વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 68

ભદ્રાશ્વ ઉવાચ ।
યોઽસૌ પરાપરો દેવો વિષ્ણુઃ સર્વગતો મુને ।
ચતુર્યુગે ત્વસૌ કીદૃગ્ વિજ્ઞેયઃ પરમેશ્વરઃ

યુગે યુગે ક આચારો વર્ણાનાં ભવિતા મુને ।
કથં ચ શુદ્ધિર્વિપ્રાણામન્યસ્ત્રીસંકરૈર્મુને

અગસ્ત્ય ઉવાચ ।
કૃતે યુગે મહી દેવૈર્ભુજ્યતે વેદકર્મણા ।
યજદ્ભિરસુરૈસ્ત્રેતાં તદ્વદ્ દેવૈશ્ચ સત્તમ

દ્વાપરે સત્ત્વરજસી બહુલે નૃપસત્તમ ।
યાવદ્ ધર્મસુતો રાજા ભવિષ્યતિ મહામતે

તતસ્તમઃ પ્રભવિતા કલિરૂપો નરેશ્વર ।
તસ્મિન્ કલૌ વર્ત્તમાને સ્વમાર્ગાચ્ચ્યવતે દ્વિજઃ

રાજાનો વૈશ્યશૂદ્રાશ્ચ પ્રાયશો હીનજાતયઃ ।
ભવિષ્યન્તિ નૃપશ્રેષ્ઠ સત્યશૌચવિવર્જિતાઃ

અગમ્યાગમનં તત્ર કરિષ્યન્તિ દ્વિજાતયઃ ।
અનૃતં ચ વદિષ્યન્તિ વેદમાર્ગબહિષ્કૃતાઃ ।
વિવાહાંશ્ચ કરિષ્યન્તિ સગોત્રાનસમાંસ્તથા

રાજાનો બ્રાહ્મણાન્ હિંસ્યુર્વિત્તલોભાન્વિતાઃ શઠાઃ ।
અન્ત્યજા અપિ વૈશ્યત્વં કરિષ્યન્તિ પણે રતાઃ ।
અભિમાનિનો ભવિષ્યન્તિ શૂદ્રજાતિષુ ગર્વિતાઃ

સર્વાશિનો ભવિષ્યન્તિ બ્રાહ્મણાઃ શૌચવર્જિતાઃ ।
સુરા પેયમિતિ પ્રાહુઃ સત્યશૌચવિવર્જિતાઃ

તતો વિનશ્યતે લોકો વર્ણધર્મશ્ચ નશ્યતે

ભદ્રાશ્વ ઉવાચ ।
અગમ્યાગમનં કૃત્વા બ્રાહ્મણઃ ક્ષત્રિયોઽપિ વા ।
શૂદ્રોઽપિ શુદ્ધ્યતે કેન કિં વાઽગમ્યં તુ શંસ મે

અગસ્ત્ય ઉવાચ ।
ચાતુર્ગામી ભવેદ્ વિપ્રસ્ ત્રિગામી ક્ષત્રિયો ભવેત્ ।
દ્વિગામી તુ ભવેદ્ વૈશ્યઃ શૂદ્ર એકગમઃ સ્મૃતઃ

અગમ્યાં બ્રાહ્મણીં પ્રાહુઃ ક્ષત્રિયસ્ય નરેશ્વર ।
ક્ષત્રાણીં ચૈવ વૈશ્યસ્ય વૈશ્યાં શૂદ્રસ્ય પાર્થિવ ।
અધમસ્યોત્તમા નારી અગમ્યા મનુરબ્રવીત્

માતા માતૃષ્વસા શ્વશ્રૂર્ભાતૃપત્ની ચ પાર્થિવ ।
સ્નુષા ચ દુહિતા ચૈવ મિત્રપત્ની સ્વગોત્રજા

રાજજાયાઽઽત્મજા ચૈવ અગમ્યા મુખ્યતઃ સ્ત્રિયઃ ।
રજકાદિષુ ચાન્યાશ્ચ સ્ત્રિયોઽગમ્યાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ।
અગમ્યાગમનં ચૈતત્ કૃતં પાપાય જાયતે

વિયોનિગમનાયાશુ બ્રાહ્મણાય ભવત્યલમ્ ।
શેષસ્ય શુદ્ધિરેષૈવ પ્રાણાયામશતં ભવેત્

બહુનાઽપિ હિ કાલેન યત્ પાપં સમુપાર્જિતમ્ ।
વર્ણસંકરસંગત્યા બ્રાહ્મણેન નરર્ષભ

દશપ્રણવગાયત્રીં પ્રાણાયામશતૈસ્ત્રિભિઃ ।
મુચ્યતે બ્રહ્મહત્યાયાઃ કિં પુનઃ શેષપાતકૈઃ

અથવા પરરૂપં યો વેદ બ્રાહ્મણપુંગવઃ ।
વેદાધ્યાયી પાપશતૈઃ કૃતૈરપિ ન લિપ્યતે

સ્મરન્ વિષ્ણું પઠન્ વેદં દદદ્ દાનં યજન્ હરિમ્ ।
બ્રાહ્મણઃ શુદ્ધ એવાસ્તે વિરુદ્ધમપિ તારયેત્

એતત્ તે સર્વમાખ્યાતં યત્ પૃષ્ટોઽહં ત્વયા નૃપ ।
મન્વાદિર્ભિર્વિસ્તરશઃ કથ્યતે યેન પાર્થિવ ।
સમાસતસ્તેન મયા કથિતં તે નૃપોત્તમ

॥ ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રેઽષ્ટષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