વૈતાનશ્રૌતસૂત્ર · ભાગ 120
<1.1.1> (1.1) અથ વિતાનસ્ય । બ્રહ્મા કર્માણિ બ્રહ્મવેદવિદ્ દક્ષિણતો વિધિવદ્ ઉપવિશતિ વાગ્યતઃ ॥
<1.1.2> (1.2) હોમાન્ આદિષ્ટાન્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<1.1.3> (1.3) મન્ત્રાનાદેશે લિઙ્ગવતેતિ ભાગલિઃ । <પ્રજાપતે ન ત્વદ્ એતાન્ય્ અન્યઃ [7.85(80).3]> ઇતિ યુવા કૌશિકઃ । યથાદેવતમ્ ઇતિ માઠરઃ । <ઓં ભૂર્ ભુવઃ સ્વર્ જનદ્ ઓ3મ્> ઇત્ય્ આચાર્યાઃ ॥
<1.1.4> (1.4) પ્રધાનહોમમન્ત્રાન્ પુરસ્તાદ્ધોમસંસ્થિતહોમેષ્વ્ આવપન્ત્ય્ એકે ॥
<1.1.5> (1.5) વાચયતિ યજમાનં ભૃગ્વઙ્ગિરોવિદા સંસ્કૃતમ્ ॥
<1.1.6> (1.6) અગ્નિર્ આહવનીયઃ ॥
<1.1.7> (1.7) સંચરવાગ્યમૌ બ્રહ્મવદ્ યજમાનસ્ય ॥
<1.1.8> (1.8) દેવતાહવિર્દક્ષિણા યજુર્વેદાત્ ॥
<1.1.9> (1.9) આગ્નીધ્રસ્યોત્તરત ઉપાચારઃ । સ્ફ્યસંમાર્ગપાણેસ્ તિષ્ઠતો દક્ષિણામુખસ્ય ॥
<1.1.10> (1.10) યથાસ્વરમ્ <અસ્તુ શ્રૌ3ષટ્> ઇતિ પ્રત્યાશ્રાવણમ્ ॥
<1.1.11> (1.11) યજમાનો ઽમાવાસ્યાયાં પૂર્વેદ્યુર્ ઉપવત્સ્યદ્ભક્તમ્ અશ્નાત્ય્ અપરાહ્ણે ॥
<1.1.12> (1.12) આહવનીયગાર્હપત્યદક્ષિણાગ્નિષુ <મમાગ્ને વર્ચઃ [5.3.1]> ઇતિ સમિધો ઽન્વાદધાતિ વિભાગમ્ ॥
<1.1.13> (1.13) વ્રતમ્ ઉપૈતિ <વ્રતેન ત્વં વ્રતપતે [7.78(74).4]> ઇતિ । અનશનમ્ ઇત્યાદિ ॥
<1.1.14> (1.14) <મમાગ્ને વર્ચઃ [5.3.1-4]> ઇતિ ચતસૃભિર્ દેવતાઃ પરિગૃહ્ણાતિ । <સિનીવાલિ પૃથુષ્ટુકે [7.48(46)]> ઇતિ મન્ત્રોક્તામ્ ॥
<1.1.15> (1.15) <અન્વ્ અદ્ય નઃ [7.21(20)]> ઇતિ પૌર્ણમાસ્યામ્ ॥
<1.1.16> (1.16) પ્રાતર્ હુત્વાગ્નિહોત્રમ્ <કુહૂં દેવીમ્ [7.49(47)]> <યત્ તે દેવાઃ [7.84(79)]> ઇત્ય્ અમાવાસ્યાયામ્ । <રાકામ્ અહમ્ [7.50(48)]> <પૂર્ણા પશ્ચાત્ [7.85(80)]> ઇતિ પૌર્ણમાસ્યામ્ ॥
<1.1.17> (1.17) અથ બ્રહ્માણં વૃણીતે <ભૂપતે ભુવનપતે ભુવાં પતે મહતો ભૂતસ્ય પતે બ્રહ્માણં ત્વા વૃણીમહે [ત્બ્ 3.7.6.1]> ઇતિ ॥
<1.1.18> (1.18) વૃતો જપતિ <અહં ભૂપતિઃ, અહં ભુવનપતિઃ, અહં ભુવાં પતિઃ, અહં મહતો ભૂતસ્ય પતિઃ, તદ્ અહં મનસે પ્રબ્રવીમિ મનો વાચ વાગ્ ગાયત્ર્યૈ ગાયત્ર્ય્ ઉષ્ણિહ ઉષ્ણિગ્ અનુષ્ટુભે ઽનુષ્ટુબ્ બૃહત્યૈ બૃહતી પઙ્ક્તયે પઙ્ક્તિસ્ ત્રિષ્ટુભે ત્રિષ્ટુબ્ જગત્યૈ જગતી પ્રજાપતયે પ્રજાપતિર્ વિશ્વેભ્યો દેવેભ્યઃ [ત્બ્ 3.7.6.1+2, માન્શ્સ્ 5.2.15.2]> <ઓં ભૂર્ ભુવઃ સ્વર્ જનદ્ ઓ3મ્> ઇતિ અપ્રતિરથઞ્ ચ ॥
<1.1.19> (1.19) જીવાભિર્ આચમ્યેત્યાદિ પ્રપદનાન્તમ્ ॥
<1.1.20> (1.20) ઉત્તરતો ઽગ્નેર્ દક્ષિણતો ઽપરાગ્નિભ્યાં પ્રપદ્યાસાદં વીક્સ્.ય <અહે દૈધિષવ્ય [ત્સ્ 3.2.4.4]> ઇત્યાદ્ય્ આ દ્યાવાપૃથિવ્યોઃ સમીક્ષણાત્ ॥
<1.2.1> (2.1) યત્ર વિજાનાતિ <બ્રહ્મન્ન્ અપઃ પ્રણેષ્યામીતિ તત્ર પ્રણય યજ્ઞં દેવતા વર્ધય ત્વમ્ । નાકસ્ય પૃષ્ઠે સ્વર્ગે લોકે યજમાનો અસ્તુ સપ્ત ઋષીણાં સુકૃતાં યત્ર લોકસ્ તત્રેમં યજ્ઞં યજમાનં ચ ધેહિ, ઓં ભૂર્ ભુવઃ સ્વર્ જનદ્ ઓ3ં પ્રણય [ચ્f. આપ્શ્સ્ 1.16.5]> ઇતિ યથાસ્વરમ્ અનુજાનાતિ । એવં સર્વત્રાનુજ્ઞાપદમ્ આદ્યન્તયોઃ ॥
<1.2.2> (2.2) પ્રણીતાસુ પ્રણીયમાનાસુ વાચં યચ્છત્ય્ આ હવિષ્કૃત ઉદ્વાદનાત્ ॥
<1.2.3> (2.3) યદિ વદેદ્ વૈષ્ણવીં જપેત્ ॥
<1.2.4> (2.4) આગ્નીધ્રો ઽન્વાહાર્યાધિશ્રયણાદ્ વેદિં પરિસમુહ્યોત્કરદેશે નિદધાતિ । સ્તમ્બયજુષો દ્વિતીયપુરીષે પ્રહૃતે ઽવસ્તભ્નાતિ ચ <અરરો દિવં મા પપ્તઃ [વ્સ્મ્ 1.26]> ઇતિ ॥
<1.2.5> (2.5) <બૃહસ્પતે પરિગૃહાણ [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 137.11, કાત્ય્શ્સ્ 2.2.12]> ઇતિ વેદિં પરિગૃહ્યમાણામ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<1.2.6> (2.6) <આશાસાના સૌમનસમ્ [14.1.42]> ઇતિ પત્નીં સંનહ્યમાનામ્ ॥
<1.2.7> (2.7) <ઘૃતં તે અગ્ને [7.87(82).6]> ઇત્ય્ આજ્યે નિરુપ્યમાણે ઽગ્નિમ્ । <પરિ સ્તૃણીહિ [7.104(99)]> ઇતિ વેદિં પરિસ્તૃણન્તમ્ ॥
<1.2.8> (2.8) <યસ્યાં વૃક્ષાઃ [12.1.27]> ઇતિ પરિધીન્ નિધીયમાનાન્ ॥
<1.2.9> (2.9) <ઋષીણાં પ્રસ્તરો ઽસિ [16.2.6]> ઇતિ પ્રસ્તરમ્ ॥
<1.2.10> (2.10) આસાદિતેષુ હવિઃષૂક્તાન્ પુરસ્તાદ્ધોમાન્ જુહોતિ । અભિચારેષ્વ્ આભિચારિકાન્ સંસ્થિતહોમાંશ્ ચ ॥
<1.2.11> (2.11) <અગ્નેર્ મન્વે [4.23]> ઇતિ સામિધેનીર્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<1.2.12> (2.12) <પ્રજાપતે ન ત્વદ્ એતાન્ય્ અન્યઃ [7.85(80).3]> ઇતિ પ્રાજાપત્યમ્ આઘારમ્ ॥
<1.2.13> (2.13) <અગ્નીત્ પરિધીંશ્ ચાગ્નિં ચ ત્રિસ્ત્રિઃ સંમૃડ્ઢિ [ચ્f. આપ્શ્સ્ 2.12.10]> ઇતિ પ્રેષતિ આગ્નીધ્રઃ સ્ફ્યમ્ અગ્નિં ચ [ચલન્દ્, અઌ., સુગ્ગેસ્ત્સ્ {અગ્નિં ચ}: ઇન્તેર્પોલતિઓન્] સંમાર્ગમ્ અન્તરા કૃત્વા પરિધીન્ મધ્યમદક્ષિણોત્તરાન્ ત્રિસ્ત્રિઃ સંમાર્ષ્ટિ <અગ્ને વાજજિત્ વાજં ત્વા સરિષ્.યન્તં વાજજિતં સંમાર્જ્મિ [વ્સ્મ્ 2.7]> ઇતિ । સંમાર્ગેણાર્વાઞ્ચમ્ અગ્નિમ્ ઉપવાજયતિ <વાજં ત્વાગ્ને જેષ્યન્તં સનિષ્યન્તં સંમાર્જ્મિ વાજં જય [ચ્f. બૌધ્શ્સ્ 1.15:23.2 એત્ચ્.]> ઇતિ ॥
<1.2.14> (2.14) <ઇન્દ્રેમમ્ [6.5.2]> ઇત્ય્ ઐન્દ્રમ્ આઘારમ્ ॥
<1.2.15> (2.15) પ્રવરે પ્રવ્રિયમાણે વાચયેદ્ <દેવાઃ પિતરઃ [6.123.3-5]> ઇતિ તિસ્રઃ ॥
<1.2.16> (2.16) <ગ્રીષ્મો હેમન્તઃ [6.55.2]> ઇતિ પ્રયાજાન્ ॥
<1.2.17> (2.17) <અહં જજાન [6.61.3]> ઇત્ય્ આજ્યભાગૌ ॥
<1.3.1> (3.1) <યેનેન્દ્રાય [1.9.3]> ઇત્ય્ આગ્નેયમ્ ॥
<1.3.2> (3.2) <મા વનિં મા વાચમ્ [5.7.6]> ઇત્ય્ ઐન્દ્રાગ્નમ્ ॥
<1.3.3> (3.3) સાંનાય્યસ્યૈન્દ્રં માહેન્દ્રં વા <ઇન્દ્રેમમ્ [6.5.2]> <ત્વમ્ ઇન્દ્રસ્ ત્વં મહેન્દ્રઃ [17.1.18]> ઇતિ ॥
<1.3.4> (3.4) પૌર્ણમાસ્યામ્ આગ્નેયાગ્નીષોમીયાવ્ અન્તરોપાંશુયાજમ્ અન્ગીષોમીયમ્ <અસ્મૈ ક્ષત્રમ્ [6.54.2]> ઇતિ । નામાવાસ્યાયામ્ અવિધાનાત્ ॥
<1.3.5> (3.5) <આ દેવાનામ્ [19.59.3]> ઇતિ સૌવિષ્ટકૃતમ્ ॥
<1.3.6> (3.6) ઇષ્ટે સ્વિષ્ટકૃતિ વાચં યચ્છત્ય્ આનુયાજાનામ્ પ્રસવાત્ ॥
<1.3.7> (3.7) પ્રાશિત્રં યવમાત્રમ્ અધસ્તાદ્ ઉપરિષ્ટાદ્ વાભિઘારિતમ્ અગ્રેણાધ્વર્યુઃ પરિહરતિ ॥
<1.3.8> (3.8) તત્ <સૂર્યસ્ય ત્વા ચક્ષુષા પ્રતીક્ષે [પ્સ્ 20.57.11, કૌશ્સ્ 91.2, ગ્બ્ 2.1.2]> ઇતિ પ્રતીક્ષતે ॥
<1.3.9> (3.9) <દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવે ઽશ્વિનોર્ બાહુભ્યાં પૂષ્ણો હસ્તાભ્યાં પ્રસૂતઃ પ્રશિષા પ્રતિગૃહ્ણામિ [કૌશ્સ્ 2.2, વ્સ્મ્ 2.11]> ઇતિ પ્રતિગૃહ્ણાતિ ॥
<1.3.10> (3.10) તદ્ વ્યુહ્ય તૃણાનિ પ્રાગ્દણ્ડં સ્થણ્ડિલે નિદધાતિ <પૃથિવ્યાસ્ ત્વા નાભૌ સાદયામિ [વ્સ્મ્ 2.11]> ઇતિ ॥
<1.3.11> (3.11) <અગ્નેષ્ ટ્વાસ્યેન [પ્સ્ 20.57.14, કૌશ્સ્ 65.14, ગ્બ્ 2.1.2]> <આત્માસ્ય્ આત્મન્ન્ આત્માનં મે મા હિંસીઃ સ્વાહા [કૌશ્સ્ 65.14]> ઇત્ય્ અનામિકાઙ્ગુષ્ઠાભ્યાં દન્તૈર્ અનુપસ્પૃશન્ પ્રાશ્નાતિ ॥
<1.3.12> (3.12) પ્રાશિતમ્ અનુમન્ત્રયતે <યો ઽગ્નિર્ નૃમણા નામ બ્રાહ્મણેષુ પ્રવિષ્ટસ્ તસ્મિન્ એતત્ સુહુતમ્ અસ્તુ પ્રાશિત્રં તન્ મા મા હિંસીત્ પરમે વ્યોમન્ [પ્સ્ 20.57.15, કૌશ્સ્ 65.15]> ઇતિ ॥
<1.3.13> (3.13) માતલ્યાદ્ભિઃ માર્જયિત્વા પ્રાણાન્ સંસ્પૃશતે ॥ [ચ્: આચમ્યાદ્ભિઃ, ગ્: પાત્રાણ્ય્ અદ્ભિર્]
<1.3.14> (3.14) <વાઙ્ મ આસન્ નસોઃ પ્રાણશ્ ચક્ષુર્ અક્ષ્ણોઃ શ્રોત્રં કર્ણયોર્ બાહ્વોર્ બલમ્ ઊર્વોર્ ઓજો જઙ્ઘયોર્ જવઃ પાદયોઃ પ્રતિષ્ઠા । અરિષ્ટાનિ મે સર્વાઙ્ગાનિ સન્તુ તનૂસ્ તન્વા મે સહ [ચ્f. 19.60.1, ત્સ્ 5.5.9.2 એત્ચ્.]> ઇતિ નાભિમ્ ॥
<1.3.15> (3.15) <ઇડૈવાસ્માન્ [7.28(27).1]> ઇતીડામ્ ઉપહૂયમાનામ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<1.3.16> (3.16) આગ્નીધ્રઃ ષડવત્તં પ્રાશ્નાતિ <પૃથિવ્યાઃ ત્વા દાત્રા પ્રાશ્નામ્ય્ અન્તરિક્ષસ્ય ત્વા દિવસ્ ત્વા [માન્શ્સ્ 1.3.3.16]> ઇતિ ॥
<1.3.17> (3.17) <ઉપ ત્વા દેવઃ [7.115(110).3અબ્]> ઇતીડાભાગં પ્રતિગૃહ્ય <ઇન્દ્ર ગીર્ભિઃ [7.115(110).3ચ્દ્]> ઇતિ પ્રાશ્નન્તિ ॥
<1.3.18> (3.18) <અપો દિવ્યાઃ [7.94(89).1-3]> ઇતિ તિસૃભિઃ પવિત્રવતિ માર્જયન્તે ॥
<1.3.19> (3.19) યજમાનો ઽન્વાહાર્યમ્ અન્તર્ વેદ્યામ્ ॥
<1.3.20> (3.20) <પ્રજાપતેર્ ભાગો ઽસ્ય્ ઊર્જસ્વાન્ પયસ્વાન્ અક્ષિતો ઽસ્ય્ અક્ષિત્યૈ ત્વા મા મે ક્ષેષ્ઠાઃ, અમુત્રામુષ્મિંલ્ લોક ઇહ ચ, પ્રાણાપાનૌ મે પાહિ, સમાનવ્યાનૌ મે પાહિ, ઉદાનરૂપે મે પાહિ, ઊર્ગ્ અસિ ઊર્જં મે ધેહિ, કુર્વતો મે મા ક્ષેષ્ઠાઃ, દદતો મે મોપદસઃ, પ્રજાપતિર્ અહં ત્વયા સમક્ષમ્ ઋધ્યાસમ્ [ગ્બ્ 2.1.7]> ઇત્ય્ અભિમન્ત્ર્ય ઋત્વિગ્ભ્યો દદાતિ દક્ષિણામ્ ॥
<1.3.21> (3.21) પ્રતિગૃહ્ય <ક ઇદમ્ [3.29.7]> ઇત્ય્ ઉક્તમ્ ॥
<1.3.22> (3.22) સંપ્રેષિત આગ્નીધ્રઃ ॥
<1.4.1> (4.1) <એધો ઽસિ [7.94(89).4]> ઇતિ સમિદ્વત્યા સમિધમ્ આધાય સકૃત્સકૃત્ પરિધીન્ સંમાર્ષ્ટિ <અગ્ને વાજવિદ્ વાજં ત્વા સસૃવાંસં વાજજિતં સંમાર્જ્મિ [ચ્f. બૌધ્શ્સ્ 1.19:28.2 એત્ચ્.]> ઇતિ ॥
<1.4.2> (4.2) અગ્નિં ચ પ્રાઞ્ચં <વાજં ત્વાગ્ને જિગીવાંસં સંમાર્જ્મિ વાજમ્ અજૈઃ [ચ્f. બૌધ્શ્સ્ 1.19:28.2]> ઇતિ ॥
<1.4.3> (4.3) <મનોજ્યોતિર્ જુષતામ્ આજ્યમ્ અરિષ્ટં યજ્ઞં સમ્ ઇમં તનોતુ બૃહસ્પતિઃ પ્રતિગૃહ્ણાતુ નો વિશ્વે દેવાસ ઇહ માદયન્તામ્ [ચ્f. અવ્પરિશ્ 22.9.4, ત્સ્ 1.5.3.2 એત્ચ્.]> ઇત્ય્ અનુયાજાન્ ॥
<1.4.4> (4.4) <યે દેવા દિવિ ષ્ઠ [1.30.3]> ઇત્ય્ અનુવષટ્કારમ્ ॥
<1.4.5> (4.5) <નુદસ્વ કામ [9.2.4]> ઇતિ સ્રુચૌ વિપ્રણુદ્યમાને અનુમન્ત્રયતે ॥
<1.4.6> (4.6) <સમ્ બર્હિર્ અક્તમ્ [7.103(98)]> ઇતિ પ્રસ્તરં પ્રહ્રિયમાણમ્ ॥
<1.4.7> (4.7) <સંસ્રાવભાગાઃ [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 6.9, પ્સ્ 20.35.2]> ઇતિ સંસ્રાવમ્ ॥
<1.4.8> (4.8) <ન ઘ્રંસ્ તતાપ [7.19(18).2]> <સં વર્ચસા [6.53.3]> <દેવાનાં પત્નીઃ [9.7.6]> <સુગાર્હપત્ય [12.2.45ચ્દ્]> ઇતિ પત્નીસંયાજાન્ ॥
<1.4.7> (4.7) દક્ષિણાગ્નિહોમાન્ । તૃતીયમ્ <ઉલૂખલે મુસલે [10.9.26]> ઇતિ ॥
<1.4.10> (4.10) આગ્નીધ્રઃ સંમાર્ગમ્ અગ્નૌ પ્રહરતિ <યો અગ્નૌ [7.92(87).1]> ઇતિ ॥
<1.4.11> (4.11) <વિ તે મુઞ્ચામિ [7.83(78).1]> <અહં વિ ષ્યામિ [14.1.57]> <પ્ર ત્વા મુઞ્ચામિ [14.1.19]> ઇતિ પત્નીં યોક્ત્રેણ વિમુચ્યમાનામ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<1.4.12> (4.12) <વેદઃ સ્વસ્તિઃ [7.29(28)]> ઇતિ વેદં વિચૃતતિ ॥
<1.4.13> (4.13) સમિષ્ટયજુષઃ <યાન્ આવહઃ [7.102(97).3-8]> ઇતિ ષડ્ભિઃ સંસ્થિતહોમાન્ જુહોતિ । <મનસસ્પતે [7.102(97)].8]> ઇત્ય્ આસામ્ ઉત્તમા ॥
<1.4.14> (4.14) પ્રણીતા વિમુચ્યમાનાઃ <સસ્રુષીઃ [6.23]> ઇત્ય્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<1.4.15> (4.15) <યેષાં પ્રયાજાઃ [1.30.4]> ઇતિ યજમાનમ્ આશાસ્તે ॥
<1.4.16> (4.16) <યદ્ અન્નમ્ [6.71]> ઇતિ ભાગં પ્રાશ્ય <દેવ સવિતર્ એતત્ તે પ્રાહ, તત્ પ્ર ચ સુવ પ્ર ચ યજ । બૃહસ્પતિર્ બ્રહ્મા સ યજ્ઞં પાહિ, સ યજ્ઞપતિં પાહિ સ માં પાહિ, સ માં કર્મણ્યં પાહિ [ગ્બ્ 2.1.4 એત્ચ્.]> ઇત્ય્ આહ ॥
<1.4.17> (4.17) યજમાન ઉદપાત્રે ઽઞ્જલાવ્ આસિક્તે <સં વર્ચસા [6.53.3]> ઇતિ મુખં વિમાર્ષ્ટિ ॥
<1.4.18> (4.18) અન્તરેણાપરાગ્ની દક્ષિણેનાગ્નિં વિષ્ણુક્રમાદીક્ષણાન્તમ્ ॥
<1.4.19> (4.19) <અગ્ને ગૃહપતે [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 70.9, ચ્f. વ્સ્મ્ 2.27 એત્ચ્.]> ઇતિ ગાર્હપત્યમ્ ઉપતિષ્ઠતે ॥
<1.4.20> (4.20) <યસ્યોરુષુ [7.26.3]> ઇત્ય્ આહવનીયમ્ અભિવ્રજ્ય <પ્રાણાપાનૌ [2.16]> <ઓજો ઽસિ [2.17]> ઇતિ_ઉક્તમ્ ॥
<1.4.21> (4.21) <અયં નો અગ્નિઃ [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 89.13, પ્સ્ 20.61.5-6]> ઇતિ દ્વાભ્યામ્ ઉપસ્થાય <સં યજ્ઞપતિર્ આશિષા [વ્સ્મ્ 6.10 એત્ચ્.]> ઇતિ ભાગં પ્રાશ્નાતિ ॥
<1.4.22> (4.22) <વ્રતાનિ વ્રતપતયે [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 42.17, પ્સ્ 19.51.4]> ઇતિ વ્રતવિસર્જનીમ્ આદધાતિ ॥
<1.4.23> (4.23) એતસ્માદ્ યાજમાનાદ્ ઋતે_અપસિદ્ધિઃ । તદ્ અપિ શ્લોકૌ વદતઃ <પ્રવર્ગ્યો યાજમાનાનિ પત્નીમન્ત્રાશ્ ચ તત્ ત્રયમ્ । અઙ્ગં ચ યજ્ઞે ભવત્ય્ ઋતે ચૈભ્યો ઽપસિદ્ધ્યતિ ॥ પ્રવર્ગ્યાચ્ છૌર્યમ્ આપ્નોતિ યાજમાનેન ચાશિષઃ । પત્નીમન્ત્રૈઃ પ્રજામ્ આયુસ્ તસ્માત્ તેનૈવ સિદ્ધ્યતિ ॥> ઇતિ ॥
<1.4.24> (4.24) દર્શપૌર્ણમાસૌ ત્રિંશતં વર્ણાનિ । પઞ્ચદશ દાક્ષાયણયજ્ઞઃ ॥
<1.4.25> (4.25) પૌર્ણમાસ્યાં પૌર્ણમાસમ્ અપરેદ્યુશ્ ચ । એવમ્ અમાવાસ્યાયામ્ ॥
<1.4.26> (4.26) સંવત્સરં વા ॥
<1.4.27> (4.27) સાકંપ્રસ્થાય્યાદીનિ ચ । એતાભ્યામ્ ઇષ્ટયો વ્યાખ્યાતા વ્યાખ્યાતાઃ ॥
<2.1.1> (5.1) અથાગ્ન્યાધેયમ્ ॥
<2.1.2> (5.2) વસન્તે બ્રાહ્મણાસ્ય । ગ્રીષ્મે રાજન્યસ્ય । વર્ષાસુ વૈશ્યસ્ય । ત્રીણિ પર્વાણિ [કૌશ્સ્ 94.7] ઇત્ય્ ઉક્તમ્ ॥
<2.1.3> (5.3) યદૈવ કદા ચિદ્ આદધ્યાચ્ છ્રદ્ધા ત્વેવૈનં નાતીયાત્ ॥ [ગ્ ન્વેવૈનં]
<2.1.4> (5.4) ઉક્તો બ્રહ્મૌદનઃ ॥
<2.1.5> (5.5) ઋત્વિજ ઉપસાદયતિ ॥
<2.1.6> (5.6) અભિમન્ત્રિતં વાદધ્યાત્ ॥
<2.1.7> (5.7) <યો અશ્વત્થઃ શમીગર્ભ આરુરોહ ત્વે સચા । તં તે હરામિ બ્રહ્મણા યજ્ઞિયૈઃ કેતુભિઃ સહ ॥ જાતવેદો ભુવનસ્ય યદ્ રેત ઇહ સિઞ્ચ તપસો યજ્ જનિષ્યતે । અગ્નિમ્ અશ્વત્થાદ્ અધિ હવ્યવાહં શમીગર્ભાજ્ જનયન્ યો મયોભૂઃ [ત્બ્ 1.2.1.8 એત્ચ્.]> ઇતિ મન્ત્રોક્તે અરણી ગૃહ્ણન્તમ્ આધાસ્યમાનં વાચયતિ ॥
<2.1.8> (5.8) વાગ્યતા જાગ્રતો રાત્રિમ્ આસતે । પરરાત્રં વા ॥
<2.1.9> (5.9) <બૃહસ્પતે સવિતઃ [7.16.1]> ઇતિ સ્વપતો બોધયેત્ ॥
<2.1.10> (5.10) ઉષસિ શાન્ત્યુદકં કરોતિ ચિત્યાદિભિર્ આથર્વણીભિઃ કપૂર્વિપર્વારોદાકાવૃક્કાવતીનાડાનિર્દહન્તીભિર્ આઙ્ગિરસીભિશ્ ચ । ચાતનૈર્ માતૃનામભિર્ વાસ્તોષ્પત્યૈર્ અનુયોજિતૈઃ ॥
