ब्राह्मणस्^न^अत्र संशयस्^(च्)।

व.26.11 कुर्यात्(कृ-)^अन्यम्^न वा कुर्यात्(कृ-)^मैत्रस्^ब्राह्मणस्^उच्यते(वच्-) (च्)॥
व.26.12 जापिनाम्^होमिनाम्^च^एव ध्यायिनाम्^तीर्थ.वासिनाम् (च्)।
व.26.12 न परिवसन्ति(परि-वस्-) पापानि ये च स्नातास्^शिरस्.व्रतैस्^(च्)॥
व.26.13 यथा^अग्निस्^वायुना धूतस्^हविषा च^एव दीप्यते(दीप्-) (च्)।
व.26.13 एवम्^जाप्य.परस्^नित्यम्^ब्राह्मणस्^संप्रदीप्यते(सम्-प्र-दीप्-) (च्)॥
व.26.14 स्व.अध्याय.अध्यायिनाम्^नित्यम्^नित्यम्^च प्रयत.आत्मनाम् (च्)।
व.26.14 जपताम्(जप्-)^जुह्वताम्(हु-)^च^अपि विनिपातस्^न विद्यते(विद्-) (च्)॥
व.26.15 सहस्र.परमाम्^देवीम्^शत.मध्याम्^दश.अवराम् (च्)।
व.26.15 शुद्धि.कामस्^प्रयुञ्जीत(प्र-युज्-) सर्व.पापेषु^अपि स्थितस्^(च्)॥
व.26.16 क्षत्रियस्^बाहु.वीर्येण तरेत्(तृ-)^आपदम् आत्मनस्^(च्)।
व.26.16 धनेन वैश्य.शुद्रौ तु जपैहोमैस्^द्विज.उत्तमस्^(च्)॥{ब्ष्प्ष् शुद्रौ}{f शूद्रौ}{ब्ष्प्ष् जपै}{f जपैस्. }
व.26.17 यथा^अश्वास्^रथ.हीनास्^स्युस्(अस्-)^रथस्^वा^अश्वैस्^विना यथा (च्)।
व.26.17 एवम्^तपस् तु^अ.विद्यस्य विद्या वा^अपि^अ.तपस्विनस्^(च्)॥
व.26.18 यथा^अन्नम्^मधु.संयुक्तम्^मधु वा^अन्नेन संयुतम् (च्)।
व.26.18 एवम्^तपस्^च विद्या च संयुक्तम्^भेषजम्^महत् (च्)॥
व.26.19 विद्या.तपोभ्याम्^संयुक्तम्^ब्राह्मणम्^जप.नैत्यकम् (च्)।
व.26.19 सदा^अपि पाप.कर्माणम् एनस्^न प्रतियुज्यते(प्रति-युज्-) (च्)॥
व.26.19 एनस्^न प्रतियुज्यते(प्रति-युज्-)^इति ॥
व.27.1 यदि^अकार्य.शतम्^साग्रम्^कृतम्^वेदस्^च धार्यते(धृ-) (च्)।
व.27.1 सर्वम्^तत् तस्य वेद.अग्निस्^दहति(दह्-)^अग्निस्^इव^इन्धनम् (च्)॥
व.27.2 यथा जात.बलस्^वह्निस्^दहति(दह्-)^आर्द्रान् अपि द्रुमान् (च्)।
व.27.2 तथा दहति(दह्-) वेद.अग्निस्^कर्म.जम्^दोषम् आत्मनस्^(च्)॥
व.27.3 हत्वा(हन्-)^अपि स इमान् लोकान् भुञ्जानस्(भुज्-)^अपि यतस् ततस्^(च्)।
व.27.3 ऋच्.वेदम्^धारयन्(धृ-) विप्रस्^न^एनस्^प्राप्नोति(प्र-आप्-) किम्.चन (च्)॥
व.27.4 न वेद.बलम् आश्रित्य(आ-श्रि-) पाप.कर्म.रतिस्^भवेत्(भू-) (च्)।
व.27.4 अ.ज्ञानात्^च प्रमादात्^च दह्यते(दह्-) कर्म न^इतरत् (च्)॥
व.27.5 तपस् तप्यति(तप्-) यस्^अरण्ये मुनिस्^मूल.फल.अशनस्(अश्-)^(च्)।
व.27.5 ऋचम् एकाम्^च यस्^अधीते(अधि-इ-) तत्^च तानि च तत् समम् (च्)॥
व.27.6 इतिहास.पुराणाभ्याम्^वेदम्^समुपबृंहयेत्(सम्-उप-बृह्-) (च्)।
