વૈશેષિકસૂત્ર (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 3.2

આત્મેન્દ્રિયાર્થસન્નિકર્ષજ્ઞાનસ્ય ભાવો ઽભાવશ્ચ મનસો લિઙ્ગમ્

તસ્ય દ્રવ્યત્વ નિત્યત્વે વાયુના વ્યાખ્યાતે

પ્રયત્નાયૌગપદ્યાજ્જ્ઞાનાયૌગપદ્યાચ્ચૈકમ્

પ્રાણાપાનનિમેષોન્મેષજીવનમનોગતીન્દ્રિયાન્તર વિકારાઃ સુખદુઃખેચ્છાદ્વેષ પ્રયત્નાશ્ચાત્મનો લિઙ્ગાનિ

તસ્ય દ્રવ્યત્વનિત્યત્વે વાયુના વ્યાખ્યાતે

યજ્ઞદત્ત ઇતિ સન્નિકર્ષે પ્રત્યક્ષાભાવાત્ દૃષ્ટં લિઙ્ગં ન વિદ્યતે

સામાન્યતો દૃષ્ટાચ્ચાવિશેષઃ

તસ્માદાગમિકઃ

અહમિતિ શબ્દસ્ય વ્યતિરેકાન્નાગમિકમ્

યદિ દૃષ્ટમન્વક્ષમહં દેવદત્તો ઽહં યજ્ઞદત્ત ઇતિ

દૃષ્ટ્યાત્મનિ લિઙ્ગે એક એવ દૃઢત્વાત્ પ્રત્યક્ષવત્ પ્રત્યયઃ

દેવદત્તો ગચ્છતિ યજ્ઞદત્તો ગચ્છતીત્યુપચારાચ્છરીરે પ્રત્યયઃ

સન્દિગ્ધાસ્તૂપચારાઃ

અહમિતિ પ્રત્યગાત્મનિ ભાવાત્ પરત્રાભાવાદર્થાન્તર પ્રત્યક્ષઃ

દેવદત્તો ગચ્છતીત્યુપચારાદભિમાનાત્તાવચ્છરીરપ્રત્યક્ષો ઽહઙ્કારઃ

સન્દિગ્ધસ્તૂપચારઃ

ન તુ શરીરવિશેષાદ્યજ્ઞદત્ત વિષ્ણુમિત્રયોર્જ્ઞાનવિષયઃ

અહમિતિ મુખ્યયોગ્યાભ્યાં શબ્દવદ્વ્યતિરેકાવ્યભિચારાદ્વિશેષ સિદ્ધેર્નાગમિકઃ

સુખદુઃખ જ્ઞાનનિષ્પત્ત્યવિશેષાદૈકાત્મ્યમ્

વ્યવસ્થાતો નાના

શાસ્ત્રસામર્થ્યાચ્ચ