<2.1.11> (5.11) તેનાગ્નિપદમ્ અશ્વં સ્નાપયન્ન્ અભ્યુક્ષઞ્ છમયતિ ॥
<2.1.12> (5.12) અનુદિત ઉદિતે વાધાસ્યમાનઃ આકૃતિલોષ્ટેત્યાદ્ય્ [કૌશ્સ્ 69.10?] ઉપસ્થાનાન્તમ્ ॥
<2.1.13> (5.13) <યત્ ત્વા ક્રુદ્ધાઃ [12.2.5]> ઇત્ય્ ઉપોદ્ધરન્ત્ય્ આચાર્યાઃ । આહવનીયદક્ષિણાગ્ન્યોર્ લક્ષણાન્તમ્ ॥
<2.1.14> (5.14) <પુરીષ્યો ઽસિ વિશ્વભરાઃ । અથર્વા ત્વા પ્રથમો નિર્ અમન્થદ્ અગ્ને ॥ ત્વામ્ અગ્ને પુષ્કરાદ્ અધ્ય્ અથર્વા નિર્ અમન્થત । મૂર્ધ્નો વિશ્વસ્ય વાઘતઃ ॥ તમ્ ઉ ત્વા દધ્યઙ્ઙ્ ઋષિઃ પુત્ર ઈધે અથર્વણઃ । વૃત્રહણં પુરંદરમ્ ॥ તમ્ ઉ ત્વા પાથ્યો વૃષા સમીધે દસ્યુહન્તમમ્ । ધનંજયં રણેરણે [ત્સ્ 4.1.3.2-3]> ઇતિ મથ્યમાનમ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<2.1.15> (5.15) જાતં <સુજાતં જાતવેદસમ્ [4.23.4]> ઇતિ ॥
<2.1.36> (5.36) જાતરૂપેણાન્તર્ધાય । નાસિક્યેનોષ્મણાસ્યેન વા । <મય્ય્ અગ્ર [7.82.2]> ઇત્ય્ એતયાપાનતિ ॥
<2.1.17> (5.17) અશ્વપાદં લક્ષણે નિધાપ્યમાનં <સમ્ અધ્વરાય [3.16.6]> ઇત્ય્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<2.1.18> (5.18) રથેનાગ્નૌ પ્રણીયમાને ઽશ્વે ઽન્વારબ્ધં વાચયતિ ॥
<2.2.1> (6.1) <યદ્ અક્રન્દઃ પ્રથમં જાયમાન ઉદ્યન્ત્ સમુદ્રાદ્ ઉત વા પુરીષાત્ । શ્યેનસ્ય પક્ષા હરિણસ્ય બાહૂ ઉપસ્તુત્યં મહિ જાતં તે અર્વન્ ॥ યદ્ અક્રન્દઃ સલિલે જાતો અર્વન્ત્ સહસ્વાન્ વાજિન્ બલવાન્ બલેન । તં ત્વાદધુર્ બ્રહ્મણે ભાગમ્ અગ્ને અથર્વાણઃ સામવેદો યજૂંષિ ॥ ઋગ્ભિઃ પૂતં પ્રજાપતિર્ અથર્વણે ઽશ્વં પ્રથમં નિનાય । તસ્ય પદે પ્રથમં જ્યોતિર્ આદધે સ મા વહાતિ સુકૃતાં યત્ર લોકઃ ॥ અભિતિષ્ઠ પૃતન્યતો મહ્યં પ્રજામ્ આયુશ્ ચ વાજિન્ ધેહિ । ત્વયા વધેયં દ્વિષતઃ સપત્નાન્ સ્વર્ગં મે લોકં યજમાનાય ધેહિ ॥ અભિતિષ્ઠ પૃતન્યતઃ સહસ્વ પૃતનાયતઃ । યથાહમ્ અભિભૂઃ સર્વાણિ તાનિ ધૂર્વતો જનાન્ [-, પ્રતીક અત્ ગ્બ્ 1.2.18]> ઇતિ ॥
<2.2.2> (6.2) આહવનીયદક્ષિણાગ્ની ગાર્હપત્યાત્ સહ પ્રણીયમાણૌ <વ્યાકરોમિ [12.2.32]> ઇત્ય્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<2.2.3> (6.3) આહિતમ્ આહવનીયમ્ <આયં ગૌઃ [6.31.1-3]> ઇત્ય્ ઉપતિષ્ઠતે ॥
<2.2.4> (6.4) દક્ષિણાગ્નિર્ નિર્મથ્ય આહાર્યો વા ॥
<2.2.5> (6.5) સભ્યાવસથ્યયોર્ આહવનીયાદ્ વિહારઃ । સભ્યાદ્ વાવસથ્યસ્ય । સભ્યઃ સભાયૈ । આવસથ્ય આવસથાય ॥
<2.2.6> (6.6) અગ્નિપદમ્ અશ્વં રથં ચાતુષ્પ્રાશ્યાં હિરણ્યં ચ બ્રહ્મણે દદાતિ ॥
<2.2.7> (6.7) <અગ્નિં ત્વાહુર્ વૈશ્વાનરં સદનાન્ પ્રદહન્ ન્વ્ અગાઃ । સ નો દેવત્રાધિ બ્રૂહિ મા રિષામા વયં તવ [પ્સ્ 1.95.3, સકલ અલ્સો અત્ ગ્બ્ 1.2.21]> ઇત્ય્ અશ્વં શમયિત્વા <યદ્ અક્રન્દઃ [વૈત્સ્ 6.1]> ઇત્ય્ ઉપાકુરુતે ॥ [ગ્ પ્રદહન્ ન્વ્ અગાઃ; વ્ પ્રદહન્વગાઃ]
<2.2.8> (6.8) <ઇન્દ્રસ્યૌજો મરુતામ્ અનીકમ્ [6.125.3]> ઇતિ રથમ્ અભિ હુત્વા <વનસ્પતે વીડ્વઙ્ગઃ [6.125.1]> ઇત્ય્ આતિષ્ઠતિ ॥
<2.2.9> (6.9) ઉપવિશ્ય પૂર્ણહોમમ્ <ઉપ ત્વા નમસા [3.15.7-8]> ઇતિ ॥
<2.2.10> (6.10) <ઇદમ્ ઉગ્રાય [7.109.1]> ઇત્ય્ અન્વક્તાન્ અક્ષાન્ વિદેવનાયાધ્વર્યવે પ્રયચ્છતિ ॥
<2.2.11> (6.11) આગ્ન્યાધેયિકીષ્વ્ ઇષ્ટિષ્વ્ અગ્નેઃ પવમાનસ્ય પાવકસ્ય શુચેર્ અદિતેર્ ઇતિ <પવમાનઃ પુનાતુ [6.19.2]> <ત્વેષસ્ તે [18.4.59]> <અગ્ની રક્ષાંસિ [8.3.26]> <અદિતિર્ દ્યૌઃ [7.6.1]> ઇતિ ॥
<2.2.12> (6.12) યજમાનો દ્વાદશરાત્રમ્ ઉપવત્સ્યદ્ભક્તમ્ [કૌશ્સ્ 1.31-32] ઇત્ય્ ઉક્તમ્ ॥
<2.2.13> (6.13) બ્રહ્મચારી વ્રત્ય્ અધો ઽગ્નીન્ ઉપશેતે ॥
<2.3.1> (7.1) સાયંપ્રાતર્ અગ્નિહોત્રમ્ ॥
<2.3.2> (7.2) ગવીડાં દોહયિત્વાગ્નિહોત્રમ્ અધિશ્રયતિ ॥
<2.3.3> (7.3) અભિજ્વાલ્ય સમુદ્વાન્તમ્ અદ્ભિઃ પ્રત્યાનીયોદગ્ ઉદ્વાસયતિ ॥
<2.3.4> (7.4) અગ્નિપરિસ્તરણં પર્યુક્ષણમ્ <ઋતં ત્વા [ત્બ્ 2.1.11.1]> ઇતિ ॥
<2.3.5> (7.5) ગાર્હપત્યાદ્ આહવનીયમ્ ઉદકધારાં નિનયત્ય્ <અમૃતમ્ અસ્ય્ અમૃતમ્ અમૃતેન સંધેહિ [અવ્પરિશ્ 45.1.11; ચ્f. કૌશ્સ્ 80.56]> ઇતિ ॥
<2.3.6> (7.6) સ્રુક્સ્રુવં પ્રક્ષાલિતં પ્રતપતિ <નિષ્ટપ્તમ્ [કૌશ્ 3.9]> ઇતિ ॥
<2.3.7> (7.7) સ્રુવેણ સ્રુચિ ગ્રહાન્ ઉન્નયતિ
<2.3.8> (7.8) સમિદુત્તરાં સ્રુચં મુખસંમિતામ્ ઉદ્ગૃહ્યાહવનીયમ્ અભિપ્રક્રામતિ <ઇદમ્ અહં યજમાનં સ્વર્ગં લોકમ્ ઉન્નયામિ [અવ્પરિશ્ 45.1.16]> ઇતિ ॥
<2.3.9> (7.9) બર્હિષિ નિધાય સમિધમ્ આદધાત્ય્ <અગ્નિજ્યોતિષં ત્વા વાયુમતીં પ્રાણવતીં સ્વર્ગ્યાં સ્વર્ગાયોપદધામિ ભાસ્વતીમ્ [અવ્પરિશ્ 45.1.18]> ઇતિ ॥
<2.3.10> (7.10) <સૂર્યજ્યોતિષમ્> ઇતિ પ્રાતઃ ॥
<2.3.11> (7.11) પ્રદીપ્તામ્ અભિજુહોતિ <સજૂર્ દેવેન સવિત્રા સજૂ રાત્ર્યેન્દ્રવત્યા । જુષાણો અગ્નિર્ વેતુ સ્વાહા [અવ્પરિશ્ 45.1.20]> ઇતિ । <સજૂર્ ઉષસા> ઇતિ <જુષાણઃ સૂર્યઃ [અવ્પરિશ્ 45.1.21]> ઇતિ પ્રાતઃ ॥
<2.3.12> (7.12) <અયં મા લોકો ઽનુસંતનુતામ્ [-]> ઇતિ ગાર્હપત્યમ્ અવેક્ષ્ય <પ્રજાપતે ન ત્વદ્ એતાન્ય્ અન્યઃ [7.80.3]> ઇતિ મનસૈવ પૂર્ણતરામ્ ઉત્તરાં જુહોતિ ॥
<2.3.13> (7.13) સ્રુવં ત્રિર્ ઉદઞ્ચમ્ ઉન્નયતિ <રુદ્રાન્ પ્રીણામિ [અવ્પરિશ્ 45.1.25]> ઇતિ ॥
<2.3.14> (7.14) બર્હિષિ નિધાયોન્મૃજ્યોત્તરતઃ પાણી નિમાર્ષ્ટ્ય્ <ઓષધિવનસ્પતીન્ પ્રીણામિ [-]> ઇતિ ॥
<2.3.15> (7.15) દ્વિતીયમ્ ઉન્મૃજ્ય પિત્ર્યુપવીતં કૃત્વા દક્ષિણતઃ <પિતૃભ્યઃ સ્વધાં કરોમિ [અવ્પરિશ્ 45.1.27]> ઇતિ ॥
<2.3.16> (7.16) અપરાગ્ન્યોઃ કામ્યમ્ અગ્નિહોત્રં નિત્યમ્ ઇત્ય્ આચાર્યાઃ ॥
<2.3.17> (7.17) ગાર્હપત્યે સમિધમ્ આધાય સ્થાલ્યાઃ સ્રુવેણ જુહોતિ <ઇહ પુષ્ટિં પુષ્ટિપતિર્ દધાત્વ્ ઇહ પ્રજાં રમયતુ પ્રજાપતિઃ । અગ્નયે ગૃહપતયે રયિમતે પુષ્ટિપતયે સ્વાહા [અવ્પરિશ્ 45.2.3]> ઇતિ ॥
<2.3.18> (7.18) ઉક્તોત્તરા ॥
<2.3.19> (7.19) દક્ષિણાગ્નાવ્ <અગ્નયે ઽન્નાદાયાન્નપતયે સ્વાહા [અવ્પરિશ્ 45.2.4]> ઇતિ પૂર્વા ॥
<2.3.20> (7.20) <સત્યં ત્વર્તેન [કૌશ્સ્ 6.20, ચ્f. ત્બ્ 2.1.11.1]> ઇતિ પર્યુક્ષ્ય સ્રુવં સ્રુચં બર્હિશ્ ચોત્તરેણાગ્નિં નિદધાતિ ॥
<2.3.21> (7.21) સ્રુક્શેષં પ્રાશ્નાતિ ॥
<2.3.22> (7.22) <પ્રાણાન્ પ્રીણામિ> ઇત્ય્ ઉપસ્પૃશ્ય । <ગર્ભાન્> ઇતિ દ્વિતીયમ્ । <વિશ્વાન્ દેવાન્ [અવ્પરિશ્ 45.2.7]> ઇત્ય્ અન્તતઃ સર્વમ્ । અપ્રક્ષાલિતયોદકં સ્રુચા નિનયતિ સર્પેતરજનાન્ ઇતિ । બર્હિષિ પ્રક્ષાલ્ય સર્પપુણ્યજનાન્ ઇતિ દ્વિતીયમ્ । ગન્ધર્વાપ્સરસ ઇત્ય્ અપરેણ તૃતીયમ્ ॥
<2.3.23> (7.23) સપ્તર્ષીન્ ઇતિ સ્રુવં સ્રુચં ચ પ્રતપતિ ॥ [પ્રતિતપતિ ગ્]
<2.3.24> (7.24) દક્ષિણાન્ નયામીતિ સ્રુગ્દણ્ડમ્ અવમાર્ષ્ટિ । પ્રાતર્ ઉન્માર્ષ્ટિ ॥
<2.3.25> (7.25) બ્રાહ્મણોક્તમ્ અગ્ન્યુપસ્થાનમ્ ॥
<2.3.26> (7.26) અથ ગવીડાદિભ્રેષે તસ્યૈ તસ્યૈ દેવતાયૈ જુહુયાત્ ॥
<2.4.1> (8.1) ત્રયોદશ્યામ્ આગ્નાવૈષ્ણવમ્ એકાદશકપાલં નિર્વપેદ્ દર્શપૂર્ણમાસાવ્ આરિપ્સમાનો <અગ્નાવિષ્ણૂ [7.29.1]> ઇતિ ॥
<2.4.2> (8.2) પૂર્વં પૌર્ણમાસમ્ આરભમાણઃ સરસ્વત્યૈ ચ ચરું સરસ્વતે દ્વાદશકપાલં <સરસ્વતિ વ્રતેષુ [7.68.1]> <યસ્ય વ્રતમ્ [7.40.1]> ઇતિ ॥
<2.4.3> (8.3) આધાનાદ્ વૃદ્ધિશ્ ચેદ્ અર્વાક્ સંવત્સરાદ્ રોહિણ્યામ્ ઉત્સૃજ્યાગ્નિહોત્રં પુનર્વસ્વોઃ પુનર્ આદધીતોં ભૂર્ ભુવઃ સ્વર્ જનદ્ ઓમ્ ઇતિ ॥
<2.4.4> (8.4) ઓષધીષુ પક્વાસ્વ્ આગ્રયણેષ્ટિઃ ॥
<2.4.5> (8.5) <ઇદાવત્સરાય [6.55.3]> ઇતિ પુરસ્તાદ્ધોમસંસ્થિતહોમેષ્વ્ આવપેત ॥
<2.4.6> (8.6) <અગ્ન ઇન્દ્ર [7.110.1]> ઇત્ય્ આગ્નેન્દ્રમ્ । ઐન્દ્રાગ્નં ચ <ઇન્દ્રાગ્ની અસ્માન્ [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 5.2, શ્સ્ 10.1.21ચ્દ્ + ર્વ્ 1.93.3ચ્દ્]> ઇતિ ॥
<2.4.7> (8.7) <યદ્ વિદ્વાંસઃ [6.115.1]> <દ્વાવાપૃથિવી ઉપશ્રુત્યા [2.16.1]> <સોમો વીરુધામ્ [5.24.7]> ઇતિ વૈશ્વદેવદ્યાવાપૃથિવીયસૌમ્યાન્ ॥
<2.4.8> (8.8) ફાલ્ગુન્યાં પૌર્ણમાસ્યાં ચાતુર્માસ્યાનિ પ્રયુઞ્જીત ॥
<2.4.9> (8.9) પૂર્વેદ્યુર્ વૈશ્વાનરપાર્જન્યેષ્ટિર્ વા <અગ્ને વૈશ્વાનર [2.16.4]> <અભિ ક્રન્દ સ્તનય [4.15.6]> ઇતિ ॥
<2.4.10> (8.10) વૈશ્વદેવે નિર્મથ્યં પ્રહૃતં <ભવતં નઃ સમનસૌ [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 108.2, ચ્f. વ્સ્મ્ 5.3 એત્ચ્.]> ઇત્ય્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<2.4.11> (8.11) <અગ્નાવ્ અગ્નિઃ [4.39.9]> ઇતિ હોમમ્ ॥
<2.4.12> (8.12) એવં નિર્મન્થનમ્ ॥
<2.4.13> (8.13) આગ્નેયં સૌમ્યં સાવિત્રં સારસ્વતં પૌષ્ણં મારુતં વૈશ્વદેવં દ્યાવાપૃથિવીયમ્ <અગ્નિર્ વનસ્પતીનામ્ [5.24.2]> <સોમો વીરુધામ્ [5.24.7]> <સવિતા પ્રસવાનામ્ [5.24.1]> <સરસ્વતિ વ્રતેષુ [7.68.1]> <પ્રપથે પથામ્ [7.9.1]> <મરુતઃ પર્વતાનામ્ [5.24.6]> <વિશ્વે દેવા મમ [9.2.7]> <દ્યાવાપૃથિવી દાતૄણામ્ [5.24.3]> ઇતિ ॥
<2.4.14> (8.14) વાજિનસ્ય <અર્વાચીનં વસુવિદમ્ [3.16.6ચ્દ્]> ઇતિ ॥
<2.4.15> (8.15) તસ્ય પ્રાણભક્ષાન્ ભક્ષયન્તિ હોત્રધ્વર્યુબ્રહ્માગ્નીધ્રાઃ । પ્રત્યક્ષં યજમાનઃ । મિથઃ સમુપહૂય ॥
<2.4.16> (8.16) <યન્ મે રેતઃ પ્રસિચ્યતે યદ્ વા મે અપગચ્છતિ યદ્ વા જાયતે પુનસ્ તેન મા શિવમ્ આવિશ । તેન મા વાજિનં કૃણુ તેન સુપ્રજસં કૃણુ તસ્ય તે વાજિપીતસ્યોપહૂતો ભક્ષયામિ ॥ [ચ્f. બૌધ્શ્સ્ 5.4:132.6 એત્ચ્.]> ઇતિ પ્રકૃતિઃ ॥ [ગ્: પ્રસિધ્યતિ]
<2.4.17> (8.17) આષાઢ્યાં વરુણપ્રઘાસેષ્વ્ અગ્ન્યોઃ પ્રણીયમાનયોર્ <અગ્ને પ્રેહિ [4.15.5]> ઇતિ જપન્ન્ એતિ ॥
<2.4.18> (8.18) દક્ષિણમ્ અગ્નિમ્ ઉપવિશતિ ॥
<2.4.19> (8.19) પુરસ્તાદ્ અતિવ્રજ્યોત્તરે ઽગ્નૌ હુત્વા દક્ષિણે જુહોતિ ॥
<2.4.20> (8.20) અતિચારં પૃષ્ટાં પત્નીમ્ <ઇદમ્ આપઃ પ્ર વહત [7.89.3]> ઇતિ માર્જયન્તિ ॥
<2.4.21> (8.21) પૌષ્ણાન્તાન્ પઞ્ચ ॥
<2.4.22> (8.22) ઐન્દ્રાગ્નં વારુણં મારુતં કાયં <વરુણો ઽપાં [5.24.4]> <ય આત્મદાઃ [4.2.1]> ઇતિ ॥
<2.4.23> (8.23) અવભૃથઃ સોમાત્ ॥ અન્તરેણ વેદી વિષ્ણુક્રમાઃ ॥ [ગ્: અવભૃથસોમાદ્ અન્તરેણ ...]
<2.5.1> (9.1) કાર્ત્તિક્યાં સાકમેધાઃ ॥
<2.5.2> (9.2) પૂર્વેદ્યુર્ ઇષ્ટ્યામ્ અગ્નેર્ અનીકવતો <અચિક્રદત્ [3.3.1]> ઇતિ । મધ્યંદિને સાંતપનાનાં મરુતાં <સાંતપના ઇદમ્ [7.77.1]> ઇતિ । સાયં ગૃહમેધિનાં <તિગ્મમ્ અનીકમ્ [4.27.7]> ઇતિ ॥
<2.5.3> (9.3) આજ્યભાગાદ્ ઈડાન્તા ॥
<2.5.4> (9.4) શ્વો ભૂતે પૂર્ણદર્વ્યં <પૂર્ણા દર્વે [3.10.7]> ઇતિ ॥ [ગ્: પૂર્ણદર્વં]
<2.5.5> (9.5) ક્રીડિનાં મરુતાં <કૃષ્ણં નિયાનમ્ [6.22.1]> ઇતિ ॥
<2.5.6> (9.6) માહેન્દ્ર્યાં ષડ્ ઐન્દ્રાગ્નાન્તાન્ ॥
<2.5.7> (9.7) માહેન્દ્રં વૈશ્વકર્મણં <યે ભક્ષયન્તઃ [2.35.1]> ઇતિ ॥
<2.5.8> (9.8) પિત્ર્યાયામ્ આજ્યભાગાન્તં દૈવાવૃત્ । <સોમાય પિતૃમતે । પિતૃભ્યઃ સોમવડ્ભ્યઃ [18.4.72-73]> વા <બર્હિષદઃ પિતરઃ [18.1.51]> <ઉપહૂતા નઃ પિતરઃ [18.3.45]> <અગ્નિષ્વાત્તાઃ પિતરઃ [18.3.44]> <અગ્નયે કવ્યવાહનાય [18.4.71]> ઇતિ ॥
<2.5.9> (9.9) પુરસ્તાદ્ધોમાન્ દક્ષિણાગ્નેર્ અતિપ્રણીતે જુહોતિ ॥
<2.5.10> (9.10) દક્ષિણેનાગ્નિમ્ અતિક્રમ્ય પ્રત્યઙ્ઙ્ ઉપવિશતિ । ઉત્તરેણ યજમાન આગ્નીધ્રશ્ ચ ॥
<2.5.11> (9.11) <અસ્તુ સ્વધા> ઇતિ પ્રત્યાશ્રાવયત્ ॥
<2.5.12> (9.12) તદ્ અપિ શ્લોકૌ વદતઃ <પિત્ર્યાયાં પ્રાઙ્મુખો બ્રહ્મા હુત્વા હોમાન્ પુરોગમાન્ । ગત્વા તુ દક્ષિણેનાગ્નેઃ પ્રત્યઙ્ઙ્ આસીત કર્મણિ ॥ આગ્નીધ્રો યજમાનશ્ ચોત્તરેણ તુ તાવ્ ઉભૌ અસ્તુ સ્વધેતિ વક્તવ્યં પ્રત્યાશ્રાવણમ્ અત્ર તુ> ઇતિ ॥ [ગ્: આસીદ]
<2.5.13> (9.13) ઇડામ્ અવજિઘ્રતિ ॥
<2.5.14> (9.14) પરિષિક્તે દૈવાવૃત્ । શંય્વન્તા ॥
<2.5.14> (9.14) વિમિતાન્ નિષ્ક્રામન્તો જપન્તિ <અયા વિષ્ઠા [7.3.1]> ઇતિ ॥
<2.5.16> (9.16) પ્રાઞ્ચો ઽભ્યુત્ક્રમ્ય <ઉદ્ અસ્ય કેતવઃ [13.2.1]> ઇત્ય્ આદિત્યમ્ ઉપતિષ્ઠન્તે ॥
<2.5.17> (9.17) દક્ષિણાઞ્ચો <દિવં પૃથિવીમ્ [3.21.7]> ઇત્ય્ અગ્નીન્ ॥
<2.5.18> (9.18) અથોદઞ્ચશ્ ચતુષ્પથે ત્રૈયમ્બકં <યો અગ્નૌ [7.78.1]> ઇતિ ॥
<2.5.19> (9.19) યજમાનાર્યજનાઃ સવ્યહસ્તપુરોડાશા દક્ષિણાન્ ઊરૂન્ આઘ્નાનાસ્ ત્રિઃ પ્રસવ્યમ્ અગ્નિમ્ અનુપરિયન્તિ <ત્ર્યમ્બકં યજામહે સુગન્ધિં પુષ્ટિવર્ધનમ્ । ઉર્વારુકમ્ ઇવ બન્ધનાન્ મૃત્યોર્ મુક્ષીય મામૃતાત્ [ઋવ્ 7.59.12]> ઇતિ ॥
<2.5.20> (9.20) દક્ષિણહસ્તપુરોડાશાઃ પ્રદક્ષિણમ્ ॥
<2.5.21> (9.21) મૂતયોઃ પ્રમુક્તયોર્ <યો નઃ સ્વઃ [1.19.3]> ઇતિ જપતિ ॥
<2.5.22> (9.22) દક્ષિણાવૃત આવ્રજન્તિ ॥
<2.5.23> (9.23) અથાદિત્યેષ્ટિઃ ॥
<2.5.24> (9.24) ફાલ્ગુન્યાં શુનાસીર્યમ્ ॥
<2.5.25> (9.25) પુનઃપ્રયોગે પૂર્વેદ્યુઃ ॥
<2.5.26> (9.26) પૌષ્ણાન્તાન્ પઞ્ચ ॥
<2.5.27> (9.27) વાયવ્યં શુનાસીર્યં સૌર્યમ્ <એકયા ચ [7.4.1]> <શુનાસીરેહ [3.17.7]> <સૂર્યશ્ ચક્ષુષામ્ [5.24.9]> ઇતિ ॥
<2.6.1> (10.1) અથ પશૌ વૈષ્ણવં પૂર્ણહોમમ્ <ઉરુ વિષ્ણો [શ્સ્ 7.26.3ચ્; પ્સ્ 20.7.7]> ઇતિ ॥
<2.6.2> (10.2) <અરાતીયોઃ [10.6.1]> ઇતિ યૂપં વૃશ્ચ્યમાનમ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<2.6.3> (10.3) <યત્ ત્વા શિક્વઃ [10.6.3]> ઇતિ પ્રક્ષાલ્યમાનમ્ ॥
<2.6.4> (10.4) <અઞ્જતે વ્યઞ્જતે [18.3.18]> ઇત્ય્ અભ્યજ્યમાનમ્ ॥
<2.6.5> (10.5) <સ્વાક્તં મે [7.30]> ઇત્ય્ આજ્યમાનમ્ । ગન્ધપ્રવાદાભિર્ અનુલિપ્યમાનમ્ ॥
<2.6.6> (10.6) <યત્ તે વાસઃ [8.2.16]> ઇતિ પરિધાપ્યમાનમ્ ॥
<2.6.7> (10.7) <વનસ્પતે સ્તીર્ણમ્ [12.3.33]> ઇતિ બર્હિષ્ય્ આસાદ્યમાનમ્ ॥
<2.6.8> (10.8) <વનસ્પતિઃ સહ [12.3.15]> <યસ્યાં સદઃ [12.1.38]> ઇત્ય્ ઉચ્છ્રીયમાણમ્ ॥
% નોતે પ્રતીક સ્પ્લિત્તિન્ગ્ ચોમ્પોઉન્દ્ સદોહવિર્ધાને.
