પાણ્ડુલોહિતકવસ્તુ · ભાગ 14

પાણ્ડુલોહિતકવસ્તુ
પાણ્ડ્-વ્ § 0.1 ( 288વ્1 = ગ્બ્મ્ 889 ) ॥ વસ્તૂદ્દાનમ્* ॥
પાણ્ડુલોહિતકાનાં વસ્તૂ પુદ્ગલાનાં તથૈવ ચ શ્
અથ પારિવાસિકાનાં પોષધસ્થાપનેન ચ શ્
શયનાસનમ્ અધિકરણં સંઘભેદશ્ ચ પશ્ચિમમ્* ॥
પાણ્ડ્-વ્ § 0.2 ॥ પણ્ડુલોહિત ક વસ્તૂદ્દાનમ્* ॥
પાણ્ડુલોહિતાનાં તર્જનીયં શ્રેયકસ્ય ચ નિગર્હણીયમ્* ।
અશ્વકપુનર્વસુકાનાં પ્રવાસમ્ ઉત્તરઃ પ્રતિસંહરે ॥
અદર્શનાય ં છન્દસ્ અસ્ તથૈવાપ્રતિકરણા ।
અરિષ્ટપાપીકાદૃષ્ટિ ર્ ઉદાયિપંચકર્મક ઃ ॥ ॥
પાણ્ડ્-વ્ § 1.1 બુદ્ધો ભગવાં શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડદસ્યારામે । તેન ખલુ સમયેન શ્રાવસ્ત્યાં પાણ્ડુલોહિતકા ભિક્ષવઃ પ્રતિવસન્તિ કલહકારકા ભણ્ડનકારકા વિગ્રહકારકા વિવાદકારકા આધિકરણિકા ઃ । તે સંઘે ઽભીક્ષ્ણમ્ અધિકરણાન્ય્ ઉત્પાદયન્તિ યેન સંઘઃ કલહજાતો વિહરતિ ભણ્ડનજાતો વિગૃહીતો વિવાદમ્ આપન્નઃ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । કુરુત યૂયં ભિક્ષવઃ પાણ્ડુલોહિતકાનાં ભિક્ષૂણાં કલહકારકાણાં ભણ્ડનકારકાણાં વિગૃહીતાનાં વિવાદમ્ આપન્નાનામ્ આધિકરણિકાનાં તર્જનીયં કર્મ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.2અ પંચભિઃ કારણાઇસ્ તર્જનીયં કર્મ કૃતમ્ અધર્મકર્મ ચ તદ્ અવિનયકર્મ ચ સંઘશ્ ચ તેન સાતિસારઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । અચોદયિત્વા કુર્વન્ત્ય્ અસ્મારયિત્વા અવસ્તુકમ્ અપ્રતિજ્ઞયા અસંમુખીભૂતસ્ય કુર્વન્તિ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.2બ્ પંચભિસ્ તુ કારણૈસ્ તર્જનીયં કર્મ કૃતં ધર્મકર્મ ચ તદ્ વિનયકર્મ ચ સંઘશ્ ચ તેન ન સાતિસારઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । ચોદયિત્વા કુર્વન્તિ સ્મારયિત્વા સવસ્તુકં પ્રતિજ્ઞયા સંમુખી ભૂતસ્ય કુર્વન્તિ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.3 એવં ચ પુનઃ કર્તવ્યં । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યમ્* ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.4 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । ઇમે પાણ્ડુલોહિતકા ભિક્ષવઃ કલહકારકા ભણ્ડનકારકા વિગ્રહકારકા વિવાદકારકા આધિકરણિકાઃ । ત એતે અભીક્ષ્ણં સંઘે અધિકરણાન્ય્ ઉત્પાદયન્તિ યેન સંઘઃ કલહજાતો વિહરતિ ભણ્ડનજાતો વિગૃહીતો વિવાદમ્ આપન્નઃ । સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ પાણ્ડુલોહિતકાનાં ભિક્ષૂણાં કલહકારકાણાં ભણ્ડનકારકાણાં વિગ્રહકારકાણાં વિવાદકારકાણામ્ આધિકરણિકાનાં તર્જનીયં કર્મ કુર્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ ॥
પાણ્ડ્-વ્ § 1.5 તતઃ કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । ઇમે પાણ્ડુલોહિતકા ભિક્ષવઃ કલહકારકા ભણ્ડનકારકા વિગ્રહકારકા વિવાદકારકા આધિકરણિકાઃ । ત એતે અભીક્ષ્ણં સંઘે અધિકરણાન્ય્ ઉત્પાદયન્તિ યેન સંઘઃ કલહજાતો વિહરતિ ભણ્ડનજાતો વિહરતિ વિગૃહીતો વિવાદમ્ આપન્નઃ । તત્ સંઘ ઃ પાણ્ડુલોહિતકાનાં ભિક્ષૂણાં કલહકારકાણાં ભણ્ડનકારકાણાં વિગ્રહકારકાણાં વિવાદકારકાણામ્ આધિકરણિકાનાં તર્જનીયકર્મ કરોતિ । યેષામ્ ( 289ર્1 = ગ્બ્મ્ 890 ) આયુષ્મતાં ક્ષમતે પાણ્ડુલોહિતકાનાં ભિક્ષૂણાં પૂર્વવદ્ યાવત્ તર્જનીયં કર્મ કર્તું તે તૂષ્ણીં ન ક્ષમતે ભાષન્તામ્ । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના । એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના કર્તવ્યા ॥ કૃતં સંઘેન પાણ્ડુલોહિતકાનાં ભિક્ષૂણાં પૂર્વવદ્ યાવત્ તર્જનીયં કર્મ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.6 તર્જનીયકર્મકૃતસ્યાહં ભિક્ષોર્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ પ્રજ્ઞપયામિ શ્ તર્જનીયકર્મકૃતેન ભિક્ષુણા ન પ્રવ્રાજયિતવ્યં । નોપસંપાદયિતવ્યં શ્ ન નિશ્રયો દેયઃ । ન શ્રમણોદ્દેશ ઉપસ્થાપયિતવ્યઃ । ન ભિક્ષુણ્ય્ અવવાદ્ અય્ ઇતવ્યા । ન ભિક્ષુણ્યવવાદકઃ સંમન્તવ્યો । નાપિ પૂર્વસંમતેન ભિક્ષુણ્ય્ અવવાદ્ અય્ ઇતવ્યા । ન ભિક્ષુશ્ ચોદયિતવ્યઃ સ્મારયિતવ્યઃ શીલવિપત્ત્યા દૃષ્ટિવિપત્ત્યા આચારવિપત્ત્યા આજીવવિપત્ત્યા સ્થાપયિતવ્યો । ન પોષધો ન પ્રવારણા ન જ્ઞપ્તિકર્મ ન જ્ઞપ્તિચતુર્થં કર્મ । તર્જનીય કર્મ કૃતો ભિક્ષુર્ યથા પ્રજ્ઞપ્તાન્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ ન સમાદાય વર્તતે સાતિસારો ભવતિ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.7 ત એવં તર્જનીયકર્મકૃતા ઉત્કચપ્રકચાઃ સંઘે રોમ પાતયન્તિ નિઃસરણં પ્રવર્તયન્તિ સામીચીમ્ ઉપદર્શયન્ત્ય્ અન્તઃસીમાયાં સ્થિત્વા ઓસારણાં યાચન્તે કલહકારકત્વાચ્ ચ પ્રતિવિરમામ ઇતિ કથયન્તિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ શ્ ભગવાન્ આહ । ઓસારયત યૂયં ભિક્ષવઃ પાણ્ડુલોહિતકાન્ ભિક્ષૂન્ કલહકારકાંસ્ તર્જનીયકર્મકૃતાન્ ઇતિ શ્ યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.8અ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ તર્જનીયકર્મકૃતો નોસારયિતવ્યઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । નોત્કચપ્રકચ ઃ સંઘે રોમ પાતયતિ શ્ ન નિઃસરણં પ્રવર્તયતિ ન સામીચીમ્ ઉપદર્શયતિ નાન્તઃસીમાયાં સ્થિત્વા ઓસારણાં યાચતે શ્ તસ્માચ્ ચ કલહકારકત્વાચ્ ચ ન પ્રતિવિરમા મીતિ વદ ત્ય્ । એભિઃ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ પૂર્વવત્* ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.8બ્ અપરૈર્ અપિ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ તર્જનીયકર્મકૃતો નોસારયિતવ્યઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । રાજકુલપ્રતિસરણો ભવતિ યુક્તકુલપ્રતિસરણસ્ તીર્થિકપ્રતિસરણઃ પુદ્ગલપ્રતિસરણો ન સંઘપ્રતિસરણઃ । એભિઃ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ પૂર્વવત્* ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.8ચ્ અપરૈર્ અપિ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ તર્જનીયકર્મકૃતો નોસારયિતવ્યઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । આગારિકધ્વજં ધારયતિ તીર્થિકધ્વજં ધારયતિ તીર્થ્યા ન્ સેવતે ભજતે પર્યુપાસ્તે અનધ્યાચારમ્ આચરતિ ભિક્ષુશિક્ષાયાં ન શિક્ષતે । એભિઃ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ પૂર્વવત્* ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.8દ્ અપરૈર્ અપિ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ તર્જનીયકર્મકૃતો નોસારયિતવ્યઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । ભિક્ષૂન્ આક્રોશતિ રોષયતિ પરિભાષતે શ્ સંઘસ્ય ચ અલાભાય અવસાદાય ચેતયતિ । એભિઃ પંચભિર્ ધર્મૈઃ પૂર્વવત્* ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.9અ પંચભિસ્ તુ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ તર્જનીયકર્મકૃત ઓસારયિતવ્યઃ । કતમૈઃ પંચભિર્ ધર્મૈઃ । ઉત્કચપ્રકચઃ સંઘે રોમ પાતયતિ નિઃસરણં પ્રવર્તયતિ સામીચીમ્ ઉપદર્શયત્ય્ અન્તઃસીમાયા ં સ્થિત્વા ઓસારણા ં યાચતે । કલહકારકત્વાચ્ ચ પ્રતિવિરમામીતિ શ્ વદતિ શ્ એભિઃ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ ( 289વ્1 = ગ્બ્મ્ 891 ) તર્જનીયકર્મકૃત ઓસારયિતવ્યઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.9બ્ અપરૈર્ અપિ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ તર્જનીયકર્મકૃત ઓસારયિતવ્યઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । ન રાજકુલપ્રતિસરણો ભવતિ ન યુક્તકુલપ્રતિસરણો ન તીર્થિકપ્રતિસરણઃ સંઘપ્રતિસરણો ન પુદ્ગલપ્રતિસરણઃ । એભિઃ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ પૂર્વવત્* ॥

