पाण्डुलोहितकवस्तु · भाग 14

पाण्डुलोहितकवस्तु
पाण्ड्-व् § 0.1 ( 288व्1 = ग्ब्म् 889 ) ॥ वस्तूद्दानम्* ॥
पाण्डुलोहितकानां वस्तू पुद्गलानां तथैव च श्
अथ पारिवासिकानां पोषधस्थापनेन च श्
शयनासनम् अधिकरणं संघभेदश् च पश्चिमम्* ॥
पाण्ड्-व् § 0.2 ॥ पण्डुलोहित क वस्तूद्दानम्* ॥
पाण्डुलोहितानां तर्जनीयं श्रेयकस्य च निगर्हणीयम्* ।
अश्वकपुनर्वसुकानां प्रवासम् उत्तरः प्रतिसंहरे ॥
अदर्शनाय ं छन्दस् अस् तथैवाप्रतिकरणा ।
अरिष्टपापीकादृष्टि र् उदायिपंचकर्मक ः ॥ ॥
पाण्ड्-व् § 1.1 बुद्धो भगवां श्रावस्त्यां विहरति जेतवने अनाथपिण्डदस्यारामे । तेन खलु समयेन श्रावस्त्यां पाण्डुलोहितका भिक्षवः प्रतिवसन्ति कलहकारका भण्डनकारका विग्रहकारका विवादकारका आधिकरणिका ः । ते संघे ऽभीक्ष्णम् अधिकरणान्य् उत्पादयन्ति येन संघः कलहजातो विहरति भण्डनजातो विगृहीतो विवादम् आपन्नः । एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवान् आह । कुरुत यूयं भिक्षवः पाण्डुलोहितकानां भिक्षूणां कलहकारकाणां भण्डनकारकाणां विगृहीतानां विवादम् आपन्नानाम् आधिकरणिकानां तर्जनीयं कर्म इति । यो वा पुनर् अन्यो ऽप्य् एवंजातीयः ।
पाण्ड्-व् § 1.2अ पंचभिः कारणाइस् तर्जनीयं कर्म कृतम् अधर्मकर्म च तद् अविनयकर्म च संघश् च तेन सातिसारः । कतमैः पंचभिः । अचोदयित्वा कुर्वन्त्य् अस्मारयित्वा अवस्तुकम् अप्रतिज्ञया असंमुखीभूतस्य कुर्वन्ति ।
पाण्ड्-व् § 1.2ब् पंचभिस् तु कारणैस् तर्जनीयं कर्म कृतं धर्मकर्म च तद् विनयकर्म च संघश् च तेन न सातिसारः । कतमैः पंचभिः । चोदयित्वा कुर्वन्ति स्मारयित्वा सवस्तुकं प्रतिज्ञया संमुखी भूतस्य कुर्वन्ति ।
पाण्ड्-व् § 1.3 एवं च पुनः कर्तव्यं । शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीम् आकोट्य पृष्टवाचिकया भिक्षून् समनुयुज्य सर्वसंघे संनिषण्णे संनिपतिते एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यम्* ।
पाण्ड्-व् § 1.4 शृणोतु भदन्ताः संघ ः । इमे पाण्डुलोहितका भिक्षवः कलहकारका भण्डनकारका विग्रहकारका विवादकारका आधिकरणिकाः । त एते अभीक्ष्णं संघे अधिकरणान्य् उत्पादयन्ति येन संघः कलहजातो विहरति भण्डनजातो विगृहीतो विवादम् आपन्नः । सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् संघः पाण्डुलोहितकानां भिक्षूणां कलहकारकाणां भण्डनकारकाणां विग्रहकारकाणां विवादकारकाणाम् आधिकरणिकानां तर्जनीयं कर्म कुर्याद् इत्य् एषा ज्ञप्तिः ॥
पाण्ड्-व् § 1.5 ततः कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । इमे पाण्डुलोहितका भिक्षवः कलहकारका भण्डनकारका विग्रहकारका विवादकारका आधिकरणिकाः । त एते अभीक्ष्णं संघे अधिकरणान्य् उत्पादयन्ति येन संघः कलहजातो विहरति भण्डनजातो विहरति विगृहीतो विवादम् आपन्नः । तत् संघ ः पाण्डुलोहितकानां भिक्षूणां कलहकारकाणां भण्डनकारकाणां विग्रहकारकाणां विवादकारकाणाम् आधिकरणिकानां तर्जनीयकर्म करोति । येषाम् ( 289र्1 = ग्ब्म् 890 ) आयुष्मतां क्षमते पाण्डुलोहितकानां भिक्षूणां पूर्ववद् यावत् तर्जनीयं कर्म कर्तुं ते तूष्णीं न क्षमते भाषन्ताम् । इयं प्रथमा कर्मवाचना । एवं द्वितीया तृतीया कर्मवाचना कर्तव्या ॥ कृतं संघेन पाण्डुलोहितकानां भिक्षूणां पूर्ववद् यावत् तर्जनीयं कर्म । क्षान्तम् अनुज्ञातं संघेन यस्मात् तूष्णीम् एवम् एतद् धारयामि ।
पाण्ड्-व् § 1.6 तर्जनीयकर्मकृतस्याहं भिक्षोर् आसमुदाचारिकान् धर्मान् प्रज्ञपयामि श् तर्जनीयकर्मकृतेन भिक्षुणा न प्रव्राजयितव्यं । नोपसंपादयितव्यं श् न निश्रयो देयः । न श्रमणोद्देश उपस्थापयितव्यः । न भिक्षुण्य् अववाद् अय् इतव्या । न भिक्षुण्यववादकः संमन्तव्यो । नापि पूर्वसंमतेन भिक्षुण्य् अववाद् अय् इतव्या । न भिक्षुश् चोदयितव्यः स्मारयितव्यः शीलविपत्त्या दृष्टिविपत्त्या आचारविपत्त्या आजीवविपत्त्या स्थापयितव्यो । न पोषधो न प्रवारणा न ज्ञप्तिकर्म न ज्ञप्तिचतुर्थं कर्म । तर्जनीय कर्म कृतो भिक्षुर् यथा प्रज्ञप्तान् आसमुदाचारिकान् धर्मान् न समादाय वर्तते सातिसारो भवति ।
पाण्ड्-व् § 1.7 त एवं तर्जनीयकर्मकृता उत्कचप्रकचाः संघे रोम पातयन्ति निःसरणं प्रवर्तयन्ति सामीचीम् उपदर्शयन्त्य् अन्तःसीमायां स्थित्वा ओसारणां याचन्ते कलहकारकत्वाच् च प्रतिविरमाम इति कथयन्ति । एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति श् भगवान् आह । ओसारयत यूयं भिक्षवः पाण्डुलोहितकान् भिक्षून् कलहकारकांस् तर्जनीयकर्मकृतान् इति श् यो वा पुनर् अन्यो ऽप्य् एवंजातीयः ।
पाण्ड्-व् § 1.8अ पंचभिर् धर्मैः समन्वागतस् तर्जनीयकर्मकृतो नोसारयितव्यः । कतमैः पंचभिः । नोत्कचप्रकच ः संघे रोम पातयति श् न निःसरणं प्रवर्तयति न सामीचीम् उपदर्शयति नान्तःसीमायां स्थित्वा ओसारणां याचते श् तस्माच् च कलहकारकत्वाच् च न प्रतिविरमा मीति वद त्य् । एभिः पंचभिर् धर्मैः समन्वागतः पूर्ववत्* ।
पाण्ड्-व् § 1.8ब् अपरैर् अपि पंचभिर् धर्मैः समन्वागतस् तर्जनीयकर्मकृतो नोसारयितव्यः । कतमैः पंचभिः । राजकुलप्रतिसरणो भवति युक्तकुलप्रतिसरणस् तीर्थिकप्रतिसरणः पुद्गलप्रतिसरणो न संघप्रतिसरणः । एभिः पंचभिर् धर्मैः समन्वागतः पूर्ववत्* ।
पाण्ड्-व् § 1.8च् अपरैर् अपि पंचभिर् धर्मैः समन्वागतस् तर्जनीयकर्मकृतो नोसारयितव्यः । कतमैः पंचभिः । आगारिकध्वजं धारयति तीर्थिकध्वजं धारयति तीर्थ्या न् सेवते भजते पर्युपास्ते अनध्याचारम् आचरति भिक्षुशिक्षायां न शिक्षते । एभिः पंचभिर् धर्मैः समन्वागतः पूर्ववत्* ।
पाण्ड्-व् § 1.8द् अपरैर् अपि पंचभिर् धर्मैः समन्वागतस् तर्जनीयकर्मकृतो नोसारयितव्यः । कतमैः पंचभिः । भिक्षून् आक्रोशति रोषयति परिभाषते श् संघस्य च अलाभाय अवसादाय चेतयति । एभिः पंचभिर् धर्मैः पूर्ववत्* ।
पाण्ड्-व् § 1.9अ पंचभिस् तु धर्मैः समन्वागतस् तर्जनीयकर्मकृत ओसारयितव्यः । कतमैः पंचभिर् धर्मैः । उत्कचप्रकचः संघे रोम पातयति निःसरणं प्रवर्तयति सामीचीम् उपदर्शयत्य् अन्तःसीमाया ं स्थित्वा ओसारणा ं याचते । कलहकारकत्वाच् च प्रतिविरमामीति श् वदति श् एभिः पंचभिर् धर्मैः समन्वागतस् ( 289व्1 = ग्ब्म् 891 ) तर्जनीयकर्मकृत ओसारयितव्यः ।
पाण्ड्-व् § 1.9ब् अपरैर् अपि पंचभिर् धर्मैः समन्वागतस् तर्जनीयकर्मकृत ओसारयितव्यः । कतमैः पंचभिः । न राजकुलप्रतिसरणो भवति न युक्तकुलप्रतिसरणो न तीर्थिकप्रतिसरणः संघप्रतिसरणो न पुद्गलप्रतिसरणः । एभिः पंचभिर् धर्मैः समन्वागतः पूर्ववत्* ॥