<2.6.9> (10.9) <ધર્તા ધ્રિયસ્વ [12.3.35]> ઇતિ પાદેનાવટે નિધીયમાનમ્ ॥
<2.6.10> (10.10) <વિષ્ણોઃ કર્માણિ [7.26.6-7]> ઇતિ દ્વાભ્યામ્ ઉચ્છ્રિતમ્ ॥
<2.6.11> (10.11) <સમિદ્ધો અદ્ય [5.12.1]> ઇતિ પ્રયાજાન્ ॥
<2.6.12> (10.12) નારાશંસિનાં <દેવો દેવેષુ [5.27.2-3] > ઇતિ દ્વિતીયમ્ ॥
<2.6.13> (10.13) <ઊર્ધ્વા અસ્ય [5.27]> ઇતીષ્ટકાપશૌ ॥
<2.6.14> (10.14) <આનયૈતમ્ [9.5.1] > ઇત્યાદ્યાઞ્જનાન્તમ્ ॥
<2.6.15> (10.15) <ઇન્દ્રાય ભાગમ્ [9.5.2]> ઇતિ યથાદેવતમ્ ॥
<2.6.16> (10.16) <ય ઈશે [2.34.1]> ઇતિ પ્રમુચ્યમાનમ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<2.6.17> (10.17) નીયમાને પ્રમુચ્યમાનહોમાઞ્ જુહુયાત્ <પ્રમુચ્યમાનો ભુવનસ્ય ગોપ પશુર્ નો અત્ર પ્રતિ ભાગમ્ એતુ । અગ્નિર્ યજ્ઞં ત્રિવૃતં સપ્તતન્તું દેવો દેવેભ્યો હવ્યં વહતુ પ્રજાનન્ ॥ યૌ તે દંષ્ટ્રૌ રોપયિષ્ણૂ જિહ્માયેતે દક્ષિણા સં ચ પશ્યતઃ । અનાષ્ટ્રં નઃ પિતરસ્ તત્ કૃણોત યૂપે બદ્ધં પ્રમુમુચિમા યદન્નમ્ ॥ અહ્રસ્તસ્ ત્વમ્ અભિજુષ્ટઃ પરેહીન્દ્રસ્ય ગોષ્ઠમ્ અપિ ધાવ વિદ્વાન્ । ધીરાસસ્ ત્વા કવયઃ સંમૃજન્ત્વ્ ઇષમ્ ઊર્જં યજમાનાય દત્ત્વા [પ્સ્ 5.28.1-3]> ઇતિ ॥
<2.6.18> (10.18) શાસ્યમાને પ્રદક્ષિણમ્ આવર્તન્તે ॥
<2.6.19> (10.19) વપાયાઃ <જાતવેદો વપયા [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 45.11, ચ્f. ત્સ્ 3.1.4.4]> ઇતિ । શંભુમયોભુભ્યાં ચાત્વાલે મર્જયન્તિ ॥
<2.6.20> (10.20) ઐન્દ્રાગ્નં પુરોદાશમ્ આવદાનિકં ચ ॥
<2.6.21> (10.21) સંપ્રેષિત આગ્નીધ્રઃ શામિત્રાદ્ ઔપયજાન્ અઙ્ગારાન્ હોતુઃ પુરસ્તાન્ નિર્વપતિ ॥
<2.6.22> (10.22) હૃદયશૂલ ઉપમિતે <અપ્સુ તે રાજન્ [7.83.1]> ઇતિ જપન્તિ ॥
<2.6.23> (10.23) ઐન્દ્રાગ્નેનેષ્ટ્વા કામ્યઃ પશુઃ ॥
<3.1.1> (11.1) સોમેન યક્ષ્યમાણ <ઐન્દ્રાગ્નમ્ ઉસ્રમ્ આલભેત યસ્ય પિતા પિતામહઃ સોમં ન પિબેત્ [ગ્બ્ 2.1.16]> ॥
<3.1.2> (11.2) ઋત્વિજો વૃણીતે । અથર્વાઙ્ગિરોવિદં બ્રહ્માણમ્ । સામવિદમ્ ઉદ્ગાતારમ્ । ઋગ્વિદં હોતારમ્ । યજુર્વિદમ્ અધ્વર્યુમ્ ॥
<3.1.3> (11.3) બ્રાહ્મણાચ્છંસી પોતાગ્નીધ્ર ઇતિ બ્રહ્મણો ઽનુચરાઃ સદસ્યશ્ ચ । પ્રસ્તોતા પ્રતિહર્તા સુબ્રહ્મણ્ય ઇત્ય્ ઉદ્ગાતુઃ । મૈત્રાવરુણો ઽચ્છાવાકો ગ્રાવસ્તુદ્ ઇતિ હોતુઃ । પ્રતિપ્રસ્થાતા નેષ્ટોન્નેતેત્ય્ અધ્વર્યોઃ ॥
<3.1.4> (11.4) વસન્તાદિષુ યથાવર્ણમ્ । દેવયજનમ્ ઇત્ય્ ઉક્તમ્ ॥
<3.1.5> (11.5) <યસ્ય શ્વભ્ર ઊર્મો વૃક્ષઃ પર્વતો નદી પન્થા વા પુરસ્તાત્ સ્યાત્ । ન દેવયજનમાત્રં પુરસ્તાત્ પર્યવશિષ્યેત્ [ગ્બ્ 1.2.14]> ॥
<3.1.6> (11.6) સોમરૂપાણ્ય્ અનુધ્યાયેત્ ॥
<3.1.7> (11.7) દીક્ષણીયાયામ્ આગ્નાવૈષ્ણવમ્ ॥
<3.1.8> (11.8) પત્નીસંયાજાન્તા ॥
<3.1.9> (11.9) દીક્ષિતઃ <અભ્યઞ્જનમ્ [6.124.3] > ઇત્ય્ અભ્યજ્યમાનો જપતિ ॥
<3.1.10> (11.10) <પુનન્તુ મા [6.19.1]> ઇતિ પાવ્યમાનઃ ॥
<3.1.11> (11.11) <સુત્રામાણમ્ [7.6.3]> ઇતિ કૃષ્ણાજિનમ્ ઉપવેશિતઃ ॥
<3.1.12> (11.12) દીક્ષિતાવેદનાત્ કામં ચરન્તિ ॥
<3.1.13> (11.13) અસ્તમ્ ઇતે વાગ્વિસર્જનાદ્ <અસ્તંયતે નમઃ [17.1.23]> ઇતિ નમસ્કૃત્ય <નક્ષત્રાણાં મા સંકાશશ્ ચ પ્રતીકાશશ્ ચાવતામ્ [ચ્f. કૌશ્સ્ 82.11]> ઇતિ નક્ષત્રાણ્ય્ ઉપતિષ્ઠતે ॥
<3.1.14> (11.14) દક્ષિણેનાગ્નિં કશિપ્વિત્યાદિ વીક્ષણાન્તમ્ ॥
<3.1.15> (11.15) <પુનઃ પ્રાણઃ [6.53.2]> ઇતિ મન્ત્રોક્તાન્ય્ અભિમન્ત્રયતે ॥
<3.1.16> (11.16) <આદિત્યસ્ય મા સંકાશઃ [-, ઊહ ઓf 11.13]> । <ઉદ્યતે નમઃ [17.1.22]> ઇત્ય્ આદિત્યમ્ ઉપતિષ્ઠતે ॥
<3.1.17> (11.17) વ્રતાનિ ॥
<3.1.18> (11.18) અપ્રત્યુત્થાયિકઃ । અનભિવાદુકઃ ॥
<3.1.19> (11.19) ન નામ ગૃહ્ણાતિ । વિચક્ષણોત્તરં બ્રાહ્મણસ્ય ચનસિતોત્તરં પ્રાજાપત્યસ્ય ॥
<3.1.20> (11.20) ન દાનહોમપાકાધ્યયનાનિ । ન વસૂનિ ॥
<3.1.21> (11.21) કૃષ્ણાજિનં વસીત ॥
<3.1.22> (11.22) કુરીરં ધારયેત્ ॥
<3.1.23> (11.23) મુષ્ટી કુર્યાત્ ॥
<3.1.24> (11.24) અઙ્ગુષ્ઠપ્રભૃતયસ્ તિસ્ર ઉચ્છ્રયેત્ ॥
<3.1.25> (11.25) મૃગશૃઙ્ગં ગૃહ્ણીયાત્ । તેન કષેત ॥
<3.1.26> (11.26) યસ્ય વાગ્ વાયતા સ્યાન્ મુષ્ટી વાવસૃષ્ટૌ સ એતાનિ જપેત્ ॥
<3.2.1> (12.1) અગ્નિહોત્રં ચ મા પૌર્ણમાસશ્ ચ યજ્ઞઃ પુરસ્તાત્ પ્રત્યઞ્ચમ્ ઉભૌ કામપ્રૌ ભૂત્વા ક્ષિત્યા સહાવિશતામ્ । વસતિશ્ ચ મામાવાસ્યશ્ ચ યજ્ઞઃ પશ્ચાત્ પ્રાઞ્ચમ્ । મનશ્ ચ મા પિતૃયજ્ઞશ્ ચ યજ્ઞો દક્ષિણત ઉદઞ્ચમ્ । વાક્ ચ મેષ્ટિશ્ ચોત્તરતો દક્ષિણાઞ્ચમ્ । રેતશ્ ચ માન્નં ચેત ઊર્ધ્વમ્ । ચક્ષુશ્ ચ મા પશુબન્ધશ્ ચ યજ્ઞો ઽમુતો ઽર્વાઞ્ચમ્ ઇતિ ॥ [ગ્બ્ 1.3.22]
<3.2.2> (12.2) દીક્ષાન્તે ચ વસુસંપત્તયે ॥
<3.2.3> (12.3) નૈનં બહિર્વેદ્યભ્યુદિયાન્ નાભ્યસ્તમિયાત્ । નાધિષ્ણ્યે પ્રતપેત્ ॥
<3.2.4> (12.4) સત્યં વદેત્ ॥
<3.2.5> (12.5) વ્રતલોપે <યદ્ અસ્મૃતિ [7.106.1]> ઇત્ય્ અગ્નિમ્ ઉપતિષ્ઠતે ॥
<3.2.6> (12.6) <સત્યં બૃહત્ [12.1.1]> ઇતિ લોષ્ટમ્ આદાય <શુદ્ધા ન આપઃ [12.1.30અબ્ચ્]> ઇતિ મૂત્રપુરીષે ક્ષારયતિ । <પવિત્રેણ પૃથિવિ [12.30.1દ્]> ઇતિ લોષ્ટેનાત્માનમ્ ઉત્પુનાતિ ॥
<3.2.7> (12.7) <ય ઋતે ચિદ્ અભિશ્રિષઃ [14.2.47]> ઇતિ શીર્ણં દણ્ડાદ્ય્ અભિમન્ત્રયતે । સ્વપ્નેષૂક્તમ્ । <દિવો નુ મામ્ [6.124.1]> ઇતિ ચ ॥
<3.2.8> (12.8) <યદ્ અત્રાપિ મધોર્ અહં નિરષ્ઠવિષમ્ અસ્મૃતમ્ । અગ્નિશ્ ચ તત્ સવિતા ચ પુનર્ મે જઠરે ધત્તામ્ [પ્સ્ 20.38.6, ગ્બ્ 1.2.7]> ઇતિ જામ્બીલસ્કન્દન આત્માનમ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.2.9> (12.9) <યદ્ અત્રાપિ રસસ્ય મે પરા પપાતાસ્મૃતમ્ । તદ્ ઇહોપહ્વયામહે તન્ મ આ પ્યાયતાં પુનઃ [પ્સ્ 20.27.8, ગ્બ્ 1.2.7]> ઇતિ રેતસઃ ॥
<3.2.10> (12.10) <પરો ઽપેહિ [5.7.7]> ઇત્ય્ અશસ્તશંસને ॥
<3.2.11> (12.11) <અશ્મન્વતી [12.2.26]> ઇત્ય્ અપાં તરણે ॥
<3.2.12> (12.12) <અપઃ સમુદ્રાત્ [4.27.4]> ઇત્ય્ અનાચ્છાદિતાભિવર્ષણે ॥
<3.2.13> (12.13) <અવ જ્યામ્ ઇવ [6.42.1]> ઇતિ ક્રોધે ॥
<3.2.14> (12.14) ઋતુમતીં જાયાં સારૂપવત્સં શ્રપયિત્વાભિઘાર્યોદ્વાસ્યોદ્ધૃત્યાભિહિંકૃત્ય ગર્ભવેદનપુંસવનૈઃ સંપાતવન્તં પરામ્ એવ પ્રાશયેત્ ॥
<3.3.1> (13.1) તિસ્રો દીક્ષાઃ । અપરિમિતા વા । દ્વાદશાહીનસ્ય ॥
<3.3.2> (13.2) દીક્ષાન્તે પ્રાયણીયાયાં પથ્યાયાઃ સ્વસ્તેર્ અગ્નેઃ સોમસ્ય સવિતુર્ અદિતેઃ <પથ્યા રેવતીઃ [3.4.7]> <વેદઃ સ્વસ્તિઃ [7.28.1]> ઇતિ ॥
<3.3.3> (13.3) શંય્વન્તા ॥
<3.3.4> (13.4) ધ્રૌવસ્ય પૂર્ણાહુતિં <યસ્યોરુષુ [7.26.3]> ઇતિ ॥
<3.3.5> (13.5) નિષ્ક્રમ્ય સોમક્રયણીં પ્રપાદ્યમાનાં <દિવં ચ રોહ [13.1.34]> ઇત્ય્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.3.6> (13.6) પદાભિહોમમ્ <ઇડાયાસ્ પદમ્ [3.10.6]> ઇતિ ॥
<3.3.7> (13.7) ઉપરવદેશે ચર્મણિ સોમમ્ <અભિ ત્યમ્ [7.14.1]> ઇતિ હિરણ્યપાણિર્ વિચિનોતિ ॥
<3.3.8> (13.8) <અયં સહસ્રમ્ [7.22.1]> ઇત્ય્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.3.9> (13.9) ક્રીતે કુરીરં નિર્મુષ્ણાતિ ॥
<3.3.10> (13.10) <ઉદ્ આયુષા [3.31.10]> ઇત્ય્ ઉત્તિષ્ઠતિ ॥
<3.3.11> (13.11) પ્રોહ્યમાણે ઽપ્રતિરથં જપતિ ॥
<3.3.12> (13.12) <ધ્રુવં ધ્રુવેણ [7.94.1]> ઇતિ રાજાનં રાજવહનાદ્ આસન્દ્યાં નીયમાનમ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.3.13> (13.13) દક્ષિણેનાગ્નિમ્ આસ્થાપિત આતિથ્યાયાં હવિર્ અભિમૃશન્તિ <યજ્ઞેન યજ્ઞમ્ [7.5.1]> ઇતિ ॥
<3.3.14> (13.14) વૈષ્ણવં <વિષ્ણોર્ નુ કમ્ [7.26.1]> ઇતિ ॥
<3.3.15> (13.15) ઇડાન્તા ॥
<3.3.16> (13.16) તાનૂનપ્ત્રપાત્રે પઞ્ચકૃત્વો ઽવદ્યન્ત્ય્ આજ્યમ્ <આપતયે ત્વા ગૃહ્ણામિ પરિપતયે ત્વા તનૂનપ્ત્રે ત્વા શાક્વરાય ત્વા શક્મન ઓજિષ્ઠાય ત્વા [ત્સ્ 1.2.10.2, ગ્બ્ 2.2.3, એત્ચ્.]> ઇતિ ॥ [ગ્બ્, ગ્: અવદ્યતિ]
<3.3.17> (13.17) તદ્ અભિમૃશન્તિ ॥
<3.3.18> (13.18) <અનાધૃષ્ટમ્ અસ્યનાધૃષ્યં દેવાનામ્ ઓજો ઽભિશસ્તિપા અનભિશસ્તિઃ । અનુ મે દીક્ષાં દીક્ષાપતિર્ મન્યતામ્ અનુ તપસ્ તપસ્પતિઃ । અઞ્જસા સત્યમ્ ઉપગેષં સ્વિતે મા ધાઃ [ત્સ્ 1.2.10.2, ગ્બ્ 2.2.3, એત્ચ્.]> ઇતિ દીક્ષાલિઙ્ગં દીક્ષિતઃ ॥
<3.3.19> (13.19) અધ્વર્યુર્ આગ્નીધ્રમ્ આહ <અગ્નીત્ મદન્ત્યાપા3ઃ> ઇતિ ॥
<3.3.20> (13.20) આગ્નીધ્રો <મદન્તિ દેવીર્ અમૃતા ઋતાવૃધઃ> ઇતિ ॥
<3.3.21> (13.21) અધ્વર્યુસ્ <તાભિર્ ઉદેહિ> ઇતિ ॥
<3.3.22> (13.22) આગ્નીધ્રસ્ તાઃ કુશૈર્ ઉદાનયતિ ॥
<3.3.23> (13.23) તા ઉપસ્પૃશ્ય સોમમ્ આપ્યાયયન્તિ <અંશુર્ અંશુષ્ ટે દેવ સોમાપ્યાયતામ્ ઇન્દ્રાયૈકધનવિદે । આ તુભ્યમ્ ઇન્દ્રઃ પ્યાયતામ્ આ ત્વમ્ ઇન્દ્રાય પ્યાયસ્વ ॥ આપ્યાયયાસ્માન્ત્ સખીન્ત્ સન્યા મેધયા પ્રજયા ધનેન । સ્વસ્તિ તે દેવ સોમ સુત્યામ્ ઉદૃચમ્ અશીય [ત્સ્ 1.2.11.1, ગ્બ્ 2.2.4]> ઇતિ ॥
<3.3.24> (13.24) પુનર્ ઉપસ્પૃશ્યોત્તાનહસ્તાઃ પ્રસ્તરે નિહ્નુવત <એષ્ટા રાય એષ્ટા વામાનિ પ્રેષે ભગાય ઋતમૃતવાદિભ્યો નમો દિવે નમઃ પૃથિવ્યૈ [ત્સ્ 1.2.11.1, ગ્બ્ 2.2.4]> ઇતિ ॥
<3.3.25> (13.25) પ્રવર્ગ્યાય પુરસ્તાદ્ધોમાન્ હુત્વા ગાર્હપત્યં દક્ષિણેનોપવિશતિ ॥
<3.3.26> (13.26) ન પ્રથમયજ્ઞે પ્રવર્ગ્યં કુર્વીત । કામમ્ અનૂચાનઃ શ્રોત્રિયઃ ॥
<3.3.27> (13.27) અન્તર્ધાયાધ્વર્યુર્ આહ <બ્રહ્મન્ ઘર્મેણ પ્રચરિષ્યામઃ [ગ્બ્ 2.2.6]> ઇતિ ॥
<3.3.28> (13.28) પ્રચરત ઘર્મમ્ ઇત્ય્ અનુજાનાતિ ॥ [ગ્બ્ 2.2.6]
<3.3.29> (13.29) ઉચ્ચૈઃ સર્વમ્ ઉપાંશુ વા ॥
<3.3.30> (13.30) ઘર્મં તાપ્યમાનુમ્ ઉપાસીત ॥
<3.4.1> (14.1) <ઘર્મં તપામ્ય્ અમૃતસ્ય ધારયા દેવેભ્યો હવ્યં પરિદાં સવિત્રે । શુક્રં દેવાઃ શૃતમ્ અદન્તુ હવ્યમ્ આસઞ્ જુહ્વાનમ્ અમૃતસ્ય યોનૌ ॥ [પ્સ્ 5.16.2]> <દેવાનામ્ અધિપા એતિ ઘર્મ ઋતેન ભ્રાજન્ન્ અમૃતં વિચષ્ટે । હિરણ્યવર્ણો નભસો દેવ સૂર્યો ઘર્મો ભ્રાજન્ દિવો અન્તાન્ પર્યેષિ વિદ્યુતા ॥ [પ્સ્ 16.150.6]> <વૈશ્વાનરઃ સમુદ્રં પર્યેતિ શુક્રો ઘર્મો ભ્રાજન્ તેજસા રોચમાનઃ । નુદઞ્ છત્રૂન્ પ્રદહન્ મે સપત્નાન્ આદિત્યો દ્યામ્ અધ્યરુક્ષદ્ વિપશ્ચિત્ ॥ [પ્સ્ 16.150.10]> <વિ દ્યોતતે દ્યોતત આ ચ દ્યોતત અપ્સ્વ્ અન્તર્ અમૃતો ઘર્મ ઉદ્યન્ ॥ હન્તા વૃત્રસ્ય હરિતામ્ અનીકમ્ અનાધૃષ્ટાસ્ તન્વઃ સૂર્યસ્ય ॥ ઘર્મઃ પશ્ચાદ્ ઉત ઘર્મઃ પુરસ્તાદ્ અયોદંષ્ટ્રાય દ્વિષતો ઽપિ દધ્મઃ । વૈશ્વાનરઃ શીતરૂરે વસાનઃ સપત્નાન્ મે દ્વિષતો હન્તુ સર્વાન્ । ઋતૂન્ ઋતુભિઃ શ્રપયતિ બ્રહ્મણૈકવીરો ઘર્મઃ શુચાનઃ સમિધા સમિદ્ધઃ ॥ બ્રહ્મ ત્વા તપતિ બ્રહ્મણા તેજસા ચ ॥ [પ્સ્ 16.151.5-7]> <ઘર્મઃ સાહસ્રઃ સમિધા સમિદ્ધઃ । અસપત્નાઃ પ્રદિશો મે ભવન્તુ । સપત્નાન્ સર્વાન્ મે સૂર્યો હન્તુ વૈશ્વાનરો હરિઃ ॥ ઘર્મસ્ તપ્તઃ પ્ર દહતુ ભ્રાતૃવ્યાન્ દ્વિષતો વૃષા । ઉદ્યન્ મે શુક્ર આદિત્યો વિમૃધો હન્તુ સૂર્યઃ ॥ [પ્સ્ 16.152.5-7]> <બ્રહ્મ જજ્ઞાનમ્ [4.1.1]> <ઇયં પિત્ર્યા [4.1.2]> ઇતિ શસ્ત્રવદ્ અર્ધર્ચશ આહાવપ્રતિગરવર્જમ્ ॥
<3.4.2> (14.2) <રુચિર્ અસિ [17.1.21]> ઇતિ રુચિતમ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.4.3> (14.3) ઘર્મધુગ્ દોહાયોત્તિષ્ઠતઃ <ઉત્ તિષ્ઠતાવ પશ્યત [7.72.1]> ઇતિ ॥
<3.4.4> (14.4) <ઉપ હ્વયે [7.73.7]> ઇતિ ઘર્મદુઘામ્ ॥
<3.4.5> (14.5) ઘર્મસૂક્તેન ઘર્મં હૂયમાનમ્ । <સ્વાહાકૃતઃ [7.73.3-4]> ઇતિ દ્વાભ્યાં ઘર્મસ્ય વષટ્કૃતે ઽનુવષટ્કૃતે ॥
<3.4.6> (14.6) ભક્ષો વાજિનવત્ <શૃતં હવિર્ મધુ હવિર્ અશ્યામ તે ઘર્મ મધુમતઃ પિતૃમતો વાજિમતો બૃહસ્પતિમતો વિશ્વદેવ્યાવતઃ [-]> ઇતિ ॥
<3.4.7> (14.7) સત્રે હોતાધ્વર્યુર્ બ્રહ્મોદ્ગાતાનુચરા ગૃહપતિશ્ ચ ॥
<3.4.8> (14.8) ઉચ્છિષ્ટખરે પવિત્રૈર્ માર્જયન્તે ॥
<3.4.9> (14.9) <સૂયવસાત્ [7.73.11]> ઇતિ ત્રિરુક્તાયાં સંસ્થિતહોમાન્ ॥
<3.5.1> (15.1) ઉપસદ્યાગ્નેયસૌમ્યવૈષ્ણવાન્ ॥
<3.5.2> (15.2) વષટ્કારાન્તા । આપ્યાયનનિહ્નવને ॥
<3.5.3> (15.3) યત્રાહાધ્વર્યુર્ <અગ્નીદ્ દેવપત્નીર્ વ્યાચક્ષ્વ> ઇતિ તદપરેણ ગાર્હપત્યં પ્રાઙ્મુખસ્ તિષ્ઠન્ન્ અનવાનન્ન્ આગ્નીધ્રો દેવપત્નીર્ વ્યાચષ્ટે । <પૃથિવ્ય્ અગ્નેઃ પત્ની વાગ્ વાતસ્ય પત્ની સેનેન્દ્રસ્ય પત્ની ધેના બૃહસ્પતેઃ પત્ની પથ્યા પૂષ્ણઃ પત્ની ગાયત્રી વસૂનાં પત્ની ત્રિષ્ટુબ્ રુદ્રાણાં પત્ની જગત્ય્ આદિત્યાનાં પત્ન્ય્ અનુષ્ટુબ્ મિત્રસ્ય પત્ની વિરાડ્ વરુણસ્ય પત્ની પઙ્ક્તિર્ વિષ્ણોઃ પત્ની દીક્ષા સોમસ્ય રાજ્ઞઃ પત્ની [ગ્બ્ 2.2.9, ત 3.9.1]> ઇતિ ॥
<3.5.4> (15.4) સુબ્રહ્મણ્યાહ્વાને સર્વત્ર <યસ્યાં સદઃ [12.1.38-40]> ઇતિ તિસ્રો જપતિ ॥
<3.5.5> (15.5) એવમ્ અપરાહ્ણે ઘર્મોપસદૌ । અપરેદ્યુઃ પૂર્વાહ્ણે ઽપરાહ્ણે ચ । ઔપવસથ્યે સમાસે ॥