પાણ્ડ્-વ્ § 1.9ચ્ અપરૈર્ અપિ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ તર્જનીયકર્મકૃત ઓસારયિતવ્યઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । નાગારિકધ્વજં ધારયતિ ન તીર્થિકધ્વજં ધારયતિ ન તીર્થ્યાં સેવતે ન ભજતે ન પર્યુપાસ્તે અધ્યાચારમ્ આચરતિ ભિક્ષુશિક્ષાયાં શિક્ષતે શ્ એભિઃ પંચભિર્ ધર્મૈઃ પૂર્વવત્* ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.9દ્ અપરૈર્ અપિ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ તર્જનીયકર્મકૃત ઓસારયિતવ્યઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । ન ભિક્ષૂન્ આક્રોશતિ ન રોષયતિ ન પરિભાષતે સંઘસ્ય લાભાય અનવસાદાય ચેતયતે । એભિઃ પંચભિર્ ધર્મૈઃ પૂર્વવત્* ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.10 એવં ચ પુનર્ ઓસારયિતવ્યઃ । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે પાણ્ડુલોહિતકૈર્ ભિક્ષુભિર્ યથાવૃદ્ધિકયા સામીચીં કૃત્વા વૃદ્ધાન્તે ઉત્કુટુકેન સ્થિત્વા અઞ્જલિં પ્રગૃહ્ય ઇદં સ્યાદ્ વચનીયં ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.11 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । વયં પાણ્ડુલોહિતકા ભિક્ષવઃ કલહકારકા ભણ્ડનકારકા વિગ્રહકારકા વિવાદકારકા આધિકરણિકાઃ । તે વયમ્ અભીક્ષ્ણં સંઘે અધિકરણાન્ય્ ઉત્પાદયામો યેન સંઘઃ કલહજાતો વિહરતિ ભણ્ડનજાતો વિગૃહીતો વિવાદમ્ આપન્નઃ । તેષામ્ અસ્માકં પાણ્ડુલોહિતકાનાં ભિક્ષૂણાં કલહકારકાણાં ભણ્ડનકારકાણાં વિગ્રહકારકાણાં વિવાદકારકાણામ્ આધિકરણિકાનાં સંઘેન તર્જનીયં કર્મ કૃતં । તે વયં તર્જનીયકર્મકૃતા ઉત્કચપ્રકચા ઃ સંઘે રોમ પાતયામો નિઃસરણં પ્રવર્તયામઃ સામીચીમ્ ઉપદર્શયામઃ અન્તઃસીમાયા ં સ્થિત્વા ઓસારણાં યાચામહે શ્ કલહકારકત્વાચ્ ચ પ્રતિવિરમામઃ ઓસારયત્વ્ અસ્માકં ભદન્તાઃ સંઘ ઃ પાણ્ડુલોહિતકાન્ ભિક્ષૂન્ કલહકારકાન્ વિવાદકારકાન્ આધિકરણિકાંસ્ તર્જનીયકર્મકૃતાન્ અનુકંપ ક ઃ અનુકંપામ્ ઉપાદાય । એવં દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.12 તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । ઇમે પાણ્ડુલોહિતકા ભિક્ષવઃ કલહકારકા યાવદ્ આધિકરણિકા ઃ । ત એતે અભીક્ષ્ણં સંઘે અધિકરણાન્ય્ ઉત્પાદયન્તિ શ્ યેન સંઘઃ કલહજાતો વિહરતિ ભણ્ડનજાતો વિગૃહીતો વિવાદમ્ આપન્નઃ । તદ્ એષાં સંઘે ન કલહકારક ઇતિ તર્જનીયકર્મ કૃતં । ત એતે તર્જનીયકર્મકૃતા ઉત્કચપ્રકચાઃ સંઘે રોમ પાતયન્તિ શ્ નિઃસરણં પ્રવર્તયન્તિ સામીચીમ્ ઉપદર્શયન્ત્ય્ અન્તઃસીમાયાં સ્થિત્વા ઓસારણાં યાચન્તે । કલહકારકત્વાચ્ ચ પ્રતિવિરમામ ઇતિ વદન્તિ શ્ સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ પાણ્ડુલોહિતકાન્ ભિક્ષૂન્ ઓસારયતિ નિઃસરણં પ્રવર્તયતિ । એષા જ્ઞપ્તિ ઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 1.13 તતઃ કર્મ કર્તવ્યમ્* । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । ઇમે પાણ્ડુલોહિતકા ભિક્ષવઃ કલહકારકા યાવદ્ ( 290ર્1 = ગ્બ્મ્ 892 ) આધિકરણિકાઃ । ત એતે અભીક્ષ્ણં સંઘે અધિકરણાન્ય્ ઉત્પાદયન્તિ યેન સંઘઃ કલહજાતો વિહરતિ ભણ્ડનજાતો વિગૃહીતો વિવાદમ્ આપન્નઃ । તદ્ એષાં સંઘેન કલહકારકા ઇતિ તર્જનીયકર્મ કૃતં । ત એતે તર્જનીયકર્મકૃતા ઉત્કચપ્રકચા ઃ સંઘે રોમ પાતયન્તિ નિઃસરણં પ્રવર્તયન્તિ સામીચીમ્ ઉપદર્શયન્તિ અન્તઃસીમાયાં સ્થિત્વા ઓસારણાં યાચન્તે । કલહકારકત્વાચ્ ચ પ્રતિવિરમામ ઇતિ વદ ન્ તિ । તત્ સંઘઃ પાણ્ડુલોહિતકાન્ ભિક્ષૂન્ કલહકારકાંસ્ તર્જનીયકર્મકૃતાન્ ઓસારયતિ । યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે પાણ્ડુલોહિતકાન્ ભિક્ષૂન્ કલહકારકાંસ્ તર્જનીયકર્મકૃતાન્ ઓસારયિતું તે તૂષ્ણી ં ન ક્ષમન્તે ભાષન્તાં । ઓસારિતા ઃ સંઘેન પાણ્ડુલોહિતકા ભિક્ષવઃ કલહકારકાસ્ તર્જનીયકર્મકૃતાઃ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ॥ ॥
પાણ્ડ્-વ્ § 2.1 બુદ્ધો ભગવાં શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામે શ્ તેન ખલુ સમયેન શ્રેયકો ભિક્ષુર્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકો ઽભીક્ષ્ણં સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપદ્યતે શ્ તસ્ય ભિક્ષવઃ પરિવાસં દદન્તો મૂલપરિવાસં માનાપ્યમ્ આવર્હન્તશ્ ચ બહુકૃત્યા ભવન્તિ બહુકરણીયા રિંચન્ત્ય્ ઉદ્દેશં પાઠં સ્વાધ્યાયં યોગં મનસિકારમ્ અધ્યાત્મં ચેતઃશમથમ્* । એતત્ પ્રકરણ ં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । કુરુત યૂયં ભિક્ષવઃ શ્રેયકસ્ય ભિક્ષોર્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકસ્ય નિ ગર્હણીયં કર્મ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 2.2અ પંચભિઃ કારણૈર્ નિગર્હણીયં કર્મ કૃતમ્ અધર્મધર્મ ચ તદ્ અવિનયકર્મ ચ સંઘશ્ ચ તેન સાતિસારઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । અચોદયિત્વા કુર્વન્તિ અસ્મારયિત્વા અવસ્તુક મ્ અપ્રતિજ્ઞયા અસંમુખીભૂતસ્ય કુર્વન્તિ શ્
પાણ્ડ્-વ્ § 2.2બ્ પંચભિસ્ તુ કારણૈર્ નિગર્હણીયં કર્મ કૃતં ધર્મકર્મ ચ તદ્ વિનયકર્મ ચ સંઘશ્ ચ તેન ન સાતિ સા રઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । ચોદયિત્વા સ્મારયિત્વા કુર્વન્તિ સવસ્તુકં પ્રતિજ્ઞયા સંમુખીભૂતસ્ય ।
પાણ્ડ્-વ્ § 2.3 એવં ચ પુનઃ કર્તવ્યમ્* । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં ।
પાણ્ડ્-વ્ § 2.4 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અયં શ્રેયકો ભિક્ષુર્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકઃ અભીક્ષ્ણં સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપદ્યતે । તદ્ અસ્ય ભિક્ષવઃ પરિવાસં દદન્તો મૂલપરિવાસં માનાપ્યમ્ આવર્હન્તશ્ ચ બહુકૃત્યા ભવન્તિ બહુકરણીયા રિંચન્ત્ય્ ઉદ્દેશં પાઠં સ્વાધ્યાયં યોગં મનસિકારમ્ અધ્યાત્મં ચેતઃશમથં । સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સ ં ઘઃ શ્રેયકસ્ય ભિક્ષોર્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકસ્ય નિગર્હણીયં કર્મ કુર્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 2.5 એવં ચ કર્મ કર્તવ્યમ્* । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અયં શ્રેયકો ભિક્ષુર્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકઃ અભીક્ષ્ણં સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપદ્યતે । તદ્ અસ્ય ભિક્ષવઃ પરિવાસં દદન્તો મૂલપરિવાસં માનાપ્યમ્ આવર્હન્તશ્ ચ બહુકૃત્યા ભવન્તિ બહુકરણીયા રિંચન્ત્ય્ ઉદ્દેશં પાઠં સ્વાધ્યાયં યોગં મનસિકારમ્ અધ્યાત્મં ચેતઃશમથં । તત્ સંઘઃ શ્રેયકસ્ય ભિક્ષોર્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકસ્ય નિગર્હણીયં કર્મ કરોતિ । યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે શ્રેયકસ્ય ( 290વ્1 = ગ્બ્મ્ 893 ) ભિક્ષોર્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકસ્ય નિગર્હણીયં કર્મ કર્તું તે તૂષ્ણીં ન ક્ષમતે ભાષન્તામ્* । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના । એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના કર્તવ્યા । કૃતં સંઘેન શ્રેયકસ્ય ભિક્ષોર્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકસ્ય નિગર્હણીયં કર્મ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ॥

પાણ્ડ્-વ્ § 2.6 નિગર્હણીયકર્મકૃતસ્યાહં ભિક્ષોર્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ પ્રજ્ઞપયામિ । નિગર્હણીયકર્મકૃતેન ભિક્ષુણા ન પ્રવ્રાજયિતવ્યં । નોપસંપાદયિતવ્યં । ન નિશ્રયો દેયો । ન શ્રમણોદ્દેશ ઉપસ્થાપયિતવ્યઃ પૂર્વવદ્ યાવત્ તર્જનીયકર્મકૃતસ્ય વક્તવ્યં । નિગર્હણીયકર્મકૃતો ભિક્ષુર્ યથા પ્રજ્ઞપ્તાન્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ ન સમાદાય વર્તતે સાતિસારો ભવતિ ॥
પાણ્ડ્-વ્ § 2.7 સ એવં નિગર્હણીયકર્મકૃત ઉત્કચપ્રકચ ઃ સંઘે રોમ પાતયતિ પૂર્વવદ્ યાવત્* અન્તઃ સીમાયાં સ્થિત્વા ઓસારણાં યાચતે । અભીક્ષ્ણાપત્તિકત્વાચ્ ચ પ્રતિવિરમામીતિ વદતિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । ઓસારયત યૂયં ભિક્ષવઃ શ્રેયકસ્ય ભિક્ષો ર્ નિગર્હણીયકર્મકૃત સ્ય ઇતિ યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 2.8 પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતો નિગર્હણીયકર્મ કૃતઃ ઓસારયિતવ્યઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । ઉત્કચપ્રકચ ઃ સંઘે રોમ પાતયતિ શ્ નિઃસરણં પ્રવર્તયતિ સામીચી મ્ ઉપદર્શયતિ અન્તઃસીમાયાં સ્થિત્વા ઓસારણાં યાચતે શ્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકત્વાચ્ ચ પ્રતિવિરમામીતિ શ્ વદતિ શ્
પાણ્ડ્-વ્ § 2.9 એવં ચ પુનર્ ઓસારયિતવ્યઃ । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે શ્રેયકેન ભિક્ષુણા વૃદ્ધાન્તે ઉત્કુટુકેન સ્થિત્વા અંજલિં પ્રગૃહ્ય ઇદં સ્યાદ્ વચનીયં ।