पाण्ड्-व् § 1.9च् अपरैर् अपि पंचभिर् धर्मैः समन्वागतस् तर्जनीयकर्मकृत ओसारयितव्यः । कतमैः पंचभिः । नागारिकध्वजं धारयति न तीर्थिकध्वजं धारयति न तीर्थ्यां सेवते न भजते न पर्युपास्ते अध्याचारम् आचरति भिक्षुशिक्षायां शिक्षते श् एभिः पंचभिर् धर्मैः पूर्ववत्* ।
पाण्ड्-व् § 1.9द् अपरैर् अपि पंचभिर् धर्मैः समन्वागतस् तर्जनीयकर्मकृत ओसारयितव्यः । कतमैः पंचभिः । न भिक्षून् आक्रोशति न रोषयति न परिभाषते संघस्य लाभाय अनवसादाय चेतयते । एभिः पंचभिर् धर्मैः पूर्ववत्* ।
पाण्ड्-व् § 1.10 एवं च पुनर् ओसारयितव्यः । शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीम् आकोट्य पृष्टवाचिकया भिक्षून् समनुयुज्य सर्वसंघे संनिषण्णे संनिपतिते पाण्डुलोहितकैर् भिक्षुभिर् यथावृद्धिकया सामीचीं कृत्वा वृद्धान्ते उत्कुटुकेन स्थित्वा अञ्जलिं प्रगृह्य इदं स्याद् वचनीयं ।
पाण्ड्-व् § 1.11 शृणोतु भदन्ताः संघ ः । वयं पाण्डुलोहितका भिक्षवः कलहकारका भण्डनकारका विग्रहकारका विवादकारका आधिकरणिकाः । ते वयम् अभीक्ष्णं संघे अधिकरणान्य् उत्पादयामो येन संघः कलहजातो विहरति भण्डनजातो विगृहीतो विवादम् आपन्नः । तेषाम् अस्माकं पाण्डुलोहितकानां भिक्षूणां कलहकारकाणां भण्डनकारकाणां विग्रहकारकाणां विवादकारकाणाम् आधिकरणिकानां संघेन तर्जनीयं कर्म कृतं । ते वयं तर्जनीयकर्मकृता उत्कचप्रकचा ः संघे रोम पातयामो निःसरणं प्रवर्तयामः सामीचीम् उपदर्शयामः अन्तःसीमाया ं स्थित्वा ओसारणां याचामहे श् कलहकारकत्वाच् च प्रतिविरमामः ओसारयत्व् अस्माकं भदन्ताः संघ ः पाण्डुलोहितकान् भिक्षून् कलहकारकान् विवादकारकान् आधिकरणिकांस् तर्जनीयकर्मकृतान् अनुकंप क ः अनुकंपाम् उपादाय । एवं द्विर् अपि त्रिर् अपि ।
पाण्ड्-व् § 1.12 ततः पश्चाद् एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । इमे पाण्डुलोहितका भिक्षवः कलहकारका यावद् आधिकरणिका ः । त एते अभीक्ष्णं संघे अधिकरणान्य् उत्पादयन्ति श् येन संघः कलहजातो विहरति भण्डनजातो विगृहीतो विवादम् आपन्नः । तद् एषां संघे न कलहकारक इति तर्जनीयकर्म कृतं । त एते तर्जनीयकर्मकृता उत्कचप्रकचाः संघे रोम पातयन्ति श् निःसरणं प्रवर्तयन्ति सामीचीम् उपदर्शयन्त्य् अन्तःसीमायां स्थित्वा ओसारणां याचन्ते । कलहकारकत्वाच् च प्रतिविरमाम इति वदन्ति श् सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् संघः पाण्डुलोहितकान् भिक्षून् ओसारयति निःसरणं प्रवर्तयति । एषा ज्ञप्ति ः ।
पाण्ड्-व् § 1.13 ततः कर्म कर्तव्यम्* । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । इमे पाण्डुलोहितका भिक्षवः कलहकारका यावद् ( 290र्1 = ग्ब्म् 892 ) आधिकरणिकाः । त एते अभीक्ष्णं संघे अधिकरणान्य् उत्पादयन्ति येन संघः कलहजातो विहरति भण्डनजातो विगृहीतो विवादम् आपन्नः । तद् एषां संघेन कलहकारका इति तर्जनीयकर्म कृतं । त एते तर्जनीयकर्मकृता उत्कचप्रकचा ः संघे रोम पातयन्ति निःसरणं प्रवर्तयन्ति सामीचीम् उपदर्शयन्ति अन्तःसीमायां स्थित्वा ओसारणां याचन्ते । कलहकारकत्वाच् च प्रतिविरमाम इति वद न् ति । तत् संघः पाण्डुलोहितकान् भिक्षून् कलहकारकांस् तर्जनीयकर्मकृतान् ओसारयति । येषाम् आयुष्मतां क्षमते पाण्डुलोहितकान् भिक्षून् कलहकारकांस् तर्जनीयकर्मकृतान् ओसारयितुं ते तूष्णी ं न क्षमन्ते भाषन्तां । ओसारिता ः संघेन पाण्डुलोहितका भिक्षवः कलहकारकास् तर्जनीयकर्मकृताः । क्षान्तम् अनुज्ञातं संघेन यस्मात् तूष्णीम् एवम् एतद् धारयामि ॥ ॥
पाण्ड्-व् § 2.1 बुद्धो भगवां श्रावस्त्यां विहरति जेतवने ऽनाथपिण्डदस्यारामे श् तेन खलु समयेन श्रेयको भिक्षुर् अभीक्ष्णापत्तिको ऽभीक्ष्णं संघावशेषाम् आपत्तिम् आपद्यते श् तस्य भिक्षवः परिवासं ददन्तो मूलपरिवासं मानाप्यम् आवर्हन्तश् च बहुकृत्या भवन्ति बहुकरणीया रिंचन्त्य् उद्देशं पाठं स्वाध्यायं योगं मनसिकारम् अध्यात्मं चेतःशमथम्* । एतत् प्रकरण ं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवान् आह । कुरुत यूयं भिक्षवः श्रेयकस्य भिक्षोर् अभीक्ष्णापत्तिकस्य नि गर्हणीयं कर्म इति । यो वा पुनर् अन्यो ऽप्य् एवंजातीयः ।
पाण्ड्-व् § 2.2अ पंचभिः कारणैर् निगर्हणीयं कर्म कृतम् अधर्मधर्म च तद् अविनयकर्म च संघश् च तेन सातिसारः । कतमैः पंचभिः । अचोदयित्वा कुर्वन्ति अस्मारयित्वा अवस्तुक म् अप्रतिज्ञया असंमुखीभूतस्य कुर्वन्ति श्
पाण्ड्-व् § 2.2ब् पंचभिस् तु कारणैर् निगर्हणीयं कर्म कृतं धर्मकर्म च तद् विनयकर्म च संघश् च तेन न साति सा रः । कतमैः पंचभिः । चोदयित्वा स्मारयित्वा कुर्वन्ति सवस्तुकं प्रतिज्ञया संमुखीभूतस्य ।
पाण्ड्-व् § 2.3 एवं च पुनः कर्तव्यम्* । शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीम् आकोट्य पृष्टवाचिकया भिक्षून् समनुयुज्य सर्वसंघे संनिषण्णे संनिपतिते एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यं ।
पाण्ड्-व् § 2.4 शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अयं श्रेयको भिक्षुर् अभीक्ष्णापत्तिकः अभीक्ष्णं संघावशेषाम् आपत्तिम् आपद्यते । तद् अस्य भिक्षवः परिवासं ददन्तो मूलपरिवासं मानाप्यम् आवर्हन्तश् च बहुकृत्या भवन्ति बहुकरणीया रिंचन्त्य् उद्देशं पाठं स्वाध्यायं योगं मनसिकारम् अध्यात्मं चेतःशमथं । सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् स ं घः श्रेयकस्य भिक्षोर् अभीक्ष्णापत्तिकस्य निगर्हणीयं कर्म कुर्याद् इत्य् एषा ज्ञप्तिः ।
पाण्ड्-व् § 2.5 एवं च कर्म कर्तव्यम्* । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अयं श्रेयको भिक्षुर् अभीक्ष्णापत्तिकः अभीक्ष्णं संघावशेषाम् आपत्तिम् आपद्यते । तद् अस्य भिक्षवः परिवासं ददन्तो मूलपरिवासं मानाप्यम् आवर्हन्तश् च बहुकृत्या भवन्ति बहुकरणीया रिंचन्त्य् उद्देशं पाठं स्वाध्यायं योगं मनसिकारम् अध्यात्मं चेतःशमथं । तत् संघः श्रेयकस्य भिक्षोर् अभीक्ष्णापत्तिकस्य निगर्हणीयं कर्म करोति । येषाम् आयुष्मतां क्षमते श्रेयकस्य ( 290व्1 = ग्ब्म् 893 ) भिक्षोर् अभीक्ष्णापत्तिकस्य निगर्हणीयं कर्म कर्तुं ते तूष्णीं न क्षमते भाषन्ताम्* । इयं प्रथमा कर्मवाचना । एवं द्वितीया तृतीया कर्मवाचना कर्तव्या । कृतं संघेन श्रेयकस्य भिक्षोर् अभीक्ष्णापत्तिकस्य निगर्हणीयं कर्म । क्षान्तम् अनुज्ञातं संघेन यस्मात् तूष्णीम् एवम् एतद् धारयामि ॥

पाण्ड्-व् § 2.6 निगर्हणीयकर्मकृतस्याहं भिक्षोर् आसमुदाचारिकान् धर्मान् प्रज्ञपयामि । निगर्हणीयकर्मकृतेन भिक्षुणा न प्रव्राजयितव्यं । नोपसंपादयितव्यं । न निश्रयो देयो । न श्रमणोद्देश उपस्थापयितव्यः पूर्ववद् यावत् तर्जनीयकर्मकृतस्य वक्तव्यं । निगर्हणीयकर्मकृतो भिक्षुर् यथा प्रज्ञप्तान् आसमुदाचारिकान् धर्मान् न समादाय वर्तते सातिसारो भवति ॥
पाण्ड्-व् § 2.7 स एवं निगर्हणीयकर्मकृत उत्कचप्रकच ः संघे रोम पातयति पूर्ववद् यावत्* अन्तः सीमायां स्थित्वा ओसारणां याचते । अभीक्ष्णापत्तिकत्वाच् च प्रतिविरमामीति वदति । एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवान् आह । ओसारयत यूयं भिक्षवः श्रेयकस्य भिक्षो र् निगर्हणीयकर्मकृत स्य इति यो वा पुनर् अन्यो ऽप्य् एवंजातीयः ।
पाण्ड्-व् § 2.8 पंचभिर् धर्मैः समन्वागतो निगर्हणीयकर्म कृतः ओसारयितव्यः । कतमैः पंचभिः । उत्कचप्रकच ः संघे रोम पातयति श् निःसरणं प्रवर्तयति सामीची म् उपदर्शयति अन्तःसीमायां स्थित्वा ओसारणां याचते श् अभीक्ष्णापत्तिकत्वाच् च प्रतिविरमामीति श् वदति श्
पाण्ड्-व् § 2.9 एवं च पुनर् ओसारयितव्यः । शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीम् आकोट्य पृष्टवाचिकया भिक्षून् समनुयुज्य सर्वसंघे संनिषण्णे संनिपतिते श्रेयकेन भिक्षुणा वृद्धान्ते उत्कुटुकेन स्थित्वा अंजलिं प्रगृह्य इदं स्याद् वचनीयं ।

