भाषा

ENहिગુ
ग्रंथ पाठ

गूढार्थदीपिका · अध्याय 3

3.1

सा च
14 मेघान् वीक्ष्य, षड्भि॥ श्लोकै॥ प्रथमं सखीं प्रत्य् अवादीत् ॥
15 ननु वृत्तीनां सर्गबन्धो हि महाकाव्यस्य लक्षणम् इ[=]
16 त्य् उक्तत्वात्, कथं घटखर्परस्या<ऽ>ल्पवृत्तिमात्रस्य महा[=]
17 काव्यत्वं ॥
2.
1 तत्राह ॥ महाकविकृतत्वाद्, गूढार्थत्वात्, श्लोके श्लोके नूतन[=]
2 छन्दोभिर् निर्मितत्वाच् च, महाकाव्यत्वं ॥ ननु ग्रन्थादौ ग्रन्थम[=]
3 ध्ये ग्रन्थान्ते मङ्गलम् <ऽ>आचरणीयम् इति शिष्टाचार॥. अत॥
4 मङ्गलाचरणं विहाय प्रथमम् एव किमर्थं निचितं ख[=]
5 म् उपेत्येत्य्[घ्ख्.1]आदि वर्षर्तुवर्णनम् ॥ तत्राह ॥ ननु मङ्गलकरणं कि[=]
6 मर्थम् इति सिद्धान्तिप्रश्नं श्रुत्वा, वादी वदति । मङ्गलकरणं
7 विघ्नविनाशपूर्वकग्रन्थपरिसमाप्त्यर्थं । तत॥ सिद्धा[=]
8 न्ती वदति ॥ किं मङ्गलाद् एव विघ्नविनाशपूर्व[[क]]ग्रन्थपरि[=]
9 समाप्तिर्, अन्यस्माद् उत वा ॥ यद्य् आद्य॥ पक्षस्, तर्हि किं यत्र
10 यत्र मङ्गलं, तत्र [[तत्र]] विघ्नविनाशपूर्वकग्रन्थसमाप्ति॥,
11 किं वा यत्र यत्र विघ्नविनाशपूर्वकग्रन्थसमाप्तिस्, तत्र
12 तत्र मङ्गलम् इति ॥ तत्र नाद्य॥ प्रमाणं ॥ किरणावल्ल्यादौ
13 मङ्गले सत्य् अपि अपरिसमाप्तिदर्शनात् ॥ तदनुपप[=]
14 न्ने न द्वितीय॥ ॥ कादम्बर्यादौ विघ्नविनाशपूर्वकग्रन्थ[=]
15 समाप्तौ सत्याम् अपि तत्प्रारम्भे मङ्गलस्याना<ऽ>विष्कारात्. *
16 अतो न मङ्गलस्य तत्समाप्तौ निर्णीयत्वात् ॥ यत् तावत् त्वयोक्तं
17 ग्रन्थादौ ग्रन्थमध्ये [[ग्रन्थान्ते]] मङ्गलम् एव कार्यं [22-3], किमर्थम् [24] इत्यादि, 3.
1 तद् एतत् समस्तं तवाप्रामाणिकत्वम् एव प्रमाणयामि ॥ न
2 खलु प्रमाणिकीभूय कश्चिद् विपश्चिच् छास्त्रप्रारम्भ[=]
3 सम्भावितं मङ्गलं तिरस्कुर्यात्, शास्त्रप्रारम्भे विद्वद्भि[=]
4 स् तस्यैव प्राक्कृतत्वात् ॥ मङ्गलं त्रिविधं । नमस्क्रियावस्तु[=]
5 निर्देशा<ऽ>शीरूपं ॥ तेभ्यो मेघैर् <ऽ>आकाशाच्छादनरूपवस्तु[=]
6 निर्देशकं मङ्गलं कृतम् एवातो न दोष॥ ॥ किं वाप्य् अन्यस्माद् अ[=]
7 पीति [29] पक्षस्य कविभिर् उपेक्षितत्वात् ॥ सर्वव्यापिनि[=]
8 यमेन तदुपपत्तेर् एव विलोक्यमानत्वात् ॥ किरणावल्ल्या[=]
9 दौ तु विघ्नबाहुल्येन मङ्गलाल्पत्वेन च ग्रन्थसमाप्त्यभाव॥ ॥
10 यावन् मङ्गलं, तावद् विघ्नाभाव इति न्यायात् ॥ कादम्बर्या[=]
11 दौ च ग्रन्थाद् बहिर् मङ्गलकृतत्वेन विघ्नाल्पत्वेन च समाप्ति॥॥
12 अतो ऽदूषणम् एव जातं ॥ अधुना प्रकरणम् एव पुनर् वदति ॥
13 प्रोषितप्रेयसी मेघान् वीक्ष्य षड्भि॥ श्लोकै॥ प्रथमं
14 सखीं प्रत्य् अवादीद् इत्य् [114] उक्तं ॥ तद्वाक्यानि कवि॥ कुल[क=]
15 तिलकेन प्रकटयति ॥ प्रोषितप्रमदया इदं वच॥
16 उद्यते इत्य् उत्तरेण षष्ठ<<म>>श्लोकेन सम्बन्ध॥. इदं किं - हे
17 कुमुदसमानदन्ति इति द्वितीयेन सम्बन्ध॥ इति प्रस्ताव॥ ॥
4.
1 ओं निचितं खम् उपेत्य नीरदै॥ प्रियहीनाहृदयावनीरदै॥ [।]
2 सलिलैर् निहतं रज॥ क्षितौ रविचन्द्राव् अपि नोपलक्षि[=]
3 तौ

मूल पाठ: Gūḍhārthadīpikā commentary on Ghaṭakharparakāvya · Edition: transcription and critical edition from Ms. Cod. Sanskrit 23 in the Austrian National Library Vienna. [Uncorrected preprint of the edition published by W. Slaje in 1993] · Data entry Walter Slaje · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc