शिव पुराण · अध्याय 1.23

ऋषय ऊचुः ।
सूत सूत महाभाग व्यासशिष्य नमोस्तु ते ।
तदेव व्यासतो ब्रूहि भस्ममाहात्म्यमुत्तमम्

तथा रुद्रा क्षमाहात्म्यं नाम माहात्म्यमुत्तमम् ।
त्रितयं ब्रूहि सुप्रीत्या ममानंदयचेतसम्

सूत उवाच ।
साधुपृष्टं भवद्भिश्च लोकानां हितकारकम् ।
भवंतो वै महाधन्याः पवित्राः कुलभूषणाः

येषां चैव शिवः साक्षाद्दैवतं परमं शुभम् ।
सदा शिवकथा लोके वल्लभा भवतां सदा

ते धन्याश्च कृतार्थाश्च सफलं देहधारणम् ।
उद्धृतञ्च कुलं तेषां ये शिवं समुपासते

मुखे यस्य शिवनाम सदाशिवशिवेति च ।
पापानि न स्पृशंत्येव खदिरांगारंकयथा

श्रीशिवाय नमस्तुभ्यं मुखं व्याहरते यदा ।
तन्मुखं पावनं तीर्थं सर्वपापविनाशनम्

तन्मुखञ्च तथा यो वै पश्यतिप्रीतिमान्नरः ।
तीर्थजन्यं फलं तस्य भवतीति सुनिश्चितम्

यत्र त्रयं सदा तिष्ठेदेतच्छुभतरं द्विजा ।
तस्य दर्शनमात्रेण वेणीस्नानफलंलभेत्

शिवनामविभूतिश्च तथा रुद्रा क्ष एव च ।
एतत्त्रयं महापुण्यं त्रिवेणीसदृशं स्मृतम्

एतत्त्रयं शरीरे च यस्य तिष्ठति नित्यशः ।
तस्यैव दर्शनं लोके दुर्लभं पापहारकम्

तद्दर्शनं यथा वेणी नोभयोरंतरं मनाक् ।
एवं योनविजानाति सपापिष्ठो न संशयः

विभूतिर्यस्य नो भाले नांगे रुद्रा क्षधारणम् ।
नास्ये शिवमयी वाणी तं त्यजेदधमं यथा

शैवं नाम यथा गंगा विभूतिर्यमुना मता ।
रुद्रा क्षं विधिना प्रोक्ता सर्वपापाविनाशिनी

शरीरे च त्रयं यस्य तत्फलं चैकतः स्थितम् ।
एकतो वेणिकायाश्च स्नानजंतुफलं बुधैः

तदेवं तुलितं पूर्वं ब्रह्मणाहितकारिणा ।
समानं चैव तज्जातं तस्माद्धार्यं सदा बुधैः

तद्दिनं हि समारभ्य ब्रह्मविष्ण्वादिभिः सरैः ।
धार्यते त्रितयं तच्च दर्शनात्पापहारकम्

ऋष्य ऊचुः ।
ईदृशं हि फलं प्रोक्तं नामादित्रितयोद्भवम् ।
तन्माहात्म्यं विशेषेण वक्तुमर्हसि सुव्रत

सूत उवाच ।
ऋषयो हि महाप्राज्ञाः सच्छैवा ज्ञानिनां वराः ।
तन्माहात्म्यं हि सद्भक्त्या शृणुतादरतो द्विजाः

सुगूढमपि शास्त्रेषु पुराणेषु श्रुतिष्वपि ।
भवत्स्नेहान्मया विप्राः प्रकाशः क्रियतेऽधुना

कस्तत्त्रितयमाहात्म्यं संजानाति द्विजोत्तमाः ।
महेश्वरं विना सर्वं ब्रह्माण्डे सदसत्परम्

वच्म्यहं नाम माहात्म्यं यथाभक्ति समासतः ।
शृणुत प्रीतितो विप्राः सर्वपापहरं परम्

शिवेति नामदावाग्नेर्महापातकपर्वताः ।
भस्मीभवंत्यनायासात्सत्यंसत्यं न संशयः

पापमूलानि दुःखानि विविधान्यपि शौनक ।
शिवनामैकनश्यानि नान्यनश्यानि सर्वथा

स वैदिकः स पुण्यात्मा स धन्यस्स बुधो मतः ।
शिवनामजपासक्तो यो नित्यं भुवि मानव

भवंति विविधा धर्मास्तेषां सद्यः फलोन्मुखाः ।
येषां भवति विश्वासः शिवनामजपे मुने

पातकानि विनश्यंति यावंति शिवनामतः ।
भुवि तावंति पापानि क्रियंते न नरैर्मुने

ब्रह्महत्यादिपापानां राशीनप्रमितान्मुने ।
शिवनाम द्रुतं प्रोक्तं नाशयत्यखिलान्नरैः

शिवनामतरीं प्राप्य संसाराब्धिं तरंति ये ।
संसारमूलपापानि तानि नश्यंत्यसंशयम्

संसारमूलभूतानां पातकानां महामुने ।
शिवनामकुठारेण विनाशो जायते ध्रुवम्

शिवनामामृतं पेयं पापदावानलार्दितैः ।
पापदावाग्नितप्तानां शांतिस्तेन विना न हि

शिवेति नामपीयूषवर्षधारापरिप्लुताः ।
संसारदवमध्येपि न शोचंति कदाचन

शिवनाम्नि महद्भक्तिर्जाता येषां महात्मनाम् ।
तद्विधानां तु सहसा मुक्तिर्भवति सर्वथा

अनेकजन्मभिर्येन तपस्तप्तं मुनीश्वर ।
शिवनाम्नि भवेद्भक्तिः सर्वपापापहारिणी

यस्या साधारणं शंभुनाम्नि भक्तिरखंडिता ।
तस्यैव मोक्षः सुलभो नान्यस्येति मतिर्मम

कृत्वाप्यनेकपापानि शिवनामजपादरः ।
सर्वपापविनिर्मुक्तो भवत्येव न संशयः

भवंति भस्मसाद्वृक्षा दवदग्धा यथा वने ।
तथा तावंति दग्धानि पापानि शिवनामतः

यो नित्यं भस्मपूतांगः शिवनामजपादरः ।
संतरत्येव संसारं सघोरमपि शौनक

ब्रह्मस्वहरणं कृत्वा हत्वापि ब्राह्मणान्बहून् ।
न लिप्यते नरः पापैः शिवनामजपादरः

विलोक्य वेदानखिलाञ्छिवनामजपः परम् ।
संसारतारणोपाय इति पूर्वैर्विनिश्चितः

किं बहूक्त्या मुनिश्रेष्ठाः श्लोकेनैकेन वच्म्यहम् ।
शिवनाम्नो महिमानं सर्वपापापहारिणम्

पापानां हरणे शंभोर्नामः शक्तिर्हि पावनी ।
शक्नोति पातकं तावत्कर्तुं नापि नरः क्वचित्

शिवनामप्रभावेण लेभे सद्गतिमुत्तमाम् ।
इन्द्र द्युम्ननृपः पूर्वं महापापः पुरामुने

तथा काचिद्द्विजायोषा सौ मुने बहुपापिनी ।
शिवनामप्रभावेण लेभे सद्गतिमुत्तमाम्

इत्युक्तं वो द्विजश्रेष्ठा नाममाहात्म्यमुत्तमम् ।
शृणुध्वं भस्ममाहात्म्यं सर्वपावनपावनम्

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखंडेशिवनममाहात्म्यवर्णनोनामत्रयोविंशोऽध्यायः