पाण्ड्-व् § 2.10 शृणोतु भदन्ताः संघः । अहं श्रेयको भिक्षुर् अभीक्ष्णापत्तिकः अभीक्ष्णं संघावशेषाम् आपत्तिम् आपद्ये । तन् मे भिक्षवः परिवासं ददन्तो मूलपरिवासं मानाप्यावर्हणश् चेति । बहुकृत्या भवन्ति बहुकरणीया रिंचन्त्य् उद्देशं पाठं स्वाध्यायं योगं मनसिकारम् अध्यात्मं चेतःशमथं । मम संघेन निगर्हणीयं कर्म कृतं । सो ऽहं निगर्हणीयकर्मकृत उत्कचप्रकच ः संघे रोम पातयामि । निःसरणं प्रवर्तयामि । सामीचीम् उपदर्शयामि श् अन्तःसीमायां स्थित्वा ओसारणां याचे । अभीक्ष्नापत्तिकत्वा च् च प्रतिविरमामि । ओसारयतु मां भदन्ताः संघः श्रेयकं भिक्षुम् अभिक्ष्णापत्तिकं निगर्हणीयकर्मकृतम् अनुकंपको ऽनुकंपाम् उपादाय । एवं द्विर् अपि त्रिर् अपि ।
पाण्ड्-व् § 2.11 ततः पश्चाद् एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यम्* । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अयं श्रेयको भिक्षुर् अभीक्ष्णापत्तिकः पूर्ववद् यावद् अध्यात्मं चेतःशमथं । तस्य संघेनाभीक्ष्णापत्तिक इति निगर्हणीयं कर्म कृतम् ओसारयेद् इत्य् एषा ज्ञप्तिः । एवं च कर्म कर्तव्यम्* । निगर्हणीयकर्मकृत उत्कचप्रकच ः संघे रोम पातयति पूर्ववद् यावद् अभीक्ष्णापत्तिकत्वाच् च प्रतिविरमामीति वदति श् सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् संघः श्रेयकं भिक्षुम् अभीक्ष्णापत्तिकं निगर्हणीयकर्मकृतम् ओसारयेद् इत्य् एषा ज्ञप्ति ः ।
पाण्ड्-व् § 2.12 एवं च कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अयं ( 291र्1 = ग्ब्म् 889 ) भदन्त श्रेयको भिक्षुर् अभीक्ष्णापत्तिकः अभीक्ष्णं संघावशेषाम् आपत्तिम् आपद्यते । ददतास्य भिक्षवः परिवासं भदन्त पूर्ववद् यावद् अध्यात्मं चेतःशमथं । तद् अस्य संघेनाभीक्ष्णापत्तिक इति निगर्हणीयं कर्म कृतं सो ऽयं श्रेयको भिक्षुर् अभीक्ष्णापत्तिको निगर्हणीयकर्मकृत उत्कचप्रकच ः संघे रोम पातयति निःसरणं प्रवर्तयति श् सामीचीम् उपदर्शयति अन्तःसीमाया ं स्थित्वा ओसारणा ं याचते अभीक्ष्णापत्तिकत्वा च् च प्रतिविरमामीति वदति । तत् संघः श्रेयकं भिक्षुम् अभीक्ष्णापत्तिकं निगर्हणीयकर्मकृत म् ओसारयति श् येषाम् आयुष्मतां क्षमते श्रेयकं भिक्षुम् अभीक्ष्णापत्तिकं निगर्हणीयकर्मकृतम् ओसारयितुं ते तूष्णीं न क्षमते भाषन्तां । इयं प्रथमा कर्मवाचना एवं द्वितीया तृतीया कर्मवाचना कर्तव्या ॥ ओसारितः संघेन श्रेयको भिक्षुर् अभीक्ष्णापत्तिको निगर्हणीयकर्मकृतः । क्षान्तम् अनुज्ञातं संघेन यस्मात् तूष्णीम् एवम् एतद् धारयामि ॥ ॥
पाण्ड्-व् § 3.1 बुद्धो भगवां श्रावस्त्यां विहरति जेतवने ऽनाथपिण्डदस्यारामे श् तेन खलु समयेन किटागिरीयकाव् अश्वकपुनर्वसुकौ भिक्षू प्रतिवसतः कुलदूषकौ पापधर्मसमुदाचारौ । ताव् इमान्य् एवंरूपाण्य् अश्रामणकानि कर्माणि कुरुत ः कारयत ः । तद्यथा मातृग्रामेण सार्धं संचग्घत ः संक्रीडत ः संकिलिकिलायेते श् औद्धत्यं द्रवं कायतान्त्यं कुरुतः अपीदानीम् एकासने निषीदतः । एकपंक्त्यां भुंजाते । एकशिरावके विविधानि मद्यपानानि पिबतः । पुष्पाण्य् उच्चिनुतः उच्चायतः । माला ग्रथ्नीतः ग्रथ्नापयतः । अवतंसकान् बध्नीत ः बध्नयतः । नृत्यत ः नर्तयतः । गायत ः गाया प यतः । वादत ः वादापयतः । सुनृत्येषु सुगीतेषु सुवादितेषु लालाटिकाम् अनुप्रयच्छत ः । चीवरकानि संहृत्य धावतः द्रवतः प्रद्रवतः । ऊरुपरिवर्तम् अपि कुरुतः बाहुपरिवर्तम् अपि । रोहितावर्तम् अपि । जलशिक्यकयापि विध्यतः । जलयन्त्रकं जलभेरिकाम् अपि वादयतः । हस्तिक्रौञ्चम् अपि क्रूञ्चतः अश्वहेषितम् अपि हेषत ः । ऋषभगर्जितम् अपि गर्जतः । मुखदुन्दुभिकाम् अपि वादयतः । मुखशङ्खं मुखभेरी ं मयूरविरुतम् अपि केकायेते । कोकिलविरुतम् अपि बिकूजतः । हस्तियुद्धम् अपि कुरुतः । अश्वयुद्धम् ऋषभयुद्धं महिषयुद्धम् अजयुद्धं पिण्डकयुद्धं स्त्रीयुद्धं पुरुषयुद्धं कुमारकयुद्धं कुमारिकायुद्धं कुक्कुटयुद्धं वर्तकयुद्धं लावकयुद्धं कुरुतः कारयत ः । इमानि चान्यानि चाश्रामणकानि कर्माणि कुरुत ः कारयतः । तयोस् तया ईर्यया चर्यया प्रतिपत्त्या किटागिरिम् अनागताश् च भिक्षवो नागच्च्गन्त्य् । आगताश् च नाभिरमन्ते त्यजन्ति किटागिरौ वासं । किटागिरिनिवासिनश् च ब्राह्मणगृहपतयो नात्तमनसो नाभिराद्धा ः । नैवासिकानाम् अपि चिरानुगतानां कृच्छ्रेण पिण्डकं दातव्यं कर्तव्यं मन्य् अन्त् ए । कः पुनर् वाद आगन्तुकानां ।
पाण्ड्-व् § 3.2 यावद् अपरेण समयेनायुष्मान् आनन्दः काशीषु जनपदेषु चारिकां चरं किटागिरिम् अनुप्राप्तः । किटागिरौ विहरति ( 291व्1 = ग्ब्म् 895 ) किटागिरीयके दावे । अथायुष्मान् आनन्दः पूर्वाह्णे निवास्य पात्रचीवरम् आदाय किटागिरिं पिण्डाय प्रविष्ट ः श् स यथा धौतेन पात्रेण किटागिरिं पिण्डाय प्रविष्टस् तथा धौतेनैव पात्रेण प्रतिनिष्क्रान्तो ऽलब्ध्वा दानम् अलब्ध् व् आप्रत्याख्यानम्* अन्तत एकभिक्षाम् अपि । अथायुष्मत आनन्दस्यैतद् अभवत्* । पूर्वे चायं किटागिरि ऋद्धश् चाभूत् * स्फीतश् च क्षेमश् च सुभिक्षश् चाकीर्णबहुजनमनुष्यश् च सुलभश् चारुपिण्डको याचनकेन । एतर्ह्य् अप्य् अयं किटागिरि ऋद्धश् च स्फीतश् च क्षेम श् च सुभिक्षश् चाकीर्णबहुजनमनुष्यश् च । अथ च पुनर् अह ं यथा धौतेनैव पात्रेण प्रविष्टस् तथा धौतेन पात्रेण प्रतिनिष्क्रान्तो ऽलब्ध्वा दानम् अलब्ध्वा प्रत्याख्यानं अन्तत एकभिक्षाम् अपि । मा हैवात्र केनचिद् भगवतः श्रावकेन मूढेनाव्यक्तेनाकुशलेन क्लेशवशात् कुलस्त्री वा कुलकुमारी वा आभाषिता वा भविष्यत्य् आमृष्टा वा परिभाषिता ।
पाण्ड्-व् § 3.3 तेन खलु समयेन किटागिरीयकानां ब्राह्मणगृहपतीनां संस्थागारे पंचमात्राणि ब्राह्मणगृहपतिशतानि संनिषण्णानि संनिपतितानि केनचिद् एव करणीयेन । अथायुष्मान् आनन्दो येन किटागिरीयकानां ब्राह्मणगृहपतीनां संस्थागारस् तेनोपसंक्रान्तः । उपसंक्रम्य किटागिरीयका न् ब्राह्मणगृहपतीन् इदम् अवोचत्* । पूर्वे चायं भवन्त किटागिरि ः पूर्ववद् यावद् अलब्ध्वा एकभिक्षाम् अपि । एवम् उक्ताः किटागिरीयका ब्राह्मणगृहपतय इन्द्रियाण्य् उत्क्षिप्यावस्थिता ः श्
पाण्ड्-व् § 3.4 तेन खलु समयेनोदकप्लोतिक उपासकस् तस्याम् एव परिषदि संनिषण्णो ऽभूत् संनिपतितः । अथोदकप्लोतिक उपासिक आयुष्मन्तम् आनन्द ं बाहुं गृहीत्वा एकान्ते प्रक्रम्यायुष्मन्तम् आनन्दम् इदम् अवोचत्* । यत् खलु भदन्तानन्द जानीया अस्मिन् किटागिराव् अश्वकपुनर्वसुकौ भिक्षू प्रतिवसतः कुलदूषकौ पापधर्मसमुदाचारौ तौ मातृग्रामेण सार्धं संचग्घत ः पूर्ववद् यावद् ।
पाण्ड्-व् § 3.5 आयुष्मन्न् आनन्द पूर्ववद् यावद् यथा संघावशेषे कुलदूषकशिक्षापदे अश्वकपुनर्वसुकयोर् भिक्ष्वोः प्रवासनीयं कर्म कुरु ।

