ત્રિપુરસુન્દરીપદ્ધતિઃ ભાગઃ ૧ · અધ્યાય 1

કમલાનામ્ની
શ્રીપ્રેમનિધિપણ્ડિતધર્મપત્ન્યા પ્રાણમઞ્જર્યાખ્યયા રચિતા
પ્. ૧અ)
શ્રીમહાગણપતયે નમઃ ॥ શ્રીકાર્ત્તવીર્યાર્જુનાય નમઃ ॥
સુદર્શન સમુદ્ગતો જયતિ કાર્તવીર્યાર્જુનઃ સુદર્શનસમુદ્ગતેઃ
પરમકારણત્વાર્જુનઃ
સુદર્શનદૃઢીકૃતક્રમનિત્યકામ્યાર્થયોર્યદીયદયયાધુનોદ્ભવિતુમુદ્યતા
પદ્ધતિઃ

સ્વનિર્મિતસુદર્શનાભિધકતંત્રરાજોઽત્ર
સત્પુટિપ્પણવિનિશ્ચિતો ઽન્યતકામ્યકર્મ્યાર્થકઃ પ્રદર્શ્યત ઇહ સ્ફુટં કમલયા
તયા યોદિતા સુદર્શનસહોદરા ત્રિપુરસુન્દરીપદ્ધતિઃ

યાતા ચેત્ કમલા ત્વગસ્થિરુધિરપ્રાપાપદં શ્રી હરેર્યુક્તં તન્નિહિતે ન ખેદપદવી
પાંથી ભવત્વં મનઃ નાનાવર્ણપદાવિતાર્થગહનાદૂરં પુરશ્ચ સ્થિતા
દત્તૈવાત્યુપધીયતે ઝટિતિ સા નવ્યા પુના રચ્યતે

યસ્યાઃ કોપિ ચ હર્ષ દેવવિવુધસ્તાનઃ પ્રસૂઃ શ્રીમતીરયાતા હર્ષમતીતિ
ચંદદિગિતઃ કૂર્માઞ્ચલો જન્મભૂઃ વિદ્વત્ પ્રેમ નિધેસૃતીય વનિતા શ્રીપ્રાણમં
જર્યહં કુર્વેથો કમલાં સ્વતંત્રમતતઃ શ્રીસુંદરીપદ્ધતિઃ

કમલયામલયાપિ વિના યદા ભવતિ સદ્વિધિના ત્રિપુરાર્ચનમ્ ।
કમલયામલયાયયનયા વિના ભવતુ કિં ન તદા ત્રિપુરાર્ચનમ્

અહ સકલૈ તત્ સ્વતંત્રતંત્રપ્રસૃત
પરસ્પરસાપેક્ષનાનાર્થસાર્થસંગ્રહપૂર્વકમ્
એતન્નિત્યાનિત્યનૈમિત્તિકાદ્યનુષ્ઠાનમાચરતાં મદંશત્વં ભવતીતિ
પ્રસ્કુતતંત્રાન્તે ભગવતો યદિષ્ટતયા તાદૃશકામનાયાઃ સકલજનવૃત્તિતયા
સકલજનોપકૃતયે તદર્થસંગ્રહપૂર્વકસકલા પરનિત્યા સહિતાયાઃ
શ્રીત્રિપુરસુન્દરીનિત્યાયાઃ સ્વતંત્રતંત્રમાત્રાનુસારણાભિનવા કમલાભિધાના
પદ્ધતિઃ પ્રાદુર્ભાવ્યતે ॥
પ્. ૧બ્)
પૂર્વપૂર્વજન્મસંચિતકર્મવૈભવભવરુચિવૈચિત્ર્યેણ
શ્રીતંત્રરાજમાત્રાવલંવનેન શ્રીત્રિપુરસુન્દરીવિદ્યોપાસનામાચિકીર્ષુઃ સાધકો
નિકટદેશે નિરુક્તાઽનવદ્યાં ગત્વાદિ નવલક્ષણલક્ષિતગુરોરલાભે
દૂરદૂરતરદેશે તથા વિધોપાસકશ્રવણે તત્ર ગત્વાપિ ગુરું સમાશ્રયેત્
ગુરુશ્ચાપરાપરદેવતાકલ્પપ્રદર્શન તદુપાસકીયમહૈશ્વર્યવર્ણનાદિરૂપપા
કયાપિ યુક્ત્યાઽનયેયાં તદ્દેવતાતમંત્રાદિવિષયિણીં ભક્તિં
સુદૃઢારોગવત્વમહાદુર્ગતત્વં ચંચલચિત્તત્વાદિદોષશૂન્યતાં ચ પરીક્ષ્ય
સ્વશરણાગતં પ્રતિલોમસંકરભિન્નં સર્વમપિ જનં સ્વશિષ્યત્વેનાનુગૃહ્ણીયાત્
॥
યથોક્તાનાં ગુરુશિષ્યલક્ષણાક્રાણ્તાનાં વિશેષતઃ પ્રસ્તુતયુમેક્વાપ્યતા
માત્રત્ તત્કાલતત્તત્સ્વગમનયોગ્યદેશયોઃ
સર્વાપેક્ષયાધિકોપદર્શિતલક્ષણાક્રાંતકાવપિ તત્વેનાનુસર્ત્તવ્યાન્નેન અન્યથા
પારંપર્યોછેદપ્રસંગઃ નાપીદં લક્ષણં યુગાંતરવિષયમેવ
પ્રસ્તુતયુગવિષયલક્ષણાકાંક્ષાપતાત્ નાપ્યુપાસનં યુગાંતરવિષયમેવ
એતદ્યુગવિષયતામંતરેણાનુપપદ્યમાનાનાં નાનાપ્રસ્તુતતંત્રવચનાનામ્
અનુપપત્તિપ્રસંગાત્ । પરગતગુણાનાં પરાયોગ્યત્વાત્ કથં પરીક્ષ્વા તયોઃ સ્યાદ્
ઇતિ તુ માશંકિષ્ઠાઃ સહવાસાદિના તદ્ગુણાનામનુમાતું શક્યત્વાત્ । તત્ર
બ્રાહ્મણાદેઃ ક્રમેણાપ્રાયશો ઋજુ કઠિણં કઠિણંતરકઠિણં નામ ।
પ્. ૨અ)
મહાકઠિણં નમ સ્વભાવતયા બ્રાહ્મણસ્ય વર્ષમાત્રેણ ક્ષત્રિયસ્ય
દ્વાભ્યાં વર્ષાભ્યાં । વૈશ્યસ્યત્રિભિર્વર્ષૈઃ શૂદ્રસ્ય
ચતુર્વર્ષેરનુલોમસંકરાણાં પંચભિર્વર્ષૈઃ પરીક્ષાર્થકઃ સહવાસાદિકાલો
નિયમ્યતે તત્સ્ત્રિયોપિ સ્વસ્વપતિકાલતઃ કન્યાઃ સ્વપિતૃકાલતઃ પરીક્ષ્યાઃ ॥
અધિકારશ્ચોક્તાનાં સર્વેષાંમપિ વર્ણાનાં તત્સ્ત્રીણામનુલોમસંકીર્ણાનાં
ચ પ્રણવઘટિતાસ્વપિ ષોડશનિત્યાવિદ્યાસુ એતત્ સ્વતંત્રતંત્રોક્તાપરવિદ્યાસુ
મંત્રેષુ ચ નિષ્પ્રત્યૂહઃ ॥
એવં પરીક્ષ્યાયુપદેશસમનંતરં
યદ્યદૃષ્ટફલકદુષ્કલીનત્વદુરાચારિત્વાદિલક્ષણા દુર્ગુણત્વગ્રહસ્તદા
પ્રાયશ્ચિત્તં ગુરોર્ભવતિ
શિષ્યસ્ય પ્રાયશ્ચિત્તં
ત્યાગશ્ચેત્યુભયંદૃષ્ટફલકાભિમાનિત્વાલસત્વદરિદ્રત્વાદિદુર્ગુણત્વગ્રહે સ
પ્રાયશ્ચિત્તં નાપિ ત્યાગઃ ॥
પ્રથમોપિ પક્ષરુયાગઃ પ્રત્યવાયવચનૈઃ ક્રોડીકૃત ઇતિ તુ માશંકિષ્ઠાઃ નયોઃ
શાસ્ત્રોક્તલક્ષણાનક્તાન્નતયા ।
ત્યાગપ્રત્યવાયશાસ્ત્રેણાપિ તદનાકન્દનાત્ પૂર્વોક્તરીત્યા પરીક્ષાનન્તરમપિ
પુનઃ પરીક્ષાં સ્વીયભક્તિદેવતાભક્ત્યાદેઃ કર્ત્તું પંચકૂટાં ષટ્કૂટાં
વા નિત્યાનિત્યાવિદ્યાં દશમીરૂપાયાં તિથૌ તદુપદેશવિધિનોપદિશેત્ ॥
પ્રાપ્તતદ્વિદ્યશ્ચ શિષ્યઃ કિંચિત્ કાલં યથોદિતગુરુસેવાપૂર્વેકંતાં
વિદ્યામુપાસીત ॥
ન કેવલં ગુરોરેવ ન વા શિષ્યસ્યૈવ નાપ્યુભયોરેવ પરીક્ષા કિં તુ
મંત્રોપ્યુપદેષ્ટું પરીક્ષણીયઃ ॥
તત્પરીક્ષાપ્રકપાશ્ચ પઞ્ચરારિશુદ્ધિ કોષ્ટશુદ્ધિધનર્ણાશુદ્ધિ
પ્. ૨બ્)
વૈરશુદ્ધિભેદાત્ એષા ચ પરીક્ષા સાધ્યાનામુપદેશાર્થમાવશ્યકી
વૈરિનિગ્રહાર્થકપ્રયોગેષુ તત્પ્રાતિકલ્યં જ્ઞાત્વા તદ્વિદ્યાયા નિગ્રહકાર્યે
નિયોજનાર્થં ચ સાધ્યાનાં સિદ્ધાનામ્ ઇતિ ત્રિવિધાનામ્ અપિ સાધકાનાં
સાવશ્યકી ધનર્ણપરીક્ષાપિ સર્વેષામ્ ॥
તત્ર રાશિશુદ્ધિપ્રકારો યથા અકારાદયશ્ચત્વારશ્ચત્વારો વર્ણા
વિન્દુવિસર્ગક્ષકારાતિરિક્તા અષ્ટચત્વરિંશત્સંખ્યાઃ ક્રમેણ મેષાદ્દિગશીનાં
વર્ણા ભવન્તિ । ઇત્થં ચ પકારાદ્યક્ષરાદિનામકાનાં ધનુરાદિરાશિકત્વં
અર્જુનાય નમઃ ઇત્યાદિ મંત્રાણા મેષાદિરાશિકત્વં સ્વયમૂહ્ય
સ્વરાશિતઃ ષષ્ઠાષ્ટમદ્વાદશરાશિકપ્રથમવર્ણકો મંત્રો નોપાદેયઃ
સ્વાનુગ્રહાર્થકોપાસનાર્થં શત્રુનિગ્રહાર્થકોપાસનાર્થં તુ
શત્રુરાશિતઃ ષષ્ઠાષ્ઠમાદિરાશિકપ્રથમાર્ણા ક્વ એવ સ્વાનુકૂલમંત્ર
ઉપાદેયઃ તત્રાપિ સ્વરાશિ સ્વામિષ્ઠાષ્ઠાદિરાશિ સ્વામિનોઃ પરસ્પરં
મિત્રત્વેષ્ટષ્ટત્વાદિકૃતૌ દોષગુણૈર્ન ભવતઃ ઇતિ ધ્યેયઃ ॥
રાશિવક્રસ્વરૂપં યથા ॥
તારાશુદ્ધિપ્રકારો યથા અશ્વિન્યાદિસપ્તવિંશતિ નક્ષત્રાણાં
પ્રયેકં ષષ્ટિષષ્ઠ્યાશાન્ વિધાય અકારાદિકાષ્ટચત્વારિંશદક્ષરેષુ પ્રત્યેકં
પાદોનચતુસ્ત્રિંશત્ ॥
પાદો ન ચતુસ્ત્રિંશદંશા ક્રમશો નક્ષત્રાણાં યોજનીયાઃ તથા ચ
પઞ્ચત્રિંશદુત્તરૈકશતસંખ્યૈઃ
ક્રમપ્રાપ્તાશ્વિન્યાદિનક્ષત્રાંશૈર્મેષાદિરાશયો ભવન્તીતિ સિદ્ધં ઇત્થં ચ
જ્યોતિઃ
પ્. ૩અ)
શાસ્ત્રવદેવાત્રાપિ તંત્રે નવભિર્નવભિઃ પાદૈરૈકૈકોમેષાદિરાશિ
સપાદદ્વિદ્વિનક્ષત્રેષુ અશ્વિન્યાદિરૂપેષ્વેકશશ્ચત્વારશ્ચત્વારો વર્ણા અકારાદય
ઇતિ સિદ્ધ્યતિ ચુ ચે ચો લા અશ્વિની લિ લુ લે લો ભરણી અ ઇ ઉ એ કૃત્તિકેતિ
સ્મરણાચ્ચુંવનચૂડામરાયાદીનાં યથા મેષરાશિકતા જ્યોતિઃશાસ્ત્રપ્રાપ્તા અ
આ અશ્વિની ઇ ભરણી ઈ ઉ ઊ કૃત્તિકેત્યાદિરીત્યા નક્ષત્રનિયમઃ અ આ ઇ ઈ મેષઃ ઉ ઊ ઋ
વૃઠાઃ ઇત્યાદિક વર્ગાદેસ્તુ તુલાદિરાશિકત્વમ્ ઇતિ તંત્રાન્તરરીતિઃ ॥
તદુભયવિલક્ષણા ચ પ્રસ્તુતતંત્રદિશા તદિહ પકારાદિ નામકસ્ય
પૂર્વાષાઢાનક્ષત્રં અકારાદિમંત્રાણામશ્વિનીનક્ષત્રકત્વમિતિ સાધ્ય
નક્ષત્રાન્ મંત્રનક્ષત્રં નવમં ભવતીત્યાદિકં સ્વયમૂઢા
સાધ્યનક્ષત્રાત્ $$$$ તૃતીય પઞ્ચમ સપ્તમ નક્ષત્રક પ્રથમવર્ણક મંત્રાઃ
સ્વોપાસનાર્થમનુપાદેયાઃ સ્વારિ નિગ્રહાર્થકેષુ મંત્રેષુ સ્વાતિનામ નક્ષત્રાત્
ત્રિપઞ્ચ સપ્તમ નક્ષત્રક પ્રથમવર્ણકહમપેક્ષણીયમેવ ॥
ભૈરવાય નમઃ ઇત્યાદયસ્તુ દ્વિનક્ષત્રકા મંત્રાઃ પકારાદિ નામકાના
મુક્તદિશાસ્વનક્ષત્રાત્ તૃતીયભૂતશ્રવણનક્ષત્રકત્વાત્ સ્વનક્ષત્રતો દ્વિતીય
ભૂતોત્તરાષાઢનક્ષત્રકત્વેપિનોપાદેયાઃ ઉક્તં હિ મૂલે તૃતીયાદિ નક્ષત્ર ચતુષ્ક
પ્રથમવર્ણકા મંત્રાનોપાદેયા ઇતિ પાદિ નક્ષત્રક પ્રથમવર્ણકાસ્તે ઉપાદેયા
ઇતિ જન્મતારાપ્યત્ર તંત્રે ગ્રાહ્યૈવતારા ચક્રસ્વરૂપં
અ
આ
ઇ
ઈ
ઉ
ઊ
ઋ
ૠ
ઌ
ૡ
એ
ઐ
ઓ
ઔ
ક્
ખ
ગ
ઘ
ણ
ચ
છ
જ
ઝ
ઞ
અ
અ

ભ

ભ
૧૭॥।
કૃ

ક્ષે

રો

રો

આ

પ્ર

પ્ર

તિ

તિ

અ

મ

પૂ

પૂ
૩૩॥।
પૂ
૧૮॥।
પૂ

ઉ

ઉ

ઉ

હ

હ
૩।

॥।
ભ

॥।
કૃ

॥।
રો

॥।
મૃ

આ
૩॥।
॥।
પૂ

॥।
હિ
૧૮॥।
॥।
અ

॥।
॥।
પૂ

॥।
ઉ

॥।
હ

॥।
ચિ

ટ
ઠ
ડ
ઢ
ણ
ત
થ
દ
ધ
ન
પ
ફ
વ
ભ
મ
ય
ર
લ
વ
શ
ષ
સ
હ
લ
ચિ

સ્વા

સ્વા

ચિ

વિ

અ

અ

જ્યે

મૂ

મૂ

પૂ

પૂ
૧૦॥।
ઉ

ઉ

શ્ર

શ્ર
૩॥।
ધ

શ

શ

પૂ

પૂ

ઉ

ઉ

રે

સ્વા
૩॥।
॥।
વિ

॥।
અ
૧૮॥।
॥।
જ્યે

॥।
॥।
પૂ

॥।
ઉ

॥।
શ્ર

ધ

શ
૩॥।
॥।
પૂ

॥।
ઉ
૧॥।
॥।
ઉ
॥।
॥।
રે
૨૬॥।
પ્. ૪અ)
યથા કોષ્ઠશુદ્ધિપ્રકારો યથા પૂર્વપશ્ચિમાયતા દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ પંચ
પંચ રેખાઃ પરસ્પરસંભિન્નાઃ સમાન્તરાલાઃ કૃત્વા ષોડશકોષ્ઠકં ચક્રં
નિર્માય તત્ર ઈશાનકોષ્ઠં તદ્દક્ષિણાકોષ્ઠં તદધસ્તનં કોષ્ઠદ્વયમિતિ
સંભૂય કોષ્ઠચતુષ્કમેકો વર્ગઃ
ઈશાનકોષ્ઠતસ્તૃતીયચતુર્થસપ્તમાષ્ટમકોષ્ઠચતુષ્કં દ્વિતીયઃ
દ્વિતીયવર્ગકોષ્ઠાધોધોગતકોષ્ઠચતુષ્કં તૃતીયો વર્ગઃ ઈશાનતો
નવમદશમત્રયોદશચતુર્દશકોષ્ઠચતુષ્કં ચતુર્થો વર્ગઃ ઇતિ ચત્વારો વર્ગાઃ
કલ્પનીયાઃ ॥
યત્ર વર્ગે એતત્કોષ્ઠાત્ તં પ્રાદક્ષિણ્યે ન ગણાયેત્ । તત્ર વર્ણલિખનપ્રકારો યથા
સર્વતઃ પ્રથમે ઈશાનકોષ્ઠે સર્વતઃ પ્રથમત્વાદકારો લેખ્યઃ
દ્વિતીયવર્ગપ્રથમકોષ્ઠે દીર્ઘાકારઃ તૃતીયવર્ગપ્રથમે હ્રસ્વ ઇકારઃ
ચતુર્થવર્ગપ્રથમે દીર્ઘ-ઈકારઃ તતઃ પ્રથમાદિવર્ગાણાં ચતુર્ણામપિ
પ્રત્યેકં દ્વિતીયદ્વિતીયકોષ્ઠેષુ સ્વસ્વપ્રથમં પ્રથમકોષ્ઠ વિન્યસ્ય વર્ણતઃ
પંચમપંચમમુકારાદિચતુષ્કં લેખ્યં વર્ગાણાં તૃતીયતૃતીયકોષ્ઠેષ્વપિ
સ્વસ્વવર્ગસંબંધિ દ્વિતીયદ્વિતીયકોષ્ઠ વિન્યસ્ત વર્ણતઃ પંચમં પંચમં
ઌકારાદિચતુષ્કં લિખેત્ । વર્ગાણાં ચતુર્થકોષ્ઠેષ્વપિ
સ્વસ્વતૃતીયતૃતીયકોષ્ઠવિન્યસ્તવર્ણતઃ પંચમં પંચમ *(?) કારાદિકં લિખેત્
ઇત્યકાવૃત્યા ષોડશ સ્વરૈઃ ષોડશકોષ્ઠાનિ પૂરયિત્વા પુનઃ
પ્રથમાદિચતુર્વર્ગેષુ
પ્. ૪બ્)
પ્રથમપ્રથમદ્વિતીયદ્વિતીયતૃતીયતૃતીયચતુર્થચતુર્થકોષ્ઠક્રમેણ
કકારાદિસકારાન્ત દ્વાત્રિંશદ્વર્ણાનેકૈકક્રમેણાદ્વિરાવૃત્ત્યાભિલિખ્ય ।
અવશિષ્ઠાક્ષરત્રયં પ્રથમદ્વિતીયતૃતીયવર્ગાણાં પ્રથમપ્રથમકોષ્ઠેષુ
લિખેદિતિ ઇત્થં ચ સર્વેષ્વપિ કોષ્ઠેષુ સ્વસ્વવિન્યસ્ત પ્રથમપ્રથમવર્ણતઃ
સ્વસ્વવિન્યસ્તં દ્વિતીયાદ્યક્ષરં સપ્તદશતમં સપ્તદશતમં ભવતીતિ
પર્યવસિતં અનયા દિશા લિખને પ્રથમવર્ગસ્ય પ્રથમકોષ્ઠે અકથહાત્મકં
વર્ણચતુષ્કં પતતી **(?) કથહાભિધાનકત્વમેવાસ્ય ચક્રસ્યોપદિશન્તિ વૃદ્ધાઃ ॥
દ્વિતીયેત્વકથેભ્યઃ સ્યુઃ પ્રત્યેકં પઞ્ચમાસ્ત્રયઃ ।
તૃતીયે નવમાસ્તેભ્યસ્તુર્યે વિશ્વોન્મિતાસ્તતઃ

દ્વિતીયવર્ગપ્રથમે દ્વિતીયદ્વિતીયાક્ષરમ્ ।
ષષ્ઠં ષષ્ઠં તદ્દ્વિતીયે દશમં દશમં ભવેત્ ॥
તૃતીયે તચ્ચતુર્થે તુ શક્ર શક્રમિતાક્ષરમ્

તૃતીયવર્ગાદ્યકોષ્ઠે તેભ્યસ્ત્રિત્રિમિતાક્ષરમ્ ।
તદ્દ્વિતીયે સપ્તમાર્ણાઃ શિવાર્ણાસ્તત્તૃતીયગાઃ ॥
તચ્ચતુર્થે તુ વર્ણાઃ સ્યુસ્તિથિતથ્યુન્મિતાઃ ક્રમાત્ ।
તુર્યવર્ગસ્યાદ્યકોષ્ઠે તુર્યં તુર્યમકાદિતઃ ॥
તદ્દ્વિતીયેષ્ટાષ્ટસંખ્યં તૃતીયેર્કાર્કસંમિતમ્

તચ્ચતુર્થે ભૂયસંમિતં દ્વ્યક્ષરં તત ઇતિ સંગ્રહઃ ।
અત્રયો વર્ગઃ સ્વનામાદ્યક્ષરઘટિતઃ સિદ્ધનામા સવર્ગઃ તતઃ
પ્રદક્ષિણક્રમાયાતો દ્વિતીયો વર્ગઃ સાધ્યવર્ગઃ ॥
તૃતીયઃ સુસિદ્ધઃ ચતુર્થોરિઃ ॥ તત્રાપિ સિદ્ધવર્ગ
પ્. ૫અ)
કોષ્ઠ એવ સ્વનામાદ્યક્ષરસંવદ્ધે મંત્રવર્ણસ્યાપિ સત્વે સિદ્ધસિદ્ધઃ ॥
તદ્વર્ગ એવ દ્વિતીયકોષ્ઠે મંત્રવર્ણા સત્વે સિદ્ધસાધ્યઃ તદ્વર્ગ એવ તૃતીયકોષ્ઠે
મંત્રવર્ણાસત્વે સિદ્ધસુસિદ્ધઃ તદ્વર્ગ એવં ચતુર્થકોષ્ઠે મંત્રવર્ણાસત્વે
સિદ્ધારિઃ સાધ્યારિ આયાવન્મિતકોષ્ઠે સિદ્ધવર્ગસંવન્ધિનિ નામ
વર્ણાસ્તાવન્મિત એવં કોષ્ઠે યદિ મંત્રવર્ણસ્તદા સાધ્યસિદ્ધઃ તદ્દ્વિતીયે
સાધ્યસાધ્યઃ તત્તૃતીયે સાધ્યસુસિદ્ધઃ તચ્ચતુર્થે સાધ્યારિઃ ॥ સુસિદ્ધવર્ગે
સિદ્ધવર્ગસંબન્ધિનિ યાવત્ તમકોષ્ઠે નામ વર્ણસ્તાવત્તમ એવ કોષ્ઠે યદિ
મંત્રવર્ણસ્તદા સુસિદ્ધસિદ્ધઃ તદ્દ્વિતીયે મંત્રવર્ણે સુસિદ્ધસાધ્યઃ તત્તૃતીયે
મંત્રવર્ણે સુસિદ્ધસુસિદ્ધઃ તત્તુરીયે મંત્રવર્ણે સુસિદ્ધારિઃ ॥
અરિવર્ગે સિદ્ધવર્ગસંબન્ધિ યાવન્મિતકોષ્ઠે નામ વર્ણસ્તાવન્મિતકોષ્ઠ એવ
મંત્રવર્ણસ્ય સત્વે અરિસિદ્ધઃ તદ્દ્વિતીયે અરિસાધ્યઃ તત્તૃતીયે અરિસુસિદ્ધઃ તત્તુરીયે
અર્યરિઃ । એષા ચ સંજ્ઞા તત્તકોષ્ઠાનામેવ તદ્વૃત્તિત્વાન્મંત્રેષુ ગૌણઃ
સિદ્ધાદિપ્રયોગઃ મંત્રણામેવેયં સંજ્ઞા તત્સંબન્ધાત્ કોષ્ઠેષુ વા ગૌણાઃ
પ્રયોગ ઇત્યન્યદેતત્ । અથૈષાં ફલાનિ સિદ્ધસિદ્ધો મંત્રઃ કલ્પોક્તાદેવ જપાદિતઃ
ફલદો ન ત્વેકેન યદિ ન સિદ્ધિસ્તદા ત્રિવારં વિધિઃ કાર્ય
ઇત્યાદિકશાસ્ત્રાનુસરણામાપતતિ સિદ્ધસાધ્યઃ કલ્પોક્તસંખ્યાતો દ્વિગુણજપાદિના
ફલદઃ સિદ્ધસુસિદ્ધસ્તુ સંપ્રાપ્ત્યૈવ ફલદો ન જપાદિં
પ્. ૫બ્)
પ્રતીક્ષતે સુકરે કર્મણિ સિદ્ધારિર્હતિવાન્ધવાન્ સાધ્યસિદ્ધો જપાદીનાં
બહુતરાનુસરણક્લેશતઃ ફલદઃ સાધ્યસાધ્યો તિશયેન દુઃખફલદઃ
સાધ્યસુસિદ્ધઃ કલ્પોક્તસંખ્યાતો દ્વિગુણેન જપાદિના ફલદઃ સાધ્યારિઃ
સાધકસ્ય સર્વામપિ શ્રિયમપહરતિ । સુસિદ્ધસિદ્ધઃ સિદ્ધસિદ્ધવત્કલ્પોક્તજપાદેવ
ફલદો ન તુ એકેન યદિ ન સિદ્ધિરિત્યાદિશાખાનુસરણં નવાયુગકૃત
સંખ્યાવૃદ્ધિરપ્યપેક્ષણીયા સુસિદ્ધ સાધ્યો યથોક્ત જપાદ્યુગાનુ ગુણં
વૃધ્યાદિ સાપેક્ષાત્ફલદઃ સુસિદ્ધસુદિદ્ધસ્તુ પૂર્વજન્માનુષ્ઠિત નાનાવિધ
જપહોમાદિ પરિશ્રમૈસ્તથા વિધતામાપન્નો દુષ્કરેપિ સુતરાં સુકરે કાર્યે
નિયોજનીયઃ ॥
ઋણીતુ મંત્રઃ પૂર્વજન્મન્પદત્ત ફલક એવ ભવન્તિ અસૌ તુ ન નિયમતસ્તથા યદિ તુ
વૈરિનામાદ્યક્ષરતો વિચારેણ વૈરિણઃ સુસિદ્ધ સુસિદ્ધો મંત્રસ્તસ્ય મારણાદૌ
પ્રયોજ્યે તદા તસ્ય મરણાદ્યનિષ્ટં નસ્યાત્ કિન્તુ તાદૃશ મંત્ર પ્રયોક્તુરેવ
તસ્માદ્ષોરરિભૂત એવ મંત્રોરિપોસ્તાદૃશ કર્મણિ પ્રયોજ્યો નત્વેવં ભૂતઃ ॥
સુસિદ્ધારિઃ સાધક વંશનાશકઃ ॥
અરિસિદ્ધઃ સાધકસ્ય પુત્રનાશકઃ અરિસાધ્યઃ પત્નીનાશકઃ અરિસુસિદ્ધસ્તસ્ય સકલ
કુલોચ્છેદકરઃ ક્રમેણ ભવતિ અર્યરિઃ પ્રાપ્તિમાત્રેણ સાધકં હન્યાત્ અત્ર
સાધકનામ્નાં દ્વિતીયાદિ ધર્મૈરપિ મંત્રસાવશ્વિદ્વિતીયા
પ્. ૬અ)
દિવર્ણાનામપિ યથાસંખ્યં સિદ્ધાદિ વિચારોનુષ્ઠેયો ન કેવલં પ્રથમયોરેવ
વર્ણયોઃ તંત્રાપિ ક્રમોપાત્તસ્વરૈઃ ક્રમોપાત્તસ્વરાણાં વ્યઞ્જાઇઃ
પ્રથમદ્વિતીયતૃતીયાદિભિઃ સહમંત્ર સંબન્ધિ પ્રથમદ્વિતીયતૃતીયાદીનાં
વ્યઞ્જનાનાં સોનુષ્ઠેયો ન યથેચ્છમિતિ તંત્રાંતરવદત્રાપિ તંત્રેનુ
સર્ત્તવ્યમિતિ વિન્દુવિસર્ગયોરત્ર ચક્રે લિખનામ્નાનાદ્ભગવતાધ્વનિતં કિઞ્ચ
હૃત્પ્રાણો**(?) પ્રભૃતિષુ નિત્યમદદ્વે પ્રભૃતિષુ મન્ત્રવર્ણેષુ વલભદાદિ
સાધકવર્ણેષુ ચ પ્રત્યક્ષરમાનુકૂલ્યવિચારેકા દિવ્યઞ્જનસમ્બદ્ધઃ
પ્રથમસ્વારોનાન્તર્ભાવ્યઃ ॥ પૂજયામીતિ મન્ત્રેતુ જકાર સમ્બદ્ધઃ સોત્તરભાવ્ય
એવેતિ ચ તદનુદ્ધાટો દ્વારાભ્યાં ભગવતા સૂચિતમ્ । તસ્માદનુદ્વારસ્થલે
પ્રથમસ્વરોનાનુકૂલાનનુકૂલત્વાભ્યાં કલ્પ્યઃ એવં વિવિચારે કૃતે
અરિવર્ણસાધ્યવર્નાનાં પ્રાચુર્યે હેયત્વં સિદ્ધસુસિદ્ધ વર્ણ પ્રાચુર્યે
ઉપાદેયત્વં સામ્યેપિ ચ પ્રથમ્વર્ણાનુરોધ્યાદ્વેયોપાદેયતાયતસ્ત મુખ્યત
એવોપાદાનં ***(?) પક્ષઃ સૂધિતઃ ઇતિ ધ્યેયં કિં ચ પ્રથમાક્ષરાતિ
રિક્તાક્ષરાનુકૂલ્યમપિ વિચાર્યમિતિ સૂચયતા ભગવતા તંત્રાન્તરોક્તમપિ
વિચારાત્તરમપ્યનુ સરણી યત્વે નોપદિષ્ટં ।
પ્. ૬બ્)
તદ્ યથા આદ્યત્તયોઃ સિદ્ધવર્ણૌ યત્ર સમન્ત્રઃ શીઘ્રં ફલદઃ

સાધ્યવર્ણૌપસ્યાઘન્તયોઃ સોત્યત્તકૃચ્છેણ ફલદઃ

આદાવન્તે સુસિદ્ધસ્તુ સર્વકામ્ય ફલપ્રદઃ

આદાવત્તેરિપુર્યસ્ય સપત્નતસ્ત્યાજ્યઃ

આદૌ સિદ્ધોન્ત્ય સાધ્યો યો દ્વિગુણ જપાદિના સફલદઃ

આદૌ સિદ્ધઃ સુસિદ્ધોન્ત્યેયસ્ય સ યથોક્ત જપાદવશ્યં સિદ્ધિદઃ

આદૌ સિદ્ધોન્ત્યે શત્રુર્યસ્ય સમન્ત્રસ્ત્યાજ્યઃ

આદૌ સાધ્યોન્ત્યે સિદ્ધો યસ્ય સ ત્રિગુણજપાત્સિદ્ધિદઃ

આદિ સાધ્યઃ સુસિદ્ધાન્ત્યઃ કલ્પોક્ત માર્ગતઃ સિદ્ધિદઃ

આદિ સાધ્યસ્ત્વન્ત શત્રુર્મન્ત્રો યત્નતો વર્જનીયઃ

સુસિદ્ધાદિઃ સિદ્ધાન્તો યથોક્ત જપાત્ફલદઃ

સુસિદ્ધાદિસ્તુ સાધ્યાન્તશ્ચતુર્ગુણજપાત્સિદ્ધિકરઃ

સુસિદ્ધાદિશ્ચાન્તશત્રુર્મધ્યો મન્ત્રહ્

આદ્યારિરન્ત્યસિદ્ધોપિ મન્ત્રસ્ત્યાજ્યઃ

આદિ મધ્યાવસાનેષુ સિદ્ધવર્ણકોમન્ત્રઃ શુભફલદઃ

આદિ મધ્યાવસાનેષુ સાધ્યવર્ણક ઉદાસીનઃ

સ્થાનત્રયસુસિદ્ધઃ સર્વાર્થાન્સાધયત્યેવ

સ્થાનત્રયગતારિ મન્ત્રો મૃત્યુર્ન સન્દેહઃ

સિદ્ધાદિઃ સાધ્યયુગ્માન્તો મન્ત્રો વ્યર્થો ભવતિ

સિદ્ધાદિ દ્વિસુસિદ્ધાન્તઃ સર્વકામાર્થસાધકઃ

સિદ્ધાદિરરિયુગ્માન્તો મન્ત્રોનાશકઃ

શત્રુર્ભવતિ યદાદૌ મધ્યે સિદ્ધસ્તદન્તિકે સાધ્યઃ કષ્ટેન કાર્યસિદ્ધિસ્તસ્ય
ફલં સ્વત્યમેવ ભવેત્

પ્. ૭અ)
અન્ત્યેયદિ ભવતિ રિપુઃ પ્રથમે મધ્યે ચ સાધ્યયુગં કાર્યં વિલમ્બિતં સ્યાત્
પ્રશામ્યતિ ક્ષિપ્રમેવાસૌ

આદ્યત્તયોર્યદા સાધ્યૌ અધ્યે સિદ્ધસ્તદાધિક જપતઃ સિદ્ધિઃ

આદ્યન્તયોર્યદા સિદ્ધો મધ્યે સાધ્યસ્તદાપિ જપાધિક્યતઃ ફલસિદ્ધિઃ

અરિ સમ્પુટિતઃ સિદ્ધવર્ણો યત્રાસૌ મન્ત્રોનાશકરઃ

અરિસમ્પુટિતઃ સુસિદ્ધ વર્ણો યત્ર સોપિ મન્ત્રો નાશકરઃ

સિદ્ધસમ્પુટિતઃ સાધ્યવર્ણો યત્ર સમન્ત્રઃ શીઘ્રસિદ્ધિદઃ

સુસિદ્ધવર્ણ સમ્પુટિતઃ સાધ્યવર્ણો યત્ર મન્ત્રો સોપિ શીઘ્રસિદ્ધિદઃ

સિદ્ધ સમ્પુટિતઃ શત્રુર્યત્ર સ મન્ત્રો ન શત્રુઃ કિન્તુ કષ્ઠંતઃ કાર્યકરઃ

સુસિદ્ધ સમ્પુટિતો યત્ર શત્રુ વર્ણોસ્તિ સોપિ ન સર્વથા શત્રુઃ કિન્તુ કષ્ટતઃ કાર્યકરઃ

સાધ્ય સમ્પુટિતઃ સિદ્ધોન્ત્યન્ત કષ્ટતઃ સિદ્ધિકરઃ

સાધ્યસમ્પુટિતઃ સુસિદ્ધોપિ ચાતિ કષ્ટતઃ સિદ્ધિદઃ

શત્રુસમ્પુટિતઃ સિદ્ધો યત્ર સમન્ત્રો દૂરતરુયાજ્યઃ

શત્રુસમ્પુટિતઃ સુસિદ્ધો યત્ર વર્નોસ્તિ સોપિ મન્ત્રો દૂરતરો વર્જની ય ઇતિ

અત્ર ચ સુપ્તો જાગર્ત્તિ યેના સાવિત્યાદિ લક્ષણકં નામાત્ર સર્વત્રો પાદેયં । તસ્ય
બાહુલ્યે પિત્રુઞ્ચરિતં । તસ્યાપ્યનૈક્યે પ્રથમનઃ પિત્રાદિના સંકેતિતં સ્ત્રીણાં
ભર્તૃ ગૃહે દીક્ષાયાં તત્સંકેતિતં । પિતૃ ગૃહે દીક્ષાયાં તત્સંકેતિનં
પવર્ગાન્તઃસ્થ વકાર લકાર ભેદો ગ્રન્થાન્તરાદવધાર્યઃ ઇતિ વહવઃ ॥
પ્. ૭બ્)
મમતુ પ્રતિભાતિ યદ્યન્નક્ષત્રાંશે જન્મ તત્પ્રાપ્ત વર્ણમેવ પ્રથમીકૃત્ય
સંકેતિતનામ વર્ણમાત્રેણૈવાનુકૂલ્યં વિચાર્યમિત્યેવ ભગવતોભિ પ્રેતં
કથમન્યથા એષ મન્ત્રઃ સુસિદ્ધ સુસિદ્ધઃ પૂર્વજન્મકૃત શ્રમાજ્જાત ઇત્યુચ્યત
પૂર્વજન્મકૃતોપાસનકો **(?) ક્ષયાદદત્ત ફલકો મંત્રોત્ર જન્મનિ સાધકાના
મૃણી ભવતીત્યપિ કથમુચ્યેત । ઉક્તં હિ તથાત્રૈવ તન્ત્રે ભગવતૈવ
પિત્રાદ્યુચ્ચારિતં નામ્ના તથા કરણે તન્ત્રશાસ્ત્રાભિજ્ઞસ્ય સ્વયમનભિજ્ઞસ્ય
તથાજ્ઞા તુ રૂપદેશેન વા પિત્રાદિના સ્વાભીપ્સિત મન્ત્રાનુ કૂલનામ્નૈવ પુત્રાદિ
સંકેતકરણ સંભવાત્ । તત્તન્નક્ષત્રાંશ જન્મતુ ન કિંચિદધીનં અતએવ
વકારદ્વયલકારદ્વય ભેદજ્ઞાનાર્થં તન્ત્રાન્તરાશ્રયણાકૃત સ્વાતન્ત્ર્ય
ભઙ્ગપ્રસઙ્ગોપિ પ્રસુક્તઃ અત એવ સુપ્તો જાગર્ત્તિ યેનાસૌ તન્નામાત્રોપાદેયમિતિ
તન્ત્રાન્તરમવલંવ્ય પરતન્ત્રાનપેક્ષિત્વલક્ષણા સ્વતન્ત્ર શાલિન્યપિ
પ્રસ્તુતન્ત્રેમાકાંક્ષા નિવર્ત્તનં મનોરમા કૃતાઘ્નમપિ પ્રત્યુક્તં
એતત્તન્ત્રોક્તરીત્યા તત્તજન્મનક્ષત્રાનુગુણાનામ્નૈવાનુકૂલ્યાદિ
વિચારસ્યાશ્રયણીયત્વાત્ નાચાશ્વિન્યા ઉત્તરભાગે જન્મવતોભરણ્યાઃ
પૂર્વતરેભાગે જન્મવનશ્ચોભયસ્યાપિ આનન્દશર્મેત્યાદિ નામકત્વં સ્યાત્ એવં
ભરણ્યા ઉત્તરભાગે જન્મવતઃ કૃત્તિકાયાઃ પૂર્વભાગે જન્મવતશ્ચ
ઈશ્વરશર્મેત્યાદિ નામકત્વં સ્યાત્ ।
પ્. ૮અ)
એવમુત્તરત્રાપીતિ કથં તત્તન્નક્ષત્ર જન્મના એકતરનામ નિશ્વષઃ સ્યાત્ જ્યોતિઃ
શાસ્ત્રદિશા ચૌરમર્દન લક્ષ્મીનિધીત્યાદિ નામક મશ્વિન્યુત્તરાર્દ્ધ જન્મનાં
લીલાધરેત્યાદિકં । ભરણી પૂર્વતરાર્દ્ધ જન્મના ભવિષ્યતીતિ કથનં તુ
શાસ્ત્રાન્તરાપેક્ષિત્વા પત્ન્યાનસાધીય ઇતિ વાચ્યં । આનન્દ શર્મેત્યાદિ
નામ્નૈવોક્તયોર્દ્વયોરાનુકૂલ્યસ્ય સિદ્ધાદિ ચક્રાદૌ વિચારે ક્ષતિ વિરહાત્
નક્ષત્રાનુકૂલ્ય વિચારેત્ યદિષ્ટો વિશેષઃ અત એવ સ્વર્ક્ષનામાનુરૂપત ઇતિ સંહિતો
મરયોઃ તન્ત્રાન્તરેપિ જન્મર્ક્ષાક્ષરતોવીક્ષ્યં તત્ર નામાદિમાક્ષરમિતિ અથ સુપ્તો
જાગર્ત્તીત્યાદેઃ કાગતિરિતિ ચેતૃ શૃણુસ્તં જ્ઞાને રાશિ નક્ષત્રે
સ્વનામ્રાદ્યક્ષરાદિતઃ ઇતિ નારાયણીય વચનાત્ આરભ્ય જન્મ જન્મ નક્ષત્રં
મન્ત્રતારાવસાનકમિતિ પલપાદાચાર્યો દાહૃત વચનાત્ પ્રકટં યસ્ય જન્મર્ક્ષં
તસ્ય જન્મર્ક્ષતો વિધિઃ પ્રનષ્ટં જન્મભયં યસ્ય તસ્ય નામર્ણતો વદેદિતિ પિઙ્ગલા
વચનાચ્ચ સ્વનક્ષત્રા જ્ઞાન એવ તસ્ય પ્રસર ઇતિ । અવિચાર્યા કસ્માદેવ પ્રેરણા
સંકેતિત નામ્ના સુસિદ્ધ સુસિદ્ધત્વાદિ સંભવે મન્ત્રોયં પૂર્વજન્મકૃત શ્રમક
એવ । આનુકૂલ્ય વિચારપૂર્વક સંકેતિતનામ્નાં તુ ન પુનર્જન્મ શ્રમાનુમાતું
શક્યઃ ન ચ પ્રસિદ્ધનામ્નૈવ સર્વ્ત્રાનુકૂલ્યં ।
પ્. ૮બ્)
તદ્વહુતે જન્મર્ક્ષતસ્તથેતિ વિપરીતમેવ કિં ન સ્યાદિતિ વાચ્યં । અજ્ઞાત ઇત્યાદેઃ
પ્રણશ્ચમિત્યાદેશ્ચ વિનિગમકત્વ સંભવાત્ અથૈવં રીત્યા પ્રથમાક્ષર જ્ઞાને
નામ્નાં દ્વિતીયાદ્યક્ષરં કથં જ્ઞેયમિતિ ચેત્ ન નક્ષત્રાક્ષરમાદિતો નિધાય
નામ્નામકરણે એકાક્ષરાનુકૂલ્યસ્યૈવ વિચાર્યત્વાદિતિ સંક્ષેપઃ ॥
ધનર્ણશુદ્ધિપ્રકારો યથા ઉક્તદિશા સ્વસ્વજન્મનક્ષત્રનામાક્ષરમારભ્ય
માતૃકા ક્રમતો મંત્રાદિમાક્ષરપર્યન્તં ગણનયા સંપન્નસંખ્યાં
ત્રિગુણિતાં વિધાય નિષ્પન્ન સંખ્યાયાં સપ્તભિર્ભાગહરણા સ્વશિષ્ટો કો નામ
રાશિઃ મંત્રાદિમાક્ષરમારભ્ય સ્વજન્મનક્ષત્રાક્ષરપર્યન્તં ગણનયા
સંપન્ન સંખ્યાં ત્રિગુણીકૃત્ય પર્યવસિત સંખ્યાયાં
સપ્તભિર્ભાગહરણાદવશિષ્ટો મન્ત્રરાશિઃ યદીયાક્ષરમુપક્રમ્ય
ગણનાદિનાયઃ શિષ્ટોંકઃ સ તદ્વાશિઃ તત્ર યદિ મન્ત્ર રાશિરધિકાંકસ્તદા સ
મન્ત્ર ઉત્તમઃ પૂર્વજન્મનિ જપહોમાદ્યુપાસના પરિશ્રમકાદપ્યે તન્મન્ત્રાદ
પ્રાપ્ત સમીહિતાર્થ કેન ન્યૂનાંક રાશિક સાધકેનાવશ્યમયં મન્ત્ર ઉપાસ્યઃ
અયમેવ ઋણીમન્ત્ર ઇત્યુચ્યતે યસ્તુ મન્ત્રો ન્યૂનાંકઃ સોપમનેન સાધકેન
સિદ્ધમન્ત્રક ગુરુપ્રસાદાત્તતોપિ પૂર્વજન્મનિ ઋંણિતામુપાગત મન્ત્રાદ્વા પ્રાપ્તિ
માત્રેણ સમધિગત સકલેપ્સિત કેન ઐશ્વર્ય મદમત્તતયાનનુષ્ઠિત **(?)
પ્. ૯અ)
ધનિપદેનાભિધેયો નોપાદેયઃ પ્રસ્તુત જન્મન્યેવાભીષ્ટ કામનાયાં **(?)
ભાવિજન્મ સાધારણમભીષ્ટં વાં ***(?) અરિસાધ્યાદ્યક્ષરકતો મન્ત્રાદ્યથા
વારયામસ્તથા નોવારયામઃ સમાંકોપિ ચાત્ર તન્ત્રે ન્યૂનાંક સમકક્ષ એવ
શૂન્યશેષોપિ સપ્તાંક શેષ પર્યવસાયીનાત્ર તન્ત્રે પ્રતિસિદ્ધઃ ॥
વૈરશુદ્ધિ પ્રકારો યથા આગ્નેય વર્ણાનાં ભૌમવર્ણાનાં જલવર્ણૈઃ
સહવિરોધઃ વાયવ્યાનાં જલીયાનાં વર્ણાનાં ભૌમવર્ણાનાં ચ પરસ્પરં
વિરોધઃ આકાશવર્ણૈઃ સહતુ ન કસ્યાપિ વિરોધઃ તથા ચાગ્નેયાસરરકારાદિકં
(?) માદાવાપતતિ તાદૃશેન ધનિષ્ટાન્ત્ય ભાગજન્મકેન રમાકાન્તાદિના
સાધકેન જલીયાક્ષરાદિ ભાગકા ઉત્તરભાદ્પદા નક્ષત્રકાઃ સીતાપતયે નમઃ
ઇત્યાદયો મન્ત્રાનોપાદેયા ઇત્યાદિકં પર્યવસન્તં એવં પુંદૈવત્ય
સ્ત્રીદૈવત્યયોરપિ મન્ત્રયોઃ પરસ્પરં વિરોધ ઇતિ નૈકેન પ્રાધાન્યેન તદુભય
માદેયં પ્રાધાન્યેનેતિ કરણાદંગતયા ગુરુમન્ત્ર કિંકરાદિ મંત્રોપાસનેપિ
નક્ષતિઃ એવં ક્રૂર સૌમ્ય મન્ત્રાણામપિ પરસ્પરં વિરોધઃ તથા ત્વરિતા નૃસિંહ
મન્ત્રયોઃ સુદર્શનાદ્યોરાસ્ત્ર મન્ત્રયોરપિ પરસ્પરં વિરોધ ઇતિ તદુભયં નૈક
સાધક જનોપાસ્યમિતિ દિક્ ॥
ઇત્થં પ્રધાનવિદ્યાયા આનુકૂલ્ય ગ્રહાનત્તરં સુપરીક્ષિતં શિષ્યં પ્રતિ
ચતુર્દશીતિથૌ
પ્. ૯બ્)
જ્વાલામાલિની વિદ્યામુપદિશેત્ તતશ્ચ ગુરુણા સાધિતામપિ તદ્વિદ્યાં સ્વસ્ય **(?)
યોગ્મતા સિદ્ધયે શિષ્યઃ સ્વયમપિતાં સાધયેત્ તતો મુખ્યદેવતાયાઃ
પ્રથમોપદેશાય પ્રથમાભિષેકઃ કરણીયઃ તત્પ્રકારો યથા દરદસિન્દૂર
ગૈરિકાદિ રંજિતે ગુર્વાદિ ધૂપ સુવાસિતે પરિતો દીપમાલાદિ પ્રદીપિતે વિતાન
પુષ્પમાલાદિ મણ્ડિતે સ્વગુરુત્વેનાધ્યવસિતસ્ય મન્દિરે વૃષ સિંહ વૃશ્ચિક
કુંભાન્યત મલગ્ને શુભગ્રહ યોગૈકાદશત્વાદિ ગુણયુક્તે સતિ કિં વા
સૂર્યોદયમારભ્ય દ્વિતીય સૂર્યોદયાન્ત સંબુદ્ધરૂપ પૂર્ણાતિથૌ કિં વા
સ્વાનુકૂલે શુભગ્રહ સ્વામિકે સર્વસ્મિન્નપિ રાશૌ લગ્ને કિં વા
વક્ષમાણલક્ષણકાક્ષર ત્રય સંપાતદિને કિં વા પઞ્ચમી દશમી
પંચદશ્યન્યતમરૂપ પૂર્ણાતિથૌ અથવા સ્વનાથજન્મદિન સ્વનાથ વિરામદિન
સ્વોપદેશ્ય જન્મદિનામાવાસ્યાન્તિમઘટિકાચતુષ્કાન્યતમકાલે દીક્ષાવિધિં
નિક્ષિત્ય તત્પૂર્વદિને ગુરું ગણપતિમિષ્ટદેવતાં નમસ્કૃત્ય શ્રીવિષ્ણું સ્મૃત્વા
સ્વનિત્યકર્માનન્તરં ગુરોરાજ્ઞાં ગૃહીત્વા દેશકાલ સ્વગોત્ર
રાશિનામકામનાન્તમુલ્લિખ્ય **(?) શ્રીમહાત્રિપુરસુન્દર્યાસ્તન્નરાજાનુસારેણ
યથા બુદ્ધિનિયોગં વિધિના પ્રથમોપદેશં કરિષ્યે તદંગતયા અમુકગોત્રસ્ય
અમુકરાશેઃ અમુકનામકસ્યગ્રાહ્યણસ્ય નવાવરણૈઃ પૂજનપૂર્વકં વરણં
કરિષ્યે ઇતિ સંકલ્પ્ય ।
પ્. ૧૦અ)
દક્ષિણહહસ્તગતમર્ઘ્યાદિજલં ભૂમાવુત્સૃજેત્ તતો વક્ષ્યમાણાદિશા
સામાન્યર્ઘ્યં સંપાદ્ય । અજ્ઞાનતિમિરાન્ધસ્યેત્યાદિ શ્લોકમન્ત્ર **(?)
ગશ્વાદિભિર્વક્ષ્ય માણલક્ષણ નવોપચારૈર્ગુરુમભ્યર્ચ્ય । એભિરુર્મિકા
કર્ણાભરણવસ્ત્રૈરમુકગોત્ર મમુકરાશિ મમુક નામકં બ્રાહ્મણં ત્વાં
શ્રીમહાત્રિપુરસુન્દરી વિદ્યાયાઃ પ્રથમોપદેશાર્થં ગુરુત્વેન વૃણો
ઇત્યુલ્લેખપૂર્વકં વરણસામયી તસ્મૈ નિવેદયેત્ । યોગિની યોગિનશ્ચ તથૈવ

