पादार्थधर्मसंग्रह · श्लोक 9.4-298
ततो.दूरम्.उत्क्षिप्ते.मुसले.तदर्थेच्छा.निवर्तते.पुनर्.अप्य्.अपक्षेपणेच्छोत्पद्यते.तदनतरम्.प्रयत्नस्.तम्.अपेक्षमाणाद्.यथोक्तात्.सम्योगाद्.धस्तमुसलयोर्.युगपद्.अपक्षेपणकर्मणी.भवतः.ततो.ऽन्त्येन.मुसलकर्मणोलूखलमुसलयोर्.अभिघाताख्यः.सम्योगः.क्रियते.स.सम्योगोमुसलगतवेगम्.अपेक्षमाणो.ऽप्रत्ययम्.मुसले.उत्पतनकर्म.करोति.।
तत्.कर्माभिघातापेक्षम्.मुसले.संस्कारम्.आरभते.तम्.अपेक्ष्य.मुसलहस्तसम्योगो.ऽप्रययम्.हते.ऽप्य्.उत्पतनकर्म.करोति.।
यद्य्.अपि.प्राक्तनः.संस्कारो.विनष्टः.तथापि.मुसलोलूखलयोः.सम्योगः.पटुकर्मोत्पादकः.सम्योगविशेषभावात्.तस्य.संस्कारारम्भे.साचिव्यसमर्थो.भवति.।
अथवा.प्राक्तन.एव.पटुः.संस्कारो.ऽभिघाताद्.अविनश्यन्न्.अवस्थित.इति.।
अतः.संस्कारवति.पुनः.संस्कारारम्भो.नास्त्य्.अतो.यस्मिन्.काले.संस्कारापेक्षाद्.अभिघाताद्.अप्रययम्.मुसले.उत्पतनकर्म.तस्मिन्न्.एव.काले.तम्.एव.संस्कारम्.अपेक्षमाणात्.मुसलहस्तसम्योगाद्.अप्रत्ययम्.हस्ते.ऽप्य्.उत्पतनकर्मेति.॥
मूल पाठ: Pādārthadharmasaṃgraha commentary on Kaṇāda's Vaiśeṣikasūtra · Edition: The Prasastapadabhasya with Commentary Nyayakandali of Sridhara. Ed. by V. P. Dvivedin. Sri Garbi Dass Oriental Ser., 13, Delhi: Sri Satguru Publications. [Reprint of the edition Benares 1895, Vizianagram Sanskrit Series ; 6] · Data entry Muneo Tokunaga Muroya · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0