पाण्ड्-व् § 3.6 एवं च पुनः कर्तव्यं । अन्तर्मार्गे स्थित्वा चोदको भिक्षुः संमन्तव्यः । पंचभिर् धर्मैः समन्वागतश् चोदको भिक्षुः पूर्ववद् यावत् कर्म कुर्वन्ति ।
पाण्ड्-व् § 3.7 शृणोतु भदन्ताः संघ ः । इमाव् अश्वकपुनर्वसुकौ भिक्षू कुलदूषकौ पापधर्मसमुदाचारौ । आभ्यां कुलानि दूषितानि दृश्यन्ते ऽपि श्रूयन्ते ऽपि प्रज् ञ् आयन्ते ऽपि । पापकाश् चानयोः समुदाचारा दृश्यन्ते ऽपि श्रूयन्ते ऽपि प्रज्ञायन्ते ऽपि । सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् संघः अश्वकपुनर्वसुकयो र् भिक्ष्वोः कुलदूषकयो ः पापधर्मसमुदाचारिणोः प्रवासनीयं कर्म कुर्याद् इत्य् एषा ज्ञप्तिः ॥ एवं च कर्म कर्तव्यं पूर्ववद् यावद् एवं द्वितीया तृतीया कर्मवाचना कर्तव्या श् ॥ ॥
पाण्ड्-व् § 4.1 बुद्धो भगवां श्रावस्त्यां विहरति जेतवने ऽनाथपिण्डदस्यारमे श् तेन खलु समयेन श्रावस्त्याम् अन्यतम श्रेष्ठी प्रतिवसति आढ्यो महाधनो महाभोगः । ( 292र्1 = ग्ब्म् 896 ) तेन सदृशात् कुलात् कलत्रम् आनीतं । स तया सार्धं क्रीडति रमते परिचारयति । तस्य क्रीडतो र् अममाण स्य परिचारयतः पत्नी आपन्नसत्वा संवृत्ता । सा अष्टानां वा नवानां वा मासानाम् अत्ययाद् उत्तरे नक्षत्रे प्रसूता । दारको जातः । तस्य ज्ञातयः संगम्य समागम्य त्रीणि सप्तकान्य् एकविंशतिदिवसां जातस्य जातिमहं कृत्वा नामधेयं व्यवस्थापयन्ति । किं भवतु दारकस्य नामेति । तेषाम् एतद् अभवत्* । यस्माद् अयं दरक उत्तरे नक्षत्रे जात स् तस्माद् भवतु दारकस्य उत्तर इति नामेति श् तस्य उत्तर इति नामधेयं व्य्वस्थापितं । स उन्नीयते वर्धते क्षीरेण दध्ना नवनीतेन सर्पिषा सर्पिर्मण्डेनान्यैश् चोत्तप्तोत्तप्तैर् उपकरणविशेषैर् आशुर् वर्ध्यते ह्रदस्थम् इव पंकजं । स यदा महान् संवृत्तस् तदा लिप्याम् उपन्यस्तः संख्यायां गणनायां मुद्रायां उद्धारे न्यासे नि ः क्षेपे लिप्याः पारं गतः । उग्धाटको वाचकः पण्डितः पटुप्रचारो ऽष्टासु परीक्षासु कृतावी संवृत्तः । तद्यथा रत्नपरीक्षायां वस्त्रपरीक्षायां वस्त्रपरीक्षायां दारुपरीक्षायां हस्तिपरीक्षायाम् अश्वपरीक्षायां स्त्रीपरीक्षायां पुरुषपरीक्षायां च कृतावी संवृत्तः । यावद् अस्य पिता कालगतः । उत्तरो गृहस्वामी संवृत्तः । तेनापणः प्रसारितः क्रीणाति विक्रीणीते । क्रयविक्रयेण जीविकां कल्पयति ।
पाण्ड्-व् § 4.2 सो ऽपरेण समयेन भगवतः सकाशम् उपसंक्रान्त ः । तस्य भगवद्दर्शनात् सद्धर्मश्रवणाच् च भगवच्छासने प्रसादो जातः । प्रसादजातश् च प्रव्रज्याभिलाषी संवृत्तः । स मातुः सकाशम् उपसंक्रम्य कथयत्य् अंबानुजानीहि स्वाख्याते धर्मविनये प्रव्रजामीति । सा कथयति त्वं ममैकपुत्रो यावद् अहं जीवामि तावन् न प्रव्रजितव्यं । मृतायां मयि यथेष्टं करिष्यसीति श् स कथयत्य् अंब समयेनाहं न प्रव्रजामि यदि त्वं दिवसे दिवसे संघोद्दिष्टकान् भिक्षून् भाजयसीति । सा कथयति पुत्र एवं करोमीति श् स चोत्तरो यत् किंचिद् उपार्जयति तत् सर्वं मात्रे ऽनुप्रयच्छति श् अम्बानेन श्रमणब्राह्मणान् प्रतिपादयेति श् सास्य माता मत्सरी कुटुकुंचिका आगृहीतपरिष्कारा काकायापि बलिं न प्रदातुं व्यवस्यति प्राग् एव श्रमणब्राह्मणान् प्रतिपादयिष्यति श् ये तु श्रमणब्राह्मणाः पिण्डार्थिनस् तं गृहं प्रविशन्ति तान् परिभाषते तर्जयति च । प्रेतोपन्ना इव यूयं नित्यं परगृहेभ्यो भिक्षाम् अटतेति । तं च पुत्रं विप्रलंभयति अद्य मया इयन्तो भिक्षवो भोजिता इयतान् श्रमणब्राह्मणा ना ं भिक्षा दत्तेति श् सा तेन मात्सर्येणासेवितेन भावितेन बहुलीकृतेन कालं कृत्वा प्रेतेषूप प न्ना । उत्तरो ऽपि मातृवियोगा द् दानानि दत्वा पुण्यानि कृत्वा स्वाख्याते धर्मविनये प्रव्रजितः ।
पाण्ड्-व् § 4.3 सो ऽपरेण समयेन म्रक्षषण्डायां व्यवस्थितः । तम् आगम्य म्रक्षषण्डानिवासी चित्रो गृहपति र् भगवच्छासने प्रसन्नः । सो ऽतीव बुद्धधर्मसंघेषु कारान् करोति । म्रक्षषण्डा नाना देश् आभ्यागतानां भिक्षूणां प्रतिसरणं संवृत्तः । यावद् अपरेण समयेनायुष्मत ( 292व्1 = ग्ब्म् 897 ) उत्तरस्यान्यतमस्मिन् कर्वटके किंचित् करणीयम् उत्पन्नं । स तत्र गतः । आयुष्मांश् चोपसेनो वल्गन्तीपुत्रो पंचशतपरिवारो जनपदचारिकां चरं म्रक्षषण्डाम् अनुप्राप्तः । अश्रौषीच् चित्रो गृहपतिर् यथा उपसेनो वल्गन्तीपुत्रः पंचशतपरिवारो जनपदचारिकां चरन्न् इहानुप्राप्त इति । श्रुत्वा च पुनर् येनायुष्मान् उपसेनस् तेनोपसंक्रान्तः । उपसंक्रम्यायुष्मत उपसेनस्य पादौ शिरसा वन्दित्वैकान्ते निषण्णः । एकान्तनिषण्णं चित्रं गृहपतिम् आयुष्मान् उपसेनो धर्म्यया कथया संदर्शयति समादापयति समुत्तेजयति संप्रहर्षयत्य् । अनेकपर्यायेण धर्म्यया कथया संदर्श्य समादाप्य समुत्तेज्य संप्रहर्ष्य तूष्णीम् । अथ चित्रो गृहपतिर् उत्थायासनाद् एकांसम् उत्तरासंगं कृत्वा येनायुष्मान् उपसेनस् तेनांजलिं प्रणमय्यायुष्मन्तम् उपसेनम् इदम् अवोचत्* । अधिवासयतु मे आर्य उपसेनश् चान्तर्गृहे भक्तेन सार्धं भिक्षुसंघेनेत्य् । अधिवासयति आयुष्मान् उपसेनश् चित्रस्य गृहपतेस् तूष्णींभावेन । अथ चित्रो गृहपतिर् आयुष्मत उपसेनस्य तूष्णींभावेनाधिवासनां विदित्वा शुचिप्रणीतं खादनीयभोजनीयं समुदानीय काल्यम् एवोत्थायासनकानि प्रज्ञपयत्य् ।
पाण्ड्-व् § 4.4 आयुष्मांश् चोत्तरस् तस्मात् कर्वटकाद् आगतः । यावत् पश्यति न शयनासनप्रज्ञप्तिं नाप्य् आहारम् उपान्वाहृतं । स आरामिकान् आमन्त्रयते । भवन्त किम् अल्पोत्सुकास् तिष्ठथ नासनप्रज्ञप्तिः क्रियते नाप्य् आहार उपान्वाह्रियते । किं भिक्षुसंघेन भक्तच्छेदः करणीय इति । ते कथयन्ति चित्रेण गृहपतिना भिक्षुसंघो ऽन्तर्गृहे भक्तेनोपनिमन्त्रितः । किं ममागम्य । न त्वाम् आगम्य ऽपि तु आर्यम् उपसेनं वल्गन्तीपुत्रं । पंचसतपरिवारो जनपदचारिकां चरन्न् इहानुप्राप्तः । स श्रुत्वा संजातामर्षः कथयति । अहं तस्य सर्वत्र पूर्वंगम ः श् कथम् असौ मां प्रत्याख्यायायुष्मन्तम् उपसेनं वल्गन्तीपुत्रं भिक्षुसंघम् उपनिमन्त्रयति श् गच्छामि तावत् पश्यामीति । स येन चित्रो गृहपतिस् तेनोपसंक्रान्तो यावत् पश्यति चित्रं गृहपतिम् आसनप्रज्ञप्तिं क्रियमाणं । स भूयस्या मात्रया पर्यवस्थितः ।