કિંચિન્ન્યૂનમૂલ્યક સામગ્ર્યા પૂજનપૂર્વકં ગુરુકર્તૃકાભિષેક
સહકારિત્વાર્થત્વા વૃણે ઇત્યુલ્લેખપૂર્વકં ચ પ્રત્યેકં વૃણુયાત્ વૃતશ્ચ
ગુરુર્યથાયોગ્યં તત્તદંગેષુ વરણસામગ્રીં પરિધાય । પૂર્વોક્ત
મન્દિરાન્તસ્ત્રિહસ્તપ્રમાણાયાં ભૂમૌ કર્પૂરચન્દન કુંકુમાગુરુ
કસ્તૂરીપંકેન ચન્દન રક્તચન્દનમિશ્રિતદરદેન વા કલશમૂલસમાવેશ યોગ્ય
વિન્દુમધ્યકં શ્રીચક્ર મુદ્ધૃત્ય તન્મધ્યભાગે
વિંશતિમાષકપલૈઃ ષરાનવત્યધિક ચતુઃસહસ્ર ૪૦૯૬ સંમિતપલષષ્ટ્યાધિક
પ્. ૧૦બ્)
પઞ્ચવિંશતિ સહસ્ર ૨૫૦૬૦ સમિતપલાન્યતર સ્વરૂપ ખારી પ્રમાણક
સર્વવર્ણૌષધક્વાથ તત્તદુપદેશ્ય વિદ્યાવર્ણીષધક્વાથ
વિસર્ગમાત્રૌષધક્વાથ ક્ષીરદુપ્તક્વાથાન્યતમેન સમુદ્ગામિ ગઙ્ગાયમુનાદિ
જલેન પૂર્ણં સુવર્ણ રજત તામ્રકા ચ મૃત્તિકાન્યત મમ યમુત્તરોત્તરં
ગૌણભૂતં કલશં મૂલમન્ત્રેણ નિધાય । તત્ર મૂલેનૈવ નવરત્ન સુવર્ણ
તામ્ર ચન્દનાનિ નિક્ષિપ્ય યથાલાભં બ્રીહ્યાદિ ધાન્યં ચાન્તઃ ક્ષિપ્ત્વા તન્મુખે
ઇન્દૂવલ્લી નિબદ્ધ સહકાર પનસાશ્વત્થ પલ્લવાન્ માતુલિંગફલં ચ નિધાય તં
કલશં મૂલે કણ્ઠે ચૈકૈકમિતિ સંભૂય રક્ત વસ્ત્રદ્વયેનાવેષ્ય
તત્કલશાંતશ્ચતુર્દ્વાર શાખોપેત દ્વિરેસ્વ ભૂપુરતદન્તર્દ્વાત્રિંશદ્દલ
તદન્તઃ ષોડશદલ તદન્તરષ્ઠ દલકમલ તંદન્ન વિન્દુરૂપં સર્વમઙ્ગલા
નિત્યપૂજાચક્રં વિભાવ્ય । તત્ર સર્વમઙ્ગલા પ્રસ્તાવોક્ત દિશા
આસનોપવેશનાચમન પ્રાણાયામાદિ પૂર્વકં સર્વમઙ્ગલાં દ્વાદશોપચારૈઃ
પાદ્યાદિ તામ્બૂલાન્તૈરભ્યર્ચ્ય । વક્ષ્યમાણસ્થાનેષુ દલાદિરૂપેષુ ભદ્રાદિકા
વરણચતુષ્કં મધ્યે મધ્યે તત્તત્પ્રથમાદ્યાવરણ પૂજા નિવેદન
પુષ્પાઞ્જલિપૂર્વકં પૂજયિત્વા મિથુનદેવતાવરણાત્રયમર્ચયેત્ । તત્પ્રકારો યથા
યથાહિ શ્રીચક્ર પ્રતિષ્ઠા મૂર્તિ પ્રતિયોર્દાહ તાડનાદિ રૂપ દોષાપનોદાય વહ્નિ
સૂર્યચન્દ્રકલાક્રમક પૂજનરૂપઃ
પ્. ૧૧અ)
સંહારસ્તથા પ્રથમદીક્ષાયામપિ મૂલસંહારસ્યોદ્દેશ્ય વહ્ન્યાદિ સોમાન્ત
કલાક્રમક એવ પૂજન પ્રકારોનુસર્ત્તવ્યઃ નિધિકૃતામપ્યેષ એવ સમ્મતઃ પંથાઃ
તદિહાષ્ટદલાગ્નાષ્ટક ષોડશ દલીય દ્વાદશ દલાગ્રાત્મક વિંશતિ સ્થાનેષુ
વહ્નેર્મિથુનદેવતા દશકં દ્વિદ્વિસ્થાનેષુ એકૈકામિથુનદેવતેતિ પ્રકારેણ
સમર્ચયેત્ તન્મન્ત્રાયથા હ્રીંશ્રીંયં અગ્નિધૂમ્નાર્ચિઃ પાદુકે પૂજયમિ
હ્રીંશ્રીંરં વહાષ્મા પાદુકે પૂજયામિ હ્રીંશ્રીંલં શુચિ જ્વલિની પાદુકે પૂજયામિ
હ્રીંશ્રીંવં તેજો જ્વાલિની પાદુકે પૂજયામિ હ્રીંશ્રીંશં પ્રભાવિસ્ફુલિઙ્ગિની પાદુકે
પૂજયામિ હ્રીંશ્રીંષંદાવ સુશ્રીપાદુકે પૂજયામિ હ્રીંશ્રીંસં શિખિ સ્વરૂપા
પાદુકે પૂજયામિ હ્રીંશ્રીંહંદ્યુતિ કપિલા પાદુકે પૂજયામિ હ્રીંશ્રીંલંદા
હવ્યવહા પાદુકે પૂજયામિ હ્રીંશ્રીંક્ષંગ્રાસક વ્યવહા પાદુકે પૂજયામીતિ । તતો
મૂલવિદ્યાં તે સર્વમઙ્ગલા નિત્યા પાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવી
સભ્યર્ચ્યઃ । હ્રીં શ્રીં એતાઃ સર્વમઙ્ગલા નિત્યા ચતુર્થાવર્ણ દેવતાઃ પૂજાં
ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પુષ્પાં જલિના ચતુર્થાવરણપૂજાં તદ્દેવતાભ્ય એવાર્પ્યયેત્
પ્રાર્થનં પુનઃ પ્રધાન ભૂત મધ્યસ્થ દેવતાયા એવ સર્વત્ર તતઃ ષોડશ
દલીય શિષ્ઠાય ચતુષ્ક દ્વાત્રિંશદ્દલીય વિંશતિ દલાગ્રાત્મક ચતુર્વિંશતિ
સ્થાનેષુ સૂર્યસ્ય દ્વાદશમિથુન દેવતાઃ પૂજયેત્ તન્મન્ત્રા યથા । હ્રીં શ્રીંકં
મંધાતૃ
પ્. ૧૧બ્)
તપિની પાદુકે પૂજયામિ ૨ ખં વં અર્યમતાપિની પાદુકે પૂજયામિ ૨ ગં ફં
મિત્ર ધૂમ્રાપાદુકે પૂ । ૨ ઘં પં વરુણમહીચિપા । ૨ ઙં નં અંશુ જ્વાલિની
પાદુકે પૂ ૨ ચં ધં ભગરુચિપાદુકે પૂ ૨ છંદં વિવસ્વત્સુષુમ્ણાપા

જંથં ઇન્દ્રભોગદાપા । ૨ ઇંતં પૂષવિશ્વાપાદુકે પૂ. ૨ હ્રીં શ્રીં ઞં ણં
પર્જન્ય ભોગિની પાદુકે પૂ. ૨ હ્રીં શ્રીં ટં ઢં ત્વષ્ટધારિણીપા । ૨ હ્રીં
શ્રીં ઠં ડં વિષ્ણુ ક્ષમાપાદુકે પૂ. હૃતિ સૂર્યમિથુનદેવતાઃ સર્વાઃ
સમ્પૂજ્ય મૂલવિદ્યાંતે સર્વમઙ્ગલા નિત્યા પાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ
દેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીં શ્રીં એતાઃ સર્વમઙ્ગલા નિત્યાઃ ષષ્ઠાવરણ દેવતાઃ
પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । અષ્ટદલાનાં ભદ્રાદિ
પૂજયૈવ ષોડશદલાનાં પૂરણ્યાદિ શક્તિભિર્દ્વાત્રિંશદ્દલાનાં કામિની
સ્વેચર્ષાદિભિરાક્રાન્તતયા તત્તદ્દલાગ્રેષુ પૂજનમભિહિતં એવં
ચતુરસ્રસ્થાનાનામપિ બ્રાહ્યાદિ કાલશક્ત્યન્ત વિંશતિ દેવતાભિરાક્રાન્તતયા
તત્તત્સ્થાન સ વિધિવર્ત્તિસ્થાનેષ્વેવ દ્વાત્રિંશદ્દલ કમલા વશિષ્ઠ દ્વાદશદલાય
પૂજિત ષણ્મિથુન દેવતાતો વશિષ્ટ દશ મિથુન દેવતાશ્ચન્દ્ર સમ્બન્ધિનીઃ પૂજયેત્
તન્મન્ત્રાયથા હ્રીં શ્રીં અં અમૃતપાદુકે પૂજયામિ હ્રીં શ્રીં આં
માનદપાદુકેપૂ૦ હ્રીં શ્રીં ઇં પૂષપાદુકેપૂ૦ હ્રીં શ્રીં ઈં
તુષ્ટપાદુકેપૂ૦ હ્રીં શ્રીં ઉ પુષ્ટપાદુકેપૂ૦ હ્રીં શ્રીં ઊં રતપાદુકેપૂ

હ્રીં શ્રીં ઋં ધૃત
પ્. ૧૨અ)
પાદુકેપૂ૦ હ્રીં શ્રીં ઋં શશિપાદુકેપૂ૦ હ્રીં શ્રીં ઌં ચન્દ્રક પાદુકેપૂ

હ્રીં શ્રીં ઌંકાન્તપાદુકેપૂ૦ હ્રીં શ્રીં એં જ્યોત્સ્નપાદુકેપૂ૦ હ્રીં શ્રીં ઐં
શ્રીપાદુકેપૂ૦ હ્રીં શ્રીં ઓં પ્રીતપાદુકેપૂ૦ હ્રીં શ્રીં ઔં અંગદપાદુકેપૂ

હ્રીં શ્રીં અંપૂર્ણપાદુકેપૂ૦ હ્રીં શ્રીં અઃ પૂર્ણામૃતપાદુકે પૂજયામિ ઇતિ
ચન્દ્રકલા મિથુનદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય મૂલવિદ્યાંતે સર્વમઙ્ગલા પાદુકાં
પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય હ્રીં શ્રીં એતાઃ સર્વમઙ્ગલાનિત્યાઃ
સપ્તમાવર્ણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા શિષ્ટં
સ્તોત્ર તર્પણ નમસ્કારાત્મકમુપચાર ત્રયમપિ કૃત્વા નિત્યજપ નિત્યહોમયોરંતે
કર્પૂરગર્ભવર્ત્યાદિના નીરાજનં કૃત્વા પુનઃ પુનઃક્ષમાપ્ય
શક્ત્યુશ્વાપનીમુદ્યાવર્ણદેવતાઃ પ્રધાનાંગે વિલીના વિભાવ્ય । ખેચરીમુદ્રયા
સર્વમઽઽણ્ગલાં સ્વાત્મયુદ્વાસયેત્ । તતશ્ચ શ્રીચક્રમધોલિખિતમપિ બિન્દુસ્થાનસ્ય
કલશાક્રાન્તતયા કલશાન્તર્જલે વિચિન્ત્ય તત્રાન્યૂનાનતિરિક્ત વક્સ્.યમાણ
પૂજાપ્રકારેણ શ્રીત્રિપુરસુન્દરીં ષોડશોપચારૈર્નવાવરણપક્ષેણાર્ચયેત્ ।
એતાવાંસ્તુ વિશેષો યદત્ર વિન્દોઃ કલશાક્રાન્તતયા પ્રધાનદેવતા મન્તરેવ ચિંતિત
ચક્રીય વિન્દો રૂપરિપૂજયિત્વા । અણિમાદિ પૂજન કલશાધોગત ચક્રીય
તત્તત્સ્થાનેષ્વેવ પ્રત્યક્ષોપલભ્યેષુ કાર્યં ન તુ ચિન્તિત તત્તત્સ્થાનેષુ
પ્. ૧૨બ્)
એવં ચાધઃ સ્થાને ચક્રલિસ્વનસ્ય દૃષ્ટાર્થત્વમપિ તત્ર પૂજનાભાવે
કેવલમદૃષ્ટાર્થત્વં તસ્ય સ્યાત્ ઇત્થં પૂજાન્તે નિત્ય જપહોમૌ કૃત્વા તદન્તે કુરુ
કુલ્લા મન્ત્રેણ ત્રિધા વિભક્તેન વલિત્રયમન્નાદિના દત્વા કર્પૂરાદિનાની રાજ્ય
ક્ષમાપ્ય । પૂર્વનિમન્ત્રિત યોગિનીર્યોગિનશ્ચ વસ્ત્રાલઙ્કારાન્નાદિભિઃ સન્તર્પ્ય
નૃત્યગીતાદ્યુત્સવેન રાત્રિંતામતિ વાહયેત્ ॥
ઇત્યધિ વાસનમ્ ॥
તતઃ પ્રાતઃ કૃત સ્વનિત્ય નૈમિત્તિક ક્રિયો ગુરુઃ પુનઃ પંચોપચારૈરુપદેશ્ય વિદ્યા
દેવતામભ્યર્ચ્ય તતઃ જીવકરેણ સ્પર્શપૂર્વક ષડઙ્ગદેવતા મન્ત્રાન્પઠન્નેવ
દેવી જલયોરૈક્યં વિભાવ્ય પૂર્વવદેવ શક્ત્યુદ્વાસનપૂર્વકં
પ્રધાનદેવીમુદ્વાસ્ય ક્ષમાપ્ય શંખ શૃંગાદિષુ વાદ્યમાનેષુ યોગિની
યોગિપરિવૃતઃ સપત્નીકો ગુરુઃ કલશમુદ્ધૃત્ય પ્રાગુત્તરેશાન નિમ્ન સમલંકૃત
શુચિ ચતુરસ્રકૃષ્યગત માતૃકા ચક્રોપવિષ્ટસ્ય પ્રાઙ્મુ સ્વસ્ય શિષ્યસ્ય શિરો નિહિતાં
જલૌ કલશમુખ નિહિત ફલં નિધાય સ્વ જીવસ્થાને યથા શિષ્યો ભવતિ તથા
સ્થાનગતાઃ પ્રાઙ્મુખો ગુરુઃ કલશ પ્રક્ષિપ્ત પલ્લવૈઃ કલશોદકૈ
સ્ત્રિવારમભિષિંચ્ય તજ્જલં રોમકૂપમાર્ગેણ બ્રહ્મરન્ધ્રાદિ મૂલાધારાન્તં
દેહાન્તઃ પ્રવિશ્ય સકલદોષક્ષાલનં કરોતીતિ ચિન્તયન્નેવ કલશજલેન સકલેનૈવા ચ
મનં માત્રોપયોગાવશિષ્ઠેન
પ્. ૧૩અ)
સકલાં તનું પ્લાવયિત્વા સ્વાસનમુપવિશેત્ । શિષ્યશ્ચ ધૃતશુદ્ધશુક્લ
વસ્ત્રોત્તરીયક ગન્ધમાલ્યાદિકઃ કલશોદકેનાચમ્ય । ગુરું
ગન્ધપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યતામ્બૂલ પ્રણામસ્તોત્રપાઠ સ્વાત્મ સમર્પણાખ્ય
નવોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય નાથેચ્છાનુસારેણ સર્વસ્વં તદ હું તદ હું ગજાશ્વ
મહિષ્યે મેષ ગોદાસી ભૂમિ સુવર્ણ ભૂષણ વસ્ત્ર ગૃહ ગ્રામાદિ યથા વિભવં
સમસ્તં વ્યસ્તં વા ગુરવે દક્ષિણાત્વેન સમર્પ્ય । નમસ્તેનાથ ભગવન્નિત્યાદિ
પઞ્ચશ્લોકૈસ્ત્રિવારં સ્તુત્વા પુષ્પાઞ્જલિત્રયન્દત્વા સાષ્ટાઙ્ગં ત્રિવારં
પ્રણમ્ય બદ્ધાઞ્જલિર્ગુરોઃ પુરતસ્તૂષ્ણીં તિષ્ઠેત્ તતો જ્વાલામાલિની ચક્રે શિષ્ય
મુહ્યવેશ્ય વક્ષ્યમાણવેધં કુર્યાત્ તતો ગુરુઃ કલશસ્યોદ્વત તત્વાદિક્તે
કલશાધો ગતચક્રં એવ શિષ્યમુપવેશ્ય સ્વાત્માનં દેવ્યભિન્નં ધ્યાત્વા
સકરુણ નિર્નિમેષ દૃષ્ટ્યા શિષ્યં પશ્યન્ ગુદ લિંગ મધ્યસ્થાન સમારબ્ધ
સુષુમ્ણા દણ્ડ મૂલગત સુવર્ણાભ સાકિની દેવતાકધાદિ સાંતાક્ષરોપેત
ચતુઃપત્રકાધાર પદ્મકર્ણિકાન્તર્વર્ત્તિ ત્રિકોણમધ્યસ્થિત વહિ તેજઃ
હૃદયદેશોપલક્ષિત સુષુમ્ણા દંડ મધ્યવર્તિ સિન્દૂરારુણ રાકિની દેવતા
કકારાદિ ઠાન્તવર્ણયુક્ત દ્વાદશપત્રક મલકર્ણિકાન્તર્વર્તિ ત્રિકોણ
મધ્યસ્થિતરવિતેજઃ બ્રહ્મરન્ધ્રાધર દેશોપલક્ષિત સુષુમ્ણા દણ્ડાગ્રવર્તિ
શુક્લદ્યુતિ સહસ્રદલકમલકર્ણિકાન્તર્વર્તિ ત્રિકોણમધ્યસ્થિત
પ્. ૧૩બ્)
ચન્દ્રતેજઃ ઇત્યેતત્તેજં સ્ત્રયમયં શ્રીચક્રં સ્વસ્ય હૃદયે ધ્યાત્વા સ્વસ્ય વહન્ના
સામાર્ગતો વહિર્નિર્ગતં શિષ્યસ્ય પ્રવહન્નાસયાન્તઃ શ્વાસેન હૃદયે પ્રવિષ્ટં ચ
તચ્ચક્રં ધ્યાત્વા તત્ર દેવીં લોહિતાં લલિતાકારામિતિ ધ્યાત્વા વાહ્ય
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં દેવ્યાઃ અમુષ્યાસ્ત્રિપુરસુન્દરી દેવ્યાઃ પ્રાણા ઇહ શિષ્ય
હૃદયગત ચક્રે પ્રાણા ઇત્યાદિ મન્ત્રેણ કૃત્વા સ્થપનાદિ ચતુષ્કમપિ તત્તન્મુદ્રા
પ્રદર્શનપૂર્વકં વિધાય તત્ર માનસૈઃ પઞ્ચોપચારૈર્દેવીમભ્યર્ચ્ય કરશુદ્ધિ
ન્યાસ ષડઙ્ગવ્યાસ વાગ્દેવતા ન્યાસાન્ન્યાસત્રયપદવાચ્યાન્ શિષ્ય દેહે શિષ્યો
યથા ન તન્મંત્રાઞ્છૃણોતિ તથોન્ત્રારણપુર્વકં વિધાય નૃત્યવાદ્યાદિકં
કારયિત્વા જીવકર્ણે વામસ્થાને ગુરોર્યથા શિષ્યો ભવેન્તાદૃશસ્થાને સ્થિતો ગુરુઃ
કરશુદ્ધિ ન્યાસવિદ્યા આસન ચતુષ્કવિદ્યા ષડઙ્ગ ન્યાસવિદ્યા વાગ્દેવતાષ્ટક
વિદ્યા ઇતિ સંભૂયૈકોનવિંશતિં વિદ્યા વક્ષ્યમાણ સ્વરૂપાઃ પૂર્વમુપદિશ્ય
પ્રધાનવિદ્યાં ત્રિંશ ઉપદિશેત્ તતો દેવતા મન્ત્ર ગુરુણામૈક્ય ભાવના
પ્રકારમુપદિશેત્ શિષ્યશ્ચ મન્ત્રદેવતા ગુરુણામૈક્ય ભાવનપૂર્વકં તત્રૈવ
ચક્રે શતવારં પ્રધાનવિદ્યાં પ્રજપ્ય નાથાજ્ઞયા તત ઉત્થાય પૂર્વવત્
સ્તોત્રપાઠ પુષ્પાઞ્જલિ પ્રણામાન્કૃત્વા યોગિનીર્યોગિશ્ચ ભોજયિત્વા બ્રાહ્મણાંશ્ચ
ભૂયસી ભોજનાદિના સન્તર્પ્ય વિષ્ણુ સ્મરણાદિના કર્મેદં સમાપયેત્ ।
પ્. ૧૪અ)
જાતદીક્ષશ્ચ શિષ્યો ગુરોઃ સેવામાચરન્નેવ ત્રિદિન સભિવ્યાપ્ય ગુરુગૃહ એવ વસેત્ । ન
સ્વગૃહે નાપિ ગૃહાન્તરે તર્થાસતિ મન્ત્રદેવતા ગુરુતાદાત્મ્યલાભો ન સ્યાત્ । તતશ્ચ
શિષ્યો ગુરુમન્ત્રદેવતા તાદાત્મ્ય ભાવનપૂર્વક મુક્તન્યા સ જપાભ્યાં
સંશોધિતાત્મા પૂર્ણાભિષેકાદ્યધિ કૃતિં લભમાનસ્તત્પૂર્વક દ્વિતીય
દીક્ષાવિધિ મનુસરેત્ ॥
ઇતિ મલાપકર્ષફલક પ્રથમદીક્ષાવિધિઃ ॥
અથ દ્વિતીયોપદેશ પૂર્વાઙ્ગ ભૂતપૂર્ણાભિષેકવિધિઃ ॥
પૂર્ણાભિષેકો હિ ત્રિવિધઃ ઉત્તમમધ્યકનિષ્ઠ ભેદાત્ પૂર્વપક્ષેષ્વ
સમર્થાનામુત્તરોત્તરોધમતામાપન્નોપિ પક્ષ ઉત્તમ એવ અધમત્વેત્વસ્યૈવ દેવયત્
પૂર્વપૂર્વપક્ષ સામર્થ્યેપ્યનુષ્ઠીયમાનાદસ્માત્ફલા સંબંધ ઇતિ ॥
તત્રોત્તમ પૂર્ણાભિષેક પ્રકારો યથા પૂર્ણિમા દિનોત્તર પ્રતિપદાદિ
કામાવાસ્યાન્ત પઞ્ચદશતિથિષુ એકતરતિથિ બૂદ્ધ્યા ષોડશ સાવન દિનાત્મકે
પક્ષે તતઃ પૂર્વતન પૌર્ણમાસ્યાં પ્રાતઃકૃત નિત્ય નૈમિત્તિક કર્મકઃ શિષ્યો
ગુર્વિષ્ટ દેવતે નમસ્કૃત્ય વિનાયક પૂજન વિષ્ણુસ્મરણાનન્તરં ગુરોરાજ્ઞાં
ગૃહીત્વા દેશકાલ સ્વગોત્ર રાશિનામકામનાન્તમુલ્લિખ્ય યથા બુદ્ધિનિયોગં
વિધિના અમુકગોત્રામુક રાશિકામુકનામક પ્રથમોપદેશેન ગુરુત્વસ્ય જાતત્વાદિતિ
પ્. ૧૪બ્)
ભાવદ્વારોત્તમપક્ષેણ પૂર્ણાભિષેક પૂર્વકં દ્વિતીયદીક્ષાંકરિષ્યે ઇતિ
સંકલ્પ્ય પુનઃ પૂર્વવદ્વિતીયેત્પન્ન મુલ્લિખ્ય દીક્ષાપૂર્વાહ્ન ત્વેન
પૂજનપૂર્વકં શ્રીગુરોર્યોગિનીયોગીનાં ચ યથા સંપાદિત
વરણાસામગ્ર્યાવરણં કરિષ્યે ઇતિ સંકલ્પ્ય । પૂર્વોપદર્શિત ગન્ધાદિ
નવોપચારૈર્ગુરું સમ્પૂજ્ય । એભિરૂર્મિકા કર્ણાભરણવસ્ત્રૈઃ પૂર્ણાભિઠોક
પૂર્વકં દીક્ષાવિધિં કર્તું ગુરુત્વેન ત્વાં વૃણે ઇત્યભિલપ્ય
તત્તદ્વરણસામગ્રીં ગુરવે નિવેદ્ય । યોગિન્યાદિકમપિ શ્રીગુરુકર્તૃકાભિષેક
સહકારિત્વાર્થ વૃણે ઇત્યુલ્લેખપૂર્વકં વૃણુયાત્ ॥ વૃતશ્ચ ગુરુર્વૃતોસ્મીત્યુક્ત્વા
તત્સામગ્રીં સ્વીકૃત્ય યથાયોગ્યં તત્તદઙ્ગેષુ પરિદધાત્ । તતો વક્ષ્યમાણ
પૂર્ણિમાદિનોદિતનાથમંડલે નવનાથાન્ પ્રત્યેકં નવોપચારૈઃ પૂજયેત્ । તતઃ
પ્રાતઃકાલે ષોડશદિન ઘટિત પક્ષસ્ય પ્રથમદિન સંબન્ધિ નિત્યાદિ કર્મકૃત્વા

નવહસ્ત પ્રમાણ દૈર્ઘ્ય વિસ્તારક મસૃણતર સમભૂમૌ વક્ષ્યમાણસ્વરૂપં
શ્રીચક્રમુદ્ધૃત્ય તત્ર સર્વેષ્વપિ fહરાનવતિ સંખ્યેષ્વાવરણ સ્થાનેષુ
પ્રત્યેકમેકૈકં વૃત્તમન્તર્ભાગેવિધાય તેષુ વૃત્તેષુ પ્રત્યેકં સમાન્તરાલાનિ
પઞ્ચદશ ચિહ્નાનિ વિધાય સૂત્રપાતૈ તત્ર પ્રથમ ચિહ્ના દ્વિતીયં યાવદ્દ્વિતીયાત્
તૃતીયં યાવત્તૃતીયા ચતુર્થં યાવદિતિ ક્રમેણ પંચદશ પંચદશ ત્રિકોણાનિ
નિષ્પાદ્ય પ્રતિવૃત્તં કર્ણિકયા
પ્. ૧૫અ)
સહ ષોડશ ત્રિકોણાન્ ઇનિષ્પન્નાનીતિ સંભૂય ષટ્ત્રિશદુત્તર પઞ્ચશતાધિકૈક
સહસ્રસંખ્ય ત્રિકોણેષુ નિર્મિતેષુ તાવત્ સંખ્ય વ્રીહિ રાશીન્ પરસ્પરં સંભિન્નં
યથા ન ભવતિ તથા પ્રકારેણાસ્તીય તેષુ પ્રત્યેકં સ્વર્ણ રજત તામ્રકા ચ
મૃદન્યતમમયાન્ સ્વસ્વપૂર્વમુખ્યભૂતાકાન્ પૂર્વોક્ત વર્ણૌષધાદિક્વાથ
સમુદ્ગાનદી જલાન્યતરેણસ્વારી પ્રમાણોઘ્નપૂર્ણાન્ નવરત્ન સુવર્ણ તામ્ર
ગર્ભિતાન્ પ્રક્ષિપ્ત ચન્દન સપ્તધાન્યકાન્ ઇન્દ્રવલ્લીલતાવહ્ન સહકારપનસાશ્વત્થ
પલ્લવમાતુલુગ ફલાભ્યામભિમંડિતમુખાન્ કંઠમુખયોરેકૈકરવક્ત
વસ્ત્રવેષ્ઠિતાન્ કલશાન્ મૂલવિદ્યયા સંસ્થાપ્ય પ્રથમં સર્વમધ્યસ્થિતકલશે
સર્વમઙ્ગલાંતચ્ચક્ર ચિન્તનપૂર્વકં ષોડશોપચારૈઃ પૂજયેત્ તત્પ્રકારશ્ચ
સર્વમઙ્ગલા પ્રસ્તાવે સ્પષ્ટપિત્રવ્યઃ ॥
ઇદં તુ તત્પૂજનાદિક પદાર્થ સાર્થ સ્મરણસૂત્રં આસનોપવેશનાચમન
પ્રાણાયામ ગણેશ પ્રણતિ શ્રીવિષ્ણુ સ્મૃતિ ગુરુપ્રણામ તદાજ્ઞાપ્રાર્થન
મૂર્દ્ધાધિકરણક નવનાથ પૂજન ગુરુસ્તવપાદુકાસમુદ્ધૃત શ્રીચક્રીય
સષટ્ત્રિંશત્સાર્દ્ધૈક સહસ્રસ્થાનનિહિત વ્રીહિરાશ્યધિકરણક તાવત્સંખ્ય
કલશસ્થાપન ખારી પ્રમાણ જલીય સમભાગ જલપ્રક્ષેપણ રક્ત
વસ્ત્રદ્વયવેષ્ઠન સુવર્ણ તામ્ર નવરત્ન સપ્તધાન્ય
પ્. ૧૫બ્)
ચન્દન પ્રક્ષેપેન્દ્વલ્લીવદ્ધ ચૂતપનસાશ્વત્થ પલ્લવનિધાન માતુલુંગફલ
પ્રક્ષેપણાંતાનિ કર્માણિ કૃત્ય તત્ર કલશાન્તર્જલે સર્વમઙ્ગલા નિત્યપૂજા ચક્ર
ચિન્તન પૂજા પૂર્વાઙ્ગ વલિપીઠ પૂજા સાધારગોરોચનાદિ પંચક સહિત જલપુર્ણ
સુવર્ણાદ્યન્યતમઘટિત સામાન્યાર્ઘ્ય પાત્રસ્થાપન તદાધારાદિ ત્રિક વિષયક
કુલસુન્દરી વીજત્રયકરણક વહ્નિ સૂર્યચન્દ્ર ભાવન ગોરોચનાદિ વિષયક
પંચભૂત ભાવન સર્વમઙ્ગલા પૂજાચક્રભાવન તજ્જલ તદ્દ્રવ્ય ભેદભાવન
દશસંખ્ય તદ્વિદ્યાકરણકાક્ષિમંત્રણ તત્ષડઙ્ગદેવતા પૂજન
સજલપાદ્યાર્ઘ્યા ચ મન સ્નાનપાત્ર ગન્ધાક્ષત પુષ્પાદિ પૂજાસામગ્રી
પ્રોક્ષણાંતે મૂલકરણક પ્રાણાયામ દેશકાલગોત્ર રાશિનામ
કામનોલ્લેખપૂર્વક પૂર્ણાભિષેક પૂર્વક દીક્ષાવિધાન સંકલ્પાન્તે પ્રધાન
દેવતાયાઃ નિત્યાદિ પૂજાયોગ્યતા સિદ્ધ્યર્થક ભૂતશુદ્ધિ પ્રાણપ્રતિષ્ઠા સ્વાત્મ
સંસ્કારાન્કુર્યાદિતિ । અત્રાનુક્ત મંત્રકં કર્મપ્રસ્તુત નિત્યામન્ત્રેણ કુર્યાત્ । ઇદં
તુ બોધ્યં સ્વનિત્યાદિ કર્મણો દેવતાન્તર વિષયકસ્યાપ્યનુષ્ઠાનાવસરે યદિ
ભૂતશુદ્ધ્યાદયઃ કૃતાસ્તદા તત એવાત્મનઃ સંસ્કૃતત્વાત્પુનર્નતેકરણીયાઃ નહિ
કર્મ ભેદાત્ સ્વાત્મ સંસ્કાર પ્રયોજન કાનિકાન્યપિક કર્માણ્યા વર્તતેકા કથા
ભૂત શુદ્ધાદેઃ ॥
પ્. ૧૬અ)
માતૃકાન્યાસસ્તુ તત્તન્ન્નિત્માવિદ્યાપૂર્વક તત્તદ્વર્ણન્યાસસ્ય વિશેષ વિધાનાત્પ્રતિ
તત્તન્નિત્યાર્ચનમપ્યાવર્ત્તતે કાકધાદેવતાંતર વિષયક માતૃકાન્યાસે ન
તત્રત્વસ્યેતિ । તતશ્ચ માતૃકા ષડંગ ન્યાસપૂર્વક સવિદ્ય માતૃકાન્યાસ
પ્રસ્તુત ષડઙ્ગન્યાસ વર્ણન્યાસ વ્યાપક ન્યાસાવાઅન ધ્યાન પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપન
પ્રસૃત કિરણરૂપ તત્સમાનાકરલતદાવરણ શક્તિ ચિન્તન સ્થાપનાદિ
ચતુષ્કાનુસરણ દ્વાદશોપચારક મઙ્ગલાપૂજન નાથપૂજાયુધપૂજા
સપ્તાવરણપૂજા પ્રત્યાવરણપૂજાન્ત કર્તવ્ય પ્રધાનપૂજા તદર્પણ
શિષ્ટસ્તક્પાઠ તર્પણપ્રણામાત્મકોપચારત્રય કરસા ષડંગ ન્યાસ વર્ણન્યાસ
વ્યાપક ન્યાસ સંપુટિત નિત્યજપ નિત્યહોમ મીરાજન વલિદાન ષડઙ્ગ
દેવતાપૂજનપૂર્વક જલ સર્વમઙ્ગલૈક્ય ભાવનાવરણ વિસર્જન
સર્વમઙ્ગલોદ્વાસન ક્ષમાપન ષડઙ્ગન્યાસ વર્ણાન્યાસ વ્યાપક ન્યાસ
ગુરુસ્તોત્ર દેવીસ્તોત્રં પાઠ ગુરુપ્રણતિ વિષ્ણુસ્મરણાંતાનિકર્માણિકુર્યાદિતિ
સર્વમધ્યસ્થ કલશે સર્વમઙ્ગલામભ્યર્ચ્ય તત્કલશવિન્દૂસ્તત્પરિતોગત
પઞ્ચદશકશેષુ પ્રક્ષિપેત્ એવ મેવા ન્યૂનાનતિરિક્ત પ્રકારેણોણિમાદિ કલશેષુ
પંચનવતિ સંખ્યેષુ સર્વમઙ્ગલામભ્યર્ચ્ય તત્તત્કલશબિન્દૂનૃતત્તત્પરિતોગત
પઞ્ચદશ પઞ્ચદશકલશેષુ પ્રક્ષિપેદિતિ ॥ ઇતિ પ્રથમદિનકૃત્યમ્ ॥
પ્. ૧૬બ્)
તતો દ્વિતીયદિને કૃતનિત્યક્રિયો ગુરુર્દ્વાદશોપચારૈસ્તત્ર પરિચિત્રિત ચક્રોપરિ પ્રધાન
નિત્યાં પૂજયેત્ તત્પ્રકારશ્ચાગ્રે સ્પષ્ટયિતવ્યઃ અત્ર કર્તવ્ય
તત્પૂજાંતર્ભૂતપદાર્થ સાર્થસ્મરસાં સૂત્રં યથા આસનોપવેશનાચમન
પ્રાણાયામ મૂર્દ્ધાધિકરણક સ્વગુરુપૂજન તત્સ્તોત્રપાઠ તદાજ્ઞાપ્રાર્થન
વારાહીપૂજન કુરુકુલ્લાપૂજન તદાજ્ઞાપ્રાર્થન કલશાધિકરણક શ્રીચક્ર
ચિન્તન તત્તદ્દેશકાલાદિ સમસ્તગુપ્ત પ્રકટયોગિની ચ
ક્રાંતાષ્ટત્રિંશત્પીઠદેવતાપૂજન સામાન્યાર્ઘ્યસ્થાપન પાદ્યાર્ઘ્યાચમન
સ્નાનપાત્ર વસ્ત્રભૂષણ ગન્ધાક્ષત પુષ્પ ધૂપદીપ નૈવેદ્ય
તામ્બૂલાદિકોપચારસ્થાપનં તત્સર્વપ્રોક્ષણ પુનઃ પ્રાણાયામ
કરશુદ્ધિન્યાસાસન મંત્રચતુષ્ક કરણક સ્વાસન પૂજન ષડઙ્ગન્યાસ
વિદ્મોત્સાદન વાગ્દેવતાન્યાસ મન્ત્રવર્ણન્યાસ વ્યાપક ન્યાસ લૌહિત્ય માનવ
ઘટિકા ચક્રપૂજા મિથુનચક્રપૂજા શ્રીચક્ર સ્વાત્મૈક્યકરં
ન્યાસકરણાવાહનાસનમન્ત્રકરણક દેવ્યાસન પૂજન ધ્યાન તત્તેજઃ
પુઞ્જકિરણરૂપતત્રત્સ્થાન પ્રસૃતાવરણ દેવતા ધ્યાન સ્થાપન
સંનિરોધનાવગુણ્ઠન સન્નિધાપન સ્વસ્વમન્ત્રપાઠપૂર્વક
સપ્તદશમુદ્રાપ્રદર્શન
પ્. ૧૭અ)
પાદ્યાદિ તામ્બૂલાન્ન દ્વાદશોપચારોત્સર્જન તન્નિવેદન । દેવીશરીરાધિકરણક
પંચદશ નિત્યાપૂજન ષોડશાક્ષરક નવનાથમન્ત્રકરણક
દેવીશરીરાધિકરણક ષોડશ નિત્યાકર્મક પૂજનાનિ કુર્યાત્ તદેવં
પ્રધાનદેવીમભ્યર્ચ્ય અણિમાસ્થાનગત ષોડશ કલશેષુ મધ્યસ્થ કલશે
વક્ષ્યમાણ તદ્વિદ્યયા ગન્ધપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યાત્મક પઞ્ચોપચારૈર્મધ્ય
કલશેણિમા સિદ્ધિમભ્યર્ચ્ય તત્પશ્ચિમકલશે હ્રીં શ્રીં અ આ ઈ રૂપશક્તિ પાદુકાં
પૂજયામીતિ ષોડશાક્ષરી વિદ્યયા અ આ ઈ સંજ્ઞકઃ શક્તિમભ્યર્ચ્ય
તત્પ્રાદક્ષિરાયક્રમાયાતા પર ચતુર્દશશક્તીરપ્યણિમાસિદ્ધ્યાવરણભૂતાઃ
પૂજયેત્ તન્મન્ત્રેષુ સર્વેષ્વપિ પૂર્વ બીજદ્વયં અન્તે રૂપશક્તીતિ ચતુરક્ષરાંતે
પાદુકાં પૂજયામીતિ સપ્તાક્ષરી મધ્યે તત્તચ્છક્તિનામ
ત્ર્યક્ષરંદેયમિનિસમાના એવ શક્તિ મન્ત્રાનામમાત્રં તુ ભિદ્યતે ઇતિ
તાવન્મન્ત્રં સ્પષ્ટં લિખ્યતે શેષંદ્વ્યેકા દશાભ્યાં સૂચ્યતે ૨ અકાઈ ૧૧ અસ્વાઈ
૧૧ ૨ અગાઈ ૧૧૨ અઘાઈ ૧૧૨ અઙાઈ ૧૧૨ અચાઈ ૧૧૨ અછાઈ ૧૧૨ અજાઈ ૧૧૨ અઝાઈ ૧૧૨ અઞાઈ

અઢાઈ ૧૧૨ અઢાઈ ૧૧૨ અડાઈ ૧૧૨ અઠાઈ ૧૧ ઇતિ તતો લઘિમાસિદ્ધિમા કલશે તદ્વિદ્યયા
તામભ્યર્ચ્ય તદગ્રસ્થ કલશાદિ પ્રાદક્ષિણ્યે
પ્. ૧૭બ્)
ન પઞ્ચદશ કલશેષુ તાવચ્છક્તીઃ પૂર્વોક્ત મન્ત્રકાઃ પૂજયેત્ નામમાત્રંતુ
વિભિન્નમિતિ તલ્લિખ્યતે ૨ અણાઈ ૧૧૨ અતાઈ ૧૧૨ અથાઈ ૧૧૨ અદાઈ ૧૧૨ અઘાઈ ૧૧૨ અનાઈ

અપાઈ ૧૧૨ અફાઈ ૧૧૨ અવાઈ ૧૨ અમાઈ ૧૧૨ અયાઈ ૧૧૨ અરાઈ ૧૧૨ અલાઈ ૧૧૨ અવાઈ ૧૧ ઇતિ તતો
મહિમાકલશે પ્રાગ્વત્તત્સિદ્ધિમંત્રેણતાં પૂજયિત્વા તત્પરિતઃ કલશેષુ
નમચ્છક્તીઃ પૂજયેત્ તન્મન્ત્રાયથા ૨ અશાઈ ૧૧૨ અષાઈ ૧૧૨ અસાઈ ૧૧૨ અહાઈ ૧૧૨ અલાઈ
૧૧૨ અક્ષાઈ ૧૧૨ આ આઈ ૧૧૨ આકાઈ ૧૧૨ આસ્વાઈ ૧૧૨ આગાઈ ૧૧૨ આઘાઈ ૧૧૨ આઙાઈ

આચાઈ ૧૧૨ આછાઈ ૧૧૨ આજાઈ ૧૧ ઇતિ તત ઈશિત્વ સિદ્ધિકલશે તદ્વિદ્યયા તામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ કુંભેષુ ૨ આઝાઈ ૧૧૨ આત્રાઈ ૧૧૨ આઢાઈ ૧૧૨ આઠાઈ ૧૧૨ આડાઈ

આછાઈ ૧૧૨ આણાઈ ૧૧૨ આતાઈ ૧૧૨ આથાઈ ૧૧૨ આદાઈ ૧૧૨ આધાઈ ૧૧૨ આનાઈ ૧૧૨ આઘાઈ
૧૧૨ આફાઈ ૧૧૨ આવાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય તતો વશિત્વસિદ્ધિં તત્કલશે
તદ્વિદ્યયા સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષ્વન્દ્યમારભ્ય પૂર્વવત્ ૨ આમાઈ
૧૧૨ આમાઈ ૧૧૨ આપાઈ ૧૧૨ આયાઈ ૧૧૨ આરાઈ ૧૧૨ આલાઈ ૧૧૨ આવાઈ ૧૧૨ આશાઈ ૧૧૨ આમાઈ
૧૧૨ આસાઈ

પ્. ૧૮અ)
આહાઈ ૧૧૨ આલાઈ ૧૧૨ આક્ષાઈ ૧૧૨ ઇઆઈ ૧૧૨ ઇકાઈ ૧૧૨ ઇસ્વાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય અન્તરે પ્રાકામ્યાસિદ્ધિકલશે તદ્વિદ્યયા તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ
કલશેષુ અગ્રમારભ્ય ૨ ઇગાઈ ૧૧૨ ઇઘાઈ ૧૧૨ ઇઙાઈ ૧૧૨ ઇઘાઈ ૧૧ ૨ ઇછાઈ ૧૧૨ ઇજાઈ

ઇઝાઈ ૧૧૨ ઇઞાઈ ૧૧૨ ઇટાઈ ૧૧૨ ઇઠાઈ ૧૧૨ ઇડાઈ ૧૧૨ ઇગાઈ ૧૧૨ ઇતાઈ ૧૧૨ ઇથાઈ ૧૧ ઇતિ
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય તતો ભુક્તિ સિદ્ધેકલશે તાં તદ્વિદ્યમાભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ ઇદાઈ ૧૧૨ ઇધાઈ ૧૧૨ ઇનાઈ ૧૧૨ ઇપાઈ ૧૧૨ ઇફાઈ ૧૧૨ ઇવાઈ ૧૧૨ ઇભાઈ ૧૧૨ ઇમાઈ
૧૧૨ ઇપાઈ ૧૧૨ ઇરાઈ ૧૧૨ ઇલાઈ ૧૧૨ ઇપાઈ ૧૧૨ ઇશાઈ ૧૧૨ ઇષાઈ ૧૧૨ ઇસાઈ ૧૧ ઇતિ
વિદ્યાભિસ્તત્રત્પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય અનન્તરમિચ્છાશક્તિકલશે તદ્વિદ્યયા
તાં સંપૂજ્ય પ્રાગ્વત્ પરિતસ્તસ્યાઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ૨ ઇહાઈ ૧૧૨ ઇલાઈ ૧૧૨ ઇક્ષાઈ
૧૧૨ ઈઆઈ ૧૧૨ ઈકાઈ ૧૧૨ ઈસ્વાઈ ૧૧૨ ઈમાઈ ૧૧૨ ઈઘાઈ ૧૧૨ ઈઙાઈ ૧૧૨ ઈચાઈ ૧૧૨ ઇછાઈ

ઈજાઈ ૧૧૨ ઈઝાઈ ૧૧૨ ઈઞાઈ ૧૧૨ ઈટાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય તતો
રસસિદ્ધિકલશે તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ ઈઠાઈ ૧૧૨ ઈડાઈ

ઈણાઈ ૧૧૨ ઈતાઈ

પ્. ૧૮બ્)
ઈથાઈ ૧૧૨ ઈદાઈ ૧૧૨ ઈધાઈ ૧૧૨ ઈનાઈ ૧૧૨ ઈપાઈ ૧૧૨ ઈફાઈ ૧૧૨ ઈવાઈ ૧૧૨ ઈભાઈ

ઈમાઈ ૧૧૨ ઈયાઈ ૧૧ ઇતિ પંચદશ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય તતઃ
સર્વકામાકલશે તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ૨ ઈરાઈ ૧૧૨ ઈલાઈ

ઈવાઈ ૧૧૨ ઈશાઈ ૧૧૨ ઈષાઈ ૧૧૨ ઈસાઈ ૧૧૨ ઈહાઈ ૧૧૨ ઈલાઈ ૧૧૨ ઈક્ષાઈ ૧૧૨ ઉઆઈ ૧૧૨ ઉકાઈ
૧૧૨ ઉસ્વાઈ ૧૧૨ ઉગાઈ ૧૧૨ ઉઘાઈ ૧૧૨ ઉઙાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય તતો બ્રાહ્મીકલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ
એકશઃ ૨ ઉચાઈ ૧૧૨ ઉછાઈ ૧૧૨ ઉજાઈ ૧૧૨ ઉઝાઈ ૧૧૨ ઉઞાઈ ૧૧૨ ઉટાઈ ૧૧૨ ઉઠાઈ

ઉડાઈ ૧૧૨ ઉઢાઈ ૧૧૨ ઉણાઈ ૧૧૨ ઉતાઈ ૧૧૨ ઉથાઈ ૧૧૨ ઉદાઈ ૧૧૨ ઉધાઈ ૧૧૨ ઉનાઈ ૧૧ ઇતિ
વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય તતો માહેશ્વરી કલશે તદ્વિદ્યયા
તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ૨ ઉપાઈ ૧૧૨ ઉફાઈ ૧૧૨ ઉવાઈ ૧૧૨ ઉભાઈ
૧૧૨ ઉમાઈ ૧૧૨ ઉયાઈ ૧૧૨ ઉરાઈ ૧૧૨ ઉલાઈ ૧૧૨ ઉવાઈ ૧૧૨ ઉશાઈ ૧૧૨ ઉષાઈ ૧૧૨ ઉસાઈ

ઉહાઈ ૧૧૨ ઉલાઈ ૧૧૨ ઉક્ષાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય કૌમારી
કલશે પૂર્વવદેવ તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશે
પ્. ૧૯અ)
ખગ્રાદિ ક્રમ પૂર્વવદેવાનુસૃત્ય ૨ ઊ આઈ ૧૧૨ ઊકાઈ ૧૧૨ ઊખાઈ ૧૧૨ ઊગાઈ

ઊઘાઈ ૧૧૨ ઊઙાઈ ૧૧૨ ઊચાઈ ૧૧૨ ઊછાઈ ૧૧૨ ઊજાઈ ૧૧૨ ઊઝાઈ ૧૧૨ ઊઞાઈ

ઊટાઈ ૧૧૨ ઊઠાઈ ૧૧૨ ઊડાઈ ૧૧૨ ઊઢાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્ચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
તતો વૈષ્ણવીકલશે તદ્વિદ્યયાં તાં સંપૂજ્ય તત્પરિતઃ કલશેષુ ૨ ઊણાઈ

ઊથાઈ ૧૧૨ ઊદાઈ ૧૧૨ ઊધાઈ ૧૧૨ ઊનાઈ ૧૧૨ ઊપાઈ ૧૧૨ ઊફાઈ ૧૧૨ ઊવાઈ

ઊભાઈ ૧૧૨ ઊમાઈ ૧૧૨ ઊયાઈ ૧૧૨ ઊરાઈ ૧૧૨ ઊલાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્રચ્છક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય વારાહી કલશે તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ક્રમેણ

ઊશાઈ ૧૧૨ ઊષાઈ ૧૧૨ ઊસાઈ ૧૧૨ ઊહાઈ ૧૧૨ ઊલાઈ ૧૧૨ ઊક્ષાઈ ૧૧૨ ઋઆઈ ૧૧૨ ઋકાઈ
૧૧૨ ઋકાઈ ૧૧૨ ઋખાઈ ૧૧૨ ઋગાઈ ૧૧૨ ઋઘાઈ ૧૧૨ ઋઙાઈ ૧૧૨ ઋચાઈ ૧૧૨ ઋછાઈ ૧૧૨ ઋજાઈ

ઇતિ વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ઐન્દ્રીકલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય
તત્પરિતઃ કલશેષુ ૨ ઋઝાઈ ૧૧૨ ઋઞાઈ ૧૧૨ ઋટાઈ ૧૧૨ ઋઠાઈ ૧૧૨ ઋડાઈ ૧૧૨ ઋઢાઈ
૧૧૨ ઋણાઈ ૧૧૨ ઋતાઈ ૧૧૨ ઋથાઈ ૧૧૨ ઋદાઈ ૧૧૨ ઋધાઈ ૧૧૨ ઋનાઈ ૧૧૨ ઋપાઈ ૧૧૨ ઋફાઈ
૧૧૨ ઋવાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશ વિદ્યાભિસ્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ચામુણ્ડાકલશે
તદ્વિદ્યયાતાં
પ્. ૧૯બ્)
સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ કલશેષુ ક્રમેણ ૨ ઋભાઈ ૧૧૨ ઋમાઈ ૧૧૨ ઋયાઈ ૧૧૨ ઋરાઈ ૧૧૨ ઋલાઈ
૧૧૨ ઋવાઈ ૧૧૨ ઋશાઈ ૧૧૨ ઋષાઈ ૧૧૨ ઋસાઈ ૧૧૨ ઋહાઈ ૧૧૨ ઋલાઈ ૧૧૨ ઋક્ષાઈ ૧૧૨ ઋઆઈ
૧૧૨ ઋકાઈ ૧૧૨ ઋસ્વાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશવિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
મહાલક્ષ્મીકલશે તદ્વિદ્યયા તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ક્રમેણ
૨ ઋગાઈ ૧૧૨ ઋઘાઈ ૧૧૨ ઋઙાઈ ૧૧૨ ઋચાઈ ૧૧૨ ઋછાઈ ૧૧૨ ઋજાઈ ૧૧૨ ઋજાઈ ૧૧૨ ઋઝાઈ
૧૧૨ ઋઞાઈ ૧૧૨ ઋટાઈ ૧૧૨ ઋઠાઈ ૧૧૨ ઋડાઈ ૧૧૨ ઋઢાઈ ૧૧૨ ઋણાઈ ૧૧૨ ઋતાઈ ૧૧૨ ઋથાઈ
૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશ તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય મૂલેન ત્રિપુરારુપિણીં સુન્દરીં
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય નિત્યપૂજાવક્ષ્યમાણપ્રકારેણ પ્રથમાવરણપૂજાં
સમર્પ્ય ક્ષોભિણી મુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥
ઇતિ દ્વિતીયદિનકૃત્યમ્ ॥
તૃતીયદિનેપિ પ્રાતઃ કૃત્યાદિ સ્વનિત્યકર્મ સમાપ્ય દેવી સર્વમધ્યે મૂલવિદ્યયા
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય કામાકર્ષિણી કલશેતાં તદ્વિદ્યયાભ્યર્ચ્ય
પ્રાગ્વત્તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ક્રમેણ ૨ ૠદાઈ ૧૧૨ ઋધાઈ ૧૧૨ ઋનાઈ ૧૧૨ ઋપાઈ
૧૧૨ ઋફાઈ ૧૧૨ ઋવાઈ ૧૧૨ ઋભાઈ ૧૧૨ ઋમાઈ ૧૧૨ ઋપાઈ ૧૧૨ ઋરાઈ ૧૧૨ ઋલાઈ ૧૧૨ ઋવાઈ
૧૧૨ ઋશાઈ ૧૧૨ ઋષાઈ ૧૧૨ ઋસાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃ
પ્. ૨૦અ)
પઞ્ચદશ તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય બુર્દ્ધ્યાકર્ષિણી કલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય
તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ અગ્રાદિ ક્રમેણ ૨ ઋહાઈ ૧૧૨ ઋલાઈ ૧૧૨ ઋક્ષાઈ ૧૧૨ ળાઈ
૧૧૨ ઌકાઈ ૧૧૨ ઌખાઈ ૧૧૨ ઌગાઈ ૧૧૨ ઌઘાઈ ૧૧૨ ઌઙાઈ ૧૧૨ ઌચાઈ ૧૧૨ ઌછાઈ

ઌજાઈ ૧૧૨ ઌઝાઈ ૧૧૨ ઌઞાઈ ૧૧૨ ઌટાઈ ૧૧ ઇતિ
પ્રત્યેકં ષોડશાક્ષરીભિર્વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય અહંકારાકર્ષિણી
કલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ અગ્રાદિ ક્રમેણ

ઌઠાઈ ૧૧૨ ઌડાઈ ૧૧૨ ઌઢાઈ ૧૧૨ ઌણાઈ ૧૧૨ ઌતાઈ ૧૧૨ ઌથાઈ ૧૧૨ ઌદાઈ ૧૧૨ ઌધાઈ
૧૧૨ ઌનાઈ ૧૧૨ ઌપાઈ ૧૧૨ ઌફાઈ ૧૧૨ ઌવાઈ ૧૧૨ ઌભાઈ ૧૧૨ ઌમાઈ ૧૧૨ ઌયાઈ ૧૧ ઇતિ
પ્રત્યેકં ષોડશાક્ષરીભિર્વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય શબ્દાકર્ષિણી કલશે
તાં તદ્વિદ્યયા સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ કલશેષુ ૨ ઌરાઈ ૧૧ ૨ ઌલાઈ ૧૧૨ ઌવાઈ ૧૧૨ ઌશાઈ
૧૧૨ ઌષાઈ ૧૧૨ ઌસાઈ ૧૧૨ ળ્હાઈ ૧૧૨ ઌલાઈ ૧૧૨ ઌક્ષાઈ ૧૧૨ ળાઈ ૧૧૨ ઌકાઈ ૧૧૨ ઌખાઈ
૧૧૨ ઌગાઈ ૧૧૨ ઌઘાઈ ૧૧૨ ઌઙાઈ ૧૧ ઇતિ તત્તદ્વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
સ્પર્શાકર્ષિણી કલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ કલશેષુ ક્રમતઃ ૨ ઌચાઈ
૧૧૨ ઌછાઈ ૧૧૨ ઌજાઈ ૧૧૨ ઌઝાઈ ૧૧૨ ઌઞાઈ ૧૧૨ ઌટાઈ ૧૧૨ ઌઠાઈ ૧૧૨ ઌડાઈ

