ઉદાનવર્ગ · અધ્યાય 26
કૂર્મો.યથા.અઙ્ગાનિ.સ્વકે.કપાલે.સમાદધીત.આત્મ.વિતર્કિતાનિ ।
અનિહ્શ્રિતો.હ્ય્.અન્યમ્.અહેઠયાનઃ.પરિનિર્વૃતો.ન.અપવદેત.કંચિત્ ॥
ક્ષાન્તિઃ.પરમમ્.તપસ્.તિતીક્ષા.નિર્વાણમ્.પરમમ્.વદન્તિ.બુદ્ધાઃ ।[.તિતિક્ષા.]
ન.હિ.પ્રવ્રજિતઃ.પર.ઉપતાપી.શ્રમણો.ભવતિ.પરમ્.વિહેઠયન્.વૈ ॥
મા.કંચિત્.પરુષમ્.બ્રૂથઃ.પ્રોક્તાઃ.પ્રતિવદન્તિ.તમ્ ।
દુહ્ખા.હિ.સંરમ્ભ.કથાઃ.પ્રતિદણ્ડમ્.સ્પૃશન્તિ.હિ ॥
યદ્.ઈરયસિ.હ.આત્માનમ્.કંસી.ઇવ.ઉપહતા.સદા ।
જાતિ.મરણ.સંસારમ્.ચિરમ્.હ્ય્.અનુભવિષ્યસિ ॥
ન.ત્વ્.ઈરયસિ.હ.આત્માનમ્.કંસિર્.ન.ઉપહતા.યથા ।
એષ.પ્રાપ્તો.અસિ.નિર્વાણમ્.સંરમ્ભસ્.તે.ન.વિદ્યતે ॥
આરોગ્ય.પરમા.લાભા.સંતુષ્ટિ.પરમમ્.ધનમ્ ।
વિશ્વાસ.પરમમ્.મિત્રમ્.નિર્વાણ.પરમમ્.સુખમ્ ॥
ક્ષુધા.પરમ.રોગાણામ્.સંસ્કારા.દુહ્ખમ્.એવ.તુ ।[.પરમા.]?
એતજ્.જ્ઞાત્વા.યથા.ભૂતમ્.નિર્વાણ.પરમો.ભવેત્ ॥
અલ્પકાઃ.સુગતિમ્.યાન્તિ.બહવો.યાન્તિ.દુર્ગતિમ્ ॥
એતજ્.જ્ઞાત્વા.યથા.ભૂતમ્.નિર્વાણ.પરમો.ભવેત્ ॥
સહેતુમ્.સુગતિમ્.યાન્તિ.સહેતુમ્.યાન્તિ.દુર્ગતિમ્ ।
સહેતુમ્.પરિનિર્વાન્તિ.હ્ય્.એવમ્.એતત્.સહેતુકમ્ ॥
ગતિર્.મૃગાણામ્.પ્રવણમ્.આકાશમ્.પક્ષિણામ્.ગતિઃ ।
ધર્મો.ગતિર્.વિભાગીનામ્.નિર્વાણમ્.ત્વ્.અર્હતામ્.ગતિઃ ॥
....... ।
....... ।
..........ન.સંવસેત્ ।
................... ।
ન.હિ.ઇદમ્.હીન.વીર્યેણ.મન્દેન.અપ્ય્.અવિજાનતા ।
નિર્વાણમ્.શક્યમ્.અધિગન્તુમ્.સર્વ.ગ્રન્થ.પ્રદાલનમ્ ॥
..તઃ.કામેષુ.નિ............ ।
........................... ।
સિઞ્ચ.ભિક્ષોર્.ઇમામ્.નાવમ્.સિક્તા.લઘ્વી.ભવિષ્યતિ ।
હિત્વા.રાગમ્.ચ.દોષમ્.ચ.તતો.નિર્વાણમ્.એષ્યસિ ॥
અભૂત્.પૂર્વે.તતો.ન.અભૂન્.ન.અભૂત્.પૂર્વે.તતો.હ્ય્.અભૂત્ ।
ન.ચ.અભૂન્.ન.ભવિષ્યતિ.ન.વા.અપ્ય્.એતર્હિ.વિદ્યતે ॥
દુર્દૃશમ્.સત્યમ્.અચલમ્.સુદૃશમ્.પ્રતિવિધ્યતઃ ।
તૃષ્ણા.ક્ષયમ્.પશ્યતો.હિ.દુહ્ખસ્ય.અન્તો.નિરુચ્યતે ॥
છિત્ત્વા.તૃષ્ણામ્.પ્રશામ્ય.ઇહ.રજઃ.સર્વમ્.સમાહિતઃ ।
વિશોષયિત્વા.સરિતામ્.દુહ્ખસ્ય.અન્તો.નિરુચ્યતે ॥
ભિત્ત્વા.કાયમ્.ચ.સંજ્ઞામ્.ચ.વેદનામ્.વ્યુપશામ્ય.ચ ।
વિજ્ઞાન.અસ્ત.ગમમ્.લબ્ધ્વા.દુહ્ખસ્ય.અન્તો.નિરુચ્યતે ॥
દૃષ્ટે.તુ.દૃષ્ટ.માત્રેણ.શ્રુતે.ચ.શ્રુત.માત્રતા ।