पाण्ड्-व् § 4.5 चित्रेण गृहपतिनाभिहितः । आर्य शोभना आसनप्रज्ञप्ति ः शोभनश् चाहार इति । चित्रो गृहपतिस् तिलपूपलिकावणिग् आसीद् । उत्तरः कथयति गृहपते शोभना आसनप्रज्ञप्तिः शोभनश् चाहार । किं तु तिलपूपलिका नास्ति । स कथयति । भदन्तोत्तर विज्ञातं । तेन ह्य् उपमां तावच् छृणु : उपमया च पुनर् इहैके विज्ञपुरुषा भाषितस्यार्थम् आजानन्ति श् भूतपूर्वं भदन्तोत्तर संबहुला जांबूद्वीपका वणिजः सामुद्रं यानपात्रं प्रतिपाद्य काकं कुक्कुटीं चादाय महासमुद्रम् अवतीर्णा धनहारकाः । यावद् असौ कुक्कुटी कुक्कुटम् अलभमाना काकेन सार्धं संवासं गता : तयोः संवासाच् छावको जातः । स काककुक्कुटीकं वाश्यते न काको न कुक्कुटः । एवम् एव त्वं मोक्षार्थी प्रव्रजितो मोक्षमार्गम् अलभमानो यद् वा तद् वा ( 293र्1 = ग्ब्म् 898 ) प्रलपसीति । एवम् उक्ते आयुष्मान् उत्तरस् ताडककुंचिकां च तस्य पुरस्ताद् उत्सृज्य संप्रस्थितः ।
पाण्ड्-व् § 4.6 तेनोक्त ः । भदन्त उत्तर कुत्र गच्छसि । श्रावस्तीं । स्वचित्तं प्रतिलभस्व इहैव तिष्ठ मा गच्छ । स्थानम् एतद् विद्यते यत् त्वया पुनर् आगत्याहम् एव क्षमयितव्य इति । तस्य वचनम् अवचनीकृत्य समादाय पात्रचीवरं येन श्रावस्ती तेन चारिकां प्रक्रान्तो ऽनुपूर्वेण चारिकां चरं श्रावस्तीम् अनुप्राप्तः । स भिक्षुभिर् दृष्टः उक्तश् च । स्वागतं स्वागतम् आयुष्मन्न् उत्तर प्रीता वयं त्वद्दर् श् अनेन नो त्व् आगमनेन । किं करणम्* श् त्वम् आगम्य चित्रो गृहपतिर् म्रक्षषण्डायां बुद्धधर्मसंघेषु कारान् करोति । आगन्तुकानां च गामिकानां च म्रक्षषण्डा प्रतिसरण म्* । अस्त्य् एतद् एवं । मया चित्रो गृहपतिर् अवस्फण्डितः । यथा कथं तेन यथावृत्तम् आरोचितं । एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति श् भगवान् आह श् कुरुत यूयं भिक्षवः उत्तरस्य भिक्षोर् गृहपति-र्-अवस्फण्डकस्य प्रतिसंहरणीयं कर्म इति । यो वा पुनर् अन्यो ऽपि एवंजातीयः ।
पाण्ड्-व् § 4.7 पंचभिः कारणैः प्रतिसंहरणीयकर्मकृतम् अधर्मकर्म च तद् अविनयकर्म च भवति पूर्ववद् यावद् असंमुखीभूतस्य कुर्वन्ति । एवं च पुनः कर्तव्यम्* । शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीम् आकोट्य पृष्टवाचिकया भिक्षून् समनुयुज्य सर्वसंघे संनिषण्णे संनिपतिते एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यं ।
पाण्ड्-व् § 4.8 शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अनेनोत्तरेण भिक्षुणा चित्रो गृहपतिर् अवस्फण्डितः । सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् संघ उत्तरस्य भिक्षोर् गृहपति-र्-अवस्फण्डकस्य प्रतिसंहरणीयं कर्म कुर्याद् इत्य् एषा ज्ञप्ति ः श्
पाण्ड्-व् § 4.9 ततः कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अनेनोत्तरेण भिक्षुणा म्रक्षषण्डायां चित्रो गृहपतिर् अवस्फण्डितः । तत् संघ उत्तरस्य भिक्षोर् गृहपति-र्-अवस्फण्डकस्य प्रतिसंहरणीयं कर्म करोति । येषाम् आयुष्मतां क्षमते उत्तरस्य भिक्षोर् गृहपति-र्-अवस्फण्डकस्य प्रतिसंहरणीयं कर्म कर्तुं ते तूष्णीं । न क्षमते भाषन्तां । इयं प्रथमा कर्मवाचना । एवं द्वितीया तृतीया कर्मवाचना कर्तव्या । कृतं संघेन उत्तरस्य भिक्षोर् गृहपति-र्-अवस्फण्डकस्य प्रतिसंहरणीयं कर्म । क्षान्तम् अनुज्ञातं संघेन यस्मात् तूष्णीम् एवम् एतद् धारयामि ॥
पाण्ड्-व् § 4.10 प्रतिसंहरणीयकर्मकृतस्याहं भिक्षोर् आसमुदाचारिकान् धर्मान् प्रज्ञपयामि । प्रतिसंहरणीयकर्मकृतेन भिक्षुणा न प्रव्राजयितव्यं पूर्ववद् यावत्* । स एवं प्रतिसंहरणीयकर्मकृत उत्कचप्रकच ः संघे रोम पातयति । निःसरणं प्रवर्तयति । सामीचीम् उपदर्शयति । अन्तःसीमायां च स्थित्वा ओसारणां याचते । गृहपति-र्-अवस्फण्डकत्वाच् च प्रतिविरमामीति वदति । एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवान् आह श् ओसारयत यूयं भिक्षव उत्तरं भिक्षुं प्रतिसंहरणीयकर्मकृत म् इति । यो वा पुनर् अन्यो ऽपि एवंजातीयः ।
पाण्ड्-व् § 4.11 पंचभिर् धर्मैः प्रतिसंहरणीयकर्मकृत ओसारयितव्यः । कतमैः पंचभिः । उत्कचप्रकच ः पूर्ववद् यावद् गृहपत्यवस्फण्डकत्वाच् च प्रतिविरमामीति वदति । ( 293व्1 = ग्ब्म् 899 ) एवं च पुनर् ओसारयितव्यः । शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीम् आकोट्य पृष्टवाचिकया भिक्षून् समनुयुज्य सर्वसंघे संनिषण्णे संनिपतिते एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यं श्
पाण्ड्-व् § 4.12 शृणोतु भदन्ताः संघः । अनेनोत्तरेण भिक्षुणा म्रक्षषण्डायां चित्रो गृहपतिर् अवस्फण्डितः । तद् अस्य संघेन गृहपतिर् अवस्फण्डक इति कृत्वा प्रतिसंहरणीयकर्म कृतं । सो ऽयम् उत्तरो भिक्षुः प्रतिसंहरणीयकर्मकृत उत्कचप्रकच ः पूर्ववद् यावद् गृहपत्यवस्फण्डकत्वाच् च प्रतिविरमामीति वदति । सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् संघः उत्तरं भिक्षुं प्रतिसंहरणीयकर्मकृतम् ओसारयेद् इत्य् एषा ज्ञप्तिः ॥ ततो वक्तव्यो गच्छ तं गृहपतिं क्षमय ओसारितो भविष्यसीति श्
पाण्ड्-व् § 4.13 स भिक्षुभिर् एवम् अभिहितो येन म्रक्षषण्डा तेन चारिकां प्रक्रान्तो ऽनुपूर्वेण चारिकां चरं म्रक्षषण्डाम् अनुप्राप्तः । ततो मार्गश्रमं प्रतिविनोद्य येन चित्रो गृहपतिस् तेनोपसंक्रान्त ः श् उपसंक्रम्य दक्षिणं बाहुम् अभिप्रसार्य कथयति श् क्षमस्व मम गृहपते श् क्षान्तं भदन्तोत्तर श् यद्य् एवम् इहैव प्रतिवस । गच्छामि तावद् येन ममापराध्हं तस्य निग्रहं करोमि । किं मयापराध्हं । न तव येन ममापराद्धं श्
पाण्ड्-व् § 4.14 अथायुष्मान् उत्तरो गंगातीरं गत्वा त्रिभिस् तालवृन्दैः कुटिकां कृत्वा वर्षा उपगतः । तेन शवशीर्षोपमं पात्रं धारितं । तस्य नातिदूरे मार्गस् तेन सततं गोपाङ्गना गच्छति श् स तासां पात्रं प्रसारयति श् तस्मिन् दधिं वा क्षीरं वा उदश्विं वानुप्रयच्छन्ति श् तत् परिभुज्य ध्यानसमाधिसमापत्तिसुखानि अभिनामयति श्

पाण्ड्-व् § 4.15 यावद् अपरेण समयेन द्वे गोपाङ्गने गच्छतो माता दुहिता च श् दुहिता मातुः कथयत्य् अम्ब एष आर्यो मूक इति श् सा कथयति पुत्रि नैष मूकः नूनम् अनेन कस्यचिद् वाचा अपराद्धम्* तस्या एष निग्रहं करोतीति श् अम्ब किम् एतद् एवं भविष्यति श् पुत्रि स्वो ऽहं तव प्रत्यक्षीकरिष्यामीति श् यावद् अपरस्मिन् दिवसे मथितघटं गृहीत्वा दुहितृसमेता तं प्रदेशम् आगता । आयुष्मता उत्तरेण पात्रं प्रसारितम्* । सा तस्य पात्रं मथितस्य पूरयितुम् आरब्धा श् आयुष्मान् उत्तरः पात्रं चालयति । सा ददात्य् एव न संतिष्ठते । आयुष्मान् उत्तरः कथयति अलं भगिनि श् किम् अनेन निरर्थकेन छोरितेन श् सन्त्य् अन्ये ऽस्मद्विधाः प्रतिग्राहका इति श् सा कथयति श् पुत्रि न त्वं मया पूर्वम् उक्ता नायं मूको नूनम् अनेन कस्यचिद् वाचा अपराद्धम्* तस्या एव निग्रहं करोतीति श् । ( 294र्1 = ग्ब्म् 900 ) अवोचस् त्वम् अंब इति ।
पाण्ड्-व् § 4.16 तत्रायुष्मता उत्तरेण द्वाभ्याम् अन्तर्वर्षाभ्याम् एका वाग् भाषिता । तृतीये ऽन्तर्वर्षे इदम् एव पञ्चगण्डकं संसारचक्रं चलाचलं विदित्वा सर्वसंस्कारगतीः शतनपतनविकिरणविध्वंसनधर्मतया पराहन्य तम ः स्कन्धः प्रदालितः अ र् हं संवृत्तः पूर्ववद् यावत् पूज्यो मान्यो ऽभिवाद्यश् च संवृत्तः । आयुष्मान् उत्तरो ऽर्हत्वप्राप्तो विमुक्तिप्रीतिसुखसंवेदी तस्यां वेलायां गाथां भाषते ॥
त्रिभिर् मया तालवृन्दैर् गङ्गातीरे कुटी कृता ।
शवशीर्षोपमं पात्रं पांसुकूलं च चीवरम्* ॥
द्वाभ्याम् अन्तर्वर्षाभ्याम् एका वाग् भाषिता मया ।
तृतीये ऽन्तर्वर्षे तु तम ः स्कन्धः प्रदालितः ॥
गङ्गातीरनिवासी ऽत्र उत्तरः स्थविरो वशी ।
विमुक्तचित्तो हि अर्हन् न् इमा गाथा अभाषत ॥ ॥
पाण्ड्-व् § 5.1 बुद्धो भगवां कौशाम्ब्यां विहरति घोषिलारामे । तेन खलु समयेनायुष्मां छन्द आपत्तिम् आपन्नो न पश्यति । एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवान् आह । कुरुत यूयं भिक्षवः छन्दस्य भिक्षोर् आपत्तेर् अदर्शनायोत्क्षेपणीयं कर्म इति यो वा पुनर् अन्यो ऽप्य् एवंजातीयः ।
पाण्ड्-व् § 5.2 पंचभिः कारणैर् आपत्तेर् अदर्शनाद् उत्क्षेपणीयं कर्म कृतम् अधर्मकर्म च तद् अ विनय कर्म च संघश् च तेन सातिसारः । कतमैः पंचभिः । अचोदयित्वा कुर्वन्ति पूर्ववद् यावद् एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यं ।
पाण्ड्-व् § 5.3 शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अयं छन्दो भिक्षुर् आपत्तिम् आपन्नो यथाधर्मं न प्रतिकरोति । सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् संघ श् छन्दस्य भिक्षोर् आपत्तेर् अदर्शनायोत्क्षेपणीयं कर्म कुर्याद् इत्य् एषा ज्ञप्तिः ।
पाण्ड्-व् § 5.4 कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अयं छन्दो भिक्षुर् आपत्तिम् आपन्नो यथाधर्मं न प्रतिकरोति । तत् संघ श् छन्दस्य भिक्षोर् आपत्तेर् अदर्शनायोत्क्षेपणीयं कर्म करोति । येषाम् आयुष्मतां क्षमते छन्दस्य भिक्षोर् आपत्तेर् अ दर्शनाय उत्क्षेपणीयं कर्म कर्तुं ते तूष्णी ं न क्षमते भाषन्ताम्* । इयं प्रथमा कर्मवाचना पूर्ववद् यावद् यथा पाण्डुलोहितकानां ।
पाण्ड्-व् § 5.5 एतद् एव निदानम्* । आयुष्मां छन्दो आपत्तिम् आपन्नो यथाधर्मं न प्रतिकरोति । स सब्रह्मचारिभिर् अर्थकामैः पूर्ववद् यथा विभंगे । एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवान् आह । कुरुत यूयं भिक्षवः छन्दस्य भिक्षोर् आपत्तेर् अप्रतिकर्मायोत्क्षेपणीयं कर्म इति यो वा पुनर् अन्यो ऽप्य् एवंजातीयः ।
पाण्ड्-व् § 5.6 पंचभिः कारणैर् आपत्तेर् अप्रतिकर्मायोत्क्षेपणीयं कर्म कृतम् अधर्मकर्म च तद् अविनयकर्म च संघश् च तेन सातिसारः । कतमैः पंचभिः । अचोदयित्वा कुर्वन्ति पूर्ववद् यावद् एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यम्* ।
पाण्ड्-व् § 5.7 शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अयं छन्दो भिक्षुर् आपत्तिम् आपन्नो ( 294व्1 = ग्ब्म् 901 ) यथाधर्मं न प्रतिकरोति । सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो य त् संघ श् छन्दस्य भिक्षोर् आपत्तेर् अप्रतिकर्मायोत्क्षेपणीयं कर्म कुर्याद् इत्य् एषा ज्ञप्तिः ।
पाण्ड्-व् § 5.8 कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ता ः संघ ः । अयं छन्दो भिक्षुर् आपत्तिम् आपन्नो यथाधर्मं न प्रतिकरोति । तत् संघ श् छन्दस्य भिक्षोर् आपत्तेर् अप्रतिकर्मायोत्क्षेपणीयं कर्म करोति । येषाम् आयुष्मतां क्षमते छन्दस्य भिक्षोर् आपत्तेर् अप्रतिकर्मायोत्क्षेपणीयं कर्म कर्तुं ते तूष्णी ं न क्षमते भाष न् ताम्* । इयं प्रथमा कर्मवाचना पूर्ववद् यावत् पाण्डुलोहितकानाम्* ॥ ॥