પ્. ૨૦બ્)
ઌઢાઈ ૧૧૨ ઌણાઈ ૧૧૨ ઌતાઈ ૧૧૨ ઌથાઈ ૧૧૨ ઌદાઈ ૧૧૨ ઌધાઈ ૧૧૨ ઌનાઈ ૧૧ ઇતિ
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય રૂપાકર્ષિણી કલશે તાં તદ્વિદ્યયાભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ
પઞ્ચદશ કલશેષુ ક્રમેણ ૨ ઌપાઈ ૧૧૨ ઌફાઈ ૧૧૨ ઌવાઈ ૧૧૨ ઌભાઈ ૧૧૨ ઌમાઈ
૧૧૨ ઌયાઈ ૧૧૨ ઌરાઈ ૧૧૨ ઌલાઈ ૧૧૨ ઌવાઈ ૧૧૨ ઌશાઈ ૧૧૨ ઌશાઈ ૧૧૨ ઌષાઈ ૧૧૨ ઌસાઈ
૧૧૨ ળ્હાઈ ૧૧૨ ઌલાઈ ૧૧૨ ઌક્ષાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય તતો રસાકર્ષિણી
કલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમભિપૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ક્રમેણ ૨ એઆઈ

૨ એકાઈ ૧૧૨ એખાઈ ૧૧૨ એગાઈ ૧૧૨ એઘાઈ ૧૧૨ એઙાઈ ૧૧૨ એચાઈ ૧૧૨ એછાઈ ૧૧૨ એજાઈ

એઝાઈ ૧૧૨ એઞાઈ ૧૧૨ એટાઈ ૧૧૨ એઠાઈ ૧૧૨ એડાઈ ૧૧૨ એઢાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશ
સંખ્યાભિઃ પ્રત્યેકં ષોડશાક્ષરીભિસ્તત્તદ્વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય તતો
ગન્ધાકર્ષિણી કલશે તદ્વિદ્યાભિસ્તાં સમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ

એણાઈ ૧૧૨ એતાઈ ૧૧૨ એથાઈ ૧૧૨ એદાઈ ૧૧૨ એધાઈ ૧૧૨ એનાઈ ૧૧૨ એપાઈ ૧૧૨ એફાઈ

એવાઈ ૧૧૨ એભાઈ ૧૧૨ એમાઈ ૧૧૨ એયાઈ ૧૧૨ એરાઈ ૧૧૨ એલાઈ ૧૧૨ એવાઈ ૧૧ ઇતિ
વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય તદનન્તરં ચિત્તાકર્ષિણી કલશે તદ્વિદ્યયા તાં
સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ
પ્. ૨૧અ)
પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ એશાઈ ૧૧૨ એષાઈ ૧૧૨ એસાઈ ૧૧૨ એહાઈ ૧૧૨ એલાઈ ૧૧૨ એક્ષાઈ

ઐઆઈ ૧૧૨ ઐકાઈ ૧૧૨ ઐખાઈ ૧૧૨ ઐગાઈ ૧૧૨ ઐઘાઈ ૧૧૨ ઐઙાઈ ૧૧૨ ઐચાઈ ૧૧૨ ઐછાઈ

ઐજાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ધૈર્યાકર્ષિણી કલશે તદ્વિદ્યયા
તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ક્રમેણ ૨ ઐઝાઈ ૧૧૨ ઐઞાઈ ૧૧૨ ઐટાઈ
૧૧૨ ઐઢાઈ ૧૧૨ ઐડાઈ ૧૧૨ ઐઢાઈ ૧૧૨ ઐણાઈ ૧૧૨ ઐતાઈ ૧૧૨ ઐથાઈ ૧૧૨ ઐદાઈ

ઐધાઈ ૧૧૨ ઐનાઈ ૧૧૨ ઐપાઈ ૧૧૨ ઐફાઈ ૧૧૨ ઐવાઈ ૧૧ ઇતિ
પઞ્ચદશશક્તીસ્તત્તદ્વિદ્યાભિ. સમ્પૂજ્ય સ્મૃત્યાકર્ષિણી શક્તિકલશે તદ્વિદ્યયા
તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ક્રમેણ ૨ ઐભાઈ ૧૧૨ ઐમાઈ ૧૧૨ ઐયાઈ
૧૧૨ ઐરાઈ ૧૧૨ ઐલાઈ ૧૧૨ ઐવાઈ ૧૧૨ ઐશાઈ ૧૧૨ ઐષાઈ ૧૧૨ ઐસાઈ ૧૧૨ ઐહાઈ ૧૧૨ ઐલાઈ

ઐક્ષાઈ ૧૧૨ ઓઆઈ ૧૧૨ ઓકાઈ ૧૧૨ ઓખાઈ ૧૧ ઇતિ ષોડશાક્ષરીભિર્વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય તતો નામાકર્ષિણી કલશે તદ્વિદ્યયા નામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ
કલશેષુ ક્રમેણ ૨ ઓગાઈ ૧૧૨ ઓઘાઈ ૧૧૨ ઓઙાઈ ૧૧૨ ઓચાઈ ૧૧૨ ઓછાઈ ૧૧૨ ઓજાઈ

ઓઝાઈ ૧૧૨ ઓઞાઈ ૧૧૨ ઓટાઈ ૧૧૨ ઓઠાઈ ૧૧૨ ઓડાઈ ૧૧૨ ઓઢાઈ ૧૧૨ ઓણાઈ ૧૧૨ ઓતાઈ

ઓથાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । તતો વીજાકર્ષિણી કલશે તાં તદ્વિદ્યયા
સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ક્રમેણ ૨ ઓદાઈ ૧૧૨ ઓધાઈ ૧૧૨ ઓનાઈ

ઓપાઈ ૧૧૨ ઓફાઈ ૧૧૨ ઓવાઈ ૧૧૨ ઓભાઈ ૧૧૨ ઓમાઈ ૧૧૨ ઓપાઈ ૧૧૨ ઓપાઈ ૧૧૨ ઓલાઈ

ઓવાઈ ૧૧૨ ઓશાઈ ૧૧૨ ઓષાઈ ૧૧૨ ઓસાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય તત
આત્માકર્ષિણી કલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ
ક્રમેણ ૨ ઓહાઈ ૧૧૨ ઓલાઈ ૧૧૨ ઓક્ષાઈ ૧૧૨ ઔઆઈ ૧૧૨ ઔકાઈ ૧૧૨ ઔખાઈ ૧૧૨ ઔગાઈ

ઔઘાઈ ૧૧૨ ઔઙાઈ ૧૧૨ ઔચાઈ ૧૧૨ ઔછાઈ ૧૧૨ ઔજાઈ ૧૧૨ ઔઝાઈ ૧૧૨ ઔઞાઈ

ઔટાઈ ૧૧ ઇતિ પ્રત્યેકં ષોડશાક્ષર વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય અમૃતાકર્ષિણી
કલશે તાં તદ્વિદ્યયા સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ક્રમેણ ૨ ઔઠાઈ

ઔડાઈ ૧૧૨ ઔઢાઈ ૧૧૨ ઔણાઈ ૧૧૨ ઔતાઈ ૧૧૨ ઔધાઈ ૧૧૨ ઔદાઈ ૧૧૨ ઔધાઈ

ઔનાઈ ૧૧૨ ઔપાઈ ૧૧૨ ઔફાઈ ૧૧૨ ઔવાઈ ૧૧૨ ઔભાઈ ૧૧૨ ઔમાઈ ૧૧૨ ઔપાઈ ૧૧ ઇતિ
વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય શરીરાકર્ષિણી કલશેતાં તદ્વિદ્યયા સમ્પૂજ્ય
તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ૨ ઔરાઈ ૧૧૨ ઔલાઈ ૧૧૨ ઔવાઈ

પ્. ૨૨અ)
ઔશાઈ ૧૧૨ ઔષાઈ ૧૧૨ ઔસાઈ ૧૧૨ ઔહાઈ ૧૧૨ ઔલાઈ ૧૧૨ ઔક્ષાઈ ૧૧૨ અંઆઈ ૧૧૨ અંકાઈ
૧૧૨ અંકાઈ ૧૧૨ અંગાઈ ૧૧૨ અંઘાઈ ૧૧૨ અંઙાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
મૂલવિદ્યયા ત્રિપુરેશી ચક્રેશ્વરી રૂપિણી શ્રીત્રિપુરસુન્દરી પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય
નિત્યપૂજોક્ત પ્રકારેણ દ્વિતીયાવરણપૂજાં સમર્પ્ય દ્રાવિણિ મુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥
ઇતિ તૃતીયદિનકૃત્યમ્ ॥
ચતુર્થદિને સ્વપ્નિત્યનૈમિત્તિક કર્માનન્તરં પ્રધાનદેવીં પઞ્ચોપચારૈઃ
સમ્પૂજ્ય અનન્તરં અનઙ્ગ કુસુમા કલશે પઞ્ચોપચારૈસ્તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ
પઞ્ચદશ કલશેષુ ક્રમેણ । ૨ અંચાઈ ૧૧૨ અંછાઈ ૧૧૨ અંજાઈ ૧૧૨ અંઝાઈ

અંઞાઈ ૧૧૨ અંટાઈ ૧૧૨ અંઠાઈ ૧૧૨ અંડાઈ ૧૧૨ અંઢાઈ ૧૧૨ અંણાઈ ૧૧૨ અંતાઈ
૧૧૨ અંથાઈ ૧૧૨ અંદાઈ ૧૧૨ અંધાઈ ૧૧૨ અંનાઈ ૧૧ ઇતિ
પ્રત્યેકં ષોડશાક્ષરીભિર્વિદ્યાભિસ્તત્રચ્છક્તીઃ સમ્પૂય । અનઙ્ગ મેખલા કલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ૨ અંપાઈ ૧૧૨ અંફાઈ

અંબાઈ ૧૧૨ અંભાઈ ૧૧૨ અંમાઈ ૧૧૨ અંયાઈ ૧૧૨ અંરાઈ ૧૧૨ અંલાઈ ૧૧૨ અંવાઈ

અંશાઈ ૧૧૨ અંષાઈ ૧૧૨ અંસાઈ ૧૧૨ અંહાઈ ૧૧૨ અંલાઈ ૧૧૨ અંક્ષાઈ ૧૧ ઇતિ
વિદ્યાભિસ્તત્રચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય અનઙ્ગમદના કલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય
તત્પરિતઃ કલશેષુ

પ્. ૨૨બ્)
અઃ આઈ ૧૧૨ અઃકાઈ ૧૧૨ અઃખાઈ ૧૧૨ અઃગાઈ ૧૧૨ અઃઘાઈ ૧૧૨ અઃઙાઈ ૧૧૨ અઃચાઈ

અઃછાઈ ૧૧૨ અઃજાઈ ૧૧૨ અઃઝાઈ ૧૧૨ અઞાઈ ૧૧૨ અઃટાઈ ૧૧૨ અઃઠાઈ ૧૧૨ અઃછાઈ

અઃણાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યામિસ્તત્રચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । અનઙ્ગમદનાતુરાકલશે તદ્વિદ્યયા
તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ સ્થાપિત કલશેષ્વગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન ૨ અઃસાઈ ૧૧૨ અઃતાઈ
૧૧૨ અઃથાઈ ૧૧૨ અઃદાઈ ૧૧૨ અઃધાઈ ૧૧૨ અઃનાઈ ૧૧૨ અઃપાઈ ૧૧૨ અફાઈ ૧૧૨ અઃવાઈ

અઃભાઈ ૧૧૨ અમાઈ ૧૧૨ અઃયાઈ ૧૧૨ અઃરાઈ ૧૧૨ અઃલાઈ ૧૧૨ અઃવાઈ

ઇતિ ષોડશાક્ષરીભિસ્તદ્વિદ્યયાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । અનઙ્ગરેખાંકલશે
તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય । તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ૨ અઃશાઈ ૧૧૨ અઃષાઈ

અઃસાઈ ૧૧૨ અઃહાઈ ૧૧૨ અઃલાઈ ૧૧૨ અઃક્ષાઈ ૧૧૨ સ-આઈ ૧૧૨ સકાઈ ૧૧૨ સખાઈ ૧૧૨ સગાઈ
૧૧૨ સઘાઈ ૧૧૨ સઙાઈ ૧૧૨ સચાઈ ૧૧૨ સછાઈ ૧૧૨ સજાઈ

ઇતિ ષોડશાક્ષરવિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । તતોઽનઙ્ગ વેગાકલશે તદ્વિદ્યયા
તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ૨ સ-આઈ ૧૧૨ સઞાઈ ૧૧૨ સટાઈ

સઠાઈ ૧૧૨ સડાઈ ૧૧૨ સઢાઈ ૧૧૨ સણાઈ ૧૧૨ સતાઈ ૧૧૨ સધાઈ ૧૧૨ સદાઈ

સધાઈ ૧૧૨ સનાઇ

પ્. ૨૩અ)
સપાઈ ૧૧૨ સફાઈ ૧૧૨ સવાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃઃ સમ્પૂજ્ય । અનઙ્ગાઙ્કુશા
કલશે તદ્વિદ્યયા તામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ક્રમશઃ ૨ સભાઈ
૧૧૨ સમાઈ ૧૧૨ સયાઈ ૧૧૨ સરાઈ ૧૧૨ સલાઈ ૧૧૨ સવાઈ ૧૧૨ સશાઈ ૧૧૨ સષાઈ ૧૧૨ સસાઈ
૧૧૨ સહાઈ ૧૧૨ સલાઈ ૧૧૨ સક્ષાઈ ૧૧૨ સા-આઈ ૧૧૨ સાકાઈ ૧૧૨ સાખાઈ ૧૧ ઇતિ
વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય અનઙ્ગમાલિની કલશે તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ
પઞ્ચદશકલશેષુ ક્રમેણ ૨ સાગાઈ ૧૧૨ સાઘાઈ ૧૧૨ સાઙાઈ ૧૧૨ સાચાઈ

સાછાઈ ૧૧૨ સાજાઈ ૧૧૨ સાઝાઈ ૧૧૨ સાઞાઈ ૧૧૨ સાટાઈ ૧૧૨ સાઠાઈ ૧૧૨ સાડાઈ

સાઢાઈ સાણાઈ ૧૧૨ સાતાઈ ૧૧૨ સાધાઈ

ઇતિ ષોડશાક્ષરીભિર્વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । મૂલેન ત્રિપુરસુન્દરીરૂપિણીં
ચક્રેશી પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । નિત્યપૂજાવત્તૃતીયા વરણપૂજાં નિવેદ્ય
સર્વાકર્ષિણી મુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥
ઇતિ ચતુર્થદિનકૃત્યમ્ ॥
તતઃ પઞ્ચમદિને સ્વનિત્યકમાન્તે દેવીં પ્રધાનભૂતાં સર્વમધ્યે
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય સર્વસંક્ષોભિણી કલશે પઞ્ચોપચારૈસ્તદ્વિદ્યયા
તામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ક્રમેણ ૨ સાદાઈ ૧૧૨ સાધાઈ

સાનાઈ ૧૧૨ સામાઈ ૧૧૨ સાફાઈ ૧૧૨ સાવાઈ ૧૧૨ સાભાઈ ૧૧૨ સામાઈ ૧૧૨ સાયાઈ

સારાઈ

પ્. ૨૩બ્)
સાલાઈ ૧૧૨ સાવાઈ ૧૧૨ સાશાઈ ૧૧૨ સાષાઈ ૧૧૨ સાસાઈ

ઇતિ ષોડશાક્ષરવિદ્યામિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વવિદ્રાવિણી કલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ૨ સાહાઈ ૧૧૨ સાલાઈ

સાક્ષાઈ ૧૧૨ સિઆઈ ૧૧૨ સિકાઈ ૧૧૨ સિખાઈ ૧૧૨ સિગાઈ ૧૧૨ સિઘાઈ ૧૧૨ સિઙાઈ ૧૧૨ સિચાઈ

સિછાઈ ૧૧૨ સિજાઈ ૧૧૨ સિઝાઈ ૧૧૨ સિઞાઈ ૧૧૨ સિટાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । સર્વાકર્ષિણી કલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ કલશેષુ ૨ સિઠાઈ
૧૧૨ સિડાઈ ૧૧૨ સિઢાઈ ૧૧૨ સિણાઈ ૧૧૨ સિતાઈ ૧૧૨ સિથાઈ ૧૧૨ સિદાઈ ૧૧૨ સિધાઈ ૧૧૨ સિનાઈ
૧૧૨ સિપાઈ ૧૧૨ સિફાઈ ૧૧૨ સિવાઈ ૧૧૨ સિભાઈ ૧૧૨ સિમાઈ ૧૧૨ સિયાઈ ૧૧ ઇતિ ષોડશાક્ષર
વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સર્વાહ્લાદિની કલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય ।
તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ સિરાઈ ૧૧૨ સિલાઈ ૧૧૨ સિવાઈ ૧૧૨ સિશાઈ ૧૧૨ સિષાઈ

સિસાઈ ૧૧૨ સિહાઈ ૧૧૨ સિલાઈ ૧૧૨ સિક્ષાઈ ૧૧૨ સીઆઈ ૧૧૨ સીકાઈ ૧૧૨ સીખાઈ ૧૧૨ સીગાઈ

સીઙાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશ તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સર્વસંમોહિ નીલકલશે
તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય । તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ૨ સીચાઈ ૧૧૨ સીછાઈ

સીજાઈ ૧૧૨ સીઝાઈ ૧૧૨ સીઞાઈ ૧૧૨ સીટાઈ

પ્. ૨૪અ)
સિઠાઈ ૧૧૨ સીડાઈ ૧૧૨ સીઢાઈ ૧૧૨ સીણાઈ ૧૧૨ સીતાઈ ૧૧૨ સીથાઈ ૧૧૨ સીદાઈ

સીધાઈ ૧૧૨ સીનાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વસ્તંભિની કલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ક્રમેણ ૨ સીપાઈ ૧૧૨ સીફાઈ
૧૧૨ સીવાઈ ૧૧૨ સીભાઈ સીમાઈ ૧૧૨ સીયાઈ ૧૧૨ સીરાઈ ૧૧૨ સીલાઈ ૧૧૨ સીવાઈ ૧૧૨ સીશાઈ
૧૧૨ સીષાઈ ૧૧૨ સીસાઈ ૧૧૨ સીહાઈ ૧૧૨ સીલાઈ ૧૧૨ સીક્ષાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય સર્વજમ્ભિનીકલશે તદ્વિદ્યયાતાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ
ક્રમેણ ૨ સુઆઈ ૧૧૨ સુકાઈ ૧૧૨ સુખાઈ ૧૧૨ સુગાઈ ૧૧૨ સુઘાઈ ૧૧૨ સુઙાઈ ૧૧૨ સુચાઈ
૧૧૨ સુછાઈ ૧૧૨ સુજાઈ ૧૧૨ સુઝાઈ ૧૧૨ સુઞાઈ ૧૧ સુટાઈ ૧૧૨ સુઠાઈ ૧૧૨ સુડાઈ

સુઢાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશવિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વવશઙ્કરી કલશે
તદ્વિદ્યયાનામભ્યર્ચ્ય પૂર્વવદેવ તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ સુણાઈ

સુતાઈ ૧૧૨ સુથાઈ ૧૧૨ સુદાઈ ૧૧૨ સુધાઈ ૧૧૨ સુતાઈ ૧૧૨ સુપાઈ ૧૧૨ સુફાઈ ૧૧૨ સુવાઈ
૧૧૨ સુભાઈ ૧૧૨ સુમાઈ ૧૧૨ સુયાઈ ૧૧૨ સુરાઈ ૧૧૨ સુલાઈ ૧૧૨ સુવાઈ ૧૧ ઇતિ
પઞ્ચદશવિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વરઞ્જિનીકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પર્તિઅઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ સુશાઈ ૧૧૨ સુષાઈ ૧૧૨ સુસાઈ
૧૧૨ સુહાઈ

પ્. ૨૪બ્)
૨ સુલાઈ ૧૧૨ સુક્ષાઈ ૧૧૨ સુઆઈ ૧૧૨ સૂકાઈ ૧૧ ૨ સુખાઈ ૧૧ ૨ સૂઘાઈ ૧૧ ૨ સૂઘાઈ ૧૧

સૂઙાઈ ૧૧ ૨ સૂચાઈ ૧૧ ૨ સૂછાઈ ૧૧ ૨ સૂઆઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશશક્તીસ્તત્તદ્વિદ્યાભિઃ
સમ્પૂજ્ય સર્વોન્માદીનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ
૨ સૂઝાઈ ૧૧ ૨ સૂઞાઈ ૧૧ ૨ સૂટાઈ ૧૧ ૨ સૂઠાઈ ૧૧ ૨સૂડાઈ ૧૧ ૨ સૂઢાઈ ૧૧

સૂણાઈ ૧૧ ૨ સૂતાઈ ૧૧ ૨ સૂથાઈ ૧૧ ૨ સૂદાઈ ૧૧ ૨ સૂધાઈ ૧૧ ૨ સૂનાઈ ૧૧ ૨ સૂપાઈ
સૂફાઈ ૧૧ ૨ સૂવાઈ ૧૧ ઇતિ ષોડશાક્ષરીભિર્વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
સર્વાર્થસાધનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ

સૂભાઈ ૧૧ ૨ સૂમાઈ ૧૧ ૨ સૂયાઈ ૧૧ ૨ સૂરાઈ ૧૧ ૨ સૂલાઈ ૧૧ ૨ સૂવાઈ ૧૧ ૨સૂશાઈ ૧૧

સૂષાઈ ૧૧ ૨ સૂસાઈ ૧૧ ૨ સૂહાઈ ૧૧ ૨ સૂલાઈ ૧૧ ૨ સૂક્ષાઈ ૧૧ ૨ સેઆઈ ૧૧ ૨ સેકાઈ ૧૧

સેખાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશવિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વસમ્પત્તિપૂરણીકલશે
તદ્વિદ્યયાનાં સમ્પૂજ્ય । તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ૨ સેગાઈ ૧૧ ૨ સેઘાઈ ૧૧

સેઙાઈ ૧૧ ૨ સેચાઈ ૧૧ ૨ સેછાઈ ૧૧ ૨સેજાઈ ૧૧ ૨ સેઝાઈ ૧૧ ૨ સેટાઈ ૧૧ ૨ સેઠાઈ ૧૧

સેડાઈ ૧૧ ૨ સેઢાઈ ૧૧ ૨ સેણાઈ ૧૧ ૨ સેતાઈ ૧૧ ૨ સેથાઈ ૧૧ ઇતિ
પઞ્ચદશવિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વમન્ત્રમયી કલશે
તદ્વિદ્યયાતામબ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ સેદાઈ

પ્. ૨૫અ)
સેધાઈ ૧૧ ૨ સેનાઈ ૧૧ ૨ સેપાઈ ૧૧ ૨ સેફાઈ ૧૧ ૨ સેવાઈ ૧૧ ૨ સેભાઈ ૧૧ ૨ સેમાઈ ૧૧ ૨સેયાઈ
૧૧ ૨ સેરાઈ ૧૧ ૨ સેલાઈ ૧૧ ૨ સેવાઈ ૧૧ ૨ સેશાઈ ૧૧ ૨ સેષાઈ સેસાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશ
વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વદ્વન્દ્વક્ષયઙ્કરી કલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશે ક્રમેણગ્રમારભ્ય ૨ સેહાઈ ૧૧

સેલાઈ ૧૧ ૨ સેક્ષાઈ ૧૧ ૨ સૈઆઈ ૧૧ ૨ સૈકાઈ ૧૧ ૨ સૈખાઈ ૧૧ ૨ સૈગાઈ ૧૧ ૨ સૈઘાઈ ૧૧

સૈઙાઈ ૧૧ ૨ સૈચાઈ ૧૧ ૨ સૈછાઈ ૧૧ ૨ સૈજાઈ ૧૧ ૨ સૈઝાઈ ૧૧ ૨ સૈઞાઈ ૧૧ ૨ સૈટાઈ ૧૧ ઇતિ
પ્રત્યેકં ષોડશાક્ષરવિડાભિસ્તત્રચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય મૂલવિદ્યયા ત્રિપુરવાસિની
ચક્રેશી રૂપિણીં દેવીં પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય નિત્યપૂજાવદેવ
ચતુર્થાવરણપૂજાં સમર્પ્ય સર્વવશઙ્કરી મુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥
ઇતિ પઞ્ચમદિનકૃત્યમ્ ॥
તતઃ ષષ્ઠદિને સ્વનિત્યનૈમિત્તિક કર્માનન્તરં મધ્યસ્થિત પ્રધાનદેવતાં
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય સર્વસિદ્ધિપ્રદા કલશે પઞ્ચોપચારૈસ્તદ્વિદ્યયાતાં
સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ૨ સૈઠાઈ ૧૧ ૨ સૈડાઈ ૧૧ ૨ સૈઢાઈ ૧૧

સૈણાઈ ૧૧ ૨ સૈતાઈ ૧૧ ૨ સૈથાઈ ૧૧ ૨ સૈદાઈ ૧૧ ૨ સૈધાઈ ૧૧ ૨ સૈનાઈ ૧૧ ૨ સૈપાઈ ૧૧

સૈફાઈ ૧૧ ૨ સૈવાઈ ૧૧ ૨ સૈભાઈ ૧૧ ૨ સૈમાઈ ૧૧ ૨ સૈયાઈ ૧૧ ઇતિ
પઞ્ચદશશક્તીસ્તત્તદ્વિદ્યાભિઃ સમ્પૂજ્ય સર્વસપત્પ્રદાકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય ।
પ્. ૨૫બ્)
તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ ૨ સૈરાઈ ૧૧ ૨ સૈલાઈ ૧૧ ૨ સૈવાઈ ૧૧ ૨ સૈશાઈ ૧૧ ૨ સૈષાઈ
૧૧ ૨ સૈસાઈ ૧૧ ૨સૈહાઈ ૧૧ ૨ સૈલાઈ ૧૧ ૨ સૈક્ષાઈ ૧૧ ૨ સોઆઈ ૧૧ ૨ સોકાઈ ૧૧ ૨ સોખાઈ ૧૧

સોગાઈ ૧૧ ૨ સોઘાઈ ૧૧ ૨ સોઙાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વપ્રિયઙ્કરી
કલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ સોચાઈ ૧૧ ૨ ૧૧

સોછાઈ ૧૧ ૨ સોજાઈ ૧૧ ૨ સોઝઈ ૧૧ ૨ સોઞાઈ ૧૧ ૨ સોટાઈ ૧૧ ૨ સોઠાઈ ૧૧ ૨ સોડાઈ ૧૧

સોઢાઈ ૧૧ ૨ સોણાઈ ૧૧ ૨ સોતાઈ ૧૧ ૨ સોથાઈ ૧૧ ૨સોદાઈ ૧૧ ૨ સોધાઈ ૧૧ ૨ સોનાઈ ૧૧ ઇતિ
વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વમઙ્ગલકારિણી કલશે તદ્વિદ્યયા તાં
સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ક્રમાત્ ૨ સોપાઈ ૧૧ ૨ સોફાઈ ૧૧ ૨ સોવાઈ ૧૧

સોભાઈ ૧૧ ૨ સોમાઈ ૧૧ ૨ સોપાઈ ૧૧ ૨ સોરાઈ ૧૧ ૨ સોલાઈ ૧૧ ૨ સોવાઈ ૧૧ ૨ સોશાઈ ૧૧

સોષાઈ ૧૧ ૨ સોસાઈ ૧૧ ૨ સોહાઈ ૧૧ ૨ સોલાઈ ૧૧ ૨ સોક્ષાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય સર્વકામપ્રદાકલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ
કલશેષુ ૨ સૌઆઈ ૧૧ ૨ સૌકાઈ ૧૧ ૨સૌખાઈ ૧૧ ૨ સૌગાઈ ૧૧ ૨ સૌઘાઈ ૧૧ ૨ સૌઙાઈ ૧૧

સૌચાઈ ૧૧ ૨ સૌછાઈ ૧૧ ૨ સૌજાઈ ૧૧ ૨સૌઝાઈ ૧૧ ૨સૌઞાઈ ૧૧ ૨સૌટાઈ ૧૧ ૨ સૌઠાઈ ૧૧

સૌડાઈ ૧૧ ૨સૌઢાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વદુઃખવિમોચની
પ્. ૨૬અ)
કલશે તાં તદ્વિદ્યયાભ્યર્ચ્ય ૨ સૌણાઈ ૧૧ ૨ સૌતાઈ ૧૧ ૨ સૌથાઈ ૧૧ ૨ સૌદાઈ ૧૧

સૌદાઈ સૌધાઈ ૧૧ ૨ સૌનાઈ ૧૧ ૨ સૌપાઈ ૧૧ ૨ સૌફાઈ ૧૧ ૨ સૌવાઈ ૧૧ ૨ સૌભાઈ

૨સૌમાઈ ૧૧ ૨ સૌયાઈ ૧૧ ૨સૌરાઈ ૧૧ ૨ સૌલાઈ ૧૧ ૨સૌવાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય સર્વમૃત્યુપ્રશમનીકલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ
પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ સૌશાઈ ૧૧ ૨ સૌષાઈ ૧૧ ૨સૌસાઈ ૧૧ ૨સૌહાઈ ૧૧ ૨સૌલાઈ

૨સૌક્ષાઈ ૧૧ ૨ સંઆઈ ૧૧ ૨સંકાઈ ૧૧ ૨ સંખાઈ ૧૧ ૨ સંગાઈ ૧૧ ૨ સંઘાઈ ૧૧

સંઙાઈ ૧૧ ૨ સંચાઈ ૧૧ ૨ સંછાઈ ૧૧ ૨ સંજાઈ ૧૧ ૨ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । સર્વવિઘ્નવિનાશિની કલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ
પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ સંઝાઈ ૧૧ ૨ સંઞાઈ ૧૧ ૨ સંટાઈ ૧૧ ૨ સંઠાઈ ૧૧

સંડાઈ ૧૧ ૨ સંઢાઈ ૧૧ ૨ સંણાઈ ૧૧ ૨ સંતાઈ ૧૧ ૨ સંથાઈ ૧૧ ૨ સંદાઈ ૧૧

સંધાઈ ૧૧ ૨ સંનાઈ ૧૧ ૨સંપાઈ ૧૧ ૨સંફાઈ ૧૧ ૨ સંવાઈ ૧૧ ઇતિ
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વાઙ્ગસુન્દરી કલશે તદ્વિદ્યયાતાં સમ્પૂજ્ય
તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ સંભાઈ ૧૧ ૨ સંમાઈ ૧૧ ૨ સંયાઈ ૧૧ ૨ સંરાઈ ૧૧

સંલાઈ ૧૧ ૨ સંવાઈ ૧૧ ૨ સંશાઈ ૧૧ ૨ સંષાઈ ૧૧ ૨સંસાઈ ૧૧ ૨ સંહાઈ ૧૧

સંલાઈ ૧૧ ૨ સંક્ષાઈ ૧૧ ૨ સઃઆઈ ૧૧ ૨ સઃકાઈ ૧૧ ૨ સઃખાઈ ૧૧ ઇતિ
પઞ્ચદશવિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વસૌભાગ્યદાયિનીકલશે
તદ્વિદ્યયાતાં સંપૂજ્ય તત્પરિતઃ કલશેષુ ૨ સઃમાઈ ૧૧

પ્. ૬બ્)
સઃઘાઈ ૧૧ ૨ સઃઙાઈ ૧૧ ૨ સઃચાઈ ૧૧ ૨ સઃછાઈ ૧૧ ૨ સઃજાઈ ૧૧ ૨ સઃઝાઈ ૧૧

સઃઞાઈ ૧૧ ૨ સઃટાઈ ૧૧ ૨ સઃઠાઈ ૧૧ ૨ સઃડાઈ ૧૧ ૨ સઃઢાઈ ૧૧ ૨ સઃણાઈ ૧૧

સઃતાઈ ૧૧ ૨ સઃથાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય મૂલવિદ્યયા
ત્રિપુરશ્રીચક્રેશીરૂપિણીં દેવીં પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય
નિત્યાર્ચનવત્પઞ્ચમાવરણપૂજાં નિવેદ્ય સર્વોન્માદિની મુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥
ઇતિ ષષ્ઠદિનકૃત્યમ્ ॥
સપ્તઃ સપ્તમદિને નિત્યનૈમિત્તિકાનન્તરં મૂલવિદ્યાયા સર્વમધ્યે પ્રધાનદેવીં
સમ્પૂજ્ય સર્વજ્ઞાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ

સઃદાઈ ૧૧ ૨ સઃધાઈ ૧૧ ૨ સઃનાઈ ૧૧ ૨ સઃપાઈ ૧૧ ૨ સઃફાઈ ૧૧ ૨ સઃવાઈ ૧૧

સઃભાઈ ૧૧ ૨ સઃમાઈ ૧૧ ૨ સઃયાઈ ૧૧ ૨ સઃરાઈ ૧૧ ૨ સઃલાઈ ૧૧ ૨ સઃવાઈ ૧૧ ૨ સઃશાઈ
૧૧ ૨ સઃષાઈ ૧૧ ૨ સઃસાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃપઞ્ચદશતત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
સર્વશક્તિકલશે તદ્વિદ્યયાતાં સમ્પૂજ્ય પરિતં પઞ્ચદશકલશેષુ ક્રમેણ

સઃહાઈ ૧૧ ૨ સઃલાઈ ૧૧ ૨ સઃક્ષાઈ ૧૧ ૨ હ-આઈ ૧૧ ૨ હકાઈ ૧૧ ૨ હખાઈ ૧૧ ૨ હગાઈ ૧૧

હઘાઈ ૧૧ ૨ હઙાઈ ૧૧ ૨ હચાઈ ૧૧ ૨ હછાઈ ૧૧ ૨ હજાઈ ૧૧ ૨ હઝાઈ ૧૧ ૨ હઞાઈ ૧૧ ઇતિ
વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વૈશ્વર્ય પ્રદાકલશે તદ્વિદ્યયાતાં સમ્પૂજ્ય
તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હઠાઈ ૧૧ ૨ હડાઈ ૧૧ ૨ હઢાઈ ૧૧ ૨હણાઈ ૧૧ ૨ હતાઈ
૧૧ ૨ હથાઈ ૧૧ ૨ હદાઈ ૧૧

પ્. ૨૭અ)
હધાઈ ૧૧ ૨ હનાઈ ૧૧ ૨ હપાઈ ૧૧ ૨હફાઈ ૧૧ ૨ હવાઈ ૧૧ ૨હભાઈ ૧૧ ૨હમાઈ ૧૧

હયાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વજ્ઞા કલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય
તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હરાઈ ૧૧ ૨ હલાઈ ૧૧ ૨ હવાઈ ૧૧ ૨ હશાઈ ૧૧ ૨ હષાઈ
૧૧ ૨ હસાઈ ૧૧ ૨ હહાઈ ૧૧ ૨ હલાઈ ૧૧ ૨ હક્ષાઈ ૧૧ ૨ હા-આઈ ૧૧ ૨ હા-કાઈ ૧૧ ૨ હા-ખાઈ
૧૧ ૨હાગાઈ ૧૧ ૨ હાઘાઈ ૧૧ ૨હાઙાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
સર્વવ્યાધિ વિનાશિની કલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ
૨ હાચાઈ ૧૧ ૨ હાછાઈ ૧૧ ૨ હાજાઈ ૧૧ ૨ હાઝાઈ ૧૧ ૨ હાઞાઈ ૧૧ ૨ હાટાઈ ૧૧ ૨ હાઠાઈ
૧૧ ૨ હાડાઈ ૧૧ ૨ હાઢાઈ ૧૧ ૨ હાણાઈ ૧૧ ૨ હાતાઈ ૧૧ ૨ હાથાઈ ૧૧ ૨ હાદાઈ ૧૧

હાધાઈ ૧૧ ૨ હાનાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય તત
સર્વાધારસ્વરૂપાકલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ

હાપાઈ ૧૧ ૨ હાફાઈ ૧૧ ૨ હાવાઈ ૧૧ ૨ હાભાઈ ૧૧ ૨ હાભાઈ ૧૧ ૨ હામાઈ ૧૧ ૨ હારાઈ
૧૧ ૨ હાલાઈ ૧૧ ૨ હાવાઈ ૧૧ ૨ હાશાઈ ૧૧ ૨ હાષાઈ ૧૧ ૨ હાસાઈ ૧૧ ૨ હાહાઈ ૧૧ ૨ હાલાઈ
૧૧ ૨ હાક્ષાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વપાપહરાકલશે
તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હિઆઈ ૧૧ ૨ હિકાઈ ૧૧

હિખાઈ ૧૧ ૨ હિગાઈ ૧૧ ૨ હિઘાઈ ૧૧ ૨ હિઙાઈ ૧૧ ૨ હિચાઈ ૧૧ ૨ હિછાઈ ૧૧ ૨ હિજાઈ ૧૧

હિઝાઈ ૧૧

પ્. ૨૭બ્)
હિઞાઈ ૧૧ ૨ હિટાઈ ૧૧ ૨ હિઠાઈ ૧૧ ૨ હિડાઈ ૧૧ ૨ હિઢાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય સર્વાનન્દમયી કલશે તદ્વિદ્યથા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ
પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હિણાઈ ૧૧ ૨ ઇતાઈ ૧૧ ૨ હિથાઈ ૧૧ ૨ હિદાઈ ૧૧ ૨ હિનાઈ ૧૧ ૨ હિપાઈ

૨ હિફાઈ ૧૧ ૨ હિવાઈ ૧૧ ૨ હિભાઈ ૧૧ ૨ હિમાઈ ૧૧ ૨ હિયાઈ ૧૧ ૨ હિરાઈ ૧૧ ૨ હિલાઈ ૧૧

હિવાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વરક્ષાસ્વરૂપિણી કલશે
તદ્વિદ્યયાતાં સમ્પૂજ્ય । તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ક્રમાત્ ૨ હિશાઈ ૧૧ ૨ હિષાઈ
૧૧ ૨ હિસાઈ ૧૧ ૨ હિહાઈ ૧૧ ૨ હિલાઈ ૧૧ ૨ હિક્ષાઈ ૧૧ ૨ હીઆઈ ૧૧ ૨ હીકાઈ ૧૧ ૨ હીખાઈ ૧૧

હીગાઈ ૧૧ ૨ હીયાઈ ૧૧ ૨ હીઙાઈ ૧૧ ૨ હીચાઈ ૧૧ ૨ હીછાઈ૧૧ ૨ હીજાઈ ૧૧ ઇતિ ષોડશાક્ષરી
વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વેપ્સિત ફલપ્રદાકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હીઝાઈ ૧૧ ૨ હીઞાઈ ૧૧

હીટાઈ ૧૧ ૨ હીઠાઈ ૧૧ ૨ હીડાઈ ૧૧ ૨ હીઢાઈ ૧૧ ૨ હીણાઈ ૧૧ ૨ હીતાઈ ૧૧ ૨ હીથાઈ ૧૧

હીદાઈ ૧૧ ૨ હીધાઈ ૧૧ ૨ હીનાઈ ૧૧ ૨ હીમાઈ ૧૧ ૨ હીફાઈ ૧૧ ૨ હીવાઈ ૧૧ ઇતિ
વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પુજ્ય મૂલવિદ્યયા ત્રિપુરમાલિની ચક્રેશી રૂપિણીં દેવીં
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય નિત્યપૂજાવદેવ ષષ્ઠાવરણપૂજાં નિવેદ્ય
મહાઙ્કુશાભિધાં મુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥ ઇતિ સપ્તમદિનકૃત્યમ્ ॥
પ્. ૨૮અ)
તતોષ્ટમદિને પ્રાતઃસ્વનિત્યાદિકૃત્યં નિર્વર્ત્ય પ્રધાનદેવતાં સર્વમધ્યે
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય વશિની કલશે તદ્વિદ્યયા નામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ
પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હીભાઈ ૧૧ ૨ હીમાઈ ૧૧ ૨ હીયાઈ ૧૧ ૨ હીરાઈ ૧૧ ૨ હીલાઈ ૧૧

હીવાઈ ૧૧ ૨ હીશાઈ ૧૧ ૨ હીષાઈ ૧૧ ૨ હીસાઈ ૧૧ ૨ હીહાઈ ૧૧ ૨ હીલાઈ ૧૧ ૨ હીક્ષાઈ ૧૧

હુઆઈ ૧૧ ૨ હુકાઈ ૧૧ ૨ હુખાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્યઃ । તતઃ
કામેશ્વરીકલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હુગાઈ
૧૧ ૨ હુઘાઈ ૧૧ ૨ હુઙાઈ ૧૧ ૨ હુચાઈ ૧૧ ૨ હુછાઈ ૧૧ ૨ હુજાઈ ૧૧ ૨ હુઝાઈ ૧૧ ૨ હુઞાઈ
૧૧ ૨ હુટાઈ ૧૧ ૨ હુઠાઈ ૧૧ ૨ હુડાઈ ૧૧ ૨ હુઢાઈ ૧૧ ૨ હુણાઈ ૧૧ ૨ હુતાઈ ૧૧ ૨ હુથાઈ
૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । તતો મોહિની કલશે ત્દ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય
તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હુદાઈ ૧૧ ૨ હુધાઈ ૧૧ ૨ હુનાઈ ૧૧ ૨ હુપાઈ ૧૧

હુફાઈ ૧૧ ૨ હુવાઈ ૧૧ ૨ હુભાઈ ૧૧ ૨ હુમાઈ ૧૧ ૨હુયાઈ ૧૧ ૨ હુરાઈ ૧૧ ૨ હુલાઈ ૧૧

હુવાઈ ૧૧ ૨ હુશાઈ ૧૧ ૨ હુષાઈ ૧૧ ૨ હુસાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશવિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય તતો વિમલાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશ કલશેષુ

હુહાઈ ૧૧ ૨ હુલાઈ ૧૧ ૨ હુક્ષાઈ ૧૧ ૨ હૂઆઈ ૧૧ ૨ હૂકાઈ ૧૧ ૨ હૂખાઈ ૧૧ ૨ હૂગાઈ ૧૧

હૂઘાઈ ૧૧ ૨ હૂઙાઈ ૧૧ ૨ હૂચાઈ ૧૧ ૨ હૂછાઈ ૧૧

પ્. ૨૮બ્)
હૂજાઈ ૧૧ ૨ હૂઝાઈ ૧૧ ૨ હૂઞાઈ ૧૧ ૨ હૂટાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
તદનન્તર મરુણાકલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ
ક્રમશઃ ૨ હૂઠાઈ ૧૧ ૨ હૂઢાઈ ૧૧ ૨ હૂણાઈ ૧૧ ૨ હૂતાઈ ૧૧ ૨ હૂથાઈ ૧૧ ૨ હૂદાઈ
૧૧ ૨ હૂધાઈ ૧૧ ૨ હૂનાઈ ૧૧ ૨ હૂપાઈ ૧૧ ૨ હૂફાઈ ૧૧ ૨ હૂવાઈ ૧૧ ૨ હૂભાઈ ૧૧

હૂમાઈ ૧૧ ૨ હૂમાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિપઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । તતો જયિની કલશે
તદ્વિયયા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિત. પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હૂરાઈ ૧૧ ૨ હૂલાઈ ૧૧

હૂવાઈ ૧૧ ૨ હૂશાઈ ૧૧ ૨ હૂષાઈ ૧૧ ૨ હૂસાઈ ૧૧ ૨ હૂહાઈ ૧૧ ૨ હૂલાઈ ૧૧ ૨ હૂક્ષાઈ
૧૧ ૨ ૨ હેઆઈ ૧૧ ૨ હેકાઈ ૧૧ ૨ હેખાઈ ૧૧ ૨ હેગાઈ ૧૧ ૨ હેઘાઈ ૧૧ ૨ હેઙાઈ ૧૧ ઇતિ
પઞ્ચદશવિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । તતઃ સર્વેશ્વરી કલશે તદ્વિદ્યયા તાં
સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હેચાઈ ૧૧ ૨ હેછાઈ ૧૧ ૨ હેજાઈ ૧૧ ૨ હેઝાઈ

૨ હેઞાઈ ૧૧ ૨ હેટાઈ ૧૧ ૨ હેઠાઈ ૧૧ ૨ હેડાઈ ૧૧ ૨ હેઢાઈ ૧૧ ૨ હેણાઈ ૧૧ ૨ હેતાઈ ૧૧

હેથાઈ ૧૧ ૨ હેદાઈ ૧૧ ૨ હેધાઈ ૧૧ ૨ હેનાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય તતઃ
કૌલિનીકલશે તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય । તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ક્રમેણ

હેભાઈ ૧૧ ૨ હેફાઈ ૧૧ ૨ હેવાઈ ૧૧ ૨ હેભાઈ ૧૧ ૨ હેમાઈ ૧૧ ૨ હેયાઈ ૧૧ ૨ હેરાઈ ૧૧

હેલાઈ ૧૧ ૨ હેવાઈ ૧૧ ૨ હેશાઈ ૧૧ ૨ હેષાઈ ૧૧ ૨ હેસાઈ ૧૧ ૨ હેહાઈ ૧૧ ૨ હેલાઈ ૧૧

હેક્ષાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
પ્. ૨૯અ)
મૂલેન ત્રિપુરાસિદ્ધા ચક્રેશી રૂપિણીં દેવીં પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય ।
નિત્યપૂજાવત્સમાવરણપૂજાં નિવેદ્યં ખેચરીમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥
ઇત્યષ્ટમદિનકૃત્યમ્ ॥
તતો નવમદિને સ્વનિત્યનૈમિત્તિક કર્માનન્તરં સર્વમાધ્યસ્થાં પ્રધાનદેવીં
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય ગુરુમુખાવગતસ્થાનકેશાક્તવાણકલશે તન્મન્ત્રેણ
તં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ક્રમેણ ૨ હૈઆઈ ૧૧ ૨ હૈકાઈ ૧૧ ૨ હૈખાઈ
૧૧ ૨ હૈગાઈ ૧૧ ૨ હૈઘાઈ ૧૧ ૨ હૈઙાઈ ૧૧ ૨ હૈચાઈ ૧૧ ૨ હૈછાઈ ૧૧ ૨ હૈજાઈ ૧૧

હૈઝાઈ ૧૧ ૨ હૈઞાઈ ૧૧ ૨ હૈટાઈ ૧૧ ૨ હૈઠાઈ ૧૧ ૨ હૈડાઈ ૧૧ ૨ હૈઢાઈ ૧૧ ઇતિ
પઞ્ચદશવિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । શૈવવાણકલશે તદ્વિદ્યયા તં
સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હૈણાઈ ૧૧ ૨ હૈતાઈ ૧૧ ૨ હૈથાઈ ૧૧ ૨ હૈદાઈ
૧૧ ૨ હૈધાઈ ૧૧ ૨ હૈનાઈ ૧૧ ૨ હૈપાઈ ૧૧ ૨ હૈફાઈ ૧૧ ૨ હૈવાઈ ૧૧ ૨ હૈભઈ ૧૧ ૨ હૈમાઈ
૧૧ ૨ હૈયાઈ ૧૧ ૨ હૈરાઈ ૧૧ ૨ હૈલાઈ ૧૧ ૨ હૈવાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય શાક્તચાપકલશે તદ્વિદ્યયાતાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતહ્ પઞ્ચદશકલશેષુ

હૈશાઈ ૧૧ ૨ હૈષાઈ ૧૧ ૨ હૈસાઈ ૧૧ ૨ હૈહાઈ ૧૧ ૨ હૈલાઈ ૧૧ ૨ હૈક્ષાઈ ૧૧ ૨ હોઆઈ ૧૧

હોકાઈ ૧૧ ૨ હોખાઈ ૧૧ ૨ હોગાઈ ૧૧ ૨ હોઘાઈ ૧૧ ૨ હોઙાઈ ૧૧ ૨ હોચાઈ ૧૧ ૨ હોછાઈ ૧૧

હોજાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય શૈવચાપકલશે
પ્. ૨૯બ્)
તદ્વિદ્યયા તસ્યાર્ચન કર્મવિધાય તત્પર્તિઅઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હોઝાઈ ૧૧

હોઞાઈ ૧૧ ૨ હોટાઈ ૧૧ ૨ હોઠાઈ ૧૧ ૨ હોડાઈ ૧૧ ૨ હોઢાઈ ૧૧ ૨ હોણાઈ ૧૧ ૨ હોતાઈ ૧૧

હોથાઈ ૧૧ ૨ હોદાઈ ૧૧ ૨ હોધાઈ ૧૧ ૨ હોનાઈ ૧૧ ૨ હોપાઈ ૧૧ ૨ હોફાઈ ૧૧ ૨ હોવાઈ ૧૧ ઇતિ
પ્રત્યેકં ષોડશાક્ષરીભિર્વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
શાક્તપાશકલશે તદ્વિદ્યયા નમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હોભાઈ

૨ હોમાઈ ૧૧ ૨ હોયાઈ ૧૧ ૨ હોરાઈ ૧૧ ૨ હોલાઈ ૧૧ ૨ હોવાઈ ૧૧ ૨ હોશાઈ ૧૧ ૨ હોષાઈ ૧૧

હોસાઈ ૧૧ ૨ હોહાઈ ૧૧ ૨ હોલાઈ ૧૧ ૨ હોક્ષાઈ ૧૧ ૨ હૌઆઈ ૧૧ ૨ હૌકાઈ ૧૧ ૨ હૌખાઈ ૧૧ ઇતિ
વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । શૈવમાશકલશે તન્મન્ત્રેણ તં સમ્પૂજ્ય
તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હૌગાઈ ૧૧ ૨ હૌઘાઈ ૧૧ ૨ હૌઙાઈ ૧૧ ૨ હૌચાઈ ૧૧

હૌછાઈ ૧૧ ૨ હૌજાઈ ૧૧ ૨ હૌઝાઈ ૧૧ ૨ હૌઞાઈ ૧૧ ૨ હૌટાઈ ૧૧ ૨ હૌડાઈ ૧૧

હૌઢાઈ ૧૧ ૨ હૌણાઈ ૧૧ ૨હૌતાઈ ૧૧ ૨હૌથાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય શાક્તાઙ્કુશકલશે તન્મન્ત્રેણતમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ
ક્રમેણ ૨ હૌદાઈ ૧૧ ૨ હૌધાઈ ૧૧ ૨ હૌનાઈ ૧૧ ૨ હૌપાઈ ૧૧ ૨ હૌફાઈ ૧૧ ૨ હૌવાઈ

૨ હૌભાઈ ૧૧ ૨ હૌમાઈ ૧૧ ૨ હૌયાઈ ૧૧ ૨ હૌરાઈ ૧૧ ૨ હૌલાઈ ૧૧ ૨ હૌવાઈ ૧૧ ૨ હૌશાઈ
૧૧ ૨ હૌષાઈ ૧૧ ૨ હૌસાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશવિદ્યાભિસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
પ્. ૩૦અ)
શૈવાઙ્કુશકલશે તન્મન્ત્રેણ નમભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હૌહાઈ
૧૧ ૨ હૌલાઈ ૧૧ ૨ હૌક્ષાઈ ૧૧ ૨ હંઆઈ ૧૧ ૨ હંકાઈ ૧૧ ૨ હંખાઈ ૧૧ ૨ હંગાઈ ૧૧

હંઘાઈ ૧૧ ૨ હંઙાઈ ૧૧ ૨ હંચાઈ ૧૧ ૨ હંછાઈ ૧૧ ૨ હંજાઈ ૧૧ ૨ હંઝાઈ ૧૧

હંઞાઈ ૧૧ ૨ હંટાઈ ૧૧ ઇતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । કામેશ્વરીકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હંઢાઈ ૧૧ ૨ હંડાઈ ૧૧

હંઢાઈ ૧૧ ૨ હંણાઈ ૧૧ ૨ હંતાઈ ૧૧ ૨ હંથાઈ ૧૧ ૨ હંદાઈ ૧૧ ૨ હંધાઈ ૧૧

હંનાઈ ૧૧ ૨ હંમાઈ ૧૧ ૨ હંફાઈ ૧૧ ૨ હંવાઈ ૧૧ ૨ હંભાઈ ૧૧ ૨ હમાઈ ૧૧

હંયાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । તતો વજ્રેશીકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હંરાઈ ૧૧ ૨ હંલાઈ ૧૧

હંવાઈ ૧૧ ૨ હંશાઈ ૧૧ ૨ હંષાઈ ૧૧ ૨ હંસાઈ ૧૧ ૨ હંહાઈ ૧૧ ૨ હંલાઈ ૧૧

હંક્ષાઈ ૧૧ ૨ હઃઆઈ ૧૧ ૨ હઃકાઈ ૧૧ ૨ હઃખાઈ ૧૧ ૨ હઃગાઈ ૧૧ ૨ હઃઘાઈ ૧૧

હઃઙાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃપઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । તતો ભગમાલિનીકલશે
તદ્વિદ્યયા તામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હઃચાઈ ૧૧ ૨ હઃછાઈ ૧૧

હઃજાઈ ૧૧ ૨ હઃઝાઈ ૧૧ ૨ હઃઞાઈ ૧૧ ૨ હઃટાઈ ૧૧ ૨ હઃઠાઈ ૧૧ ૨ હઃડાઈ ૧૧

હઃઢાઈ ૧૧ ૨ હઃણાઈ ૧૧ ૨ હઃતાઈ ૧૧ ૨ હઃથાઈ ૧૧ ૨ હઃદાઈ ૧૧ ૨ હઃધાઈ ૧૧

હણ્નાઈ ૧૧ ઇતિ વિદ્યાભિઃપઞ્ચદશશક્તીસમ્પૂય ।
પ્. ૩૦બ્)
મૂલવિદ્યયા ત્રિપુરાંતાં ચક્રેશીરૂપિણીં દેવીં પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય ।
નિત્યપૂજાવદષ્ટમાવરણપૂજાં નિવેદ્યવીજમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥ ઇતિ
નવમદિનકૃત્યમ્ ॥
તતો દશમદિને સ્વનિત્યનૈમિત્તિક કર્માનન્તરં મૂલવિદ્યયા સર્વમધ્યસ્થ
વિન્દુચક્રે ત્રિકોણો પરિગત પ્રધાનકલશે સમ્વિદાસનાયનમઃ ઇતિ સંવિદ્રૂપં
શિવમાસનં હ્રીં શ્રીં સંવિદાસનાય નમઃ ઇતિ સમ્પૂજ્ય પ્રધાનદેવીં
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ પઞ્ચદશકલશેષુ ૨ હઃપાઈ ૧૧ ૨ હઃફાઈ ૧૧

