पद्म पुराण · अध्याय 2.51

ब्राह्मण्युवाच-
गते तस्मिन्दुराचारे गोभिले पापचेतसि ।
पद्मावती रुरोदाथ दुःखेन महतान्विता

तस्यास्तु रुदितं श्रुत्वा सख्यः सर्वा द्विजोत्तम ।
पप्रच्छुस्तां राजकन्यां ताः सर्वाश्च वराननाः

कस्माद्रोदिषि भद्रं ते कथयस्व हि चेष्टितम् ।
क्व गतोऽसौ महाराजो माथुराधिपतिस्तव

येन त्वं हि समाहूता प्रियेत्युक्त्वा वदस्व नः ।
ता उवाच सुदुःखेन रोदमाना पुनः पुनः

तया आवेदितं सर्वं यज्जातं दोषसंभवम् ।
ताभिर्नीता पितुर्गेहं वेपमाना सुदुःखिता

मातुः समक्षं तस्यास्तु आचचक्षुस्तदा स्त्रियः ।
समाकर्ण्य ततो देवी गता सा भर्तृमंदिरम्

भर्तारं श्रावयामास सुतावृत्तांतमेव हि ।
समाकर्ण्य ततो राजा महादुःखी अजायत

यानाच्छादनकं दत्वा परिवारसमन्विताम् ।
मथुरां प्रेषयामास गता सा प्रियमंदिरम्

सुतादोषं समाच्छाद्य पितामाता द्विजोत्तम ।
उग्रसेनस्तु धर्मात्मा पद्मावतीं समागताम्

स दृष्ट्वा मुमुदे चाशु उवाचेदं वचः पुनः ।
त्वया विना न शक्तोस्मि जीवितुं हि वरानने

बहुप्रभासि मे प्रीता गुणशीलैस्तु सर्वदा ।
भक्त्या सत्येन ते कांते पतिदैवत्यकैर्गुणैः

समाभाष्य प्रियां भार्यां पद्मावतीं नरेश्वरः ।
तया सार्धं स वै रेमे उग्रसेनो नृपोत्तमः

ववृधे दारुणो गर्भः सर्वलोकभयप्रदः ।
पद्मावती विजानाति तस्य गर्भस्य कारणम्

स्वोदरे वर्द्धमानस्य चिंतयंती दिवानिशम् ।
अनेन किमु जातेन लोकनाशकरेण वै

अनेनापि न मे कार्यं दुष्टपुत्रेण सांप्रतम् ।
औषधीं पृच्छते सा तु गर्भपातस्य सर्वतः

नारी महौषधीं सा हि विंदंती च दिने दिने ।
गर्भस्य पातनायैव उपाया बहुशः कृताः

ववृधे दारुणो गर्भः सर्वलोकभयंकरः ।
तामुवाच ततो गर्भः पद्मावतीं च मातरम्

कस्मात्त्वं व्यथसे मातरौषधीभिर्दिनेदिने ।
पुण्येन वर्द्धते चायुः पापेनाल्पं तु जीवितम्

आत्मकर्मविपाकेन जीवंति च म्रियंति च ।
आमगर्भाः प्रयांत्यन्ये अपक्वास्तु महीतले

जातमात्रा म्रियंतेऽन्ये कति ते यौवनान्विताः ।
बाला वृद्धाश्च तरुणा आयुषोवशतां गताः

सर्वे कर्मविपाकेन जीवंति च म्रियंति च ।
ओषध्यो मंत्रदेवाश्च निमित्ताः स्युर्न संशयः

मामेव हि न जानासि भवती यादृशो ह्यहम् ।
दृष्टः श्रुतस्त्वया पूर्वं कालनेमिर्महाबलः

दानवानां महावीर्यस्त्रैलोक्यस्य भयप्रदः ।
देवासुरे महायुद्धे हतोहं विष्णुना पुरा

साधयितुं च तद्वैरमागतोऽस्मि तवोदरम् ।
साहसं च श्रमं मातर्मा कुरुष्व दिन दिने

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठ मातरं विरराम सः ।
मातोद्यमं परित्यज्य महादुःखादभूत्तदा

दशाब्दाश्च गता यावत्तावद्वृद्धिमवाप्तवान् ।
पश्चाज्जज्ञे महातेजाः कंसोभूत्स महाबलः