પાણ્ડ્-વ્ § 2.10 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ । અહં શ્રેયકો ભિક્ષુર્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકઃ અભીક્ષ્ણં સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપદ્યે । તન્ મે ભિક્ષવઃ પરિવાસં દદન્તો મૂલપરિવાસં માનાપ્યાવર્હણશ્ ચેતિ । બહુકૃત્યા ભવન્તિ બહુકરણીયા રિંચન્ત્ય્ ઉદ્દેશં પાઠં સ્વાધ્યાયં યોગં મનસિકારમ્ અધ્યાત્મં ચેતઃશમથં । મમ સંઘેન નિગર્હણીયં કર્મ કૃતં । સો ઽહં નિગર્હણીયકર્મકૃત ઉત્કચપ્રકચ ઃ સંઘે રોમ પાતયામિ । નિઃસરણં પ્રવર્તયામિ । સામીચીમ્ ઉપદર્શયામિ શ્ અન્તઃસીમાયાં સ્થિત્વા ઓસારણાં યાચે । અભીક્ષ્નાપત્તિકત્વા ચ્ ચ પ્રતિવિરમામિ । ઓસારયતુ માં ભદન્તાઃ સંઘઃ શ્રેયકં ભિક્ષુમ્ અભિક્ષ્ણાપત્તિકં નિગર્હણીયકર્મકૃતમ્ અનુકંપકો ઽનુકંપામ્ ઉપાદાય । એવં દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 2.11 તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યમ્* । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અયં શ્રેયકો ભિક્ષુર્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકઃ પૂર્વવદ્ યાવદ્ અધ્યાત્મં ચેતઃશમથં । તસ્ય સંઘેનાભીક્ષ્ણાપત્તિક ઇતિ નિગર્હણીયં કર્મ કૃતમ્ ઓસારયેદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ । એવં ચ કર્મ કર્તવ્યમ્* । નિગર્હણીયકર્મકૃત ઉત્કચપ્રકચ ઃ સંઘે રોમ પાતયતિ પૂર્વવદ્ યાવદ્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકત્વાચ્ ચ પ્રતિવિરમામીતિ વદતિ શ્ સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ શ્રેયકં ભિક્ષુમ્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકં નિગર્હણીયકર્મકૃતમ્ ઓસારયેદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિ ઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 2.12 એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અયં ( 291ર્1 = ગ્બ્મ્ 889 ) ભદન્ત શ્રેયકો ભિક્ષુર્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકઃ અભીક્ષ્ણં સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપદ્યતે । દદતાસ્ય ભિક્ષવઃ પરિવાસં ભદન્ત પૂર્વવદ્ યાવદ્ અધ્યાત્મં ચેતઃશમથં । તદ્ અસ્ય સંઘેનાભીક્ષ્ણાપત્તિક ઇતિ નિગર્હણીયં કર્મ કૃતં સો ઽયં શ્રેયકો ભિક્ષુર્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકો નિગર્હણીયકર્મકૃત ઉત્કચપ્રકચ ઃ સંઘે રોમ પાતયતિ નિઃસરણં પ્રવર્તયતિ શ્ સામીચીમ્ ઉપદર્શયતિ અન્તઃસીમાયા ં સ્થિત્વા ઓસારણા ં યાચતે અભીક્ષ્ણાપત્તિકત્વા ચ્ ચ પ્રતિવિરમામીતિ વદતિ । તત્ સંઘઃ શ્રેયકં ભિક્ષુમ્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકં નિગર્હણીયકર્મકૃત મ્ ઓસારયતિ શ્ યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે શ્રેયકં ભિક્ષુમ્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકં નિગર્હણીયકર્મકૃતમ્ ઓસારયિતું તે તૂષ્ણીં ન ક્ષમતે ભાષન્તાં । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના કર્તવ્યા ॥ ઓસારિતઃ સંઘેન શ્રેયકો ભિક્ષુર્ અભીક્ષ્ણાપત્તિકો નિગર્હણીયકર્મકૃતઃ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ॥ ॥
પાણ્ડ્-વ્ § 3.1 બુદ્ધો ભગવાં શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામે શ્ તેન ખલુ સમયેન કિટાગિરીયકાવ્ અશ્વકપુનર્વસુકૌ ભિક્ષૂ પ્રતિવસતઃ કુલદૂષકૌ પાપધર્મસમુદાચારૌ । તાવ્ ઇમાન્ય્ એવંરૂપાણ્ય્ અશ્રામણકાનિ કર્માણિ કુરુત ઃ કારયત ઃ । તદ્યથા માતૃગ્રામેણ સાર્ધં સંચગ્ઘત ઃ સંક્રીડત ઃ સંકિલિકિલાયેતે શ્ ઔદ્ધત્યં દ્રવં કાયતાન્ત્યં કુરુતઃ અપીદાનીમ્ એકાસને નિષીદતઃ । એકપંક્ત્યાં ભુંજાતે । એકશિરાવકે વિવિધાનિ મદ્યપાનાનિ પિબતઃ । પુષ્પાણ્ય્ ઉચ્ચિનુતઃ ઉચ્ચાયતઃ । માલા ગ્રથ્નીતઃ ગ્રથ્નાપયતઃ । અવતંસકાન્ બધ્નીત ઃ બધ્નયતઃ । નૃત્યત ઃ નર્તયતઃ । ગાયત ઃ ગાયા પ યતઃ । વાદત ઃ વાદાપયતઃ । સુનૃત્યેષુ સુગીતેષુ સુવાદિતેષુ લાલાટિકામ્ અનુપ્રયચ્છત ઃ । ચીવરકાનિ સંહૃત્ય ધાવતઃ દ્રવતઃ પ્રદ્રવતઃ । ઊરુપરિવર્તમ્ અપિ કુરુતઃ બાહુપરિવર્તમ્ અપિ । રોહિતાવર્તમ્ અપિ । જલશિક્યકયાપિ વિધ્યતઃ । જલયન્ત્રકં જલભેરિકામ્ અપિ વાદયતઃ । હસ્તિક્રૌઞ્ચમ્ અપિ ક્રૂઞ્ચતઃ અશ્વહેષિતમ્ અપિ હેષત ઃ । ઋષભગર્જિતમ્ અપિ ગર્જતઃ । મુખદુન્દુભિકામ્ અપિ વાદયતઃ । મુખશઙ્ખં મુખભેરી ં મયૂરવિરુતમ્ અપિ કેકાયેતે । કોકિલવિરુતમ્ અપિ બિકૂજતઃ । હસ્તિયુદ્ધમ્ અપિ કુરુતઃ । અશ્વયુદ્ધમ્ ઋષભયુદ્ધં મહિષયુદ્ધમ્ અજયુદ્ધં પિણ્ડકયુદ્ધં સ્ત્રીયુદ્ધં પુરુષયુદ્ધં કુમારકયુદ્ધં કુમારિકાયુદ્ધં કુક્કુટયુદ્ધં વર્તકયુદ્ધં લાવકયુદ્ધં કુરુતઃ કારયત ઃ । ઇમાનિ ચાન્યાનિ ચાશ્રામણકાનિ કર્માણિ કુરુત ઃ કારયતઃ । તયોસ્ તયા ઈર્યયા ચર્યયા પ્રતિપત્ત્યા કિટાગિરિમ્ અનાગતાશ્ ચ ભિક્ષવો નાગચ્ચ્ગન્ત્ય્ । આગતાશ્ ચ નાભિરમન્તે ત્યજન્તિ કિટાગિરૌ વાસં । કિટાગિરિનિવાસિનશ્ ચ બ્રાહ્મણગૃહપતયો નાત્તમનસો નાભિરાદ્ધા ઃ । નૈવાસિકાનામ્ અપિ ચિરાનુગતાનાં કૃચ્છ્રેણ પિણ્ડકં દાતવ્યં કર્તવ્યં મન્ય્ અન્ત્ એ । કઃ પુનર્ વાદ આગન્તુકાનાં ।
પાણ્ડ્-વ્ § 3.2 યાવદ્ અપરેણ સમયેનાયુષ્માન્ આનન્દઃ કાશીષુ જનપદેષુ ચારિકાં ચરં કિટાગિરિમ્ અનુપ્રાપ્તઃ । કિટાગિરૌ વિહરતિ ( 291વ્1 = ગ્બ્મ્ 895 ) કિટાગિરીયકે દાવે । અથાયુષ્માન્ આનન્દઃ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમ્ આદાય કિટાગિરિં પિણ્ડાય પ્રવિષ્ટ ઃ શ્ સ યથા ધૌતેન પાત્રેણ કિટાગિરિં પિણ્ડાય પ્રવિષ્ટસ્ તથા ધૌતેનૈવ પાત્રેણ પ્રતિનિષ્ક્રાન્તો ઽલબ્ધ્વા દાનમ્ અલબ્ધ્ વ્ આપ્રત્યાખ્યાનમ્* અન્તત એકભિક્ષામ્ અપિ । અથાયુષ્મત આનન્દસ્યૈતદ્ અભવત્* । પૂર્વે ચાયં કિટાગિરિ ઋદ્ધશ્ ચાભૂત્ * સ્ફીતશ્ ચ ક્ષેમશ્ ચ સુભિક્ષશ્ ચાકીર્ણબહુજનમનુષ્યશ્ ચ સુલભશ્ ચારુપિણ્ડકો યાચનકેન । એતર્હ્ય્ અપ્ય્ અયં કિટાગિરિ ઋદ્ધશ્ ચ સ્ફીતશ્ ચ ક્ષેમ શ્ ચ સુભિક્ષશ્ ચાકીર્ણબહુજનમનુષ્યશ્ ચ । અથ ચ પુનર્ અહ ં યથા ધૌતેનૈવ પાત્રેણ પ્રવિષ્ટસ્ તથા ધૌતેન પાત્રેણ પ્રતિનિષ્ક્રાન્તો ઽલબ્ધ્વા દાનમ્ અલબ્ધ્વા પ્રત્યાખ્યાનં અન્તત એકભિક્ષામ્ અપિ । મા હૈવાત્ર કેનચિદ્ ભગવતઃ શ્રાવકેન મૂઢેનાવ્યક્તેનાકુશલેન ક્લેશવશાત્ કુલસ્ત્રી વા કુલકુમારી વા આભાષિતા વા ભવિષ્યત્ય્ આમૃષ્ટા વા પરિભાષિતા ।
પાણ્ડ્-વ્ § 3.3 તેન ખલુ સમયેન કિટાગિરીયકાનાં બ્રાહ્મણગૃહપતીનાં સંસ્થાગારે પંચમાત્રાણિ બ્રાહ્મણગૃહપતિશતાનિ સંનિષણ્ણાનિ સંનિપતિતાનિ કેનચિદ્ એવ કરણીયેન । અથાયુષ્માન્ આનન્દો યેન કિટાગિરીયકાનાં બ્રાહ્મણગૃહપતીનાં સંસ્થાગારસ્ તેનોપસંક્રાન્તઃ । ઉપસંક્રમ્ય કિટાગિરીયકા ન્ બ્રાહ્મણગૃહપતીન્ ઇદમ્ અવોચત્* । પૂર્વે ચાયં ભવન્ત કિટાગિરિ ઃ પૂર્વવદ્ યાવદ્ અલબ્ધ્વા એકભિક્ષામ્ અપિ । એવમ્ ઉક્તાઃ કિટાગિરીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતય ઇન્દ્રિયાણ્ય્ ઉત્ક્ષિપ્યાવસ્થિતા ઃ શ્
પાણ્ડ્-વ્ § 3.4 તેન ખલુ સમયેનોદકપ્લોતિક ઉપાસકસ્ તસ્યામ્ એવ પરિષદિ સંનિષણ્ણો ઽભૂત્ સંનિપતિતઃ । અથોદકપ્લોતિક ઉપાસિક આયુષ્મન્તમ્ આનન્દ ં બાહું ગૃહીત્વા એકાન્તે પ્રક્રમ્યાયુષ્મન્તમ્ આનન્દમ્ ઇદમ્ અવોચત્* । યત્ ખલુ ભદન્તાનન્દ જાનીયા અસ્મિન્ કિટાગિરાવ્ અશ્વકપુનર્વસુકૌ ભિક્ષૂ પ્રતિવસતઃ કુલદૂષકૌ પાપધર્મસમુદાચારૌ તૌ માતૃગ્રામેણ સાર્ધં સંચગ્ઘત ઃ પૂર્વવદ્ યાવદ્ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 3.5 આયુષ્મન્ન્ આનન્દ પૂર્વવદ્ યાવદ્ યથા સંઘાવશેષે કુલદૂષકશિક્ષાપદે અશ્વકપુનર્વસુકયોર્ ભિક્ષ્વોઃ પ્રવાસનીયં કર્મ કુરુ ।