હઃવાઈ ૧૧ ૨ હઃભાઈ ૧૧ ૨ હઃમાઈ ૧૧ ૨ હઃયાઈ ૧૧ ૨ હઃરાઈ ૧૧ ૨ હઃલાઈ ૧૧

હઃવાઈ ૧૧ ૨ હઃશાઈ ૧૧ ૨ હઃષાઈ ૧૧ ૨ હઃસાઈ ૧૧ ૨ હઃહાઈ ૧૧ ૨ હઃલાઈ ૧૧

હઃક્ષાઈ ૧૧ ઇતિ પ્રત્યેકં ષોડશાક્ષરીભિઃ પઞ્ચદશવિદ્યાભિઃ
પઞ્ચદશતત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । મૂલવિદ્યયા ત્રિપુરસુન્દરીરૂપિણીં ચક્રેશીં
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય નિત્યપૂજોક્ત પ્રકારેણૈવ નવમાવરણપૂજા નિવેદ્ય
યોનિમુદ્રાં પ્રદર્શયેદિતિ દ્વિતીયાદિ દશમાન્ત નવમદિનૈઃ સ્વસ્વાવરણસહિત
નવમાવરણવિશિષ્ટદેવી પૂજાંવિધાય દશમએવદિને પઞ્ચદશનિત્યા
વિદ્યાનાં મધ્યે સ્વસ્વ નિત્યવિદ્યયા એકશઃ પ્રધાનનિત્યા શરીર એવ
પઞ્ચદશનિત્યાઃ સમ્પૂજ્ય નામમન્ત્રૈશ્ચતાઃ પ્રત્યેકં પઞ્ચોપચારૈઃ
પૂજયેદિતિ તતઃ સ્તોત્રપાઠરૂપં ચતુર્દશતપોપચારં કૃત્વા તર્પણરૂપં
પઞ્ચદશતમોપચારં
પ્. ૩૧અ)
સાઙ્ગમનુષ્ઠાય પ્રણામરૂપં ષોડશતમમુપચારં કલ્પયેદિતિ ॥ ઇતિ
દશમદિનકૃત્યમ્ ॥
તત એકાદશતમેહ્નિ સ્વનિત્યાદિ કર્માનન્તરં પ્રધાનનિત્યામધ્યે મૂલવિદ્યયા
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય ચતુરસ્ર ષોડશદલાષ્ટદલરૂપં સૃષ્ટિચક્રસ્થાપિત
દ્વિસપ્તત્પુત્તરષટ્શતકલશેષ્વણિમાદિ તત્તચ્છક્ત્યાદિ ક્રમેણ
પઞ્ચોપચારૈસ્તત્તચ્છક્તીઃ પૂજયિત્વા પૂર્વવદેવ પ્રથમદ્વિતીય
તૃતીયાવર્ણપૂજાં નિવેદયેત્ ॥ ઇત્યેકાદશદિનકૃત્યમ્ ॥
તતો દ્વાદશેહ્નિ સ્વનિત્યાદિકર્માનન્તરં ચતુર્દશારદશારદ્વયરૂપ સ્થિતિ
ચક્રસ્થાપિતશ્ચતુશ્ચત્વારિંશદુત્તરપઞ્ચશતશક્તીસ્તત્તદ્વિદ્યાભિઃ સમ્પૂજ્ય ।
નિત્યપૂજોક્તપ્રકારેણ ચતુર્થપઞ્ચમષષ્ઠાવરણપૂજાસ્તત્તદત્તે નિવેદયેત્ ॥
ઇતિ દ્વાદશદિનકૃત્યમ્ ॥
તત્રસ્ત્રયોદશેહ્રિ આધારચક્ર ત્રિકોણચક્ર વિન્દુચક્રાત્મક સંહારચક્ર
તદાયુધચક્ર સ્થાપિતત્રિંશત્યુત્તરત્રિશતસંખ્યકલશશક્તીસ્તત્તદ્વિદ્યાભિઃ
સમ્પૂજ્ય । સપ્તમાષ્ટમ નવમાવરણપૂજાસ્તત્રદન્નેનિત્યપૂજોક્તપ્રકારેણ
નિવેદયેત્ ॥
ઇતિ ત્રયોદશદિનકૃત્યમ્ ॥
તતશ્ચતુર્દશદિને સ્વનિત્યકર્માન્ને રાત્રવેકાન્તસ્થાને સર્વાવર્ણસહિતાં
પ્રધાનદેવતાં વક્ષ્યમાણ વિધાનેન તર્પણાનાસક પઞ્ચદશતમોપચારેણ
તર્પયિત્વા ષોડશં નતિરૂપોપચારં મર્પયેત્ ॥
ઇતિ ચતુર્દશદિનકૃત્યમ્ ॥ તતઃ પઞ્ચદશેહ્નિ સ્વનિત્યાદિ
પ્. ૩૧બ્)
કર્માનન્તરં કાઅનિત્યા વિદ્યાભિઃ સર્વમધ્યકલશમભિમન્ત્ર્ય ।
સહસ્રસંખ્યયામૂલવિદ્યામઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસ હૃદયાદિ ન્યાસવર્ણાન્યાસ
વ્યાપકન્યાસ સંપુટિતાંઞ્જપ્ત્વા તદભેદભાવનાત્મકં નિવેદનં વિધાય
નિત્યહોમપ્રકારેણ હુત્વા તતોવિન્દાવેવ વહ્નિ ભાવિતં તેજઃ સંયોજ્ય
પઞ્ચોપચારૈઃ પૂજયિત્વા કુરૂકુલ્લવિદ્યયા બલિં દત્વા
કપૂરગર્ભાદિવર્ત્ત્યાંનીરાજ્ય ક્ષમાપયેત્ એતેષુ સર્વેષ્વપિદિનેષુ
નૃત્યગીતાદિભિર્મહોત્સવં કુર્યાત્ યોગિનીત્વેનાધ્યવસિતાઃ
સુવાસિનીર્યોગિત્વેનાધ્યવસિતાં સ્તાંન્નિયતા ભક્તાંશ્ચ વસ્ત્રભૂષણા
ભોજનાદિભિસ્તોષયેત્ ॥ ઇતિ પઞ્ચદશદિનકૃત્યમ્ ॥
તતઃ ષોડશે હિ સ્વનિત્યનૈમિત્તિક કર્માનન્તરં પ્રધાનદેવીં સર્વમધ્યકલ્શે
પઞ્ચોપચારૈઃ સામાન્યાર્ઘ્યસ્થાપનપૂર્વકમભ્યર્ચ્ય સર્વમધ્યકલશં
સ્પૃશન્નેવ ષડઙ્ગમન્ત્રાઞ્જપન્ કલશજલદેવતયોરૈક્યં વિભાવ્ય
શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયા આવરણશક્તીઃ સર્વાઃ સાક્ષાત્પરમ્પરયા વા
પ્રધાનદેવતાયાં વિલીના વિભાવ્ય ખેચરીમુદ્રયા પ્રધાનદેવતામપિ
સ્વાત્મન્યાગતાં વિભાવ્ય ન્યાસત્રયાન્તે ગુરુસ્તોત્ર દેવીસ્તોત્રે પઠેત્ તતશ્ચ
પૂર્વદિન એવાધિવાસિત વારાહી કલશજલેનાભિષેક પૂર્વકં વારાહી
વિદ્યામુપદિસેત્ ॥
અથ તદ્દીક્ષાપ્રસઙ્ગાગતં તદ્યંત્ર નિત્યકામ્યાદિકં સર્વમભિધીયતે ॥
પ્. ૩૨અ)
ઇષ્ટમાન કર્કાટકભ્રામણેન વૃત્તમેકં મહાવિશાલં સંપાદ્ય
તત્રાગ્નિકોણતો વાયુકોણાન્ત દશસૂત્રાણિદત્વાં નૈરૃત્યમારભ્યેશાનાન્તઞ્ચ
દશસૂત્રાણિ તત્સંબિન્નાનિ પાતયિત્વા એકવિંશત્યુત્તરૈકશતં કોષ્ઠાનિ
સમ્પદ્યન્તે તત્ર સર્વમધ્યકોષ્ઠે દેવદત્તસ્ય કુરુ વારાહી
પ્રપ્રસાદમિત્યાદિરૂપં સાધકાદિનામલિખિત્વા તદધસ્ત ન કોષ્ઠમારભ્ય
પ્રાદક્ષિણ્યેન નિર્ગમક્રમેણ દશસંખ્યાનિ ઉ ઊ ઓ ગ જ ડ દ વ લ લ સ્વરૂપાણિ
અક્ષરાણિ ભૂમિભૂતસ્ય લિખિત્વા તદન્તે ઐનમો ભગવતિ વાત્તાલિ વાત્તાલિ વારાહિ
વારાહિ વરાહમુખિ વરાહમુખિ અન્ધે અન્ધિન્યૈ નમઃ સ્ત્ધેરુન્ધિન્યૈ નમઃ જમ્ભે
જમ્ભિન્યૈ નમઃ મોહે મોહિન્યૈ નમઃ સ્તમ્ભે સ્તમ્ભિન્યૈ નમઃ અમુકં
સ્તમ્ભયસ્તમ્ભયઃ સર્વદુષ્ટપ્રદુષ્ટાનાં સર્વેષાં સર્વજિહ્વાસ્તમ્ભં
કુરુકુરુ શીઘ્રવશ્યં કુરુ કુરુ ઐંગ્લૌઠઠ હુંફટ્ સ્વાહેતિ લક્ષણા
પ્રસ્તુતવિદ્યાં લિખેદિત્યેકઃ પ્રકારઃ અથવા પૂર્વપશ્ચિમાયતા
દક્ષિણોત્તરાયતાશ પરસ્પર સંભિન્નાઃ સમાન્તરાલાશ્ચ ષોડશ ષોડશરેખાઃ
કૃત્વા પઞ્ચવિંશત્યુત્તરશતદ્વયકોષ્ઠાનિ નિષ્પાદ્ય તેષુ પૂર્વાદિ દિક્ચતુષ્ટયે
અષ્ટમં અષ્ઠમં કોષ્ઠં વાહ્યવીથ્યાં સર્વમધ્યગતં પરિત્યજ્ય
દ્વિતીયવીથ્યાં સપ્તમાષ્ટમનવમ તૃતીયવીથ્યાં ષષ્ઠ
સપ્તમાષ્ટમનવમદશમં
પ્. ૩૨બ્)
ચતુર્થવીથ્યાં પઞ્ચમષષ્ઠ સપ્તમાષ્ટમ નવમ દશમૈકાદશ કોષ્ઠાનિ
પરિત્યજ્ય ક્રમેણ પ્રથમવીથ્યાં ત્રયોદશ દ્વિતીયવીથ્યાં નવ તૃતીયવીથ્યાં
પઞ્ચચતુર્થવીથ્યામેકમિતિ પ્રતિકોણમષ્ટાવિંશત્યષ્ટવિંશતિ કોષ્ઠાનિ
માર્જયિત્વા સમ્ભૂય દ્વાદશાધિકૈકં ઇતિ કોષ્ઠાનિ માર્જિતાનિ ભવન્તિ અવશિષ્ટેષુ
ત્રયોદશાધિકૈકશતકોષ્ઠેષુ મધ્યે ચતુર્દિક્ષુ પ્રત્યેક મધોગ્રાણિ કૃત્વા
સર્વમધ્યગતકોષ્ઠે સકર્મત્વ નિર્વાહકતયા કર્મપદાભિર્લપ્યં ક્રિયાપદમ્ ।
તદૂર્દ્ધૂકોષ્ઠે ષષ્ઠ્યન્નં સાધકપદં તદધષ્કોષ્ઠે દ્વિતીયાન્તં
સાધ્યપદમિતિ શિષ્ટેષુ ત્રિકોણકોષ્ઠચતુષ્કેણ સહદશાધિકૈકશતકોષ્ઠેષુ
અગ્રત્રિકોણમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન પ્રવેશગત્યાષ્ઠ સમસંખ્યાનિ વિદ્યાક્ષરાણિ
એકશોલિખેદિતિ દ્વિતીયઃ પ્રકારઃ અથવા પૂર્વપશ્ચિમાયતા દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ
પરસ્પર સંમિન્નાઃ સમાન્તરાલાશ્ચ દ્વાદશદ્વાદશરેખાઃ કૃત્વા
એકવિંશત્યધિકૈકશતકોષ્ઠાનિ સંપાદ્ય સર્વમધ્યસ્થ કોષ્ઠમધ્યે
સાધકાદિનામલિખિત્વા તદધઃ કોષ્ઠમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન નિર્ગમગત્યા
વિદ્યાક્ષરાણિ લિખિત્વા શિષ્ટદશકોષ્ઠેષૂક્ત ભૂમિ ભૂતાક્ષરાણિ લિખેદિતિ
તૃતીયઃ પ્રકારઃ એતેષાં મધ્યે સ્વગુરૂપદેશાદેકસ્મિન્કસ્મિંશ્ચિત્તદ્યન્ત્રે
દરદાદિના ભૂમાબુદ્વૃતેવ્રીહિભિઃ
પ્. સમાચ્છાદિતમધ્યભાગકે યથોક્તવિધિ કલશં સ્થાપયિત્વા । તદન્તર્વારાહ્યા
નિત્યપૂજાચક્રં ચિન્તયેત્ તદ્યથા સાન્નરાલંવૃત્તદ્વયં કૃત્વા તદન્તર્વૃત્તે
સમાનાન્તરાલાનિ ષટ્ચિહ્નાનિ કૃત્વા તેષુ ચિહ્નેષુ એકૈકમધ્યસ્થ મુક્ત્વા
ચિહ્નાચ્ચિહ્નાન્તરં યાવત્ ષટ્સૂત્ર ઘાતેન ષટ્કોણચક્રં સમ્પાદ્ય
તદન્નર્વૃત્તં ષટ્કોણ કર્ણિકા સ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયા વિધાય તદન્નસ્ત્રિકોણં
સ્વાભિમુખં કુર્યાદિતિનિત્યપૂજાચક્રે વારાહીં પ્રસ્તુત દેવીં પૂજયેદિતિ
દીક્ષાનઙ્ગભૂતાતુ કલશમનપેક્ષ્યૈવા વ્યવહિતોદ્ધૃત્ય નિત્યાર્ચાચક્રે
તત્પ્રકારોયથા સુગન્ધિ તૈલાભ્યઙ્ગપુર્વકં સુગન્ધિસલિલૈઃ સ્નાત્વા
પ્રાતઃકૃત્યાત્તરમપિ વિધાય અતએવ વિશુદ્ધદેહ વદનો રક્તચન્દનં
માલાભૂષિતઃ સાધકો યાગમણ્ડપમાગત્ય ઉક્તાસનવિદ્યાભ્યર્ચિતરક્ત
કમ્બલાદ્યાસનોપરિ સ્વસ્તિક પદ્માન્યતરાસનમવલમ્બ્ય પ્રસ્તુતવિદ્યયોપવિશ્ય
પ્રસ્તુતવિદ્યયા તદ્ઘાટક વાગ્ભવવીજેન વાચમન
પ્રાણાયામૌવિધાય ષોડશાક્ષ્ર મન્ત્રેણ બલિં દત્વા સ્વશિરસિ સ્વનાથ ક્રમેણ
તત્તન્મન્ત્રૈરેવ નવાધિનાથાનભ્યર્ચ્ય ગુરુસ્તોત્રં પઠિત્વા તદાજ્ઞાં
સમ્પ્રાર્થ્ય સ્વનાથ પ્રસ્તુતોપાસ્યવિદ્યા તદ્દેવતા સ્વાત્મનામૈક્યં વિભાવ્યઃ ।
સ્વતન્ત્રપૂજાયાં હ્રીં વારાહી ચક્રાય નમઃ ઇત્યેકં લલિતાઙ્ગપૂજાયાં
હ્રીંઇક્ષુસાડપતીરાયનમઃ
પ્. ૩૩બ્)
હ્રીં વારાહી ચક્રાય નમઃ ઇતિ પીઠદેવતાદ્વયં સિંહાસનો પરિસમ્પૂજ્ય ।
સ્વાત્મયન્ત્રયોર્મધ્યે સાધારં ગોરોચનાદિ મિશ્રિતજલપૂર્ણં
સુવર્ણાદિપઞ્ચકાન્યતમમયં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં નિધાય
તદીયાધારપાત્રજલાનિ કુલસુન્દરીવીજત્રયેણ વહ્નિસૂર્યચન્દ્ર

રૂપતયારોચનાદિપઞ્ચકં પૃથિવ્યાદિ પઞ્ચભૂતાત્મક તયા ચ વિભાવ્ય જલં
પૂજાચક્રરૂપતયા પ્રસ્તુતદેવીરૂપતયા ભાવિતં પ્રસ્તુત વિદ્યયા
દશધાભિમન્ત્ર્ય પ્રસ્તુતષડઙ્ગમન્ત્રૈસ્તત્ર ષડઙ્ગદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય ।
સંસ્કૃતેન તેનોદકેન પ્રસ્તુતવિદ્યાયા સ્વાત્માનં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રત
ઉત્તરભાગસ્થિત પાદ્યાદિ ચતુષ્કં સ્વતો દક્ષિણભાગગત વસ્ત્ર ભૂષણ
ગન્ધાદિકઞ્ચ સમ્પ્રોક્ષ્ય । પુનર્વિદ્યયા વિવિદ્યાઘટકવાગ્ભવબીજેન વા
પ્રાણાનાયમ્ય દ(અ)ર્ચ્યસામાન્યાર્ઘ્યોદકમુપાદાય દેશકાલ ગોત્રરાશિ
કામનાન્તમુલ્લિખ્ય વારાહ્યાઃ પૂજનં કરિષ્યે ઇતિ સઙ્ગલ્ય હસ્તોદક મુત્સૃજેત્
લલિતાપૂજાપૂર્વાઙ્ગત્વેન પૂજનેતુ તથૈવ સઙ્કલ્યવાક્યેપ્યુલ્લેખ્યં કેચિત્તુ લલિતા
પૂજાનુષ્ઠાન પ્રતિજ્ઞાવાક્ય એવ વિધિનેત્યનેન પૂર્વાદ્ગોત્તરાં મધ્યાનુષ્ઠેય
પદાર્થ સાર્થસ્ય સઙ્કલ્પવાક્યે પ્રવેશિતત્વાન્ન પુનઃ પ્રતિજ્ઞાકરણીયેતિ વદન્તિ ।
એતદવસરે પ્રસઙ્ગાદપ્યકૃત ભૂતશુદ્ધ્યાદિક
તત્કર્મપ્રધાનભૂતાયામવશ્યકં કુર્યાત્ । અઙ્ગ ભૂતાયામપ્યે
પ્. ૩૪અ)
તદવસરએવ તત્કૃત્વા પુનસ્તત્પ્રધાન સઙ્કલ્પાનન્તરં તત્ર કુર્યાત્ । તતશ્ચ
માતૃકાષડઙ્ગન્યાસં કૃત્વા પ્રત્યેકં પ્રસ્તુતવિદ્યાં તસ્ય યદિબીજં વા આદિતઃ
પ્રત્યેકમુચ્ચાર્યં તત્તતૃથાનેષુ તત્તન્માતૃકાં વિન્યસ્ય । ઐં નમો ભગવતિ
હૃદયાયનમઃ વાત્તાલિવાત્તાલિ શિરસે સ્વાહા વારાહિ વારાહિ શિખાયૈ વષટ્
વરાહમુખિ વરાહમુખિક વચાયહું અન્ધે અન્ધિન્યૈ નમહ્ નેત્રત્રયાયવૌષટ્
રુન્ધેરુન્ધિન્યૈ નમઃ અસ્ત્રાય ફડિતિમન્ત્રન્હવસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ
વિન્યસ્ય ઉક્તદશોત્તરશતાક્ષરમન્ત્રેણ ત્રિધા વ્યાપકન્યાસં કૃત્વા
આવાહનાદિકમનુસરેત્ । તદ્યથા વિરચિત ત્રિસ્વરાડામુદ્રાકપુષ્પાભિ પૂર્ણાઞ્જલૌ
મૂલાધારાદિ બ્રહ્મરન્ધ્રાન્ત વ્યાપ્ત પ્રસ્તુતવિદ્યા તેજો
વહન્નાસાધ્વનાસંગતં તત્પુષ્પાઞ્જલિ પ્રક્ષેપણતઃ પ્રસ્તુત ચક્રેસ્થ વિન્દોઃ
સંક્રાન્તં વિભાવયન્નેવ હીંમાયાવીજાન્તે ભોવારાહિ ઇહ ચક્રે આવાહિતા ભવેતિ
સંપ્રાર્થ્ય આવાહનક્રિયાં નિષ્પાદ્ય તત્તેજઃ કિરણગણાનેવપરિતઃ
પ્રસૃતાન્નાથયુધાવરણરૂપતયા પરિણતાં વિભાવ્યઃ મધ્યસ્થતેજો ધ્યાના
વગતરૂપકં વિભાવ્યં તચ્ચ ધ્યાનેયથા । ધ્યાયેચ્ચદેવીં
કોલાસ્યાંતપ્રકાઞ્ચનસન્તિભામ્ ॥ આકણ્ઠં વનિતારૂપાં જ્વલત્પિઙ્ગ શિરોરુહામ્
॥ ત્રિનેત્રામષ્ટહરુપં ચક્રશઙ્ખમથાઙ્કુશમ્ ॥
પાશઞ્ચમુશલંસીરમભયં વરદં તથા ॥ દધાનાગરુડ સ્કન્ધે
સમાસીનાં વિચિન્તયેત્ ॥ નિત્યપૂજા
પ્. ૩૪બ્)
સુ તચ્છક્તીસહામાનાઃ સ્મરેચ્છિવે ઇતિ નાથાયુધાવરણશક્તિનામમીદૃશમેવ
ધ્યાનમ્ ॥ આયુધાંશે સ્વસ્વાકારલાઞ્છિત મૌલિકત્વમધિકમ્ ॥ તતો માયાબીજાન્તે
ભોવારાહિ ઇહ ચક્રે સ્થાપિતા ભવ માયાવીજાન્તે ભોવારાહિ ઇહ ચક્રે સન્નિરુદ્રાભવ
માયાબીજાન્તે ભોવારાહિ ઇહ ચક્રે અવગુણ્ઠિતાભવ માયાવીજાન્તે ભોવારાહિ ઇહ
ચક્રે સન્નિધા પિતાભવેત્ તત્તન્મુદ્રા પ્રદર્શનપૂર્વકં સંપ્રાર્થ્ય સ્થાપનાદિ
ચતુષ્કં નિર્વર્ત્ય પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યયા કરાઙ્ગન્યાસૌવિધાય
અમુષ્યાવારાહ્યાઃ પ્રાણા ઇહચક્રૈ પ્રાણા ઇત્યાદિરૂપયા પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યયા
નિત્યપૂજાચક્રે પ્રસ્તુતેવારાહ્યાઃ પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં કૃત્વા
પાદ્યાદિભિર્દ્વાદશોપચારૈસ્તામર્ચયેત્ । તન્મન્ત્રા યથા સમ્પૂર્ણવિદ્યાં

તેવારાહ્યૈ પાદ્યં કલ્પયામીતિ સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન પાદ્યમુત્સૃજ્ય સમ્પૂર્ણ

વિદ્યયાપદમોસ્તન્નિવેદયેત્ એવમેવ પાદ્ય પદાભિધિક્તાર્ઘ્યાદિ પદક
તત્તન્મન્ત્રૈરર્ઘ્યાદિક મુત્સૃજ્ય શીર્ષાદિષુ નિવેદ્ય તામ્બૂલાન્તોપચારાન્ઘકલ્પ્ય
ત્રયોદશોપચારમાક્ષરેત્ તદ્યથા દેવી પૃષ્ઠભાગે ત્રિકોણવૃત્તયોરન્તરાલપ્રકાશ
વિમર્શાનન્દ શ્રીજ્ઞાન શ્રીસત્ય શ્રીપૂર્ણાઃ સ્વભાવ
પ્રતિભસુભગાભિધાનાન્નનાથાન્નાથ પદાભિત્રિક શક્તિપદકૈઃ
સ્વસ્વમન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । દેવીમાવદક્ષિણાગ્ર કોણેષુ ક્રમેણ ક્રોં ક્રોધિનિ
પાદુકાં પૂજયામિ ।
પ્. ૩૫અ)
સ્તંસ્તમ્મિની પાદુકાં પૂજયામિ । ક્ષોંચણ્ડોચ્ચણ્ડાપાદુકાં પૂજયામીતિ
સમ્પૂજ્ય । ત્રિકોણવૃત્તયોરન્ત(રા)લ ભૂત દક્ષિણોત્તરવીધ્યોર્વાય વ્યકોણાદિ
અપ્રદક્ષિણાં હ્રીં અભયાયનમઃ હ્રીં વરાયનમઃ હ્રીં મુશલાયનમઃ
હ્રીંસીરાયનમઃ હ્રીં અઙ્કુશાયનમઃ હ્રીંપાશાયનમઃ હ્રીંચક્રાયનમઃ
હ્રીંશઙ્ખાયનમઃ ઇત્યાયુધાષ્ટકમભ્યર્ચ્ય । સમ્પૂર્ણમૂલવિદ્યાન્તે
વારાહીપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય હ્રીં એતાવારાહી
પ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણા પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા
। ષટ્કોણેષુ દેવ્યયાદ્ય પ્રદક્ષિણાતો હ્રીંવ્રાહ્રીપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીં
માહેશ્વરી પાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીં કૌમારીપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીં
વૈષ્ણવીપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીં ઐન્દ્રી પાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીં
ચામુણ્ડાપાદુકાં પૂજયામીતિ માતૃષટ્કં સંપૂજ્ય । સમ્પૂર્ણ
મૂલવિદ્યાત્તેવારાહી પાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીં
એતાવારાહી દ્વિતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણા પુષ્પાઞ્જલિં
દત્વા । વૃત્તવીથ્યામયભાગે હ્રીં મહાલક્ષ્મી પાદુકાં પૂજયામીતિ
મહાલક્ષ્મીમભ્યર્ચ્ય । સમ્પૂર્ણ વિદ્યાન્તે વારાહી પાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીં એષા વારાહી તૃતીયાવરણદેવતા પૂજાં
ગૃહ્ણાત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા ત્રયોદશોપચારં નિર્વર્ત્ય
યત્કિઞ્ચિત્સ્તોત્રપાઠ તર્પણ પ્રણામ રૂપમ
પ્. ૩૫બ્)
વશિષ્ટોપચાર ત્રયમપિ નિષ્પાદ્ય ષડઙ્ગયાસ વ્યાપક ન્યાસ સંપુટિતં સહસ્ર
શતાન્યતરસંખ્યયા નિત્યજપાન્તે તદભેદ ભાવનાત્મકં નિવેદનં કૃત્વા
યથોક્તવિધિના ષોડશાહુતિભિર્નિત્ય જપદશાંશેન ચ હુત્વા વહ્નિ ભાવિત
પ્રસ્તુતદેવી તેજોમૂલ ભૂતે વિન્દુસ્થાન એવ પુનઃ સંયોજ્ય તત્રાગતાં પ્રસ્તુતદેવીં
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય ષોડશાર્ણમન્ત્રેણ અન્નવ્યઞ્જનાદિના બલિં દત્વા
કર્પૂરગર્ભાદિવર્ત્યાનીરાજ્ય ક્ષમાપ્ય શક્ત્યુત્થાપન મુદ્રયાવરણી
ભૂતકિરણાંસ્તેજપુઞ્જએવ દેવી મૂતેન્નર્ભાવ્ય ખેચરીમુદ્રયા તેજઃ
પુઞ્જમપિસ્વાત્મન્યુદ્વાસ્ય પૂર્વવદઙ્ગુષ્ઠાદિ ન્યાસ હૃદયાદિ ન્યાસ વ્યાપક
ન્યાસાન્વિધાય ગુરુસ્તોત્ર દેવીસ્તોત્રે પઠિત્વા દેવ્યાત્મભૂતોયથેચ્છં વિરહેદિતિ
દીક્ષાયાં તુ ક્ષમાપનાન્તા મુદ્વાસનાદિવર્જિતા મુક્તેતિ કર્તવ્યતા કામેવપૂજા
મનુષ્ઠાય રાત્રિતાં નૃત્યગીતાદિનાઽપનીય । પ્રાતર્નિત્યકર્માન્તે પઞ્ચોપચારૈઃ
પ્રસ્તુતદેવીમભ્યર્ચ્ય ઉદ્વાસનાદિકં વિધાય માતૃકા મન્ત્રગતં શિષ્યં
કલશસ્થપલ્લવૈઃ પ્રસ્તુતવિદ્યયાભિષિક્તં ગન્ધાદિનવોપચારૈઃ પૂજિતો દક્ષિણાદિ
નાપરિતોષિતો ગુરુર્વેધ વિધિના વેધાખ્યં સંસ્કારં કૃત્વ કલશાધસ્તન
વારાહીચક્રે શિષ્ય સુપવેશ્ય ત્રિઃપ્રસ્તુત વિદ્યામુપદિશેદિતિ વિશેષઃ ॥
શ્રીસુન્દરીપૂજાપૂર્વાઙ્ગ ભૂતાયાન્ત્વેતત્પૂજાયા ઉક્ત
પ્. ૩૬અ)
પ્રકારક દેવીસ્તોત્રપાઠાન્ત પૂજાં પરિસમાપ્ય પ્રસાદિતાયા
ઇક્ષુસમુદ્રતીરપાલિકાયા અસ્યા વારાહ્યા આજ્ઞાં ગૃહીત્વા કુરુકુલ્લા
પ્રસાદનાર્થં યેતેતેતિ વિશેષઃ ॥
ઇત્થમુપલબ્ધદીક્ષઃ પ્રત્યહં નિત્યનૈમિત્તિક કર્માનુષ્ઠાનનિરતઃ પ્રયોગતઃ
સ્વપરસમીહિતાર્થ સાર્થમાકાંક્ષમાણોવિદ્યાસાધનમાચરેત્ ॥ તત્પ્રકારોપિ
સામાન્ય પ્રસ્તાવોક્ત એવ કશ્ચિત્તુ વિશેષો યથા બ્રહ્મચર્યપૂર્વકં હવિષ્યાશ ન
વ્રતમવલવ્ય તિસૃષ્વપિ સન્ધ્યાસુ પ્રત્યેકં પૂર્વોક્ત પ્રકારક પૂજાપૂર્વકં
લક્ષસંખ્યયા વિદ્યાં જપ્ત્વા તદ્દશાંશેન તર્પણં પૂજનં
તિલતણ્ડુલાદિકરણક હવનં વેતિ ત્રયમનુષ્ઠાતવ્યમિતિ અબ્દમભિવ્યાપ્યાનવરત
ક્રમેણ પૂર્વોક્ત પ્રકારક પૂજાનુષ્ઠાનમપિ વિદ્યાસિદ્ધિકરં ભવતીતિ ॥
અથૈતદ્દેવી કામ્યપ્રયોગાઃ ॥ રક્તવર્ણાં રક્તાભરણાં રક્તવર્ણ
રક્તભૂષણક સ્વીયશક્તિભિઃ પરિતો વૃતાં વારાહીં ધ્યાયેત્ તથાવિધ
ધ્યાનપૂર્વકં પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપેચ્ચ તેન નરનારી નૃપાદીનાં વશ્યત્વં
સિદ્ધ્યતિ । પીતવર્ણાં પીતવસ્ત્રાં પીતભૂષણા માલાંનુલેપન મણ્ડિતાં
પીતાભિરેવ પીતવસ્ત્રાલઙ્કારાદિ ભૂષિતાભિઃ શક્તિભિઃ સંવૃતાં ધ્યાયેત્
પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપેચ્ચ તેન વિદ્યાદિવાદે ઋણભૂમ્યાદિવિવાદે રણો ચ રિપોઃ
ક્રોધાદેઃ સ્તમ્ભન સિદ્ધિઃ દુર્ગમમાર્ગે જિગમિષુ પ્રસ્તુત દેવીં સિંહરૂઢાં
પ્. ૩૬બ્)
શ્યામવર્ણાં પરત્રાસકારિં પરાક્રમશાલિનીં સિહારૂઢ
શ્યામવણાન્તશક્તિવૃતાં ધ્યાયન્ પ્રસ્તુતવિદ્યાં પ્રજપન્નેવ સ્વાત્માનં
પ્રસ્તુતદેવી શક્તીનાં મધ્યગતં ભાવયન્નેવ વ્રજેત્ તેન સર્વતઃ સુખિતઃ
સન્સ્વમન્દિરં પુનઃ પ્રત્યાગચ્છેત્ દુર્ગમત્વં ચ સિંહવ્યાઘ્રાદિ ભયાચ્ચૌરાદિ
ભયાન્નાનાશસ્ત્રધરાદિ ભયાચ્ચ ભવતિ એવં માર્ગલાભાભાવાત્ મહાપર્વતા
રોહણા સામર્થ્યાચ્ચ તથા તત્ર સર્વત્રોક્ત પ્રકારતો ગમનાત્સર્વતઃ
સુખપૂર્વકમુદ્દેશ્ય દેશગમનં પુનઃ સ્વગૃહાગમનઞ્ચ સિદ્ધ્યતિ ।
સઙ્ગ્રામેષ્વપિ ધ્યાનેન વિજયલાભઃ તદ્યથા સ્વયં ગજારૂઢા
ગજારૂઢાદિભિરેવશક્તિભિઃ પરિવૃતા ષોડશહસ્તા દક્ષિણહસ્તૈ ઊર્દ્ધ્વાદિ નસ્વર
છુરિકા ખડ્ગબાણ શૂલગદાઙ્ક્વન્દ્રા ચક્રાણિ વામહસ્તૈસ્તર્જની ખેટક ચર્મ
ચાપ ડમરુ ગદાપાશ શઙ્ખાન્ વિભ્રાણા સ્વયં નીલવર્ણા સમસ્તાં
વૈરિસેનાં પરિઘૈર્ભુવિ નિપાત્ય । તદુપરિ કદલી સ્તમ્ભકૃત ધ્વજેન સ્વવલ
પરાક્રમોદ્રેક પ્રભવાહઙ્કારોહુતાભિઃ શક્તિભિઃ સહસંચરન્તી વારાહીદેવી
ધ્યેયેતિ સૂર્યમલલગતાં શૂલપ્રોત વૈરિશરીરાં વૈરિશરીરગલદુધિરાભ્યક્ત
ત્રિશૂલાં ચિત્તયન્નેવ કણ્ઠમાત્રેનદ્યાદિજલેસ્થિત્વા યદિ સહસ્રાદિ સંખ્યયા
પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપતિ । તદા ઇત્થમેવ સપ્તરાત્રમપિ વ્યાપ્યાનુષ્ઠિત
પ્રયોગાદ્વૈરિણાં મરણં સ્યાત્ । સપરિવારાયાઃ દેવ્યા નસ્વરાદિ
પ્. ૩૭અ) શઙ્ખાન્ત ષોડશાયુધૈઃ ખણ્ડં ખણ્ડંકૃતાં રિપુતનું શૃગાલ
ગૃધ્રક્રવ્યાદસારમેયૈર્ભક્ષમાણાં ધ્યાયન્નેવ જલે કણ્ઠમાત્રેસ્થિત
સ્ત્રિદિનમભિવ્યાપ્ય । યદિ પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપેત્તદા ત્રિભિરેવદિનૈર્વૈરીહતઃ શ્રૂયેન ।
ધૂમ્રવર્ણાં દ્વિભુજાં પ્રસ્તુતદેવીમેકભુજેન વૈરિણો જિહ્વાં દ્વિતીયભુજેન
વૈરિણો હૃદયકમલમુત્પાટયન્તી ધૂમ્રાઙ્ગીં સ્મરન્નેવ યદિ પ્રસ્તુતવિદ્યાં
જપતિ તદાશત્રુર્યમપુરમભિગચ્છેત્ । યદિ ગરુડા રૂઢાં પ્રસ્તુતદેવીં
ગરુડારૂઢશક્તિ ગણપરિવૃતાં નાનાગરુડપક્ષપાતનજનિત મહામારુત
સમ્બન્ધ પ્રભવ મૂર્છાશાલિની વૈરિસેનાં ચ સ્મરન્ પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપતિ
તદાક્ષણાદેવ સાસેના વિદુતા ભવતિ । તાર્ક્ષ્યારૂઢાં તાર્ક્ષ્યરૂપ શક્તિ
પરિવૃતાં અષ્ટહસ્તૈઃ સ્વીયૈઃ ખડ્ગાષ્ટકં ધારયન્તીં પ્રસ્તુત દેવીં સ્મૃત્વા
પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપન્તરિસેનાં જપેદિતિ । હયારૂઢો હયૈઃ પરિવૃતશ્ચ નૃપોરક્ત
શઙ્ખબાણધરો ભૂત્વા કેશાન્વિકીર્ય સ્વસ્વત્રિશૂલાગ્રેષુ પ્રોતા વૈરિસેનાગત
રથ પદાતિ તુરગ ગજાયૈરેવં ભૂતૈઃ તરક્ષુ કેસરિ
કપિકોલભલ્લૂકગરુડેષુસ્થિતૈઃ શક્તિસમૂહૈઃ પરિવૃતાં
નાનાવિદ્યાભિર્ધૂતક્રીડા જલક્રીડા
તત્તતૃકશ્વાધિરોહણાવરોહણાદિભિર્વિનોદાયસ્યા એવં ભૂતાં
માણિક્યમયેમણ્ડયે વર્તમાનસ્ય સિંહસ્યો પરિસ્થિતાં પ્રસ્તુતદેવીં ધ્યાયન્
રાતેઃ પૃતનાં સ્વસેનયા જપેત્ ॥ ઇતિ ધ્યાનપ્રયોગાઃ ॥
પ્. ૩૭બ્)

પીતવર્ણાં પ્રસ્તુતદેવીં પીતૈરેવવસ્ત્રબુષણગન્ધાદ્યૈર્મણ્ડલાદિ
કાલમભિવ્યાપ્ય પૂજયતઃ સાધકસ્ય શત્રૂણાં મતિગતિ જિહ્વારણોદ્યમ
મૂત્રપુરીષાદિરૂપ સર્વસાધકીય સ્તમ્ભનેચ્છા વિષય ભૂતાર્થ સ્તમ્ભનં
ભવતિ । અરુણવર્ણામરુણૈરેવપુષ્પૈર્મધ્યરાત્રે મણ્ડલાન્તં પૂજયતઃ
સાધકસ્ય સાધક મારણાર્થં કૃતોદ્યોગોપિ વૈરીશીઘ્રમેવ નિશ્ચયેન વશી
ભવતિ । વિષનાડ્યાદિકાલે કાલયોગાદૌ ચ કૃષ્ણવર્ણાં પ્રસ્તુતદેવીં મણ્ડલાદિ
કાલમધિવ્યાપ્ય પૂજયતઃ શત્રુર્યમપુરં ગચ્છેત્ । શ્યામવર્ણાં પ્રસ્તુતદેવીં
સુરભિ કૃષ્ણવર્ણ પુષ્પૈર્મણ્ડલાદિ કાલમભિવ્યાપ્ય । પૂજયંસ્તુ સાધકો લક્ષ્મી
વા નારોગ્યવાત્ સુખવાઞ્છતાયુશ્ચ ભવતિ ॥ ઇતિ પૂજા પ્રયોગાઃ ॥ ચતુરસ્રે કુણ્ડે
અર્દ્ધરાત્ર સમયે હરિદ્રારખણ્ડયુક્તૈરોદનૈઃ કિં વા હરિદ્વારખણ્ડયુક્તૈતિલૈઃ
કિં વા હરિદ્રાખણ્ડયુક્તમાખૈઃ કિં વા હરિદ્રાખણ્ડમિશ્રિતતણ્ડુલૈઃ કિં વા
હરિદ્રામિશ્રિત ચમ્પકાદિ પીતપુષ્પૈઃ કિં વા હરિદ્રામિશ્રિતપીતફલૈર્મણ્ડલાદિ
કાલ મભિવ્યાપ્ય જુહુતઃ સાધકસ્ય શત્રોર્મત્યાદિ સ્તમ્ભન સ્યાત્ । શતાદિ
સંખ્યેષુ તાડપત્રખણ્ડેષુ અમુકસ્ય સ્તમ્ભય સ્તમ્ભય મતિમિત્યાદિ
સાધ્યવર્ણૈર્હરિદ્રમાલિખિતૈર્યુક્તેષુ હરિદ્રયા સહિતેષુ શતાદિ સંખ્યયા
મણ્ડલમબિવ્યાપ્ય હુતેષુ સત્સુ શત્રૂણાં મત્યાદિ સ્તમ્ભો
પ્. ૩૮અ)
વશ્યં ભવતિ હરિદ્રાચૂર્ણસ્ય ઘૃતાભ્યક્તસ્ય હોમાદપિ મણ્ડલાદિ
કાલમભ્યસ્તાદુક્તસ્તમ્ભઃ સ્યાત્ । વૈરિ નક્ષત્ર વૃક્ષકાષ્ઠ સમેધિત વહ્નૌ
વૈરિનક્ષત્ર યોનિભૂત માંસૈર્વૈરિનક્ષત્ર યોનિ
સમ્બન્ધિવસાસ્નેહાભ્યક્તૈર્મણ્ડલાદિ કાલમભિવ્યાપ્ય પ્રતિદિનમર્દ્ધરાત્ર
સમયે શતાદિ સંખ્યયા હવનાદવશ્યં વૈરિમરણં કેનાપિ પ્રકારેણ ભવતિ ।
ધૂમ્રાં કઙ્કસમારૂઢાં નખરાદિ પૂર્વોક્તાયુધધરાં દેવીં ધ્યાયન્ ।
રિપોરષ્ટ મરાશૌ લગ્ને સતિ છાગઘૃતાભ્યાં સર્ષપ મરીચાભ્યાં મણ્ડલાદિ
કાલમભિવ્યાપ્ય હોમં યદિ કરોતિ તદાતિ દુઃસ્વહદાહ પીડિતં વિસંજ્ઞં
વિકૃતભૂત કરપાદાદ્યઙ્ગકં ચરિપુંકૃત્વા સરિપુર્મારિતો ભવતિ । બાલાર્ક
પ્રભા સમાનકાન્તિ ષોડશભુજાં નખરાદિ પૂર્વોક્ત ષોડશાયુધધરાં
દેવીં વરાહીં ધ્યાયન્નેવ મુકુલિત ભૂમિપતિત મ્લાન જન્તુદૂષિત ઘ્રાત
નિર્માલ્યસઙ્ગતઃ પાદાદ્યઙ્ગસ્પૃષ્ટ પર્યુષિતત્વાદિ
દોષશૂન્યરક્તપુષ્પૈરક્તવત્સક રક્તવર્ણ ગોઘૃતાભ્યક્તૈર્મણ્ડલાદિ
કાલમભિવ્યપ્ય પ્રતિદિનં મોહવનં કરોતિ સોયં ગજતુરગાદિ સંપત્યા
વિવિધનિરવધિ ધનૈરવ્યાહતા સત્વાદિના ચ નૃપતિતુલઃ સ્યાત્ રક્તવર્ણાં ષોડશ
ભુજાં નખરાદિ શઙ્ખાન્ન ષોડશાયુધધરાં પ્રસ્તુતદેવીં ધ્યાયન્નેવ
સાધ્યદિઙ્મુખો ભૂત્વા અર્દ્ધરાત્રસમયે યો મણ્ડલાદિ
પ્. ૩૮બ્)
કાલમભિવ્યાપ્ય શતાદિસંખ્યયાનુદિનં મરીચૈર્જુહોતિ તસ્ય તુ
નરાનાર્યોનૃપાશ્ચ વશી ભવતિ સમ્પૂર્ણેપિ ભૂતલે કીર્ત્તિ લક્ષ્મીભ્યાં સ એવ
જ્યાયાન્યાદિતિ ॥
ઇતિ હોમ પ્રયોગઃ ॥
પૂર્વમિચ્છામાનકં ચતુરસ્રં કૃત્વા તદ્વહિસ્તત્કોણાય સ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિક યા
વૃત્તમેકં કૃત્વા તતો વહિઃ ષડઙ્ગુલાન્તરાલકમપરં વૃત્તં
કૃત્વા ષડઙ્ગુલાન્તરાલવીથ્યામષ્ટદલકં કમલં કૃત્વા
તદગ્રવૃત્તાદ્વહિરપિ ષડઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તદ્વયમપરં કૃત્વા
તદન્તરાલે ષટ્કોણચક્રં વિધાય ષટ્કોણાયવૃત્તાદપિ વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલકં
વૃત્તમેકં કૃત્વા તતો વહિશ્ચતુરસ્રં કુર્યાદિતિ એવં સંપાદિત રેખામયયન્ત્રે
વર્ણાનભિલિખેત્ તથાહિ સર્વમધ્યસ્થ ચતુરસ્રે પઙ્ક્તિ ત્રયંકૃત્વા તત્રોર્દ્ધ્વાદિ
ક્રમેણ સાધક નામક્રિયાપદા સાધ્યનામાનિ લિખિત્વા
તદ્વહિશ્ચતુરસ્રવૃત્તાભ્યાં સંપન્નવીથ્યામયમારભ્ય રાદક્ષિણ્યેન
ભૂમિભૂતવર્ણાન્દશસંખ્યાનભિલિખ્ય પદ્મપત્રેષ્વયાદિ
પ્રતિપત્રં ષટ્ક્રમેણ મૂલવિદ્યાક્ષરાણિ લિખિત્વા તદ્વહિર્વીથ્યાં ભૌમાક્ષર
દશકં પુનર્લિખિત્વા તદ્વહિઃ ષટ્કોણચક્રકોણેષુ પ્રતિકોણં ષટ્ષટ્ક્રમેણ
પ્રસ્તુત વિદ્યા વર્ણાનેવ એકોનપઞ્ચાશદાદિકા નાલિખ્ય ષટ્કોણાન્તરાલેષુ
પ્રત્યન્તરાલે ષટ્ષટ્ક્રમેણ પૂર્વવદગ્ર કોણોત્તરાન્તરાલમારભ્ય
પઞ્ચાશીતિતમાક્ષરાદિ
પ્. ૩૯અ)
મૂલવિદ્યાક્ષરાણિ લિખિત્વા પઞ્ચમાન્તરાલે સમવશિષ્ટં વિદ્યાક્ષરદ્વયં
પૂર્વતનં ભૂમિભૂતાક્ષરચતુષ્કં ચ લિખિત્વા । ષષ્ઠાન્તરાલેવશિષ્ટ
ભૌમાક્ષરષટ્કં લિખિત્વા । તદ્વહિર્ગતવીથ્યાં સવિસર્ગાં પ્રતિલોમમાતૃકાં
તદ્વહિર્વૃત્તભૂપુરયોરન્તરાલે સવિન્દુ મનુલોમમાતૃકામાલિખેદિતિ ઇદં યન્ત્રં
પ્રસ્તુતવિદ્યયા પૂજયન્નિખિલં લોકં સમ્મયેત્કોવિચારઃ શત્રુસેનાસ્તમ્ભનસ્ય ॥
યન્ત્રાન્તરં યથા અભીષ્ટમાનેન વૃત્તદ્વયં કૃત્વા તત્સર્વમધ્યે
નવયોનિકચક્રં વિધાય તદ્વહિર્દિગ્વિદિક્કોણક ભૂપુરદ્વયેનાષ્ટકોણકચક્રં
વિધાય તદ્વહિઃ કોણાષ્ટકસ્પર્શિવૃત્તમેકમેકાઙ્ગુલાન્તરાલકમપરમિતિ
વૃત્તદ્વયં કૃત્વા તતોપિ વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલક ચતુરસ્રં કૃત્વા રેખામધ્યે
યન્ત્રં નિષ્પાદ્ય સર્વમધ્યસ્થ યોનિ તદગ્રયોનિ તત્પ્રદક્ષિણયોન્યાદિ ક્રમેણ
નવયોનિષુ પ્રત્યેકં ષટ્ષટ્વિદ્યાક્ષરાણિ લિખિત્વા તદ્વહિરષ્ટકોણોષ્વગ્રાદિ
પ્રાદક્ષિણ્યેન ષટ્ષટ્વિદ્યાક્ષરાણિ લિખિત્વાષ્ટકોષ્ઠાન્તરાલેષ્વેકૈકમિતિ
સમ્પૂર્ણ વિદ્યાક્ષર લિખનં પરિસમાપ્ય । તદ્વાહ્ય વૃત્તદ્વયકૃતવીથ્યાં વિસર્ગ
સહિતાં વિલોમમાતૃકાં લિખિત્વા । તદ્વહિર્ગતવૃત્ત ચતુરસ્ર સંપાદિત વીથ્યાં સ
બિન્દુમનુલોમમાતૃકાલિખેત્ । સવેષ્વપિ નવયોન્યષ્ટકોણાષ્ટાન્તરાલ
વીથિદ્વયરૂપેષુ
પ્. ૩૯બ્)
સપ્તવિંશતિ સંખ્યેષુ પ્રોક્તલિખનસ્થાનેષુ પ્રત્યેકં સાધકક્રિયા સાધ્યપદાનિ
વિલિખ્ય તત્રાષ્ટભુજાં પ્રસ્તુદેવીમાવાહ્ય નિત્યપૂજોક્ત પ્રકારેણ પૂજયા
રિપૂણાં મતિગત્યાદિકોક્ત પદાર્થ સ્તમ્ભનં સિદ્ધ્યતિ ॥
યન્ત્રાન્તરં યથા સર્વમધ્યેવૃત્તં તદ્વહિ સ્ત્રિકોણં તતોપિ વહિર્વૃત્તં
પુનઃસાન્તરાલં વૃત્તાન્તરં તદન્તરાલે ષટ્કોણચક્રં તદ્વહિર્વૃત્તં તતોપિ
વહિરષ્ટાસ્રં તત્કોણાગ્ર સ્પર્શિવૃત્તાન્તરં તતોપિ વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્ત.
કૃત્વા સમ્પાદિતે રેખામયે ચક્રે સર્વમધ્યે સાધક ક્રિયા સાધ્યનામ મણ્ડિત
પઙ્ક્તિત્રયગર્ભિતં પ્રસ્તુતવિદ્યા પ્રથમાક્ષરભૂતં વાગ્ભવં લિખિત્વા
ત્રિકોણેષ્વગ્રાદિ પ્રદક્ષિણવિદ્યાયા સ્ત્રિત્રિવર્ણાન્પ્રત્યેમાલિખ્ય તત્કોણાન્તરાલેષ્વપિ
ત્રિક્રમેણ પૂર્વલિખિતોત્તરોત્ત્રવિદ્યાવર્ણાનાલિખ્ય તદ્વહિઃ ષટ્કોણેષ્વપિ પ્રત્યેકં
ત્રિત્રિકમાદુત્તરોત્તર વર્ણાનાલિખ્ય તત્કોણાન્તરાલેષુ ત્રિત્રિકમાદુત્તરોત્ત્ર
વર્ણાનાલિખ્ય તદ્વહિ ઇષ્ટાસ્રકોણેષ્વપિ ત્રિત્રિકમાદુત્તરોત્તર વર્ણાન્પ્રત્યેકં
લિખિત્વા તદન્તરાલેષુ ત્રિત્રિક્રમાદેવ તદુત્તરાક્ષરાણિ લિખિત્વા
તદ્વહિર્ગતવૃત્તદ્વયાન્તરાલવીથાં શિષ્ટાનિ વિદ્યાયાઃ સપ્તાક્ષરાણિ
દશભૌમાક્ષરાણીતિ સંભૂય સપ્તદશાક્ષરાણિ લિખેદિતિ સંપન્ને યન્ત્રે
આવાહનાદિ પૂર્વકં દેવીમભ્યર્ચ્ય શતસહસ્રાદિસંખ્યયા
પ્. ૪૦અ)
ષડઙ્ગન્યાસ વ્યાપકન્યાસ અંપુટિતં વિદ્યા જપં કૃત્વા । શરાવે
તદ્યન્ત્રંનિધાય શરાવાન્તરેણપિધાય ભિત્યાદિસ્થાને સ્થાપયિત્વા
તત્રાભ્યર્ચ્ય ષોડશાર્ણમન્ત્રેણ વલિં દત્વા શત્રૂણાંમતિગત્યાદિ સ્તમ્ભનં
સાધકઃ કુર્યાત્ ॥
યન્ત્રાન્તરં યથા વારાહી પ્રસ્તાવોક્ત પ્રક્રમ એવ તૃતીયં યદ્યન્ત્રમુદ્ધૃતં તત્ર
સર્વેષુ રેખાગ્રેષુ પરિસ્ત્રિશૂલાનિકૃત્વા તત્ર મધ્યદક્ષવામપાર્શ્વેણ
સ્તમ્ભયેત્યક્ષરત્રયં સર્વેષ્વપિ ત્રિમૂલેષુ પ્રત્યેકં લિખિત્વા શરાવે નિધાય
શરાવાન્તરેણપિધાય ભિત્તિમધ્યે એકાન્તસ્થાને ભૂમૌવાસ્થાપયેત્ અત્ર
ભૂર્જપત્રે કર્પટ સુવર્ણરજતતામ્ર સ્ફટિકાદિ શિલાયન્ત્રલિખનસ્થાનં ગૈરિકં
હરિદ્રા હરિતાલાન્યતમસ્યલિખનદ્રવત્વં તત્રાપિ ગૃહે નગરે વા તદથાપનં લોહ