पाण्ड्-व् § 6.1 बुद्धो भगवां च्छ्रावस्त्यां विहरति जेतवने ऽनाथपिण्डदस्यारामे । तेन खलु समयेन अरिष्टस्य भिक्षोर् इदम् एवंरूपं पापकं दृष्टिगतम् उत्पन्नं । तथाहं भगवतो धर्मं देशितम् आजानामि यथा ये ऽन्तरायिका धर्मा उक्ता भगवता ते च प्रतिसेव्यमाना नालम् अन्तरायायेति । एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवान् आह । कुरुत यूयं भिक्षव अरिष्टस्य भिक्षोर् अप्रतिनि ः सृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयं कर्म इति यो वा पुनर् अन्यो ऽप्य् एवंजातीयः ।
पाण्ड्-व् § 6.2 पंचभिः कारणैर् अप्रतिनि ः सृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयं कर्म कृतम् अधर्मकर्म च तद् अविनयकर्म च संघश् च तेन सातिसा र ः । कतमैः पंचभिः । अचोदयित्वा कुर्वन्ति । पूर्ववद् यावद् एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यं ।
पाण्ड्-व् § 6.3 शृणोतु भदन्ताः संघः । अस्यारिष्टस्य भिक्षोर् इदम् एवंरूपं पापकं दृष्टिगतम् उत्पन्नं । तथाहं भगवतो धर्मं देशितम् आजानामि यथा ये ऽन्तरायिका धर्मा उक्ता भगवता पूर्ववद् यावत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् संघः अरिष्टस्य भिक्षोर् अप्रतिनि ः सृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयं कर्म कुर्याद् इत्य् एषा ज्ञप्तिः ।
पाण्ड्-व् § 6.4 कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ता ः संघ ः । अस्यारिष्टस्य भिक्षोर् इदम् एवंरूपं पापकं दृष्टिगतम् उत्पन्नं । तथाहं भगवतो धर्मं देशितम् आजानामि पूर्ववद् यावत् संघ अरिष्टस्य भिक्षोर् अप्रतिनिःसृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयं कर्म करोति । येषाम् आयुष्मतां क्षमते अरिष्टस्य भिक्षोर् अप्रतिनि ः सृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयं कर्म कर्तुं ते तूष्णी ं न क्षमते भाषन्ताम्* । इयं प्रथमा कर्मवाचना पूर्ववद् यावत् पाण्डुलोहितकानां ।
पाण्ड्-व् § 6.5 स एषः अप्रतिनि ः सृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयकर्मकृतम् उत्कचप्रकचः संघे रोम पातयति पूर्ववद् यावत्* दृष्टिगतं प्रतिनि ः सृजामीति वदति । एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवान् आह । ( 295र्1 = ग्ब्म् 902 ) ओसारयत यूयं भिक्षवः अरिष्टं भिक्षुम् अप्रतिनि ः सृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयकर्मकृतम् इति यो वा पुनर् अन्यो ऽप्य् एवंजातीयः ।
पाण्ड्-व् § 6.6 पंचभिर् करणैर् अप्रतिनि ः सृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयकर्मकृत ओसारयितव्यः । कतमैः पंचभिः । उत्कचप्रकच ः संघे रोम पातयति पूर्ववद् यावद् एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यं ।
पाण्ड्-व् § 6.7 शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अस्यारिष्टस्य भिक्षोर् इदम् एवंरूपं पापकं दृष्टिगतम् उत्पन्नं । तथाहं भगवतो धर्मं देशितम् आजानामि यथा ये ऽन्तरायिका धर्मा उक्ता भगवता ते प्रतिसेव्यमाना नालम् अन्तरायायेति । तद् अस्य संघेन अ प्रतिनि ः सृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयं कर्म कृतं । सो ऽयम् अरिष्टो भिक्षुर् अप्रतिनि ः सृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयकर्मकृत उत्कचप्रकच ः पूर्ववद् याव द् दृष्टिगतं प्रतिनि ः सृजामीति वदति । सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् संघ अरिष्टं भिक्षुम् अप्रतिनि ः सृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयकर्मकृतम् ओसारयेद् इत्य् एषा ज्ञप्तिः ।
पाण्ड्-व् § 6.8 एवं च कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अस्यारिष्टस्य भिक्षोर् इदम् एवंरूपं पापकं दृष्टिगतम् उत्पन्नं पूर्ववद् यावत् तत् संघ अरिष्टं भिक्षुम् अप्रतिनि ः सृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयकर्मकृतम् ओसारयति । येषाम् आयुष्मतां क्षमते अरिष्टम् अप्रतिनि ः सृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयकर्मकृतम् ओसारयितुं ते तूष्णी ं न क्षमते भाष न् ताम्* । इयं प्रथमा कर्मवाचना एवं द्वितीया तृतीया कर्मवाचना पूर्ववद् यावत् तूष्णीम् एवम् एतद् धारयामि ॥ ॥
पाण्ड्-व् § 7.1.1 बुद्धो भगवां च्छ्रावस्त्यां विहरति जेतवने अनाथपिण्डदस्यारामे । तेन खलु समयेनायुष्मान् उदायी संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । स एतत् प्रकरणं भिक्षूणाम् आरोचयत्य् । अहम् आयुष्मन्त ः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्न ः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थितां अर्धमासप्रतिच्छन्नां । किं मया करणीयम् इत्य् । एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवान् आह । ददत यूयं भिक्षव उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासम् इति । यो वा पुनर् अन्यो ऽप्य् एवंजातीय ः ।
पाण्ड्-व् § 7.1.2 एवं च पुनर् दातव्या ः । उदायिना भिक्षुणा शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीम् आकोट्य पृष्टवाचिकया भिक्षून् समनुयुज्य सर्वसंघे संनिषण्णे संनिपतिते उदायिना भिक्षुणा वृद्धान्ते उत्कुटुकेन स्थित्वा अंजलिं प्रगृह्य परिवासं याचितव्यम्* ।
पाण्ड्-व् § 7.1.3 एवं च पुनर् याचितव्यं । शृणोतु भदन्तः ( 295व्1 = ग्ब्म् 903 ) संघ ः । अहम् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिता म् अर्धमासप्रतिच्छन्ना ं । सो ऽहम् उदायी भिक्षु र् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः संघाद् अर्धमासं परिवासं याचे । ददातु मे भदन्ताः संघः ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासम् अनुकंपको ऽनुकंपाम् उपादाय ।
पाण्ड्-व् § 7.1.4 ततः पश्चाद् एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अयम् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । सो ऽयम् उदायी भिक्षुर् अस्याः
संघावशेषाया आपत्ते ः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः संघाद् अर्धमासं परिवासं याचते । सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीया त् संघो यत् संघ उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासं दद्याद् इत्य् एषा ज्ञप्तिः ।

पाण्ड्-व् § 7.1.5 एवं च कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अयम् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । सो ऽयम् उदायी भिक्षु र् अस्याः संघावशेषाया आपत्ते ः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः संघाद् अर्धमासं परिवासं याचते । तत् संघ उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्ना या अर्धमासं परिवासम् ददाति । येषाम् आयुष्मतां क्षमते उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषा या आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासम् दातुं ते तूष्णीं न क्षमते भाषन्ताम्* । इयं प्रथमा कर्मवाचना । एवं द्वितीया तृतीया कर्मवाचना कर्तव्या । दत्तः संघे न उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । क्षान्तम् अनुज्ञातं संघेन यस्मात् तूष्णीम् एवम् एतद् धारयामि ॥
पाण्ड्-व् § 7.2.1 स पारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नो ऽन्तरापत्तिं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । स एतत् प्रकरणं भिक्षूणाम् आरोचयति । आयुष्मन्त उदायी भिक्षु ः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया ( 296र्1 = ग्ब्म् 904 ) अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । सो ऽहं पारिवासिक एव संघावशेषाम् आपत्तिम् आ प न्नो ऽन्तरापत्तिं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । कि ं मया करणीयम् इत्य् । एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवान् आह । ददत यूयं भिक्षव उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्ते र् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासम् इति । यो वा पुनर् अन्यो ऽप्य् एवंजातीयः ।
पाण्ड्-व् § 7.2.2 एवं च पुनर् दातव्यः । शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीम् आकोट्य पृष्टवाचिकया भिक्षून् समनुयुज्य सर्वसंघे संनिषण्णे संनिपतिते उदायिना भिक्षुणा वृद्धान्ते उत्कुटुकेन स्थित्वा अंजलिं प्रगृह्य इदं स्याद् वचनीयम्* ।
पाण्ड्-व् § 7.2.3 शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अहम् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्न ः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिता म् अर्धमासप्रतिच्छन्ना ं । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । सो ऽहं पारिवासिक एव संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नो ऽन्तरापत्तिं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । सो ऽहम् उदायी भिक्षुर् अस्याः संघावशेषाया आपत्ते र् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघा न् मूलपरिवासं याचे । ददातु मे भदन्ताः संघः ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासम् अनुकंपको ऽनुकंपाम् उपादाय । एवं द्विर् अपि त्रिर् अपि ॥
पाण्ड्-व् § 7.2.4 ततः पश्चाद् एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अयम् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्न ः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषा या आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तः संघेन अस्योदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । सो ऽयं पारिवासिक एव संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नो ऽन्तरापत्तिं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । सो ऽयम् उदायी भिक्षुर् अस्याः संघावशेषाया ( 296व्1 = ग्ब्म् 905 ) आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलपरिवासं याचते । सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् संघ उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासम् दद्याद् इत्य् एषा ज्ञप्तिः ।
पाण्ड्-व् § 7.2.5 कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्तः संघः । अयम् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तः संघेनास्य उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । सो ऽयं पारिवासिक एव संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नो ऽन्तरापत्तिं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । सो ऽयम् उदायी भिक्षुर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलपरिवासं याचते । तत् संघ उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासम् ददाति । येषाम् आयुष्मतां क्षमते उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासम् दातुं ते तूष्णीं न क्षमते भाषन्ताम्* । इयं प्रथमा कर्मवाचना एवं द्वितीया तृतीया कर्मवाचना वक्तव्या ॥ दत्त ः संघेन उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासः । क्षान्तम् अनुज्ञातं संघेन यस्मात् तूष्णीम् एवम् एतद् धारयामि ॥ ॥