व.27.6 बिभेति(भी-)^अल्प.श्रुतात्^वेदस्^माम् अयम्^प्रहरिष्यति(प्र-हृ-) (च्)॥
व.27.7 वेद.अभ्यासस्^अन्वहम्^शक्त्या महा.यज्ञ.क्रिया.क्रमस्^(च्)।
व.27.7 नाशयति(नश्-)^आशु पापानि महापातक.जानि^अपि (च्)॥
व.27.8 वेद.उदितम्(वद्-)^स्वकम्^कर्म नित्यम्^कुर्यात्(कृ-)^अतन्द्रितस्^(च्)।
व.27.8 तत्^हि कुर्वन्(कृ-) यथाशक्त्या प्राप्नोति(प्र-आप्-) परमाम्^गतिम् (च्)॥
व.27.9 याजन.अध्यापनात्^यौनात् तथा^एव^असत्.प्रतिग्रहात् (च्)।
व.27.9 विप्रेषु न भवेत्(भू-)^दोषस्^ज्वलन.अर्क.समस्^हि सस्^(च्)॥
व.27.10 शङ्का.स्थाने समुत्पन्ने अभोज्य.भोज्य.संज्ञके (च्)।
व.27.10 आहार.शुद्धिम्^वक्ष्यामि(वच्-) तत्^मे निगदतस्^शृणु(श्रु-) (च्)॥
व.27.11 अ.क्षार.लवणाम्^रूक्षाम्^पिबेत्(पा-).ब्राह्मीम्^सुवर्चलाम् (च्)।
व.27.11 त्रि.रात्रम्^शङ्ख.पुष्पीम्^च ब्राह्मणस्^पयसा सह (च्)॥

व.27.12 पलाश.बिल्ब.पत्राणि कुशान् पद्मान् उदुम्बरान् (च्)।
व.27.12 क्वाथयित्वा(क्वथ्-) पिबेत्(पा-)^आपस् त्रि.रात्रेण^एव शुध्यति(शुध्-) (च्)॥
व.27.13 गो.मूत्रम्^गो.मयम्^क्षीरम्^दधि सर्पिस्^कुश.उदकम् (च्)।
व.27.13 एक.रात्र.उपवासस्^च श्व.पाकम् अपि शोधयेत्(शुध्-) (च्)॥
व.27.14 गो.मूत्रम्^गो.मयम्^च^एव क्षीरम्^दधि घृतम्^तथा (च्)।
व.27.14 पञ्च.रात्रम्^तत्.आहारस्^पञ्च.गव्येन शुध्यति(शुध्-) (च्)॥
व.27.15 यवान् विधिना^उपयुञ्जानस्(उप-युज्-)^प्रत्यक्षेण^एव शुध्यति(शुध्-) (च्)।
व.27.15 विशुद्ध.भावे शुद्धास्^स्युस्(अस्-)^अशुद्धे तु स.रागिणस्^(च्)॥
व.27.16 हविष्यान् प्रातर् आशान्^त्रीन् सायम् आशान्^तथा^एव च (च्)।
व.27.16 अयाचितम्^तथा^एव स्यात्(अस्-)^उपवास.त्रयम्^भवेत्(भू-) (च्)॥
व.27.17 अथ चेत् त्वरते(त्वर्-) कर्तुम्(कृ-)^दिवसम्^मारुत.आशनस्^(च्)।
व.27.17 रात्रौ जल.आशये व्युष्टस्^प्राजापत्येन तत् समम् (च्)॥
व.27.18 सावित्री.अष्ट.सहस्रम्^तु जपम्^कृत्वा(कृ-)^उत्थिते रवौ (च्)।
व.27.18 मुच्यते(मुच्-) पातकैस्^सर्वैस्^यदि न ब्रह्म.हा भवेत्(भू-) (च्)॥
व.27.19 यस्^वै स्तेनस्^सुरा.पस्^वा भ्रूणहा गुरु.तल्प.गस्^(च्)।
व.27.19 धर्म.शास्त्रम् अधीत्य(अधि-इ-)^एव मुच्यते(मुच्-) सर्व.पातकैस्^(च्)॥
व.27.20 दुरितानाम्^दुरिष्टानाम्^पापानाम्^महताम्^तथा (च्)।
व.27.20 कृच्छ्रम्^चान्द्रायणम्^च^एव सर्व.पाप.प्रणाशनम् (च्)॥
व.27.21 एकैकम्^वर्धयेत्(वृध्-) पिण्डम्^शुक्ले कृष्णे च ह्रासयेत्(ह्रस्-) (च्)।
व.27.21 अमावास्याम्^न भुञ्जीत(भुज्-) एवम्^चान्द्रायणस्^विधिस्^(च्)॥