<3.5.6> (15.6) એવં તિસ્રો ઽગ્નિષ્ટોમસ્ય । દ્વાદશાહીનસ્ય ॥
<3.5.7> (15.7) <વિ મિમીષ્વ [13.1.27]> ઇતિ વેદિં મિમાનમ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.5.8> (15.8) <યસ્યાં વેદિમ્ [12.1.13]> ઇતિ વેદિં પરિગૃહ્યમાણામ્ ॥
<3.5.9> (15.9) અગ્નૌ પ્રણીયમાને <અગ્ને પ્રેહિ [4.14.5]> ઇતિ જપિત્વા બહિર્વેદ્ય્ ઉપવિશતિ ॥
<3.5.10> (15.10) દક્ષિણહવિર્ધાનસ્ય વર્ત્માભિહોમમ્ <ઇદં વિષ્ણુઃ [7.26.4]> ઇતિ । ઉત્તરસ્ય <ત્રીણિ પદા [7.26.5]> ઇતિ ॥
<3.5.11> (15.11) હવિર્ધાને પ્રવર્ત્યમાને <ઇતશ્ ચ મા [18.3.38-39]> ઇતિ દ્વાભ્યામ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.5.12> (15.12) <વિષ્ણોર્ નુ કમ્ [7.26.1]> ઇત્ય્ ઉપસ્તમ્ભનમ્ ઉપસ્તભ્યમાનમ્ ॥
<3.5.13> (15.13) <મન્વે વાં દ્યાવાપૃથિવી [4.26.1]> ઇત્ય્ ઔદુમ્બર્યા અભિહોમમ્ ॥
<3.5.14> (15.14) અગ્નીષોમયોઃ પ્રણયનાયામન્ત્રિતસ્ તીર્થેન પત્નીશાલમ્ આવ્રજતિ । ચાત્વાલોત્કરાવ્ અન્તરેણાગ્નીધ્રીયલક્ષણમ્ ઉત્તરેણ સદશ્ ચેતિ તીર્થમ્ ॥
<3.5.15> (15.15) આચમનાદિ વીક્ષણાન્તમ્ ॥
<3.5.16> (15.16) <સોમં રાજાનમ્ [3.20.4અબ્]> ઇત્ય્ અર્ધર્ચેનાગ્નીષોમૌ પ્રણીયમાનાવ્ અનુવ્રજતિ ॥
<3.5.17> (15.17) આગ્નીધ્રીયહોમાદ્ આગ્નીધ્રીયમ્ ઉત્તરેણાગ્નિમ્ અપરેણાતિવ્રજ્યાસાદ ઉપવિશતિ ॥
<3.5.18> (15.18) અથાગ્નીષોમીયે પશાવ્ ઉક્તા ધર્માઃ । એતેન પશવો વ્યાખ્યાતાઃ ॥
<3.5.19> (15.19) પત્નીસંયાજાન્તઃ ॥
<3.6.1> (16.1) વસતીવરીઃ પરિહ્રિયમાણાઃ <પૂર્ણ. નારિ પ્રભર [3.12.8]> ઇત્ય્ અનુમન્ત્રયતે ।
<3.6.2> (16.2) આગ્નીધ્રીયે સ્થાપ્યમાના ઉત્તરયા <અમૂર્યાઃ [1.4.2]> ઇતિ ચ ॥
<3.6.3> (16.3) દીક્ષિતસ્ તત્ર વસતિ ॥
<3.6.4> (16.4) અપરરાત્ર ઋત્વિજઃ પ્રબોધિતાઃ શાલાદ્વાર્યે ઽપ ઉપસ્પૃશન્તિ ॥
<3.6.5> (16.5) હવિરુપાવહૃત ઇત્યાદિ વૈશ્વાનરો ઽગ્નિષ્ટોમ ઇત્યન્તાભિર્ યજ્ઞતનૂભિઃ પુરા પ્રચરિતોર્ આગ્નીધ્રીયે જુહોતિ ॥
<3.6.6> (16.6) <યજૂંષિ યજ્ઞે [5.26]> ઇતિ ચ । વિષ્પર્ધાયાં ચતુર્ભિશ્ચતુર્ભિઃ પુરસ્તાત્ પ્રાતરનુવાકસ્ય ॥
<3.6.7> (16.7) એનં દક્ષિણેનાહવનીયમ્ અપરેણાતિવ્રજ્યાસાદ ઉપવિશતિ ॥
<3.6.8> (16.8) ઉપવિષ્ટે હોતરિ હોતારં <યદ્ અસ્મૃતિ [7.106]> ઇતિ હુત્વા પુરસ્તાદ્ધોમાન્ જુહોતિ ॥
<3.6.9> (16.9) <પાતં ન ઇન્દ્રાપૂષણા [6.3-6]> ઇતિ ચત્વારિ સૂક્તાનિ પ્રાતરનુવાકમ્ અનુ જપતિ ॥
<3.6.10> (16.10) <અમ્બયો યન્તિ [1.4-6]> ઇતિ ત્રીણ્ય્ અપોનપ્ત્રીયમ્ ॥
<3.6.11> (16.11) <ઇન્દ્ર જુષસ્વ [2.5]> ઇતિ રાજ્ઞ્ય્ અભિષૂયમાણે ઽભિષવણહોમાન્ જુહોતિ । ઉપાંશુગ્રહહોમમ્ <સૂર્યો દ્યામ્ <13.1.45]> ઇત્ય્ ઉદિતે । અન્તર્યામીયં ચ ॥
<3.6.12> (16.12) હવિર્ધાને પૂર્વેણાતીત્ય ખરે ચોપવિશ્ય <દિવસ્ પૃથિવ્યાઃ [9.1]> ઇતિ મધુસૂક્તેન રાજાનં સંશ્રયતિ ॥
<3.6.13> (16.13) <ઇન્દ્રાય સોમમ્ ઋત્વિજઃ [6.2]> ઇતિ દ્રોણકલશસ્થમ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.6.14> (16.14) <ધૃષત્ પિબ [7.76.2]> ઇતિ માધ્યન્દિને ॥
<3.6.15> (16.15) યત્ર વિજાનાતિ <બ્રહ્મન્ત્ સોમો ઽસ્કન્> ઇતિ તમ્ એતયાલભ્યાભિમન્ત્રયતે <અભૂદ્ દેવઃ સવિતા વન્દ્યો નૂ ન ઇદાનીમ્ અહ્ન ઉપવાચ્યો નૃભિઃ । વિ યો રત્ના ભજતિ માનવેભ્યઃ શ્રેષ્ઠં નો અત્ર દ્રવિણં યથા દધત્ [ઋવ્ 4.54.1]> ઇતિ ॥ [ગ્બ્ 2.2.12]
<3.6.16> (16.16) <યે અગ્નયો અપ્સ્વ્ અન્તઃ [3.21.1-7]> ઇતિ સપ્તભિર્ અભિજુહોતિ ॥
<3.6.17> (16.17) અધ્વર્યુઃ પ્રતિપ્રસ્થાતા પ્રસ્તોતોદ્ગાતા પ્રતિહર્તા બ્રહ્મા સુન્વન્ સમન્વારબ્ધા બહિષ્પવમાનાય વિસૃપ્ય વૈપ્રુષાન્ હોમાન્ જુહ્વતિ <દ્રપ્સશ્ ચસ્કન્દ [18.4.28, પ્સ્ 20.13.7]> ઇતિ ॥ <યસ્ તે દ્રપ્સઃ સ્કન્દતિ યસ્ તે અંશુર્ બાહુચ્યુતો ધિષણાયા ઉપસ્થાત્ । અધ્વર્યોર્ વા પરિ યઃ પવિત્રાત્ તં તે જુહોમિ મનસા વષટ્કૃતમ્ ॥ દ્રપ્સઃ પતિતો ઽત્યસ્યવશ્ ચ યઃ પરઃ સ્રુચઃ । અયં દેવો બૃહસ્પતિઃ સં તં સિઞ્ચતુ રાધસે ॥ યસ્ તે દ્રપ્સઃ પતિતઃ પૃથિવ્યાં ધાનાસોમઃ પરીવાપઃ કરમ્ભઃ । અયં દેવો બૃહસ્પતિઃ સં તં સિઞ્ચતુ વર્ચસે ॥ [પ્સ્ 20.13.8-10]> <યન્ મે સ્કન્નમ્ [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 6.1, નોત્ અત્તેસ્તેદ્ એલ્સેwહેરે]> ઇતિ ॥
<3.7.1> (17.1) ચાત્વાલાદ્ દક્ષિણત ઉપવિશન્તિ ॥
<3.7.2> (17.2) <દોષો ગાય [6.1]> ઇતિ જપન્ન્ ઉદ્ગાતારમ્ ઈક્ષતે ॥
<3.7.3> (17.3) સ્તોત્રોપાકરણાત્ પ્રસ્તોતા બ્રહ્માણમ્ આમન્ત્રયતે <બ્રહ્મન્ સ્તોષ્યામઃ પ્રશાસ્તઃ> ઇતિ ॥
<3.7.4> (17.4) તત્ર <રશ્મિર્ અસિ ક્ષયાય ત્વા ક્ષયં જિન્વ । સવિતૃપ્રસૂતા બૃહસ્પતયે સ્તુત । દેવ સવિતર્ એતત્ તે પ્રાહ તત્ પ્ર ચ સુવ પ્ર ચ યજ । આયુષ્મત્યા ઋચો માપગાયત તનૂપાત્ સામ્નઃ । સત્યા વ આશિષઃ સન્તુ સત્યા આકૂતયઃ । ઋતં ચ સત્યં ચ વદત । બૃહસ્પતે ઽનુમત્યોં ભૂર્ જનદ્ ઇન્દ્રવન્ત ઇત્ય્ ઉક્ત્વા <સ્તુત> ઇતિ પ્રથમયા સ્વરમાત્રયા પ્રસૌતિ । મધ્યમયા માધ્યંદિને । ઉત્તમયા તૃતીયસવને ॥
<3.7.5> (17.5) <ભુવઃ> ઇતિ માધ્યંદિને । <સ્વર્> ઇતિ તૃતીયસવને ॥
<3.7.6> (17.6) ઉક્થ્યાદિષ્વ્ અહીને ચ ઓં ભૂર્ ભુવઃ સ્વર્ જનદ્ વૃધત્ કરદ્ રુહન્ મહત્ તચ્ છમ્ ઓમ્ ઇતિ ચ ॥
<3.7.7> (17.7) વિષ્પર્ધમાનયોઃ સવૃતસોમયોઃ સ્તોમભાગાનામ્ ઉપર્યુપરિ <સ્તુતેષે સ્તુતોર્જે સ્તુત દેવસ્ય સવિતુઃ સવે । બૃહસ્પતિં વઃ પ્રજાપતિં વો વસૂન્ વો દેવાન્ રુદ્રાન્ વો દેવાન્ આદિત્યાન્ વો દેવાન્ સાધ્યાન્ વો દેવાન્ આપ્યાન્ વો દેવાન્ વિશ્વાન્ વો દેવાન્ સર્વાન્ વો દેવાન્ વિશ્વતસ્ પરિ હવામહે । જનેભ્યો ઽસ્માકમ્ અસ્તુ કેવલ ઇતઃ કૃણોતુ વીર્યમ્> ઇતિ જપન્ પરેષાં બ્રહ્માણમ્ અવેક્ષેત ॥ [ગ્બ્ 2.2.15]
<3.7.8> (17.8) <સ્તુતસ્ય સ્તુતમ્ અસ્ય્ ઊર્જસ્વત્ પયસ્વત્ । ઊર્જં મહ્યં સ્તુતં દુહામ્ આ મા સ્તુતસ્ય સ્તુતં ગમેત્ । ઇન્દ્રિયાવન્તો હવામહે ધુક્ષીમહિ પ્રજામ્ ઇષમ્ । સા મે સત્યાશીર્ દેવેષ્વ્ અસ્તુ । બ્રહ્મવર્ચસં મા ગમયેત્ [ચ્f. ત્સ્ 3.2.7.1-2]> ઇતિ સ્તોત્રમ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.7.9> (17.9) <ઇન્દ્રસ્ય કુક્ષિઃ [7.111.1]> ઇત્ય્ આસિક્તે સોમે પૂતભૃતમ્ ॥
<3.7.10> (17.10) સ્તુતે બહિષ્પવમાને વાચયતિ <શ્યેનો ઽસિ [6.48.1]> ઇતિ । <વૃષાસિ [6.48.3]> ઇતિ માધ્યંદિને । <ઋભુર્ અસિ [6.48.2]> ઇત્ય્ આર્ભવે ॥
<3.7.11> (17.11) બ્રાહ્મણોક્તાન્ ઇત્ય્ અનુબ્રાહ્મણિનઃ ॥
<3.7.12> (17.12) અથાધ્વર્યુર્ આહ <અગ્નીદ્ અગ્નીન્ વિહર બર્હિ સ્તૃણીહિ પરોડાશાન્ અલંકુરુ [ગ્બ્ 2.2.16]> ઇતિ ॥
<3.8.1> (18.1) આગ્નીધ્ર આગ્નીધ્રીયાદ્ અઙ્ગારૈર્ દ્વે સવને વિહરતિ । શલાકાભિસ્ તૃતીયસવનમ્ । પ્રત્યઙ્મુખો હોતૃમૈત્રાવરુણબ્રાહ્મણાચ્છંસિપોતૃનેષ્ટ્રચ્છાવાકાનાં ધિષ્ણ્યેષુ માર્જાલીયે ॥
<3.8.2> (18.2) તત્રૈવ પ્રત્યાનયતિ ॥
<3.8.3> (18.3) અનુ પૃષ્ટ્યામ્ આસ્તીર્ય પુરોડાશાન્ અલંકુરુતે ॥
<3.8.4> (18.4) <યે અગ્નયો વિહૃતા ધિષ્ણ્યાઃ પૃથિવીમ્ અનુ । તે નઃ પાન્તુ તે નો ઽવન્તુ તેભ્યો નમસ્ તે નો મા હિંસિષુઃ [-]> ઇતિ વિહૃતાન્ અનુમન્ત્રયતે । ઉત્તરયોઃ સવનયોઃ <પુનર્ મૈત્વ્ ઇન્દ્રિયમ્ [7.67.1]> ઇતિ । આહવનીયમ્ અપરેણેત્યુક્તમ્ ॥
<3.8.5> (18.5) પ્રવૃતાઃ પ્રવૃતાહુતીર્ જુહ્વતિ <જુષ્ટો વાચે ભૂયાસં જુષ્ટો વાચસ્પતયે દેવિ વાગ્ યદ્ વાચો મધુમત્તમં તસ્મિન્ મા ધાઃ સ્વાહા । વાચે સ્વાહા વાચસ્પતયે સ્વાહા સરસ્વત્યૈ સ્વાહા []> ઇતિ । મનસા ચતુર્થીમ્ ॥ [ગ્બ્ 2.2.17]
<3.8.6> (18.6) સપ્તાહુતીર્ ઇત્ય્ એકે <સરસ્વતે સ્વાહા મહોભ્યઃ સંમહોભ્યઃ સ્વાહા । ઋચા સ્તોમમ્> ઇતિ ॥
<3.8.7> (18.7) વપામાર્જનાન્ત ઉપોત્થાય <દિવસ્ પૃષ્ઠે [13.2.37]> ઇત્ય્ આદિત્યમ્ ઉપતિષ્ઠન્તે ॥
<3.8.8> (18.8) <મા પ્ર ગામ [13.1.59]> ઇત્ય્ આવ્રજ્યાહવનીયં નિર્મથ્યં યૂપમ્ આદિત્યમ્ <અગ્નયઃ સગરા સ્થ સગરેણ નામ્ના રૌદ્રેણાનીકેન પાત માગ્નયઃ પિપૃત માગ્નયો ગોપાયત મા નમો વો ઽસ્તુ મા મા હિંસિષ્ટ [ચ્f. વ્સ્મ્ 5.34]> ઇતિ ॥
<3.8.9> (18.9) આગ્નીધ્રીયમ્ ઉત્તરેણ સદો ઽભિવ્રજન્તિ ॥
<3.8.10> (18.10) ધિષ્ણ્યવન્તો યજમાનશ્ ચ પૂર્વયા દ્વારા પ્રસર્પન્તિ । અપરે ઽપરયા ॥
<3.8.11> (18.11) સદઃ પ્રસૃપ્સ્યન્તો ધિષ્ણ્યાન્ નમસ્કુર્વન્તિ <ધિષ્ણ્યેભ્યો નમો નમઃ [ચ્f. ગ્બ્ 2.2.18]> ઇતિ ॥
<3.8.12> (18.12) <દ્રષ્ટ્રે નમઃ [આપ્શ્સ્ 12.20.6, 20.1.17 એત્ચ્.]> ઇતિ દ્રષ્ટારં પ્રસર્પન્તઃ । <ઉપશ્રોત્રે નમઃ [આપ્શ્સ્ 24.11.2]> ઇત્ય્ ઉપશ્રોતારમ્ ॥ [ચ્f. ગ્બ્ 2.2.19]
<3.8.13> (18.13) ચાત્વાલોત્કરશામિત્રોવધ્યગોહાસ્તાવાઅગ્નીધ્રીયાચ્છાવાકવાદં માર્જાલીયં ખરં ધિષ્ણ્યાન્ અન્યાંશ્ ચોપતિષ્ઠન્તે <અગ્નયઃ સગરા સ્થ [ચ્f. અબોવે]> ઇતિ ॥
<3.8.14> (18.14) <ઉર્વ્ અન્તરિક્ષં વીહિ [આપ્શ્સ્ 6.8.6]> ઇતિ સદો ઽભિમૃશન્તિ । દેવી દ્વારૌ મા મા સન્તાપ્તં [ત્સ્ 3.2.4.4]> <લોકં મે લોકકૃતૌ કૃણુતમ્ [1.1.12.1]> ઇતિ દ્વાર્યે ॥
<3.8.15> (18.15) પ્રસૃપ્ય <અનુખ્યાત્રે નમઃ [આપ્શ્સ્ 20.1.17 એત્ચ્.]> ઇત્ય્ અનુખ્યાતારમ્ । ઉત્તરેણ ધિષ્ણ્યાન્ પરિક્રમ્ય સ્વં સ્વં ધિષ્ણ્યમ્ અભિપ્રસૃપ્તાઃ <ઉપદ્રષ્ટ્રે નમઃ [આપ્શ્સ્ 20.1.17]> ઇત્ય્ ઉપદ્રષ્ટારમ્ ॥
<3.8.16> (18.16) ઉપવિશ્ય જપન્ત્ય્ <અભિ ત્વેન્દ્ર [6.99.1]> ઇતિ । સ્તોત્રં યજમાનઃ ॥
<3.8.17> (18.17) સદસ્યો બ્રહ્માણં દક્ષિણેન । સ્તોત્રાનુમન્ત્રણાજ્ <જનત્> ઇતિ મનસા ॥
<3.8.18> (18.18) વિસંસ્થિતે યથાધિષ્ણ્યમ્ ઉત્તરેણ પૂર્વયા દ્વારા નિષ્ક્રામન્તિ । મૈત્રાવરુણધિષ્ણ્યમ્ અધિષ્ણ્યવન્તઃ ॥
<3.9.1> (19.1) સવનીયપુરોડાશાનામ્ ઐન્દ્રાન્ ॥
<3.9.2> (19.2) દ્વિદેવત્યાનામ્ । ઐન્દ્રવાયવસ્ય હોમૌ <વાયુર્ અન્તરિક્ષસ્ય [5.24.8]> <ઇન્દ્રવાયૂ [3.20.6]> ઇતિ ॥
<3.9.3> (19.3) મૈત્રાવરુણસ્ય <મિત્રાવરુણૌ વૃષ્ટ્યાઃ [5.24.5]> ઇતિ ॥
<3.9.4> (19.4) આશ્વિનસ્ય <અશ્વિના બ્રહ્મણા [5.26.12અબ્]> ઇત્ય્ અર્ધર્ચેન ॥
<3.9.5> (19.5) પ્રસ્થિતૈશ્ ચરિષ્યન્ન્ અધ્વર્યુઃ સંપ્રેષ્યતિ <હોતર્ યજ પ્રશાસ્તર્ બ્રાહ્મણાચ્છંસિન્ પોતર્ નેષ્ટર્ અગ્નીત્ [ચ્f. આપ્શ્સ્ 12.23.16, 12.24.1]> ઇતિ ॥
<3.9.6> (19.6) <ઇન્દ્ર ત્વા વૃષભં વયમ્ [20.1.1]> ઇતિ બ્રાહ્મણાચ્છંસી યજતિ । ઉત્તરાભ્યાં પોત્રાગ્નીધ્રૌ ॥
<3.9.7> (19.7) યાજ્યાનામ્ અન્તઃ પ્લવતે ॥
<3.9.8> (19.8) <યે3 યજામહે વૌ3ષટ્> ઇત્યાદ્યન્તૌ । આદિપ્લુતૌ ॥
<3.9.9> (19.9) અનવાનં પ્રાતઃસવને । વષટ્કૃત્ય <વાગ્ ઓજઃ સહ ઓજો મયિ પ્રાણાપાનૌ [વ્સ્મ્ 36.1, ગ્બ્ 2.3.6]> ઇત્ય્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.9.10> (19.10) <સોમસ્યાગ્ને વીહી3 [આપ્શ્સ્ 19.3.1, ગ્બ્ 2.3.1]> ઇત્ય્ અન્તપ્લુતેનાનુવષટ્કુર્વન્તિ ॥
<3.9.11> (19.11) શુક્રામન્થિચમસહોમાન્ ઐન્દ્રાન્ <ઇન્દ્રો દિવઃ [5.24.11]> ઇતિ ॥
<3.9.12> (19.12) અનુવષટ્કારાણામ્ <આ દેવાનામ્ [19.59.3]> ઇતિ । અનુહોમાંશ્ ચ । મૈત્રાવરુણમ્ ઐન્દ્રં મારુતં ત્વાષ્ટ્રમ્ આગ્નેયમ્ ॥
<3.9.13> (19.13) અગ્નીધેષ્ટે ઽધ્વર્યુર્ આહ <અયાડ્ અગ્નીત્ [આપ્શ્સ્ 12.24.3]> ઇતિ । <અયાટ્> ઇત્ય્ અગ્નીત્ ॥
<3.9.14> (19.14) પૂર્વવદ્ ઇડાભક્ષઃ ॥
<3.9.15> (19.15) સદસિ સોમાન્ ભક્ષયન્ત્ય્ ઉપહૂતાઃ ॥
<3.9.16> (19.16) પ્રાશિત્રવત્ પ્રતીક્ષ્ય પ્રતિગૃહ્ય <અગ્નિહુતસ્યેન્દ્રપીતસ્યેન્દોર્ ઇન્દ્રિયાવતઃ । યો ભક્ષો ગોસનિર્ અશ્વસનિર્ ધનસનિઃ પ્રજાસનિર્ લોકસનિઃ । તસ્ય ત ઉપહૂતસ્યોપહૂતો ભક્ષયામિ ગાયત્રેણ છન્દસા તેજસા બ્રાહ્મણવર્ચસેન [કાત્ય્શ્સ્ 9.12.3-4, આપ્શ્સ્ 12.25.16-23]> ઇતિ ॥
<3.9.17> (19.17) ત્રૈષ્ટુભેનેતિ માધ્યાંદિને । જાગતેનેતિ તૃતીયસવને । અનુષ્ટુપ્છન્દસેતિ પર્યાયેષુ । પઙ્ક્તિચ્છન્દસેતિ સંધિચમસેષુ । અતિચ્છન્દસેત્ય્ અપ્તોર્યામ્ણિ ॥
<3.9.18> (19.18) ભક્ષિત આત્માનં પ્રત્યભિમૃશન્તિ <શં નો ભવ હૃદ આ પીત ઇન્દ્રો પિતેવ સોમ સૂનવે સુશેવઃ । સખેવ સખ્ય ઉરુશંસ ધીરઃ પ્ર ણ આયુર્ જીવસે સોમ તારીઃ ॥ [ગ્બ્ 2.3.6]> <હિન્વા મે ગાત્રા હરિવો ગણાન્ મે મા વ્યરીરિષઃ । શિવો મે સપ્તર્ષીન્ ઉપતિષ્ઠ મા મે ઽવાગ્ નાભિર્ અભિ ગાઃ [ચ્f. ત્સ્ 3.2.5.3]> ઇતિ ॥
<3.9.19> (19.19) ચમસાન્ આપ્યાયયન્ત્ય્ <આ પ્યાયસ્વ સં તે પયાંસિ [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 68.10, પોસ્સિબ્લ્ય્ પ્સ્ 20.55.4+6]> ઇતિ ॥
<3.9.20> (19.20) તત્ર શ્લોકઃ <પઞ્ચૈવ કૃત્વશ્ ચમસાન્ યજ્ઞ આપ્યાયયેત્ કવિઃ । આજ્યે મરુત્વતીયે ચ પ્રસ્થિતાશ્ ચાપિ સર્વશઃ [-]> ઇતિ ॥
<3.9.21> (19.21) અચ્છાવાકચમસહોમમ્ ઐન્દ્રાગ્નમ્ ॥
<3.9.22> (19.22) યદ્ય્ અશ્નન્ત્ય્ આગ્નીધ્રીયે ॥
<3.9.23> (19.23) સદસ્ય્ ઉપવિષ્ટા યથાપ્રૈષમ્ ઋતૂન્ યજન્તિ ॥