પાણ્ડ્-વ્ § 3.6 એવં ચ પુનઃ કર્તવ્યં । અન્તર્માર્ગે સ્થિત્વા ચોદકો ભિક્ષુઃ સંમન્તવ્યઃ । પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતશ્ ચોદકો ભિક્ષુઃ પૂર્વવદ્ યાવત્ કર્મ કુર્વન્તિ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 3.7 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । ઇમાવ્ અશ્વકપુનર્વસુકૌ ભિક્ષૂ કુલદૂષકૌ પાપધર્મસમુદાચારૌ । આભ્યાં કુલાનિ દૂષિતાનિ દૃશ્યન્તે ઽપિ શ્રૂયન્તે ઽપિ પ્રજ્ ઞ્ આયન્તે ઽપિ । પાપકાશ્ ચાનયોઃ સમુદાચારા દૃશ્યન્તે ઽપિ શ્રૂયન્તે ઽપિ પ્રજ્ઞાયન્તે ઽપિ । સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ અશ્વકપુનર્વસુકયો ર્ ભિક્ષ્વોઃ કુલદૂષકયો ઃ પાપધર્મસમુદાચારિણોઃ પ્રવાસનીયં કર્મ કુર્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ ॥ એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં પૂર્વવદ્ યાવદ્ એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના કર્તવ્યા શ્ ॥ ॥
પાણ્ડ્-વ્ § 4.1 બુદ્ધો ભગવાં શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારમે શ્ તેન ખલુ સમયેન શ્રાવસ્ત્યામ્ અન્યતમ શ્રેષ્ઠી પ્રતિવસતિ આઢ્યો મહાધનો મહાભોગઃ । ( 292ર્1 = ગ્બ્મ્ 896 ) તેન સદૃશાત્ કુલાત્ કલત્રમ્ આનીતં । સ તયા સાર્ધં ક્રીડતિ રમતે પરિચારયતિ । તસ્ય ક્રીડતો ર્ અમમાણ સ્ય પરિચારયતઃ પત્ની આપન્નસત્વા સંવૃત્તા । સા અષ્ટાનાં વા નવાનાં વા માસાનામ્ અત્યયાદ્ ઉત્તરે નક્ષત્રે પ્રસૂતા । દારકો જાતઃ । તસ્ય જ્ઞાતયઃ સંગમ્ય સમાગમ્ય ત્રીણિ સપ્તકાન્ય્ એકવિંશતિદિવસાં જાતસ્ય જાતિમહં કૃત્વા નામધેયં વ્યવસ્થાપયન્તિ । કિં ભવતુ દારકસ્ય નામેતિ । તેષામ્ એતદ્ અભવત્* । યસ્માદ્ અયં દરક ઉત્તરે નક્ષત્રે જાત સ્ તસ્માદ્ ભવતુ દારકસ્ય ઉત્તર ઇતિ નામેતિ શ્ તસ્ય ઉત્તર ઇતિ નામધેયં વ્ય્વસ્થાપિતં । સ ઉન્નીયતે વર્ધતે ક્ષીરેણ દધ્ના નવનીતેન સર્પિષા સર્પિર્મણ્ડેનાન્યૈશ્ ચોત્તપ્તોત્તપ્તૈર્ ઉપકરણવિશેષૈર્ આશુર્ વર્ધ્યતે હ્રદસ્થમ્ ઇવ પંકજં । સ યદા મહાન્ સંવૃત્તસ્ તદા લિપ્યામ્ ઉપન્યસ્તઃ સંખ્યાયાં ગણનાયાં મુદ્રાયાં ઉદ્ધારે ન્યાસે નિ ઃ ક્ષેપે લિપ્યાઃ પારં ગતઃ । ઉગ્ધાટકો વાચકઃ પણ્ડિતઃ પટુપ્રચારો ઽષ્ટાસુ પરીક્ષાસુ કૃતાવી સંવૃત્તઃ । તદ્યથા રત્નપરીક્ષાયાં વસ્ત્રપરીક્ષાયાં વસ્ત્રપરીક્ષાયાં દારુપરીક્ષાયાં હસ્તિપરીક્ષાયામ્ અશ્વપરીક્ષાયાં સ્ત્રીપરીક્ષાયાં પુરુષપરીક્ષાયાં ચ કૃતાવી સંવૃત્તઃ । યાવદ્ અસ્ય પિતા કાલગતઃ । ઉત્તરો ગૃહસ્વામી સંવૃત્તઃ । તેનાપણઃ પ્રસારિતઃ ક્રીણાતિ વિક્રીણીતે । ક્રયવિક્રયેણ જીવિકાં કલ્પયતિ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 4.2 સો ઽપરેણ સમયેન ભગવતઃ સકાશમ્ ઉપસંક્રાન્ત ઃ । તસ્ય ભગવદ્દર્શનાત્ સદ્ધર્મશ્રવણાચ્ ચ ભગવચ્છાસને પ્રસાદો જાતઃ । પ્રસાદજાતશ્ ચ પ્રવ્રજ્યાભિલાષી સંવૃત્તઃ । સ માતુઃ સકાશમ્ ઉપસંક્રમ્ય કથયત્ય્ અંબાનુજાનીહિ સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજામીતિ । સા કથયતિ ત્વં મમૈકપુત્રો યાવદ્ અહં જીવામિ તાવન્ ન પ્રવ્રજિતવ્યં । મૃતાયાં મયિ યથેષ્ટં કરિષ્યસીતિ શ્ સ કથયત્ય્ અંબ સમયેનાહં ન પ્રવ્રજામિ યદિ ત્વં દિવસે દિવસે સંઘોદ્દિષ્ટકાન્ ભિક્ષૂન્ ભાજયસીતિ । સા કથયતિ પુત્ર એવં કરોમીતિ શ્ સ ચોત્તરો યત્ કિંચિદ્ ઉપાર્જયતિ તત્ સર્વં માત્રે ઽનુપ્રયચ્છતિ શ્ અમ્બાનેન શ્રમણબ્રાહ્મણાન્ પ્રતિપાદયેતિ શ્ સાસ્ય માતા મત્સરી કુટુકુંચિકા આગૃહીતપરિષ્કારા કાકાયાપિ બલિં ન પ્રદાતું વ્યવસ્યતિ પ્રાગ્ એવ શ્રમણબ્રાહ્મણાન્ પ્રતિપાદયિષ્યતિ શ્ યે તુ શ્રમણબ્રાહ્મણાઃ પિણ્ડાર્થિનસ્ તં ગૃહં પ્રવિશન્તિ તાન્ પરિભાષતે તર્જયતિ ચ । પ્રેતોપન્ના ઇવ યૂયં નિત્યં પરગૃહેભ્યો ભિક્ષામ્ અટતેતિ । તં ચ પુત્રં વિપ્રલંભયતિ અદ્ય મયા ઇયન્તો ભિક્ષવો ભોજિતા ઇયતાન્ શ્રમણબ્રાહ્મણા ના ં ભિક્ષા દત્તેતિ શ્ સા તેન માત્સર્યેણાસેવિતેન ભાવિતેન બહુલીકૃતેન કાલં કૃત્વા પ્રેતેષૂપ પ ન્ના । ઉત્તરો ઽપિ માતૃવિયોગા દ્ દાનાનિ દત્વા પુણ્યાનિ કૃત્વા સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજિતઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 4.3 સો ઽપરેણ સમયેન મ્રક્ષષણ્ડાયાં વ્યવસ્થિતઃ । તમ્ આગમ્ય મ્રક્ષષણ્ડાનિવાસી ચિત્રો ગૃહપતિ ર્ ભગવચ્છાસને પ્રસન્નઃ । સો ઽતીવ બુદ્ધધર્મસંઘેષુ કારાન્ કરોતિ । મ્રક્ષષણ્ડા નાના દેશ્ આભ્યાગતાનાં ભિક્ષૂણાં પ્રતિસરણં સંવૃત્તઃ । યાવદ્ અપરેણ સમયેનાયુષ્મત ( 292વ્1 = ગ્બ્મ્ 897 ) ઉત્તરસ્યાન્યતમસ્મિન્ કર્વટકે કિંચિત્ કરણીયમ્ ઉત્પન્નં । સ તત્ર ગતઃ । આયુષ્માંશ્ ચોપસેનો વલ્ગન્તીપુત્રો પંચશતપરિવારો જનપદચારિકાં ચરં મ્રક્ષષણ્ડામ્ અનુપ્રાપ્તઃ । અશ્રૌષીચ્ ચિત્રો ગૃહપતિર્ યથા ઉપસેનો વલ્ગન્તીપુત્રઃ પંચશતપરિવારો જનપદચારિકાં ચરન્ન્ ઇહાનુપ્રાપ્ત ઇતિ । શ્રુત્વા ચ પુનર્ યેનાયુષ્માન્ ઉપસેનસ્ તેનોપસંક્રાન્તઃ । ઉપસંક્રમ્યાયુષ્મત ઉપસેનસ્ય પાદૌ શિરસા વન્દિત્વૈકાન્તે નિષણ્ણઃ । એકાન્તનિષણ્ણં ચિત્રં ગૃહપતિમ્ આયુષ્માન્ ઉપસેનો ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શયતિ સમાદાપયતિ સમુત્તેજયતિ સંપ્રહર્ષયત્ય્ । અનેકપર્યાયેણ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શ્ય સમાદાપ્ય સમુત્તેજ્ય સંપ્રહર્ષ્ય તૂષ્ણીમ્ । અથ ચિત્રો ગૃહપતિર્ ઉત્થાયાસનાદ્ એકાંસમ્ ઉત્તરાસંગં કૃત્વા યેનાયુષ્માન્ ઉપસેનસ્ તેનાંજલિં પ્રણમય્યાયુષ્મન્તમ્ ઉપસેનમ્ ઇદમ્ અવોચત્* । અધિવાસયતુ મે આર્ય ઉપસેનશ્ ચાન્તર્ગૃહે ભક્તેન સાર્ધં ભિક્ષુસંઘેનેત્ય્ । અધિવાસયતિ આયુષ્માન્ ઉપસેનશ્ ચિત્રસ્ય ગૃહપતેસ્ તૂષ્ણીંભાવેન । અથ ચિત્રો ગૃહપતિર્ આયુષ્મત ઉપસેનસ્ય તૂષ્ણીંભાવેનાધિવાસનાં વિદિત્વા શુચિપ્રણીતં ખાદનીયભોજનીયં સમુદાનીય કાલ્યમ્ એવોત્થાયાસનકાનિ પ્રજ્ઞપયત્ય્ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 4.4 આયુષ્માંશ્ ચોત્તરસ્ તસ્માત્ કર્વટકાદ્ આગતઃ । યાવત્ પશ્યતિ ન શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં નાપ્ય્ આહારમ્ ઉપાન્વાહૃતં । સ આરામિકાન્ આમન્ત્રયતે । ભવન્ત કિમ્ અલ્પોત્સુકાસ્ તિષ્ઠથ નાસનપ્રજ્ઞપ્તિઃ ક્રિયતે નાપ્ય્ આહાર ઉપાન્વાહ્રિયતે । કિં ભિક્ષુસંઘેન ભક્તચ્છેદઃ કરણીય ઇતિ । તે કથયન્તિ ચિત્રેણ ગૃહપતિના ભિક્ષુસંઘો ઽન્તર્ગૃહે ભક્તેનોપનિમન્ત્રિતઃ । કિં મમાગમ્ય । ન ત્વામ્ આગમ્ય ઽપિ તુ આર્યમ્ ઉપસેનં વલ્ગન્તીપુત્રં । પંચસતપરિવારો જનપદચારિકાં ચરન્ન્ ઇહાનુપ્રાપ્તઃ । સ શ્રુત્વા સંજાતામર્ષઃ કથયતિ । અહં તસ્ય સર્વત્ર પૂર્વંગમ ઃ શ્ કથમ્ અસૌ માં પ્રત્યાખ્યાયાયુષ્મન્તમ્ ઉપસેનં વલ્ગન્તીપુત્રં ભિક્ષુસંઘમ્ ઉપનિમન્ત્રયતિ શ્ ગચ્છામિ તાવત્ પશ્યામીતિ । સ યેન ચિત્રો ગૃહપતિસ્ તેનોપસંક્રાન્તો યાવત્ પશ્યતિ ચિત્રં ગૃહપતિમ્ આસનપ્રજ્ઞપ્તિં ક્રિયમાણં । સ ભૂયસ્યા માત્રયા પર્યવસ્થિતઃ ।