व.27.21 एवम्^चान्द्रायाणस्^विधिस्^इति ॥
व.28.1 न स्त्री दुष्यति(दुष्-) जारेण न विप्रस्^वेद.कर्मणा (च्)।
व.28.1 न^आपस्^मूत्र.पुरीषेण न^अग्निस्^दहन.कर्मणा (च्)॥
व.28.2 स्वयम्^विप्रतिपन्ना वा यदि वा विप्रवासिता (च्)।
व.28.2 बलात् कार.उपभुक्ता वा चोर.हस्त.गता^अपि वा (च्)॥
व.28.3 न त्याज्या(त्यज्-) दूषिता नारी न^अस्यास् त्यागस्^विधीयते(वि-धा-) (च्)।
व.28.3 पुष्प.कालम् उपासीत(उप-आस्-) ऋतु.कालेन शुध्यति(शुध्-) (च्)॥
व.28.4 स्त्रियस्^पवित्रम् अतुलम्^न^एतास्^दुष्यन्ति(दुष्-) कर्हि.चित् (च्)।
व.28.4 मासि मासि रजस्^हि^आसाम्^दुष्कृतानि^अपकर्षति(अप-कृष्-) (च्)॥
व.28.5 पूर्वम्^स्त्रियस्^सुरैस्^भुक्तास्^सोम.गन्धर्व.वह्निभिस्^(च्)।
व.28.5 गच्छन्ति(गम्-) मानुषान् पश्चानैता दुष्यन्ति(दुष्-) धर्मतस्^(च्)॥{ब्ष्प्ष् पश्चानैता}{f पश्चात्. न. एतास्.}
व.28.6 तासाम्^सोमस्^अददत्(दा-)^शौचम्^गन्धर्वस्^शिक्षिताम्^गिरम् (च्)।
व.28.6 अग्निस्^च सर्व.मेध्यत्वम्^तस्मात्^निस्कल्मषास्^स्त्रियस्^(च्)॥
व.28.7 त्रीणि स्त्रियस्^पातकानि लोके धर्म.विदस्^विदुस्(विद्-)^(च्)।{ब्ष्प्ष् स्त्रियस्}{f स्त्रियास्}
व.28.7 भर्तृ.वधस्^भ्रूण.हत्या स्वस्य गर्भस्य पातनम् (च्)॥
व.28.8 वत्सस्^प्रस्रवणे मेध्यस्^शकुनिस्^फल.पातने (च्)।
व.28.8 स्त्रियस्^च रति.संसर्गे श्वा मृग.ग्रहणे शुचिस्^(च्)॥
व.28.9 अज.अश्वास्^मुखतस्^मेध्यास् गावस्^मेध्यास् तु सर्वतस्^(च्)॥[भ्लेर् सेएम्स् तो रेअद्: गावो मेध्याश् च पृष्ठतः, अल्सो च्f. डेवल ॠउओतेद् इन् क्क्. शुद्धि-काण्ड प्.176:1]
व.28.10 सर्व.वेद.पवित्राणि वक्ष्यामि(वच्-)^अहम् अतस्^परम्^(च्)।
व.28.10 येषाम्^जपैस्^च होमैस्^च पूयन्ते(पू-) न^अत्र संशयस्^(च्)॥

व.28.11 अघमर्षणम्^देव.कृतम्^शुद्धवत्यस् तरत्समास्^(च्)।
व.28.11 कूष्माण्डानि पावमान्यस्^दुर्गासावित्रिस्^एव च (च्)॥
व.28.12 अतीषङ्गास्^पदस्तोभास्^सामानि व्याहृतीस् तथा (च्)।
व.28.12 भारुण्डानि सामानि च गायत्रम्^रैवतम्^तथा (च्)॥
व.28.13 पुरुष.व्रतम्^च भासम्^च तथा देव.व्रतानि च (च्)।
व.28.13 अब्लिङ्गम्^बार्हस्पत्यम्^तु वाच्.सूक्तम्^मधु.ऋचस् तथा (च्)॥
व.28.14 शतरुद्रियम् अथर्वशिरस् त्रिसुपर्णम्^महाव्रतम् (च्)।
व.28.14 गो.सूक्तम्^च^अश्व.सूक्तम्^च शुद्धाशुद्धीये सामनी (च्)॥
व.28.15 त्रीण् आज्यदोहानि रथन्तरम्^च अग्नेस्^व्रतम्^वामदेव्यम्^बृहत्^च (च्)।
व.28.15 एतानि जप्तानि पुनन्ति(पू-) जन्तून्जाति.स्मरत्वम्^लभते(लभ्-) यदि^इच्छेत्(इष्-) (च्)॥