શિલાન્યતરસ્યૈવ નિયમો ન તુ ભૂર્જપત્રે કર્પટેવા તલ્લેખઃ સ્થાપિતં વેદં
યન્ત્રમાવાહન પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં પ્રાતઃકાલે સન્ધ્યાકાલે ચ યાવત્ફલ
કાલે નિત્યં પુષ્પૈઃ કર્પૂરાદિ સુગન્ધિ દ્રવ્યૈશ્ચ પૂજયેત્ તેન શત્રૂણાં
મતિગત્યાદિ સ્તંભનમવશ્યં ભવતિ ॥ શાન્તિયન્ત્રં યથા । પૂર્વં મહાવૃત્તં
નિર્માય તત્કર્ણિકાયાં મહાષટ્કોણં નિર્માય તસ્ય કર્ણિકાયાં ષટ્સુ કોણેષુ
પ્રત્યેકં ષટ્કોણં વિરચ્ય ષટ્કોણ સપ્તકં સંપાદ્ય તદ્વહિઃ કોણાગ્ર
સ્પર્શિવૃત્તતઃ સાન્તરાલં વૃત્તાન્તરં કૃત્વા તદન્તરાલે
દિગ્વિદિક્કોણકભૂપુરદ્વયેનાષ્ટકોણકચક્રં
પ્. ૪૦બ્)
નિર્માય તત્કોણાગ્રસ્પર્શિવૃત્તતોપિ વહિરેકાઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તાન્તરં કૃત્વા
સંપન્નરેખામયચક્રે બાહ્યતો મધ્યાન્તં પ્રવેશગત્યા વિદ્યાવર્ણાનભિલિખેત્ ।
તથાહિ અષ્ટાસ્રચક્રસ્ય અગ્રકોણમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન વિસર્ગસહિતાન્માતૃકાયા
અષ્ટવર્ણાંલ્લિખિત્વા તેષ્વેવ પ્રસ્તુતવિદ્યાવર્ણા નષ્ટસંખ્યાનાલિખેત્ ઇત્થં ચ અઃ
ઐં ઇતિ । આઃ ન ઇતિ ઇઃમો ઇતિ ઈઃ ભ ઇતિ ઉઃ ગ ઇતિ ઊઃ વં ઇતિ ઋઃ ઇતિ ૠ વા ઇતિ તત્કોણેષુ
વર્ણદ્વયં વર્ણદ્વયં લિખિતં ભવતિ એવ મુત્તરત્રાપિ યોજ્યમ્ । તતશ્ચ
તત્કોણારાલેષુ માતૃકાયા વિદ્યાયાશ્ચ નવમાદીનિ ષોડશાન્તાન્યક્ષરાણિ
પૂર્વવલ્લિખિત્વા । તદન્તર્ગત ષટ્કોણ સપ્તકમધ્યે અગ્રભાગગત ષટ્કોણમારભ્ય
પ્રાદક્ષિણ્યેન મધ્યષટ્કોણપર્યન્તં પ્રતિતત્તત્કોણઽમ્ પ્રતિતતત્કોણાન્તરાલં ચ
ચતુરશીતિ સ્થાનેષુ મધ્યે માતૃકાયા વિદ્યાયાશ્ચ સપ્તદશાદીનિ
પઞ્ચાશત્તમાન્તાનિ ચતુસ્ત્રિંશદક્ષરાણિ પ્રોક્ત ક્રમેણ લિખિત્વા એકાવૃત્ય
અમાપોનત્ત્ય એવ ચેતિ મધ્યે અમાપમતમવલંમ્વ્યપઞ્ચાશન્માતૃકાઃ
પરિસમાપ્ય શિષ્ટેષુ પઞ્ચાશત્સ્થાનેષુ પૂર્વવત્ સ વિસર્ગમાતૃકૈકાક્ષરાન્તે
એકૈકવિદ્યાક્ષરં લિખિત્વા । માતૃકાયા દ્વિતીયાવૃત્તિરપિ સમાપિતા વિદ્યાયાસ્તુ
દશાક્ષરારાયવ શિષ્ટાનિ તાનિ ભૂતાક્ષરાણિ ચ દશેતિ સંભૂય
પ્. ૪૧અ)
વિંશત્યક્ષરાણ્યવશિષ્ટવીથ્યામભિલિખેદિતિ । અત્ર યદ્યન્નક્ષત્રયત્તિથિયદ્વારેષુ
રોગશાન્ત્યાદિક પ્રયોગોનુષ્ઠેયસ્તત્તન્નક્ષત્ર તિથિવારાદ્યભિધાનં
સપ્તમ્યન્તમુચ્ચાર્યસાધ્યકાદિનામ તદપિ કેવલં સર્વમધ્ય એવ । કિન્તુ
સપ્તાનામપિ ષટ્કોણચક્રાણાં મધ્યભાગેષુ તત્ર ક્રમસ્ત્વગ્રકોણાન્મધ્યાદિ
પ્રાદક્ષિણ્યેન સર્વમધ્યાન્તં તથા ચ દેવદત્તસ્ય અશ્વિન્યાં પ્રતિપદિરવૌ
એતચ્છરીરાવિરોધેન શમયશમય સર્વરોગમિત્યાદિરીત્યા
સપ્તષ્વપિ ષટ્કોણમધ્યેષ્વાવૃત્ત્યા સાધકાદિનામ એવ મિતરયન્ત્રેષુ
પ્રતિપદીતિસ્થાને દ્વિતીયાયાં તૃતીયાયામિત્યાદિ પઞ્ચદશ્યામિત્યન્તમિતિ
પઞ્ચદશતિથિભેદેન પઞ્ચદશયન્ત્રાણિ રવિવાર સમ્બન્ધીનિ । એવં
સોમાદિ ષટ્વાર સમ્બન્ધીન્યપિ પઞ્ચદશયન્ત્રાણીતિ સંભૂય પઞ્ચોત્તરશતં
યન્ત્રાણિ જાતાનિ તાન્યેતાન્યશ્વિનીઘટિતતયા અશ્વિન્યા એવ યન્ત્રાણિ અશ્વિનીસ્થાને એક
શોબરણ્યાદિરેવત્યન્ન ષડ્વિંશતિ નક્ષત્રપ્રવેશે પ્રત્યેકં
પઞ્ચોત્તરશતયન્ત્રાણ્યપરારાયપીતિ સંભૂય
પઞ્ચત્રિંશદુત્તરાષ્ટાવિંશતિશતં યન્ત્રાણિ સમ્પદ્યન્તે ઇદં ચૈકૈક યન્ત્રં
માયાવીજસ્ય મધ્યેલેખ્યં । તતઃ પૂજા જપાદિના સંસ્કૃતસ્ય યન્ત્રસ્ય
ધારણાત્તત્તન્નક્ષત્રતિથિવારેષુ સર્વરોગશાન્તિઃ ભૂતાદ્યુપદ્વપરિહારો
ગજાશ્વાદિરોગપરિભ્રંશશ્ચ ભવતિ ।
પ્. ૪૧બ્)
તદયં સઙ્ગ્રહ શ્લોકઃ ॥ તત્તદૃક્ષતિથિવાર સંયુતં વાણ વહ્નિ ગજનેત્ર
સંમિતં યન્ત્રવૃન્દમિહધારિતં નૃભિઃ સર્વભૂતભયરોગભીહરમિતિઃ ॥
અથ સર્વાર્થસિદ્ધિદં વજ્રયન્ત્રં યથા । તત્સ્વરૂપમેતદ્દેવી પ્રસ્તાવોપક્રમ એવ
દ્વિતીયપ્રકાર પ્રદર્શનેનોપદર્શિતં તત્પ્રયોગા યથા । ત્રિલોહેશિલાયાં વા લિખિત્વા
પ્રતિષ્ઠાપ્ય । ગૃહનગરાદિષુ સ્થાપિતમિદં યન્ત્રં ચૌર
ભૂતપ્રેતાદ્યુપદ્વોપશામકં ભવતિ । કિઞ્ચ ગૃહગતવાસ્તુદેવતાનારાધન
પ્રસક્તોપદ્વોપશમોપિ ગૃહે એતસ્ય યન્ત્રસ્ય સ્થાપનાદ્ભવતિ । તદ્ગૃહસ્થિતાનામ
સાધકાનાપિ ચૌરાદિ વિદ્વેષણોચ્ચાટનાદિ ભયં સ્યાત્ । એતદ્યન્ત્રાધિષ્ઠિત
ગૃહવાસિનાં પ્રતિદિનં સંપદ્વૃદ્ધિરપિ સ્યાત્ । યન્ત્રાન્તરં યથા । વારાહી
પ્રસ્તાવોપક્રમ એવ પ્રથમન ઉદ્ધૃતં વજ્રવજ્રાભિધં યન્ત્રં
સુવર્ણરૌપ્યતામ્રાન્યતમપત્રે સમુત્કીર્ય પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિ પૂર્વકં યત્ર ગૃહે
સ્થાપ્યતે તદ્વાસિનાં રોગભૂતગ્રહોન્માદ પિશાચાપસ્મારાદિદુઃખં ન સ્યાત્ ।
કિઞ્ચ ભુવિગૈરિકૈર્યન્ત્રં વજ્રવજ્રંસંજ્ઞમિદં વિરચ્ય તન્મદ્યે
ક્ષીરદુમક્વાથપૂરિતં કુમ્ભં પ્રતિષ્ઠાપ્ય તજ્જલે પૂર્વોક્તદિશા
સર્વમઙ્ગલાપૂજનોદ્વાસનાન્તકર્મકૃત્વા તજ્જલે પ્રસ્તુતદેવી માવાહનાદિ
પૂર્વકમભ્યર્ચ્ય તજ્જલસ્પર્શપૂર્વકં ત્રિસહસ્રપ્રમાણેન પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપ્ત્વા
પ્રાપ્તદક્ષિણાદ્યપરિતુષ્ટોભિષેક્તા પ્રાઙ્મુખં શિષ્ય પ્રભૃતિભિષિઞ્ચેત્ । તેન
સર્વરોગવિનિર્મુક્તઃ સુખપૂર્વકં જીવત્ ॥
પ્. ૪૨અ)
સર્વકામકરં યન્ત્રાન્તરં યથા । ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં પ્રથમતો વૃત્તં
કૃત્વા તદ્વહિર્દ્વિદ્વ્યઙ્ગુલાન્તરાલકાનિ એકાદશવૃત્તાન્તરાણિ નિર્માય તત્ર
કર્ણિકાવૃત્તમારભ્ય બહિર્વૃત્તપર્યન્તં પ્રતિવૃત્તં કૃત દ્વાદશદ્વાદશચિહ્નેષુ
રેખાસ્તાવત્સંખ્યાઃ કૃત્વા એકવિંશત્યુત્તરૈકશતકોષ્ઠાનિ સમ્પાદ્ય
સર્વવાહ્યગતરેખાગ્રાણિ કિઞ્ચિદ્વહિર્નિસ્સાર્ય તત્રૈક શસ્ત્રિશૂલાનિનિષ્પાદ્ય
સર્વમધ્યકોષ્ઠે સાધકાદિનામપ્રોક્તદિશાભિલિખ્ય તદનન્તરવીથ્યાં
પ્રાઙ્મધ્યકોષ્ઠમારભ્ય નિર્ગમગત્યા વિરલક્રમેણ પ્રાદક્ષિણ્યેન
દશોત્તરશતસંખ્યેષુ કોષ્ઠેષુ તાવત્સંખ્યાનિ વિદ્યાક્ષરાણિ લિખિત્વા શિષ્ટેષુ
દશકોષ્ઠેષુ ભૌમાક્ષરાણિ દશસંખ્યાન્યભિલિખેદિતિ સંપાદિતં યન્ત્રં
ધારણ પૂજનસ્થાપન કલશાભિષેકાદિના સર્વમપિકાર્યં સાધયેદિતિ ॥
ઇતિ યન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥
એતૈશ્ચ ધ્યાનપૂજન હવન યન્ત્રાનુસરણાદ્યુપાયૈઃ સાધિતાનત્વસાધિતાપીયં
વિદ્યા સ્વોપાસકાનાં સર્વેષામપિ લોકાનામવ્યભિચારેણ સર્વાનપ્યભીષ્ટાર્થ
સાર્થાન્પ્રયચ્છતિ ॥
ઇતિ વારાહી પ્રસ્તાવઃ ॥
ઇત્થં નાનાભીપ્સિત સાધિકાં વારાહી વિદ્યામુપદિશ્ય પૂર્વદિશિ ઈશાન વિદિશિવા
સ્નાનજલં યથા સ્વયં ગચ્છતિ તથા ભૂતે દેશે ચતુરસ્રસ્થાને
માતૃકાચક્રમભિલિખ્ય તત્ર પૂર્વાભિમુખ્યેનશિષ્યમુપવેશ્ય । અણિમાશક્તે એવ
પ્. ૪૨બ્)
રણભૂત પ્રથમશક્તિ કલશમુદ્ધૃત્ય અભિષેકસ્થાને નીત્વા
તન્મુખસ્થમાતુલુઙ્ગહલં શિષ્યાઞ્જલૌ તન્મુખસ્થ પલ્લવાંસ્તન્મૂર્દ્ધ્નિ
વિન્યસ્ય તત્કલશપૂજિતદેવતા વિદ્યાભિસ્તમભિષિઞ્ચેત્ । એવમેવાપર
ચતુર્દશકલશૈરબિષેકાનન્તર મણિમાકલશજલેન તદ્વિદ્યયા તમભિષિઞ્ચેત્ ।
એતાદૃશ્યૈવ દિશાષ્ટાવરણાયુધાષ્ટક કલશૈરભિષેકાનન્તરં
પ્રધાનકલશસ્યપરિતઃ સ્થિતં પઞ્ચદશકલશૈસ્તત્તદ્વિદ્યાભિરભિષેકાનન્તરં
સર્વમધ્યસ્થિતપ્રધાકકલશમભિષેક સ્થાનમાનીય તન્મુખસ્થફલં શિષ્યા
અલૌ નિધાય તન્મુખસ્થ પલ્લવૈઃ કામેશ્વર્યાદિ ચિત્રાત્ત પશ્ચદશનિત્યાવિદ્યાભિઃ
સકૃત્સકૃદભિષેકાન્તે પલ્લવાંસ્તાઞ્છિષ્ય મૂર્દ્ધ્નિ સ્થાપયિત્વા પૂર્વમેવવૃત્ત
વસ્ત્રભૂષણાદિદાનસન્તોષિતયોગિની યોગિસંવૃતઃ પત્ન્યા સ્વીયયાચારબ્ધઃ
શૃઙ્ગશ્ઙ્ખઘણ્ટાદિવાદ્યનૃત્યગીતાદ્યુત્સવપૂર્વકં
ગુસ્ત્પ્રધાનવિદ્યયાભિષિઞ્ચેત્ શિષ્યશ્ચ રોમકૂપરન્ધ્રદ્વારાભ્યન્તર ગતમિદં
જલં સકલામપિ ચાનાદિ સંસારાગતદુર્વાસનાંક્ષાલ યતીતિ
ચિન્તયન્નેવાવામનમાત્રોપયોગિ જલમવશેષ્યાપરસકલજલેન સ્નાયાત્ । એતસ્ય સ્નાન
જલસ્ય વહ્નિદિશિ ગમનેદાહઃ દક્ષિણદિશિગમેનેમૃતિઃ નૈરૃત્યે રોગઃ
પશ્ચિમેદારિદ્ર્યં વાયવ્યે દેશ ભ્રંશઃ સ્નાનકર્તુર્ભવતિ તતઃ શિષ્યઃ શુદ્ધ
ધૌનોત્તરીય ગન્ધમાલ્યાદિકં
પ્. ૪૩અ)
પરિધાય અવશેષિન પ્રધાનકલશોદકેન મૂલવિદ્યયા ત્રિવારમાચમેત્ તતશ્ચ

સ્વગુરુમભિષેક્તારં નવોપચારૈઃ પૂજયેત્ તત્પ્રકારો યથા । સામાન્યાર્ઘ્યં ગુરુ
વિદ્યયા સ્થાપયિત્વા તેન ગન્ધાદિકં સમ્પ્રોક્ષ્ય સ્વગુરુવિદ્યાન્તે
અમુકાનન્દનાથાય ગન્ધમુપકલ્પયામીતિ ગન્ધમુત્સૃજ્ય નાથમન્ત્રેણ લલાટે
નિવેદયેત્ । પુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યતામ્બૂલ યત્કિઞ્ચિત્સ્તવપાઠ પ્રણામ
સ્વાત્મસમર્પણાત્મકાષ્ટસંખ્યાનપરોપચારાનપ્યેવમેવોપકલ્પ્ય સર્વસ્વ
તદર્દ્ધતદર્દ્ધાદિ સર્વકાલમધીનતાકરણાન્ત દક્ષિણાભિઃ પરિતોષ્ય ત્રિવારં
નાથસ્તોત્રં પઠિત્વા ત્રિવારં પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા ત્રિવાર. પ્રણામં ચ કૃત્વા
બદ્ધ્વાઞ્જલિસ્તૂષ્ણીં તિષ્ઠેત્ ગુરુશ્ચવક્ષ્યમાણપ્રકારેણ વેધકર્મકૃત્વા
શિષ્યજન્મલગ્ને યથા શ્રીચક્રં સ્વીયપ્રવહન્નાસાપુટભાગે ભવતિ તથાસ્થાને
સમુપવિશ્ય શ્રીચક્રગતવિન્દુસ્થાને શિષ્યં સ્થાપયિત્વા તસ્ય બ્રહ્મરન્ધ્ર
હૃદયમૂલાધારેષુ પ્રત્યેકં શ્રીચક્રં વિભાવ્ય તત્ર પ્રધાન્દેવી સાવાહન
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં માનસૈર્ગન્ધપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યાત્મક
પઞ્ચોપચારૈરભ્યર્ચ્ય જીવહસ્તં શિષ્યશિરસિ દત્વા જીવકર્ણે ત્રિવારં
પ્રધાનવિદ્યામુપદિશેત્ હસ્તકર્ણયોર્જીવત્વં પ્રવહન્ના સાપુટભાગગતત્વં
ઉભયત્ર પ્રવાહે અનુભયત્ર
પ્. ૪૩બ્)
પ્રવાહે વા તત્સમયમપહાય સમયાન્તરમન્વેષણીયં ન તુ તત્રોપદેશઃ કાર્યઃ
તતશ્ચ શિષ્યઃ શ્રીચક્ર એવાસીનઃ ષડઙ્ગન્યાસ વર્ણન્યા સ વ્યાપકન્યાસ
સમ્પુટિતાં શતવારં પ્રાપ્તવિદ્યાં પ્રજપ્ય તદભેદભાવનાત્મક
જપનિવેદનં કૃત્વા ગુરોરાજ્ઞયા શ્રીચક્રાદુત્થાય ગુરોઃ સેવાં કુર્વંસ્તત્રૈવ
ત્રિદિનં વસેત્ ॥ ઇતિ ષોડશદિનકૃત્યમ્ ॥
ઇતિ મુખ્યઃ પૂર્ણાભિષેકપક્ષઃ ॥
અથ પઞ્ચ્દિનસાધ્યોમધ્યમઃ પૂર્ણાભિષેક પક્ષઃ ॥
દીક્ષાનુષ્ઠાનદિનાત્પૂર્વતન પઞ્ચમદિનતોપિ પૂર્વદિને પ્રાતહ્કૃત
નિત્યનૈમિત્તિકાદિક્રિયઃ શિષ્યો ગુર્વિષ્ટદેવતે નમસ્કૃત્ય વિનાયકપૂજન
વિષ્ણુસ્મરણોચ કૃત્વા ગુરોરાજ્ઞાં ગૃહીત્વા દક્ષિણહસ્તેન જલમાદાય । દેશકાલ
ગોત્રરાશિનામકામનાન્તમુલ્લિખ્ય યથાબુદ્ધિનિયોગં વિધિના
અમુકગોત્રામુકરાશિકામુકનામક શ્રીગુરુદ્વારા
મધમપૂર્ણાભિષેકપક્ષપૂર્વકં દ્વિતીયદીક્ષાં કરિષ્ય ઇતિ સંકલ્પ જલં
ભૂમાવુત્સૃજેત્ । તતઃ પુનર્દ્વિતીયપદાન્તં પૂર્વવદેવોલ્લિખ્ય
દીક્ષાપૂર્વાઙ્ગત્વેન પૂજનપૂર્વકં શ્રીગુરોર્યોગિનીનાં યોગિનાં ચ યથા
સમ્પાદિત વરણસામયયાવરણં કરિષ્ય ઇતિ સંકલ્પ્ય તત્તદુપદિષ્ટ
નવોપચારાર્ચન સામગ્ર્યા શ્રીગુરું સમ્પૂજ્ય એભિરૂર્મિકા વસ્ત્રદ્વય
કર્ણાભરણાદ્યૈર્દ્વિતીય દીક્ષાં કર્તું ગુરુત્વેન અમુકવેદાધ્યાયિનં
અમુકગોત્રં
પ્. ૪૪અ)
અમુકનામાનં ત્વાં વૃણે ઇત્યુલ્લિખ્ય વરણસામગ્રીં શ્રીગુરવેનિવેદ્ય
યોગિન્યાદિકમપિ શ્રીગુરુકર્તૃકાભિષેક સહકારિત્વાર્થં વૃણે ઇત્યુલ્લેખનાન્તે
ગન્ધાક્ષતપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યૈઃ પૂજનપૂર્વક
મૂર્મિકાવસ્ત્રભૂષણૈર્વૃણુયાત્ વૃતશ્ચગુરુર્યથાયોગ્યં વરણસામગ્રીં
તત્તદઙ્ગેષુ પરિધાય તદ્દિનોચિત સ્વનાથ જીવનાદ્યવસ્થોચિતનાથ મણ્ડલેન
વનાથાન્પ્રત્યેકં સ્વનાથમારભ્ય નવોપચારૈઃ પૂજયેત્ તત ઉત્તરદિનભૂતે
દિનપઞ્ચકસ્ય પ્રથમદિને નવહસ્તાયામાદિશાલિમસૃણતરસમભૂમૌ
શ્રીચક્રમુદ્ધૃત્ય સર્વમધ્યત્રિકોણરેખા સુપ્રત્યેકં મધ્યેષુ સમાન્તરાલકં
હત્રયં કૃત્વા ચિહ્નાચ્ચિહ્નાન્તરાવધિતિર્યરેખા નિપાતનાત્ત્રિકોણત્રયવેષ્ટિતં
વિન્દુસ્થાનં નિર્માયઃ તદાદિષણવતિસ્થાનેષુ તેષુ પ્રત્યેક મેકૈકં કલશં
ખારીમાનક વનૌષધી કષાયાદિકં ષણવતિધા વિભજ્ય એકૈકભાગેન
તાન્સર્વાનપ્યભિપૂર્ય નવરત્નાદિ નિક્ષિપરક્તવસ્ત્રદ્વયાભિવેષ્ટનાન્નં
કર્મકૃત્વા તત્ર સર્વમઙ્ગલાચક્રચિન્તનાદિ તદુદ્વાસનાન્તકર્મપ્રાન્તે
કુમ્ભસ્પર્શપૂર્વકં ષડઙ્ગદેવતામન્ત્રજપેન મન્ત્રદેવતાજલયોરૈક્યં
વિભાવયેત્ । એવમેવેતરપઞ્ચનવતિ કલશાનપિ સંસ્કુર્યાત્ ॥
ઇતિ પ્રથમદિનકૃત્યમ્ ॥ તતો દ્વિતીયદિને પૂર્વોક્તદિશાઽન્યૂનાનતિરિક્તયા
સર્વમધ્યકલશે પ્રધાનદેવીં
પ્. ૪૪બ્)
દ્વાદશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । અણિમાકલશે પઞ્ચોપચારૈસ્તામભ્યર્ચ્ય ।
તત્પરિતસ્તદગ્રાદિ પ્રદક્ષિણાં હ્રીં શ્રીં અ આ ઈ રૂપશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈઃ પઞ્ચદશવર્ણશક્તીઃ પૂજયેત્ । તતો
લઘિમાકલશેતામભ્યર્ચ્ય । અણાઇ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ પૂજયેત્ । તતો મહિમા
કલશે મધ્યતસ્તામભ્યર્ચ્ય । પરિતઃ અશાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ પૂજયેત્ । તતઈ
શિત્વકલશે મધ્યેતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ આઝાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ પૂજયેત્
। તતો વશિત્વ કલશે મધ્યે તાં તત્પરિતઃ આભાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સંપૂજયેત્ । પ્રાકામ્યાકલશે મધ્યે તાં પરિતઃ ઇગાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ
પૂજયેત્ । તતો વશિત્વકલશે મધ્યેતાં તત્પરિતઃ આભાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સંપૂજયેત્ । પ્રાકામ્યાકલશે મધ્યેતાં પરિતઃ ઇગાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ
પૂજયેત્ । તતો ભુક્તિકલશે મધ્યે તાં પરિતઃ ઇદાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ પૂજયેત્
। તત ઇચ્છાકલશે તદ્વિદ્યયાનામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ઇહાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સંપૂજયેત્ । તતો રસસિદ્ધિકલશે તદ્વિદ્યયાતાં પઞ્ચોપચારૈરભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ
પ્રદક્ષિણં ઈઢાઈ પ્રભૃતિપઞ્ચદશશક્તીઃ સંપૂજયેત્ । તતઃ
સર્વકામસિદ્ધિકલશે મધ્યભાગે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ પ્રદક્ષિણાં
ઇરાઈ
પ્. ૪૫અ)
અભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ પૂજયેત્ । અત્ર સર્વત્ર પ્રથમં માયાબીજ
શ્રીવીજયોર્યોગશ્ચરમેપાદુકાં પૂજયામીત્યેવં રૂપસપ્તાક્ષરીયોગઃ પ્રત્યેકં
તથા રૂપશક્તીતિ ચતુરક્ષિરીયોગઃ તેન સર્વવિદ્યાનાં ષોડશાક્ષરીત્વં સિદ્ધ્યતિ ।
તતો વ્રાહ્મીકકલશે તદ્વિદ્યયાતાં સમ્પૂજ્ય । તત્પરિતઃ પ્રાદક્ષિણ્યેન ૨ ઉચાઈ

ઇત્યાદિ ૨ ઉનાઈ ૧૧ ઇત્યન્નં પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । માહેશ્વરી કલશે
તદ્વિદ્યયાતાં સમ્પૂજ્ય । તત્પરિતઃ ૨ ઉપાઈ ઇત્યાદિ ૩ ઉક્ષાઈ ૧૧ ઇત્યન્તં
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । કૌમારીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ ૨ ઊ
આઈ ૧૧ ૨ ઉકાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ઊઢાઈ ૧૧ ઇત્યન્ન. પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
વૈષ્ણવીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ ૨ ઊણાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ઊવાઈ

ઇત્યન્તં પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય વારાહી કલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય ।
તત્પરિતઃ ૨ ઊઝાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ઋજાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
ઐન્દ્રીકલશે તદ્વિદ્યયાતામબ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ ૨ ઋઝાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ઋવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । ચામુણ્ડાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ
૨ ઋભાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ૠખાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
મહાલક્ષ્મીકલશે તદ્વિદ્યયાનામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ ૨ ઋગાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ૠથાઈ

ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
પ્. ૪૫બ્)
તતો મૂલવિદ્યયા પ્રથમચક્રેશીમભ્યર્ચ્ય । પ્રથમાવરણપૂજાં પૂર્વવદેવ
સમર્પ્ય ક્ષોભિણી મુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥ તતઃ કામાકર્ષિણી કલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ ૨ ઋદાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ૠસાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । બુદ્ધ્યાકર્ષિણી કલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય ।
તત્પરિતઃ ૨ ઋહાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ઌટાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય અહઙ્કારાકર્ષિણી
કલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ ૨ ઌઠાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ઌપાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ
શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય શબ્દાકર્ષિકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ ૨ ઌરાઈ

ઇત્યાદિ ૨ ઌઙાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । તતઃ સ્પર્શાકર્ષિણીકલશે
તદ્વિદ્યયાનામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ ૨ ઌચાઈ ૧૧ પ્રભૃતિ ૨ ઌનાઈ ૧૧ પર્યન્તાઃ શક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય રૂપાકર્ષિણીકલશે તાં તદ્વિદ્યયાભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ ઌપાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ

ઌક્ષાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય રસાકર્ષિણી કલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ એ આઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ એઠાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ગન્ધાકર્ષિણીકલશે
તદ્વિદ્યયા તાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ એણાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ એવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય ચિત્તાકર્ષિણીકલશે તદ્વિદ્યયાતાં સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ એશાઇ ૧૧ ઇત્યાદિ

ઐજાઈ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ધૈર્યાકર્ષિણીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
પ્. ૪૬અ)
તત્પરિતઃ ૨ ઐઝાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ઐવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તં પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
સ્મૃત્યાકર્ષિણીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ ઐભાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ઓખાઈ

ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । નામાકર્ષિણીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ

ઓગાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ઓઘાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । વીજાકર્ષિણીકલશે
તદ્વિદ્યયાતાભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ ઓદાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ઓસાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય આત્માકર્ષિણીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ ઓહાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ

ઔટાઈ ૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય શરીરાકર્ષિણીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ ઔટાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ ઔયાઈ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય અમૃઆકર્ષિણીકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ ઔરાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ અંઙાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । મૂલવિદ્યયા દ્વિતીયચક્રેશ્વરી પૂજાન્તે નિત્યપૂજોક્ત પ્રકારેણ
દ્વિતીયાવરણપૂજાં નિવેદ્ય દ્રાવિણી મુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥
તતોલ્લઙ્ગકુસુમાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ અંચાઈ ૧૧ પ્રભૃતિ

અંનાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય અનઙ્ગમેખલાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ અંપાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ અંક્ષાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
અનઙ્ગમદનાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય ૨ અઃઆઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ અઃઠાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ
શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । અનઙ્ગમદનાતુરા
પ્. ૪૬બ્)
કલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ અઃણાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ અઃવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ
શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય અનઙ્ગરેખાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ અઃશાઈ

ઇત્યાદિ ૨ સજાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । અનઙ્ગવેગાકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સઝાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય અનઙ્ગાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સમાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ

સાખાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । અનઙ્ગમાલિનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ સાગાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સાથાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । મૂલેન
ત્રિપુરેશીરૂપિણીં ચક્રેશીં સમ્પૂજ્ય નિત્યપૂજાવત્તૃતીયાવરણપૂજાં સમર્પ્ય
સર્વાકર્ષિણીમુદ્રાં દર્શયેત્ ॥
તતઃ સર્વસંક્ષોભિણીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સાદાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ

સાસાઈ ૧૧ ઇત્યન્તં પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વવિદ્રાવિણીકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સહાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સિઠાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । સર્વાકર્ષિણી કલશે તદ્વિદ્યયા નામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સિઠાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ
૨ સિયાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સર્વાહ્લાદિનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ સિહાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સીઙાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
સર્વસંમોહિનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સીચાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ
પ્. ૪૭અ)
૨ સીનાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સર્વસ્તમ્ભિની કલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ સીપાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સીક્ષાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
સર્વ્જમ્ભિનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સુઆઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સુઢાઈ

ઇત્યન્તં પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સર્વશઙ્કરીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ સુણાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સુવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીહ્ સમ્પૂજ્ય । સર્વરઞ્જિનીકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સુશાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સુજાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । સર્વોન્માદિનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સૂઝાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ
૨ સૂવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સર્વાથસાધનીકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સૂભાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સેખાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । સર્વસમ્પત્તિપૂરણીકલશે તદ્વિદ્યયાતામર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સેગાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ
૨ સેથાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વમન્ત્રમયીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ સદાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સેસાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
સર્વદ્વન્વક્ષયઙ્કરીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સેહાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ

સૈટાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય મૂલવિદ્યયા ત્રિપુરવાસિની ચક્રેશીં
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય નિત્યપૂજાવદેવ ચતુર્થાવરણપૂજાં નિવેદ્ય
સર્વાવેષકરી મુદ્રાં પ્રદર્શયેદિતિ ॥
પ્. ૪૭બ્)
તતઃ સર્વસિદ્ધિપ્રદાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સૈઠાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ

સૈદ્યાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વસપત્પ્રદાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ સૈહાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સોઙાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શકિઃ સમ્પૂજ્ય
સર્વપ્રિયઙ્કરીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સોચાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સોનાઈ

ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વમઙ્ગલકારિણીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ સોપાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સોક્ષાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
સર્વકામપ્રદાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સૌઆઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સૌઢાઈ
૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વદુઃખવિમોચનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ય
તત્પરિતઃ ૨ સૌણાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સૌવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
સર્વમૃત્યુપ્રશમનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સૌશાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ

સંજાઈ ૧૧ ઇત્યન્તઃ વિદ્યાભિ સમ્પૂજ્ય સર્વવિઘ્નવિનાશિનીકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સંદાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સંવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તં શક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય સર્વાઙ્ગસુન્દરીકલશે તદ્વિદ્યયાનામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સંભાઈ

ઇત્યાદિ ૨ સઃખાઈ ૧૧ ઇત્યન્તં શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વસૌભાગ્યદાયિનીકલશે
તદ્વિદ્યયાનામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સઃમાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સઃથાઈ

પ્. ૪૮અ)
ઇત્યન્તં પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । મૂલવિદ્યયા ત્રિપુરશ્રીરૂપિણીં ચક્રેશિં
સમ્પૂજ્ય નિત્યપૂજાવત્પઞ્ચમાવરણપૂજાં નિવેદ્ય સર્વોન્માદિની મુદ્રાં
પ્રદર્શયેત્ ॥
તતઃ સર્વજ્ઞાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ સઃદાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ સઃસાઈ
૧૧ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વશક્તિકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ક્રમેણ ૨ સઃહાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હટાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય સર્વૈશ્વર્યપ્રદાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ક્રમેણ

હઠાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હયાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વજ્ઞાકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ક્રમેણ ૨ હરાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હાઙાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વવ્યાધિવિનાશિનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ હાચાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હાનાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । તતઃ
સર્વાધારસ્વરૂપાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હાપાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ

હાક્ષાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વપાપહરાકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હિઆઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હિઢાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વાનન્દમયીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ
૨ હિણાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હિવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
સર્વરક્ષાસ્વરૂપિણીકલશે
પ્. ૪૮બ્)
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હિશાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હીજાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય સર્વેપ્સિતફલપ્રદાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હીઝાઈ

ઇત્યાદિ ૨ હીવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય મૂલવિદ્યયા ત્રિપુરમાલિની રૂપિણીં
ચક્રેશીમભ્યર્ચ્ય નિત્યપૂજાવદેવ ષષ્ઠાવરણપૂજાં નિવેદ્ય
મહાઙ્કુશમુદ્રામુપદર્શયેત્ ॥
તતો વશિનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હીભાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હુખાઈ

ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય કામેશ્વરીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ

હુગાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હુથાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય મોદિનીકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હુદાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હુસાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય વિમલાકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિત. ૨ હુહાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હૂઢાઈ
૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય અરુણાકલશે તદ્વિદ્મયાતામબ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હઠાઈ
૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હૂયાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય જયિનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ હૂરાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હેઙાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સર્વેશીકલશે
તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હેવાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હેનાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય કૌલિનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
પ્. ૪૯અ)
તત્પરિતઃ ૨ હેપાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હેસાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય મૂલેન
ત્રિપુરસિદ્ધારૂપિણીં ચક્રેશીં પૂજયિત્વા નિત્યપૂજાવત્સપ્તમાવરણપૂજાં
નિવેદ્ય ખેચરીમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥
તતો ગુરુમુખાવગતસ્થાનકેશાક્ત વાણકલશે તન્મન્ત્રેણ તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ

હૈઆઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હૈઢાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય શૈવવાણકલશે
તાનપ્યભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હૈણાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હૈવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
શૈવવાણકલશે તાનપ્યભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હૈણાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હૈવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ
શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય શાક્તધાપકલશે તન્મન્ત્રેણ તમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હૈશાઈ

ઇત્યાદિ ૨ હોજાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય શૈવચાપકલશે તન્મન્ત્રેણ
તમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હોઝાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હોવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
શાક્તપાશકલશે તન્મન્ત્ર્ણ તમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હોભાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હૌખાઈ

ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય શૈવપાશકલશે તન્મન્ત્રેણતમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ

હૌગાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હૌથાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
શાક્તાઙ્કુશકલશેતન્મન્ત્રેણતમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હૌદાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હૌસાઈ

ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય શૈવાઙ્કુશકલશે તન્મન્ત્રેણ તમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ

હૌઝાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હોવાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય શાક્તપાશકલશે
તન્મન્ત્રેણ તમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હોભાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હૌખાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય શૈવપાશકલશે તન્મન્ત્રેણતમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હૌગાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ

હૌથાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય શાક્તાઙ્કુશકલશેતન્મન્ત્રેણતમભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ હૌદાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હૌસાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
શૈવાઙ્કુશકલશે તન્મન્ત્રેણ તમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ ૨ હૌહાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હંટાઈ
૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય કામેશ્વરીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ

હમ્ઠાઈ ૧૧ ઇનકલશમભિમન્ત્ર્ય
પ્. ૪૯બ્)
સહસ્રમૂલવિદ્યા જપતદ્દશાંશહોમ વલિદાના નિવિદધ્યાત્ ॥
ઇતિ ચતુર્થદિનકૃત્યમ્ ॥
તતઃ શિષ્યસ્ય જન્મદિનભૂતે પઞ્ચમદિને પૂર્વોક્તદિશાવારાહીવિદ્યાં
ચતુર્થદિનાધિવાસિત કુમ્ભજલાભિષેક વેધપૂર્વકમુપદિશ્યાનન્તરં
પૂર્વાદિગ્નિપ્રદેશાભિલિખિતમાતૃકામન્ત્રેસ્થાપિતં શિષ્યં
ક્રમાદણિમાદિકલશૈરણિપ્રાદિવિદ્યાભિઃ
સ્વપઞ્ચદશપઞ્ચદશશક્તિવિદ્યાકરણકાભિષેક પૂર્વકં સમભિષિચ્ય
રૂપત્ન્યાન્વારબ્ધોગુરુઃ પ્રધાનકલશેન પૂર્વવદેવાભિષિઞ્ચેત્ શિષ્યશ્ચ
પૂર્વવકાત્વા શુદ્ધ ધૌતોત્તરીય ગન્ધમાલ્યાદિકં પરિધાય શિષ્યઃ
પ્રધાનોદકેનાચમેચ્છત્રિવારં વિદ્યયા તતો ગુરું નવોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય
સર્વસ્વાદિસ્વાધીની ભવનાન્ન દક્ષિણાભિઃ સન્તોષ્ય ત્રિવારં નાથસ્તોત્રં
પઠિત્વા ત્રિવારં પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા ત્રિવારં પ્રણમ્ય બદ્ધાઞ્જલિસ્તૂષ્ણીં
તિષ્ઠેત્ ગુરુશ્ચ વક્ષ્યમાણ પ્રકારેણ વેધકર્માનુષ્ઠાય શ્રીચક્રં યથા
સ્વીયપ્રવહન્નાસાપુટભાગે ભવતિ તથાસ્થાને ઉપવિશ્ય શ્રીચક્રગતબિન્દુસ્થાને
શિષ્યમુવેશ્ય બ્રહ્મરન્ધ્રાદિસ્થાનત્રયે પ્રત્યેકં તત્તચ્ચક્ર ચિન્તનપૂર્વકં તત્ર
માનસૈઃ પઞ્ચોપચારૈઃ પ્રધાનદેવતાં સમ્પૂજ્ય જીવહસ્તં શિરસિદત્વા
જીવકર્ણે ત્રિંશઃ પ્રધાનવિદ્યામુપદિશેત્ શિષ્યશ્ચ શ્રીચક્ર
એવાસીનઃ ષડઙ્ગન્યાસ વર્ણન્યાસ વ્યાપક ન્યાસ પુટિતં શતસંખ્યયાત્યાદિ
પ્. ૫૦અ)
૨ હંયાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ વજ્રેશીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૧ હંરાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હઃઙઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ શક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
ભગમાલિનીકલશે તદ્વિદ્યયાતામભ્યર્યચ તત્પરિતઃ ૨ હઃચાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હઃનાઈ

ઇત્પન્નાઃ શક્તિઃ સમ્પૂજ્ય ત્રિપુરાં વારૂપિણીં ચક્રેશીં પૂજયિત્વા
નિત્યપૂજાવદષ્ટમાવરણપૂજાં નિવેદ્ય બીજમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ।
તતો બિન્દુ ચક્રસ્થિત ત્રિકોણનિહિતપ્રધાનકલશે મૂલવિદ્યયા લલિતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ ૨ હઃપાઈ ૧૧ ઇત્યાદિ ૨ હઃસાઈ ૧૧ ઇત્યન્તાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ પ્રત્યેક
મુક્ત ષોડશાક્ષરવિદ્યાભિઃ પૂજયિત્વા મૂલવિદ્યયા ત્રિપુરસુન્દરીરૂપિણીં
ચક્રેશીં પઞ્ચોપચારૈઃ પૂજયિત્વા પ્રાગ્વન્નવમાવરણપૂજાં નિવેદ્ય
યોનિમુદ્રાં પ્રદર્શ્ય ચતુર્દશતમમુપચારં સ્તોત્રપાઠરૂપં કુર્યાત્ ॥
ઇતિ દ્વિતીયદિનકૃત્યમ્ ॥ તૃતીયદિને સ્વનિત્યકર્માન્તે પ્રધાનદેવીં
પઞ્ચોપચારૈરભ્યર્ચ્ય પૂર્વદિનપૂજિત ષણવતિશક્તીશ્ચ તત્તદ્વિદ્યાભિઃ સમ્પૂજ્ય
એકં યોગિનમેકાં યોગિનીં ચેત્યેવં રૂપમેકં મિથુનં મૂલવિદ્યાભિઃ
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય રહસ્ય પૂજાપૂર્વકં સાવરણાયૈદેવ્યૈ
પઞ્ચદશતમનર્પણાખ્યમુપચારં નિવેદયેત્ ॥
ઇતિ તૃતીયદિનકૃત્યમ્ ॥
તતશ્ચતુર્થદિનેકાલનિત્યાભિઃ પ્રધાપ્રધાનવિદ્યાયા જપં વિધાય
પ્. ૫૦બ્)
તદભેદભાવનાત્મકં નિવેદનં ચ કૃત્વા ગુરોરાજ્ઞયા શ્રીચક્રાદુત્થાય ગુરોઃ
સેવાં કુર્વંસ્તત્સદન એવ ત્રિદિનવસેત્ ॥
ઇતિ પઞ્ચમદિનકૃત્યમ્ ॥
મધ્યમપૂર્ણાભિષેક વિધિશ્ચસમ્પૂર્ણઃ ॥
અથ દ્વિદિનેસાધ્યઃ કનિષ્ઠઃ પૂર્ણાભિષેકપક્ષઃ સાંપ્રતમેતદધિકારિ
વાહુલ્યાત્ પ્રચરદવસ્થો વિશદીકૃત્ય પ્રદર્શ્યતે ॥ સ ચ સામગ્ર્યધીન ઇતિ તત્સાઅયી
તત્પૂર્વોત્તરકરણીયદીક્ષા સામગ્રી ચ પ્રથમમુપવર્ણ્યતે ॥
પૂર્વનાથ મણ્ડલોદ્ધારાર્થં હસ્તમાત્રં પલાશપીઠાદિસ્થાનં
શ્રીખણ્ડકર્પૂરકુઙ્કુમ કસ્તૂરીણાં પઙ્કસ્તલ્લિખનદ્રવઃ
શ્રીચક્રોદ્ધારાર્થં ત્રિહસ્તદૈર્ઘ્ય વિસ્તારાસુ સમાભૂમિઃ
શ્રીખણ્ડરક્તચન્દનાભ્યાં મિલિતાભ્યાં કાશ્મીરસિન્દૂરગૈરિક
લાક્ષાદરદન્યતમદ્રવ્ય સંમેલ્યસમ્પાદિતપઙ્કેનતલ્લેખઃ ॥ પ્રતિદીક્ષં
પલાશપીઠાદ્યુદ્ધૃતમેકૈકં માતૃકાચક્રં પ્રતિદીક્ષં
પલાશપીઠાદ્યુદ્ધતં વેધચક્ર પ્રપ્યેકૈકં દીક્ષણીયવિદ્યા
નિત્યપૂજાચક્રમયયેકૈકમિતિ સમય પ્રતિદીસં નાથચક્રેણ સહ ચત્વારિ ચત્વારિ
ચક્રાણિ સંપાદ્યાનિ તદુદ્વારદ્રવ્યં શ્રીચક્રવદેવ સુવર્ણ રજત તામ્ર
મૂણમયનાં પઞ્ચકલશાનાં પૂર્વતો મુખ્યભૂતાનાં મધ્યે સ્વશક્તિ
શાધ્ય મનતિ ક્રમ્યકલ્પિતઃ પ્રતિદીક્ષમેકૈકઃ કલશઃ દીક્ષાચૈક વિંશતિ
સંખ્યા ।
પ્. ૫૧અ)
તત્ર શિષ્યપરીક્ષાર્થં નિયમિતા નિત્યાદીક્ષા પ્રથમાવેધયાયોગ્યતાસિદ્ધ્યૈ
જ્વાલામાલિનીદીક્ષાદ્વિતીયા મુખ્યવિદ્યાયામલાપકર્ષાર્થક પ્રથમદીક્ષા
તૃતીયા પૂર્ણાભિષેકાનન્તર ભાવિમુખ્યવિદ્યાદ્વિતીયોપદેશત. પૂર્વકાલા
વરણીયા વારાહીદીક્ષા તુરીયા તતઃ ષોડશાનિત્યાદીક્ષાઃ ક્રમતઃ ષોડશ તતઃ
કુરુકુલ્લાદીક્ષા એક વિંશતિ સંમિતા । યદ્યપિ ચાગ્રેપિ ચતુર્દશમન્ત્રદીક્ષા
અપરાનિર્વક્તવ્યાસ્તથાપિ ચાસામભિષેક નિરપેક્ષિત્વેન ન કલક્ષાપેક્ષા
ઇત્યેકવિંશતિકલશાઃ પ્રત્યેકં ખારીપ્રમાણ જલસ્થાપન સમર્થા અર્જનીયાઃ
પ્રતિકલશં સુવર્ણં તામ્રં નવરત્નાનિ વ્રીહ્યાદિ ધાન્યં ચન્દનં
ઇન્દ્રવલ્લીવદ્ધામ્રપનસાશ્વત્થપલ્લવાઃ માતુલુઙ્ગફલં રક્તવસ્ત્રદ્વયં
કલશાધોનિધાનાર્થ દ્રોણ પ્રમાણા વ્રીહયઃ ગુરોર્વરણાર્થં
પ્રતિદીક્ષમૂર્મિકાવસ્ત્ર કર્ણ ભૂષણાંદીનિ પૂર્ણાભિષેકપૂર્વક દીક્ષા
દક્ષિણાયા-ઇવ તદર્થક વરણસામગ્ર્યામપિ ચાધિક્ય મનુસર્ત્તવ્યમ્ । ઓગિની
યોગિનામપિ ઊર્મિકાવસ્ત્રાદિનાવરણં ગુરુતઃ પરેષાં વરણે મૂલ્યાદિના
તારતમ્યં કરણીયં બલિદ્રવ્યં પ્રતિપૂજં દ્વિવારં પ્રાયઃ પ્રતિદીક્ષં
દ્વિધાદ્વિધાવસ્ત્રભૂષરાગન્ધાક્ષત પુષ્પદીપ નૈવેદ્ય તામ્બૂલાદિ પૂજા
સામયી પ્રતિપૂજં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્ર માદ્યાર્ઘ્યા ચ
પ્. ૫૧બ્)
મનસ્નાનીય જલપાત્રાણિ પ્રેત્યેકં સાધારાણિ પઞ્ચપઞ્ચ ગોરોચના કર્પૂર
કુઙ્કુમાગુરુ કસ્તૂરીરૂપ પઞ્ચદ્વ્યાણિ પ્રતિસામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં પ્રતિક્ષેપ્યાણિ ।
પ્રતિપૂજં હોમદ્રવ્યં યજ્ઞવૃક્ષે વનં કુશાઃ
અગ્ન્યાનયનતત્પિધાનાર્થકપાત્રં । હોમાર્થપિપ્પલપલાશપત્રાન્પતરત્ । કુરાડ્
સ્થણ્ડિલઓરન્યતરત્ । સર્વસ્વં તદર્દ્ધં તચ્ચતુર્થાંશોવા એવં દાતુમધેર્યૈ
ગજવાજિ મહિષી ગોમેપ્રદક્ષિભૂમીનાં સપ્તપદાર્થાનાં સમસ્તં વ્યસ્તં વા
વિત્તશાદ્યમપહાયોપકલ્પિતૈર્યુક્તં સુવર્ણ ભૂષણં વાસો ગૃહં
નગસ્યામાદિકં શ્રીંગુરોરીચ્છામનતિક્રસ્ય ગુરુદક્ષિણાઃ સમ્પાદ્યાઃ
પૂર્ણાભિષેકે કષ્ટાધિક્યાદ્દક્ષિણાધિક્યં । ગુરુપત્ની યોગિની યોગિનામપિ પૃથક્
પૃથક્ દક્ષિણાભૂયસી મિથુન ભોજન બ્રાહ્મણભોજનસામગ્ર્યપિ યથા શક્તિ
સમ્પાદ્યા ઇત્થં સામગ્ર્ય સમ્પન્નૌ તુ નાત્ર કર્મણિસન આઘેયં નહીદં
સન્ધ્યાગ્નિહોત્રાદિ વન્નિસંયેન યથા તથા મિલિત સામગ્ર્યાપીદમાદ્રિયેત કિંતુ
તુલાપુરુષદાનાશ્વમેધાદિવત્કામ્યં ન હિ કામ્યકર્મણમુપક્રમો યથા
કથઞ્ચિત્ સ્યાપિ મતે । મુખ્ય સામગ્ર્યૈવોપકમેદૈવાનાધ્યે મુખ્યસામયયલાભે
તુ કેષાચ્ચિતાતે પ્રતિનિધદ્રવ્યમુપાદય કેષાશ્ચિત્તુમતે તાદૃશ કર્મલોપ એવેતિ ન
કાપિફલપ્રત્યાશેત્યન્યત્ર વિસ્તરઃ ॥ તતશ્ચ વિદ્યાસાસાધનપ્રકારોક્તરીત્યા ।
દરદલાક્ષાદિ રઞ્જિતા
પ્. ૫૨અ)
ગુર્વાદિ ધૂપસુવાસિત દીપમાલોદ્દીપિતવિતાનાદિ મણ્ડિત સ્વગુર્વાગારાદૌ
પ્રથમાભિષેકો પદેશાભ્યાં સઞ્જાત નૈર્મલ્યકસ્યશિષ્યસ્ય જન્મતિથિ
નક્ષત્રવારાન્યતમવિશિષ્ટસાવનદિનાદનુષ્ઠેયોપદેશવિધિકાત્પૂર્વતન
તૃતીયાદિવસે પ્રાતઃકૃત્યાદ્યનન્તરં વિનાયકપૂજન વિષ્ણુસ્મરણે કૃત્વાઅ
ગુર્વિષ્ટદેવતે નમસ્કૃત્ય તદાજ્ઞાં ગૃહીત્વા । કરેણ જલમાદાય દેશકાલ
ગોત્રરાશિ સ્વનામ કામનાન્તુમુલ્લિખ્ય યથાબુદ્ધિ નિયોગં વિધિના
અમુકવેદાધ્યાયિકામુકગોત્રામુકરાશિકામુકનામક શ્રીગુરુદ્વારા
કનિષ્ઠપક્ષેણ પૂર્ણાભિષેક પૂર્વક દ્વિતીયદીક્ષાં કરિષ્યે ઇતિ પ્રધાન
સઙ્કલ્પાન્તે પૂર્વવદ્દ્વિતીયેત્પન્નમુલ્લિખ્ય દીક્ષાપૂર્વાઙ્ગત્વેન
શ્રીગુરોર્યોગિનીનાં યોગિનાં ચ અનયા યથાબુદ્ધિ નિયોગ સમ્પાદિત
સામગ્ર્યાવરણં પૂજાપૂર્વકં કરિષ્યે ઇતિ સઙ્કલ્પ્ય ।
નવોપચારૈર્ગન્ધપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યતામ્બૂલૈર્યત્કિઞ્ચિત્સ્તવપાઠપ્રણામ
સ્વાત્મસમર્પણાત્મકૈર્ગુરુત્વેનાધ્યવસિતં બ્રાહ્મણં સમ્પૂજ્ય
એભિરૂર્મિકાભરણવસ્ત્રાદ્યૈઃ કનિષ્ઠપક્ષપૂર્ણાભિષેકપૂર્વક
દ્વિતીયદીક્ષાં કર્તું ગુરુત્વેન ત્વાં વૃણે ઇત્યુલ્લિખ્ય વરઙ્સામગ્રીં ગુરવે
નિવેદ્ય । યોગિન્યાદિકમપિ શ્રીગુરુકર્તૃકાભિષેક સહકારિત્વેન ત્વાંવૃણે ઇત્યુલ્લિખ્ય
ગન્ધાદિ પઞ્ચોપચારૈઃ પૂજનપૂર્વક મૂર્મિકાવસ્ત્રાદ્યૈશ્વરીદ્વિતીયા
પ્. ૫૪)
ઉપાઈ પ્રભૃતયસ્તસ્યાઃ શક્તયઃ કૌમારી તૃતીયા ઊઆઈ પ્રભૃતયસ્તસ્યાઃ શક્તયઃ
વૈષ્ણવી ચતુર્થી ઊસાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ વારાહી પઞ્ચમી ઊશાઈ
પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ ઐન્દ્રી ષષ્ઠી ઋઝાઈ પ્રભૃતયઃ શક્તયસ્તસ્યાઃ
ચામુણ્ડાસપ્તમી ઋભાઈ પ્રમૃતયોસ્યાઃ શક્તઃ અષ્ટમી તુ મહાલક્ષ્મીઃ ઋગાઈ
પ્રભૃતયોસ્યાઃ શક્તયઃ ઇતિ સ્વસ્વ પઞ્ચદશ પઞ્ચદશ શક્તિસહિતા અણિમાદિ
મહાલક્ષ્મ્યાન્નાષ્ટાદશ પ્રથમાવરણદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય । મૂલવિદ્યા
ખણ્ડત્રયાંતે ત્રિપુરાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ પ્રધાનદેવી
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । હ્રીં શ્રીં એતાઃ પ્રકટયોગિન્યસ્ત્રૈલોક્ય મોહનપૂજાં
ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પ્રથમાવરણપૂજાં તદ્દેવતાભ્યઃ સમર્પ્યદ્ધમિત્યુચ્ચરન્
ક્ષોભિણીમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥ ઇતિ પ્રથમાવરણે ॥ અષ્ટાશીત્યધિકદ્વિશત

સંખ્યાઃ શક્તયોણિમાદયઃ પૂજિતાઃ ॥
હ્રીં શ્રીં અંકામાકર્ષિણી નિત્યાકલાપાદુકાં પૂજયામીતિ
દેવ્યગ્રદલે ષોડશદલકમલસમ્બન્ધિનિતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતોયાદિ હ્રીં
શ્રીં ઋદાઈ રૂપશક્તિ પાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈઃ પઞ્ચદશ તચ્છક્તીઃ
પૂજયેત્ । એવમુત્તરત્રાપિવામક્રમપ્રાપ્ત તત્રદ્દલેષુ વીજદ્વયૈકૈકોત્તરોત્તર
સ્વરતત્તન્નામનિત્યાકલાપદસપ્તાક્ષરીયોગ સમ્પન્નમન્ત્રૈસ્તાંતામભ્યર્ચ્ય ।
પ્રત્યેકં તત્તદન્તે સમ્પૂજ્ય । પ્રાકામ્યાસ્થાને હ્રીં શ્રીં
પ્રાકામ્યાસિદ્ધિપાદુકાં પૂજયામીતિતામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં ઇગાઈ
રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિમન્ત્રૈઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
ભુક્તિસ્થાને હ્રીં શ્રીં ભુક્તિસિદ્ધિપાદુકાં પૂજયામીતિ નામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ
હ્રીં શ્રીં ઇદાઈ રૂપશક્તિ પાદુકાં પૂજયામીત્યાદિમન્ત્રૈઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય ઇચ્છાસ્થાને હ્રીં શ્રીં ઇચ્છાસિદ્ધિપાદુકાં પૂજયામીતિતામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં ઇ હાઈ રૂપશક્તિ પાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈઃ
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય રસસ્થાને હ્રીં શ્રીં રસસિદ્ધિપાદુકાં પૂજયામીતિ
તામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં ઈઠાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ
મન્ત્રૈઃ પઞ્ચદશભિઃ શક્તીઃ પઞ્ચદશસંખ્યાઃ સમ્પૂજ્ય સર્વકામાસ્થાને
હ્રીં શ્રીં સર્વકામાસિદ્ધિપાદુકાં પૂજયામીતિ તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં
શ્રીં ઈરાઈ રૂપશક્તિ પાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈઃ
પઞ્ચદશશક્તીરભ્યર્ચ્ય ઉત્તરત્રાપિવીજદ્વય સપ્તાક્ષર્યોર્મધ્યેબ્રાહ્મીત્યાદિનામ
પ્રવેશ્ય સમ્પન્નૈકાદશાક્ષરાદિમન્ત્રૈઃ સ્વસ્વસ્થાનેષુ
બ્રાહ્માદ્યષ્ટમાતૃણાં સ્વસ્વપઞ્ચદશપઞ્ચદશ સંખ્ય વીજદ્વયસપ્તાક્ષરી
મધ્યપાતિ રૂપશક્ત્યાત્મક ચતુરક્ષરચરમક ત્ર્યક્ષરનામક
મન્ત્રકરણીયાભ્યર્ચનકશક્તીનાં પૂજનમનુસર્ત્તવ્યં । ઇત્થં ચ
મન્ત્રસ્યોદ્ધૃતત્વાન્નામમાત્રં પ્રદર્શ્યતે । બ્રાહ્મી પ્રથમા તસ્યા ઊવાઈ
પ્રભૃતયઃ શક્તયઃ માહેર્વૃણુયાત્ । વૃતશ્ચ ગુરુર્વરણાસામગ્રીર્યથાયોગ્યં
તત્તદઙ્ગેષુ પરિદધ્યાત્ । તતો ગુરુઃ પલાશાદિપીઠે મસૃણતરસમભૂમૌવા
પર્વવિશેષ ગુરુવ્યાપ્તવ્યા વ્યાપ્તત્વાભ્યાં નિયમિતસ્વરૂપભેદકં
નાથમણ્ડલમુદ્ધૃત્ય । તત્ર સામાન્યાર્ઘ્યસ્થાપનપૂર્વકં
ગન્ધાદિનવોપચારાણાં પ્રત્યેકમુત્સર્ગનિવેદનાભ્યાં પ્રત્યેકં
સ્વનાથમુપક્રમ્ય નવાપિનાથાનભ્યર્ચ્ય ગુરવેદક્ષિણાં દત્વા ક્ષમાપયેત્ ॥
તતો દીક્ષાદિનાત્પૂર્વદિને પ્રાતઃ કૃત્યાનન્તરં
શ્રીખણ્ડાદિકોક્તદ્રવ્યૈસ્ત્રિહસ્તદૈર્ઘ્યવિસ્તારક શ્રીચક્ર વિન્દુમધ્યે
દ્રોણપ્રમાણક ધાન્યરાશિં નિધાય તત્ર સુવર્ણ રજત તામ્રકા ચ
મૃત્તિકાન્યતમમયમુત્તરોત્તરમધ્યમતામાપન્નં સ્વારી
પ્રમાણવર્ણૌષધીક્વાથાદિ જલપૂર્ણં મૂલકણ્ઠયોરેકૈક રક્તવસ્ત્રવેષ્ટિતં
નવરત્ન સુવર્ણતામ્રવ્રીહ્યાદિ ધાન્યં ચન્દનગર્ભં મુખે ઇન્દ્રવલ્લીવદ્ધપન
સાશ્વત્થ સહકારપલ્લવોપેતં માતુલુઙ્ગફલયુક્તં ચ કલશંસ્થાપયિત્વા તત્ર
સર્વમઙ્ગલા નિત્યપૂજા ચક્રચિન્તનાદિક સપ્નાવરણકં સર્વમઙ્ગલા
પૂજામધ્યક તદુદ્વાસન ગુરુદેવી સ્તોત્ર યુગલ પાઠાન્તક
સર્વમઙ્ગલાપ્રસ્તાવોક્ત પૂર્વાપરી ભાવાપન્ન સકલકર્માન્તે અધોલિખિતમપિ
શ્રીચક્રં બિન્દુરૂપ મુખ્યદેવતાસ્થાનસ્ય કલશાક્રાન્તતયા કલશાન્તઃ પુનઃ
સઞ્ચિન્ત્ય આસનોપ
પ્. ૫૩અ)
વેશનાચમનપ્રાણાયામેત્યાદિ કુર્યાદિત્યન્તમુખ્યપૂર્ણાભિષેક પક્ષોપક્રમોક્ત
સૂત્રસ્મારિતપદાર્થસાર્થાનનુષ્ઠાય । પ્રધાનદેવીપાદ્યાદિતામ્બૂલાન્ત
દ્વાદશોપચારૈઃ સમભ્યર્ચ્ય । પ્રત્યક્ષસિદ્ધ એવાધોલિખિત
શ્રીચક્રીયાણિમાદ્યાવરણસ્થાનેષુ સ્વસ્વપઞ્ચદશપઞ્ચદશાવરણસહિતા
અણિમાદિકાઃ ષણવત્યાવરણદેવતાઃ પૂજયેત્ તથાહિ અણિમાસ્થાને હ્રીં શ્રીં
અણિમાસિદ્ધિપાદુકાં પૂજયામીતિ પઞ્ચોપચારૈરણિમાસિદ્ધિમભ્યર્ચ્ય ।
તત્પરિતસ્તત્કિરણરૂપાઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ હ્રીં શ્રીં અ-આઈ રૂપશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિ ષોડશાક્ષરમન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । લઘિમાસ્થાને હ્રીં શ્રીં
લઘિમાસિદ્ધિપાદુકાં પૂજયામીતિ તાં પઞ્ચોપચારૈરભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં
અણાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
મહિમાસ્થાને હ્રીં શ્રીં મહિમાશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિતામભ્યર્ચ્ય ।
તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં અશાઈ પાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । ઈશિત્વસ્થાને હ્રીં શ્રીં ઈશિત્વસિદ્ધિપાદુકાં પૂજયામીતિ તામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં આઝાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈઃ
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । વશિત્વસ્થાને હ્રીં શ્રીં વશિત્વસિદ્ધિપાદુકાં
પૂજયામીતિ તામભ્યર્ચ્ય । તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં આભાઈ રૂપશક્તિ પાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ
પ્. ૫૩બ્)
વીજદ્વય સ્વસ્વનામ રૂપશક્તીતિ ચતુરક્ષર સપ્તાક્ષ્રી સંયોગ
સમ્પન્ન ષોડશાક્ષરમન્ત્રૈઃ પ્રત્યેકં તત્તચ્છક્તીઃ પઞ્ચદશપઞ્ચદશ
સંખ્યાઃ પૂજયેત્ । ઇત્થંરીત્યા મન્ત્રાણામુપદર્શિતત્વાદ્વિભિન્નં
નામમાત્રમભિધીયતે । બુદ્ધ્યાકર્ષિણી દ્વિતીયા । ઋહાઈ પ્રભૃતયઃ પઞ્ચદશ
તચ્છક્તયઃ । અહઙ્કારાકર્ષિણીતૃતીયા ઌઠાઈ પ્રભૃતયઃ પઞ્ચદશતચ્છક્તયઃ
શબ્દાકર્ષિણી ચતુર્થી ઌરાઈ પ્રભૃતયઃ શક્તયઃ સ્પર્શાકર્ષિણી પઞ્ચમી ઌચાઈ
પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ રૂપાકર્ષિણીષષ્ઠી ઌપાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ
રસાકર્ષિણીસપ્તમી એઆઈપ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ ગન્ધાકર્ષિણી અષ્ટમી એગાઈ
પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ ચિત્તાકર્ષિણી નવમી એશાઈ પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ
ધૈર્યાકર્ષિણીદશમી ઐઝાઈ પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ સ્મૃત્યાકર્ષિણીત્વેકાદશી
ઐભાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ નામાકર્ષિણીદ્વાદશી ઓગાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છયઃ
વીજાકર્ષિણી ત્રયોદશી ઓદાઈ પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ આત્માકર્ષિણી ચતુર્દશીઃ ઓહાઈ
પ્રભૃતયસ્તચ્છકયઃ અમૃતાકર્ષિણી પઞ્ચદશીઃ ઔટાઈ પ્રભૃતિકાઃ શકયઃ
શરીરાકર્ષિણી ષોડશી ઔરાઈ પ્રભૃતયઃ પઞ્ચદશતચ્છક્તયઃ । ઇતિ
પઞ્ચદશપઞ્ચદશસ્વસ્વશક્તિ સહિતા. કામાકર્ષિણ્યાદ્યાઃ
શરીરાકર્ષિણ્યન્તાઃ ષોડશનિત્યા
પ્. ૫૫અ)
કલાઃ સમ્પુજ્ય સમ્પૂર્ણ ત્રિકૂટમૂલવિદ્યાન્તે ત્રિપુરેશી પાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રેણ પઞ્ચોઅચારૈર્મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય હ્રીં શ્રીં એતાઃ ગુપ્તયોગિન્યઃ
સર્વાશાપૂરકપૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પુષ્પાઞ્જલિદાનેન દ્વિતીયાવરણપૂજાં
સમર્પ્યદ્રીમિત્યુચ્ચરન્દ્રાવિણીમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥
ઇતિ દ્વિતીયાવરણે ષટ્પઞ્ચાશદુત્તરદિશત ૨૫૬ સંખ્યાઃ શક્તયઃ
કામાકર્ષિણ્યાદ્યાઃ પૂજિતાઃ ॥ તતોષ્ઠદલેકમલે પ્રાગાદિદિગ્દલેષુ
વહ્ન્યાદિવિદિગ્દલેષુ ચ પ્રાદક્ષિણ્યેન હ્રીં શ્રીં અનઙ્ગકુસુમાપાદુકાં
પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ પઞ્ચોપચારૈસ્તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ પ્રાદક્ષિણ્યેન હ્રીં
શ્રીં અંવાઈ રૂપશક્તિ પાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ ષોડશાક્ષરમન્ત્રૈ રંવાઈ
પ્રભૂતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સંપૂજયેત્ એવમુત્તરત્રાપિ વીજદ્વયયોગ આદૌ મધ્યે
નામયોગઃ અન્તે સપ્તાક્ષરીયોગ ઇતિ નિષ્કૃષ્ટ મન્ત્રૈસ્તાં નામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતસ્તત્રચ્છક્તીરપિ વીજદ્વય સપ્તાક્ષરી મધ્યપ્રવિષ્ટ રૂપશક્ત્યન્તક
તત્તન્નામમન્ત્રૈઃ પૂજયેદિતિ નામમાત્રં તુ ભિદ્યતે તદુપદર્શયામઃ અનઙ્ગ
મેખલા દ્વિતીયા અંપાઈ પ્રભૃતયસ્તસ્યાઃ શક્તયઃ અનઙ્ગમદનાતૃતીયા અઃઆઈ
પ્રભૃતયઃ શક્તયઃ અનઙ્ગમદનાતુરાચતુર્થી અઃણાઈ પ્રભૃતયઃ શક્તયઃ
અનઙ્ગરેખા પઞ્ચમીઃ અઃશાઈ પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ અનઙ્ગવેગાષષ્ઠી
પ્. ૫૫બ્)
સઝાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ અનઙ્ગાઙ્કુશામપ્તમી સભાઈ
પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ અનઙ્ગમાલિનીત્વષ્ટમી સાગાઈ પ્રભૃતિકા અસ્યાઃ શક્તયઃ ઇતિ
પઞ્ચદશપઞ્ચદશ સ્વસ્વશક્તિ સહિતા અનઙ્ગકુસુમાદિકાષ્ટશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય

સમ્પૂર્ણત્રિકૂટમૂલમન્ત્રાન્તે ત્રિપુરસુન્દરીપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ
દેવીમભ્યર્ચ્ય હ્રીં શ્રીં એતા ગુપ્તતરયોગિન્યઃ સર્વસંક્ષોભણપૂજાં
ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પુષ્પાઞ્જલિદાનેન તૃતીયાવરણપૂજાં સમર્પયેત્ । તતઃ
ક્લીમિત્યુચ્ચરન્નાકર્ષિણીમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥ ઇતિ તૃતીયાવરણે
અષ્ટાવિંશત્ત્યુત્તરૈકશતં ૧૨૮ શક્તયઃ પૂજિતા ॥
તતશ્ચતુર્દશારચક્રે અગ્રકોણાદિ વામક્રમેણ હ્રીં શ્રીં
સર્વસંક્ષોભણીશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ પઞ્ચોપચારૈસ્તામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં સાદાઈ રૂપશક્તિ પાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈસ્તસ્યાઃ
પઞ્ચદશ શક્તીઃ સંપૂજયેત્ એવમગ્રેપિ વીજદ્વયમાદૌ અન્તે સપ્તાક્ષરી મધ્યે
શક્ત્યન્તં તત્તન્નામ ઇતિ નિષ્કૃષ્ટ મન્ત્રૈસ્તાં તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતસ્તત્તચ્છક્તીરપિ
વીજદ્વય સપ્તાક્ષરી મધ્યપ્રવેશિત નામાન્તે રૂપશક્તીતિ ચતુરક્ષરીં દત્વા
નિષ્પન્નમન્ત્રૈઃ તાઃ પૂજયેત્ નામમાત્રંભિન્નં ભિન્નમિતિ તદુપદર્શયામઃ
સર્વવિદ્રાવિણી દ્વિતીયાઃ સાહાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ સર્વાકર્ષિણી તૃતીયા
પ્. ૫૬અ)
સિઠાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ સર્વાહાદિની ચતુર્થી સિરાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ
સર્વસંમોહિની પઞ્ચમી પ્રભૃતયઃ પઞ્ચદશતચ્છક્તયઃ સર્વસ્તમ્ભિની ષષ્ઠી
સીપાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ સર્વજમ્ભિની સપ્તમી સુઆઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ
સર્વવશઙ્કરી અષ્ટમી સુણાઈ પ્રભૃતયસ્તંચ્છક્તયઃ સર્વરઞ્જિની નવમી સુશાઈ
પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ સર્વોન્માદિની દશમી સૂઝાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ
સર્વાર્થસાધનીત્વેકાદશી સૂભાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ
સર્વસમ્પત્તિપૂરણીદ્વાદશી સેગાઈ પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ સર્વમન્ત્રમયી
ત્રયોદશી સેદાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ સર્વદ્વન્દ્વક્ષયઙ્કરી ચતુર્દશી સેહાઈ
પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ ઇતિ પઞ્ચદશ પઞ્ચદશપ્રમિતસ્વસ્વશક્તિ સહિતાઃ
સર્વસંક્ષોભિણ્યાદિ ચતુર્દશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ત્રિખણ્ડ સમ્પૂર્ણ મૂલવિદ્યાન્તે
ત્રિપુરવાસિનીપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ મધ્યદેવીમભ્યર્ચ્ય હ્રીં શ્રીં
એતાઃ સંપ્રદાયયોગિન્યઃ સર્વસૌભાગ્યપરિદાયક પૂજાં ગૃહ્ણાન્ત્વિતિ
પુષ્પાઞ્જલિના ચતુર્થા વરણપૂજાં સમર્પ્ય ક્લૂમિત્યુચ્ચરન્નાવેશિની મુદ્રાં
પ્રદર્શયેત્ ॥
ઇતિ ચતુર્થાવરણે ચતુર્વિંશત્યુત્તરદ્વિશત ૨૨૪ સમ્મિતાઃ શક્તયઃ પૂજિતાઃ ॥
તતો વહિર્દશારચક્રે અગ્રકોણમારભ્ય નૈરૃત્યમારભ્યા
વાયવ્યાન્તરૂપવામક્રમેણ હ્રીં શ્રીં સર્વસિદ્ધિપ્રદાદેવી
પ્. ૫૬બ્)
પાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ પઞ્ચોપચારૈઃ સર્વસિદ્ધિપ્રદાં દેવીમભ્યર્ચ્ય ।
તત્પરિતઃ શ્રીં સૈઠાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈઃ સૈઠાઈ
પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સંપૂજયેત્ એવમગ્રે વીજદ્વયમાદિતઃ અન્તે સપ્તાક્ષરી
મધ્યે દેવ્યન્તં તત્તન્નામ ઇતિ નિષ્પન્નમન્ત્રૈસ્તાં તાં દેવીમભ્યર્ચ્ય
તત્તચ્છક્તીરપિ વીજદ્વય સપ્તાક્ષરી મધ્યપ્રવેશિત નામાન્તેરૂપશક્તીતિ
ચતુરક્ષરીં દત્વા સમ્પન્નમન્ત્રૈઃ પૂજયેત્ । નામમાત્રં ભિન્નમિતિ
તદુપદર્શયામઃ સર્વસમ્પત્પ્રદાદ્વિતીયા । સૈરાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ
સર્વપ્રિયઙ્કરી તૃતીયા સોચાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્રયઃ સર્વમઙ્ગલકારિણી ચતુર્થી
સોપાઈ પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ સર્વકામપ્રદાપઞ્ચમી સૌઆઈ
પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ સર્વદુઃખવિમોચનીષષ્ઠઈ સૌણાઈ પ્રભૃતસ્તચ્છક્તયઃ
સર્વમૃત્યુપ્રમોચની સપ્તમી સૌશાઈ પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ સર્વવિઘ્નવિનાશિની
અષ્ટમી સંઝાઈ પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ સર્વાઙ્ગસુન્દરી નવમીં સંભાઈ
પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ સર્વસૌભાગ્યદાયિની દશમી સઃગાઈ
પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ ઇતિ પઞ્ચદશપઞ્ચદશ સ્વસ્વશક્તિસહિતાઃ
સર્વસિદ્ધિપ્રદાપ્રભૃતિ દશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય સમ્પૂર્ણ ત્રિખણ્ડ મૂલવિદ્યાન્તે
ત્રિપુરશ્રીપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય હ્રીંશ્રીં એતાઃ
કુલકૌલયોગિન્યઃ સર્વાથસાધક પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ મન્ત્રેણ પુષ્પાઞ્જલિના
પ્. ૫૭અ)
પઞ્ચમાવરણપૂજાં સમર્પ્ય સઃઇતિ મન્ત્રમુચ્ચરન્સર્વોન્માદિની મુદ્રાં
પ્રદર્શયેત્ ॥
ઇતિ પઞ્ચમાવરણોષષ્યુત્તરૈકશત ૧૬૦ સમ્મિતાઃ શક્તયઃ પૂજિતાઃ ॥ તત્તોત્તર્દશારે
દેવ્યગ્રકોણમારભ્ય વાયવ્ય કોણાન્તં હ્રીં શ્રીં સર્વજ્ઞાદેવીપાદુકાં
પૂજયામીતિ વિદ્યયા પઞ્ચોપચારૈસ્તાં સર્વજ્ઞાદેવીમભ્યર્ચ્ય હ્રીં શ્રીં
સઃદાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈસ્તત્પરિતઃ સઃદાઈ
પ્રભૃતિપઞ્ચદશશક્તીઃ પૂજયેત્ એવમગ્રે વીજદ્વય સપ્તાક્ષયોર્મધ્યપ્રવિષ્ટ
સ્વસ્વદેવ્યન્તનામભિઃ સમ્પન્નમત્ત્રૈસ્તાં તાં દેવીમબ્યર્ચ્ય તત્તચ્છક્તીરપિ
વીજદ્વય સપ્તાર્યોર્મધ્યપ્રવિષ્ટ સ્વસ્વદેવ્યન્તનામભિઃ સમ્પન્નમત્ત્રૈસ્તાંતાં
દેવીમભ્યર્ચ્ય તત્તચ્છક્તીરપિ વીજદ્વય સપ્તાક્ષર્યોર્મધ્યપ્રવિષ્ટરૂપશક્ત્યન્તક
સ્વસ્વનામમન્ત્રૈઃ પૂજયેત્ નામ્નાં ભેદાત્તન્યુપદર્શયામહ્ સર્વશક્તિર્દ્વિતીયા
સઃહાઈ પ્રભૃતયસ્તસ્યાઃ શક્તયઃ સર્વૈશ્વર્યપ્રદાતૃતીયાઃ હઠાઈ
પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ સર્વજ્ઞા ચતુર્થી હરાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ
સર્વવ્યાધિવિનાશિનીપઞ્ચમીઃ હાચાઈ પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ
સર્વાધારસ્વરૂપાષષ્ઠીઃ હાપાઈ પ્રભૃતયસ્તચ્છક્તયઃ સર્વપાપહરાસપ્તમી હિ
આઈ પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ સર્વાનન્દમયીત્વષ્ટમી હિણાઈ પ્રભૃતિકાઃ શક્તયઃ
સર્વરક્ષાસ્વરૂપિણી નવમી હિશાઈ પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ
સર્વેપ્સિતફલપ્રદાદશમી હીઝાઈ પ્રભૃતિકાસ્તચ્છક્તયઃ । ઇતિ
પઞ્ચદશપઞ્ચદશસ્વસ્વશક્તિસહિતાઃ સર્વજ્ઞાદિ દશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
પ્. ૫૭બ્)
સમ્પૂર્ણ ત્રિખણ્ડમૂલાન્તે ત્રિપુરમાલિનીપાદુકાં પૂજયામીતિ
વિદ્યયામધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય હ્રીં શ્રીં એતાનિ ગર્ભયોગિન્યઃ
સર્વારક્ષાકરપૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ મન્ત્રેણ પુષ્પાઞ્જલિના ષષ્ઠાવરણપૂજાં
સમર્પ્ય ક્રોમિત્યુચ્ચરન્મહાઙ્કુશમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥
ઇતિ ષષ્ઠાવરણેપિ ષષ્દ્યુત્તરૈકશત ૧૬૦ સમ્મિતાઃ શક્તયઃ પૂજિતાઃ ॥
અષ્ટારચક્રે દેવ્યગ્રાદિ પૂર્વવદ પ્રદક્ષિણં અ આ ઇ ઈ ઉ ઊ ઋ ૠ ઌ ૡ એ ઐ ઓ ઔ અં અઃ
રચલઊં વશિની વાગ્દેવતાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ
હ્રીં શ્રીં હીભાઈ રૂપશક્તિ પાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈઃ પઞ્ચદશભિઃ
હીભાઈ પ્રભૃતિપઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય કખગઘઙ કલહીં કામેશ્વરી
વાગ્દેવતા પાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ તામભ્યર્ચ્ય હ્રીં શ્રીં હુગાઈ
રૂપશક્તિ પાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈર્હુગાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય ચ છ જ ઝ ઞ ન વ લ ઈ મોદિની વાગ્દેવતાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ
પૂજયિત્વા તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં હુદાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ
મન્ત્રૈર્હુદાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ટ ઠ ડ ઢ ણ હૂં વિમલા
વાગ્દેવતાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણતામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં હુ હા
ઈ રૂપશક્તિ પાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈર્હુહાઈ પ્રભૃતિપઞ્ચદશશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય તથદધનજમરઈં અરુણા વાગ્દેવતાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ
પ્. ૫૮અ)
તાં પઞ્ચોચારૈઃ સમ્પૂજ્ય તત્પરિતોગ્રતઃ પ્રાદક્ષિણ્યેન હ્રીં શ્રીં હૂઠાઈ
રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈર્હૂઠાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય પ ફ બ ભ મ હ સ લ વ પૂજયિની વાગ્દેવતા પાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રેણ તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં હૂરાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈર્હૂરાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીરભ્યર્ચ્ય ય ર લ વ શ ઊ
મં ર યૂં સર્વેશ્વરી વાગ્દેવતા પાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ તામભ્યર્ચ્ય
તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં હેવાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈઃ
પઞ્ચદશશક્તીરભ્યર્ચ્ય ષ સ હ લક્ષક્ષ્મી કૌલિની વાગ્દેવતા પાદુકાં
પૂજયામીતિ તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં હેપાઈ રૂપશક્તિ પાદુકાં

પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈર્હેપાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
સ્વસ્વશક્તિસંહિત વશિન્યાદિ વાગ્દેવતાષ્ટક પૂજાં નિષ્પાદ્ય સમ્પૂર્ણ ત્રિખન્ડ
મૂલવિદ્યાન્તે ત્રિપુરસિદ્ધાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ મધ્યસ્થ
દેવીમભ્યર્ચ્ય હ્રીં શ્રીં એતા રહસ્ય યોગિન્યઃ સર્વરોગહર પૂજાં ગૃહ્ણત્વિતિ
મન્ત્રેણ પુષ્પાઞ્જલિના સપ્તમાવરણપૂજાં નિવેદ્ય હસખફરેમિતિ
મન્ત્રમુચ્ચરન્ ખેચરીમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥
ઇતિ સપ્તમાવરણે અષ્ટવિંશત્યુત્તરૈકશતં ૧૨૮ શક્તયઃ પૂજિતાઃ ॥ સર્વમધ્ય
ત્રિકોણીય પાર્શ્વદ્વયગતવીથીદ્વયેવ્યુત્ક્રમેણ વાયવ્ય નૈરૃત્યાદિ કોણચતુષ્કં
દ્વિધાદ્વિધાવિભજ્ય દેવીભુજ સ વિધસ્થાનત્વેન
પ્. ૫૮બ્)
ચ પ્રકલ્પ્ય યાં રાં લાં વાં વાણેભ્યો નમઃ ઇતિ પઞ્ચોપચારૈઃ
શાક્તવાણાનભ્યર્ચ્ય તત્પરિતોગ્રાદિ હ્રીં શ્રી હૈ આઈ રૂપશક્તિ પાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈર્હૈ આઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય દ્રાં દ્રીં
ક્લીં વ્લૂં સઃ બાણેભ્યો નમઃ ઇતિ પઞ્ચોપચારૈઃ શૈવવાણાનભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ
હ્રીંશ્ચીહૈણાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈર્હૈણાઈ
પ્રભૃતિપઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય થં ચાપાયનમઃ ઇતિ પઞ્ચોપચારૈઃ
શાક્તચાપમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં હૈશાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈર્હૈશાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
ધંચાપાયનમઃ ઇતિ પઞ્ચોપચારૈઃ શિવચાપમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં
હોઝાઈ રૂપશક્તિ પાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈર્હોઝાઈ પ્રભૃતિ
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય હીંપાશાયનમઃ ઇતિ પઞ્ચોપચારૈઃ
શાક્તપાશમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં હોભાઈ રૂપશ્ક્તિ પાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈર્હોભાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
આંપાશાયનમઃ ઇતિ પઞ્ચોપચારૈહ્ શૈવપાશમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં
હૌરાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈર્હૌગાઈ પ્રભૃતિ
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ક્રોં અઙ્કુશાયનમઃ ઇતિ પઞ્ચોપચારૈઃ
શાક્તાઙ્કુશમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં હૌદાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈર્હૌદાઇપ્રભૃતિ
પ્. ૫૯અ)
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ક્યેં અઙ્કુશાયનમ ઇતિ પઞ્ચોપચારૈઃ
શૈવાઙ્કુશમભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં હૌહાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈર્હૌહાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
સ્વસ્વપઞ્ચદશપઞ્ચદશશક્તિ સહિતા યુધાષ્ટક
રૂપપ્રધાનસમકક્ષદેવતાનાં વિશેષવચનાદે તદવસરે સમ્પૂજનેન
અષ્ટાવિશત્યુત્તરૈકશતં ૧૨૮ શક્તયઃ પૂજિતાઃ ॥ ઇત્યાયુધપૂજનમ્ ॥ સર્વં
મધ્યત્રિકોણસ્યાગ્રમારબ્ય વામક્રમેણ હ્રીં શ્રીં કામપીઠે કામેશ્વરી દેવી
પાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં
હઠાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ પઞ્ચદશમન્ત્રૈઃ હંટાઈ પ્રભૃતિ
પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય હ્વીં શ્રીં પૂર્ણપીઠે વજ્રેશીદેવીપાદુકાં
પૂજયામીતિ પઞ્ચોપચારૈસ્તામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં હંરાઈ
રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય હ્રીં
શ્રીં જાલશ્વરપીઠે ભગમાલિની દેવી પાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રેણનામભ્યર્ચ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં હાચાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિ પઞ્ચદશમન્ત્રૈર્હઃધાઈ પ્રભૃતિ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
સ્વસ્વપઞ્ચદશશક્તિસહિતા શક્તિત્રિકમભ્યર્ચ્ય સમ્પૂર્ણ ત્રિખણ્ડ મલવિદ્યાન્તે
ત્રિપુરાવા પાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ પઞ્ચોપચારૈર્મધ્યસ્થદેવિમભ્યર્યચ
હ્રીં શ્રીં એતાઃ પરાપર રહસ્ય યોગિન્યઃ સર્વસિદ્ધિપ્રદપૂજાં
ગૃહ્ણન્ત્વિતિમન્ત્રેણ પુષ્પાઞ્જલિનાષ્ટમાવરણપૂજાં સમર્પ્ય હ્મૌં ઇતિ
વીજમુચ્ચરન્ વીજમુદ્રામુપદર્શયેત્ ॥
પ્. ૫૯બ્)
ઇત્યષ્ટમાવરણે અષ્ટચત્વારિંશ ૪૮ ચ્છક્તયઃ પૂજિતાઃ ॥ તતશ્ચ ત્રિકોણાન્તર્ગત
વિન્દુમધ્યે હ્રીં શ્રીં સંવિદાસનાય નમઃ ઇતિ શ્રીશિવમેવાસનત્વેન
પરિકલ્પિતમભ્યર્ચ્ય સમ્પૂર્ણ ત્રિખણ્ડવિદ્યાન્તે હ્રીં શ્રીં ઉદ્યાનપીઠે
શ્રીમહાત્રિપુરસુન્દરી દેવી શ્રીપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ પઞ્ચોપચારૈઃ
સમ્પૂજ્ય તત્પરિતઃ હ્રીં શ્રીં હઃપાઈ રૂપશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ
પઞ્ચદશમન્ત્રૈઃ પઞ્ચદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય
સ્વીયપઞ્ચદશશક્તિસહિતૈકશક્તિમભ્યર્ચ્ય સમ્પૂર્ણ ત્રિખણ્ડ વિદ્યાન્તે
શ્રીમહાત્રિપુરસુન્દરીપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય હ્રીં શ્રીં
એષા અતિરહસ્ય યોગિની સનન્દમયપૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ મન્ત્રેણ પુષ્પાઞ્જલિના
નવમાવરણપૂજાં સમર્પ્ય ઐમિતિ મન્ત્રમુચ્ચરન્ યોનિમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥
ઇતિ નવમાવરણે ષોડશ ૧૬ શક્તયઃ પૂજિતાઃ ॥
તદયં સઙ્ગ્રહઃ આદ્યેહસ્તિ ગજાશ્વિ ૨૮૮ સંમિતિમિતાશક્તિ દ્વિતીયે રસેષ્વક્ષ્યુ

છન્માનવતી પરત્ર ગજદમ્ભૂસં ૧૨૮ મિતાસોદિતા । તુર્યેવેદ માનાસ્મૃતા
સમ્ભૂયર્ત્વનલેષુ ભૂ ૧૫૩૬ પરિમિતા પ્રોક્તાવૃતીનાંગણે ઇતિ ॥ તતો
યત્કિઞ્ચિત્સ્તવપાઠતર્પણ નમસ્કારાત્મકમવશિષ્ટમુપચાર ત્રયં યથાવિધિ
નિર્વર્ત્ય નિત્યજપં ષડઙ્ગન્યાસ વર્ણન્યાસ વ્યાપકન્યાસ સમ્પુટિતં વિધાય
તદભેદ
પ્. ૬૦અ)
ભાવનાત્મકં નિવેદનં ચ કૃત્વા યથાવિધિ હુત્વ વહ્હ્નિ ભાવિત દેવી તેજોવિદાવેવ
સંયોજ્ય પુનરાગતાં દેવીં પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય કુરુકુલ્લાવિદ્યયા બલિં
દત્વા કર્પૂરગર્ભાદિવર્ત્યાનીરાજ્યક્ષમાપ્ય કાલનિત્યાવિદ્યાનાં ષડઙ્ગન્યાસ
ધ્યાનપૂર્વકં કલશં જીવકરણે સ્પૃશન્નેવ કાલનિત્યાવિદ્યાઃ સર્વા અભિજપેત્
તસ્યાં રાત્રૌ નૃત્યગીતાદિ મહોત્સવં કુર્યાત્ યથાશક્તિષણવત્યાદિ
સંખ્યયામિથુનાનિ ચાત્ર વસ્ત્રભૂષણાદિના તોષયેત્ ॥
ઇતિ પ્ર્થમદિનકૃત્યમ્ ॥
દ્વિતીયદિને ચ શિષ્યસ્ય જન્મતિથિ નક્ષત્ર વારાન્યતમ સમ્બન્ધિનિ પ્રાતરાવશ્યક
કર્માન્તે દેવીપઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય સહસ્રસંખ્યયા ષડઙ્ગન્યાસાદિપુટિતં
જપં કૃત્વા ઉક્તરીતિકં નિવેદનં ચ કૃત્વા નિત્યહોમવિધિના ઘૃતાદિના સહસ્રં
હુત્વા તતો વિન્દાવેવ દેવી માનીય નીરાજનં ક્ષમાપનં ચ કૃત્વા
પ્રધાનદેવી ષડઙ્ગમન્ત્રં જપન્ જલપ્રસ્તુત દેવતયોરૈક્યં વિભાવ્યઃ
શક્ત્યુત્થાપિની મુદ્રા અણિમાદ્યાવરણશક્તીરણિમાદિરૂપાસુ
સ્વસ્વપ્રધાનશક્તિષુવિલીનાઃ તાશ્ચ પ્રધાન દેવતાઃ મુખ્યપ્રધાનભૂતાયાં
દેવ્યાં વિલીના ઇતિ વિભાવ્ય ખેચરીમુદ્રયા દેવી સંલગ્ન
યત્કિઞ્ચિત્પુષ્પાઘ્રાણનેન નાસાધ્વના સ્વાત્મનિ પ્રવિષ્ટાં ચ પ્રધાન દેવતાં
વિભાવ્ય ગુરુસ્તોત્ર દેવીસ્તોત્રે પઠિત્વા પૂર્વદિન એવ
પ્. ૬૦બ્)
યથાવિધિકૃત સમધિવાસનકસ્ય તદ્દિને પઞ્ચોપચાર
પૂજાદિતદુદ્વાસનાન્તકલાપશાલિનો વારાહી કલશસ્ય જલાભિષેકપૂર્વકં
વેધપૂર્વકં ચ વારાહી વિદ્યામુપદિશેત્ ॥ તતશ્ચ
પૂર્વેશાનોત્તરાખ્યાસુતિસૃષુદિક્ષુ યથાસ્નાનજલં સ્વયમેવ પ્રવહેત્તથા
ભૂતેદેશે માતૃકાચક્રદર્શિતલક્ષણકં લિખિત્વા તદુપરિ પૂર્વાભિમુખેન
શિષ્યમુપવેશ્ય પ્રધાનકલશમભિષેકસ્થાનમાનીય તન્મુખસ્થફલં
શિષ્યાઞ્જલૌ નિધાય તન્મુખસ્થપલ્લવૈરણિમાદિરૂપમુખ્યાવરણ
ભૂતસકલદેવતામન્ત્રૈઃ સકૃત્સકૃદભિષેકં કૃત્વા પઞ્ચદશનિત્યાવિદ્યાભિરપિ
સકૃત્સકૃદભિષેકં વિધાયપલ્લવાંસ્તાઞ્છિષ્ય મૂર્ધ્નિસ્થાપયિત્વા
પૂર્વમેવવૃત વસ્ત્રભૂષણાન્નાદિદાનસન્તોષિતયોગિસંવૃતઃ
સ્વપત્ન્યાન્વારબ્ધઃ શૃઙ્ગશઙ્ખ ઘણ્ટાદિવાદ્ય નૃત્યગીતાદ્યુત્સવપૂર્વકં
ગુરુઃ પ્રધાનવિદ્યયા ત્રિવારમભિષિઞ્ચેત્ ॥ શિષ્યશ્ચ
રોમકૂપરન્ધ્રદ્વારાશરીરાન્તઃ પ્રવિષ્ટમિદં જલં મમ સર્વમપ્યનાદિ
જન્મપરમ્પરાયાતદુર્વાસનામલંક્ષાલયતીતિ માવયન્નેવ
કિઞ્ચિન્માત્રાવશેષિતાપરાખિલજલેન સ્નાયાત્ તતઃ શુદ્ધધૌતોત્તરીય
ગન્ધમાધ્યાઘલઙ્કૃતો ભૂત્વા અવશેષિતકલશં જલેનાચમ્ય
ગુરુમભિષેક્તારં નવોપચારૈઃ પૂજયેત્ ગુરુવિદ્યાયા
પ્. ૬૧અ)
અદ્યાપ્યનુપદિષ્ટતયા । અજ્ઞાનતિમિરાન્ધસ્ય જ્ઞાનાઞ્જનશલાકયા ।
ચક્ષુરુન્મીલિતં યેન તસ્મૈશ્રીગુરવે નમઃ ઇત્યન્તે અમુકાનન્દનાથાય નમઃ ઇતિ
મન્ત્રેણ સામાન્યાર્ઘ્ય પૂર્વકં ગન્ધપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યતામ્બૂલ
સ્તોત્રપાટ પ્રણામ સ્વાત્મસમર્પણાત્મક
નવોપચારૈરુત્સર્ગનિવેદનાભ્યામભ્યર્ચ્ય સર્વસ્વતદર્દ્ધ તચ્ચતુર્થાંશ
સાર્વકાલિકસ્વાધીની ભવનાન્તદક્ષિણાભિઃ સ્વગુરું પરિતોષ્ય ત્રિવારં
સ્તોત્રપાઠં ત્રિવારં પુષ્પાઞ્જલિં ત્રિવારં પ્રણામં ચ કૃત્વા
વદ્ધાઞ્જલિસ્તૂષ્ણીં તિષ્ઠેત્ । તતો ગુરુર્વેધાખ્ય સંસ્કારં શિષ્યસ્ય કુર્યાત્ ।
તત્પ્રકારો યથા જ્વાલામાલિન્યાઃ પૂજાચક્રદશકેષ્વન્યતમતન્ત્રાપિ
માતૃકાવિદ્યાભ્યાં ઘટિતત્વાદધિકફલદેષુ નવયન્ત્રેષ્વન્યતમયન્ત્રં
વક્ષ્યમાણરીત્યોદ્ધૃત્ય તત્ર શિષ્યમુપવિશ્ય નિજમૂલાધારશક્તિં
પ્રવહન્નાસાધ્વનાવહિર્નિઃ સાર્ય અન્તઃશ્વાસેન શિષ્યસમ્બન્ધિના શિષ્યાત્મનિ
પ્રવિષ્ટાં ભાવયન્ શિષ્યા ધારશક્ત્યાસંયોજ્ય પુનશ્ચ શિષ્યસ્ય શ્રોત્રાદીનિ
પઞ્ચજ્ઞાનેન્દ્રિયાણિ મનશ્ચેતિ ષડિન્દ્રિયાણિ સમાકૃષ્ય શિષ્યાત્માનં સ્વાત્મનિ
સમાનયન્તીમાધારશક્તિં ભાવયિત્વા શિષ્યસ્ય મૂલાધારાદિ ષટ્ચક્ર
બ્રહ્મરન્ધ્રાન્ત સપ્તસ્થાનેષુ પ્રસ્તુતવિદ્યાયા જપહોમાદિકોક્ત
પ્. ૬૧બ્)
પ્રકારેણ ગુરુશિષ્યાભ્યામુભાભ્યામપિ સાધિતાયાઃ ઘટકં રેફ સપ્તકં
ક્રમેણ ચિન્તયિત્વા તદુદ્ભૂત જ્વાલામાલા વ્યાપ્ત શરીરકત્વં શિષ્યસ્ય ધ્યાત્વા ।
તેન તદ્ગતાં દુર્વાસનાં સકલામપિ દગ્ધાં વિચિન્ત્ય વિસંજ્ઞત્વં શિષ્યેવિચિન્ત્ય
પુનરર્ઘ્યાંવુમુખે દત્વા સઞ્જાત સંજ્ઞં વિભાવ્ય ઉપદેશ્યવિદ્યયાતં ગુરુઃ
કૃપાદૃષ્ટ્યાવલોકયેદિતિ ઇત્થં વેધાખ્ય સંસ્કારં નિર્વર્ત્ય શ્રીચક્રં
યથાસ્વીયપ્રવહન્નાસાપુટભાગે ભવતિ તથાસ્થાને ગુરુરૂપવિશ્ય
શ્રીચક્રગતવિન્દોરુપરિ શિષ્યં નિવેશ્ય તસ્ય બ્રહ્મરન્ધ્રહૃદયમૂલાધારેષુ
પ્રત્યેકં શ્રીચક્રં વિભાવ્ય તેષુ પ્રત્યેકમાવાહ ન પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં
માનસૈઃ પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય જીવહસ્તં શિષ્યસ્ય શિરસિદત્વા જીવકર્ણે નદત્સુ
શઙ્ખમૃઙ્ગકારાટાદિવાઘેષુ સત્સુ ત્રિવારં પ્રધાનવિદ્યામુપદિશેત્ । જીવત્વં
ચ નાસાપુટક ભાગગતત્વં તતશ્ચ શિષ્યઃ શ્રીચક્ર એવાસીનઃ ષડઙ્ગન્યાસ
વર્ણન્યાસ વ્યાપક ન્યાસ સમ્પુટિતં પ્રાપ્તમન્ત્રં શતવારં જપ્ત્વા
તદભેદભાવનાત્મકં નિવેદનં કૃત્વા શ્રીગુરું પ્રણમ્યસ્તુત્વા તદાજ્ઞયા
શ્રીચક્રાદ્વહિર્નિર્ગચ્છેત્ શ્રીચક્રં સકલવિદ્યોપદેશકાલાન્તં સંરક્ષેત્ ગુરોઃ
સેવામનુપદમનુપદં કુર્વંસુ શિષ્યસ્તત્સદનએવ ત્રિદિનં વસેત્ ॥
પ્. ૬૨અ)
ઇતિ દ્વિતીયદિનકૃત્યમ્ ॥ ઇતિ કનિષ્ટઃ પૂર્ણાભિષેકપ્રકારઃ ॥ ઇતિ
શ્રીત્રિપુરસુન્દર્યાદીક્ષાપ્રસ્તાવઃ ॥ અથ હૃદય નિવિષ્ટ શ્રીરમાનાથનુન્નો
ગુરુમતિવિદિત શ્રીતન્ત્રરાજાનુસારાત્ ।
તિથિમિતતિથિનિત્યાનિત્યનૈમિત્તિકાદ્યાન્સકલજનસમીહાકૃત્પ્રયોગાન્વદામઃ ॥
તિથિનિત્યાઽનિત્યનિત્યવિધિર્યસ્તન્ત્રરાજતઃ ॥ સામાન્યતો વિશેષાચ્ચવુદ્ધઃ સોયં
પ્રદર્શ્યતે ॥ તિથિનિત્યોપાસનં દ્વિવિધં અઙ્ગતયાપ્રાધાન્યે ન ચ
તત્રાદ્યમુપાસનં શ્રીલલિતાપૂજામધ્યે વક્ષ્યમાણકાલે
સ્વસ્વવિદ્યાભિર્નવનાથમન્ત્રૈશ્ચ પૂજનસ્વરૂપમગ્રે સ્પષ્ટી ભવિષ્યતિ ॥ દ્વિતીયં
તુ સવિસ્તરમુપદર્શયામઃ ઉપાસનં ચેદં દીક્ષાધીનમિતિ તદ્વિચિરાદૌ વક્તવ્યઃ
॥ પ્રતિપદિકામેશ્વરી નિત્યાયા દીષાયાઃ આમ્રાતત્વેન તતઃ પૂર્વદિને
નાથમણ્ડલમુદ્ધૃત્ય તન્ત્રોક્ત પ્રકારેણ નવાપિનાથાન્ સ્વગુરુક્રમેણ
નવોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય તત્સ્તોત્રં પઠિત્વા તદાજ્ઞાં ગૃહીત્વા કામેશ્વર્યા
નિત્યપૂજા ચક્રં ભૂમૌ રક્તચન્દન દરદાદિનોદ્ધૃત્ય તદુપરિ સુવર્ણ રજત
તામ્રકા ચ મૃત્તિકા ન્યતમમયં વર્ણૌષધિ તત્તદ્વિદ્યાવર્ણૌષધિ
કેવલવિસર્ગૌષધિ ગઙ્ગાદિતીર્થાદ્યન્યતમજલાભિપૂર્ણં નવરત્ન સુવર્ણ તામ્ર
વ્રીહ્યાદિ ધાન્ય ચન્દન ગર્ભકં માતુલુઙ્ગફલ
પ્. ૬૨બ્)
ઇન્દ્રવલ્લીનિવદ્ધાશ્વત્થામ્રપનસપલ્લવાચ્છાદિતમુખકં
મૂલકણ્ઠયોરારક્તવસ્ત્રદ્વયસંવૃતં સ્વારીપ્રમાણક જલાભિનિવેશ સમર્થં
ચ કલશે નિધાય તદન્તર્જલે સર્વમઙ્ગલાનિર્યાર્ચનચક્રં ચિન્તયેત્ દ્વિતીમાયાં
ભગમાલિની દીક્ષાયાઃ તૃતીયાયાં નિત્યક્લિન્ના દીક્ષાયાઃ ચતુર્થ્યાં ભેરુણ્ડા
દીક્ષાયાઃ પઞ્ચમ્યાં વહ્નિવાસિની દીક્ષાયાઃ ષષ્ઠ્યાં
મહાવજ્રેશ્વરીદીક્ષાયાઃ સપ્તમ્યાં શિવદૂતી દીક્ષાયાઃ અષ્ટમ્યાં ત્વરિતા
દીક્ષાયાઃ નવમ્યાં કુલસુન્દરી દીક્ષાયાઃ દશમ્યાં નિત્યાનિત્યાદીક્ષાયાઃ
એકાદશ્યાં નીલપતાકાદીક્ષાયાઃ દ્વાદશ્યાં વિજયા દીક્ષાયાઃ ત્રયોદશ્યાં
સર્વમઙ્ગલાદીક્ષાયાઃ ચતુર્દશ્યાં જ્વાલામાલિનીદીક્ષાયાઃ પઞ્ચદશ્યાં