પાણ્ડ્-વ્ § 4.5 ચિત્રેણ ગૃહપતિનાભિહિતઃ । આર્ય શોભના આસનપ્રજ્ઞપ્તિ ઃ શોભનશ્ ચાહાર ઇતિ । ચિત્રો ગૃહપતિસ્ તિલપૂપલિકાવણિગ્ આસીદ્ । ઉત્તરઃ કથયતિ ગૃહપતે શોભના આસનપ્રજ્ઞપ્તિઃ શોભનશ્ ચાહાર । કિં તુ તિલપૂપલિકા નાસ્તિ । સ કથયતિ । ભદન્તોત્તર વિજ્ઞાતં । તેન હ્ય્ ઉપમાં તાવચ્ છૃણુ : ઉપમયા ચ પુનર્ ઇહૈકે વિજ્ઞપુરુષા ભાષિતસ્યાર્થમ્ આજાનન્તિ શ્ ભૂતપૂર્વં ભદન્તોત્તર સંબહુલા જાંબૂદ્વીપકા વણિજઃ સામુદ્રં યાનપાત્રં પ્રતિપાદ્ય કાકં કુક્કુટીં ચાદાય મહાસમુદ્રમ્ અવતીર્ણા ધનહારકાઃ । યાવદ્ અસૌ કુક્કુટી કુક્કુટમ્ અલભમાના કાકેન સાર્ધં સંવાસં ગતા : તયોઃ સંવાસાચ્ છાવકો જાતઃ । સ કાકકુક્કુટીકં વાશ્યતે ન કાકો ન કુક્કુટઃ । એવમ્ એવ ત્વં મોક્ષાર્થી પ્રવ્રજિતો મોક્ષમાર્ગમ્ અલભમાનો યદ્ વા તદ્ વા ( 293ર્1 = ગ્બ્મ્ 898 ) પ્રલપસીતિ । એવમ્ ઉક્તે આયુષ્માન્ ઉત્તરસ્ તાડકકુંચિકાં ચ તસ્ય પુરસ્તાદ્ ઉત્સૃજ્ય સંપ્રસ્થિતઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 4.6 તેનોક્ત ઃ । ભદન્ત ઉત્તર કુત્ર ગચ્છસિ । શ્રાવસ્તીં । સ્વચિત્તં પ્રતિલભસ્વ ઇહૈવ તિષ્ઠ મા ગચ્છ । સ્થાનમ્ એતદ્ વિદ્યતે યત્ ત્વયા પુનર્ આગત્યાહમ્ એવ ક્ષમયિતવ્ય ઇતિ । તસ્ય વચનમ્ અવચનીકૃત્ય સમાદાય પાત્રચીવરં યેન શ્રાવસ્તી તેન ચારિકાં પ્રક્રાન્તો ઽનુપૂર્વેણ ચારિકાં ચરં શ્રાવસ્તીમ્ અનુપ્રાપ્તઃ । સ ભિક્ષુભિર્ દૃષ્ટઃ ઉક્તશ્ ચ । સ્વાગતં સ્વાગતમ્ આયુષ્મન્ન્ ઉત્તર પ્રીતા વયં ત્વદ્દર્ શ્ અનેન નો ત્વ્ આગમનેન । કિં કરણમ્* શ્ ત્વમ્ આગમ્ય ચિત્રો ગૃહપતિર્ મ્રક્ષષણ્ડાયાં બુદ્ધધર્મસંઘેષુ કારાન્ કરોતિ । આગન્તુકાનાં ચ ગામિકાનાં ચ મ્રક્ષષણ્ડા પ્રતિસરણ મ્* । અસ્ત્ય્ એતદ્ એવં । મયા ચિત્રો ગૃહપતિર્ અવસ્ફણ્ડિતઃ । યથા કથં તેન યથાવૃત્તમ્ આરોચિતં । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ શ્ ભગવાન્ આહ શ્ કુરુત યૂયં ભિક્ષવઃ ઉત્તરસ્ય ભિક્ષોર્ ગૃહપતિ-ર્-અવસ્ફણ્ડકસ્ય પ્રતિસંહરણીયં કર્મ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપિ એવંજાતીયઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 4.7 પંચભિઃ કારણૈઃ પ્રતિસંહરણીયકર્મકૃતમ્ અધર્મકર્મ ચ તદ્ અવિનયકર્મ ચ ભવતિ પૂર્વવદ્ યાવદ્ અસંમુખીભૂતસ્ય કુર્વન્તિ । એવં ચ પુનઃ કર્તવ્યમ્* । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં ।
પાણ્ડ્-વ્ § 4.8 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અનેનોત્તરેણ ભિક્ષુણા ચિત્રો ગૃહપતિર્ અવસ્ફણ્ડિતઃ । સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘ ઉત્તરસ્ય ભિક્ષોર્ ગૃહપતિ-ર્-અવસ્ફણ્ડકસ્ય પ્રતિસંહરણીયં કર્મ કુર્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિ ઃ શ્
પાણ્ડ્-વ્ § 4.9 તતઃ કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અનેનોત્તરેણ ભિક્ષુણા મ્રક્ષષણ્ડાયાં ચિત્રો ગૃહપતિર્ અવસ્ફણ્ડિતઃ । તત્ સંઘ ઉત્તરસ્ય ભિક્ષોર્ ગૃહપતિ-ર્-અવસ્ફણ્ડકસ્ય પ્રતિસંહરણીયં કર્મ કરોતિ । યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે ઉત્તરસ્ય ભિક્ષોર્ ગૃહપતિ-ર્-અવસ્ફણ્ડકસ્ય પ્રતિસંહરણીયં કર્મ કર્તું તે તૂષ્ણીં । ન ક્ષમતે ભાષન્તાં । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના । એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના કર્તવ્યા । કૃતં સંઘેન ઉત્તરસ્ય ભિક્ષોર્ ગૃહપતિ-ર્-અવસ્ફણ્ડકસ્ય પ્રતિસંહરણીયં કર્મ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ॥
પાણ્ડ્-વ્ § 4.10 પ્રતિસંહરણીયકર્મકૃતસ્યાહં ભિક્ષોર્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ પ્રજ્ઞપયામિ । પ્રતિસંહરણીયકર્મકૃતેન ભિક્ષુણા ન પ્રવ્રાજયિતવ્યં પૂર્વવદ્ યાવત્* । સ એવં પ્રતિસંહરણીયકર્મકૃત ઉત્કચપ્રકચ ઃ સંઘે રોમ પાતયતિ । નિઃસરણં પ્રવર્તયતિ । સામીચીમ્ ઉપદર્શયતિ । અન્તઃસીમાયાં ચ સ્થિત્વા ઓસારણાં યાચતે । ગૃહપતિ-ર્-અવસ્ફણ્ડકત્વાચ્ ચ પ્રતિવિરમામીતિ વદતિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ શ્ ઓસારયત યૂયં ભિક્ષવ ઉત્તરં ભિક્ષું પ્રતિસંહરણીયકર્મકૃત મ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપિ એવંજાતીયઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 4.11 પંચભિર્ ધર્મૈઃ પ્રતિસંહરણીયકર્મકૃત ઓસારયિતવ્યઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । ઉત્કચપ્રકચ ઃ પૂર્વવદ્ યાવદ્ ગૃહપત્યવસ્ફણ્ડકત્વાચ્ ચ પ્રતિવિરમામીતિ વદતિ । ( 293વ્1 = ગ્બ્મ્ 899 ) એવં ચ પુનર્ ઓસારયિતવ્યઃ । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં શ્
પાણ્ડ્-વ્ § 4.12 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ । અનેનોત્તરેણ ભિક્ષુણા મ્રક્ષષણ્ડાયાં ચિત્રો ગૃહપતિર્ અવસ્ફણ્ડિતઃ । તદ્ અસ્ય સંઘેન ગૃહપતિર્ અવસ્ફણ્ડક ઇતિ કૃત્વા પ્રતિસંહરણીયકર્મ કૃતં । સો ઽયમ્ ઉત્તરો ભિક્ષુઃ પ્રતિસંહરણીયકર્મકૃત ઉત્કચપ્રકચ ઃ પૂર્વવદ્ યાવદ્ ગૃહપત્યવસ્ફણ્ડકત્વાચ્ ચ પ્રતિવિરમામીતિ વદતિ । સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ ઉત્તરં ભિક્ષું પ્રતિસંહરણીયકર્મકૃતમ્ ઓસારયેદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ ॥ તતો વક્તવ્યો ગચ્છ તં ગૃહપતિં ક્ષમય ઓસારિતો ભવિષ્યસીતિ શ્
પાણ્ડ્-વ્ § 4.13 સ ભિક્ષુભિર્ એવમ્ અભિહિતો યેન મ્રક્ષષણ્ડા તેન ચારિકાં પ્રક્રાન્તો ઽનુપૂર્વેણ ચારિકાં ચરં મ્રક્ષષણ્ડામ્ અનુપ્રાપ્તઃ । તતો માર્ગશ્રમં પ્રતિવિનોદ્ય યેન ચિત્રો ગૃહપતિસ્ તેનોપસંક્રાન્ત ઃ શ્ ઉપસંક્રમ્ય દક્ષિણં બાહુમ્ અભિપ્રસાર્ય કથયતિ શ્ ક્ષમસ્વ મમ ગૃહપતે શ્ ક્ષાન્તં ભદન્તોત્તર શ્ યદ્ય્ એવમ્ ઇહૈવ પ્રતિવસ । ગચ્છામિ તાવદ્ યેન મમાપરાધ્હં તસ્ય નિગ્રહં કરોમિ । કિં મયાપરાધ્હં । ન તવ યેન મમાપરાદ્ધં શ્
પાણ્ડ્-વ્ § 4.14 અથાયુષ્માન્ ઉત્તરો ગંગાતીરં ગત્વા ત્રિભિસ્ તાલવૃન્દૈઃ કુટિકાં કૃત્વા વર્ષા ઉપગતઃ । તેન શવશીર્ષોપમં પાત્રં ધારિતં । તસ્ય નાતિદૂરે માર્ગસ્ તેન સતતં ગોપાઙ્ગના ગચ્છતિ શ્ સ તાસાં પાત્રં પ્રસારયતિ શ્ તસ્મિન્ દધિં વા ક્ષીરં વા ઉદશ્વિં વાનુપ્રયચ્છન્તિ શ્ તત્ પરિભુજ્ય ધ્યાનસમાધિસમાપત્તિસુખાનિ અભિનામયતિ શ્