पाण्ड्-व् § 7.3.1 स मूलपारिवासिक एव संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः प्रत्यन्तरापत्तिम् अन्तरापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । स एतत् प्रकरणं भिक्षूणाम् आरोचयति । अहम् अस्म्य् आयुष्मन्त उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममो दा य् इ नो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थितायाः अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । सो ऽहं पारिवासिक एव संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः अन्तरापत्तिं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेन मया ( 297र्1 = ग्ब्म् 906 ) उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलपरिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासः । सो ऽहं मूलपारिवासिक एव संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः प्रत्यन्तरापत्तिं अन्तरापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । किं मया करणीयम् इत्य् । एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवान् आह । ददत यूयं भिक्षव उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षम् इति । यो वा पुनर् अन्यो ऽप्य् एवंजातीयः ।
पाण्ड्-व् § 7.3.2 एवं च पुनर् दातव्यः । शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीम् आकोट्य पृष्टवाचिकया भिक्षून् समनुयुज्य सर्वसंघे संनिषण्णे संनिपतिते उदायिना भिक्षुणा वृद्धान्ते उत्कुटुकेन स्थित्वा अंजलिं प्रगृह्य इदं स्याद् वचनीयम्* ।
पाण्ड्-व् § 7.3.3 शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अहम् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्न ः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । सो ऽहं पारिवासिक एव संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नो ऽन्तरापत्तिं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया ः संघान् मूलपरिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासः । सो ऽहं मूलपारिवासिक एव संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः प्रत्यन्तरापत्तिम् अन्तरापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । सो ऽहम् अस्याः संघावशेषाया प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलापकर्षं याचे । ददातु भदन्ताः संघो ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षम् अनुकंपक अनुकम्पाम् उपादाय । एवं द्विर् अपि त्रिर् अपि ।
पाण्ड्-व् § 7.3.4 ततः पश्चाद् एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अयम् उदायी ( 297व्1 = ग्ब्म् 907 ) भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तः संघेनास्योदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्ते ः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । सो ऽयं पारिवासिक एव संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नो ऽन्तरापत्तिं पूर्वापत्ति प्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलपरिवासो याचितः । दत्तो ऽस्य संघेन उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासः । सो ऽयं मूलपारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः प्रत्यन्तरापत्तिम् अन्तरापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । सो ऽयम् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलापकर्षं याचते । सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् संघ उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षं दद्याद् इत्य् एषा ज्ञप्तिः ॥
पाण्ड्-व् § 7.3.5 कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ताः संघः । अयम् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तः संघेनास्य उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । सो ऽयं पारिवासिक एव संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नो ऽन्तरापत्तिं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेनानेनोदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलपरिवासो याचितः । दत्तः संघेनास्य उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्ना या मूलपरिवासः । सो ऽयं मूलपारिवासिक एव सं संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः प्रत्यन्तरापत्ति म् अन्त रापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । सो ऽयम् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् ( 298र्1 = ग्ब्म् 908 ) अन्तरापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया ः संघान् मूलापकर्षं याचते । तत् संघ उदायिन् ओ भिक्षोर् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षम् ददाति । येषाम् आयुष्मतां क्षमते उदायिनो भिक्षोर् अस्या ः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षम् दातुं ते तूष्णीं न क्षमते भाषन्तां । इयं प्रथमा कर्मवाचना । एवं द्वितीया तृतीया कर्मवाचना कर्तव्या श् दत्तः संघेन उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्ष ः । क्षान्तम् अनुज्ञातं संघेन यस्मात् तूष्णीम् एवम् एतद् धारयामि ॥ ॥

पाण्ड्-व् § 7.4.1 सो ऽपरेण समयेन संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवास अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितो भिक्षूणाम् आरोचयति । अहम् अस्म्य् आयुष्मन्त उदायी भिक्षु ः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिता म् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थितायाः अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । सो ऽहं पारिवासिक एव संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नो ऽन्तरापत्तिं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलपरिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासः । सो ऽहं मूल पारि वासिक एव सन् संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः प्रत्यन्तरापत्तिम् अन्तरापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया ः संघान् मूलपरिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षः । सो ऽहम् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपाया प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितः । किं मया करणीयम् इति श् एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति श् भगवान् आह श् ददत यूयं भिक्षव उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया ( 298व्1 = ग्ब्म् 6.909 ) अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासस्य अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितस्य प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापक र्ष पर्युषितस्य षड्रात्रं मानाप्यम् इति । यो वा पुनर् अन्यो ऽप्य् एवंजातीय ः ।
पाण्ड्-व् § 7.4.2 एवं च पुनर् दातव्य ः । शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीम् आकोट्य पृष्टवाचिकया भिक्षून् समनुयुज्य सर्वसंघे संनिषण्णे संनिपतिते उदायिना भिक्षुणा वृद्धान्ते उत्कुटुके न स्थित्वा अंजलिं प्रगृह्य इदं स्याद् वचनीयं ।
पाण्ड्-व् § 7.4.3 शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अहम् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्न ः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । सो ऽहं पारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नो ऽन्तरापत्तिं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया ः संघान् मूलपरिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासः । सो ऽहं मूलपारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः प्रत्यन्तरापत्तिम् अन्तरापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नाम्* । तेन मया भिक्षुणा अस्याः संघावशेषा याः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलापकर्षो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेः अन्तरापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षः । सो ऽहम् उदायी भिक्षुर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासः अन्तरापत्तेर् पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितः संघात् षड्रात्रं मानाप्यं याचे । ददातु भदन्ताः संघो ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासस्य अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितस्य प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितस्य षड्रात्रं मानाप्यम् अनुकंपक अनुकंपाम् उपादाय । एवं द्विर् अपि त्रिर् अपि ।

पाण्ड्-व् § 7.4.4 ततः पश्चाद् एकेन भिक्षुणा ज्ञप्ति ं कृत्वा कर्म कर्तव्यम्* । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अयम् उदायी भिक्षु ः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिता म् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तो ऽस्य संघेन ( 299र्1 = ग्ब्म् 910 ) उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । सो ऽयं पारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नो ऽन्तरापत्ति ं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासो याचितः । दत्तः संघेनास्योदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासः । सो ऽयं मूलपारिवासः एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः प्रत्यन्तरापत्ति म् अन्तरापत्ति प्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिनो भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलापकर्षो याचितः । दत्तः संघ् ए नास्योदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षः । सो ऽयम् उदायी भिक्षुर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवास अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितः षड्रात्रं मानाप्यं याचते । सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् संघ उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासस्य अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितस्य प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषित स्य षड्रात्रं मानाप्यं दद्याद् इत्य् एषा ज्ञप्ति ः ।
पाण्ड्-व् § 7.4.5 एवं च कर्म कर्तव्यम्* । शृणोतु भदन्ताः संघः । अयम् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्र ति च्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तो ऽस्य संघेन उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । सो ऽयं पारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नो ऽन्तरापत्तिं पूर्वापत्ति प्रतिरूपा ं प्रतिच्छन्नां । तेनानेनोदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलपरिवासो याचितः । दत्तः संघेनास्योदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासः । सो ऽयं मूलपारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः प्रत्यन्तरापत्तिम् अन्तरापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः प्रत्य् अन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलापकर्षो ( 299व्1 = ग्ब्म् 911 ) याचितः । दत्तः संघेनास्योदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्य् अन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षः । सो ऽयम् उदायी भिक्षुर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः पर्युषितपरिवास अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितः प्रत्यन्तरापत्ते र् अन्तरापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितः षड्रात्रं मानाप्यं याचते । तत् संघ उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्ते ः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः पर्युषितपरिवासस्य अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितस्य प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितस्य षड्रात्रं मानाप्यम् ददाति । येषाम् आयुष्मतां क्षमन्ते उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासस्य अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितस्य प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्ति प्रति रूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितस्य षड्रात्रं मानाप्यम् दातुं ते तूष्णीं न क्षमते भाषन्तां । इयं प्रथमा कर्मवाचना । एवं द्वितीया तृतीया कर्मवाचना वक्तव्या ॥ दत्तः संघेनोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासस्य अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितस्य प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितस्य षड्रात्रं मानाप्यं । क्षान्तम् अनुज्ञातं संघेन यस्मात् तूष्णीम् एवम् एतद् धारयामि श् ॥ ॥

पाण्ड्-व् § 7.5.1 सो ऽपरेण समयेन संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितः षड्रात्रं चीर्णमानाप्यो भिक्षूणाम् आरोचयत्य् । अहम् अस् म् य् आयुष्मन्न् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः संघाद् अर्धमासपरिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासपरिवासः । सो ऽहं पारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नो अन्तरापत्तिं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः ( 300र्1 = ग्ब्म् 912 ) प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलपरिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासः । सो ऽहं मूलपारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः प्रत्यन्तरापत्ति म् अन्तरापत्ति प्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषायाः आपत्तेर् प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलापकर्षो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षः । तेन मया उदायिना भिक्षुणा संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमाप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासेन अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितेन प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितेन संघात् षड्रात्रं मानाप्यं याचितं । दत्तं संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासस्य अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितस्य प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितस्य षड्रात्रं मानाप्यं । सो ऽहम् उदायी भिक्षुर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितः षड्रात्रं चरितमानापयं । किं मया करणीयं इत्य् । एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवान् आह । आवर्हत यूयं भिक्षव उदायिनं भिक्षुम् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासम् आन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितं प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितं षड्रात्रं चरितमानाप्यम् इति । यो वा पुनर् अन्यो ऽप्य् एवंजातीय ः ।
पाण्ड्-व् 7.5.2 एवं च पुनर् अवहितव्यः । शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीम् आकोट्य पृष्टवाचिकया भिक्षून् समनुयुज्य सर्वसंघे संनिषण्णे संनिपतिते उदायिना भिक्षुणा वृद्धान्ते उत्कुटुकेन स्थित्वा अञ्जलिं प्रगृह्य इदं स्याद् वचनीय म् श्
पाण्ड्-व् 7.5.3 शृणोतु भदन्तः संघ ः । अहम् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः ( 300व्1 = ग्ब्म् 913 ) संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशु क्र विसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः अर्धमासं परिवासः । सो ऽहं पारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः अन्तरापत्तिं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलपरिवासो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तर् आपत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासः । सो ऽहं मूलपारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः प्रत्यन्तरापत्तिम् अन्तरापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषायाः आपत्तेः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलापकर्षो याचितः । दत्तः संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेः अन्तरापत्ति प्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्ष ः । तेन मया उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासेन अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितेन प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितेन षड्रात्रं मानाप्यं याचितं । दत्तं संघेन ममोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः पर्युषितपरिवासस्य अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितस्य प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितस्य षड्रात्रमानाप्यं । सो ऽहम् उदायी भिक्षुर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषित ः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितः षड्रात्र ं चीर्णमानाप्य ं संघाद् आवर्हणं याचे । आवर्हतु मां भदन्ताः संघः उदायिनं भिक्षुम् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः पर्युषितपरिवासम् आन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितं प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितं षड्रात्रं चीर्णमानाप्यम् अनुकंपकः अनुकंपाम् उपादायेति श् एवं द्विर् अपि त्रिर् अपि ।

