रामायण · अध्याय 5.017

तस्मिन्न् एव ततः काले राजपुत्री त्व् अनिन्दिता
रूपयौवनसंपन्नं भूषणोत्तमभूषितम्

ततो दृष्ट्वैव वैदेही रावणं राक्षसाधिपम्
प्रावेपत वरारोहा प्रवाते कदली यथा

ऊरुभ्याम् उदरं छाद्य बाहुभ्यां च पयोधरौ
उपविष्टा विशालाक्षी रुदन्ती वरवर्णिनी

दशग्रीवस् तु वैदेहीं रक्षितां राक्षसीगणैः
ददर्श दीनां दुःखार्तं नावं सन्नाम् इवार्णवे

असंवृतायाम् आसीनां धरण्यां संशितव्रताम्
छिन्नां प्रपतितां भूमौ शाखाम् इव वनस्पतेः
मलमण्डनदिग्धाङ्गीं मण्डनार्हाम् अमण्डिताम्

समीपं राजसिंहस्य रामस्य विदितात्मनः
संकल्पहयसंयुक्तैर् यान्तीम् इव मनोरथैः

शुष्यन्तीं रुदतीम् एकां ध्यानशोकपरायणाम्
दुःखस्यान्तम् अपश्यन्तीं रामां रामम् अनुव्रताम्

वेष्टमानाम् अथाविष्टां पन्नगेन्द्रवधूम् इव
धूप्यमानां ग्रहेणेव रोहिणीं धूमकेतुना

वृत्तशीले कुले जाताम् आचारवति धार्मिके
पुनः संस्कारम् आपन्नां जातम् इव च दुष्कुले

सन्नाम् इव महाकीर्तिं श्रद्धाम् इव विमानिताम्
प्रज्ञाम् इव परिक्षीणाम् आशां प्रतिहताम् इव

आयतीम् इव विध्वस्ताम् आज्ञां प्रतिहताम् इव
दीप्ताम् इव दिशं काले पूजाम् अपहृताम् इव

पद्मिनीम् इव विध्वस्तां हतशूरां चमूम् इव
प्रभाम् इव तपोध्वस्ताम् उपक्षीणाम् इवापगाम्

वेदीम् इव परामृष्टां शान्ताम् अग्निशिखाम् इव
पौर्णमासीम् इव निशां राहुग्रस्तेन्दुमण्डलाम्

उत्कृष्टपर्णकमलां वित्रासितविहंगमाम्
हस्तिहस्तपरामृष्टाम् आकुलां पद्मिनीम् इव

पतिशोकातुरां शुष्कां नदीं विस्राविताम् इव
परया मृजया हीनां कृष्णपक्षे निशाम् इव

सुकुमारीं सुजाताङ्गीं रत्नगर्भगृहोचिताम्
तप्यमानाम् इवोष्णेन मृणालीम् अचिरोद्धृताम्

गृहीतामालितां स्तम्भे यूथपेन विनाकृताम्
निःश्वसन्तीं सुदुःखार्तां गजराजवधूम् इव

एकया दीर्घया वेण्या शोभमानाम् अयत्नतः
नीलया नीरदापाये वनराज्या महीम् इव

उपवासेन शोकेन ध्यानेन च भयेन च
परिक्षीणां कृशां दीनाम् अल्पाहारां तपोधनाम्

आयाचमानां दुःखार्तां प्राञ्जलिं देवताम् इव
भावेन रघुमुख्यस्य दशग्रीवपराभवम्

समीक्षमाणां रुदतीम् अनिन्दितां सुपक्ष्मताम्रायतशुक्ललोचनाम्
अनुव्रतां रामम् अतीव मैथिलीं प्रलोभयाम् आस वधाय रावणः