येन संत्रासिता लोकास्त्रैलोक्यस्य निवासिनः ।
यो हतो वासुदेवेन गतो मोक्षं न संशयः

एवं श्रुतं मया कांत भविष्यं तु भविष्यति ।
पुराणेष्वेव सर्वेषु निश्चितं कथितं तव

पितृगेहेस्थिता कन्या नाशमेवं प्रयाति सा ।
गृहावासाय मे कांत कन्या मोहं न कारयेत्

इमां दुष्टां महापापां परित्यज्य स्थिरो भव ।
प्राप्तव्यं तु महापापं दुःखं दारुणमेव च

लोके श्रेयःकरं कांत तद्भुंक्ष्व त्वं मया सह ।
शूकर्युवाच-
एतद्वाक्यं सुमंत्रं तु श्रुत्वा स हि द्विजोत्तमः

त्यागे मतिं चकारासौ समाहूता ह्यहं तदा ।
सकलं वस्त्रशृंगारं मम दत्तं शुभे शृणु

तवैव दुर्नयैर्विप्रः शिवशर्मा द्विजोत्तमः ।
गतो वै मतिमान्दुष्टे कुलदुष्टप्रचारिणि

यत्र ते तिष्ठते भर्ता तत्र गच्छ न संशयः ।
तव यद्रोचते स्थानं यथादिष्टं तथा कुरु

एवमुक्त्वा महाभागे पितृमातृकुटुंबकैः ।
परित्यक्ता गता शीघ्रं निर्लज्जाहं वरानने

न लभाम्यहमेवापि वासस्थानं सुखं शुभे ।
भर्त्सयंति च मां लोकाः पुंश्चलीयं समागता

अटमाना गता देशात्कुलमानेन वर्जिता ।
देशे गुर्जरके पुण्ये सौराष्ट्रे शिवमंदिरे

वनस्थलेति विख्यातं नगरं वृद्धिसंकुलम् ।
अतीव पीडिता देवि क्षुधयाहं तदा शृणु

कर्परं हि करे गृह्य भिक्षार्थमुपचक्रमे ।
गृहिणां द्वारदेशेषु प्रविशामि सुदुःखिता

मम रूपं विपश्यंति लोकाः कुत्संति भामिनि ।
न ददंते च मे भिक्षां पापा चेयं समागता

एवं दुःखसमाहारा दारिद्र्यपरिपीडिता ।
अटंत्या च मया दृष्टं गृहमेकमनुत्तमम्

तुंगप्राकारसंवेष्टं वेदशालासमन्वितम् ।
वेदध्वनिसमाकीर्णं बहुविप्रसमाकुलम्

धनधान्यसमाकीर्णं दासीदासैरलंकृतम् ।
प्रविवेश गृहं रम्यं लक्ष्मीमुदितमेव तत्

तद्गृहं सर्वतोभद्रं तस्यैव शिवशर्मणः ।
भिक्षां देहीत्युवाचाथ सुदेवा दुःखपीडिता

शिवशर्माथ शुश्राव भिक्षाशब्दं द्विजोत्तमः ।
मंगलां नाम वै भार्यां लक्ष्मीरूपां वराननाम्

तां हसन्प्राह धर्मात्मा शिवशर्मा महामतिः ।
इयं हि दुर्बला प्राप्ता भिक्षार्थं द्वारमागता

समाहूय प्रिये चैनां देहि त्वं भोजनं शुभे ।
कृपया परयाविष्टा ज्ञात्वा मां तु समागताम्

प्रोवाच मंगला कांतं दास्यामि प्रिय भोजनम् ।
एवमुक्त्वा च भर्तारं मंगला मंगलान्विता

पुनर्मां भोजयामास मिष्टान्नेन सुदुर्बलाम् ।
मामुवाच स धर्मात्मा शिवशर्मा महामुनिः

का त्वमत्र समायाता कस्य वा भ्रमसे जगत् ।
केन कार्येण सर्वत्र कथयस्व ममाग्रतः

एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं भर्तुश्चैव महात्मनः ।
स्वरेण लक्षितः कांतो मया वै पापया तदा

व्रीडयाधोमुखीजाता दृष्टो भर्ता यदा मया ।
मंगला चारुसर्वांगी भर्तारमिदमब्रवीत्

का चेयं हि समाचक्ष्व त्वां दृष्ट्वा हि विलज्जति ।
कथयस्व प्रसादेन का च एषा भविष्यति

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे
एकपंचाशत्तमोऽध्यायः