पाण्ड्-व् 7.5.4 ततः पश्चाद् एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यं । शृणोतु भदन्ताः संघ ः । अयम् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताम् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा ( 301र्1 = ग्ब्म् 914 ) अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः संघाद् अर्धमासपरिवासो याचितः । दत्तो ऽस्य संघेनोदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवासः । सो ऽयं पारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः अन्तरापत्ति ं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासो याचितः । दत्तो ऽस्य संघेन उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेर् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासः । सो ऽयं मूलपारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः प्रत्यन्तरापत्तिम् अन्तरापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया ः संघान् मूलापकर्षो याचितः । दत्तो ऽस्य संघेन उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षः । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः पर्युषितपरिवासेनान्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितेन प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितेन संघात्* षड्रात्रमानाप्यं याचितं । दत्तम् अस्य संघेन उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः पर्युषितपरिवासस्यान्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितस्य प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितस्य षड्रात्रं चीर्णमानाप्यं । सो ऽयम् उदायी भिक्षुर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितः षड्रात्रं चरितमानाप्यं संघाद् आवर्हणं याचते । सचेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत् संघः उदायिनं भिक्षुम् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासम् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितं प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितं षड्रात्रं चरितमानाप्यम् आवर्हेद् इति । एषा ज्ञप्तिः ॥
पाण्ड्-व् 7.5.5 ततः पश्चाद् अवसादयितव्यः । न ( 301व्1 = ग्ब्म् 915 ) साधूदायि न् कृतं न सुष्ठु कृतं । कथम् इदानीं त्वं तस्य भगवतस् तथागतस्यार्हतः सम्यक्संबुद्धस्यैवं रागविरागाय चेतोविमुक्तप्रज्ञाविमुक्ते धर्मे देश्यमाने द्वेषविरागाय मोहविरागाय चेतोविमुक्तप्रज्ञाविमुक्ते धर्मे देश्यमाने इदम् एवंरूपम् अप्रासादिकं कृतम् अकार्षी ः । वरं खलु ते मोहपुरुष आशीविषो घोरविषः कृष्णसर्पस् तीक्ष्णविषः उभाभ्यां पाणिभ्यां प्रतिगृहीतो ऽभविष्यत्* न त्व् एवम् इदम् एवंरूपम् अप्रासादिकं कृतं ।
पाण्ड्-व् 7.5.6 द्वाव् इमौ धर्मोल्का ं निर्वापयतः धर्मालोकं धर्माभां धर्मप्रभा ं धर्मावभा सं धर्मप्रदीपं धर्मप्रद्योतं । कतमौ द्वौ । यश् चापत्तिम् आपद्यते यश् चापत्तिम् आपन्नो यथाधर्मं न प्रतिकरोति ॥ द्वाव् अघमूलं न खनतः प्रतिस्रोतो न व्यायच्छतो न सरितां लतां शोषयतो न मारं योधयतो न मारध्वजं पातयतो न धर्मध्वजम् उच्छ्रापयतो न पापीयसः श्रोतश् छेदयतो न तथागतस्य धर्म्यं धर्मचक्रं प्रवर्तितम् अनुप्रवर्तयतः । कतमौ द्वौ । यश् चापत्तिम् आपद्यते यश् चापत्तिम् आपन्नो यथाधर्मं न प्रतिकरोति ।
पाण्ड्-व् 7.5.7 अनया त्वम् उदयिन्न् आपत्त्या अदेशितया अप्रतिदेशितया अभव्यो ऽनित्यसंज्ञाया अनित्ये दुःखसंज्ञाया दुःखे अनात्मसंज्ञाया आहारे प्रतिकूलसंज्ञाया ः सर्वलोके अनभिरतिसंज्ञाया आदीनवसंज्ञाया ः प्रहाणसंज्ञाया विरागसंज्ञाया निरोधसंज्ञाया मरणसंज्ञाया अशुभसंज्ञाया विनीलकसंज्ञाया विपूयकसंज्ञाया व्याध्मातकसंज्ञाया विपडुमकसंज्ञाया विखादितकसंज्ञाया विलोहितकसंज्ञाया अस्थिसंज्ञाया विक्षिप्तकसंज्ञाया ः शून्यताप्रत्यवेक्षणसंज्ञायाः । अभव्य ः प्रथमस्य ध्यानस्य द्वितीयस्य तृतीयस्य ध्यानस्य चतुर्थस्य मैत्र्याः करुणाया मुदिताया उपेक्षाया आकाशानन्त्यायतनस्य विज्ञानानन्त्यायतनस्य आकिंचन्यायतनस्य नैवसंज्ञानासंज्ञायतनस्य स्रोतआपत्तिफलस्य सकृदागामिफलस्य अनागामिफलस्य ऋद्धिविषयस्य दिव्यस्य श्रोत्रस्य चेतःपर्यायस्य पूर्वनिवासस्य च्युत्युपपादस्यास्रवक्षयस्य ।
पाण्ड्-व् 7.5.8 अनया ते उदायिन्न् आपत्त्या अदेशितया अप्रतिदेशितया द्वयोर् गत्योर् अन्यतरान्यतरा गतिः प्रतिका ं क्षितव्या नरका वा तिर्यंचो वा ॥ उक्तं भगवता द्वे प्रतिच्छन्नकर्मान्तस्य गती नरका वा तिर्यंचो वा । ये मे भाषितं न श्रद्धास्यन्ति ते प्रतिच्छा दयि तव्यं मंस्यन्ते श्

पाण्ड्-व् 7.5.9 शृणोतु भदन्ताः संघः । अयम् उदायी भिक्षुः संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिता म् अर्धमासप्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः संघाद् अर्धमासं परिवासो याचितः । दत्तो ऽस्य संघेन उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया अर्धमासं परिवास ः । सो ऽयं पारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नो ऽन्तरापत्तिं पूर्वापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः अन्तरापत्तेः ( 302र्1 = ग्ब्म् 916 ) पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया ः संघान् मूलपरिवासो याचितः । दत्तो ऽस्य संघेन उदाय् इ नो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासः । सो ऽयं मूलपारिवासिक एव सन्* संघावशेषाम् आपत्तिम् आपन्नः प्रत्यन्तरापत्तिम् अन्तरापत्तिप्रतिरूपां प्रतिच्छन्नां । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नायाः संघान् मूलापकर्षो याचितः । दत्तो ऽस्य संघेन उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषायाः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्ष ः । तेनानेन उदायिना भिक्षुणा अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासेनान्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितेन प्रत्यन्तरापत्तेः अन्तरापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितेन संघात् षड्रात्रं मानाप्यं याचितं । दत्तम् अस्य संघेन उदायिनो भिक्षोर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासस्यान्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितस्य प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितस्य षड्रात्रं मानाप्यं । सो ऽयम् उदायी भिक्षुर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्ना या ः पर्युषितपरिवासः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपाया ः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषित ः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितः षड्रात्रं चरितमानाप्य ं संघाद् आवर्हणं याचते । तत् संघ उदायिनं भिक्षुम् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः पर्युषितपरिवास म् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितं प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितं षड्रात्रं चरितमानाप्यम् आवर्हति । येषाम् आयुष्मतां क्षमते उदायिनं भिक्षुम् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया अर्धमासप्रतिच्छन्नायाः पर्युषितपरिवासम् अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितं प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितं षड्रात्रं चरितमानाप्यम् आवर्हितुं ते तूष्णीं न क्षमते भाष न् तां । इयं प्रथमा कर्मवाचना । एवं द्वितीया तृतीया कर्मवाचना कर्तव्या श् आवर्हित ः संघेन उदायी भिक्षुर् अस्याः संघावशेषाया आपत्तेः संचिन्त्यशुक्रविसृष्टिसमुत्थिताया ( 302व्1 = ग्ब्म् 917 ) अर्धमासप्रतिच्छन्नाया ः पर्युषितपरिवास ः अन्तरापत्तेः पूर्वापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलपरिवासपर्युषितः प्रत्यन्तरापत्तेर् अन्तरापत्तिप्रतिरूपायाः प्रतिच्छन्नाया मूलापकर्षपर्युषितः षड्रात्रं चरितमानाप्यं । क्षान्तम् अनुज्ञातं संघेन यस्मात् तूष्णीम् एवम् एतद् धारयामि ॥
पाण्ड्-व् 7.5.10 ततः पश्चाद् उत्साहयितव्यः । साधु उदायि न् कृतं सुष्ठु कृतं । द्वौ पण्डितौ द्वौ व्यक्तौ द्वौ सत्पुरुषौ । यश् चापत्तिं नापद्यते यश् चापत्तिम् आपन्नो यथाधर्मं प्रतिकरोति । द्वौ धर्मोल्कां प्रज्वालयतो धर्मालोकं धर्माभां धर्मप्रभां धर्मावभासं धर्मप्रदीपं धर्मप्रद्योतं । कतमौ द्वौ । यश् चापत्तिं नापद्यते यश् चापत्तिम् आपन्नो यथाधर्मं प्रतिकरोति ॥ द्वाव् अघमूलं खनतः प्रतिस्रोतो व्यायच्छतः सरितां लतां शोषयतो मारं योधयतो मारध्वजं पातयतो धर्मध्वजम् उच्छ्रापयतः पापीयसः स्रोतः छेदयतस् तथागतस्य धर्म्यं धर्मचक्रं प्रवर्तितम् अनुप्रवर्तयतः । कतमौ द्वौ । यश् चापत्तिं नापद्यते यश् चापत्तिम् आपन्नो यथाधर्मं प्रतिकरोति ।
पाण्ड्-व् 7.5.11 अनया त्वम् उदयिन्न् आपत्त्या देशितया प्रतिदेशतया भव्यो ऽनित्यसंज्ञाया अनित्ये दुःखसंज्ञाया दुःखे अनात्मसंज्ञाया आहारे प्रतिकूलसंज्ञाया ः सर्वलोके अनभिरतिसंज्ञाया आदीनवसंज्ञायाः प्रहाणसंज्ञाया विरागसंज्ञाया निरोधसंज्ञाया मरणसंज्ञाया अशुभसंज्ञाया विनीलकसंज्ञाया विपूयकसंज्ञाया विपडुमकसंज्ञाया व्याध्मातकसंज्ञाया विखादितकसंज्ञाया विलोहितकसंज्ञाया विक्षिप्तकसंज्ञाया अस्थिसंज्ञायाः शून्यताप्रत्यवेक्षणसंज्ञाया ः श् भव्य ः प्रथमस्य ध्यानस्य द्वितीयस्य तृतीयस्य ध्यानस्य चतुर्थस्य मैत्र्या ः करुणाया मुदिताया उपेक्षाया आकाशानन्त्यायतनस्य विज्ञानानन्त्यायतनस्य आकिञ्चन्यायतनस्य नैवसंज्ञानासंज्ञायतनस्य स्रोतआपत्तिफलस्य सकृदागामिफलस्य अनागामिफलस्य रिद्धिविषयस्य दिव्यस्य श्रोत्रस्य चेतःपर्यायस्य पूर्वनिवास स्य च्युत्युपपादस्यास्रवक्षयस्य ।

पाण्ड्-व् 7.5.12 अनया ते उदायिन्न् आपत्त्या देशितया प्रतिदेशितया द्वयोर् गत्योर् अन्यतरान्यतरा गतिः प्रतिकांक्षितव्या देवा वा मौष्या वा ॥ उक्तं भगवता द्वे अप्रतिच्छन्नकर्मान्तस्य गती देवा वा मनुष्या वा । ये मे भाषितं अभिश्रद्धास्यन्ति न ते प्र ति च्छादयितव्यं मन्यन्त इति । पुनश् चोक्तं ।
छन्नम् एवाभिवर्षति विवृतं नाभिवर्षति श्
तस्माच् छन्नं विवृणुयाद् एवं तं नाभिवर्षति ॥
आवर्हितस् त्वम् उदायि संघेन । अप्रमादेन संपादय ॥
॥ पाण्डुलोहितकवस्तु समाप्तः ॥