व.28.16 अग्नेस्^अपत्यम्^प्रथमम्^सुवर्णम्^भूस्^वैष्णवी सूर्य.सुतास्^च गावस्^(च्)।
व.28.16 तासाम् अनन्तम्^फलम् अश्नुवीत(अश्-) यस्^कान्.चनम्^गाम्^च महीम्^च दद्यात्(दा-) (च्)॥
व.28.17 उपरुन्धन्ति(उप-रुध्-) दातारम्^गौस्^अश्वस्^कनकम्^क्षितिस्^(च्)।
व.28.17 अ.श्रोत्रियस्य विप्रस्य हस्तम्^दृष्ट्वा(दृष्-) निराकृतेस्^(च्)॥
व.28.18 वैशाख्याम्^पौर्णमास्याम्^तु ब्राह्मणान् सप्त पञ्च वा (च्)।
व.28.18 तिलान् क्षौद्रेण संयुक्तान् कृष्णान् वा यदि वा^इतरान् (च्)॥
व.28.19 प्रीयताम्(प्री-)^धर्म.राजा^इति यत्^वा मनसि वर्तते(वृत्-) (च्)।
व.28.19 यावत्^जीव.कृतम्^पापम्^तत्.क्षणात्^एव नश्यति(नश्-) (च्)॥
व.28.20 सुवर्ण.नाभम्^कृत्वा(कृ-) तु स.खुरम्^कृष्ण.मार्गजम् (च्)।
व.28.20 तिलैस्^प्रच्छाद्य(प्र-छद्-) यस्^दद्यात्(दा-) तस्य पुण्य.फलम्^शृणु(श्रु-) (च्)॥
व.28.21 स.सुवर्ण.गुहा तेन स.शैल.वन.कानना (च्)।
व.28.21 चतुस्.वक्त्रा भवेत्(भू-)^दत्ता पृथिवी न^अत्र संशयस्^(च्)॥
व.28.22 कृष्ण.अजिने तिलान् कृत्वा(कृ-) हिरण्यम्^मधु.सर्पिषी (च्)।
व.28.22 ददाति(दा-) यस् तु विप्राय सर्वम्^तरति(तृ-) दुष्कृताम्(च्) इति ॥
व.28.22 सर्वम्^तरति(तृ-) दुष्कृतम् इति ॥
व.29.1 दानेन सर्वान् कामान् अवाप्नोति(अव-आप्-) ॥
व.29.2 चिर.जीवित्वम्^ब्रह्मचारी रूपवान् ॥
व.29.3 अहिंसी^उपपद्यते(उअप्-पद्-) स्वर्गम् ॥
व.29.4 अग्नि.प्रवेशात्^ब्रह्म.लोकस्^॥
व.29.5 मौनात् सौभाग्यम् ॥
व.29.6 नाग.अधिपतिस्^उदक.वासात् ॥
व.29.7 निरुजस्^क्षिण.कोषस्^॥
व.29.8 तोय.दस्^सर्व.काम.समृद्धस्^॥
व.29.9 अन्न.प्रदाता सु.चक्षुस्^स्मृतिमान् ॥
व.29.10 मेधावी सर्वतस्^अभय.दाता ॥
व.29.11 गो.प्रयुक्ते सर्व.तीर्थ.उपस्पर्शनम् ॥
व.29.12 शय्या.आसन.दानात्^अन्तःपुर.अधिपत्यम् ॥
व.29.13 छत्र.दानात्^गृह.लाभस्^॥
व.29.14 गृह.प्रदस्^नगरम् आप्नोति(आप्-) ॥
व.29.15 उपानत्.प्रदाता यनम् आसादयते(आ-सद्-) ॥{ब्ष्प्ष् यनम्}{ए यानम्}

व.29.16 अथ^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.29.16 यत् किम्.चित् कुरुते(कृ-) पापम्^पुरुषस्^वृत्ति.कर्षितस्^(च्)।
व.29.16 अपि गो.चर्म.मात्रेण भूमि.दानेन शुध्यति(शुध्-) (च्)॥
व.29.17 विप्राय^आचमन.अर्थम्^तु दद्यात्(दा-) पूर्ण.कमण्डलुम् (च्)।
व.29.17 प्रेत्य(प्र-इ-) तृप्तिम्^पराम्^प्राप्य(प्र-आप्-) सोम.पस्^जायते(जन्-) पुनस्^(च्)॥
व.29.18 अनडुहाम्^सहस्राणाम्^दत्तानाम्^धूर्य.वाहिनाम् (च्)।