<3.10.1> (20.1) <મરુતઃ પોત્રાત્ [20.2.1]> ઇતિ પ્રથમોત્તમાભ્યાં પોતા । દ્વિતીયયાગ્નીધ્રઃ । તૃતીયયા બ્રાહ્મણાચ્છંસી ॥
<3.10.2> (20.2) યજમાનો ઽતિપ્રેષ્યતિ <હોતર્ એતદ્ યજ [આપ્શ્સ્ 12.27.6 એત્ચ્.]> ઇતિ ॥
<3.10.3> (20.3) નાનુવષટ્કુર્વન્તિ ॥
<3.10.4> (20.4) તત્ર શ્લોકઃ <દ્વિદેવત્યાન્ ઋતુયાજાન્ યશ્ ચ પાત્નીવતો ગ્રહઃ । આદિત્યગ્રહસાવિત્રૌ તાન્ સ્મ માનુવષટ્કૃથાઃ [બૌધ્શ્સ્ 25.20:252.4 એત્ચ્.]> ઇતિ ॥ [ગ્: ટ્લ્̥ત્રાવ્ એતે નાનુવષટ્કૃતા ઇતિ]
<3.10.5> (20.5) ઋતુહોમાન્ । ઐન્દ્રં મારુતં ત્વાષ્ટ્રમ્ આગ્નેયમ્ ઐન્દ્રં મૈત્રાવરુણં ચતુરો દ્રાવિણોદસાન્ આશ્વિનં ગાર્હપત્યમ્ ॥
<3.10.6> (20.6) ઋતુપાત્રે ભક્ષયન્તિ લિમ્પન્તિ વાવજિઘ્રન્તિ વા <કો ઽસિ યશો ઽસિ યશોદા અસિ યશો મયિ ધેહિ [-]> ઇતિ ॥
<3.10.7> (20.7) નારાશંસાંસ્ તૂષ્ણીં પ્રતિગૃહ્ય ભક્ષયન્તિ <નરાશંસપીતસ્ય દેવ સોમ તે નૃભિઃ ષ્ટુતસ્ય મતિવિદઃ । ઊમૈઃ પિતૃભિર્ ભક્ષિતસ્યોપહૂતસ્યોપહૂતો ભક્ષયામિ [ચ્f. અબ્ 7.34, પ્બ્ 1.5.9]> ઇતિ ॥
<3.10.8> (20.8) <ઊર્વૈઃ> ઇતિ માધ્યંદિને । <કાવ્યૈઃ> ઇતિ તૃતીયસવને ॥ [ચ્f. અબ્ 7.34]
<3.10.9> (20.9) <મનો ન્વ્ આ હ્વામહિ [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 89.1, પ્સ્ 19.24.10-13]> ઇતિ મન ઉપાહ્વયન્તે ॥
<3.10.10> (20.10) પઞ્ચકૃત્વો નારાશંસાન્ ભક્ષયન્તિ ॥
<3.10.11> (20.11) તત્ર શ્લોકઃ <પઞ્ચૈવ કૃત્વશ્ ચમસાન્ નારાશંસેષુ ભક્ષયેત્ । હોતુઃ પૂર્વેષુ શસ્ત્રેષુ યાનિ પ્રાગ્ આગ્નિમારુતાત્ [-]> ઇતિ ॥
<3.10.12> (20.12) આજ્યશસ્ત્રાદ્ ઐન્દ્રાગ્નમ્ ॥
<3.10.13> (20.13) હોત્રે પ્રૌગસ્તોત્રાય પ્રસૌતિ <પ્રેતિર્ અસિ ધર્મણે ત્વા ધર્મં જિન્વ [પ્બ્ 1.9.2, ત્સ્ 4.4.1.1, ચ્f. ગ્બ્ 2.2.13]> । મૈત્રાવરુણાય <અન્વિતિર્ અસિ દિવે ત્વા દિવં જિન્વ [પ્બ્ 1.9.3, ત્સ્ 3.5.2.2, ચ્f. ગ્બ્ 2.2.13]> । બ્રાહ્મણાચ્છંસિને <સંધિર્ અસ્ય્ અન્તરિક્ષાય ત્વાન્તરિક્ષં જિન્વ [પ્બ્ 1.9.4, ત્સ્ 4.4.1.1, ચ્f. ગ્બ્ 2.2.13]> । અચ્છાવાકાય <પ્રતિધિર્ અસિ પૃથિવ્યૈ ત્વા પૃથિવીં જિન્વ [પ્બ્ 1.9.5, ત્સ્ 4.4.1.1]> ઇતિ ॥
<3.10.14> (20.14) પ્રૌગશસ્ત્રાદ્ વૈશ્વદેવમ્ । મૈત્રાવરુણસ્ય મૈત્રાવરુણમ્ । બ્રાહ્મણાચ્છંસિન ઐન્દ્રમ્ । અચ્છાવાકસ્યૈન્દ્રાગ્નમ્ ॥
<3.10.15> (20.15) બ્રાહ્મણાચ્છંસ્ય્ ઉત્તમાત્ પ્રતીહારાત્ ત્રિર્ હિઙ્કૃત્ય <શંસાવોમ્> ઇત્ય્ અધ્વર્યુમ્ આહ્વયતે ॥
<3.10.16> (20.16) અહિઙ્કારમ્ અનુરૂપાયોક્થમુખાય પરિધાનીયાયૈ । પ્રગાથાય ચ માધ્યંદિને ॥
<3.10.17> (20.17) યોનય એકે ॥
<3.10.18> (20.18) <અધ્વર્યો શંસાવોમ્ [ગ્બ્ 2.4.4]> ઇતિ સ્તોત્રિયાય <અધ્વર્યો શંશંસાવોમ્ [ગ્બ્ 2.3.10]> ઇતિ તૃતીયસવને ॥
<3.10.19> (20.19) આહાવેષુ <શંસાવો દૈવ [ગ્બ્ 2.3.10]> ઇત્ય્ અધ્વર્યુઃ પ્રતિગૃણાતિ ॥
<3.10.20> (20.20) <ઓથામો દૈવ> ઇત્ય્ અવસાને । <ઓમોથામો દૈવ> ઇતિ પ્રણવે । <ઓમ્> ઇતિ શસ્ત્રાન્તે ॥
<3.10.21> (20.21) ઉક્થપ્રતિગરમ્ આહ । ઉક્થસંપત્સુ <ઓમ્ ઉક્થશા ઉક્થશા યજોક્થશાઃ [ચ્f. ગ્બ્ 2.3.10]> ઇતિ । સામ્ના શસ્ત્રમ્ ઉપસંતનોતિ । અર્ધર્ચશો મન્દ્રયા વાચા । બલીયસ્યા માધ્યંદિને । બલિષ્ઠતમયા તૃતીયસવને । ઉત્તરિણ્યોત્તરિણ્યોત્સહેદ્ આ સમાપનાત્ ॥
<3.11.1> (21.1) <આ યાહિ સુષુમા હિ તે [20.3]> <આ નો યાહિ સુતાવતઃ [20.4]> ઇતિ સ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ॥
<3.11.2> (21.2) <અયમ્ ઉ ત્વા વિચર્ષણે [20.5]> ઇત્ય્ ઉક્થમુખમ્ । <ઉદ્ધેદ્ અભિ શ્રુતામ્ અઘમ્ [20.7.1-2]> ઇતિ પર્યાસઃ । ઉત્તમા પરિધાનીયા ॥
<3.11.3> (21.3) ત્રિઃ પ્રથમાં ત્રિર્ ઉત્તમામ્ અન્વાહ ॥
<3.11.4> (21.4) અર્ધર્ચશસ્ય ઋગન્તં પ્રણવેનોપસંતનોતિ સ્વરાદિમ્ અપનીય । પચ્છઃશસ્યે ઽર્ધર્ચાન્તમ્ । શસ્ત્રાન્તં મકારાન્તેનૈવ ॥
<3.11.5> (21.5) શસ્ત્વા <ઉક્થં વાચિ [ગ્બ્ 2.3.10 એત્ચ્.]> ઇત્ય્ આહ । <ઉક્થં વાચીન્દ્રાય [ગ્બ્ 2.3.10 એત્ચ્.]> ઇતિ માધ્યંદિને । <ઉક્થં વાચીન્દ્રાય દેવેભ્યઃ [ગ્બ્ 2.3.10 એત્ચ્.]> ઇતિ તૃતીયસવને ॥
<3.11.6> (21.6) ઉક્થ્યસંપદઃ । પરિધાનીયોત્તરા યાજ્યા ॥
<3.11.7> (21.7) અચ્છાવાકભક્ષાદ્ <અગ્નિઃ પ્રાતઃસવને [6.47.1]> <શ્યેનો ઽસિ [6.48.1]> <યથા સોમઃ પ્રાતઃસવને [9.1.11]> ઇતિ યથાસવનમ્ આજ્યં જુહોતિ ॥
<3.11.8> (21.8) સંસ્થિતહોમાન્ ॥
<3.11.9> (21.9) સંસ્થિતેસંસ્થિતે સવને વાચયતિ <મયિ ભર્ગો મયિ મહો મયિ યશો મયિ સર્વમ્ [ગ્બ્ 1.5.15 એત્ચ્.]> ઇતિ ॥
<3.11.10> (21.10) પ્રેષિતા માધ્યંદિનાયૌદુમ્બરીમ્ અભ્યપરયા દ્વારા નિષ્ક્રમ્યાગ્નીધ્રીયાત્ સર્પન્તિ । યજમાનઃ પૂર્વયા ॥
<3.11.11> (21.11) પુરસ્તાદ્ધોમાન્ ॥
<3.11.12> (21.12) ઉક્તમ્ અભિષવાદિ ॥
<3.11.13> (21.13) પવમાનાય સદઃ પ્રસર્પન્તિ ॥
<3.11.14> (21.14) આમન્ત્રિતઃ પ્રસૌતિ <વિષ્ટમ્ભો ઽસિ વૃષ્ટ્યૈ ત્વા વૃષ્ટિં જિન્વ [પ્બ્ 1.9.6, ત્સ્ 4.4.1.1, ચ્f. ગ્બ્ 2.2.13]> ઇતિ ॥
<3.11.15> (21.15) વિહરણે ધિષ્ણ્યવાન્ બહિશ્ ચેદ્ ધિષ્ણ્યમ્ અભ્યેત્ય <પરિ ત્વાગ્ને [7.71.1]> ઇતિ જપતિ ॥
<3.11.16> (21.16) બ્રહ્મા ચ ॥
<3.11.17> (21.17) દીક્ષિતો બહિર્વેદ્યભ્યાશ્રાવણે ઽસ્તમયે ઽભ્યુદયે વા <અગ્નય ઉપાહ્વયધ્વમ્> ઇતિ ॥
<3.11.18> (21.18) <શ્રાતં મન્ય [7.72.3]> ઇતિ દધિઘર્મહોમમ્ ॥
<3.11.19> (21.19) ઘર્મવદ્ભક્ષો રસપ્રાશન્યા ॥
<3.11.20> (21.20) પશુપુરોડાશસ્ય ॥
<3.11.21> (21.21) <એવા પાહિ [20.8.1-3]> ઇતિ પ્રસ્થિતયાજ્યાઃ ॥
<3.11.22> (21.22) પ્રસ્થિતહોમાન્ ઐન્દ્રાન્ ॥
<3.11.23> (21.23) ગાર્હપત્યે દાક્ષિણહોમાવ્ <ઉદ્ ઉ ત્યં [13.2.16]> <ચિત્રં દેવાનામ્ [13.2.35]> ઇતિ ॥
<3.11.24> (21.24) હિરણ્યહસ્તો યજમાનો બહિર્વેદિ દક્ષિણા આયતીઃ <આ ગાવઃ [4.21.1]> ઇતિ પ્રત્યુત્તિષ્ઠતિ ॥
<3.11.25> (21.25) હિરણ્યમ્ આત્રેયાય દદાતિ । આગ્નીધ્રાયોપબર્હણમ્ ॥
<3.11.26> (21.26) અગ્રેણ ગાર્હપત્યં જઘનેન સદો ઽન્તર્ આગ્નીધ્રીયં ચ સદશ્ ચ ચાત્વાલં ચોદીચીર્ દક્ષિણા ઉત્સૃજ્યમાનાઃ <સં વઃ સૃજતુ [3.14.2-3]> ઇતિ દ્વાભ્યામ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.12.1> (22.1) <યસ્યાં પૂર્વે ભૂતકૃતઃ [12.1.39]> ઇતિ ભાગલિઃ । <ઇહેદ્ અસાથ [3.8.4]> ઇતિ કૌશિકઃ ॥
<3.12.2> (22.2) અન્તતઃ પ્રતિહર્ત્રે દેયમ્ ॥
<3.12.3> (22.3) મરુત્વતીયહોમમ્ <ઇન્દ્રો મા મરુત્વાન્ [18.3.25]> ઇતિ ॥
<3.12.4> (22.4) શસ્ત્રયાજ્યાયાઃ । હોત્રાદિભ્યઃ પ્રસૌતિ <પ્રવાસ્ય્ અહ્ને ત્વાહર્ જિન્વ । અનુવાસિ રાત્ર્યૈ ત્વા રાત્રિં જિન્વ । ઉશિગ્ અસિ વસુભ્યસ્ ત્વા વસૂન્ જિન્વ । પ્રકેતો ઽસિ રુદ્રેભ્યસ્ ત્વા રુદ્રાન્ જિન્વ [ચ્f. પ્બ્ 1.9.8, ત્સ્ 3.5.2.3, ગ્બ્ 2.2.13]> ઇતિ ॥
<3.12.5> (22.5) નિષ્કેવલ્યસ્ય માહેન્દ્રમ્ ॥
<3.12.6> (22.6) પ્રશાસ્ત્રાદીનામ્ ઐન્દ્રમ્ ॥
<3.12.7> (22.7) <તં વો દસ્મમૃતીષહમ્ [20.9.2]> <તત્ ત્વા યામિ સુવીર્યમ્ [20.9.3]> ઇતિ સ્તોત્રિયાનુરુપૌ ॥
<3.12.8> (22.8) દ્વે તિસ્રઃ કરોતિ પુનર્ આદાયમ્ । પ્રથમાં શસ્ત્વા તસ્યા ઉત્તમં પાદમ્ અભ્યસ્યાવસાયોત્તરસ્યા અર્ધર્ચેન દ્વિતીયાં શસ્ત્વા તસ્યા ઉત્તમં પાદમ્ અભ્યસ્યોત્તરેણાર્ધર્ચેન તૃતીયાં શંસતિ ॥
<3.12.9> (22.9) એવં બાર્હતાનાં સ્તોત્રિયાનુરૂપાણાં પ્રગ્રથનમ્ ॥
<3.12.10> (22.10) મધ્યમોચ્ચૈસ્તરયા વાચા શંસ્તવ્યૌ ॥
<3.12.11> (22.11) <ઉદ્ ઉ ત્યે મધુમત્તમાઃ [20.10]> ઇતિ સામપ્રગાથઃ સ્વરવત્યા ॥
<3.12.12> (22.12) <ઇન્દ્રઃ પૂર્ભિદ્ આતિરત્ [20.11]> ઇત્ય્ ઉક્થમુખં પચ્છઃ પ્રતિવીતતમયા ॥
<3.12.13> (22.13) <ઉદ્ ઉ બ્રહ્માણ્ય્ ઐરત શ્રવસ્ય [20.12.1]> ઇતિ પર્યાસઃ ॥
<3.12.14> (22.14) <એવેદ્ ઇન્દ્રમ્ [20.12.6]> ઇતિ પરિદધાતિ । પરયા યજતિ ॥
<3.12.15> (22.15) અચ્છાવાકભક્ષાદ્ આદિત્યગ્રહહોમં <યદ્ દેવા દેવહેડનમ્ [6.114-115]> ઇતિ દ્વાભ્યામ્ । પવમાનસર્પણાન્તમ્ ॥
<3.12.16> (22.16) આશિરં પૂતભૃત્યાસિચ્યમાનમ્ <આશીર્ણ ઊર્જમ્ [2.29.3]> ઇત્ય્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.12.17> (22.17) પવમાનાય પ્રસૌતિ <સુદિતિર્ અસ્ય્ આદિત્યેભ્યસ્ ત્વાદિત્યાન્ જિન્વ [પ્બ્ 1.9.11, ગ્બ્ 2.2.1]> ઇતિ
<3.12.18> (22.18) અવદાનહોમમ્ આગ્નેયમ્ ॥
<3.12.19> (22.19) ઐન્દ્રાગ્નમ્ ઉક્થ્યે । ઐન્દ્રં ષોડશિનિ । સારસ્વતમ્ અતિરાત્રે ॥
<3.12.20> (22.20) પશ્વ્ એકાદશિન્યામ્ આગ્નેયં સાઉમ્યં વૈષ્ણવં સારસ્વતં પૌષ્ણમ્ બાર્હસ્પત્યં વૈશ્વદેવમ્ ઐન્દ્રમ્ ઐન્દ્રાગ્નં સાવિત્રં વારુણમ્ ॥
<3.12.21> (22.21) સવનીયહોમાદિ । <ઇન્દ્રશ્ ચ સોમં પિબતં બૃહસ્પતે [20.13.2-3]> ઇતિ પ્રસ્થિતયાજ્યાઃ । હોમાન્ ઐન્દ્રં મૈત્રાવરુણમ્ ઐન્દ્રાબાર્હસ્પત્યં મારુતં ત્વાષ્ટ્રમ્ ઐન્દ્રાવૈષ્ણવમ્ આગ્નેયમ્ ॥
<3.12.22> (22.22) હવિર્ધાને યથાચમસં દક્ષિણતઃ સ્વેભ્ય ઉપાસનેભ્યસ્ ત્રીંસ્ત્રીન્ પુરોડાશસંવર્તાન્ <એતત્ તે પ્રતતામહ [18.4.75]> ઇતિ નિપૃણન્તિ ॥
<3.12.23> (22.23) <અત્ર પિતરઃ [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 88.18, ચ્f. વ્સ્મ્ 2.31, મન્બ્ 2.3.6 એત્ચ્.]> ઇતિ જપિત્વા <એતં ભાગમ્ [6.122.1]> <એતં સધસ્થાઃ [6.123.1]> <શ્યેનો નૃચક્ષાઃ [7.42.2]> ઇત્ય્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.13.1> (23.1) આગ્નીધ્રીયે હવિરુચ્છિષ્ટં ભક્ષયન્તિ ॥
<3.13.2> (23.2) સાવિત્રગ્રહહોમમ્ ॥
<3.13.3> (23.3) વૈશ્વદેવયાજ્યાયાઃ । ધિષ્ણ્યહોમાત્ <ઐભિર્ અગ્ને [20.13.4]> ઇત્ય્ ઉપાંશુ પાત્નીવતસ્યાગ્નીધ્રો યજતિ ॥
<3.13.4> (23.4) તસ્ય હોમમ્ ॥
<3.13.5> (23.5) નેષ્ટુર્ ઉપસ્થે ધિષ્ણ્યાન્તે વાસીનો ભક્ષયતિ ॥
<3.13.6> (23.6) અગ્નિષ્ટોમસામ્ને હોત્રે પ્રસૌતિ <ઓજો ઽસિ પિતૃભ્યસ્ ત્વા પિતૄન્ જિન્વ [પ્બ્ 1.9.12, ત્સ્ 3.5.2.3, ગ્બ્ 2.2.13]> ઇતિ ॥
<3.13.7> (23.7) <ધ્રુવં ધ્રુવેણ [7.94.1]> ઇતિ ધ્રુવમ્ અવનીયમાનમ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.13.8> (23.8) આગ્નિમારુતયાજ્યાહોમં <પ્રતિ ત્યં ચારુમ્ અધ્વરમ્ [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 127.7, પ્સ્ 6.17.1, ઋવ્ 1.19.1]> ઇતિ સંપ્રેષિત આગ્નીધ્ર ઇત્ય્ ઉક્તમ્ ॥
<3.13.9> (23.9) હારિયોજનહોમમ્ <આ મન્દ્રૈઃ [7.117.1]> ઇતિ ॥
<3.13.10> (23.10) તેનૈવ નિષ્ક્રામન્તિ ॥
<3.13.11> (23.11) આગ્નીધ્રીયે સર્વપ્રાયશ્ચિત્તીયાન્ જુહોતિ ॥
<3.13.12> (23.12) અગ્નૌ શાકલાન્ સર્વે । <દેવકૃતસ્યૈનસો ઽવયજનમ્ અસિ સ્વાહા । પિતૃકૃતસ્ય । મનુષ્યકૃતસ્ય । આત્મકૃતસ્ય । અનાજ્ઞાતાજ્ઞાતકૃતસ્ય ॥ [ત્સ્ 3.2.5.7, પ્બ્ 1.6.10]> <યદ્ વો દેવાશ્ ચકૃમ જિહ્વયા ગુરુ મનસો વા પ્રયુતી દેવહેડનમ્ । અરાવા યો નો અભિ દુચ્છુનાયતે તસ્મિંસ્ તદ્ એનો વસવો નિ ધત્તન [ઋવ્ 10.37.12]> ઇતિ ॥ દેવહેડનસ્ય સૂક્તાભ્યાં ચ ॥
<3.13.13> (23.13) દ્રોણકલશાદ્ ધાના હસ્ત આદાય ભસ્માન્તે નિવપન્તે ॥
<3.13.14> (23.14) ચાત્વાલાદ્ અપરેણાધ્વર્ય્વાસાદિતાન્ અપ્સુસોમચમસાન્ વૈષ્ણવ્યર્ચા નિનયન્તિ ॥
<3.13.15> (23.15) <ઉભા કવી યુવાના સત્યાદા ધર્મણસ્ પરિ । સત્યસ્ય ધર્મણા વિ સખ્યાનિ સૃજામહે [આપ્શ્સ્ 13.18.2 એત્ચ્.]> ઇતિ સખ્યાનિ વિસૃજન્તે ॥
<3.13.16> (23.16) <સં સખ્યાનિ> ઇતિ સંસૃજન્તે ઽહર્ગણે પ્રાગ્ ઉત્તમાત્ ॥
<3.13.17> (23.17) આગ્નીધ્રીયે દધિ ભક્ષયન્તિ <દધિક્રાવ્ણઃ [20.137.3]> ઇતિ ॥
<3.13.18> (23.18) પત્નીસંયાજેભ્યઃ શાલામુખીયમ્ ઉપવિશતિ ॥
<3.13.19> (23.19) દક્ષિણાસંચરેણાહવનીયમ્ અપરેણાતિવ્રજ્ય સમિષ્ટયજુર્ભ્યઃ સંસ્થિતહોમાન્ જુહોતિ ॥
<3.13.20> (23.20) અપ્સ્વ્ અવભૃથેષ્ટ્યામ્ <અપ્સુ તે [7.83.1]> ઇતિ પુરસ્તાદ્ધોમાન્ । સાવિકાન્ સંસ્થિતહોમાન્ । વારુણં <ત્વં નો અગ્ને [3.20.5]> <સ ત્વં નઃ [20.46.3]> ઇતિ ॥
<3.13.21> (23.21) ઇડાન્તાનુયાજાન્તૈકે ॥
<3.13.22> (23.22) સોમલિપ્તાનિ દધ્નાભિજુહોત્ય્ <અભૂદ્ દેવઃ [વૈત્સ્ 16.15]> દ્રપ્સવત્યો <યત્ તે ગ્રાવા [વૈત્સ્ 24.1]> ઇત્ય્ એતૈઃ ॥
<3.14.1> (24.1) <યત્ તે ગ્રાવા બાહુચ્યુતો અચુચ્યોન્ નરો યદ્ વા તે હસ્તયોર્ અધુક્ષન્ । તત્ ત આપ્યાયતાં તત્ તે નિષ્ટ્યાયતાં સોમ રાજન્ ॥ યત્ તે ગ્રાવ્ણા ચિચ્છિદુઃ સોમ રાજન્ પ્રિયાણ્ય્ અઙ્ગા સુકૃતા પુરૂણિ । તત્ સંધત્સ્વાજ્યેનોત વર્ધયસ્વાનાગસો યથા સદમ્ ઇત્ સંક્ષિયેમ ॥ યાં તે ત્વચં બિભિદુર્ યાં ચ યોનિં યદ્ વા સ્થાનાત્ પ્રચ્યુતો યદિ વાસુતો ઽસિ । ત્વયા સોમ કૢપ્તમ્ અસ્માકમ્ એતદ્ ઉપ નો રાજન્ સુકૃતે હ્વયસ્વ । સં પ્રાણાપાનાભ્યાં સમ્ ઉ ચક્ષુષા સં શ્રોત્રેણ ગચ્છસ્વ સોમ રાજન્ । યત્ તે વિરિષ્ટં સમુ તત્ ત એતજ્ જાનીતાન્ નઃ સંગમને પથીનામ્ ॥ અહાઃ શરીરં પયસા સમેત્ય્ અન્યો અન્યો ભવતિ વર્ણો અસ્ય । તસ્મૈ ત ઇન્દો હવિષા વિધેમ વયં સ્યામ પતયો રયીણામ્ ॥ અભિક્ષરન્તિ જુહ્વો ઘૃતેનાઙ્ગા પરૂંષિ તવ વર્ધયન્તિ । તસ્મૈ તે સોમ નમ ઇદ્ વષટ્ ચોપ નો રાજન્ સુકૃતે હ્વયસ્વ [પ્સ્ 2.39]> ॥