પાણ્ડ્-વ્ § 4.15 યાવદ્ અપરેણ સમયેન દ્વે ગોપાઙ્ગને ગચ્છતો માતા દુહિતા ચ શ્ દુહિતા માતુઃ કથયત્ય્ અમ્બ એષ આર્યો મૂક ઇતિ શ્ સા કથયતિ પુત્રિ નૈષ મૂકઃ નૂનમ્ અનેન કસ્યચિદ્ વાચા અપરાદ્ધમ્* તસ્યા એષ નિગ્રહં કરોતીતિ શ્ અમ્બ કિમ્ એતદ્ એવં ભવિષ્યતિ શ્ પુત્રિ સ્વો ઽહં તવ પ્રત્યક્ષીકરિષ્યામીતિ શ્ યાવદ્ અપરસ્મિન્ દિવસે મથિતઘટં ગૃહીત્વા દુહિતૃસમેતા તં પ્રદેશમ્ આગતા । આયુષ્મતા ઉત્તરેણ પાત્રં પ્રસારિતમ્* । સા તસ્ય પાત્રં મથિતસ્ય પૂરયિતુમ્ આરબ્ધા શ્ આયુષ્માન્ ઉત્તરઃ પાત્રં ચાલયતિ । સા દદાત્ય્ એવ ન સંતિષ્ઠતે । આયુષ્માન્ ઉત્તરઃ કથયતિ અલં ભગિનિ શ્ કિમ્ અનેન નિરર્થકેન છોરિતેન શ્ સન્ત્ય્ અન્યે ઽસ્મદ્વિધાઃ પ્રતિગ્રાહકા ઇતિ શ્ સા કથયતિ શ્ પુત્રિ ન ત્વં મયા પૂર્વમ્ ઉક્તા નાયં મૂકો નૂનમ્ અનેન કસ્યચિદ્ વાચા અપરાદ્ધમ્* તસ્યા એવ નિગ્રહં કરોતીતિ શ્ । ( 294ર્1 = ગ્બ્મ્ 900 ) અવોચસ્ ત્વમ્ અંબ ઇતિ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 4.16 તત્રાયુષ્મતા ઉત્તરેણ દ્વાભ્યામ્ અન્તર્વર્ષાભ્યામ્ એકા વાગ્ ભાષિતા । તૃતીયે ઽન્તર્વર્ષે ઇદમ્ એવ પઞ્ચગણ્ડકં સંસારચક્રં ચલાચલં વિદિત્વા સર્વસંસ્કારગતીઃ શતનપતનવિકિરણવિધ્વંસનધર્મતયા પરાહન્ય તમ ઃ સ્કન્ધઃ પ્રદાલિતઃ અ ર્ હં સંવૃત્તઃ પૂર્વવદ્ યાવત્ પૂજ્યો માન્યો ઽભિવાદ્યશ્ ચ સંવૃત્તઃ । આયુષ્માન્ ઉત્તરો ઽર્હત્વપ્રાપ્તો વિમુક્તિપ્રીતિસુખસંવેદી તસ્યાં વેલાયાં ગાથાં ભાષતે ॥
ત્રિભિર્ મયા તાલવૃન્દૈર્ ગઙ્ગાતીરે કુટી કૃતા ।
શવશીર્ષોપમં પાત્રં પાંસુકૂલં ચ ચીવરમ્* ॥
દ્વાભ્યામ્ અન્તર્વર્ષાભ્યામ્ એકા વાગ્ ભાષિતા મયા ।
તૃતીયે ઽન્તર્વર્ષે તુ તમ ઃ સ્કન્ધઃ પ્રદાલિતઃ ॥
ગઙ્ગાતીરનિવાસી ઽત્ર ઉત્તરઃ સ્થવિરો વશી ।
વિમુક્તચિત્તો હિ અર્હન્ ન્ ઇમા ગાથા અભાષત ॥ ॥
પાણ્ડ્-વ્ § 5.1 બુદ્ધો ભગવાં કૌશામ્બ્યાં વિહરતિ ઘોષિલારામે । તેન ખલુ સમયેનાયુષ્માં છન્દ આપત્તિમ્ આપન્નો ન પશ્યતિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । કુરુત યૂયં ભિક્ષવઃ છન્દસ્ય ભિક્ષોર્ આપત્તેર્ અદર્શનાયોત્ક્ષેપણીયં કર્મ ઇતિ યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 5.2 પંચભિઃ કારણૈર્ આપત્તેર્ અદર્શનાદ્ ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ કૃતમ્ અધર્મકર્મ ચ તદ્ અ વિનય કર્મ ચ સંઘશ્ ચ તેન સાતિસારઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । અચોદયિત્વા કુર્વન્તિ પૂર્વવદ્ યાવદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં ।
પાણ્ડ્-વ્ § 5.3 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અયં છન્દો ભિક્ષુર્ આપત્તિમ્ આપન્નો યથાધર્મં ન પ્રતિકરોતિ । સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘ શ્ છન્દસ્ય ભિક્ષોર્ આપત્તેર્ અદર્શનાયોત્ક્ષેપણીયં કર્મ કુર્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 5.4 કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અયં છન્દો ભિક્ષુર્ આપત્તિમ્ આપન્નો યથાધર્મં ન પ્રતિકરોતિ । તત્ સંઘ શ્ છન્દસ્ય ભિક્ષોર્ આપત્તેર્ અદર્શનાયોત્ક્ષેપણીયં કર્મ કરોતિ । યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે છન્દસ્ય ભિક્ષોર્ આપત્તેર્ અ દર્શનાય ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ કર્તું તે તૂષ્ણી ં ન ક્ષમતે ભાષન્તામ્* । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના પૂર્વવદ્ યાવદ્ યથા પાણ્ડુલોહિતકાનાં ।
પાણ્ડ્-વ્ § 5.5 એતદ્ એવ નિદાનમ્* । આયુષ્માં છન્દો આપત્તિમ્ આપન્નો યથાધર્મં ન પ્રતિકરોતિ । સ સબ્રહ્મચારિભિર્ અર્થકામૈઃ પૂર્વવદ્ યથા વિભંગે । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । કુરુત યૂયં ભિક્ષવઃ છન્દસ્ય ભિક્ષોર્ આપત્તેર્ અપ્રતિકર્માયોત્ક્ષેપણીયં કર્મ ઇતિ યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 5.6 પંચભિઃ કારણૈર્ આપત્તેર્ અપ્રતિકર્માયોત્ક્ષેપણીયં કર્મ કૃતમ્ અધર્મકર્મ ચ તદ્ અવિનયકર્મ ચ સંઘશ્ ચ તેન સાતિસારઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । અચોદયિત્વા કુર્વન્તિ પૂર્વવદ્ યાવદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યમ્* ।
પાણ્ડ્-વ્ § 5.7 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અયં છન્દો ભિક્ષુર્ આપત્તિમ્ આપન્નો ( 294વ્1 = ગ્બ્મ્ 901 ) યથાધર્મં ન પ્રતિકરોતિ । સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો ય ત્ સંઘ શ્ છન્દસ્ય ભિક્ષોર્ આપત્તેર્ અપ્રતિકર્માયોત્ક્ષેપણીયં કર્મ કુર્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 5.8 કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તા ઃ સંઘ ઃ । અયં છન્દો ભિક્ષુર્ આપત્તિમ્ આપન્નો યથાધર્મં ન પ્રતિકરોતિ । તત્ સંઘ શ્ છન્દસ્ય ભિક્ષોર્ આપત્તેર્ અપ્રતિકર્માયોત્ક્ષેપણીયં કર્મ કરોતિ । યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે છન્દસ્ય ભિક્ષોર્ આપત્તેર્ અપ્રતિકર્માયોત્ક્ષેપણીયં કર્મ કર્તું તે તૂષ્ણી ં ન ક્ષમતે ભાષ ન્ તામ્* । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના પૂર્વવદ્ યાવત્ પાણ્ડુલોહિતકાનામ્* ॥ ॥

પાણ્ડ્-વ્ § 6.1 બુદ્ધો ભગવાં ચ્છ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામે । તેન ખલુ સમયેન અરિષ્ટસ્ય ભિક્ષોર્ ઇદમ્ એવંરૂપં પાપકં દૃષ્ટિગતમ્ ઉત્પન્નં । તથાહં ભગવતો ધર્મં દેશિતમ્ આજાનામિ યથા યે ઽન્તરાયિકા ધર્મા ઉક્તા ભગવતા તે ચ પ્રતિસેવ્યમાના નાલમ્ અન્તરાયાયેતિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । કુરુત યૂયં ભિક્ષવ અરિષ્ટસ્ય ભિક્ષોર્ અપ્રતિનિ ઃ સૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ ઇતિ યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 6.2 પંચભિઃ કારણૈર્ અપ્રતિનિ ઃ સૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ કૃતમ્ અધર્મકર્મ ચ તદ્ અવિનયકર્મ ચ સંઘશ્ ચ તેન સાતિસા ર ઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । અચોદયિત્વા કુર્વન્તિ । પૂર્વવદ્ યાવદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં ।
પાણ્ડ્-વ્ § 6.3 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ । અસ્યારિષ્ટસ્ય ભિક્ષોર્ ઇદમ્ એવંરૂપં પાપકં દૃષ્ટિગતમ્ ઉત્પન્નં । તથાહં ભગવતો ધર્મં દેશિતમ્ આજાનામિ યથા યે ઽન્તરાયિકા ધર્મા ઉક્તા ભગવતા પૂર્વવદ્ યાવત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ અરિષ્ટસ્ય ભિક્ષોર્ અપ્રતિનિ ઃ સૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ કુર્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 6.4 કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તા ઃ સંઘ ઃ । અસ્યારિષ્ટસ્ય ભિક્ષોર્ ઇદમ્ એવંરૂપં પાપકં દૃષ્ટિગતમ્ ઉત્પન્નં । તથાહં ભગવતો ધર્મં દેશિતમ્ આજાનામિ પૂર્વવદ્ યાવત્ સંઘ અરિષ્ટસ્ય ભિક્ષોર્ અપ્રતિનિઃસૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ કરોતિ । યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે અરિષ્ટસ્ય ભિક્ષોર્ અપ્રતિનિ ઃ સૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ કર્તું તે તૂષ્ણી ં ન ક્ષમતે ભાષન્તામ્* । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના પૂર્વવદ્ યાવત્ પાણ્ડુલોહિતકાનાં ।
પાણ્ડ્-વ્ § 6.5 સ એષઃ અપ્રતિનિ ઃ સૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપણીયકર્મકૃતમ્ ઉત્કચપ્રકચઃ સંઘે રોમ પાતયતિ પૂર્વવદ્ યાવત્* દૃષ્ટિગતં પ્રતિનિ ઃ સૃજામીતિ વદતિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । ( 295ર્1 = ગ્બ્મ્ 902 ) ઓસારયત યૂયં ભિક્ષવઃ અરિષ્ટં ભિક્ષુમ્ અપ્રતિનિ ઃ સૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપણીયકર્મકૃતમ્ ઇતિ યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 6.6 પંચભિર્ કરણૈર્ અપ્રતિનિ ઃ સૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપણીયકર્મકૃત ઓસારયિતવ્યઃ । કતમૈઃ પંચભિઃ । ઉત્કચપ્રકચ ઃ સંઘે રોમ પાતયતિ પૂર્વવદ્ યાવદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં ।
પાણ્ડ્-વ્ § 6.7 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અસ્યારિષ્ટસ્ય ભિક્ષોર્ ઇદમ્ એવંરૂપં પાપકં દૃષ્ટિગતમ્ ઉત્પન્નં । તથાહં ભગવતો ધર્મં દેશિતમ્ આજાનામિ યથા યે ઽન્તરાયિકા ધર્મા ઉક્તા ભગવતા તે પ્રતિસેવ્યમાના નાલમ્ અન્તરાયાયેતિ । તદ્ અસ્ય સંઘેન અ પ્રતિનિ ઃ સૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ કૃતં । સો ઽયમ્ અરિષ્ટો ભિક્ષુર્ અપ્રતિનિ ઃ સૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપણીયકર્મકૃત ઉત્કચપ્રકચ ઃ પૂર્વવદ્ યાવ દ્ દૃષ્ટિગતં પ્રતિનિ ઃ સૃજામીતિ વદતિ । સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘ અરિષ્ટં ભિક્ષુમ્ અપ્રતિનિ ઃ સૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપણીયકર્મકૃતમ્ ઓસારયેદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 6.8 એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અસ્યારિષ્ટસ્ય ભિક્ષોર્ ઇદમ્ એવંરૂપં પાપકં દૃષ્ટિગતમ્ ઉત્પન્નં પૂર્વવદ્ યાવત્ તત્ સંઘ અરિષ્ટં ભિક્ષુમ્ અપ્રતિનિ ઃ સૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપણીયકર્મકૃતમ્ ઓસારયતિ । યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે અરિષ્ટમ્ અપ્રતિનિ ઃ સૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપણીયકર્મકૃતમ્ ઓસારયિતું તે તૂષ્ણી ં ન ક્ષમતે ભાષ ન્ તામ્* । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના પૂર્વવદ્ યાવત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ॥ ॥
પાણ્ડ્-વ્ § 7.1.1 બુદ્ધો ભગવાં ચ્છ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડદસ્યારામે । તેન ખલુ સમયેનાયુષ્માન્ ઉદાયી સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । સ એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષૂણામ્ આરોચયત્ય્ । અહમ્ આયુષ્મન્ત ઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્ન ઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાં અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । કિં મયા કરણીયમ્ ઇત્ય્ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવ ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીય ઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 7.1.2 એવં ચ પુનર્ દાતવ્યા ઃ । ઉદાયિના ભિક્ષુણા શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે ઉદાયિના ભિક્ષુણા વૃદ્ધાન્તે ઉત્કુટુકેન સ્થિત્વા અંજલિં પ્રગૃહ્ય પરિવાસં યાચિતવ્યમ્* ।
પાણ્ડ્-વ્ § 7.1.3 એવં ચ પુનર્ યાચિતવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તઃ ( 295વ્1 = ગ્બ્મ્ 903 ) સંઘ ઃ । અહમ્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતા મ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્ના ં । સો ઽહમ્ ઉદાયી ભિક્ષુ ર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસં યાચે । દદાતુ મે ભદન્તાઃ સંઘઃ મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસમ્ અનુકંપકો ઽનુકંપામ્ ઉપાદાય ।
પાણ્ડ્-વ્ § 7.1.4 તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । સો ઽયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુર્ અસ્યાઃ
સંઘાવશેષાયા આપત્તે ઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસં યાચતે । સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયા ત્ સંઘો યત્ સંઘ ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસં દદ્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ ।

પાણ્ડ્-વ્ § 7.1.5 એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । સો ઽયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુ ર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તે ઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસં યાચતે । તત્ સંઘ ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્ના યા અર્ધમાસં પરિવાસમ્ દદાતિ । યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષા યા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસમ્ દાતું તે તૂષ્ણીં ન ક્ષમતે ભાષન્તામ્* । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના । એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના કર્તવ્યા । દત્તઃ સંઘે ન ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ॥
પાણ્ડ્-વ્ § 7.2.1 સ પારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો ઽન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । સ એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । આયુષ્મન્ત ઉદાયી ભિક્ષુ ઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા ( 296ર્1 = ગ્બ્મ્ 904 ) અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽહં પારિવાસિક એવ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આ પ ન્નો ઽન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । કિ ં મયા કરણીયમ્ ઇત્ય્ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવ ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તે ર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 7.2.2 એવં ચ પુનર્ દાતવ્યઃ । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે ઉદાયિના ભિક્ષુણા વૃદ્ધાન્તે ઉત્કુટુકેન સ્થિત્વા અંજલિં પ્રગૃહ્ય ઇદં સ્યાદ્ વચનીયમ્* ।
પાણ્ડ્-વ્ § 7.2.3 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અહમ્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્ન ઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતા મ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્ના ં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽહં પારિવાસિક એવ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો ઽન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । સો ઽહમ્ ઉદાયી ભિક્ષુર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તે ર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘા ન્ મૂલપરિવાસં યાચે । દદાતુ મે ભદન્તાઃ સંઘઃ મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસમ્ અનુકંપકો ઽનુકંપામ્ ઉપાદાય । એવં દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ ॥
પાણ્ડ્-વ્ § 7.2.4 તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્ન ઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષા યા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન અસ્યોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽયં પારિવાસિક એવ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો ઽન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । સો ઽયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા ( 296વ્1 = ગ્બ્મ્ 905 ) આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલપરિવાસં યાચતે । સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘ ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસમ્ દદ્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 7.2.5 કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તઃ સંઘઃ । અયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેનાસ્ય ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽયં પારિવાસિક એવ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો ઽન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । સો ઽયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલપરિવાસં યાચતે । તત્ સંઘ ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસમ્ દદાતિ । યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસમ્ દાતું તે તૂષ્ણીં ન ક્ષમતે ભાષન્તામ્* । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના વક્તવ્યા ॥ દત્ત ઃ સંઘેન ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસઃ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ॥ ॥