મતે.તથૈવ.વિજ્ઞાતે.દુહ્ખસ્ય.અન્તો.નિરુચ્યતે ॥
એને.મેમે.તથા.દપ્ફે.દડપ્ફે.ચ.ઇતિ.બુધ્યતઃ ।
સર્વસ્માદ્.વિરતિઃ.પાપાદ્.દુહ્ખસ્ય.અન્તો.નિરુચ્યતે ॥
માશા.તુષા.સંશમા.ચ.સર્વત્ર.વિરડી.તથા ।
સર્વસ્માદ્.વિરતિઃ.પાપાદ્.દુહ્ખસ્ય.અન્તો.નિરુચ્યતે ॥
અનિહ્શ્રિતસ્ય.અચલિતમ્.પ્રસ્રબ્ધિશ્.ચ.ઇહ.વિદ્યતે ।
ન.ગતિર્.ન.ચ્યુતિશ્.ચૈવ.દુહ્ખસ્ય.અન્તો.નિરુચ્યતે ॥
અજાતે.સતિ.જાતસ્ય.વદેન્.નિહ્સરણમ્.સદા ।
અસંસ્કૃતમ્.ચ.સમ્પશ્યન્.સંસ્કૃતાત્.પરિમુચ્યતે ॥
જાતમ્.ભૂતમ્.સમુત્પન્નમ્.કૃતમ્.સંસ્કૃતમ્.અધ્રુવમ્ ।
જરા.મરણ.સંઘાતમ્.મોષ.ધર્મ.પ્રલોપનમ્ ।
આહાર.નેત્રી.પ્રભવમ્.ન.અલમ્.તદ્.અભિનન્દિતુમ્ ॥
તસ્ય.નિહ્હ્સરણમ્.શાન્તમ્.અતર્ક.અવચરમ્.પદમ્ ।[.અતર્કાવચરમ્.]
નિરોધો.દુહ્ખ.ધર્માણામ્.સંસ્કાર.ઉપશમમ્.સુખમ્ ॥
અભિજાનામ્ય્.અહમ્.સ્થાનમ્.યત્ર.ભૂતમ્.ન.વિદ્યતે ।
ન.આકાશમ્.ન.ચ.વિજ્ઞાનમ્.ન.સૂર્યશ્.ચન્દ્રમા.ન.ચ ॥
ન.એવ.અગતિર્.ન.ચ.ગતિર્.ન.ઉપપત્તિશ્.ચ્યુતિર્.ન.ચ ।
અપ્રતિષ્ઠમ્.અનાલમ્બમ્.દુહ્ખ.અન્તઃ.સ.નિરુચ્યતે ॥
યત્ર.ન.આપો.ન.પૃથિવી.તેજો.વાયુર્.ન.ગાહતે ।
ન.તત્ર.શુક્લા.દ્યોતન્તિ.તમસ્.તત્ર.ન.વિદ્યતે ॥
ન.તત્ર.ચન્દ્રમા.ભાતિ.ન.આદિત્યો.વૈ.પ્રકાશ્યતે ।
યથા.ત્વ્.ઇહ.આત્મના.વેત્તિ.મુનિર્.મૌનેયમ્.આત્મનઃ ।
અથ.રૂપાદ્.અરૂપાચ્.ચ.સર્વ.દુહ્ખાત્.પ્રમુચ્યતે ॥
નિષ્ઠા.ગતો.હ્ય્.અસંત્રાસી.ન.વિકન્થી.ન.કૌકૃતિઃ ।[.વિકણ્ઠી.]?
અચ્છેત્તા.ભવ.શલ્યાનામ્.અન્તિમો.અસ્ય.સમુચ્છ્રયઃ ॥
એષા.હિ.પરમા.નિષ્ઠા.શાન્તમ્.પદમ્.અનુત્તરમ્ ।
ક્ષયઃ.સર્વ.નિમિત્તાનામ્.પ્રદાન.પદમ્.અચ્યુતમ્ ॥
તુલ્યમ્.અતુલ્યમ્.ચ.સમ્ભવમ્.ભવ.સંસ્કારમ્.અવાસૃજન્.મુનિઃ ।
આધ્યાત્મ.રતઃ.સમાહિતો.હ્ય્.અભિનત્.કોશમ્.ઇવ.અણ્ડ.સમ્ભવમ્ ॥
જયતે.દાનમ્.ધર્મ.દાનમ્.ચ.સર્વમ્.જયતે.રતિમ્.ધર્મ.રતિંશ્.ચ.સર્વામ્ ।
જયતે.બલમ્.ક્ષાન્તિ.બલમ્.ચ.સર્વમ્.જયતે.સુખમ્.સર્વ.તૃષ્ણા.નિરોધઃ ॥
સર્વમ્.દાનમ્.ધર્મ.દાનમ્.જિનાતિ.સર્વામ્.રતિમ્.ધર્મ.રતિમ્.જિનાતિ ।
સર્વમ્.બલમ્.ક્ષાન્તિ.બલમ્.જિનાતિ.તૃષ્ણા.ક્ષયઃ.સર્વ.સુખમ્.જિનાતિ ॥
મૂળ પાઠ: Udānavarga · Edition: Franz Bernhard, Goettingen 1965 · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0