<3.14.2> (24.2) કૃષ્ણાજિનં નિધાય સંપ્રોક્ષતિ ॥
<3.14.3> (24.3) અપાં સૂક્તૈર્ ઇત્યાદ્ય્ ઉપસ્પર્શનાન્તમ્ ॥ [કૌશ્સ્ 7.14]
<3.14.4> (24.4) <ઉદ્ વયમ્ [7.53.7]> ઇત્ય્ ઉત્ક્રામન્તિ ॥
<3.14.5> (24.5) <અપામ સોમમ્ [અથર્વશિરસુપ્ 3, ઋવ્ 8.48.3, ત્સ્ 3.2.4.5]> <અગન્મ સ્વર્ [16.9.3]> ઇત્ય્ આવ્રજન્તિ ॥
<3.14.6> (24.6) <અપો દિવ્યાઃ [7.89.1]> ઇત્ય્ આહવનીયમ્ ઉપતિષ્ઠન્તે ॥
<3.14.7> (24.7) વિમુઞ્ચામીત્યાદિ માર્જનાન્તમ્ ॥ [કૌશ્સ્ 6.11-13]
<3.14.8> (24.8) ઉદયનીયા પ્રાયણીયાવત્ । પથ્યાયાશ્ ચતુર્થમ્ ॥
<3.14.9> (24.9) અન્તસંસ્થા ॥
<3.14.10> (24.10) અનૂબન્ધ્યાયામ્ અપરાજિતાયાં તિષ્ઠન્ત્યાં <સપત્નહનમ્ [9.2.1]> ઇતિ કામં નમસ્કરોતિ ॥
<3.14.11> (24.11) યૂપૈકાદશિની ચેદ્ વપામાર્જના ત્વાષ્ટ્રઃ પશુઃ ॥
<3.14.12> (24.12) પર્યગ્નિકૃતસ્યોત્સર્ગઃ ॥
<3.14.13> (24.13) અસ્યાજ્યાવદાનહોમમ્ । વશાપશુપુરોડાશાદ્ દેવિકાહવીંષિ ॥
<3.14.14> (24.14) <અયં તે યોનિઃ [3.20.1]> ઇત્ય્ અરણ્યોર્ અગ્નિં સમારોપ્યમાણમ્ અનુમન્ત્રયતે । <યા તે અગ્ને યજ્ઞિયા તનૂસ્ તયા મે હ્ય્ આરોહ તયા મે હ્ય્ આવિશ । અયં તે યોનિઃ> ઇત્ય્ આત્મન્ ॥ [ગ્બ્ 2.4.9]
<3.14.15> (24.15) <અપમિત્યમ્ અપ્રતીત્તમ્ [6.117.1]> ઇતિ વેદિમ્ ઉપોષ્યમાણામ્ ॥
<3.14.16> (24.16) સક્તુહોમે <વિશ્વલોપ વિશ્વદાવસ્ય ત્વાસન્ જુહોમિ [ત્સ્ 3.3.8.2, ગ્બ્ 2.4.8]> ઇત્ય્ આહ ॥
<3.14.17> (24.17) <યો અગ્નૌ [7.87.1]> ઇતિ નમસ્કૃત્ય તેનૈવ નિષ્ક્રામન્તિ ॥
<3.14.18> (24.18) <ઉપાવરોહ [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 40.13, ચ્f. ત્બ્ 2.5.8.8 એત્ચ્.]> ઇતિ મથ્યમાનમ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<3.14.19> (24.19) ઇત્ય્ અગ્નિષ્ટોમઃ ॥
<3.14.20> (24.20) અલ્પસ્વ એકગુનાપિ યજેત યજેત ॥
<4.1.1> (25.1) અગ્નિષ્ટોમસામ્નો હોત્રે ષોડશિસ્તોત્રેણાત્યગ્નિષ્ટોમે । ઉક્થ્યે મૈત્રાવરુણાદિભ્યઃ પ્રસૌતિ <તન્તુર્ અસિ પ્રજાભ્યસ્ ત્વા પ્રજાં જિન્વ । રેવદ્ અસ્ય્ ઓષધીભ્યસ્ ત્વૌષષીર્ જિન્વ । પૃતનાષાડ્ અસિ પશુભ્યસ્ ત્વા પશૂન્ જિન્વ [ચ્f. પ્બ્ 1.10.1-3, ગ્બ્ 2.2.13]> ઇતિ ॥
<4.1.2> (25.2) એતેષાં યાજ્યાહોમાન્ <ઇન્દ્રાવરુણા સુતપૌ [7.58.1]> <બૃહસ્પતિર્ નઃ [7.51]> <ઉભા જિગ્યથુઃ [7.44]> ઇતિ ॥
<4.1.3> (25.3) <વયમ્ ઉ ત્વામ્ અપૂર્વ્ય [20.14.2]> <યો ન ઇદમ્ ઇદં પુરા [20.14.3]> ઇતિ સ્તોત્રિયાનુરુપૌ ॥
<4.1.4> (25.4) સ્તોત્રિયસ્ય પ્રથમાં શસ્ત્વા તસ્યા ઉત્તમં પાદં દ્વિતીયસ્યાઃ પૂર્વેણ સંધાયાવસાય દ્વિતીયેન દ્વિતીયાં શંસતિ । તસ્યા એવોત્તમમ્ ઉત્તરેણ સંધાયાવસાયોત્તમેન તૃતીયામ્ ॥
<4.1.5> (25.5) એવં કાકુભાનાં સ્તોત્રિયાનુરૂપાણાં પ્રગ્રથનમ્ ॥
<4.1.6> (25.6) ઇતઃ પચ્છઃ શંસતિ ॥
<4.1.7> (25.7) <પ્ર મંહિષ્ઠાય બૃહતે બૃહદ્રયે [20.15]> ઇત્ય્ ઉક્થમુખમ્ ॥
<4.1.8> (25.8) <ઉદપ્રુતો ન વયો રક્ષમાણાઃ [20.16]> ઇતિ બાર્હસ્પત્યં સાંશંસિકમ્ ॥
<4.1.9> (25.9) <અચ્છા મ ઇન્દ્રં મતયઃ સ્વર્વિદઃ [20.17.1]> ઇતિ પર્યાસઃ ॥
<4.1.10> (25.10) ઇત્ય્ ઐકાહિકાનામ્ ઉત્તમયા પરિદધાતિ ॥
<4.1.11> (25.11) પરયા યજતિ ॥
<4.1.12> (25.12) ષોડશિનિ ગ્રહમ્ ઉપતિષ્ઠન્તે <ય આ બભૂવ ભુવનાનિ વિશ્વા યસ્માદ્ અન્યન્ ન પરં કિં ચનાસ્તિ । પ્રજાપતિઃ પ્રજાભિઃ સંવિદાનસ્ ત્રીણિ જ્યોતીંષિ દધતે સ ષોડશી [ચ્f. વ્સ્મ્ 32.5, પ્બ્ 12.13.32; પ્સ્ 18.25.10દ્, પ્સ્ 16.151.9ચ્દ્]> ઇતિ
<4.1.13> (25.13) હોત્રે પ્રસૌત્ય્ <અભિજિદ્ અસિ યુક્તગ્રાવેન્દ્રાય ત્વેન્દ્રં જિન્વ [ત્સ્ 3.5.2.4, પ્બ્ 1.10.4]> ઇતિ ॥
<4.1.14> (25.14) ષોડશિગ્રહસ્ય <ઇન્દ્ર જુષસ્વ [2.5.1]> ઇતિ । <ઇન્દ્ર ષોડશિન્ન્ ઓજસ્વાંસ્ ત્વં દેવેષ્વ્ અસિ । ઓજસ્વન્તં મામ્ આયુષ્મન્તં મનુષ્યેષુ કૃણુહિ । તસ્ય ત ઉપહૂતસ્યોપહૂતો ભક્ષયામિ [આશ્વ્શ્સ્ 6.3.22]> ઇતિ ભક્ષયન્તિ । દ્વૌ દ્વૌ ત્રયશ્ છન્દોગાઃ ॥
<4.1.15> (25.15) ઘર્મવત્ સત્ત્રે ॥
<4.2.1> (26.1) અતિરાત્રે હોત્રાદિભ્યઃ પ્રસૌત્ય્ <અધિપતિર્ અસિ પ્રાણાય ત્વા પ્રાણં જિન્વ । ધરુણો ઽસ્ય્ અપાનાય ત્વાપાનં જિન્વ । સંસર્પો ઽસિ ચક્ષુષે ત્વા ચક્ષુર્ જિન્વ । વયોધા અસિ શ્રોત્રાય ત્વા શ્રોત્રં જિન્વ [ચ્f. ત્સ્ 4.4.1.2-3, ક્સ્ 17.7, પ્બ્ 1.10.5-9, ગ્બ્ 2.2.14]> ઇતિ ॥
<4.2.2> (26.2) હોમાન્ ઐન્દ્રાન્ । આશ્વિનાદ્ આશ્વિનમ્ ॥
<4.2.3> (26.3) સ્તોત્રિયાનુરૂપયોઃ પ્રથમાનિ પદાનિ પુનરાદાયમ્ અર્ધર્ચશસ્યવચ્ છંસતિ । મધ્યમે પર્યાયે મધ્યમાન્ય્ ઉત્તમ ઉત્તમાનિ ॥
<4.2.4> (26.4) પ્રાતઃસવનવદ્ આહાવોક્થસંપદાવ્ અસ્વરૌ ॥
<4.2.5> (26.5) <વયમ્ ઉ ત્વા તદ્ ઇદ્ અર્થાઃ [20.18.1-3]> <વયમ્ ઇન્દ્ર ત્વાયવઃ [20.18.4]> ઇતિ સ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ॥
<4.2.6> (26.6) ઊર્ધ્વં સર્વત્ર ત્રીણિ સૂક્તાનિ । અન્ત્યં પચ્છઃ પર્યાસઃ ॥
<4.2.7> (26.7) <ય ઉદ્ ઋચિ [20.21.11]> ઇતિ પરિધાનીયા । <અપ્સુ ધૂતસ્ય [20.33.1]> ઇતિ યાજ્યા ॥
<4.2.8> (26.8) મધ્યમે <ત્રિવૃદ્ અસિ ત્રિવૃતે ત્વા ત્રિવૃતં જિન્વ । પ્રવૃદ્ અસિ પ્રવૃતે ત્વા પ્રવૃતં જિન્વ । સ્વવૃદ્ અસિ સ્વવૃતે ત્વા સ્વવૃતં જિન્વ । અનુવૃદ્ અસ્ય્ અનુવૃતે ત્વાનુવૃતં જિન્વ [ચ્f. ત્સ્ 4.4.1.3, પ્બ્ 1.10.9, ક્સ્ 37.17, ગ્બ્ 2.2.14]> ઇતિ ॥
<4.2.9> (26.9) <અભિ ત્વા વૃષભા સુતે [20.22.1-3]> <અભિ પ્ર ગોપતિં ગિરા [20.22.4-6]> ઇતિ સ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ॥
<4.2.10> (26.10) <બર્હિર્ વા યત્ સ્વપત્યાય [20.25.6]> ઇતિ પરિધાનીયા । <પ્રોગ્રાં પીતિમ્ [20.25.7]> ઇતિ યાજ્યા ॥
<4.2.11> (26.11) ઉત્તમે <આરોહો ઽસ્ય્ આરોહાય ત્વારોહં જિન્વ । પ્રરોહો ઽસિ પ્રરોહાય ત્વા પ્રરોહં જિન્વ । સંરોહો ઽસિ સંરોહાય ત્વા સંરોહં જિન્વ । અનુરોહો ઽસ્ય્ અનુરોહાય ત્વાનુરોહં જિન્વ [ચ્f. ત્સ્ 4.4.1.3, પ્બ્ 1.10.10, ગ્બ્ 2.2.14]> ઇતિ ॥
<4.2.12> (26.12) <યોગેયોગે તવસ્તરમ્ [20.26.1-3]> <યુઞ્જન્તિ બ્રધ્નમ્ અરુષમ્ [20.26.4-6]> ઇતિ સ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ॥
<4.2.13> (26.13) <અપાઃ પૂર્વેષામ્ [20.32.3]> ઇતિ પરિધાનીયા । <ઊતી શચીવઃ [20.33.3]> ઇતિ યાજ્યા ॥
<4.2.14> (26.14) હોત્ર આશ્વિનાય પ્રસૌતિ <વસુકો ઽસિ વસ્યષ્ટિર્ અસિ વેષશ્રીર્ અસિ । વસુકાય ત્વા વસ્યષ્ટ્યૈ ત્વા વેષશ્રિયૈ ત્વા । વસુકં જિન્વ વસ્યષ્ટિં જિન્વ વેષશ્રિયં જિન્વ [ચ્f. ત્સ્ 4.4.1.3, પ્બ્ 1.10.11, ક્સ્ 37.17, ગ્બ્ 2.2.14]> ઇતિ ॥
<4.2.15> (26.15) એવં ચતુઃસંસ્થો જ્યોતિષ્ટોમો ઽત્યગ્નિષ્ટોમવર્જમ્ ॥
<4.2.16> (26.16) એષ સોમાનાં પ્રકૃતિઃ ॥
<4.3.1> (27.1) વાજપેયઃ શરદિ ॥
<4.3.2> (27.2) સર્વઃ સપ્તદશ ॥
<4.3.3> (27.3) હિરણ્યસ્રજ ઋત્વિજઃ ॥
<4.3.4-5> (27.4-5) મરુત્વતીયાદ્ બાર્હસ્પત્યેષ્ટિર્ આજ્યભાગાદીડાન્તા ॥
<4.3.6> (27.6) યૂપમ્ આરોહ્યમાણો યજમાન આહ <દેવસ્ય સવિતુઃ સવે સ્વર્ગં વર્ષિષ્ઠં નાકં રુહેયમ્ [ગ્બ્ 2.5.8]> <પૃષ્ઠાત્ પૃથિવ્યા અહમ્ [4.14.3-5]> ઇતિ ॥
<4.3.7> (27.7) આરૂઢઃ <યાવત્ તે [12.1.33]> ઇતિ વીક્ષતે ॥
<4.3.8> (27.8) અવરુહ્ય <ભૂમે માતઃ [12.1.63]> ઇતિ યૂપવાસાંસિ બ્રહ્મણે દદાતિ ॥
<4.3.9> (27.9) તીર્થદેશે રથચક્રમ્ આરુહ્યાપરાજિતાભિમુખો ઽશ્વરથાન્ ઈક્ષમાણ આસીનો વાજસામાભિગાયતિ ત્રિઃ <આવિર્ મર્યા આ વાજં વાજિનો ઽગ્મન્ । દેવસ્ય સવિતુઃ સવે સ્વર્ગમ્ અર્વન્તો જયેમ [સ્વ્ 1.435]> ઇતિ ॥
<4.3.10> (27.10) <તદ્ વો ગાય [20.78.1]> ઇતિ સ્તોત્રિયઃ ॥
<4.3.11> (27.11) અભિપ્લવસ્તોત્રિયાન્ આવપતે ॥
<4.3.12> (27.12) માધ્યંદિને <ઇન્દ્ર ક્રતું ન આ ભર [20.79.1-2]> ઇતિ સ્તોત્રિયઃ । <ઇન્દ્ર જ્યેષ્ઠમ્ [20.80.1-2]> <ઉદ્ ઉ ત્યે મધુમત્તમાઃ [20.59.1-2]> ઇતિ વા ॥
<4.3.13> (27.13) <કન્ નવ્યો અતસીનામ્ [20.50.1-2]> ઇતિ સામપ્રગાથઃ ॥
<4.3.14> (27.14) અહીનસૂક્તમ્ આવપતે ॥
<4.3.15> (27.15) તૃતીયસવને <ય એક ઇદ્ વિદયતે [20.63.4-6]> <ય ઇન્દ્ર સોમપાતમઃ [20.63.7-9]> ઇત્ય્ ઉક્થસ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ॥
<4.3.16> (27.16) ઊર્ધ્વં ષોડશિનો હોત્રે <નાભુર્ અસિ સપ્તદશ પ્રજાપતિર્ અસિ પ્રજાપતયે ત્વા પ્રજાપતિં જિન્વ [ચ્f. ગ્બ્ 2.2.13]> ઇતિ ॥
<4.3.17> (27.17) બૃહસ્પતિસવં પરિયજ્ઞમ્ એકે ॥
<4.3.18> (27.18) અપ્તોર્યામ્ણિ ગર્ભકારં શંસતિ ॥
<4.3.19> (27.19) <યુઞ્જન્તિ બ્રધ્નમ્ અરુષમ્ [20.26.4-6]> ઇતિ સ્તોત્રિયમ્ । અભિતઃ <આ યાહિ [20.3.1-3]> ઇતિ ॥
<4.3.20> (27.20) <ભિન્ધિ વિશ્વા અપ દ્વિષઃ [20.43.1-3]> ઇત્ય્ અનુરૂપમ્ । અભિતઃ <આ નો યાહિ [20.4.1-3]> ઇતિ ॥
<4.3.21> (27.21) વાજપેયવદ્ આવાપઃ ॥
<4.3.22> (27.22) માધ્યંદિને <યદ્ દ્યાવ ઇન્દ્ર તે શતમ્ [20.81.1-2]> <યદ્ ઇન્દ્ર યાવતસ્ ત્વમ્ [20.82.1-2]> ઇતિ સ્તોત્રિયાનુરૂપાવ્ અભિતઃ સ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ॥
<4.3.23> (27.23) સામપ્રગાથાત્ <ઇન્દ્ર ત્રિધાતુ શરણમ્ [20.83.1-2]> ઇતિ સામપ્રગાથઃ ॥
<4.3.24> (27.24) સુકીર્તિવૃષાકપી સામસૂક્તમ્ અહીનસૂક્તમ્ આવપતે ॥
<4.3.25> (27.25) તૃતીયસવને <સુરૂપકૃત્નુમ્ ઊતયે [20.57.1-3]> <શુષ્મિન્તમં ન ઊતયે [20.57.4-6]> ઇતિ સ્તોત્રિયાનુરૂપાવ્ અભિતઃ સ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ॥
<4.3.26> (27.26) શેષં પૃષ્ઠ્યષષ્ઠવત્ સાતિરાત્રમ્ ॥
<4.3.27> (27.27) અતિરિક્તોક્થેષુ હોત્રાદિભ્યઃ પ્રસૌત્ય્ <આક્રમો ઽસ્ય્ આક્રમાય ત્વાક્રમં જિન્વ । સંક્રમો ઽસિ સંક્રમાય ત્વા સંક્રમં જિન્વ । ઉત્ક્રમો ઽસ્ય્ ઉત્ક્રમાય ત્વોત્ક્રમં જિન્વ । ઉત્ક્રાન્તિર્ અસ્ય્ ઉત્ક્રાન્ત્યૈ ત્વોત્ક્રાન્તિં જિન્વ [વ્સ્મ્ 15.9, પ્બ્ 1.10.12, ગ્બ્ 2.2.14]> ઇતિ ॥
<4.3.28> (27.28) <તમ્ ઇન્દ્રં વાજયામસિ [20.47.1-3]> <મહા;મ્ ઇન્દ્રો ય ઓજસા [20.138.1-3]> ઇતિ સ્તોત્રિયાનુરુપૌ । ઉત્તરૌ વા ॥
<4.3.29> (27.29) <આ નૂનમ્ અશ્વિના યુવમ્ [20.139]> <તં વાં રથમ્ [20.143]> ઇતિ સૂક્તે । પૂર્વસ્ય દશમીં દ્વાદશીમ્ ઉત્તરં ચ પચ્છઃ ॥
<4.3.30> (27.30) <મધુમતીર્ ઓષધીઃ [20.143.8]> ઇતિ પરિધાનીયા । ઉત્તરા યાજ્યુત્તરા યાજ્યા ॥
<5.1.1> (28.1) કામમ્ અપ્રથમયજ્ઞે ઽગ્નિઃ ॥
<5.1.2> (28.2) સમહાવ્રતે નિત્યમ્ ॥
<5.1.3> (28.3) ફાલ્ગુન્યામ્ । સત્ત્રે પૌષ્યાં તદ્ગુણાનુરોધાત્ ॥
<5.1.4> (28.4) પ્રાજાપત્યે પશૌ સમિધ્યમાનવતીમ્ અનુ <સમાસ્ ત્વાગ્ને [2.6]> ઇતિ જપતિ ॥
<5.1.5> (28.5) <ય આત્મદાઃ [4.2.1]> ઇત્ય્ અવદાનાનામ્ ॥
<5.1.6> (28.6) અષ્ટમ્યામ્ ઉખા સંભરણીયા ॥
<5.1.7> (28.7) અષ્ટગૃહીતસ્યર્ચા સ્તોમમ્ ઇતિ ॥ [કૌશ્સ્ 5.7]
<5.1.8> (28.8) <પરિ ત્વાગ્ને [7.71.1]> ઇતિ મૃત્પિણ્ડં પરિલિખ્યમાનમ્ ॥
<5.1.9> (28.9) <પુરીષ્યો ઽસિ [ત્સ્ 4.1.3.2-3, વૈત્સ્ 5.14]> ઇત્ય્ અભિમૃશ્યમાનમ્ ॥
<5.1.10> (28.10) <ત્વામ્ અગ્ને [2.6.3]> ઇતિ પુષ્કરપર્ણે નિધીયમાનમ્ ॥
<5.1.11> (28.11) <આપો હિ ષ્ઠા [1.5.1-4]> ઇતિ પલાશફાણ્ટેનાભિષિચ્યમાનમ્ ॥
<5.1.12> (28.12) <પૃથિવીં ત્વા પૃથિવ્યામ્ [12.3.22-23]> ઇત્ય્ ઉખાં ક્રિયમાણામ્ । પુનઃકરણ ઇતિ ભાગલિઃ ॥
<5.1.13> (28.13) તૃતીયયા પચ્યમાનામ્ ॥
<5.1.14> (28.14) આમાવાસ્યેનેષ્ટે । દીક્ષણીયાયાં વૈશ્વાનરાદિત્યયોશ્ ચ । <યદ્ અગ્ને યાનિ કાનિ ચિદ્ [19.64.3]> ઇત્ય્ ઉખ્યે સમિધ આધીયમાનાઃ ॥
<5.1.15> (28.15) <સંશિતં મે [3.19]> ઇત્ય્ ઉખ્યમ્ ઉન્નીયમાનમ્ ॥
<5.1.16> (28.16) <આ ત્વાહાર્ષમ્ [6.87.1]> ઇત્ય્ ઉન્નીતમ્ ॥
<5.1.17> (28.17) <ઉદ્ ઉત્તમમ્ [7.83.3]> ઇતિ પાશાન્ ઉન્મુચ્યમાનાન્ ॥
<5.1.18> (28.18) સંવત્સરમ્ ઉખ્યં બિભર્તિ । સદ્યો વા ॥
<5.1.19> (28.19) <આ નો ભર [5.7]> ઇતિ વનીવાહને વાચયતિ ॥
<5.1.20> (28.20) <ગર્ભો અસ્ય્ ઓષધીનામ્ [5.25.7]> ઇત્ય્ ઉખ્યં ભસ્માપ્સ્વ્ ઓપ્યમાનમ્ ॥
<5.1.21> (28.21) <સહ રય્યા નિવર્તસ્વ [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 72.14, પ્સ્ 1.41.3-4]> ઇતિ દ્વાભ્યામ્ ઉપ્તમ્ આદીયમાનમ્ ॥
<5.1.22> (28.22) <પુનસ્ ત્વા [12.2.6]> ઇત્ય્ ઉખ્યે સમિધ આધીયમાનાઃ ॥
<5.1.23> (28.23) દીક્ષાન્તે <વિ મિમીષ્વ [13.1.27]> ઇતિ વેદ્યગ્નિ મિમાનમ્ ॥
<5.1.24> (28.24) <અપેત વીત []18.1.55> ઇતિ ગાર્હપત્યમ્ ઉદુહ્યમાનમ્ ॥
<5.1.25> (28.25) <અયં તે યોનિઃ [3.20.1]> ઇતિ ગાર્હપત્યેષ્ટકા નિધીયમાનાઃ ॥
<5.1.26> (28.26) <નમો ઽસ્તુ તે નિરૃતે [6.63.2]> ઇતિ પિત્ર્યુપવીતી નૈરૃતીઃ ॥