પાણ્ડ્-વ્ § 7.3.1 સ મૂલપારિવાસિક એવ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । સ એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્ત ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમો દા ય્ ઇ નો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયાઃ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽહં પારિવાસિક એવ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ( 297ર્1 = ગ્બ્મ્ 906 ) ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસઃ । સો ઽહં મૂલપારિવાસિક એવ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિં અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । કિં મયા કરણીયમ્ ઇત્ય્ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવ ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 7.3.2 એવં ચ પુનર્ દાતવ્યઃ । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે ઉદાયિના ભિક્ષુણા વૃદ્ધાન્તે ઉત્કુટુકેન સ્થિત્વા અંજલિં પ્રગૃહ્ય ઇદં સ્યાદ્ વચનીયમ્* ।
પાણ્ડ્-વ્ § 7.3.3 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અહમ્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્ન ઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽહં પારિવાસિક એવ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો ઽન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાન્ મૂલપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસઃ । સો ઽહં મૂલપારિવાસિક એવ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । સો ઽહમ્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલાપકર્ષં યાચે । દદાતુ ભદન્તાઃ સંઘો મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષમ્ અનુકંપક અનુકમ્પામ્ ઉપાદાય । એવં દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 7.3.4 તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અયમ્ ઉદાયી ( 297વ્1 = ગ્બ્મ્ 907 ) ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેનાસ્યોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તે ઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽયં પારિવાસિક એવ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો ઽન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિ પ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તો ઽસ્ય સંઘેન ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસઃ । સો ઽયં મૂલપારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । સો ઽયમ્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલાપકર્ષં યાચતે । સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘ ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષં દદ્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ ॥
પાણ્ડ્-વ્ § 7.3.5 કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ । અયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેનાસ્ય ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽયં પારિવાસિક એવ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો ઽન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેનોદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેનાસ્ય ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્ના યા મૂલપરિવાસઃ । સો ઽયં મૂલપારિવાસિક એવ સં સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિ મ્ અન્ત રાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । સો ઽયમ્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ ( 298ર્1 = ગ્બ્મ્ 908 ) અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાન્ મૂલાપકર્ષં યાચતે । તત્ સંઘ ઉદાયિન્ ઓ ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષમ્ દદાતિ । યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યા ઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષમ્ દાતું તે તૂષ્ણીં ન ક્ષમતે ભાષન્તાં । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના । એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના કર્તવ્યા શ્ દત્તઃ સંઘેન ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષ ઃ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ॥ ॥

પાણ્ડ્-વ્ § 7.4.1 સો ઽપરેણ સમયેન સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતો ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્ત ઉદાયી ભિક્ષુ ઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતા મ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયાઃ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽહં પારિવાસિક એવ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો ઽન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસઃ । સો ઽહં મૂલ પારિ વાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાન્ મૂલપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષઃ । સો ઽહમ્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયા પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતઃ । કિં મયા કરણીયમ્ ઇતિ શ્ એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ શ્ ભગવાન્ આહ શ્ દદત યૂયં ભિક્ષવ ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા ( 298વ્1 = ગ્બ્મ્ 6.909 ) અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસસ્ય અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતસ્ય પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપક ર્ષ પર્યુષિતસ્ય ષડ્રાત્રં માનાપ્યમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીય ઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 7.4.2 એવં ચ પુનર્ દાતવ્ય ઃ । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે ઉદાયિના ભિક્ષુણા વૃદ્ધાન્તે ઉત્કુટુકે ન સ્થિત્વા અંજલિં પ્રગૃહ્ય ઇદં સ્યાદ્ વચનીયં ।
પાણ્ડ્-વ્ § 7.4.3 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અહમ્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્ન ઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽહં પારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો ઽન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાન્ મૂલપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસઃ । સો ઽહં મૂલપારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તેન મયા ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષા યાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલાપકર્ષો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેઃ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષઃ । સો ઽહમ્ ઉદાયી ભિક્ષુર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસઃ અન્તરાપત્તેર્ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતઃ સંઘાત્ ષડ્રાત્રં માનાપ્યં યાચે । દદાતુ ભદન્તાઃ સંઘો મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસસ્ય અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતસ્ય પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતસ્ય ષડ્રાત્રં માનાપ્યમ્ અનુકંપક અનુકંપામ્ ઉપાદાય । એવં દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ ।

પાણ્ડ્-વ્ § 7.4.4 તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિ ં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યમ્* । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુ ઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતા મ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તો ઽસ્ય સંઘેન ( 299ર્1 = ગ્બ્મ્ 910 ) ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽયં પારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો ઽન્તરાપત્તિ ં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેનાસ્યોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસઃ । સો ઽયં મૂલપારિવાસઃ એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિ મ્ અન્તરાપત્તિ પ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિનો ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલાપકર્ષો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘ્ એ નાસ્યોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષઃ । સો ઽયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતઃ ષડ્રાત્રં માનાપ્યં યાચતે । સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘ ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસસ્ય અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતસ્ય પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિત સ્ય ષડ્રાત્રં માનાપ્યં દદ્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિ ઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ § 7.4.5 એવં ચ કર્મ કર્તવ્યમ્* । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ । અયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્ર તિ ચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તો ઽસ્ય સંઘેન ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽયં પારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો ઽન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિ પ્રતિરૂપા ં પ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેનોદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેનાસ્યોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસઃ । સો ઽયં મૂલપારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ પ્રત્ય્ અન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલાપકર્ષો ( 299વ્1 = ગ્બ્મ્ 911 ) યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેનાસ્યોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્ય્ અન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષઃ । સો ઽયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ પર્યુષિતપરિવાસ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતઃ પ્રત્યન્તરાપત્તે ર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતઃ ષડ્રાત્રં માનાપ્યં યાચતે । તત્ સંઘ ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તે ઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ પર્યુષિતપરિવાસસ્ય અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતસ્ય પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતસ્ય ષડ્રાત્રં માનાપ્યમ્ દદાતિ । યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમન્તે ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસસ્ય અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતસ્ય પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિ પ્રતિ રૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતસ્ય ષડ્રાત્રં માનાપ્યમ્ દાતું તે તૂષ્ણીં ન ક્ષમતે ભાષન્તાં । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના । એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના વક્તવ્યા ॥ દત્તઃ સંઘેનોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસસ્ય અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતસ્ય પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતસ્ય ષડ્રાત્રં માનાપ્યં । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ શ્ ॥ ॥

પાણ્ડ્-વ્ § 7.5.1 સો ઽપરેણ સમયેન સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતઃ ષડ્રાત્રં ચીર્ણમાનાપ્યો ભિક્ષૂણામ્ આરોચયત્ય્ । અહમ્ અસ્ મ્ ય્ આયુષ્મન્ન્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસપરિવાસઃ । સો ઽહં પારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ ( 300ર્1 = ગ્બ્મ્ 912 ) પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસઃ । સો ઽહં મૂલપારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિ મ્ અન્તરાપત્તિ પ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ આપત્તેર્ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલાપકર્ષો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષઃ । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસેન અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતેન પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતેન સંઘાત્ ષડ્રાત્રં માનાપ્યં યાચિતં । દત્તં સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસસ્ય અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતસ્ય પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતસ્ય ષડ્રાત્રં માનાપ્યં । સો ઽહમ્ ઉદાયી ભિક્ષુર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતઃ ષડ્રાત્રં ચરિતમાનાપયં । કિં મયા કરણીયં ઇત્ય્ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । આવર્હત યૂયં ભિક્ષવ ઉદાયિનં ભિક્ષુમ્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસમ્ આન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતં પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતં ષડ્રાત્રં ચરિતમાનાપ્યમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીય ઃ ।
પાણ્ડ્-વ્ 7.5.2 એવં ચ પુનર્ અવહિતવ્યઃ । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે ઉદાયિના ભિક્ષુણા વૃદ્ધાન્તે ઉત્કુટુકેન સ્થિત્વા અઞ્જલિં પ્રગૃહ્ય ઇદં સ્યાદ્ વચનીય મ્ શ્
પાણ્ડ્-વ્ 7.5.3 શૃણોતુ ભદન્તઃ સંઘ ઃ । અહમ્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ ( 300વ્1 = ગ્બ્મ્ 913 ) સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુ ક્ર વિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽહં પારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તર્ આપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસઃ । સો ઽહં મૂલપારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ આપત્તેઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલાપકર્ષો યાચિતઃ । દત્તઃ સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેઃ અન્તરાપત્તિ પ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષ ઃ । તેન મયા ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસેન અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતેન પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતેન ષડ્રાત્રં માનાપ્યં યાચિતં । દત્તં સંઘેન મમોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ પર્યુષિતપરિવાસસ્ય અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતસ્ય પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતસ્ય ષડ્રાત્રમાનાપ્યં । સો ઽહમ્ ઉદાયી ભિક્ષુર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિત ઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતઃ ષડ્રાત્ર ં ચીર્ણમાનાપ્ય ં સંઘાદ્ આવર્હણં યાચે । આવર્હતુ માં ભદન્તાઃ સંઘઃ ઉદાયિનં ભિક્ષુમ્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ પર્યુષિતપરિવાસમ્ આન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતં પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતં ષડ્રાત્રં ચીર્ણમાનાપ્યમ્ અનુકંપકઃ અનુકંપામ્ ઉપાદાયેતિ શ્ એવં દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ ।

