વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 78

રુદ્ર ઉવાચ ।
તથા ચતુર્ણાં વક્ષ્યામિ શૈલેન્દ્રાણાં યથાક્રમમ્ ।
અનુવિધ્યાનિ રમ્યાણિ વિહઙ્ગૈઃ કૂજિતાનિ ચ

અનેકપક્ષિયુક્તાત્મશ્રૃઙ્ગાણિ સુબહૂનિ ચ ।
દેવાનાં દિવ્યનારીભિઃ સમં ક્રીડામયાનિ ચ

કિન્નરોદ્ગીતઘુષ્ટાનિ શીતમન્દસુગન્ધિભિઃ ।
પવનૈઃ સેવ્યમાનાનિ રમણીયતરાણિ ચ

ચતુર્દ્દિક્ષુ વિરાજન્તે નામતઃ શ્રૃણુતાનઘાઃ ।
પૂર્વે ચૈત્રરથં નામ દક્ષિણે ગન્ધમાદનમ્ ।
પ્રભાવેણ સુતોયાનિ નવખણ્ડયુતાનિ ચ

વનષણ્ડાંસ્તથાક્રમ્ય દેવતા લલનાયુતાઃ ।
યત્ર ક્રીડન્તિ ચોદ્દેશે મુદા પરમયા યુતાઃ

અનુબન્ધાનિ રમ્યાણિ વિહગૈઃ કૂજિતાનિ ચ ।
રત્નોપકીર્ણતિર્થાનિ મહાપુણ્યજલાનિ ચ

અનેકજલયન્ત્રૈશ્ચ નાદિતાનિ મહાન્તિ ચ ।
શાખાભિર્લમ્બમાનાભી રુવત્પક્ષિકુલાલિભિઃ

કમલોત્પલકહ્લારશોભિતાનિ સરાંસિ ચ ।
ચતુર્ષુ તેષુ ગિરિષુ નાનાગુણયુતેષુ ચ

અરુણોદં તુ પૂર્વેણ દક્ષિણે માનસં સ્મૃતમ્ ।
અસિતોદં પશ્ચિમે ચ મહાભદ્રં તથોત્તરે ।
કુમુદૈઃ શ્વેતકપિલૈઃ કહ્લારૈર્ભૂષિતાનિ ચ

અરુણોદયસ્ય યે શૈલાઃ પ્રાચ્યા વૈ નામતઃ સ્મૃતાઃ ।
તાન્ કીર્ત્ત્યમાનાંસ્તત્ત્વેન શ્રૃણુધ્વં ગદતો મમ

વિકઙ્કો મણિશ્રૃઙ્ગશ્ચ સુપાત્રશ્ચોપલો મહાન્ ।
મહાનીલોઽથ કુમ્ભશ્ચ સુબિન્દુર્મદનસ્તથા

વેણુનદ્ધઃ સુમેદાશ્ચ નિષધો દેવપર્વતઃ ।
ઇત્યેતે પર્વતવરાઃ પુણ્યાશ્ચ ગિરયોઽપરે

પૂર્વેણ મન્દરાત્ સિદ્ધાઃ પર્વતાશ્ચ મદાયુતાઃ ।
સરસો માનસસ્યેહ દક્ષિણેન મહાચલાઃ

યે કીર્ત્તિતા મયા તુભ્યં નામતસ્તાન્ નિબોધત ।
શૈલસ્ત્રિશિરશ્ચૈવ શિશિરશ્ચાચલોત્તમઃ

કપિશ્ચ શતમક્ષશ્ચ તુરગશ્ચૈવ સાનુમાન્ ।
તામ્રાહશ્ચ વિષશ્ચૈવ તથા શ્વેતોદનો ગિરિઃ

સમૂલશ્ચૈવ સરલો રત્નકેતુશ્ચ પર્વતઃ ।
એકમૂલો મહાશ્રૃઙ્ગો ગજમૂલોઽપિ શાવકઃ

પઞ્ચશૈલશ્ચ કૈલાસો હિમવાનચલોત્તમઃ ।
ઉત્તરા યે મહાશૈલાસ્તાન્ વક્ષ્યામિ નિબોધત

કપિલઃ પિઙ્ગલો ભદ્રઃ સરસશ્ચ મહાચલઃ ।
કુમુદો મધુમાંશ્ચૈવ ગર્જનો મર્કટસ્તથા

કૃષ્ણશ્ચ પાણ્ડવશ્ચૈવ સહસ્ત્રશિરસસ્તથા ।
પારિયાત્રશ્ચ શૈલેન્દ્રઃ શ્રૃઙ્ગવાનચલોત્તમઃ ।
ઇત્યેતે પર્વતવરાઃ શ્રીમન્તઃ પશ્ચિમે સ્મૃતાઃ

મહાભદ્રસ્ય સરસ ઉત્તરેણ દ્વિજોત્તમાઃ ।
યે પર્વતાઃ સ્થિતા વિપ્રાસ્તાન્ વક્ષ્યામિ નિબોધત

હંસકૂટો મહાશૈલો વૃષહંસશ્ચ પર્વતઃ ।
કપિઞ્જલશ્ચ શૈલેન્દ્ર ઇન્દ્રશૈલશ્ચ સાનુમાન્

નીલઃ કનકશ્રૃઙ્ગશ્ચ શતશ્રૃઙ્ગશ્ચ પર્વતઃ ।
પુષ્કરો મેઘશૈલોઽથ વિરજાશ્ચાચલોત્તમઃ ।
જારુચિશ્ચૈવ શૈલેન્દ્ર ઇત્યેતે ઉત્તરાઃ સ્મૃતાઃ

ઇત્યેતેષાં તુ મુખ્યાનામુત્તરેષુ યથાક્રમમ્ ।
સ્થલીરન્તરદ્રોણ્યશ્ચ સરાંસિ ચ નિબોધત

॥ ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે અષ્ટસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