<5.1.27> (28.27) <યત્ તે દેવી [6.63.1]> ઇતિ શિક્યાસન્દીરુક્મપાશાન્ નૈરૃત્યાં પ્રાસ્તાન્ ॥
<5.1.28> (28.28) અનપેક્ષમાણા એત્ય <નિવેશનઃ સંગમનઃ [10.8.42]> ઇત્ય્ ઐન્દ્ર્યા ગાર્હપત્યમ્ ઉપતિષ્ઠન્તે ॥
<5.1.29> (28.29) પ્રાયણીયાદિ ॥
<5.1.30> (28.30) <સીરા યુઞ્જન્તિ [3.17.1-2અ]> ઇતિ સીરં યુજ્યમાનમ્ ॥
<5.1.31> (28.31) <લાઙ્ગલં પવીરવત્ [3.17.3]> ઇતિ કર્ષમાણમ્ ॥
<5.1.32> (28.32) <કૃતે યોનૌ [3.17.2બ્ચ્દ્]> ઇત્ય્ ઓષધીર્ આવપન્તમ્ ॥
<5.1.33> (28.33) <બ્રહ્મ જજ્ઞાનમ્ [4.1.1]> ઇતિ રુક્મં નિધીયમાનમ્ ॥
<5.1.34> (28.34) <હિરણ્યગર્ભઃ [4.2.7]> ઇતિ હિરણ્યપુરુષમ્ ॥
<5.2.1> (29.1) <મધુ વાતાઃ [સકલ અત્ કૌશ્સ્ 91.1, પ્સ્ 19.45.5-7]> ઇતિ કૂર્મમ્ અભ્યજ્યમાનમ્ ॥
<5.2.2> (29.2) <વિષ્ણોઃ કર્માણિ [7.26.6]> ઇત્ય્ ઉલૂખલમુસલં નિધીયમાનમ્ ॥
<5.2.3> (29.3) <અજો હિ [4.14.1]> ઇત્ય્ અજશિરઃ ॥
<5.2.4> (29.4) પૂર્વાહ્ણિકીર્ ઉપસદો ઽનુ ચિતીશ્ ચિન્વન્તિ ॥
<5.2.5> (29.5) <વાર્ત્રહત્યાય શવસે [20.19.1]> <વિ ન ઇન્દ્ર [1.21.2]> <મૃગો ન ભીમઃ [7.84.3]> <વૈશ્વાનરો ન ઊતયે [6.35.1]> ઇતિ ચિતિંચિતિં પુરીષાચ્છન્નામ્ ॥
<5.2.6> (29.6) <અગ્ને જાતાન્ [7.34.1, 7.35.1]> ઇતિ દ્વાભ્યાં પઞ્ચમ્યાં ચિતાવ્ અસપત્નેષ્ટકા નિધીયમાનાઃ ॥
<5.2.7> (29.7) એકાન્નત્રિંશત્સ્તોમભાગૈઃ સ્તોમભાગિકીઃ ॥
<5.2.8> (29.8) <ત્વામ્ અગ્ને પુષ્કરાદ્ અધિ [ત્સ્ 4.1.3.2, વૈત્સ્ 5.14]> ઇતિ ગાયત્રીઃ । <અબોધ્ય્ અગ્નિઃ [13.2.46]> ઇતિ ત્રૈષ્ટુભીઃ । <સં સમિદ્ [6.63.4]> ઇત્ય્ આનુષ્ટુભીઃ । <અગ્નિં હોતારં મન્યે [20.67.3]> ઇત્ય્ અતિચ્છાન્દસીઃ । ગાર્હપત્ય ઉક્થમ્ ॥
<5.2.9> (29.9) <અયમ્ અગ્નિઃ સત્પતિઃ [7.62.1]> <યેના સહસ્રમ્ [9.5.17]> ઇતિ પુનશ્ચિતૌ ॥
<5.2.10> (29.10) <મા નો દેવાઃ [6.56.1]> <ભવાશર્વૌ મૃડતમ્ [11.2.1]> <યસ્ તે સર્પઃ [12.1.46]> ઇતિ રૌદ્રાન્ ॥
<5.2.11> (29.11) <અશ્મવર્મ મે [5.10.1-7]> ઇતિ પરિશ્રિતઃ ॥
<5.2.12> (29.12) હવનપ્રાસનાદ્ આગ્નીધ્રઃ <યા આપો દિવ્યાઃ [4.8.5]> ઇતિ ચિતિં પરિષિઞ્ચતિ ॥
<5.2.13> (29.13) <ઇદં વ આપઃ [3.13.7]> <હિમસ્ય ત્વા [6.106.3]> <ઉપ દ્યામ્ ઉપ વેતસમ્ [18.3.5]> <અપામ્ ઇદમ્ [6.106.2]> ઇતિ મણ્ડૂકાવકાવેતસૈર્ દક્ષિણાદિ પ્રતિદિશં વિકૃષ્યમાણામ્ ॥
<5.2.14> (29.14) <યો વિશ્વચર્ષણિઃ [13.2.26]> ઇત્ય્ ઔપવસથ્યે ષોડશગૃહીતાર્ધસ્ય । <સ નઃ પિતા જનિતા [2.1.3]> ઇત્ય્ ઉત્તરાર્ધસ્ય ॥
<5.2.15> (29.15) <ઉદ્ એનમ્ ઉત્તરં નય [6.5.1]> ઇતિ સમિધ આધીયમાનાઃ ॥
<5.2.16> (29.16) સંપ્રેષિતો ઽપ્રતિરથં જપતિ ॥
<5.2.17> (29.17) <ક્રમધ્વમ્ અગ્નિના [4.14.2-5]> ઇતિ ચતસૃભિશ્ ચિતિમ્ આરોહન્તિ ॥
<5.2.18> (29.18) <તાં સવિતઃ [7.15]> ઇતિ સમિધ આધીયમાનાઃ ॥
<5.2.19> (29.19) <ચત્વારિ શૃઙ્ગા [સકલ અત્ ગ્બ્ 1.2.16, પ્સ્ 8.13.3]> <અભ્ય્ અર્ચત [7.82.1]> ઇતિ જપતિ ॥
<5.2.20> (29.20) <અગ્ને અચ્છા [3.20.2-4]> ઇતિ તિસ્રઃ । <અર્યમણં બૃહસ્પતિમ્ [3.20.7-8]> ઇતિ દ્વે । <વાજસ્ય નુ પ્રસવે [7.6.4]> ઇતિ વાજપ્રસવીયહોમાન્ ॥
<5.2.21> (29.21) <સં મા સિઞ્ચન્તુ [7.33.1]> ઇત્ય્ અભિષિચ્યમાનં વાચયતિ ॥
<5.2.22> (29.22-23) <યે ભક્ષયન્તઃ [2.35]> <એતં સધસ્થાઃ [6.123.1-2]> ઇતિ દ્વે । <યેના સહસ્રમ્ [9.5.17]> ઇતિ વૈશ્વકર્મણહોમાન્ ॥
<5.3.1> (30.1) અગ્નિચિત્ સોમાતિપૂતઃ સોમવામી સૌત્રામણ્યાભિષિચ્યતે ॥
<5.3.2> (30.2) ઉત્ક્રાન્તઃ શ્રેયસઃ શ્રૈષ્ઠ્યકામસ્ય ॥
<5.3.3> (30.3) નાનિષ્ટસોમઃ ॥
<5.3.4> (30.4) આદિત્યેષ્ટિઃ ॥
<5.3.5> (30.5) ઐન્દ્રઃ પશુઃ ॥
<5.3.6> (30.6) રસપ્રાશન્યા <યા બભ્રવઃ [8.7]> ઇત્ય્ ઓષધીભિઃ સુરાં સંધીયમાનામ્ ॥
<5.3.7> (30.7) <વાયોઃ પૂતઃ [6.51]> ઇતિ સોમાતિપૂતસ્ય પાવ્યમાનામ્ ॥
<5.3.8> (30.8) સોમવામિનઃ <પ્રાક્ સોમઃ> ઇતિ વિકૃતેન ॥
<5.3.9> (30.9) <અધ્વર્યો અદ્રિભિઃ સુતં સોમં પવિત્ર આસૃજ । પુનીહીન્દ્રાય પાતવે [ઋવ્ 9.51.1]> ઇત્ય્ અધ્વર્યું પાવયન્તમ્ ॥
<5.3.10> (30.10) ગૃહીતેષ્વ્ આજ્યેષુ <કુવિદ્ અઙ્ગ યવમન્તઃ [20.125.2]> ઇતિ પયોગ્રહાન્ ગૃહ્ણન્તમ્ ॥
<5.3.11> (30.11) વપામાર્જનાત્ <યુવં સુરામમ્ અશ્વિના [20.125.4-7]> ઇતિ ચતસૃભિઃ પયઃસુરાગ્રહાણામ્ । સૌરાણાં ન ભક્ષણમ્ ॥
<5.3.12> (30.12) આશ્વિનસ્યૈકે <યમ્ અશ્વિના નમુચેર્ આસુરાદ્ અધિ સરસ્વત્ય્ અસુનોદ્ ઇન્દ્રિયાય । ઇમં તં શુક્રં મધુમન્તમ્ ઇન્દું સોમં રાજાનમ્ ઇહ ભક્ષયામિ [વ્સ્ 19.34, ત્બ્ 2.6.3.1]> ઇતિ ॥
<5.3.13> (30.13) <પુનન્તુ મા [6.19]> <ગિરાવ્ અરગરાટેષુ [6.69]> <યદ્ ગિરિષુ [9.1.18]> ઇતિ શતાતૃણામ્ આસિચ્યમાનામ્ ॥
<5.3.14> (30.14) <ઉદ્ ઈરતામ્ [18.1.44-45]> ઇતિ દ્વે <બર્હિષદઃ પિતરઃ [18.1.51]> <ઉપહૂતા નઃ પિતરઃ [18.3.45]> <અગ્નિષ્વાત્તાઃ [18.3.44]> ઇતિ પઞ્ચ જપતિ ॥
<5.3.15> (30.15) આશ્વિનસારસ્વતૈન્દ્રપશૂનામ્ । વનસ્પતિયાગાદ્ અભિષિચ્યમાનમ્ <ઓં ભૂર્ ભુવઃ સ્વર્ જનદ્ ઓમ્> ઇતિ વાચયતિ ॥
<5.3.16> (30.16) સામગાનાય પ્રેષિતઃ <બૃહદ્ ઇન્દ્રાય ગાયત મરુતો વૃત્રહન્તમમ્ । યેન જ્યોતિર્ અજનયન્ન્ ઋતાવૃધો દેવં દેવાય જાગૃવિ [ઋવ્ 8.89.1, સ્વ્ 1.258]> ઇત્ય્ ઐન્દ્ર્યાં બૃહત્યાં સંશાનાનિ ગાયતિ ॥
<5.3.17> (30.17) <સં ત્વા હિન્વન્તિ ધાઇતાઇભી3ઃ સં ત્વા રિણન્તિ સં ત્વા શિશન્તિ સં ત્વા તતક્ષુઃ [લાટ્ય્શ્સ્ 8.8.11-13]> ઇતિ પ્રતિપદઃ ॥
<5.3.18> (30.18) <સંશ્રવસે વિશ્રવસે સત્યશ્રવસે શ્રવસે [ગ્બ્ 2.5.7]> ઇતિ નિધનાનિ ॥
<5.3.19> (30.19) <સંજિત્યૈ વિજિત્યૈ સત્યજિત્યૈ જિત્યૈ [લાટ્ય્શ્સ્ 5.4.19]> ઇતિ ક્ષત્રિયસ્ય । <સંપુષ્ટ્યૈ વિપુષ્ટ્યૈ સત્યપુષ્ટ્યૈ પુષ્ટ્યૈ [લાટ્ય્શ્સ્ 5.4.19]> ઇતિ વૈશ્યસ્ય ॥
<5.3.20> (30.20) સર્વે નિધનમ્ ઉપયન્તિ ॥
<5.3.21> (30.21) બર્હિર્હોમાદ્ અવભૃથઃ ॥
<5.3.22> (30.22) <યદ્ દેવાઃ [6.114]> ઇતિ માસરકુમ્ભં પ્લાવ્યમાનમ્ ॥
<5.3.23> (30.23) <દ્રુપદાદ્ ઇવ [6.115.3]> ઇતિ વાસઃ ॥
<5.3.24> (30.24) મૈત્રાવરુણ્યામ્ ઇક્ષેષ્ટિઃ ॥
<5.3.25> (30.25) ઇન્દ્રાય વયોધસે પશુઃ ॥
<5.3.26> (30.26) આદિત્યેષ્ટિઃ ॥
<5.3.27> (30.27) <દૂરે ચિત્ સન્તમ્ [3.3.2]> ઇતિ પ્રણવાન્તયા તાનેન મન્ત્રોક્તમ્ ઉપતિષ્ઠન્તે મન્ત્રોક્તમ્ ઉપતિષ્ઠન્તે ॥
<6.1.1> (31.1) માધ્યાઃ પુરસ્તાદ્ એકાદશ્યાં સપ્તદશાવરાઃ સત્ત્રમ્ ઉપયન્તો બ્રાહ્મણોક્તેન દીક્ષેરન્ ॥
<6.1.2> (31.2) ઇષ્ટપ્રથમયજ્ઞાઃ । ગૃહપતિર્ વા ॥
<6.1.3> (31.3) તસ્યાગ્નૌ સમોપ્યાગ્નીત્ પ્રાજાપત્યેન યજન્તે ॥
<6.1.4> (31.4) અહ્નાં વિધાન્યામ્ એકાષ્ટકાયામ્ અપૂપં ચતુઃશરાવં પક્ત્વા પ્રાતર્ એતેન કક્ષમ્ ઉપોષેત્ <અયં નો નભસસ્પતિઃ [6.79.1]> ઇતિ મન્ત્રોક્તદેવતાભ્યઃ સંકલ્પયન્ ॥
<6.1.5> (31.5) યદિ દહતિ પુણ્યસમં ભવત્ય્ અથ ન દહતિ પાપસમમ્ ॥
<6.1.6> (31.6) અથ ગવામયનમ્ ॥
<6.1.7> (31.7) પ્રાયણીયશ્ ચતુર્વિંશમ્ અભિપ્લવાશ્ ચત્વારઃ પૃષ્ઠ્ય ઇતિ પ્રથમો માસઃ ॥
<6.1.8> (31.8) એવં ચત્વારઃ પ્રાયણીયચતુર્વિંશવર્જમ્ ॥
<6.1.9> (31.9) ત્રયો ઽભિપ્લવાઃ પૃષ્ઠ્યો ઽભિજિત્ સ્વરસામાન ઇતિ ષષ્ઠઃ ॥
<6.1.10> (31.10) અતિરિક્ત આત્મા વિષુવાન્ ॥
<6.1.11> (31.11) આવૃત્ત ઉત્તરઃ પક્ષઃ ॥
<6.1.12> (31.12) સ્વરસામાનો વિશ્વજિત્ પૃષ્ઠ્યો ઽભિપ્લવાશ્ ચત્વાર ઇતિ સપ્તમઃ ॥
<6.1.13> (31.13) એવં ચત્વારઃ સ્વરસામવિશ્વજિદ્વર્જમ્ ॥
<6.1.14> (31.14) અભિપ્લવૌ ગવાયુષી દશરાત્ર ઊર્ધ્વસ્તોમો મહાવ્રતમ્ ઉદયનીય ઇતિ દ્વાદશઃ ॥
<6.1.15> (31.15) તદ્ એતચ્ છ્લોકો ઽભિવદતિ <દ્વાવ્ અતિરાત્રૌ ષટ્શતમ્ અગ્નિષ્ટોમા દ્વે વિંશતિશતે ઉક્થ્યાનામ્ । દ્વાદશ ષોડશિનઃ ષષ્ટિઃ ષડહા વૈષુવતં ચ [ગ્બ્ 1.5.23]> ઇતિ
<6.1.16> (31.16) ચતુર્વિંશે <ઇન્દ્રમ્ ઇદ્ ગાથિનો બૃહત્ [20.38.4-6]> ઇત્ય્ આજ્યસ્તોત્રિયઃ । <ઇન્દ્રા યાહિ ચિત્રભાનો [20.84]> ઇતિ વા ॥
<6.1.17> (31.17) આભિપ્લવિકાંસ્ તૃતીયાદીન્ સ્તોત્રિયાન્ આવપતે ॥
<6.1.18> (31.18) <અભિ પ્ર વઃ સુરાધસમ્ [20.51.1-2]> <પ્ર સુ શ્રુતં સુરાધસમ્ [20.51.3-4]> ઇતિ પૃષ્ઠસ્તોત્રિયાનુરૂપૌ બાર્હતૌ પ્રગાથૌ । <મા ચિદ્ અન્યદ્ વિ શંસત [20.85.1-2]> <યચ્ ચિદ્ ધિ ત્વા જના ઇમે [20.85.3-4]> ઇતિ વા ॥
<6.1.19> (31.19) <અસ્મા ઇદ્ ઉ પ્ર તવસે તુરાય [20.35]> ઇત્ય્ અહીનસૂક્તમ્ આવપતે ॥
<6.1.20> (31.20) અભિજિતિ વિષૌવતિ વિશ્વજિતિ મહાવ્રતે ચ । <ય એક ઇદ્ વિદયતે [20.63.4-6]> <ય ઇન્દ્ર સોમપાતમઃ [20.63.7-9]> ઇત્ય્ ઉક્થસ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ॥
<6.1.21> (31.21) અભિપ્લવે <આ યાહિ સુષુમા હિ તે [20.38]> ઇતિ ષડ્ આજ્યસ્તોત્રિયા આરમ્ભણીયાપર્યાસવર્જમ્ ॥
<6.1.22> (31.22) <વાત્રહત્યાય શવસે [20.19.1-3]> <શુષ્મિન્તમં ન ઊતયે [20.20.1-3]> <આ તૂ ન ઇન્દ્ર મદ્ર્યક્ [20.23.1-3]> <ઉપ નઃ સુતમ્ આ ગહિ [20.24.1-3]> <યદ્ ઇન્દ્રાહં યથા ત્વમ્ અશીય [20.27.1-3]> <અપામ્ ઊર્મિર્ મદન્ન્ ઇવ [20.28.4, 20.29.1-2]> ઇતિ તૃચાન્ આવપતે ॥
<6.1.23> (31.23) <તં વો દસ્મમૃતીષહમ્ [20.49.4-7]> ઇતિ પૃષ્ઠસ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ॥
<6.1.24> (31.24) <અભિ પ્ર વઃ સુરાધસમ્ [20.51]> ઇતિ યુગ્મેષુ ॥
<6.1.25> (31.25) <ઇન્દ્રઃ પૂર્ભિદ્ આતિરદ્ દાસમ્ અર્કૈઃ [20.11]> <ય એક ઇદ્ ધવ્યશ્ ચર્ષણીનામ્ [20.36]> <યસ્ તિગ્મશૃઙ્ગો વૃષભો ન ભીમઃ [20.37]> ઇતિ સંપાતાનામ્ એકૈકમ્ અહરહર્ આવપતે । પૃષ્ઠ્યે છન્દોમેષુ દશમે ચ ॥
<6.1.26> (31.26) મધ્યમેષુ <એવા હ્ય્ અસિ વીરયુઃ [20.60-62]> ઇત્ય્ ઉક્થસ્તોત્રિયાનુરૂપાઃ ॥
<6.1.27> (31.27) પૃષ્ઠ્યષષ્ઠે <વનોતિ હિ સુન્વન્ ક્ષયં પરીણસઃ [20.67.1-3]> <વિશ્વેષુ હિ ત્વા સવનેષુ તુઞ્જતે [20.72.1-3]> ઇતિ પારુચ્છેપીર્ ઉપદધતિ દ્વયોઃ સવનયોઃ પુરસ્તાત્ પ્રસ્થિતયાજ્યાનામ્ । <યજ્ઞૈઃ સંમિશ્લાઃ પૃષતીભિર્ ઋષ્ટિભિઃ [20.67.4-7]> ઇત્ય્ ઋતુયાજ્યાનામ્ ઉપરિષ્ટાત્ ॥
<6.2.1> (32.1) ષડહે ઽભિપ્લવવદ્ આજ્યસ્તોત્રિયાઃ । પ્રથમયોર્ આવાપઃ પૃષ્ઠસ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ચ ॥
<6.2.2> (32.2) તૃતીયે <વાજેષુ સાસહિર્ ભવ [20.19.6, 7.20.1-3]> ઇતિ પઞ્ચર્ચઃ ॥
<6.2.3> (32.3) ચતુર્થે <પુરુષ્ટુતસ્ય ધામભિઃ [20.19.4-7; 20.1-5]> ઇતિ નવ ॥
<6.2.4> (32.4) પઞ્ચમે <યદ્ ઇન્દ્રાહં યથા ત્વમ્ [20.27-29]> ઇતિ પઞ્ચદશ ॥
<6.2.5> (32.5) ષષ્ઠે <અભિ પ્ર ગોપતિં ગિરા [20.92]> ઇત્ય્ એકવિંશતિઃ ॥
<6.2.6> (32.6) તૃતીયાદીનાં <વયં ઘ ત્વા સુતાવન્તઃ [20.52-56; 57.1-6]> ઇતિ પૃષ્ઠસ્તોત્રિયાનુરૂપાઃ ॥
<6.2.7> (32.7) ચતુર્થે <તુભ્યેદિમા સવના શૂર વિશ્વા [20.73]> ઇતિ ષટ્ પુરસ્તાત્ સંપાતાત્ । તિસ્રો ઽર્ધર્ચશઃ ॥
<6.2.8> (32.8) પઞ્ચમે <યચ્ ચિદ્ ધિ સત્ય સોમપાઃ [20.74]> ઇતિ પાઙ્ક્તં સપ્તર્ચમ્ । દ્વૌદ્વાવ્ અવસાય પઞ્ચમં સંતનોતિ । ત્રયં વાવસાય દ્વયમ્ ॥
<6.2.9> (32.9) ષષ્ઠે <વિ ત્વા તતસ્રે મિથુના અવસ્યવઃ [20.75]> ઇતિ સપ્ત । પદાનામ્ એકૈકમ્ અવસાય દ્વયં સંતનોતિ । દ્વયમ્ અવસાય દ્વયમ્ ॥
<6.2.10> (32.10) <વને ન વા યો ન્યધાયિ ચાકન્ [20.73]> ઇત્ય્ અષ્ટર્ચં ચ ॥
<6.2.11> (32.11) મધ્યમેષ્વ્ અભિપ્લવવદ્ ઉક્થસ્તોત્રિયાનુરૂપાઃ ॥
<6.2.12> (32.12) ષષ્ઠે <ઇમા નુ કં ભુવના સીષધામ [20.63.1, 2અબ્]> <હત્વાય દેવા અસુરાન્ યદ્ આયન્ [20.63.2ચ્દ્, 3]> ઇતિ દ્વૈપદૌ પચ્છઃ ॥
<6.2.13> (32.13) <અપેન્દ્ર પ્રાચો મઘવન્ન્ અમિત્રાન્ [20.125]> ઇતિ સુકીર્તિમ્ । ચતુર્થીમ્ અર્ધર્ચશઃ ॥
<6.2.14> (32.14) <વિ હિ સોતોર્ અસૃક્ષત [20.126]> ઇતિ વૃષાકપિમ્ । પદાવગ્રાહમ્ અનવાનં દ્વિતીયેષ્વ્ અવસ્યતિ । તૃતીયેષુ દ્વિતીયાન્ત્યસ્વરયોસ્ તદાદ્યોશ્ ચ ન્યૂઙ્ખનિનર્દાન્ કૃત્વા દ્વયં સંતનોતિ ॥
<6.2.15> (32.15) ન્યૂઙ્ખપ્રતિગરેષુ પ્રથમચતુર્થાષ્ટમદ્વાદશેષુ પ્લુતિઃ । નિનર્દેષ્વ્ આદ્યતૃતીયયોઃ । મધ્યમઃ સ્વરિતઃ ॥
<6.2.16> (32.16) નિદર્શનમ્
<6.2.17> (32.17) <વિ હિ સોતોર્ અસૃક્ષત નેન્દ્રં દેવમ્ અમંસત । યત્રો3 ઓ ઓ ઓ3 ઓ ઓ ઓ ઓ3 ઓ ઓ ઓ ઓ3 મદદ્ વૃષાકપો3 ઓ ઓ3 અર્યઃ પુષ્ટેષુ મત્સખા વિશ્વસ્માદ્ ઇન્દ્ર ઉક્તરોમ્ [20.126.1]> । <પરા હીન્દ્ર [20.126.2]> ઇતિ ॥
<6.2.18> (32.18) પ્રતિગરે <ઓ3 ઓ ઓ ઓ3 ઓ ઓ ઓ ઓ3 ઓ ઓ ઓ ઓ3> । નિનર્દસ્ય <મદેથ મદૈવો3 ઓ ઓ3 થામો દૈવ> ઇતિ ॥
<6.2.19> (32.19) <ઇદં જના ઉપ શ્રુત [20.127; 128]> ઇતિ કુન્તાપમ્ અર્ધર્ચશઃ । ચતુર્દશ પદાવગ્રાહમ્ ॥
<6.2.20> (32.20) <એતા અશ્વા આ પ્લવન્તે [20.129-132]> ઇત્ય્ ઐતશપ્રલાપં પદાવગ્રાહમ્ । તાસામ્ ઉત્તમેન પાદેન પ્રણૌતિ ॥
<6.2.21> (32.21) <વિતતૌ કિરણૌ દ્વૌ [20.133]> ઇતિ પ્રવલ્હિકાઃ ॥
<6.2.22> (32.22) <ઇહેત્થ પ્રાગ્ અપાગ્ ઉદગ્ અધરાક્ [20.134]> ઇતિ પ્રતિરાધાન્ । ન સંતનોતિ ॥