પાણ્ડ્-વ્ 7.5.4 તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં । શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઃ । અયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા ( 301ર્1 = ગ્બ્મ્ 914 ) અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તો ઽસ્ય સંઘેનોદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસઃ । સો ઽયં પારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિ ં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તો ઽસ્ય સંઘેન ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસઃ । સો ઽયં મૂલપારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાન્ મૂલાપકર્ષો યાચિતઃ । દત્તો ઽસ્ય સંઘેન ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષઃ । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ પર્યુષિતપરિવાસેનાન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતેન પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતેન સંઘાત્* ષડ્રાત્રમાનાપ્યં યાચિતં । દત્તમ્ અસ્ય સંઘેન ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ પર્યુષિતપરિવાસસ્યાન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતસ્ય પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતસ્ય ષડ્રાત્રં ચીર્ણમાનાપ્યં । સો ઽયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતઃ ષડ્રાત્રં ચરિતમાનાપ્યં સંઘાદ્ આવર્હણં યાચતે । સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ ઉદાયિનં ભિક્ષુમ્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસમ્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતં પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતં ષડ્રાત્રં ચરિતમાનાપ્યમ્ આવર્હેદ્ ઇતિ । એષા જ્ઞપ્તિઃ ॥
પાણ્ડ્-વ્ 7.5.5 તતઃ પશ્ચાદ્ અવસાદયિતવ્યઃ । ન ( 301વ્1 = ગ્બ્મ્ 915 ) સાધૂદાયિ ન્ કૃતં ન સુષ્ઠુ કૃતં । કથમ્ ઇદાનીં ત્વં તસ્ય ભગવતસ્ તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્યૈવં રાગવિરાગાય ચેતોવિમુક્તપ્રજ્ઞાવિમુક્તે ધર્મે દેશ્યમાને દ્વેષવિરાગાય મોહવિરાગાય ચેતોવિમુક્તપ્રજ્ઞાવિમુક્તે ધર્મે દેશ્યમાને ઇદમ્ એવંરૂપમ્ અપ્રાસાદિકં કૃતમ્ અકાર્ષી ઃ । વરં ખલુ તે મોહપુરુષ આશીવિષો ઘોરવિષઃ કૃષ્ણસર્પસ્ તીક્ષ્ણવિષઃ ઉભાભ્યાં પાણિભ્યાં પ્રતિગૃહીતો ઽભવિષ્યત્* ન ત્વ્ એવમ્ ઇદમ્ એવંરૂપમ્ અપ્રાસાદિકં કૃતં ।
પાણ્ડ્-વ્ 7.5.6 દ્વાવ્ ઇમૌ ધર્મોલ્કા ં નિર્વાપયતઃ ધર્માલોકં ધર્માભાં ધર્મપ્રભા ં ધર્માવભા સં ધર્મપ્રદીપં ધર્મપ્રદ્યોતં । કતમૌ દ્વૌ । યશ્ ચાપત્તિમ્ આપદ્યતે યશ્ ચાપત્તિમ્ આપન્નો યથાધર્મં ન પ્રતિકરોતિ ॥ દ્વાવ્ અઘમૂલં ન ખનતઃ પ્રતિસ્રોતો ન વ્યાયચ્છતો ન સરિતાં લતાં શોષયતો ન મારં યોધયતો ન મારધ્વજં પાતયતો ન ધર્મધ્વજમ્ ઉચ્છ્રાપયતો ન પાપીયસઃ શ્રોતશ્ છેદયતો ન તથાગતસ્ય ધર્મ્યં ધર્મચક્રં પ્રવર્તિતમ્ અનુપ્રવર્તયતઃ । કતમૌ દ્વૌ । યશ્ ચાપત્તિમ્ આપદ્યતે યશ્ ચાપત્તિમ્ આપન્નો યથાધર્મં ન પ્રતિકરોતિ ।
પાણ્ડ્-વ્ 7.5.7 અનયા ત્વમ્ ઉદયિન્ન્ આપત્ત્યા અદેશિતયા અપ્રતિદેશિતયા અભવ્યો ઽનિત્યસંજ્ઞાયા અનિત્યે દુઃખસંજ્ઞાયા દુઃખે અનાત્મસંજ્ઞાયા આહારે પ્રતિકૂલસંજ્ઞાયા ઃ સર્વલોકે અનભિરતિસંજ્ઞાયા આદીનવસંજ્ઞાયા ઃ પ્રહાણસંજ્ઞાયા વિરાગસંજ્ઞાયા નિરોધસંજ્ઞાયા મરણસંજ્ઞાયા અશુભસંજ્ઞાયા વિનીલકસંજ્ઞાયા વિપૂયકસંજ્ઞાયા વ્યાધ્માતકસંજ્ઞાયા વિપડુમકસંજ્ઞાયા વિખાદિતકસંજ્ઞાયા વિલોહિતકસંજ્ઞાયા અસ્થિસંજ્ઞાયા વિક્ષિપ્તકસંજ્ઞાયા ઃ શૂન્યતાપ્રત્યવેક્ષણસંજ્ઞાયાઃ । અભવ્ય ઃ પ્રથમસ્ય ધ્યાનસ્ય દ્વિતીયસ્ય તૃતીયસ્ય ધ્યાનસ્ય ચતુર્થસ્ય મૈત્ર્યાઃ કરુણાયા મુદિતાયા ઉપેક્ષાયા આકાશાનન્ત્યાયતનસ્ય વિજ્ઞાનાનન્ત્યાયતનસ્ય આકિંચન્યાયતનસ્ય નૈવસંજ્ઞાનાસંજ્ઞાયતનસ્ય સ્રોતઆપત્તિફલસ્ય સકૃદાગામિફલસ્ય અનાગામિફલસ્ય ઋદ્ધિવિષયસ્ય દિવ્યસ્ય શ્રોત્રસ્ય ચેતઃપર્યાયસ્ય પૂર્વનિવાસસ્ય ચ્યુત્યુપપાદસ્યાસ્રવક્ષયસ્ય ।
પાણ્ડ્-વ્ 7.5.8 અનયા તે ઉદાયિન્ન્ આપત્ત્યા અદેશિતયા અપ્રતિદેશિતયા દ્વયોર્ ગત્યોર્ અન્યતરાન્યતરા ગતિઃ પ્રતિકા ં ક્ષિતવ્યા નરકા વા તિર્યંચો વા ॥ ઉક્તં ભગવતા દ્વે પ્રતિચ્છન્નકર્માન્તસ્ય ગતી નરકા વા તિર્યંચો વા । યે મે ભાષિતં ન શ્રદ્ધાસ્યન્તિ તે પ્રતિચ્છા દયિ તવ્યં મંસ્યન્તે શ્

પાણ્ડ્-વ્ 7.5.9 શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ । અયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતા મ્ અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાદ્ અર્ધમાસં પરિવાસો યાચિતઃ । દત્તો ઽસ્ય સંઘેન ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસ ઃ । સો ઽયં પારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો ઽન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ અન્તરાપત્તેઃ ( 302ર્1 = ગ્બ્મ્ 916 ) પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા ઃ સંઘાન્ મૂલપરિવાસો યાચિતઃ । દત્તો ઽસ્ય સંઘેન ઉદાય્ ઇ નો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસઃ । સો ઽયં મૂલપારિવાસિક એવ સન્* સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નાં । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયાઃ સંઘાન્ મૂલાપકર્ષો યાચિતઃ । દત્તો ઽસ્ય સંઘેન ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયાઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષ ઃ । તેનાનેન ઉદાયિના ભિક્ષુણા અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસેનાન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતેન પ્રત્યન્તરાપત્તેઃ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતેન સંઘાત્ ષડ્રાત્રં માનાપ્યં યાચિતં । દત્તમ્ અસ્ય સંઘેન ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસસ્યાન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતસ્ય પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતસ્ય ષડ્રાત્રં માનાપ્યં । સો ઽયમ્ ઉદાયી ભિક્ષુર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્ના યા ઃ પર્યુષિતપરિવાસઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયા ઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિત ઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતઃ ષડ્રાત્રં ચરિતમાનાપ્ય ં સંઘાદ્ આવર્હણં યાચતે । તત્ સંઘ ઉદાયિનં ભિક્ષુમ્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ પર્યુષિતપરિવાસ મ્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતં પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતં ષડ્રાત્રં ચરિતમાનાપ્યમ્ આવર્હતિ । યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે ઉદાયિનં ભિક્ષુમ્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પર્યુષિતપરિવાસમ્ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતં પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતં ષડ્રાત્રં ચરિતમાનાપ્યમ્ આવર્હિતું તે તૂષ્ણીં ન ક્ષમતે ભાષ ન્ તાં । ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના । એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના કર્તવ્યા શ્ આવર્હિત ઃ સંઘેન ઉદાયી ભિક્ષુર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા ( 302વ્1 = ગ્બ્મ્ 917 ) અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા ઃ પર્યુષિતપરિવાસ ઃ અન્તરાપત્તેઃ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલપરિવાસપર્યુષિતઃ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાયાઃ પ્રતિચ્છન્નાયા મૂલાપકર્ષપર્યુષિતઃ ષડ્રાત્રં ચરિતમાનાપ્યં । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ॥
પાણ્ડ્-વ્ 7.5.10 તતઃ પશ્ચાદ્ ઉત્સાહયિતવ્યઃ । સાધુ ઉદાયિ ન્ કૃતં સુષ્ઠુ કૃતં । દ્વૌ પણ્ડિતૌ દ્વૌ વ્યક્તૌ દ્વૌ સત્પુરુષૌ । યશ્ ચાપત્તિં નાપદ્યતે યશ્ ચાપત્તિમ્ આપન્નો યથાધર્મં પ્રતિકરોતિ । દ્વૌ ધર્મોલ્કાં પ્રજ્વાલયતો ધર્માલોકં ધર્માભાં ધર્મપ્રભાં ધર્માવભાસં ધર્મપ્રદીપં ધર્મપ્રદ્યોતં । કતમૌ દ્વૌ । યશ્ ચાપત્તિં નાપદ્યતે યશ્ ચાપત્તિમ્ આપન્નો યથાધર્મં પ્રતિકરોતિ ॥ દ્વાવ્ અઘમૂલં ખનતઃ પ્રતિસ્રોતો વ્યાયચ્છતઃ સરિતાં લતાં શોષયતો મારં યોધયતો મારધ્વજં પાતયતો ધર્મધ્વજમ્ ઉચ્છ્રાપયતઃ પાપીયસઃ સ્રોતઃ છેદયતસ્ તથાગતસ્ય ધર્મ્યં ધર્મચક્રં પ્રવર્તિતમ્ અનુપ્રવર્તયતઃ । કતમૌ દ્વૌ । યશ્ ચાપત્તિં નાપદ્યતે યશ્ ચાપત્તિમ્ આપન્નો યથાધર્મં પ્રતિકરોતિ ।
પાણ્ડ્-વ્ 7.5.11 અનયા ત્વમ્ ઉદયિન્ન્ આપત્ત્યા દેશિતયા પ્રતિદેશતયા ભવ્યો ઽનિત્યસંજ્ઞાયા અનિત્યે દુઃખસંજ્ઞાયા દુઃખે અનાત્મસંજ્ઞાયા આહારે પ્રતિકૂલસંજ્ઞાયા ઃ સર્વલોકે અનભિરતિસંજ્ઞાયા આદીનવસંજ્ઞાયાઃ પ્રહાણસંજ્ઞાયા વિરાગસંજ્ઞાયા નિરોધસંજ્ઞાયા મરણસંજ્ઞાયા અશુભસંજ્ઞાયા વિનીલકસંજ્ઞાયા વિપૂયકસંજ્ઞાયા વિપડુમકસંજ્ઞાયા વ્યાધ્માતકસંજ્ઞાયા વિખાદિતકસંજ્ઞાયા વિલોહિતકસંજ્ઞાયા વિક્ષિપ્તકસંજ્ઞાયા અસ્થિસંજ્ઞાયાઃ શૂન્યતાપ્રત્યવેક્ષણસંજ્ઞાયા ઃ શ્ ભવ્ય ઃ પ્રથમસ્ય ધ્યાનસ્ય દ્વિતીયસ્ય તૃતીયસ્ય ધ્યાનસ્ય ચતુર્થસ્ય મૈત્ર્યા ઃ કરુણાયા મુદિતાયા ઉપેક્ષાયા આકાશાનન્ત્યાયતનસ્ય વિજ્ઞાનાનન્ત્યાયતનસ્ય આકિઞ્ચન્યાયતનસ્ય નૈવસંજ્ઞાનાસંજ્ઞાયતનસ્ય સ્રોતઆપત્તિફલસ્ય સકૃદાગામિફલસ્ય અનાગામિફલસ્ય રિદ્ધિવિષયસ્ય દિવ્યસ્ય શ્રોત્રસ્ય ચેતઃપર્યાયસ્ય પૂર્વનિવાસ સ્ય ચ્યુત્યુપપાદસ્યાસ્રવક્ષયસ્ય ।

પાણ્ડ્-વ્ 7.5.12 અનયા તે ઉદાયિન્ન્ આપત્ત્યા દેશિતયા પ્રતિદેશિતયા દ્વયોર્ ગત્યોર્ અન્યતરાન્યતરા ગતિઃ પ્રતિકાંક્ષિતવ્યા દેવા વા મૌષ્યા વા ॥ ઉક્તં ભગવતા દ્વે અપ્રતિચ્છન્નકર્માન્તસ્ય ગતી દેવા વા મનુષ્યા વા । યે મે ભાષિતં અભિશ્રદ્ધાસ્યન્તિ ન તે પ્ર તિ ચ્છાદયિતવ્યં મન્યન્ત ઇતિ । પુનશ્ ચોક્તં ।
છન્નમ્ એવાભિવર્ષતિ વિવૃતં નાભિવર્ષતિ શ્
તસ્માચ્ છન્નં વિવૃણુયાદ્ એવં તં નાભિવર્ષતિ ॥
આવર્હિતસ્ ત્વમ્ ઉદાયિ સંઘેન । અપ્રમાદેન સંપાદય ॥
॥ પાણ્ડુલોહિતકવસ્તુ સમાપ્તઃ ॥