व.29.18 सु.पात्रे विधिवत्.दानम्^कन्या.दानेन तत् समम् (च्)॥
व.29.19 त्रीणि^आहुर्(अह्-)^अतिदानानि गावस्^पृथ्वी सरस्वती (च्)।
व.29.19 अतिदानम्^हि दानानाम्^विद्या.दानम्^ततस्^अधिकम् (च्)॥
व.29.20 आत्यन्तिक.फल.प्रदम्^मोक्ष.संसार.मोचनम् (च्)।
व.29.20 यस्^अन्.असूयुस्^इमम्^विद्वान्(विद्-) आचारम् अनुवर्तते(अनु-वृत्-) (च्)॥
व.29.21 श्रद्.दधानस्(धा-)^शुचिस्^दान्तस्^धारयेत्(धृ-)^श्रुणुयात्(श्रु-)^अपि (च्)।
व.29.21 विहाय(वि-हा-) सर्व.पापानि नाक.पृष्ठे महीयते(मह्-).(च्) इति ॥
व.29.21 नाक.पृष्ठे महीयते(मह्-)^इति ॥
व.30.1 धर्मम्^चरत(चर्-) मा^अधर्मम्^सत्यम्^वदत(वद्-) मा^अनृतम् (च्)।
व.30.1 दीर्घम्^पश्यत(पश्-) मा ह्रस्वम्^परम्^पश्यत(पश्-) मा^अपरम् (च्)॥
व.30.2 ब्राह्मणस्^भवति(भू-)^अग्निस्^॥
व.30.3 अग्निस्^वै ब्राह्मणस्^इति श्रुतेस्^॥
व.30.4 तत्^च कथम् ॥
व.30.5 तत्र सदस्^ब्राह्मणस्य शरीरम्^वेदिस्^संकल्पस्^यज्ञस्^पशुस्^आत्मा रशना बुद्धिस्^सदस्^मुखम् आहवनीयम्^नाभ्याम् उदरस्^अग्निस्^गार्हपत्यस्^प्राणस्^अध्वर्युस्^अपानस्^होता व्यानस्^ब्रह्मा समानस्^उद्गाता^आत्मा^इन्द्रियाणि यज्ञ.पात्राणि यस्^एवम्^विद्वान्(विद्-) इन्द्रियैस्^इन्द्रिय.अर्थम्^जुहोति(हु-)^इति^अपि च -- काठके विज्ञायते(वि-ज्ञा-) ॥
व.30.6 अथ^अपि^उदाहरन्ति(उद्-आ-हृ-) ।
व.30.6 पाति(पा-) त्राति(तृ-) च दातारम् आत्मानम्^च^एव किल्बिषात् (च्)।
व.30.6 वेद.इन्धन.समृद्धेषु हुतम्^विप्र.मुख.अग्निषु (च्)॥
व.30.7 न स्कन्दते(स्कन्द्-) न व्यथते(व्यथ्-) न^एनम् अध्यापतेत्(अधि-आ-पत्-)^च यत् (च्)।
व.30.7 वरिष्ठम् अग्नि.होत्रात् तु ब्राह्मणस्य मुखे हुतम् (च्)॥
व.30.8 ध्यान.अग्निस्^सत्य.उपचयनम्^क्षान्ति.आहुतिस्^स्रुवम्^ह्रीस्^पुरोडाशम् अहिंसा संतोषो (च्)।{ब्ष्प्ष् संतोषो}{f संतोषस्.}
व.30.8 यूपस्^कृच्छ्रम्^भूतेभ्यस्^अभय.दाक्षिण्यम् इति कृत्वा(कृ-) क्रतु मानसम्^याति(या-) क्षयम्^बुधस्^(च्)॥
व.30.9 जीर्यन्ति(जॄ-) जीर्यतस्(जॄ-)^केशास्^दन्तास्^जीर्यन्ति(जॄ-) जीर्यतस्(जॄ-)^(च्)।
व.30.9 जीवन.आशा धन.आशा च जीर्यतस्(जॄ-)^अपि न जीर्यति(जॄ-) (च्)॥
व.30.10 या दुस्.त्यजा दुस्.मतिभिस्^या न जीर्यति(जॄ-) जीर्यतस्(जॄ-)^(च्)।
व.30.10 या^असौ प्राण.अन्तिकस्^व्याधिस् ताम्^तृष्णाम्^त्यजतस्(त्यज्-)^सुखम्(च्) इति ॥
व.30.11 नमस्^अस्तु(अस्-) मित्रावरुणयोस्^उर्वशी.आत्मजाय शतयातवे वसिष्ठाय वसिष्ठाय^इति ॥
एन्द् ओf थे तेxत्