<6.2.23> (32.23) <ભુગ્ ઇત્ય્ અભિગતઃ [20.135.1-3]> ઇત્ય્ આજિજ્ઞાસેન્યાસ્ તિસ્રઃ ॥
<6.2.24> (32.24) પ્રવલ્હિકાદિષુ પઞ્ચદશ પ્રતિગરાઃ ॥
<6.2.25> (32.25) <દુન્દુભિમ્ આહનનાભ્યાં જરિતરોથામો દૈવ [20.135.1બ્ચ્]> । <કોશબિલે રજનિ ગ્રન્થેર્ દાનમ્ ઉપાનહિ પાદમ્ । ઉત્તમાં જનિમાં જન્યામ્ ઉત્તામાં જનીન્ વર્ત્મન્યાત્ [20.135.2]> । <અલાબૂનિ પૃષાતકાન્ય્ અશ્વત્થપલાશં પિપ્પીલિકાવટઃ શ્વસઃ વિદ્યુત્ શ્વા પર્ણશદઃ ગોશફો જરિતઃ [20.135.3]> ઇતિ । પૂર્વાસુ પૂર્વેષુ ॥
<6.2.26> (32.26) <વીમે દેવા અક્રંસત [20.135.4]> ઇત્ય્ અતિવાદમ્ ॥
<6.2.27> (32.27) <પત્ની યદ્ દૃશ્યતે .... જરિતરોથામો દૈવ [20.135.5અબ્]> <હોતા વિષ્ટીમેન જરિતરોથામો દૈવ [20.135.5ચ્દ્]> ઇતિ પ્રતિગરૌ ॥
<6.2.28> (32.28) <આદિત્યા હ જરિતઃ [20.135.6]> ઇતિ દેવનીથમ્ ઐતશપ્રલાપવત્ ॥
<6.2.29> (32.29) <ઓં હ જરિતસ્ તથા હ જરિતઃ> ઇતિ પ્રતિગરૌ વ્યત્યાસમ્ ॥
<6.2.30> (32.30) <ત્વમ્ ઇન્દ્ર શર્મ રિણાઃ [20.135.11-13]> ઇતિ ભૂતેચ્છદઃ ॥
<6.2.31> (32.31) <યદ્ અસ્યા અંહુભેદ્યાઃ [20.136.1-16]> ઇત્ય્ આહનસ્યા વૃષાકપિવત્ ॥
<6.2.32> (32.32) પ્રતિગર ઈકારઃ । નિનર્દસ્ય <કિમ્ અયમ્ ઇદમ્ આહો3 ઓ ઓ3થામો દૈવ> ઇતિ ॥
<6.2.33> (32.33) <દધિક્રાવ્ણો અકારિષમ્ [20.137.3]> ઇત્ય્ અર્ધર્ચશઃ । <સુતાસો મધુમત્તમાઃ [20.137.4-6]> ઇતિ પાવમાનીઃ । <અવ દ્રપ્સો અંશુમતીમ્ અતિષ્ઠત્ [20.137.7-9]> ઇતિ પચ્છઃ ॥
<6.2.34> (32.34) અસ્યોત્તમયા પરિદધાતિ નિત્યયા વા
<6.2.35> (32.35) ઐન્દ્રાજાગતમ્ ઉત્સૃજન્ત્ય્ એકે । ઐન્દ્રાબાર્હસ્પત્યં તૃચમ્ અન્ત્યમ્ ઐન્દ્રાજાગતં ચ શસ્ત્વેત્ય્ અપરે ॥
<6.3.1> (33.1) નવરાત્રે ઽભિજિદ્ વિષુવાન્ વિશ્વજિચ્ ચતુર્વિંશવદ્ ઉક્થવર્જમ્ । આભિપ્લવિકાંસ્ તુ સર્વાન્ ॥
<6.3.2> (33.2) <અભિ ત્વા વૃષભા સુતે [20.22.1-3]> <ઉદ્ધેદ્ અભિ શ્રુતામ્ અઘમ્ [20.7.1-3]> <યુઞ્જન્તિ બ્રધ્નમ્ અરુષં ચરન્તમ્ [20.26.4-6]> ઇત્ય્ આજ્યસ્તોત્રિયાઃ ॥
<6.3.3> (33.3) સ્વરસામસુ <આ યાહિ સુષુમા હિ તે [20.38.1-3]> <ઇન્દ્રમ્ ઇદ્ ગાથિનો બૃહત્ [20.38.4-6]> <ઇન્દ્રેણ સં હિ દૃક્ષસે [20.40.1-3]> ઇતિ ॥
<6.3.4> (33.4) શેષમ્ અભિપ્લવસ્ય દ્વિતીયાદિ ત્ર્યહવત્ । પઞ્ચર્ચસ્ ત્વ્ આવાપઃ ॥
<6.3.5> (33.5) વિષુવતિ સૌર્યપૃષ્ઠે <ઉદ્ ઉ ત્યં જાતવેદસમ્ [20.47.13-21, 20.48.1-6]> ઇતિ ષટ્ સ્તોત્રિયઃ ॥
<6.3.6> (33.6) <ચિત્રં દેવાનામ્ ઉદ્ અગાદ્ અનીકમ્ [20.107.14-15]> <તત્ સૂર્યસ્ય દેવત્વં તન્ મહિત્વમ્ [20.123]> ઇતિ પૃષ્ઠસ્તોત્રિયાનુરૂપૌ । <બણ્ મહા;મ્ અસિ સૂર્ય [20.58.3-4]> <શ્રાયન્ત ઇવ સૂર્યમ્ [20.58.1-2]> ઇતિ વા । <ઇન્દ્ર ક્રતું ન આ ભર [20.79.1-2]> <ઇન્દ્ર જ્યેષ્ઠં ન આ ભર [20.80.1-2]> ઇતિ વા ॥
<6.3.7> (33.7) નિત્યૌ વોત્તરે પક્ષે । અનુરૂપાત્ <તં વો દસ્મમ્ ઋતીષહમ્ [20.49.4-5]> <અભિ પ્ર વઃ સુરાધસમ્ [20.51.1-2]> ઇતિ નૌધસશ્યૈતયોની કામમ્ ॥
<6.3.8> (33.8) <વૈશ્વાનરસ્ય પ્રતિમોપરિ દ્યૌઃ [8.9.6-23]> <ચિત્તશ્ ચિકિત્વાન્ મહિષઃ સુપર્ણઃ [13.2.32-46]> ઇતિ સૂક્તશેષાવ્ આવપતે ॥
<6.3.9> (33.9) <વિશ્વજિતિ વૈરાજપૃષ્ઠે <યદ્ દ્યાવ ઇન્દ્ર તે શતમ્ [20.81]> <યદ્ ઇન્દ્ર યાવતસ્ ત્વમ્ [20.82]> ઇતિ પૃષ્ઠસ્તોત્રિયાનુરૂપૌ બાર્હતૌ ॥
<6.3.10> (33.10) ઉક્તે યોની । <ઇન્દ્ર ક્રતું ન આ ભર [20.79]> ઇતિ તૃતીયામ્ ॥
<6.3.11> (33.11) <ઇન્દ્ર ત્રિધાતુ શરણમ્ [20.83]> ઇતિ સામપ્રગાથઃ ॥
<6.3.12> (33.12) સુકીર્તિવૃષાકપી <યો જાત એવ પ્રથમો મનસ્વાન્ [20.34]> ઇતિ સામસૂક્તમ્ અહીનસૂક્તમ્ આવપતે ॥
<6.3.13> (33.13) દશરાત્ર ઉક્તઃ પૃષ્ઠ્યઃ ॥
<6.3.14> (33.14) છન્દોમેષુ <ઇન્દ્રા યાહિ ચિત્રભાનો [20.84]> <તમ્ ઇન્દ્રં વાજયામસિ [20.47.1-3; 137.12-14]> <મહા;મ્ ઇન્દ્રો ય ઓજસા [20.138]> ઇત્ય્ આજ્યસ્તોત્રિયાઃ ॥
<6.3.15> (33.15) <સુરૂપકૃત્નુમ્ ઊતયે [20.68]> ઇતિ દ્વાદશર્ચઃ । <સ ઘા નો યોગ આ ભુવત્ [20.69-70]> ઇતિ દ્વાત્રિંશતમ્ । <વીલુ ચિદ્ આરુજત્નુભિઃ [20.70-71]> ઇતિ ષટ્ત્રિંશતમ્ આવપતે ॥
<6.3.16> (33.16) <વયં ઘ ત્વા સુતાવન્તઃ [20.52]> ઇત્ય્ આદિ <બણ્ મહા;મ્ અસિ સૂર્ય [20.58-3-4]> ઇત્યન્તાઃ પૃષ્ઠસ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ॥
<6.3.17> (33.17) ઉત્તરયોર્ અષ્ટર્ચમ્ <આ સત્યો યાતુ મઘવા;મ્ ઋજીષી [20.77]> ઇતિ ચાવપતે ॥
<6.3.18> (33.18) અન્યેષુ મહાસ્તોત્રેષ્વ્ અષ્ટર્ચમ્ । <ય એક ઇદ્ વિદયતે [20.63.4-6 એત્ચ્.]> ષડ્ ઉક્થસ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ॥
<6.3.19> (33.19) દ્વિતીયે <અધ્વર્યવો ઽરુણં દુગ્ધમ્ અંશુમ્ [20.87]> <યસ્ તસ્તમ્ભ સહસા વિ જ્મો અન્તાન્ [20.88]> <અસ્તેવ સુ પ્રતરં લાયમ્ અસ્યન્ [20.89]> ઇત્ય્ ઐકાહિકાનિ ॥
<6.3.20> (33.20) તૃતીયે <અધ્વર્યવો ઽરુણમ્ [20.87]> <યો અદ્રિભિત્ પ્રથમજા ઋતાવા [20.90]> <આ યાત્વ્ ઇન્દ્રઃ સ્વપતિર્ મદાય [20.94]> ઇતિ ॥
<6.3.21> (33.21) <યો અદ્રિભિત્ [20.90]> <ઇમાં ધિયં સપ્તશીર્ષ્ણીં પિતા નઃ [20.91]> ઇત્ય્ ઉભયોર્ એકૈકં મધ્યમસ્યાદાવ્ અન્તે વા ॥
<6.3.22> (33.22) દશમં પૃષ્ઠ્યચતુર્થવદ્ ઉક્થવર્જમ્ ॥
<6.3.23> (33.23) <ઉત્ ત્વા મન્દન્તુ [20.93.1-3]> ઇત્ય્ આજ્યસ્તોત્રિયઃ ॥
<6.3.24> (33.24) <ઉદ્ ઉ ત્યે મધુમત્તમાઃ [20.59.1-2]> <ઉદ્ ઇન્ ન્વ્ અસ્ય રિચ્યતે [20.59.3-4]> ઇતિ પૃષ્ઠસ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ॥
<6.3.25> (33.25) પત્નીસંયાજેભ્યો માનસસ્તોત્રાય કૃતસંજ્ઞાઃ સદો ઽભિવ્રજન્તિ ॥
<6.3.26> (33.26) મનસા સર્વમ્ અભ્રેષે ॥
<6.3.27> (33.27) હોત્ર <આરોહો ઽસિ માનસો મનસે ત્વા મનો જિન્વ [-]> ઇતિ પ્રસૌતિ ॥
<6.3.28> (33.28) <આયં ગૌઃ [6.31]> ઇતિ ચાનુમન્ત્રયતે ॥
<6.3.29> (33.29) <ધૃતિર્ અસિ સ્વધૃતિર્ અસિ [-]> ઇત્ય્ ઔદુમ્બરીં મધ્યે ઽન્વાલભ્યાસતે ॥
<6.4.1> (34.1) પ્રાદુર્ભૂતેષુ નક્ષત્રેષુ નિષ્ક્રમ્ય જપન્તિ <યુવં તમ્ ઇન્દ્રાપર્વતા પુરોયોધા યો નઃ પૃતન્યાદ્ અપ તંતમ્ ઇદ્ ધતં વજ્રેન તંતમ્ ઇદ્ ધતમ્ । દૂરે ચત્તાય છન્ત્સદ્ ગહનં યદ્ ઇનક્ષત્ । અસ્માકં શત્રૂન્ પરિ શૂર વિશ્વતો દર્મા દર્ષીષ્ટ વિશ્વતઃ [ઋવ્ 1.132.6, વ્સ્મ્ 8.53]> ઇતિ ॥
<6.4.2> (34.2) અધ્વર્યુપથેન ગત્વા દક્ષિણપશ્ચાદ્ અગ્નેર્ ઉપવિશ્ય કામાન્ કામયિત્વા <યદ્ ઇહોનમ્ અકર્મ યદ્ અત્યરીરિચામ પ્રજાપતિં તત્ પિતરમ્ અપ્યેતુ [અબ્ 5.24]> ઇતિ ॥
<6.4.3> (34.3) તિષ્ઠન્તો વાચમ્ આહ્વયન્તે <વાગ્ ઐતુ વાગ્ ઉપૈતુ વાગ્ ઉપ મૈતુ વાક્> ઇતિ ॥
<6.4.4> (34.4) સુબ્રહ્મણ્યાં ચ ॥
<6.4.5> (34.5) અનધીયાનઃ સુબ્રહ્મણ્યો3મ્ ઇતિ ત્રિઃ ॥
<6.4.6> (34.6) મહાવ્રતે <સુરૂપકૃત્નુમ્ ઊતયે [20.57.1-3]> ઇત્ય્ આજ્યસ્તોત્રિયઃ ॥
<6.4.7> (34.7) <ઈઙ્ખયન્તીર્ અપસ્યુવઃ [20.93.4-8]> ઇત્ય્ આવપતે । અભિપ્લવસ્તોત્રિયાંશ્ ચ ॥
<6.4.8> (34.8) માધ્યન્દિને હોત્રકાઃ કૂર્ચાન્ કૃત્વોપવિશન્તિ ॥
<6.4.9> (34.9) કુમ્ભિનીર્ માર્જાલીયં પરિયાન્તીર્ અનુમન્ત્રયતે <ગાવ એવ સુરભયો ગાવો ગુગ્ગુલુગન્ધયઃ । ગાવો ઘૃતસ્ય માતરસ્ તા ઇહ સન્તુ ભૂયસીર્ ઇદં મધુ ॥ ન વૈ ગાવો મઙ્ગીરસ્ય ગઙ્ગાયા ઉદકં પપુઃ । પપુઃ સરસ્વત્યા નદ્યાસ્ તાઃ પ્રાચ્યઃ સંજિગાહિર ઇદં મધુ ॥ એતા વયં પ્લવામહે શમ્યાઃ પ્રતરતા ઇવ । નિકીર્ય તુભ્યમ્ અભ્ય આસં ગીઃ કોશ્વોષ્યૌર્ યદા ગિર ઇદં મધુ ॥ યદા રાઘટી વરદો વ્યાઘ્રં મઙ્ગીરદાસ ગૌઃ । જનઃ સ ભદ્રમ્ એધતિ રાષ્ટ્રે રાજ્ઞઃ પરિક્ષિતઃ [ચ્f. આપ્શ્સ્ 21.20.3 એત્ચ્.]> ઇતિ ॥
<6.4.10> (34.10) <ઇદં મધ્વ્ ઇદં મધુ> ઇતિ ॥
<6.4.11> (34.11) પત્નીશાલે ભૂમિદુન્દુભિમ્ ઔષ્ટ્રેણાપિનદ્ધં પુચ્છેનાઘ્નન્ત્ય્ <ઉચ્ચૈર્ ઘોષઃ [5.20]> <ઉપ શ્વાસય [6.126]> ઇતિ ॥
<6.4.12> (34.12) તીર્થદેશે રાજાનમ્ અન્યં વા <મર્માણિ તે [7.118]> ઇતિ ॥
<6.4.13> (34.13) સંનદ્ધમ્ <ઇન્દ્રો જયાતિ [6.98]> ઇત્ય્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<6.4.14> (34.14) સંનદ્ધાય મધુપર્કમ્ આહારયતિ । તં સ બ્રાહ્મણેન પ્રતિગ્રાહયતિ ॥
<6.4.15> (34.15) <વનસ્પતે વીડ્વઙ્ગઃ [6.125]> ઇત્ય્ અભિમન્ત્રિતં રથમ્ આરોહયતિ ॥
<6.4.16> (34.16) <ઉદ્ધર્ષન્તામ્ [3.19.6-7]> ઇત્ય્ આરૂઢમ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<6.4.17> (34.17) <અવસૃષ્ટા પરા પત [3.19.8]> ઇતિ ચતુર્થીમ્ ઇષુમ્ અવસૃષ્ટામ્ ॥
<6.4.18> (34.18) સ યદા બ્રાહ્મણધનં ગૃહ્ણાતિ તદ્ યજમાનો નિષ્ક્રીણાતિ ॥
<6.4.19> (34.19) <ત્રિકદ્રુકેષુ મહિષઃ [20.95.1]> <પ્રો ષ્વ્ અસ્મૈ પુરોરથમ્ [20.95.2]> ઇતિ સ્તોત્રિયાનુરૂપૌ ॥
<6.4.20> (34.20) <તીવ્રસ્યાભિવયસો અસ્ય પાહિ [20.96]> ઇતિ ચતુર્વિંશતિમ્ આવપતે ॥
<6.4.21> (34.21) અથ જ્યોતિષ્ટોમેનાગ્નિષ્ટોમેનાત્મનિષ્ક્રયણેન સહસ્રદક્ષિણેન પૃષ્ઠશમનીયેન ત્વરેત ॥
<6.5.1> (35.1) યથાસ્તુતમ્ અનુશંસતિ ॥
<6.5.2> (35.2) એકયા દ્વાભ્યાં વા સ્તોમમ્ અતિશંસેત્ । ન પ્રાગ્ દ્વાદશાત્ ॥
<6.5.3> (35.3) ષડહસ્તોત્રિયાવાપે ચ ॥
<6.5.4> (35.4) અપરિમિતાભિર્ ઉત્તરયોઃ સવનયોઃ ॥
<6.5.5> (35.5) છન્દોદૈવતપ્રતિરૂપો ઽનુરૂપઃ ॥
<6.5.6> (35.6) અપ્રજ્ઞાને સ્તોત્રિયં દ્વિઃ ॥
<6.5.7> (35.7) એકાહેષૂર્ધ્વમ્ અનુરૂપાદ્ આવાપઃ ॥
<6.5.8> (35.8) પ્રગાથાન્ માધ્યન્દિને ॥
<6.5.9> (35.9) સંવત્સર આરમ્ભણીયાયાઃ । શ્વઃસ્તોત્રિયાનુરૂપઃ ॥
<6.5.10> (35.10) <ઇન્દ્રં વો વિશ્વતસ્ પરિ [20.39.1]> ઇત્ય્ આરમ્ભણીયા ॥
<6.5.11> (35.11) <વ્યન્તરિક્ષમ્ અતિરત્ [20.39.2-5]> ઇતિ પર્યાસઃ ॥
<6.5.12> (35.12) માધ્યન્દિને <કન્ નવ્યો અતસીનામ્ [20.50]> ઇતિ કદ્વાન્ત્ સામપ્રગાથઃ ॥
<6.5.13> (35.13) <બ્રહ્મણા તે બ્રહ્મયુજા યુનજ્મિ [20.86.1]> ઇત્ય્ આરમ્ભણીયા ॥
<6.5.14> (35.14) અતિશંસનાય સ્તોમાન્ વ્યાખ્યાસ્યામઃ ॥
<6.5.15> (35.15) ગોરાજ્યે ત્રિવૃત્ । પઞ્ચદશ આયુષઃ । ઉભયોઃ પૃષ્ઠે સપ્તદશઃ ॥
<6.5.16> (35.16) ઉક્થ એકવિંશઃ । પૃષ્ઠ્યે ત્રિવૃત્પઞ્ચદશસપ્તદશૈકવિંશત્રિણવત્રયસ્ત્રિંશાઃ ॥
<6.5.17> (35.17) અભિજિદ્વિશ્વજિતો રાજ્યે પઞ્ચદશૈકવિંશૌ । પૃષ્ઠે ત્રિણવત્રયસ્ત્રિંશૌ ॥
<6.5.18> (35.18) સ્વરસામસુ સપ્તદશઃ ॥
<6.5.19> (35.19) વિષુવત્ય્ એકવિંશઃ ॥
<6.5.20> (35.20) છન્દોમેષુ ચતુર્વિંશચતુશ્ચત્વારિંશાષ્ટાચત્વારિંશાઃ ॥
<6.5.21> (35.21) દશમ આજ્યપૃષ્ઠયોર્ એકવિંશઃ ॥
<6.5.22> (35.22) મહાવ્રતે પઞ્ચવિંશઃ ॥
<6.5.23> (35.23) સર્વત્ર સંસ્થાસ્તોમસ્તોત્રિયં સામવેદપ્રત્યયં સામવેદપ્રત્યયમ્ ॥
<7.1.1> (36.1) અથ રાજસૂયઃ ॥
<7.1.2> (36.2) તૈષ્યાઃ પુરસ્તાત્ પવિત્રઃ ॥
<7.1.3> (36.3) માસાન્તરેષુ દશ સંસૃપઃ ॥
<7.1.4> (36.4) માઘ્યા અભિષેચનીયઃ ॥
<7.1.5> (36.5) મરુત્વતીયાદ્ બાર્હસ્પત્યેષ્ટિઃ ॥
<7.1.6-7> (36.6-7) હવિર્ધાનયોઃ પુરસ્તાદ્ વૈયાઘ્રચર્મોપબર્હણાયામ્ આસન્દ્યામ્ <ભૂતો ભૂતેષુ [4.8]> ઇત્ય્ આરોહયત્ય્ અભિષિઞ્ચતિ ચ ॥
<7.1.8> (36.8) ફાલ્ગુન્યા દશપેયઃ ॥
<7.1.9> (36.9) સાંવત્સરિકાણિ ચાતુર્માસ્યાનિ ॥
<7.1.10> (36.10) સંસ્થિતેષુ ચૈત્ર્યાઃ પ્રત્યવરોહણીયઃ ॥
<7.1.11> (36.11) વૈશાખ્યા વ્યુષ્ટિદ્વ્યહઃ ॥
<7.1.12> (36.12) જ્યૈષ્ઠ્યાઃ ક્ષત્રધૃતિઃ ॥
<7.1.13> (36.13) આષાઢ્યાઃ પવિત્રઃ સંસ્થિત્યૈ ॥
<7.1.14> (36.14) અથાશ્વમેધઃ ॥
<7.1.15> (36.15) ફાલ્ગુન્યા બ્રહ્મૌદનમ્ ઉદ્ગાતૃચતુર્થેભ્યો દદાતિ ॥
<7.1.16> (36.16) હુતાયાં પ્રાતરાહુતૌ બ્રહ્મણે વરમ્ ॥
<7.1.17> (36.17) આગ્નેયીષ્ટિઃ । પૌષ્ણી ચ ॥
<7.1.18> (36.18) <વાતરંહા ભવ [6.9.2]> ઇત્ય્ અશ્વં નિયુજ્યમાનમ્ અનુમન્ત્રયતે ॥
<7.1.19> (36.19) <અભિ ત્વા જરિમાહિત [3.11.8]> ઇત્ય્ ઉન્મુચ્યામાનમ્ ॥
<7.1.20> (36.20) આશાપાલીયેનોત્સૃષ્ટમ્ ॥
<7.1.21> (36.21) સંવત્સરં સાવિત્ર્યસ્ તિસ્ર ઇષ્ટયઃ ॥
<7.1.22> (36.22) પારિપ્લવાખ્યાનાય દક્ષિણેન વેદિં હિરણ્મયેષ્વ્ આસનેષુ ઉપવિશન્તિ ॥
<7.1.23> (36.23) કશિપૂપબર્હણં બ્રહ્મણઃ । કૂર્ચો યજમાનસ્ય ॥
<7.1.24> (36.24) આખ્યાનેષુ યથાવેદં વ્યાહૃતીર્ વાચયતિ ॥
<7.1.25> (36.25) સંવત્સરાન્તે દીક્ષણમ્ । એકવિંશતિર્ દીક્ષાઃ ॥
<7.1.26> (36.26) અભિપ્લવપ્રથમવત્ પ્રથમમ્ અહઃ । પૃષ્ઠ્યચતુર્થવદ્ દ્વિતીયમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Vaitānaśrautasūtra (= Vaitānasūtra) · Edition: Vishva Bandhu (et al.): Vaitāna-Śrauta-Sūtra, with the commentary called Ākṣepānuvidhi by Somāditya, Hoshiarpur : Vishveshvaranand Vedic Research Institute 1967 (Vishveshvaranand Institute publication, 430; Woolner Indological Series, 13) · Data entry Arlo Griffiths · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0