ચિત્રાદીક્ષાયા આમ્રાતત્વેન તત્ર પૂર્વદિને પ્રતિપદ્દ્વિતીયાદિ રૂપે નવનાથ
મણ્ડલાધિકરણકતત્તન્મન્ત્રકરણક સકલનાથકર્મક સ્વનાથોપક્રમકં
પૂજાં તે તદાજ્ઞાપ્રાર્થનાન્તે તત્ર નિત્યપૂજાચક્રમુદ્ધૃત્ય તદીય બિન્દોરુપરિ
પૂર્વોક્ત સકલવિશેષણવિશિષ્ટકલશં નિધાય તદન્તઃ સર્વમઙ્ગલાનિત્યાયા
નિત્યપૂજાચક્રં ચિન્તયેદિતિ સર્વોપદેશાધારણં તત્ર ચ સર્વમઙ્ગલાપૂજયેત્ ।
તત્પ્રકારો વિશેષરૂપસ્તત્પ્રસ્તાવ એવ પ્રકટનીયઃ તદુદ્વાસન ગુરુસ્તોત્ર
દેવીસ્તોત્રપાઠાન્તં કર્મકૃત્વા યદ્યન્નિત્યાદીક્ષાચિકીર્ષિતા
તત્તન્નિત્યાનિત્યપૂજાચક્રં કલશાધોલિખિતમપિ
પ્. ૬૩અ)
પ્રધાનીકૃતતત્તન્નિત્યાસ્થાન ભૂતવિન્દૂનાં કલશૈરાક્રાન્તતયા તત્પૂજાર્થં
પુનશ્ચિન્તયિત્વા વક્ષ્યમાણપ્રકારેણ તત્તન્નિત્યાં દેશકાલાદિ
પ્રભૃતિકાષ્ટત્રિંશત્પીઠદેવતાપૂજનં સામાન્યાર્ઘ્યાદિસ્થાપન
પૂજાસામગ્રીપ્રોક્ષણ પ્રધાનસઙ્કલ્પ ભૂતશુદ્ધ્યાદિ સ્વસંસ્કારાન્ત
માતૃકા ષડઙ્ગન્યાસ પૂર્વકતન્યાસ તત્તત્કલ્પોક્ત ષડઙ્ગન્યાસ વર્ણન્યાસ
વ્યાપકન્યાસાન્તે આવાહનાદિ પ્રાણપ્રતિષ્ઠાન્તે ચ દ્વાદશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય
સ્વસ્વાવરણપૂજાદિકં ચ કૃત્વા નિત્યજપહોમત આષુષલાપન પુનઃપૂજન
બલિદાન નીરાજનક્ષમાપનાન્તકર્માણિ પૂર્વદિનેનુષ્ઠાય યોગિનો યોગિભિઃ
પૂર્વં ગુરુવરણોત્તરમેવોર્મિકાવસ્ત્રાદ્યૈર્વૃતૈઃ પરિવૃતો ગુરુસ્તાંરાત્રિં
નૃત્યાદિનાપનયેદિતિ તત્ર કસ્યાકસ્યાનિત્યાયાઃ કુત્રકુત્રકાલે
કસ્મિન્કસ્મિન્વાદેશેઽવસ્થિતિરિતિશઙ્કાપનિનીષયા તત્તદ્દેશકાલાવદત્રોપદર્શ્યતે
સર્વેષ્વપિયુગેષુ પ્રથમપ્રથમવર્ષે ષટ્સપ્તત્યધિક પઞ્ચશત ૫૭૬ સંખ્ય
સાવનદિનં નિર્વર્ત્યે લલિતાયા મેરુદેશે ચન્દ્રકક્ષાભુવોરન્તરાલાત્મક કાલે
ચાવસ્થિતિરિતિ તદ્વર્ષે કામેશ્વરીનિત્યા જમ્બૂદ્વીપરૂપદેશે ચન્દ્રકક્ષારૂપકાલે ચ
તિષ્ઠતિ ભગમાલિનીલવર્ણ સમુદ્રચન્દ્રબુધકક્ષાન્તરાલયોઃ
નિત્યક્લિન્નાપ્લક્ષદ્વીપબુધકક્ષયોઃ
ભેરુણ્ડાશ્ક્ષુસમુદ્રબુધશુકકક્ષાત્રરાલયોઃ
પ્. ૬૩બ્)
વહ્નિવાસિનીશાલ્મલિદ્વીપશુક્રકક્ષયોઃ
વજ્રેશ્વરીસુરાસમુદ્રશુક્રરવિકક્ષાન્તરાલયોઃ શિવાદૂતીકુશદ્વીપરવિકક્ષયોઃ
ત્વરિતાઘૃત સમુદ્ર રવિભૌમકક્ષાન્તરાલયોઃ કુલસુન્દરી ક્રૌઞ્ચદ્વીપ
ભૌમકક્ષયોઃ નિત્યાનિત્યાદધિસમુદ્રભૌમગુરુકક્ષાન્તરાલયોઃ
નીલપતાકાશાકદ્વીપગુરુકક્ષયોઃ વિજયાક્ષારસમુદ્ર ગુરુભૌમકક્ષાન્તરાલયોઃ
સર્વમઙ્ગલાપુષ્કરદ્વીપશનિકક્ષયોઃ જ્વાલામાલિની
જલસમુદ્રશનિનક્ષત્રકક્ષાન્તરાલયોઃ ચિત્રાપરવ્યોમનક્ષત્રકાક્ષયોઃ સ્થિતેતિ
તત્તદ્યુગપ્રથમવર્ષે તત્તન્નિત્યા પૂજાયાં પ્રથમતઃ સાધકેન સ્વાધોદિશિ હ્રીં
શ્રીંજમ્બૂદ્વીપાયનમઃ ઊર્દ્ધ્વદિશિ હ્રીં શ્રીં ચન્દ્રકક્ષાયૈનમઃ ઇતિ
મન્ત્રાભ્યાં દેશકાલાવભ્યર્ચ્યૌ એવં વર્ષાન્તરેષ્વપિ ષોડશવર્ષાન્તેષુ
સ્વસ્વોત્તરદેશકાલૌ સ્વસમ્બન્ધિનૌ જ્ઞાત્વા બીજદ્વયાદિક ચતુર્થી નમોન્તક નામ
મન્ત્રાભ્યાં દેશકાલાવભ્યર્ચનીયૌ ॥ ષોડશવર્ષાન્તરં તુ
પુનરપરષોડશકાન્તમુક્તવદેવ દેશકાલાવનુસન્ધાતવ્યૈ । એવં યુગાન્તં
વર્ષસંખ્યાધિગમપ્રકારમગ્રે વક્ષ્યામઃ કેષુ ચિત્તન્ત્રેષુ તત્રન્મથુરાયોધ્યા
માહિષ્મત્યાદિ સ્થાનાધિષ્ઠિતેષ્ઠદેવતાં મન્ત્રબલાત્સ્વાવસ્થિતિસ્થાનએવા
બાહ્યપૂજનમાસ્તાતં પ્રસ્તુતેતુ મન્ત્રે સ્વેષ્ટદેવતાસ્થાન એવ સ્વયં ગત્વા
પૂજાકાર્યેત્યુપદિષ્ટં
પ્. ૬૪અ)
તત્ર ગમનં તુ તદ્રક્ષકાણામાજ્ઞાં વિના ન સમ્ભવતીતિ । તત્પ્રસાદાય
તત્પૂજનમાવશ્યકં । તસ્માદિક્ષુસાગરતીરમનસા ગત્વા તીરપાલિકાં વારાહી
મુક્તરીત્યાભ્યર્ચ્ય । તત્પ્રસાદપ્રાપ્તાજ્ઞયા ઇક્ષુસાગરસમીપે ગત્વા । તત્ર
સાગરપાલિકાં ધ્યાનપૂર્વકં મનસોપચારૈર્ગન્ધાદિપઞ્ચકૈરભ્યર્ચ્ય ।
તત્પ્રસાદપ્રાપ્તાજ્ઞયાયોતમારુહ્ય । તત્ર તત્પૂજાં કૃત્વાત્ત્યન્તં
પ્રસન્નતામુપગતયાતયા પૂર્વપશ્ચિમદેશાવસ્થિતદ્રાવિણી ભ્રામણી
શક્તિદ્વારાચાલિતે પોતે માર્ગમધ્યેમિલિતેક્ષુ સાગરાદિ ચતુષ્કમભ્યર્ચ્ય રત્નદ્વીપં
પ્રાપ્ય પદ્મરાગરત્નભૂમાવવરોહેત્ । તતો રત્નદ્વીપાદિકં તત્તત્ષોડશનિત્યા
વસ્થાનદેશાભિવેષ્ટકં સર્વમપિ પૂજાભિઃ પ્રસાદયેત્ । અન્તરેણ તત્તત્પ્રસાદં
પાદ્યાદ્યુપચાર નિવેદનં તાવદ્દેવતાભિ સંવૃત દેવ્યૈ કથં નિર્વહેત્
। ષોડશસંખ્યેષ્વપિ દેશેષુ સર્વેષ્વપિ વર્ષેષુ રત્નદ્વીપાદિ સમસ્તગુપ્ત
પ્રકટયોગિન્યન્તા દેવતાસ્તિષ્ઠન્તિ પ્રત્યેક દેવતાનાં ધ્યાનસ્ય ચાદ્ભુત
મહિમત્વાન્નાત્ર કિઞ્ચિદપ્ય સમ્ભવદુક્તિકં । તથા ચ સર્વાસામપિ નિત્યાનામેતાઃ
પીઠદેવતા ઇતિ ફલિતં એકત્રૈવ મેર્વાદિદેશેતત્સત્વેતુ દ્વિતીયાદિ વર્ષેષુ તાસાં
લલિતા પીઠદેવતાત્વમપિ કથં સ્યાત્ ન હિ વર્ષભેદેન દેશકાલયોરિવ પીઠદેવતા
ભેદોપ્યુક્તઃ તસ્માત્ સર્વત્રૈવ દેશેરત્ન
પ્. ૬૪બ્)
દ્વીપાદિ સકલં । નિત્યામાત્રં વિભિન્નં વિભિન્નં વર્ષભેદાત્ પૂજાયન્ત્રં તુ
વિભિન્નમેવ સિંહાસનોપરિ તત્ર તત્ર વિભિન્ન પૂજા ચક્રામ્બાન સામર્થ્યાદિતિ
સર્વાસામપિ ષોડશનિત્યાનાં તત્તદ્દેશેષુ સ્વયં ગત્વા સપરિકરાં સપર્યાં
સ્વસ્વ ચિકીર્ષિતાં પરિસમાપ્ય પુનઃ સ્વાવસ્થાન દેશ એવ સમાગતત્વં સ્વસ્ય
પરિચિન્તયેદિતિ સકલવુધાભિપ્રાય વિષયભૂત રહસ્યમ્ ॥ તત્પૂજા મન્ત્રા યથા હ્રીં
શ્રીં ક્ષુસાગરાયનમઃ હ્રીં શ્રીં ઇરાસાગરાય હ્રીં શ્રીં ઘૃતસાગરાય હ્રીં
શ્રીં દુગ્ધસાગરાય હ્રીં શ્રીં અ આ ઇ ઈ ઉ ઊ ઋ ૠ ઌ ૡ એ ઐ ઓ ઔ અં અઃ ક ખ ગ ઘ
ઙ ચ છ જ ઝ ઞ ટ ઠ ડ ઢ ણ ત થ દ ધ ન પ ફ વ ભ મ ય ર લ વ શ ષ સ
હ લ ક્ષ રત્નદ્વીપાયનમઃ હ્રીં શ્રીં કલ્પકોદ્યાનાયનમઃ હ્રીં શ્રીં
નીલરત્નાય હ્રીં શ્રીં નીલરત્નાય હ્રીં શ્રીવૈડૂર્યરત્નાય હ્રીં શ્રીં
વિન્દુમરત્નાય હ્રીં શ્રીં મૌક્તિકરત્નાય હ્રીં શ્રીં મરકતરત્નાય હ્રીં શ્રીં
વજ્રરત્નાય હ્રીં શ્રીં ગોમેદરત્નાય ઇત્યષ્ટરત્નાન્યષ્ટ દિક્ષુ મધ્યે હ્રીં શ્રીં
પદ્મરાગરત્નાયનમઃ પદ્મરાગરત્નસ્યોપર્યુપરિ હ્રીં શ્રીં
કાલચક્રેશ્વરીપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીં શ્રીં મુદ્રાચક્રેશ્વરીપા । હ્રીં શ્રીં
માતૃકાચક્રેશ્વરીપા । હ્રીં શ્રીં રત્નચક્રેશ્વરીપા । હ્રીં શ્રીં
દેશચક્રેશ્વરીપા । હ્રીં શ્રીં ગુરુચક્રેશ્વરીપા । હ્રીં શ્રીં તત્વચક્રેશ્વરીપા ।
હ્રીં શ્રીં તત્વચક્રેશ્વરીપા । હ્રીં શ્રીં ગ્રહચક્રેશ્વરીપા । હ્રીં શ્રીં
મૂર્તિચક્રેશ્વરીપાદુકાં પૂજયામીતિ
પ્. ૬૫અ)
નવચક્રેશ્વરીઃ સમ્પૂજ્ય । પરિતઃ હ્રીં શ્રીં કરુણાતોય પરિખાયૈ નમઃ
તન્મધ્યભાગે હ્રીં શ્રીં માણિક્યમણ્ડપાયનમઃ તન્મધ્યે હ્રીં શ્રીં
આકારરૂપિણીશક્તિપા । હ્રીં શ્રીં શબ્દરૂપિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ
શક્તિચતુષ્કમભ્યર્ચ્ય । અગ્રભાગે હ્રીં શ્રીં સઙ્ગીતયોગિની પાદુકાઃ પૂજયામિ ।
અભિતઃ હ્રીં શ્રીં સમસ્તગુપ્તપ્રકટ સિદ્ધયોગિનિ ચક્રપાદુકાઃ પૂજયામીતિ
મન્ત્રાભ્યામેતાઃ શક્તયઃ પૂજ્યા ઇતિ સમ્ભૂયં । દેશાદિ સિદ્ધયોગિન્યન્તાષ્ટ
ત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ સર્વનિત્યાસાધારણાઃ ॥ અથ સર્વસાધારણસામાન્યાર્ઘ્ય
સ્થાપનવિધિઃ ॥
તત્તત્પૂજાયન્ત્ર સ્વાત્મનોર્મધ્યે સાધારં ગોરોચના કર્પૂર
કુઙ્કુમાગુરુકસ્તૂર્યાત્મક પઞ્ચસુ ગન્ધિવાસિત જલપૂર્ણં । સુવર્ણ રજત
તામ્રકા ચ મૃદન્યતમઘટિતં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં નિધાય ।
આધારપાત્રજલાનિ કુલસુન્દરીવીજત્રયેણોચ્ચરિતેન ક્રમાદ્વહ્નિ સૂર્ય ચન્દ્ર મયાનિ
ધ્યાત્વા તજ્જલગતવસ્તુપઞ્ચકં ક્રમેણ પૃથિવી જલ તેજો વાયવાકાશાત્મકં
ધ્યાત્વા । તત્તન્નિત્યાનિત્યપૂજાચક્રજલયોરૈક્યં ચ ધ્યાત્વા પ્રસ્તુત દેવ્યભેદં
જલેવિભાવ્ય ષડઙ્ગમન્ત્રૈસ્તત્તન્નિત્યા સમ્બન્ધિભિસ્તજ્જલે ષડઙ્ગદેવતાઃ
સમ્પૂજ્ય । દશવારં તત્તદ્વિદ્યાભિસ્તજ્જલમભિમન્ત્રયેત્ પૂજયેદ્વા ।
સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રા
પ્. ૬૫બ્)

ઉત્તરભાગે સાધારમેવપાદ્યપાત્રં તતોપ્યુત્તરભાગેર્ઘ્યપાત્રં
તતોપ્યુત્તરભાગે આચમનીયપાત્રં તતોપ્યુત્તરભાગેસ્નાનીયજલપાત્રં ઇતિ
પાદ્યાદિચતુષ્કં સ્વાત્માનં સ્વતો દક્ષિણભાગગત ગન્ધાક્ષત
પુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યતામ્બૂલાદિકં આવરણપૂજા સામગ્રીં હોમસામગ્રીં ચ
પ્રત્યેકં તત્તદ્વિદ્યયા સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન દેવ્યા દક્ષિણહસ્તે ગૃહીતેન પ્રોક્ષયેત્ ।
તતો વિદ્યયા તત્રત્કાલોપાસ્યયા તદ્વિઘાઘટકાદ્યવીજેન વા પ્રાણાનાયમ્ય ।
ઉપદેશવિધેર્નિત્યપૂજાયાઃ કામ્યપૂજાયા વા પ્રધાનસઙ્કલ્પઃ
તત્તદ્દેશકાલગોત્રરાશિનામ કામનાન્ત મુલ્લિખ્ય ।
અમુકગોત્રામુકરાશિકામુકનામક બ્રાહ્મણસ્ય યથાબુદ્ધિ નિયોગં વિધિના
અમુકનિત્યાવિદ્યપદેશં કરિષ્યે । ઇત્યાદિ રીતિકઃ કરણીયઃ ॥ તતો ભૂતશુદ્ધ્યાદિકં
દેવતાન્તરોપાસનાપ્રસઙ્ગાદનુષ્ઠિતત્વે આત્મસંસ્કારસ્યાનુદિનં કરણીયત્વે
નોક્તસ્ય નિર્વૃતત્વાન્નાધુના પુનરનુષ્ઠેયં । સર્વથાવાનનુષ્ઠિતત્વે તુ એતદવસરે
તદનુષ્ઠેયં । અતએવ દેવતાન્તર સાધારણમુખપ્રક્ષાલન સ્નાન
ભૂતશુદ્ધ્યાદીનાં પૃથગુપાદાનમકૃત્વા વિશુદ્ધદેહવદન ઇત્યાદિના યથા
કથઞ્ચિત્તદનુષ્ઠાનમાત્રમભ્યનુજ્ઞાતં ભગવતા । તત્પ્રકારો યથા । પાદતો
જાનુ પર્યન્તં ચતુરસ્રં સવજ્રકં પીતવર્ણાલં બીજયુતં ભૂમણ્ડલં સ્મરેત્ ।
જાન્વોરાનાભિ ચન્દ્રાર્દ્ધનિભં પદ્મેનલાઞ્છિતં
પ્. ૬૬અ)
શુક્લવર્ણં વંવીજયુક્તં ધ્યાયેદપાંસ્થલં નાભિતઃ કણ્ઠપર્યન્તં
ત્રિકોણં રક્તવર્ણકમ્ સસ્વસ્તિકરં વીજેન યુક્તં વહ્નેસ્તુમણ્ડલમ્
કણ્ઠાદ્ભૂમધ્યપર્યન્તં કૃષ્ણં વાયોસ્તુ મણ્ડલમ્ ષટ્કોણં
બિન્દુભિઃ ષડ્ભિર્યુક્તં વીજેન યેન ચ ભ્રૂમધ્યા બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તં વર્તુલં
ધ્વજલાઞ્છિતમ્ ધૂમ્રવર્ણં હંવીજેન યુક્તં ધ્યાયેન્નભસ્તલમિતિરીત્યા
પઞ્ચાપિ ભૂતાનિ સ્વશરીરે ધ્યાત્વા । મૂલાધારાત્ કુણ્ડલિનીમુત્થાપ્ય હૃદય
સંગતં પ્રદીપકલિકાકારં જીવાત્માનમાદાય બ્રહ્મરન્ધ્રગતે પરમાત્મનિ
પ્રસ્તુતવિદ્યયા સંયોજ્ય । સ્વયમપિ સંગતાવિભાવ્ય ભૂતાન્યપિ પૃથિવી જલે જલં
તેજસિ તેજો વૈવાયૌ વાયુમાકાશે આકાશં પરમાત્મનીતિરીત્યા પરમાત્મલીનાનિ
વિભાવ્ય ક્ષં લે લ હે સકાર હં સં ષે ષં શે ષ વર્ણકં વેવંલેરેલ
મિત્યાદિરીત્યાઽકારમવર્ણકે । અંપરાત્મનિલીનં ભાવયેદિતિ । તતઃ
સ્વવામકુક્ષિભાગે પાપપુરુષં બ્રહ્મહત્યા શિરસ્કં ચ સુરાસસ્તેય ભુજદ્વયં ।
સુરાપાનહૃદાયુક્તં ગુરુતલ્પકટિદ્વયમ્
તત્સંસર્ગિપદદ્વન્દ્વમઙ્ગપ્રત્યઙ્ગપાતકમ્ ઉપપાતક રોમાણં
રક્તભ્રૂશ્મશ્રુલોચનમ્ ખડ્ગચર્મધરં
પાપપુરુષંકજ્જલપ્રભમિતિરિત્યાસઞ્ચિન્ન્ય । પ્રસ્તુતવિદ્યોદ્ભૂતવાયુના
પાપપુરુષં સ્વશરીરં ચ શુષ્કં વિભાવ્ય । પ્રસ્તુત વિદ્યોદ્ભૂત વહ્નિના
તદુભયં દગ્ધં વિચિન્ત્ય । પ્રસ્તુતવિદ્યોદ્ભૂતવાયુના પાપપુરુષ
ભસ્મવહિર્નિઃસાર્ય । પ્રસ્તુત
પ્. ૬૬બ્)
વિદ્યોદ્ભૂતામૃતેન શરીરભસ્માપ્લાવ્ય । શુદ્ધસ્પટિકસંકાશં
શરીરાન્તરમુત્પન્નં ભાવયિત્વા । ભૂતાન્યપિ પરબ્રહ્મસંયોગતઃ
શુદ્ધતામાપન્નાનિ । પરમાત્મનઃ સકાશાદાકાશં આકાશાદ્વાયુઃ
વાયોસ્તેજઃ તેજસોજલં જલાત્પૃથિવીતિ ક્રમેણોત્પાદ્ય । સ્વસ્વસ્થાનેષુ સ્થિતાનિ વિભાવ્ય
કુણ્ડલિનીં ચ સ્વયં શુદ્ધાં શુદ્ધતામાપન્નમેવ જીવાત્માનં
પ્રસ્તુતવિદ્યયા હૃદયે સ્થાપયિત્વા મૂલાધારે સંગતાં ભાવયેત્ । તતઃ
સ્વપ્રાણપ્રતિસ્ઠાં કુર્વીત તત્પ્રકારો યથા । પરહૃદયાયનમઃ રલશિરસે સ્વાહા ।
લવશિખાયૈ વષટ્ । વશકવચાયહું । શષનેત્રાય વૌષટ્ । ષ સ અસ્ત્રાય ફડિતિ
મન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય હૃદિહસ્તં દત્વા । હ્રીં યં
હ્રીં હ્રીં રં હ્રીં હ્રીં લં હ્રીં હ્રીં વં હ્રીં હ્રીં શં હ્રીં હ્રીં ષં
હ્રીં સં હ્રીં ઇતિ રીત્યાયાદિ સાન્ત સપ્તાક્ષરાણિ પ્રત્યેકં માયાવીજપુટિતાનિ
વિન્યસ્ય । સમ્પૂર્ણવક્ષ્યમાણપ્રતિષ્ઠામન્ત્રેણ ત્રિધાવ્યાપકન્યાસં કૃત્વા ।
હૃદયે જીવકરણાય । અમુષ્યદેવદત્તસ્ય પ્રાણા ઇહ દેવદત્તેપ્રાણાઃ અમુષ્ય
દેવદત્તસ્ય જીવદ્વહ દેવદત્તેસ્થિતઃ અમુષ્ય દેવદત્તસ્ય સર્વેન્દ્રિયાણિ અમુષ્ય
દેવદત્તસ્ય વાઙ્મનઃપાણા ઇહદેવદત્તે આયાન્તુ સ્વાહેતિ મન્ત્રમં તતસ્ત્રિવારં
જપ્ત્વા । તત્તદ્વિદ્યાપ્રસ્તુતામેકૈકવારં જપ્ત્વા ગર્ભાધાનાદિકમેકૈકં
સંસ્કારં જાતં ભાવયેત્ ॥ તતો માતૃકા ષડઙ્ગન્યાસ
પ્. ૬૭અ)
વ્યાપકન્યાસપૂર્વકં માતૃકાં ન્યસેત્ ॥ તત્પ્રકારો યથા । અં કં ખં ગં
ઘં ઙં આં હૃદયાયનમઃ ઇં ચં છં જં ઝં ઞં ઈં શિરસે સ્વાહા
ઉં ટં ઠં ડં ઢં ણં ઊં શિખાયૈ વષટ્ એં તં થં દં ધં નં
ઐંકવચાય હું ઓં પં ફં વં ભં મં ઔં નેત્રાય વૌષટ્ અં યં ર. લં
વં શં ષં સં હં લં ક્ષં અઃ અસ્ત્રાય
ફડિતિ ષડઙ્ગમન્ત્રાન્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય । પ્રસ્તુત
સકલવિદ્યાન્તે મહામન્ત્રસ્થલે તદ્ઘટક પ્રથમવીજન્તે પ્રત્યેકમેકૈક
માતૃકાવર્ણમુચ્ચાર્ય । તત્તત્સ્થાનેષુ ન્યસેત્ । તથાહિ અલલાટે । આમુખવૃત્તે । ઇ ઈ
નેત્રયોઃ ઉ ઊ કર્ણયોઃ ઋ ૠ નાસા પુટયોઃ । ઌ ૡ કપોલયોઃ । એ ઐ ઓષ્ટયોઃ ઓ
ઔદન્તપઙ્ક્ત્યોઃ । અંશિરસિ । અઃજિહ્વાયામ્ । ક દક્ષકરસ્યમૂલે । સ્વપ્રથમસન્ધૌ ।
ગદ્વિતીય સન્ધૌ । ઘતૃતીયસન્ધૌ । ઙ દક્ષકરાયે । ચ વામકરસ્યમૂલે । છ
પ્રથમસન્ધૌ । જદ્વિતીયસન્ધૌ । ઇ તૃતીયસન્ધૌ । અ વામકરાયે । ટ
દક્ષપાદસ્યમૂલે । ઠ પ્રથમસન્ધૌ । ડ દ્વિતીયસન્ધૌ । ઢ તૃતીયસન્ધૌ । ણ
દક્ષપાદાગ્રે । ત વામપાદસ્યમૂલે । થ પ્રથમસન્ધૌ । દ દ્વિતીયસન્ધૌ । ધ
તૃતીયસન્ધૌ । નવામપાદાગ્રે । પદક્ષપાર્શ્વે । ફવામપાર્શ્વે । વ પૃષ્ટે ।
ભનાભૌ । મહૃદયે । વિન્યસ્ય હૃદયેકરમાધાયત્વ ચં સ્મરન્ । ય અસૃજં સ્મરન્ ।
ર માંસં સ્મરન્ । લ ભેદઃ સ્મરન્ । વ અસ્થીનિ સ્મરન્ । શ મજ્જાં સ્મરન્ । ષ
શુક્રં સ્મરન્
પ્. ૬૭બ્)
સ પ્રાણાન્સ્મરન્ । હ શક્તિં સ્મરન્ । લ આત્માનં સ્મરન્ । ક્ષ ઇતિ વિન્યસેત્ । યાદીનાં
ન્યાસેસ્તિ પ્રકારાન્તરમપિ । ય હૃદયે ર દક્ષસ્કન્ધે લવામસ્કન્ધે । વકકુદિ ।
શદક્ષકુક્ષૌ । ષવામકુક્ષૌ । સ હૃદયાદિ દક્ષકરાયાન્તં
વામકરાયાન્તમાવૃત્યા । હ હૃદયાદિ દક્ષપાદાયાન્તં વામપાદાગ્રાન્તં વા
વૃત્યા । લજઠરે । ક્ષમુખે વિન્યસેત્ । અત્ર ન વિસર્ગ સહિતાનાં નાપિ બિન્દુ સહિતાનાં
સુતરામુભયસહિતાનાં ન પ્રણવાદિ નમોન્તકાનાં નવાપ્રણવપુટિતાનાં
માતૃકાવર્ણાનાં ન્યાસઃ કિન્તુ યથોક્તાનાં કેવલાનામેવ ॥ તત્રાપિ લલાટે
મુખવૃત્તે ઇત્યાદિ સપ્તમ્યન્નં તત્સ્થાન સ્મારકમાત્રં ન પ્રયોગેન્તર્ભાવ્યમ્ ॥
દ્વિતીયપક્ષે હૃદયેમકાર પકારયોર્દ્વયોર્ન્યાસેપિ શાસ્ત્રપ્રામારાયાન્નકાર્યો
વ્યાકુલીભાવઃ ॥ તત્રાન્તરસમ્વાદે નમકારસ્થાન સમર્પક હૃત્પદસ્યોદરપરત્વેપિ
। ઇલાપદાર્થં લકારસ્થાન સમર્પક જઠરં પદેન સ્થાનૈક્યમેવ ।
હૃદયેચોદરેનાભાવિત્યાદિ શ્રીરાજરાજેશ્વરકવચીયવને
યથાનાભેરૂર્દ્ધ્વભાગાધોભાગપાતયા ઉદરદજઠરપદયોર્વાચ્યભેદ
આમ્રાતસ્તથાત્રાપિ હૃત્પદં નાભેરૂર્દ્ધૂભાગોદરપરં જઠરપદં ચ
તદધોભાગ પરમિતિરીત્યા સ્થાન્ભેદોપપાદનં તુ મૂલશબ્દાસ્વારસ્યકરં
દૃશ્યતે । હિ એક ત્રાપ્યઙ્ગે દક્ષવામમધ્યેભેદેન વસ્તુ ત્રયસ્યાપિન્યાસઃ
પ્. ૬૮અ)
ઇતિ વર્ણદ્વયસ્ય દક્ષિણવામાઙ્ગભેદેન ન્યાસેન કામ્યપૂર્વકલ્પના નવા
મૂલશબ્દાસૌરસ્યં । ઇત્યેતપારીત્યા સ્વસ્વ ગુરુપરમ્પરોપદેશ
વ્યવસ્થિતૈકતરપક્ષકં માતૃકાન્યાસ મનુષ્ઠાય । સ્વસ્વકલ્પોક્ત ષડઙ્ગન્યાસ
વર્ણન્યાસ વ્યાપક ન્યાસાનાં ચરેત્ । અત્ર કરન્યાસે અં અઙ્ગુષ્ઠાભ્યાં નમઃ
તર્જનીભ્યાં સ્વાહેત્યાદિર્નપ્રયોગઃ મૂલાનાપાતત્વાત્ । કિન્તુ હૃદયાયનમઃ શિરસે
સ્વાહેત્યાદિરેવ । અત્ર હિ હૃદયાદિપદં અઙ્ગદેવતાવિશેષપરં ન તુ દેવતાયાઃ
સાધકસ્ય વાઙ્ગવિશેષપરં । તેનાઙ્ગુષ્ઠાદૌ તન્ન્યસનેન

કાપ્યનુચિતત્વશઙ્કેત્યાદિકમસ્મત્કૃત ભક્તિતરઙ્ગિરાયાં વિસ્તૃતમવલોકનીયં ।
નેત્રાય વૌષટ્ નેત્રત્રયાય વૌષડિતિ પ્રયોગયોરેકતરત્રાપિ નાસ્માક માગ્રહઃ
તતશ્ચ અઙ્ગુષ્ઠતર્જન્યોરગ્રયોગેન સ શબ્દ છોટિકાનાં સ્વસ્યાષ્ટ દિક્ષુ ઊર્દ્ધ્વ
મધશ્ચકરણાદ્ભૌમાન્તરિક્ષ દિવ્યભેદેન ત્રિવિધાનપિ વિઘ્નાનપસારયેત્ ।
તતસ્ત્રિખણ્ડામુદ્રાન્વિતકરાઞ્જલૌ રક્તપુષ્પાભિપૂર્ણે મૂલાધારાદિ
બ્રહ્મરન્ધ્રાન્ત વ્યાપ્તવિઘાતેજોવહન્નાસાધ્વના સંક્રાન્તં । તત્પુષ્પાઞ્જલિ
પ્રક્ષેપેણ ચકગત વિન્દુગતં વિભાવ્ય । તત્કિરણાનિ ત*(?)તઃ પ્રસૃતાન્નાથાયુધા
વરણરૂપતયા પરિણતાન્વિભાવ્ય । મધ્યસ્તં તેજશ્ચ ધ્યાનાક્તોકાવગત
સ્વરૂપકં ધ્યાત્વા । નાથાયુધાવરણદેવતાશ્ચ પ્રસ્તુત
પ્. ૬૮બ્)
પ્રધાનદેવતા સમાનાકારા આયુધાંશે સ્વસ્વાકારલાઞ્છિતમૌલિકત્વમધિકં
ધ્યાત્વા । સ્થાપનાદિચતુષ્કં તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકમનુષ્ઠાય ।
પૂર્વવદઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસહૃદયાદિન્યાસયાદિ સપ્તાક્ષરન્યાસ
વ્યાપકન્યાસાનામન્તે જીવક્રેણ તત્તન્નિત્યાચક્રં સ્પૃશન્ । અમુષ્યા અમુકનિત્યાયાઃ
પ્રાણા ઇહ અમુકનિત્યાનિત્ય પૂજાચક્રે પ્રાણાઃ અમુષ્યા અમુકનિત્યાયાવાઙ્મનઃ
પ્રાણાઃ ઇહ અમુક નિત્યાનિત્યપૂજાચક્રે આયાન્તુ સ્વાહેતિ પ્રાણપ્રતિષ્ઠામન્ત્રં ઇતિ
સંખ્યયા દશસંખ્યયા માતૃકાચક્રગતં અન્તતસ્ત્રિસંખ્યયાજપેત્ । યત્ર તુ
ચક્રં શ્રીચક્રોક્ત પ્રતિષ્ઠાપ્રકારેણ પ્રતિષ્ઠિતં તત્ર ન પુનઃ પ્રતિષ્ઠા ।
નાપ્યુદ્વાસનં । ક્ષૌદ્રઘૃતદુગ્ધનારિકેલજલવર્ણૌષધિકષાયૈઅઃ પઞ્ચભિઃ
પૂર્ણૈઃ ॥ સુવર્ણ રજત તામ્રકા ચ મૃદન્યતમઘટિતૈઃ પઞ્ચભિઃ કલશૈઃ
તત્તચ્ચક્રં સંસ્નાપ્ય । આવાહનાદિ પૂર્વક પ્રાણપ્રતિષ્ઠામસ્ત્રેણ
સહસ્રસંખ્યજપેન તત્તચ્ચક્રસ્પર્શપૂર્વકેણ પ્રાણાન્પ્રતિષ્ઠાપ્ય । તત્તન્નિત્યાં
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । કાલનિત્યાવિદ્યાભિઃ સર્વાભિરભિમન્ત્ર્ય પૂજયિત્વા
વા ષણવતિમિથુનાનિ તાવદ્બ્રાહ્મણાનેકાં સુવાસિનીં વાકિમ્વા એકં
બ્રાહ્મણં ષણવતિ સુવાસિનીઃ અથવા તાંવત્સંખ્યાઃ કુમારીર્ભોજયેત્ ।
ઇત્થમેવકલશજલાભિષેકાદિ મિથુનાદિ ભોજનાન્તં સર્વમપિ કર્મ । પૂર્વદિનેન
સહ ત્રિદિનમભિધ્યાપ્ય સમાચરેત્ ।
પ્. ૬૯અ)
નત્વેક દિન એવ । તતઃ શ્રીગુરુતઃ પ્રાપ્તે ચક્રે । આવાહનાદિ પ્રાણપ્રતિષ્ઠોદ્વાસન
કર્મ વિનિર્મોકેન પ્રતિદિનં નિત્યપૂજામાચરેત્ । નિધિકૃતસ્તુ
કાલનિત્યાવિદ્યાભિર્નાભિમન્ત્રણં પૂજાવાઽપવનિત્યાચક્રાણાં કિન્તુ સહસ્રાદિ
સંખ્યયા તત્તન્નિત્યાવિદ્યાભિદેવેત્યુપદિશન્તિ તત્રેદં વક્તવ્યં
તત્તચ્ચક્રાણામીદૃશદિશા પ્રતિષ્ઠાપને કિં પ્રમાણં નેદં તન્ત્રં
અન્યનિત્યાચક્રપ્રતિષ્ઠાયા અત્રાનુક્તેઃ ન તન્ત્રાન્તરં અન્યતન્ત્રા નપેક્ષિત્વકથન
વ્યાકોપપ્રસક્તેઃ ॥ અથ ગુરુમણ્ડલપૂજાદિ સાધારણમુદીરિતમ્ સર્વાસામપિ
નિત્યાનાં યદાદ્યાસ્પન્દગાશ્માઃ સાધનં ચ તથા પ્રોક્તં તદઙ્ગ હવનં
તથેત્યાદ્યતિ દેશવચનાત્તત્રન્નિત્યા ચક્રપ્રતિષ્ઠા વિધિર્લલિતાચક્ર પ્રતિષ્ઠાવિધિ
સમાન એવેતિ પ્રકૃતતન્ત્રાદેવબુદ્ધ્યતે ઇતિ ચેત્ । તર્હિ તત્પ્રતિષ્ઠાવિધ્યંતઃ પ્રતિષ્ઠ
નિત્યાતત્વાપ્તિકાલોત્થવિદ્યયાભ્યર્ચ્ય તાઃ ક્રમાત્ સ્પૃશઞ્જપેત્કરાગ્રેણશ્રીચક્રં
પૂજયેદર્મિત્યેતત્તન્ત્રબોધિતકાલનિત્યાવિદ્યાકરણકાભિમન્ત્રણાદૌ કુતસ્તે
વિદ્વેષઃ ॥ ઇતોપિ સ્પષ્ટતરસ્તત્રન્નિત્યા ચક્ર પ્રતિષ્ઠાવિધિઃ શ્રીચક્રપ્રતિષ્ઠા
પ્રસ્તાવેનુસન્ધેયઃ તતઃ સમ્પૂર્ણ તત્તદુપાસ્યનિત્યા વિદ્યાન્તે ચતુર્થ્યન્ત
નિત્યાપદાન્તક તત્રન્નામોલ્લિખ્ય । દ્વિતીયાન્તં તત્રદુપચાર સમર્પક
પ્રકૃતતન્ત્રોક્તનામાન્તે કલ્પયામીતિ પદં પ્રક્ષિપ્ય ।
પ્. ૬૯બ્)
નિષ્પન્નમન્ત્રૈઃ પાદ્યાદિતામ્બૂલાન્ત દ્વાદશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂજિત
તન્નિત્યાપૃષ્ઠભાગે પઙ્ક્તિત્રયં કલ્પયિત્વા દેવીનિકટ પઙ્ક્ત્યાદિ ઈશાનાદિ
ક્રમેણ ક્રમેણ પ્રકાશ વિમર્શાનન્દનાથાન્ દિવ્યાન્ શ્રીજ્ઞાન
શ્રીસત્યશ્રીપૂર્ણાનાથાત્સિદ્ધાન્સ્વભાવપ્રતિમ
સુભગનાથાન્માનવાન્સંભૂયનવસંખ્યાન્ ॥ હ્રીં શ્રીં
પ્રકાશાનન્દશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ ષોડશાક્ષરમન્ત્રૈઃ પૂજયેત્ ॥
એકૈકાવરણસમાપ્તૌ તત્તત્પ્રધાનવિદ્યાન્તે અમુકનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રેણ મધ્યસ્થદેવીં પઞ્ચોપચારૈરભ્યર્ચ્ય । તત્તત્કલ્પોક્તાનુસારેણ
બીજદ્વયમેકં વા વીજમાદૌ દત્વા ઘૃતાઃ અમુકનિત્યા પ્રથમાવરણદેવતા ।
અમુકનિત્યા દ્વિતીયાવર્ણદેવતા । અમુકનિત્યાતૃતીયાવરણદેવતા ઇત્યાદિ ।
તત્તન્નિત્યાવરણદેવતા સંખ્યાનુરોધાદુચ્ચાર્ય પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ મન્ત્ર
શેષમુલ્લિખ્ય પુષ્પાઞ્જલિના પૂજાસમર્પયેત્ । તતો યત્કિઞ્ચિત્સ્તોત્રં પઠિત્વા
ચતુર્દશોપચારાન્નિર્વર્ત્ય પઞ્ચદશં તર્પણાખ્યમુપચારમનુસરેત્ ॥
તત્પ્રકારપદ્ધતિઃ શ્રીવિદ્યયા પ્રસ્તાવ એવ
પ્રકટિતાપિતદ્ગતપદાર્થાનુસન્ધાનાર્થં સ્મરણસૂત્રં લિખ્યતે ।
સ્વાસનસંલગ્નદેશ એવ સ્વાગ્રભાગે આસનદ્વયસ્થાનસુપકલ્પ્ય તદ્વયં
સમ્પૂજ્ય । તયોરુપરિ પ્રકાશં શિવરૂપં વિમર્શશક્તિ રૂપં વિભાવ્ય
પ્. ૭૦અ)
તત્ર પ્રકાશસ્ય પુંરૂપસ્યાઙ્ગેષુ શુક્લપક્ષે પ્રતિપદિ દક્ષપાદાઙ્ગુષ્ઠાદિ
તદન્તં ષોડશસ્વરયુક્તામૃતેશ્વરી તૃતીયવીજપૂર્વક કામકલાઃ ષોડશવિન્યસ્ય
। દ્વિતીયાયાં પાદપૃષ્ઠાદિસ્વાન્તં । તૃતીયાયાં દક્ષપાદ ગુલ્ફાદિ તદન્તં ।
એવમુત્તરોત્તરતિથિષૂત્તરોત્તરાઙ્ગાદિ સ્વાન્તં વિન્યસ્ય । કૃષ્ણપક્ષ એવ પ્રતિપદિ
વામમૂર્દ્ધ્વભાગાદિ સ્વાન્તમુક્તવીજ પૂર્વા એવ કામકલાવિન્યસ્ય । દ્વિતીયાયાં
વામશંખાદિ । તૃતીયાયાં વામભ્રુવમારભ્યસ્વાન્તં । એવ
મુત્તરોત્તરતિથિષૂત્તરોત્તરાઙ્ગાદિ તત્ર દન્તં વિન્યસ્ય । વિમર્શસ્ય શક્તિરૂપસ્યાઙ્ગે
તુ શુક્લપક્ષસ્ય પ્રતિપદિ વામપાદાઙ્ગુષ્ઠાદિ અમૃતેશ્વરી તૃતીયવીજ
સમ્બદ્ધ ષોડશસ્વરસહિતાશ્ચન્દ્રકલાઃ પૂષાદિકાવિન્યન્યસ્ય । તદ્દ્વિતીયાયાં
વામપાદં પૃષ્ઠાદિ । તત્તૃતીયાયાં વામગુલ્ફાદિ તત્તદન્તં । એવં
ચતુર્થ્યાદિષૂત્તરોત્તરાઙ્ગમારભ્ય સ્વસ્વાન્તં વિન્યસ્ય । કૃષ્ણપક્ષસ્ય પ્રતિપદિ
મૂર્દ્ધદક્ષભાગાદિસ્વાન્તં દ્વિતીયાયાં દક્ષશઙ્ખાદિ । તૃતીયાયાં
દક્ષધ્રુવમારભ્ય । એવં ચતુર્થ્યાદિષૂત્તરોત્તરાઙ્ગમારભ્ય સ્વાન્તં વિન્યસ્ય ।
શુક્લપક્ષકૃષ્ણપક્ષીયત્તત્તિથિભેદેનામૃતસ્થાનભૂતેષુ પુરુષાઙ્ગેષુ
કામકલાઃશ્વદ્વાદિ ષોડશામૃતેશ્વરી વીજયુક્તાઃ શુક્લપક્ષકૃષ્ણપક્ષીય
તત્તત્તિથિભેદેનામૃતસ્થાન ભૂતેષુ સ્ત્રીણામઙ્ગેષુ ચન્દ્રકલાઃ
પૂષાદિકાઃ ષોડશસ્વરસમ્બદ્ધામૃતેશ્વરી
પ્. ૭૦બ્)
તૃતીયવીજં સહિતાવિન્યસેદિતિપર્યવસિતમૂલાર્થમુપકલ્પ્ય । પ્રકાશવિમર્શયોઃ
પ્રત્યેકં ભાલવક્ત્ર હૃદયાભિમૂલાધારેષુ સ્વસ્વબીજયુક્ત પઞ્ચકામાન્તયોરેવ
મૂલાધાર નાભિહૃદયવક્ત્રભાલેષુ સ્વસ્વબીજયુક્તાન્ પઞ્ચવાણાન્ વિન્યસ્ય ।
તયોર્માલયોર્ભાગષટ્કં પ્રત્યેકં પ્રકલ્પ્ય । તેષુ મહાશક્ત્યાદિ દેવતાષટ્કં
વિન્યસ્ય । સ્તનયોર્વસન્તમદનૌ મુખે ચન્દ્રં તયોઃ પ્રત્યેકં વિન્યસ્ય । તદ્દિને
વિમર્શસ્યયદમૃતાઙ્ગં તત્સ્વમનસાદ્રામિતિ મન્ત્રોચ્ચારણપૂર્વકં
દ્રાવિણીમુદ્વારચનપૂર્વકં ચ સંસ્પૃશ્ય । ઉભયોરપિ પ્રકાશ
વિમર્શયોર્દક્ષવામશ્રોત્ર મુખ દક્ષવામનેત્ર । ગુહ્યં દક્ષવામનાસાપુટ ।
ગુદાખ્યસ્થાનનવકે નવનાથાન્ ઽઽઅસ્રીરસ્ય ભાગ શરીર પૃષ્ઠભાગયોઃ દ્રાવિણી
ભ્રામણ્યૌ દક્ષપાદસ્ફિક્ પાર્શ્વપાણિ વામપાણિ પાર્શ્વ સ્ફિક્ પાદ પૃષ્ઠ
વંશાખ્યેષુ નવસ્થાનેષુ સૂર્યાદિપક્ષિણ્યન્ત તારાતિરિક્ત નવશક્તીર્વિન્યસ્ય ।
મૂલવિદ્યયા વ્યાપક ન્યાસં વિધાય । શ્રોઓત્રત્વક્ ચક્ષુર્જિહ્વા ઘ્રાણેષુ
વ્યોમરૂપિણી શબ્દશક્ત્યાદિકં વિન્યસ્ય । દ્વયોઃ પ્રત્યેકં કટિદ્વયે પ્રાણશક્તિં

હૃદયેબુદ્ધિ શક્તિં ગુહ્યે શક્તિશક્તિં વિન્યસ્ય મૂલેન વ્યાપકન્યાસં કૃત્વા ।
ગુહ્ય પશ્ચિમભાગ નાભિવામભાગ હૃદયવામભાગ કણ્ઠવામભાગ
પ્. ૭૧અ)
ચિબુક કણ્ઠદક્ષભાગે । હૃદયદક્ષભાગે । નાભિદક્ષભાગેષુ
મનસાસ્પર્શપૂર્વકં વાગ્દેવતાષ્ટકં વિન્યસ્ય । નેત્રભ્રૂકર્ણનાસાસુ
ચાયુધચતુષ્કં વિન્યસ્ય । મૂલેન વ્યાપક ન્યાસં વિધાય
પ્રકાશવિમર્શયોર્મૂલાધારગત ત્રિકોણાત્વગ્રિકોણ વામકોણ દક્ષકોણેષુ
ઇચ્છાદિશક્તિત્રયં વિન્યસ્ય । મૂલેન વ્યાપક ન્યાસં વિધાય । સમ્વિદાસનં
વિન્યસ્ય । તદુપરિદ્રામિતિ મન્ત્રેણ દ્રાવિણી મુદ્રા પ્રદર્શન પૂર્વકં મદકલાં
ભાવયિત્વા પુનર્મૂલેન વ્યાપકન્યાસંવિધાય ।
સમ્વિદ્રૂપવિષ્ટરમદકલયોરેકાત્મતાં વિભાવ્ય । તેજસ્ત્રયવર્ણામિશ્રિત
મન્ત્રાનં તતઃ ષોડશસંખ્યાન્સકૃત્સકૃજ્જપ્ત્વા સ્વસ્વવર્ણયોગ્યતર્પણદ્રવ્યં
તારાવિદ્યયા ઉપાયનત્વેન દેવ્યાઃ પુર-આનીયઃ । સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રે પ્રક્ષિપ્ય ।
તેન તત્તન્મૂલવિદ્યાન્તે અમુલવિદ્યાં તર્પયામીતિમન્ત્રેણ ત્રિવારં તત્તન્નિત્યાં
સંતર્પ્ય ગુરવેનિવેદ્ય । ગુરોરાજ્ઞયા સ્વાત્પ્રાનમપિ તર્પયેદિતિ ॥
તતસ્તત્રન્નિત્યાવિદ્યાન્તે અમુક નિત્યાયૈ નમસ્કારં કલ્પયામીતિ મન્ત્રમુલ્લિખ્ય
દણ્ડવન્નિદ્યતેદિતિ ષોડશોપચારાન્કલ્પયિત્વા । ષડઙ્ગન્યાસ વર્ણન્યાસ
વ્યાપકન્યાસ સમ્પુઠિતં તત્તત્કલ્પોક્ત સંખ્યયા તદભાવે
સહસ્રૈકવિંશોત્તરશતશતાન્યતમ સંખ્યયા મૂલવિદ્યાં જપ્ત્વા
તદભેદભાવનાત્મકં નિવેદનં કુર્યાત્ ॥ તતો નિત્યહોમમાચરેત્ ॥ તત્રાનુષ્ઠેય
પ્. ૭૧બ્)
પદાર્થ સાર્થ સ્મરણસૂત્રં યથા હસ્તમાત્રં સમચતુરસ્રં સ્થણ્ડિલં
વાલુકાભિર્વિધાય તત્તન્નિત્યાવિદ્યયા સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન સંપ્રોક્ષ્ય ।
એકૈકાઙ્ગુલં પરિતસ્ત્યક્ત્વા મધ્યે નવકોણં ચક્રં વિધાય
પાત્રાન્તરપિહિતવહ્નિં શ્રોત્રિયાગારાદિતઃ પાત્રેણાનીય ક્રવ્યાદેભ્યોનમઃ ઇતિ
મન્ત્રેણ એકમઙ્ગારખણ્ડેન્નૈરૃત્યદિશિક્તિવ્યાદેભ્ય ઉત્સૃજ્ય ।
સમાજનંશેષમગ્નિં સ્થણ્ડિલં ત્રિઃપરિષિઞ્ચ્ય । પ્રાગગ્રૈસદગગ્રૈર્વાકુશૈઃ
પ્રાગાદિતઃ પરિસ્તીર્ય । તત્તન્નિત્યાતોઽભિન્નત્વેન વિભાવિતં વહ્નિં તત્તત્કલ્પે
આવરણપૂજાસૂદિતં વીજદ્વયમેકં વા વીજમાદિભાગે સંયોજ્ય ।
ચતુર્થ્યન્તનમોન્ત વહ્નિનામ મન્ર્ત્રેણ હ્રીં શ્રીં વહ્નયે નમઃ ઐં વહ્નયેનમઃ
હ્રીં વહ્નયેનમઃ હ્રીંઃ વહ્નયેનમઃ ઇત્યન્યતમરૂપેણ સમ્પૂજ્ય ।
સ્વાગ્રકોષ્ઠરૂપં પશ્ચિમકોષ્ઠં પરિત્યજ્ય । પ્રાગાદિ સપ્તકોષ્ઠેષુ ક્રમેણ
વહુરૂપા હિરણ્યા કનકા રક્તા કૃષ્ણા સુપ્રભા અસિરક્તાભિધાસપ્તજિહ્વાઃ
વહ્નિમન્ત્રપરિષ્કાર પ્રકારેણ પરિષ્કૃતમન્ત્રૈઃ હ્રીં શ્રીં હિરણ્યાયૈ નમઃ ઐં
હિરણ્યાયૈ નમઃ હ્રીં હિરણ્યાયૈ નમઃ હ્રીઃ હિરણ્યાયૈ નમઃ ઇત્યેવમાદિરૂપૈઃ
સમ્પૂજ્ય આજ્યહોમે પલાશપત્રાશ્વત્થપત્રાન્યતરેણ તદિતરચર્વાદિહોમે કરેણૈવ
પ્રત્યેકં નવ નવ સંખ્યયા સ્વાહાન્તૈઃ પૂજામન્ત્રૈરેવ વહ્નેઃ સપ્તજિહ્વાનાં
ચ પૂજા ક્રમેણૈવ હોમં વિધાય । પૂજાક્રમપ્રાપ્તાનાં
પ્. ૭૨અ)
નાથાયુધતત્તદાવરણદેવતાનાં પ્રત્યેકં
સ્વાહાન્તાભિસ્તત્તદ્વિદ્યાભિરેકામેકામાહુતિં દત્વા । નિત્યજપદશાંશસંખ્યયા
હુત્વા । ભૂત મન્ત્રાત્મ મન્ત્રૈરપિ સકૃત્સકૃદ્ધુત્વા । ષોડશસંખ્યયા
તત્તન્નિત્યાવિદ્યાભિઃ સ્વાહાન્તાભિર્જુહુયાત્ । સ્વાહાન્તમન્ત્રેપિ સ્વાહા પદાન્તરં
પ્રક્ષેપ્યં । તતશ્ચ સ્વપૂજા ચક્રગત વિન્દાવેવ વહ્ન્યભિન્નત્વેન ભાવિતાં દેવીં
સંયોજ્ય પરિસ્તરણદર્ભાનગ્નૌ પ્રક્ષિપ્ય । પ્રસ્તુત નિત્યા વિદ્યયા પૂર્વવત્
પરિષિઞ્ચ્ય । હ્રીં શ્રીં વહ્નયેનમઃ ઇત્યાદિકોક્ત મન્ત્રેણ પુનર્વહ્નિમભ્યર્ચ્ય ।
તદ્ભસ્મના તત્તન્નિત્યાવિદ્યયા તિલકં કૃત્વા ષડઙ્ગન્યાસ વર્ણન્યાસ
વ્યાપકન્યાસ સંપુટિતં હોમસંખ્યયા પુનહ્ પ્રસ્તુતવિદ્યાં પ્રજપ્ય । તદભેદ
ભાવનાત્મકં નિવેદનં ચ કૃત્વા યાગસ્થાનમાગચ્છેત્ ॥ તતસ્તત્તન્નિત્યાયાઃ
પઞ્ચોપચારૈઃ પૂજનં ચ કૃત્વા તદન્તે તત્તત્કલ્પોક્ત મન્ત્રેણ વિશેષાનુક્તૌ । ઓં
કુરુકુલ્લે સ્વાહેતિ સપ્તાક્ષર્યા કુરુકુલ્લાયાઃ ઓં કુરુકુલ્લે હ્રીં સ્વાહેતિ
ત્રયોદશાક્ષર્યાઃ કુરુકુલ્લાયાઃ ઓં કુકુલ્લે હ્રીઃ મમ સર્વજનં વશમાનય હો
સ્વાહેતિ પઞ્ચવિંશાક્ષર્યા ચ અન્નવ્યઞ્જનપુષ્પામ્બુરૂપં વલિદ્રવ્યં
સ્થાનત્રયેસ્થાપિત મુત્સૃજેત્ । તતઃ કર્પૂરગર્ભાદિવર્ત્તિભિર્નીરાજ્ય ક્ષમાપ્ય । તાં
રાત્રિં નૃત્યગીતાદિનાનીત્વા । પ્રાતઃકાલે નિત્યનૈમિત્તિકાદિકકર્માન્તં
પ્. ૭૨બ્)
નાથાયુધતત્તદાવરણદેવતાનાં પ્રત્યેકં
સ્વાહાન્તાભિસ્તત્તદ્વિદ્યાભિરેકામેકામાહુતિં દત્વા । નિત્યજપદશાંશસંખ્યયા
હુત્વા । ભૂતમન્ત્રાત્મમન્ત્રૈરપિ સકૃત્સકૃદ્ધુત્વા । ષોડશસંખ્યયા
તત્તન્નિત્યાવિદ્યાભિઃ સ્વાહાન્તાભિર્જુહુયાત્ । સ્વાહાન્ત મન્ત્રેપિ સ્વાહા પદાન્તરં
પ્રક્ષેપ્યં । તતશ્ચ સ્વપૂજાચક્રગતવિન્દાવેવ વહ્ન્યભિન્નત્વેન ભાવિતાં દેવીં
સંયોજ્ય । પરિસ્તરણદર્ભાનગ્નૌ પ્રક્ષિપ્ય । પ્રસ્તુતનિત્યા વિદ્યયા
પૂર્વવત્પરિષિઞ્ચ્ય । હ્રીં શ્રીં વહ્નયેનમઃ ઇત્યાદિકોક્ત મન્ત્રેણ
પુનર્વહ્નિમભ્યર્ચ્ય । તદ્ભસ્મના તત્તન્નિત્યાવિદ્યયા તિલકં કૃત્વા ષડઙ્ગન્યાસ
વર્ણન્યાસ વ્યાપક ન્યાસ સંપુટિતં હોમસંખ્યયા પુનઃ પ્રસ્તુતવિદ્યાં
પ્રજપ્ય । તદભેદ ભાવનાત્મકં નિવેદનં ચ કૃત્વા યાગસ્થાનમાગચ્છેત્ ॥
તતસ્તત્તન્નિત્યાયાઃ પઞ્ચોપચારૈઃ પૂજનં ચ કૃત્વા તદન્તે તત્તત્કલ્પોક્તમન્ત્રેણ
વિશેષાનુક્તૌ । ઓં કુરુકુલ્લે સ્વાહેતિ સપ્તાક્ષર્યા કુરુકુલ્લાયાઃ ઓં કુરુકુલ્લે હ્રીં
સ્વાહેતિ ત્રયોદશાક્ષર્યાઃ કુરુકુલ્લાયાઃ ઓં કુરુકુલ્લે હ્રીઃ મમ સર્વજનં
વશમાનય હો સ્વાહેતિ પઞ્ચવિંશાક્ષર્યા ચ અન્નવ્યઞ્જન પુષ્પામ્બુરૂપં
વલિદ્રવ્યં સ્થાનત્રયેસ્થાપિતમુત્સૃજેત્ । તતઃ કર્પૂરગર્ભાદિવર્ત્તિભિર્નીરાજ્ય
ક્ષમાપ્ય । તાં રાત્રિં નૃત્યગીતાદિના નીત્વા । પ્રાતઃકાલે
નિત્યનૈમિત્તિકાદિકકર્માન્તં
પ્. ૭૨બ્)
પુનરુપદેશ્યવિદ્યાં નિત્યાં પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । શક્ત્યુત્થાપિનીમુદ્રયા
ચક્રસ્થાઃ સર્વા આવરણદેવતાઃ પ્રસ્તુત પ્રધાનદેવતાયાં વિલીના વિભાવ્ય ।
તચ્ચ પ્રસ્તુત પ્રધાનનિત્યા તેજઃ સ્વાઙ્ગ સંલગ્ન યત્કિઞ્ચિત્ પુષ્પસંગતં વિભાવ્ય
ખેચરીમુદ્રયા તત્પુષ્પાધાણનેન અન્તઃશ્વાસેન નાસારન્ધ્રદ્વારાસ્વસ્વયૃદયે
પ્રવિષ્ઠં ધ્યાત્વા । સ્વાત્માનં તત્તન્નિત્યાસ્વરૂપંત્વેન ભાવયેત્ । તતો ગુરુસ્તોત્ર
દેવીસ્તોત્રે પઠેત્ । ઇત્થંરીત્યા તત્તન્નિત્યાપૂજાં દીક્ષાઙ્ગભૂતાં પરિસમાપ્ય ।
પ્રતિપદાદિરૂપ તત્તન્નિત્યાતિથૌ પૂર્વેશાનોત્તરદિગ્નિક્ષેદેશે માતૃકાચક્ર માલિખ્ય ।
તત્કર્ણિકાવીજોપરિ પ્રાઙ્મુખં શિષ્યમુપવેશ્ય ।
કુમ્ભમુખસ્થમાતુલુઙ્ગફલં શિષ્યકરાઞ્જલૌ નિધાય ।
પલ્લ્વાન્કાંશ્ચિત્તન્મુખસ્થાનશિષ્યશિરસિનિધાયાવશેષિત કુમ્ભીય પલ્લવૈઃ
પ્રધાનતત્તન્નિત્યાયાઃ નાથાયુધાવરણદેવતામન્ત્રૈઃ સકૃત્સકૃત્ સમભિષિઞ્ચ્ય ।
પ્રધાનતત્તન્નિત્યાવિદ્યયા ત્રિવારમભિષિઞ્ચેત્ સ્વપત્ન્યાન્વારબ્ધો યોગિની
યોગિસંવૃતો ગુરુઃ શિષ્યશ્ચ ધૌતેનવે શુક્લે ચ વા સસીપરિધાય । અવશેષિત
કલશજલેનાચમ્ય નવોપચારૈ ગુરુપાદયોરભ્યર્ચ્ય । સર્વસ્વાદિના ગજાશ્વ
મહિષ્યાદિસહિતસ્વર્ણાદિના વા દક્ષિણયા પરિતોષ્ય પઞ્ચશ્લોકૈસ્ત્રિધાસ્તુવન્નેવ
ત્રિવારં પ્રણમ્ય ઉત્થાય બદ્ધાઞ્જલિકરો ભવેત્ । ગુરુશ્ચ શિષ્યમાહૂયવેધચક્રે
પ્. ૭૩અ)
નિવેશ્ય વેધસંસ્કારં કૃત્વા । પુનસ્તત્તદુપવેશ્ય વિદ્યાનિત્યાર્ચાચક્રે તમુપવેશ્ય
। દેવતારૂપતયા સ્વાત્માનં ભાવયિત્વા પ્રતિપદાદિતિથિયુશિષ્યસ્ય
બ્રહ્મરન્ધ્રહૃદયમૂલાધારેષુ ધ્યાત તત્તન્નિત્યાપૂજાચક્રે આવાહન

પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિ પૂર્વકં માનસૈઃ પઞ્ચોપચારૈરભ્યર્ચ્ય ગીતવાદ્યાદિ
પુરઃસરં ત્રિંશસ્ત્રત્તન્નિત્યાવિદ્યાં જીવકર્ણે સમુપદિશેત્ । અથ શિષ્યઃ
પ્રાપ્તવિદ્યોનિત્યાચક્ર એવ તત્ર તત્રાસીનઃ શતવારં તાં વિદ્યાં જપ્ત્વા
તદભેદભાવનાત્મકં નિવેદનં ચ કૃત્વા । ગુરોરાજ્ઞાં ગૃહીત્વા
તચ્ચક્રાદુત્થાય પુષ્પૈર્ગુરુમભ્યર્ચ્ય ગુરુસ્તવં પઠન્નેવ પુનસ્ત્રિવારં
પ્રણમ્ય ત્રિદિનં ગુરુગૃહેનીત્વા મૂર્ધ્નિ બદ્ધાઞ્જલિઃ સદા તત્કાલમારભ્ય
ગુરું તત્તદુપદેશાલ્લબ્ધવિદ્યાં તન્નિત્યાં ચ સેવેતેતિ સામાન્યદીક્ષાવિધિઃ ॥
ઇત્થં પ્રાપ્તદીક્ષોભ્યસ્તપૂજાદિપ્રકારકશ્ચ સાધકો જપહોમ
પૂજનાભેદભાવના વિશેષ તર્પણાભિષેક યન્ત્રપુત્તલાદિપ્રકારૈઃ સ્વીયં
પરકીયં વા ભીષ્ઠં સાધયિતું વિદ્યાસાધનમાચરેત્ । સામાન્યતસ્તત્પ્રકારો
યથા । મુખ્યે ગૌણો વા વસન્ત ગ્રીષ્માન્યતરકાલે પૂર્ણિમામારભ્ય પ્રારમ્ભેત્ ।
તત્ર દુગ્ધેનૈવ કેવલેન યાવદનુષ્ઠાન સમાપ્તિકાલં વર્તનં મુખ્યઃ પક્ષઃ
ફલમૂલાભ્યાં વર્તનં મધ્યમઃ પક્ષઃ હવિષ્યાશનં ગૌણઃ પક્ષઃ અત્ર
સર્વેષ્વપિ પક્ષેષુ દ્વિતીયભોજનાભાવરૂપમેકભક્તં વન્દ્યાત્વેન
પ્. ૭૩બ્)
નિશ્ચિતેતરસ્વપત્નીષુ ઋતુકાલાવચ્છિન્નગમનાતિરિક્ત ગમનશૂન્યત્વં ચ
સર્વથાનુષ્ઠેયં ગુરોર્જીવનાવસ્થાયાં દૂરતરે વિદેશે ગત્વા એતાવતિ
ધનેવિતીર્ણે મહાકુટુમ્બિનો મમકથં જીવનં સ્યાદ્વિતિશઙ્કાં સ્વપ્નેપ્ય કૃત્વા
। વિત્તશાઠ્યમપહાય ધનવસ્ત્ર ભૂષણાદિના ગુરું પરિતોષ્ય । તદાજ્ઞયાઃ
ગુરોર્વ્યાપ્તત્વદશાયાં તત્પત્નીપુત્રાદિકં તથૈવ પરિતોષ્ય તદાજ્ઞયાષા
પૂર્વપૂર્ણિમાતો પરપૂર્ણિમાન્તં તિથિવૃદ્ધ્યાપદા દ્વાત્રિંશત્સાવનદિનાનિ
ભવન્તિ । તત્કાલે સુગન્ધિ તૈલાભ્યઙ્ગપૂર્વકં સુગન્ધિસલિલૈઃ પ્રસ્તુતવિદ્યયા
માર્જનાઘમર્ષણપૂર્વકં સ્નાત્વા । રક્તે શુદ્ધે નવે ધૌતોત્તરીયરૂપે વાસસી
પરિધાય । ચન્દન કર્પૂર કુઙ્કુમાદ્યનુલેપનો રક્તચન્દન ચર્ચિતો
મૂલાધારહૃદય બ્રહ્મરન્ધ્રેષુ લોહિતવર્ણામુપાસ્યવિદ્યાં ધ્યાત્વા
તત્પ્રભામસર્ગતશ્ચ સ્વાત્માનં લોહિતં ભાવયન્ કજ્જલાઞ્ચિત નેત્રો ભવં
સ્તામ્બૂલ મક્ષણાભ્યા સવશ સઞ્જાતારુણ્યક મુખકઃ કર્પૂર સ્વરાડાર્પણ
સુવાસિત વદનશ્ચ સાધકો લાક્ષાદિરઞ્જિતવિતાનાદિ મણ્ડિત કર્પૂરાગુર્વાદિ
સુધૂપિત દીપમાલોદ્દીપ્તાગાંરસ્ય કૂર્મચક્ર વિશુદ્ધે સ્થાને પ્રાતર્મધ્યાહન્
સાયમાત્મક ત્રિસન્ધ્યાસુ પ્રત્યેકં તતત્કાલ સન્ધ્યા । પૂજા નિત્યજપહોમ વલિદાન
નીરાજનક્ષમાપનાન્ત સકલકર્માન્તે પ્રાતર્મધ્યાહ્નકાલયોઃ પ્રત્યેકં
પ્. ૭૪અ)
મૌનપૂર્વકમેવ ચત્વારિંશદુત્તરૈકસહસ્રં । સાયઙ્કાલે
ત્રિચત્વારિમ્શદુત્તરૈકસહસ્રસંખ્યયાજપ્ત્વા । પ્રત્યહં
પઞ્ચવિંશત્યુત્તરૈકશતાધિક ત્રિસહસ્રરૂપસમસંખ્યયા પૂર્ણિમામારભ્ય
પૂર્ણિમાન્તં લક્ષસંખ્યાં પૂરયેત્ । પ્રાત્યહિકસાધનજપાન્તે ચ તદૃશાંશ
સંખ્યયા ઘૃતૈસ્ત્રિમધુરાભ્યક્તા એવધાદિપુષ્પૈસ્તત્તત્કલ્પોક્ત
વિશેષદ્રવ્યાભાવે હુત્વા । કર્પૂરકુઙ્કુમકસ્તૂરી શ્રીખણ્ડવાસિત
શુદ્ધોદકૈર્જપદશાંશસંખ્યયૈવતર્પયેત્ । આરમ્ભદિનમારભ્ય
તત્સમાપ્તિદિનાન્તં સ્વશક્ત્યા બહુત્વ સંખ્યાવિશિષ્ટાન્સતિ સમ્ભવે
તન્નિત્યોપાસકાનન્યથાગ્નિહોત્રિત્વાદિગુણયુક્તાંસ્તદલાભેગર્હિતભિન્નાન્મધુરપ્રા
યૈરન્નૈર્ભોજયેત્ । ભક્તિપૂર્વકમભ્યર્ચનપૂર્વકં ચ ભોજયિત્વા પ્રણમ્ય
વિસર્જયેત્ । ગુરું ગુરુસ્થાનીયં વા પ્રતિદિનં વિશેષતોભ્યર્ચયેત્ સ્વયં ચ
દિનસ્યાષ્ટમભાગશેષકાલે પુર્વોક્તદ્રવ્યં તદાનીમુપાસ્ય દેવતાયૈ વિનિવેદિતં
તદ્ધુતશેષં ચ ભુઞ્જીત । ઇત્થં સમાપ્ય ચ ચરમદિને વિત્તશાદ્યમપહાય
ધનામ્બર ભૂષણૈર્ગુરું સન્તોષ્ય ગુરુસ્તોત્રં પઠિત્વા ।
સાધનકર્મસાઙ્ગતાસિદ્ધ્યર્થંક બ્રાહ્મણભોજન ભૂયસીદીનાનાધાદિ
તોષણાચ્યુત સ્મરણાન્તે સ્વયં પારણા મનુસરેત્ । સાધન જપસંક્યા તુ વિશેષતો
નુક્તિ સ્થલે ત્રિવિધાઃ નવવર્ણાન્ત. પ્રત્યનાવૃત્તવર્ણં લક્ષત્રયં ।
પ્. ૭૪બ્)
વિંશત્યક્ષરપર્યન્તં પ્રત્યનાવૃત્તવર્ણમેકં લક્ષં । તત ઊર્ધ્વં
સર્વમન્ત્રાણાં લક્ષમાત્રમિતિ । એષા ચ સંખ્યા કલિયુગે ચતુર્ગુણાઃ ઇત્થં
ભૂતસ્યસાધનસ્ય સ્વયમેવં કર્તુ મશક્યત્વે તત્તદ્વિદ્યોપાસક ગુરુશિષ્ય
ભ્રાતૃદ્વારા વા વરણપ્રાત્યૈકાશન દ્રવ્યદાન દક્ષિણાદાનૈસ્તોષણપૂર્વક
મનુષ્ઠેયા બ્રાહ્મણદ્વારાહોમપ્રયોગમુપદિશતા ભગવતા । પરતોપિ સાધન
જપાચરણસ્ય ફલાધાયકત્વધ્વનનાદિતિ સામાન્યો વિદ્યાસાધનવિધિઃ ॥
પ્રાધાન્યેન તત્તન્નિત્યોપાસકાનાં પ્રાતઃ કૃત્યં યથા । બ્રાહ્મે મુહૂર્તં
સમુત્થાય બ્રહ્મરન્ધ્રે જ્યોતીરૂપં સ્વગુરુગતાકાર શાલિનનાથં ધ્યાત્વા
મનસા નવોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । ગુરુસ્તોત્રં નમસ્તેનાથં મગન્નિત્યાદિ પઞ્ચ
શ્લોકાત્મકં પઠિત્વા । તત્તન્નિત્યાષડઙ્ગુન્યાસ વર્ણન્યાસવ્યાપકન્યાસ
મન્ત્રાંસ્તત્તદઙ્ગેષુ ધ્યાયન્ સ્વાત્માનં તેજસ્ત્રયરૂપ તત્તન્નિત્યા સ્વરૂપં
ધ્યાત્વા । અન્ન વ્યઞ્જન પુષ્પામ્બુરૂપં બલિદ્રવ્યં પશ્યન્
નાનાવર્નાયુધાકાર વાહનાભરણાસ્ત્રિયઃ સર્વગાઃ સર્વસિદ્ધિદા વલિદાનાંત
ઇતિ પ્રાર્થયિત્વા સ્વીયાહોત્રોદ્ભવશ્વાસાનાં ષટ્શતાધિકૈકવિંશતિ
સહસ્રસંમિતાનાં કાલનિત્યાવિદ્યા ૨૦૭૩૬ પૂર્ણમણ્ડલ ૫૭૬ સન્ધ્યાદેવતા

ઘટિકાર્ણ ૬૦ મેષાદિરાશિ ૧૨ સૂર્યાદિગ્રહ ૯ વ્યોમાદિ ભૂત ૫ માતૃકા ૫૦ રૂપવ
મનુસન્ધાયા
પ્. ૭૫અ)
વશિષ્ટૈક નવતિશ્વાસાનાં યથાભા *(?) સ્વસ્વાવરણદેવતારૂપત્વં
સમસ્તાનામપિ શ્વાસાનાં તત્તન્નિત્યાસ્વરૂપત્વં ચ ધ્યાયેત્ । તતઃ
સ્વસ્વોપાસ્યનિત્યાવિદ્યયાનુક્તમન્ત્રકં મુખપ્રક્ષાલનાચમનસ્નાનાદિક
મનુષ્ઠાયઃ કાલત્રયે પ્રાતર્મધ્યાહ્નસાયમાત્મકે ઉક્તપ્રકારકમેવ
સન્ધ્યાત્રયમાચરેત્ । નામપારાયણં ષષ્ટિ જપઃ
પૂર્ણમણ્ડલમન્ત્રજપશ્ચેત્ત્યેતેપદાર્થા એતન્નિત્યા
ન્યતમોપાસકાનામપ્યવશ્યં કરણીયાઃ ॥ એવં ઘટિકા ચક્રોપાસનમપિ
ચાવશ્યકં । તત્ર ષોડશનિત્યાનામપ્યભિલેખયત્વેન
પૂજનીયત્વાત્તદપૂજનપ્રત્યવાયશાસ્ત્રેણૈકૈકનિત્યા સાધકસ્યાપિ ક્રોડીકૃતત્વાત્
પ્રતિદિનં તદધિકરણક નિત્યાપૂજનં મુખ્યઃ પક્ષઃ પ્રતિપર્વપૂજનં
મધ્યમઃ ષટ્ત્રિંશત્ સાવનદિનાત્મક માસમધ્યે તત્પૂજન મધમઃ પક્ષઃ
તસ્યાપિ વ્યતિક્રમે નિત્યકર્મવ્યક્તિક્રમ પ્રાયશ્ચિત્તં કૃત્વા
પુનસ્તદારંભરણીયં નાન્યથા પ્રાધાન્યેનૈક નિત્યોપાસનેપ્યઙ્ગતયા
સકલનિત્યોપાસનમાવશ્યકમેવ ષોડશનિત્યાજપઘટિત સાયં
સન્ધ્યાવિધિનૈવૈતદર્થસ્ય જ્ઞાપિતત્વાત્ ॥ ન ચ પ્રધાનમાત્રપરહ્
સન્દ્યાવિધિરિતિશંક્યં । યન્ત્રાતિરિક્તં સર્વં સર્વવિષયમિતિ । મૂલસિદ્ધસિદ્ધાન્ત
વ્યાકોપપ્રસક્તેઃ અઙ્ગિત્વેન એકનિત્યાપૂજનેઽન્યાસામઙ્ગત્વેન પૂજોક્તેર્વ્યાકોપશ્ચ ।
ન ચ સકલનિત્યાસાધારણયન્ત્રાધિકરણક પૂજનવિષંયકમેવેદમિતિ વાચ્યમ્ ॥
પ્. ૭૫બ્)
અઙ્ગાઙ્ગિત્વે એતાસાં સિદ્ધે તદ્યન્ત્રાવકાશદ્વતિતદ્યન્ત્રામ્નાનસામર્થ્યોદેવ
તથાત્વસ્યાઽપ્રત્યૂહાદાત્ । એવં મિથુન દેવતોપાસનમપ્યાવશ્યકમેવૈકૈક
નિત્યોપાસકાનામપીતિ સંક્ષેપઃ ॥ તત્ર ચ મિથુનાર્ચા યન્ત્રસ્ય કામ્યકમલાયા
મૂર્દ્ધર્ત્તવ્યત્વાત્ક્વાપ્યનુદ્ધૃતં ઘટિકાચક્ર મધુનોપદર્શ્યતે ॥ અમીષ્ટમાને
ભ્રામણં કર્કાટકસ્ય પરિતોવિધાય વૃત્તં નિષ્પાદ્ય પ્રાક્પ્રત્યગાયતં
બ્રહ્મસૂત્રં દત્વા તન્મધ્યાવષ્ટમ્ભેન વૃત્તરેખાવધિ દક્ષિણોત્તરાયતં
સૂત્રં દત્વા । તદગ્ર દ્વયમારભ્ય બ્રહ્મસૂત્રઃ વૃત્ત પશ્ચિમસન્ધિભાગાન્તં
સૂત્રદ્વયમાસ્ફાલ્ય । અધોગ્રં ત્રિકોણં નિષ્પાદ્ય । તદ્યોનિ વામભાગ
દક્ષભાગરેખા મધ્યભાગગતાગ્રદ્વયકં બ્રહ્મસૂત્ર વૃત્તપૂર્વ
સન્ધિભાગાન્તં સૂત્રદ્વયદાનેન ઊર્દ્ધ્વાગ્રં ત્રિકોણં નિષ્પાદ્ય ।
દક્ષિણોત્તરરેખા ત-ઊર્દ્ધ્વભાગગતરેખાદ્વય મધ્યભાગતઃ
પાર્શ્વદ્વયગતાત્સર્વપશ્ચિમભાગગતતિર્યગ્રેસ્વા બ્રહ્મસૂત્રયોઃ
સન્ધિસ્થાનપર્યન્ત સૂત્રદ્વયમપરં દત્વા । યોનિપદાભિધેયમપરામયધોગ્રં
ત્રિકોઇણં વિધાય । બ્રહ્મસૂત્રં વૃત્તરેખાં ચ માર્જયિત્વા ઘટિકાચક્રં
રેખામયં નિષ્પદ્ય । તત્ર બાહ્યગત યોનિત્રયે અગ્રાદિ વામક્રમેણ
પર્યાયનિત્યાયાસ્ત્ર્યર્ણાયાવર્ણત્રયં લિખિત્વા । ઊર્ધ્વાગ્ર ત્રિકોણે પૂર્વ
ત્રિકોણમારભ્ય વામક્રમેણ ત્ર્યક્ષર્યાસ્તત્રદ્દિનનિત્યાયા
પ્. ૭૬અ)
વર્ણત્રયં લિખિત્વા । સર્વમધ્યગતયોનેઃ ક્રમેણ વામપાર્શ્વે અધોદેશાદિ
પઞ્ચસ્વરાન્ ઊર્ધ્વરેખાયામશ્રીશાનાદિ પઞ્ચસ્વરાન્ । દક્ષપાર્શ્વે
ઊર્દ્ધ્વાધઃ । ક્રમેણ પઞ્ચસ્વરાનભિલિખેત્ । મધ્યમભાગે ચ
અસિતિપ્રસ્તુતયુગાર્ણં લિખિત્વા તદન્તઃ અકારાદેઃ સ્વરસ્ય ઘટિકાર્ણત્વે
વિન્દ્વાકારકત્વેન ન તુ પ્રસિદ્ધાકારત્વેન તં લિખેત્ । વહિશ્ચ દીર્ઘાકારાદયઃ
પઞ્ચદશપ્રસિદ્ધાકારત્વેનૈવ ન તુ વિન્દ્વાકારત્વેન આકારસ્ય ઘટિકાક્ષરત્વે ।
ઇકારાદિ લિખિત્વાન્તે હ્રસ્વાકારો લેખ્યઃ એવમગ્રેષ્યૂહ્યમ્ ॥ કકારાદિ વ્યઞ્જનસ્ય
ઘટિકાર્ણત્વે । યુગાર્ણઘટિકાર્ણયોઃ સન્ધિં કૃત્વા મધ્યેલેખ્યં તેન
કામિનિમધ્યે લિખિત્વા । કાકિકીકુકૂ ઇત્યાદિ પઞ્ચદશવર્ણા બહિર્લેખ્યાઃ ॥
ખકારસ્ય ઘટિકાર્ણત્વે ખમિતિ મધ્યે ખખિખીખુખૂ ઇત્યાદિ પઞ્ચદશવર્ણા
વહિર્લેખ્યાઃ । અત્ર સ્વરાણાં વ્યઞ્જનાનાં ચ સ બિન્દુ ત્વમેવ ન કેવલત્વં ।
ઇત્થં ચ મધ્યાદિ પઞ્ચાશદ્ઘટિકાર્ણવિન્યાસ ભેદેન એકસ્મિન્નપિદિને
પઞ્ચાશત્પ્રમિતાનિષટિકાચક્રાણિ ભવતિ । એકૈકસ્મિન્કાલ નિત્યાનાં તત્તદ્દિન
નિત્યાસ્વરૂપાણાં પર્યાયે । વ્યોમગજર્તુરામસ્વધરા ૧૦૩૬૮૦૦ માનાનિ યન્ત્રાણિ ।
ચરમેતુ તત્પર્યાયે કેષાઞ્ચિદન્તિમદિનાનાં દ્વિદ્વિદિનનિત્યા સ્વામિકત્વેન પ્રોક્ત
સંખ્યાતો હ્રાસો વધેયઃ ॥ અત્ર પ્રધાનત્વેન
પ્. ૭૬બ્)
સ્વાભિપ્રેતા નિત્યા સર્વમધ્યગતવર્ણરૂપેતિતાં તત્પ્રધાનવિદ્યયા સમ્પૂજ્ય ।
તત્પરિતઃ પઞ્ચદશાક્ષરેષું પઞ્ચદશનિત્યાઃ સમ્પૂજ્ય । હ્રીં શ્રીં
ઇશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીં શ્રીં ડાશક્તિ પાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીં શ્રીં
ઈ શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીં શ્રીં ઠા શક્તિ પાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીં
શ્રીં આશક્તિ પાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીં શ્રીં ઈશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિરીત્યા તત્તત્પર્યાયનિત્યાવર્ણશક્તિ તદ્દિનનિત્યાવર્ણશક્તીઃ પૂજયેત્ ।
ઈડાઈ ઇતિ પર્યાયનિત્યા । ઈઠાઈ ઇતિ દિનનિત્યા યદા ભવતિ તદભિપ્રાયેણેદમુક્તમ્ ॥
અન્યદાતુ તત્તત્કાલાનુસારેણ સ્વયમૂહ્યમ્ ॥ મધ્યે પ્રધાન નિત્યા પૂજાપિ
મધ્યલિખિત વર્ણઘટિતવિદ્યયૈવ । હ્રીં શ્રીં અંશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ ।
હ્રીં શ્રીં કં શક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ રૂપાઇવ પ્રધાનનિત્યા વિદ્યયા
કાર્યા । પરિતઃ પઞ્ચદશનિત્યાનામપિ તત્ર યદ્વર્ણઘટિતવિદ્યયૈવ । હ્રીં શ્રીં
આંશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ । હ્રીં શ્રીં કાં શક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિ રૂપયૈવ પૂજા કાર્યા । યદ્યપ્યેવમેકઘટિકાક્ષરવિદ્યાયા
એકઘટિકાક્ષરપૂજૈવ સંવૃત્તાઃ ન ષષ્ઠિઘટિકાક્ષર પૂજા । તથાપિ યદ્યદ્દિને
યદ્યદુદયાક્ષરં તદેવ મધ્યે લિખિત્વા તદાદિ પૂર્વવચ્છેષાક્ષરાણિ લિખિત્વા
તદ્ઘટિતવિદ્યયાપૂજનાત્ સર્વઘટિકા નિત્યાપૂજનં સિદ્ધ્યતીતિ
સમ્પ્રદાયસિદ્ધોર્થ
પ્. ૭૭અ)
ઇતિ નિધિકારઃ ઘટિકાચક્રેત્યભિધાનાદ્યુગાર્ણં ઘટિકાર્ણેનેતિ
મૂલસૌરસ્યાચ્ચનાદેય માત્રાક્ષરલેખઃ શાસ્ત્રાર્થઃ કિન્તુ
તત્તહૂઠિકાક્ષરપઞ્ચાશચ્ચક્રેષુ તદ્ઘટિકાક્ષર સમ્બદ્ધોક્તરીતિક
પઞ્ચાશન્મન્ત્રૈઃ ષષ્ઠિઘટિકાદેવતાઃ એક કાલ એવ પૂજયેત્ । એવં ચ
સર્વાક્ષરલિખનં પૂર્વોક્ત સંગતં ભવતિ । નવા સર્વઘટિકાણાં ઘટિકાચક્ર
પૂજનકર્માક્રાન્તત્વાપત્યાકર્માન્તર વિલોપપ્રસઙ્ગઃ ઇતિ તુ પ્રતિભાતિ ॥
ઇત્થં સામાન્ય પ્રસ્તાવે કથિતોપ્યર્થો યદિ વિશેષ પ્રસ્તાવે દૃશ્યેત । તર્હિ
દૃઢતરસ્મરણાર્થં તદિતિ નપૌનરુક્તકરં
તત્રાનુક્તસ્તત્રોક્તાર્તોગ્રન્થગૌરવભયાદનુક્ત ઇતિ ન ન્યૂનતાકરઃ
ગ્રન્થલાઘવાર્થમેવ સામાન્ય પ્રસ્તાવઃ પૃથગ્ભવતિ ॥ ઇતિ સામાન્યપ્રસ્તાવઃ ॥
અથ કામેશ્વરી નિત્યાયા ઉપદેશ પ્રકારપૂર્વકાઃ પ્રયોગા લિખ્યન્તે ॥ શ્રીચક્ર
વદ્ધિરેખયાભૂપુરં નિર્માય । તદન્તઃ ષટ્કોણં તદન્તઃ ષોડશદલં
તતોપ્યન્તઃ પુનઃ ષોડશદલં તદન્તરષ્ટદલં તસ્યાપ્યન્તઃ પઞ્ચદલં કમલં
કુર્યાત્ । અત્ર સર્વત્ર સર્વમપિ કમલં કર્ણિકાવૃત્ત કેસરવૃત્ત દલાગ્રવૃત્ત રૂપૈઃ
સમ્ભવદપિ કેસરવૃત્તસ્ય માર્જનોપદેશાદ્વિદ્વિવૃત્તૈઃ કાર્યં । ઇત્થં ચ
નૈરન્તર્યેણ તદનુવૃત્તાનિ ભૂપુરાન્તઃ કાર્યાણિ । તત્ર સર્વાભ્યન્તર સ્થિત
વૃત્તયોશ્ચતુરઙ્ગુલાન્નરાલકયોર્મધ્યે પઞ્ચદલં
પ્. ૭૭બ્)
કમલં તદ્વહિસ્તનયોશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકયોર્વૃત્તયોર્મધ્યેષ્ટદલં કમલં
તદ્વહિસ્તનયોશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલક વૃત્તયોર્મધ્યે ષોડશદલં કમલં
તદ્વહિસ્તનયોશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકયોર્દ્વયોર્વૃત્તયોર્મધ્યે પુનઃ ષોડશદલં
કમલં પૂર્વપૂર્વકમલાગ્રવૃત્તોત્તરોત્તર કમલમૂલવૃત્તયોસ્ત્વેકૈક
કાલમાત્રમન્તરાલં । તદ્વહિશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકયોર્વૃત્તયોર્મધ્યે ષટ્કોણમિતિ
સમ્પન્નં તદિદં પૂજાચક્રં ક્વચિચ્છુદ્ધાયાં સમભૂમાવુદ્ધૃત્ય ।

તત્રોક્તરીયા કલશં સ્થાપયિત્વા । કલશામ્બુ મધ્યચિન્તિત સર્વમઙ્ગલાપૂજાચક્રે
સાવરણાં સર્વમઙ્ગલાં ષોડશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્યોદ્વાસ્ય । પુનસ્તત્રૈવ ચિન્તિત
પ્રસ્તુત પૂજાચક્રે કામેશ્વરી નિત્યામર્ચયેત્ । નિત્યપૂજા તુ કેવલં ચક્ર એવ ।
તત્પ્રકારો યથા । પ્રસ્તુત વિદ્યયા પ્રાણાનાયમ્ય ષોડશાર્ણમન્ત્રેણ બલિં દત્વા ।
સ્વશિરસિ ગુરુક્રમેણ ન વાપિનાથાંસ્તત્તન્મન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । નાથસ્તોત્રં પઠિત્વા
તદાજ્ઞાં ગૃહીત્વા પૂજામારભેત સ્વનાથ પ્રસ્તુત નિત્યામયં સ્વાત્માનં
ગુરુસ્વરૂપં ધ્યાત્વા । તત્તદ્વર્ષભેદ નિયમિત દેશકાલાદિ સમસ્તગુપ્ત પ્રકટ
સિદ્ધયોગિની ચક્રાન્તાષ્ટ ત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ સ્વસ્વમન્ત્રૈઃ સમ્પૂજ્ય
યન્ત્રસ્વાત્મનોર્મધ્યે ગોરોચના કર્પૂરકુઙ્કુમાગુરુકસ્તૂરીવાસિત જલપૂર્ણં
સાધારં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં સંસ્થાપ્ય તદાધારપાત્ર
પ્. ૭૮અ)
જલાનિ ક્રમેણ કુલસુન્દરીવીજૈર્વહ્નિ સૂર્યચન્દ્રરૂપાણિ ભાવયિત્વા
તઙ્ગતરોચનાદિપઞ્ચકં પૃથિવ્યાદિ પઞ્ચકમિતિ વિભાવ્ય તજ્જલં
પ્રસ્તુતનિત્યાપૂજાચક્રયોરૈક્યં વિભાવ્ય પ્રસ્તુતનિત્યાયા અભિન્નત્વેન ભાવિતજલં
પ્રસ્તુતવિદ્યયા દશવારમભિમન્ત્ર્ય પૂજયિત્વાવા
તદીય ષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ ષડઙ્ગદેવતાશ્ચ સમ્પૂજ્ય તદુદકેન પ્રસ્તુતવિદ્યયા
સ્વાત્માનં પાદ્યાર્ઘ્યાચમન સ્નાન પાત્રજલ વસ્ત્ર ભૂષણ ગન્ધાક્ષત
પુષ્પં ધૂપદીપનૈવેદ્ય તામ્બૂલાન્ત દ્વાદશોપચાર સામગ્રીં ચ પ્રત્યેકં
સમ્પ્રોક્ષ્ય પુનર્વિદ્યયા પ્રાણાનાયમ્ય હસ્તેન સપુષ્પાક્ષતં જલમુપાદાય
દેશકાલગોત્ર રાશિનામાન્તમુલ્લિખ્ય શ્રીકામેશ્વરીનિત્યાપ્રીતયે યથા બુદ્ધિ
નિયોગં વિધિના શ્રીકામેશ્વરી નિત્યાયા નિત્યપૂજાં કરિષ્યે ઇતિ સંકલ્પ્યઃ કાર્યઃ
દીક્ષાપૂજાયાન્તુ ગુરુકર્તૃકોયં સંકલ્પસ્તદઙ્ગ ભૂતસર્વમઙ્ગલા
પૂજોપક્રમ એવ કૃતત્વાન્નેદાનીં કર્તવ્યઃ વિધિનેત્યનેનૈવ પૂજાદિ
સકલાર્થસાર્થ સઙ્ગ્રહાત્ માતૃકા ષડઙ્ગન્યાસં અં કં ખં ગં ઘં ઙં
આં હૃદયાયનમ. ઇં ચં છં જં ઝં ઞં ઈં શિરસે સ્વાહા
ઉં ટં ઠં ડં ઢં ણં ઊં શિખાયૈ વષટ્ એં તં થં દં ધં નં
ઐં કવચાય હું । ઓં પં ફં વં ભં મં ઔં નેત્રાય વૌષટ્ અં યં રં
લં વં શં ષં સં હં લ. ક્ષં અઃ અસ્ત્રાય પટ્ । ઇતિ મન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ
હૃદયાદિષુ
પ્. ૭૮બ્)
ચ વિન્યસ્ય । સમ્પન્નં નિર્માય પ્રસ્તુત વિદ્યોપેતાકારાદિતત્તન્માતૃકાં
તત્તન્માતૃકાસ્થાનેષુ વિન્યસ્ય । ઐં હૃદયાય નમઃ સકલહ્રીંશિરસેસ્વાહા ।
નિત્યશિખાયૈ વષટ્ । ક્લિન્નેકવચાય હું । મદદ્રવે નેત્રાય વૌષટ્ સ્વાહા અસ્ત્રાય
ફડિતિ મન્ત્રાન્ સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસેત્ । અત્ર સર્વત્ર નેત્રમન્ત્રે
નેત્રત્રયાયવૌષડિતિપ્રયોગેપિનકાપિશાસ્ત્રાર્થ હાનિરિતિસ્વસ્વગુરુસમ્પ્રદાયતઃ
પક્ષ દ્વયવ્યવસ્થિતિઃ ॥ કરન્યાસે અઙ્ગુષ્ઠાભ્યાં નમ ઇત્યાદિ પ્રયોગસ્તુ
પ્રસ્તુતશાસ્ત્રવહિ ભૂત એવ । તતઃ સશબ્દ છોટિકાભિર્દશદિક્ષુ વિઘ્નાનાં
મૌમાન્તરિક્ષદિવ્યાનામુત્સારણં કુર્યાત્ । તતશ્ચ ઐં ઇતિ દક્ષનેત્રે સકલ હ્રીં ઇતિ
વામનેત્રે નિ ઇતિ દક્ષશ્રોત્રેત્થ ઇતિ વામશ્રોત્રેક્તિ ઇતિ દક્ષનાસાપુટેન્તે ઇતિ
વામનાસાપુટે મ ઇતિ જિહ્વાયાં દૃ ઇતિ હૃદયેદ્ ઇતિ નાભૌ વેઇતિ ગુહ્યે સૌઃ ઇતિ
મૂર્દ્ધાદિપાદાન્તં વ્યાપકત્વેનવિન્યસ્ય । પુનઃ ઐ સકલહ્રીં
નિત્યક્લિન્નેમદદ્વેસૌરિતિ સમ્પૂર્ણ મન્ત્રેણત્રેધા વ્યાપક ન્યાસં કુર્યાત્ ।
કલશાન્તશ્ચિન્તિતવિન્દુમધ્યે દીક્ષાઙ્ગપૂજાયા મન્યત્ર
પઞ્ચદશાત્મકમલકર્ણિકાશવિન્દુમધ્ય એવ ।
ત્રિખણ્ડામુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકમઞ્જલિનાપુષ્પાણ્યાદાય । મૂલાધારાદિ
બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તવિભાવિત પ્રસ્તુત વિદ્યા તેજોવહન્નાસમાર્ગેણ પુષ્પાઞ્જલિ
સંક્રાન્તં વિભાવ્યઃ તત્પ્રક્ષેપિણ સંક્રાન્તં વિભાવ્ય પૂર્વવદ્વિદ્યાન્તે
પ્. ૭૯અ)
ઇભો કામેશ્વરી નિત્યે ઇહ ચક્રે આવાહિતા ભવેતિ સમ્પ્રાર્થ્ય । તત્તેજઃ કિરણાનિતસ્તતો
વક્ષ્યમાણસ્થાનેષુ પ્રસૃતાં સ્તત્તદાવરણનાથાયુધ દેવતારૂપતયા
પરિણતાન્ વિભાવ્ય ધ્યાયેત્ । અથવા ધ્યાનાનન્તરં
પુષ્પાઞ્જલિપ્રક્ષેપેણાવાહનં ધ્યાને યથા બાલાર્ક કોટિસંકાશાં
માણિક્યમુકુટોજ્જ્વલામ્ । હારયૈવેયકાઞ્ચીભિરૂર્મિકાનૂપુરાદિભિઃ । મણ્ડિતાં
રક્તવસનાં રક્તાભરણભૂષિતામ્ । ષડ્ભુજાંત્રીક્ષણામિન્દુઃ
કલાકલિતમોલિકામ્ । પઞ્ચાષ્ટષોડશદ્વન્દ્વષટ્કોણચતુરસ્રગામ્ ।
મન્દસ્મિતલસદ્વક્તાંદયામન્થરવીક્ષણામ્ । પાશાઙ્કુશૌચમુદ્રેક્ષુચાપં
પુષ્પશિલીમુખાન્ । રત્નપાત્રંસીધુપૂર્ણં વરદં વિભ્રતીં કરૈરિતિ
શક્તયસ્તત્સમાકારા વસ્ત્રભૂષાયુધાદિભિરિતિ શક્તિધ્યાનં આ અધેષુ સર્વત્ર
સ્વસ્વલાઞ્છિત મૌલિકત્વમધિકં તતશ્ચ વિદ્યાન્તેમોકામેશ્વરીનિત્યે ઇહચક્રે
સ્થાપિતા ભવ વિદ્યાન્તે મોકામેશ્વરીનિત્યે ઇહચક્રે સન્નિરુદ્વાભવ વિદ્યાન્તે
ભોકામેશ્વરીનિત્યે ઇહચક્રે અવગુણ્ઠિતાભવ વિદ્યાન્તે મોકામેશ્વરીનિયે ઇહચક્રે
સન્નિધાપિતા ભવેતિ તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં સમ્પ્રાર્થ્ય
પ્રાણપ્રતિષ્ઠા ષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ કરાઙ્ગન્યાસૌવિધાય । પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યયા
અમુષ્યાઃ કામેશ્વરીનિત્યાયાઃ પ્રાણા ઇહ યન્ત્રે પ્રાણા ઇત્યાદિ રૂપયા
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં કૃત્વા દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજાં કુર્યાત્ । તન્મન્ત્રા યથા
મૂલવિદ્યાન્તે કામેશ્વરી
પ્. ૭૯બ્)
નિત્યયૈપાદ્યં કલ્પયામીતિ સામાન્યાર્ઘ્યોદકેનપાદ્યમુત્સૃજ્ય ।
મૂલવિદ્યયાપદયોર્નિવેદયેત્ । એવમેવપાદ્યપદસ્થાને અર્ઘ્યા ચ મનસ્નાન
વસ્ત્રભૂષણં ગન્ધપુષ્પધૂપદીપસાચમનં નૈવેદ્યતામ્બૂલપદાનામેકશો
નિવેશેન નિષ્પન્ન મન્ત્રૈસ્તત્તદુપચાર વસ્તૂન્યુત્સૃજ્ય । વિદ્યયા પ્રતિવ્યક્તિ આવૃત્તયા ।
શિરો મુખ સવાઙ્ગો ધાઙ્ગોપર્યઙ્ગ યથાયોગ્યાઙ્ગ લલાટ પાદવક્ષઃ
સ્થલશીર્ય નાભિદેશ નેત્રદેશ મુખેષુ યથાયોગ્યં નિવેદયેત્ ॥
તતસ્ત્રયોદશોપચારઃ । તત્પ્રકારો મયથા દેવ્યાઃ પૃષ્ઠભાગે ઊર્દ્ધ્વાધઃ
ક્રમેણ પઙ્ક્તિત્રયે દેવી નિકટપઙ્ક્તિમારભ્ય ત્રિત્રિક્રમેણ હ્રીં શ્રીં
પ્રકાશાનન્દશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીં શ્રીં વિમર્શાનન્દશક્તિપાદુકાં
પૂ૦ હ્રીં શ્રીં આનન્દશક્તિપા૦ હ્રીં શ્રીંજ્ઞાનાનન્દશક્તિપા૦ હ્રીં શ્રીં
સત્યાનન્દશક્તિપા૦ હ્રીં શ્રીં શ્રીપૂર્ણાનન્દશક્તિપા૦ હ્રીં શ્રીં
સ્વભાવાનન્દશક્તિપા૦ હ્રીં શ્રીં પ્રતિભાનન્દશક્તિપા૦ હ્રીં શ્રીં
સુભગાનન્દશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈઃ સમ્પૂજ્ય દેવી
વામાધરહસ્તાન્તિક દેશમારભ્ય દેવીદક્ષાધરહસ્તાન્તિક દેશાન્તં
ઐંવરદાયનમઃ ઐંપુરાડ્નેક્ષુ ચાપાયનમઃ ઐંપાશાયનમઃ ઐં
અઙ્કુશાયનમઃ ઐંપુષ્પશિલીમુખેભ્યો નમઃ ઐંસીધુપૂર્ણરત્નપાત્રાયનમઃ
ઇતિ પ્રધાન સમકક્ષ દેવતાઃ સમ્પૂજ્ય । પઞ્ચદલકમલે અગ્રદલમારભ્ય
ઐંદ્રાંમાનદવાણાયનમઃ ઐંદ્રીં ઉન્માદનવાણાયનમઃ
પ્. ૮૦અ)
ઐંક્લીં દીપનવાણાયનમઃ ઐંવ્લૂં મોહનવાણાયનમઃ ઐંસઃ
શ્ષણવાણાયનમઃ ઇતિ પઞ્ચબાણાન્સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિધાન્તે કામેશ્વરી
નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । ઐં એતાઃ કામેશ્વરી
નિત્યાપ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજા મર્પયેત્ । તતોષ્ટદલે
દેવ્યગ્રદલમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન ઐંઅનઙ્ગકુસુમાપાદુકાં પૂજયામિ । ઐં
અનઙ્ગમેખલાયા । ઐં અનઙ્ગમદનાયા । ઐં અનઙ્ગમદનાતુરાપા ।
ઐંમદવેગિનીપા । ઐંભુવનપાલાયાઃ ઐંશશિરેખાપા । ઐગગનરેખાપાદુકાં
પૂજયામીત્યષ્ટશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । વિદ્યાન્તે કામેશ્વરી નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થ દેવીં મભ્યર્ચ્ય । ઐં એતાઃ કામેશ્વરી નિત્યા દ્વિતીયાવરણદેવતાઃ
પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિતિ તદર્પયેત્ ॥ તતઃ ષોડશદલકમલે યે દલમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન
ઐં અં શ્રદ્ધાકલાપાદુકાં પૂજયામિ । ઐં આં પ્રીતિકલાપા૦ ઐં ઇંરતિ કલાપા

। ઐં ઈં ધૃતિ કલાપા । ઐં ઉં કીર્તિકલાપા । ઐં ઊં મનોરમાકલાપા । ઐં ઋં
મનોહરાકલામા । ઐં ૠં મનોહરાકલામા । ઐં ૠં મનોરથાકલાપા । ઐં ઌં
મદનોન્માદિનીકલાપા । ઐં ઌં મોહિનીકલાપા । ઐં એં શઙ્ખિનીકલાપા । ઐં ઐં
શોષિણીકલાપા । ઐં ઓં વશકારીકલાપા । ઐં ઔં સિઞ્જિનીકલાપા । ઐં
અંસુભગાકલાપા । ઐં અઃ પ્રિયદર્શનિકા કલાપાદુકાં પૂજયામીતિ મદનકલાઃ
સમ્પૂજ્ય । વિદ્યાન્તે કામેશ્વરી
પ્. ૮૦બ્)
નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય । ઐં એતાઃ કામેશ્વરી નિત્યા
તૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજામર્પયેત્ । તતો વહિસ્તન ષોડશદલે
અગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન ઐં અંપૂષાકલાપાદુકાં પૂજયામિ । ઐં આં
ઇચ્છકલાપા૦ ઐં ઈ સુમનસાકલાપા૦ ઐં ઈં રતિકલાપા૦ ઐં ઉં પ્રીતિકલાપા૦ ઐં
ઊ૦ ધૃતિકલાપા૦ ઐં ઋં ઋદ્ધિકલાપા૦ ઐં ૠં સૌમ્યાકલાપા૦ ઐં ઌં
મરીચિકલાપા૦ ઐં ઌં અંશુમાલિનીકલાપા૦ ઐં એં શશિનીકલાપા૦ ઐં ઐં
અઙ્ગિરાકલાપા૦ ઐં ઓંછાયાકલાપા૦ ઐં ઔં સમ્પૂર્ણમણ્ડલાકલાપા૦ ઐં
અંતુષ્ટિકલાપા૦ ઐં અઃ અમૃતાકલાપાદુકાં પૂજયામીતિ ચન્દ્રકલાઃ સમ્પૂજ્ય ।
વિદ્યાન્તે કામેશ્વરી નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય । ઐં
એતાઃ કામેશ્વરીનિત્યા ચતુર્થાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજામર્પયેત્ ।
તતઃ ષટ્કોણચક્રે નિરૃતિકોણે ઐંડાકિનીપાદુકાં પૂજયામિ । વાયુકોણે ઐંરાકિની
પાદુકાં પૂ૦ પૂર્વકોણે ઐંલાકિનીપાદુકાં પૂ૦ અગ્નિકોણે ઐકાકિનીપા

ઈશાનકોણે ઐંસાકિનીપા૦ પશ્ચિમકોણે ઐંહાકિનીપાદુકાં પૂજયામીત્યભ્યર્ચ્ય
। સમ્પૂર્ણવિદ્યાન્તે કામેશ્વરી નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ
દેવીમભ્યર્ચ્ય । ઐં એતાઃ કામેશ્વરી નિત્યા પઞ્ચમાવરણદેવતાઃ પૂજાં
ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજામર્પયેત્ । તતશ્ચતુરસ્રે પૂર્વસ્ય દક્ષિણવીથ્યાં
પ્. ૮૧અ)
ઐં ઇં શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । અગ્નિકોણે ઐં અગ્નિશક્તિપા૦ દક્ષિણવીથ્યાં ઐં
યમશક્તિપા૦ નિરૃતિકોણે ઐં નિરૃતિશક્તિપા૦ પશ્ચિમસ્યોત્તરવીથ્યાં ઐં
વરુણશક્તિપા૦ વાયુકોણે ઐં વાયુશક્તિપા૦ ઉત્તરવીથ્યાં ઐં સોમશક્તિપા

ઈશાનકોણે ઐં ઈશાનશક્તિપા૦ પશ્ચિમસ્ય દક્ષિણવીથ્યાં ઐં અનન્તશક્તિપા

પૂર્વસ્યોત્તરવીથ્યાં ઐં બ્રહ્મશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ લોકપાલાત્મકશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાન્તે કામેશ્વરીનિત્યાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીં
સમ્પૂજ્ય । ઐં એતાઃ કામેશ્વરી નિત્યા ષષ્ટાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
તત્પૂજામર્પયેત્ ॥ તતશ્ચતુરસ્ર ષટ્કોણવાહ્યવૃત્તયોરભ્યન્તરવીથ્યામાગ્નેયાદિ
કોણચતુષ્ટયે અપ્રાદક્ષિણ્યેન ઐં વટુકશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । ઐં
ગણપશક્તિપા૦ ઐં દુર્ગાશક્તિપા૦ ઐંક્ષેત્રપાલશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યભ્યર્ચ્ય । વિદ્યાન્તે કામેશ્વરીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ
દેવીમભ્યર્ચ્ય । ઐં એતાઃ કામેશ્વરી નિત્યા સપ્તમાવરણદેવતાઃ પૂજાં
ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પુષ્પાઞ્જલિદાનેન પૂજામર્પયેત્ । તતઃ સ્તોત્રપાઠ
તર્પણપ્રણામાત્મકં શિષ્ટમુપચારત્રયં કૃત્વા
કરાઙ્ગભૂતાઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસ હૃદયાદિન્યાસ વર્ણન્યાસપુટિતં યથસ્યાત્તથા ।
સહસ્રૈકવિંશતિશતૈક શતાન્યતમસંખ્યયા નિત્યજપં વિધાય નિવેદ્ય
તદ્દશાંશેન ઘૃતત્રિમ
પ્. ૮૧બ્)
ધુરાન્યતરાભ્યક્ત રક્તપુષ્પૈઃ કેવલાન્તેન કેવલઘૃતેન વા હુત્વા
કુરુકુલ્લાવિદ્યયા વલિં દત્વા નીરાજ્ય પ્રધાન વિદ્યોપાસનાવચ્છેસં સમાપયેત્ ।
દીક્ષાયાતુ સામાન્ય પ્રસ્તાવોક્તં શેષમાચરેત્ ॥
એવં પ્રાપ્તવિદ્યઃ શિષ્યો ગુરુપ્રસાદ પ્રાપ્ત તત્સાધનપ્રકારસ્તાં વિદ્યાં
સાધયેત્ તત્પ્રકારો યથા અનુપદમેવોપદર્શનીય કામયન્ત્રાષ્ટકે મધ્યે
એકસ્મિન્કસ્મિંશ્ચિદ્યન્ત્રે વાહનાદિપૂર્વકં પૂર્વોક્ત દિશાપૂજાં કૃત્વા તદન્તે
સમસંખ્યં યથા ભવતિ તથા લક્ષં જપેત્ । લક્ષજપસમાપ્તિપર્યન્તં
દુગ્ધાહાર એવ સ્યાત્ । તેન સર્વેષામપિ પાપાનાં ક્ષયઃ સ્યાત્ । કાકથા
પ્રયોગસિદ્ધિ પ્રતિબન્ધક પાપક્ષયસ્ય ઇતો
વિદ્યાસિદ્ધ્યભાવેષ્ટચત્વારિંશલ્લક્ષજપસ્તથા ઇત્થં સાધિતવિદ્યઃ
પ્રયોગાનાચરેત્ ॥ તત્રાદૌ કામપઞ્ચયન્ત્રપ્રયોગોયથા ॥ હ્રીં ક્લીં ઐં હું સ્ત્રીં
ઇતિ પઞ્ચકામમન્ત્રાઃ તત્રહકારરકાર કકારલકારા ઐકારવકાર
સકારતકારાશ્ચેત્પષ્ઠા ચ પુનરુક્તવર્ણાઃ તેષુ પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરયોગે
હહાહિહીત્યેવ માદયઃ પર્યવસન્તાઃ ॥ સ્વરેષોડશસ્વરયોગેતુ અ આ ઇ ઈ ઉ ઊ ઇત્યેવ
માદયઃ પર્યવસ્યન્તિ ॥ પૂર્વ ષટ્કોણં નિર્માય તદ્વહિર્વૃત્તરે સ્વાત્રયેણ વીથી
દ્વયે સમ્પાદ્ય તત્ર કર્ણિકાયાં માયાબીજમાલિખ્ય તન્મધ્યભાગે પઙ્ક્તિત્રયં
પરિકલ્પ્ય પ્રથમપઙ્ક્તૌ દેવદત્તસ્યેત્યાદિરૂપં ષષ્પન્તં
પ્. ૮૨અ)
સાધકનામ । સર્વાધઃ પઙ્ક્તૌ યજ્ઞદન્તમિત્યાદિરૂપં દ્વિતીયાન્તં
સાધ્યનામં મધ્યમપઙ્ક્તૌ વશંકુરુ કુર્વિત્યાદિ રૂપં કર્મપદ વિવક્ષિતં
લિખિત્વા ષટ્કોણસ્યાધસ્તનકોણત્રયં વિન્દુયુક્તં તદેવ કર્ણિકાસ્વિતં
વીજમાલિખ્ય પુનસ્તદેવવીજં વિન્દુમપહાય વિસર્ગયુક્તં કૃપ્ત્વા ઊર્ધ્વભાગગત
કોણત્રયેલિખેત્ । તતો વિસર્ગ યુક્તા હઃ હાઃ હિઃ હીઃ હુઃ હૂઃ હૃઃ હૄ. હૢઃ હૣઃ હેઃ
હૈઃ હોઃ હૌઃ હઃ હઃ ઇત્યાદિ પૂર્વોક્તાક્ષરચુતુષ્ક વિકૃત
ચતુઃષષ્ટક્ષરાણ્યાભ્યન્તરવીથ્યામાલિખ્ય । ઐકારાદિ ચતુષ્કીય
વિકૃતાક્ષરવણાન્ અઃ આઃ ઇઃ ઈઃ ઇત્યાદિક પઃ પાઃ વિઃ વીઃ સ્રુઃ વુઃ ઌઃ ૡઃ ચેઃ
ચૈઃ ચોઃ ચૌઃ ચંઃ ચઃ ઇત્યાદિ સઃ સાઃ ઇત્યાદિ તઃ તાઃ તિઃ તીઃ ઇત્યાદિ તતઃ સ વિસર્ગ
ચતુઃષષ્ટ્યક્ષરાણિ વાહ્યવીથ્યાં લિખેદિતિ પ્રથમં યન્ત્રં । અત્રૈવ
માયાવીજસ્થાને કામબીજં લિખિત્વોક્તઃ સર્વોપિવિધિર્યદ્યનુષ્ઠીયતે તદા દ્વિતીયમ્ ॥
અથ માયાવીજસ્થાને વાગ્ભવવીજં લિખ્યતે પરસ્તુ વિધિઃ પૂર્વોક્ત એવ તદા તૃતીયં
યન્ત્રમ્ ॥ અથ માયાસ્થાને બ્લૂમિતિ લિખ્યતે શેષં સર્વં પૂર્વવત્ તદા ચતુર્થં
યન્ત્રમ્ । અથ માયાસ્થાને વધૂબીજમભિલિખ્યતે તદપરં સર્વં
પૂર્વવત્તદાપઞ્ચમં યન્ત્રમ્ ॥ એતાનિ પઞ્ચયન્ત્રાણિ ક્રમેણ કામરાજ મન્મથ
કન્દર્પ મકરકેતન મનોભવ નામક કામમન્ત્ર ઘટિત સ કર્ણિક ષટ્કોણકત્વેન
પ્. ૮૨બ્)
તત્તત્કામયન્ત્રાણીત્યુચ્યતે । એતેષાં ભાલમુખ હૃદય નાભિમૂલાધારેષુ
ક્રમેણ ન્યાસં કૃત્વા । મૂલાધારાદિ લલાટાન્તપઞ્ચસ્થાનેષુ પૂર્વોક્ત
સ્વસ્વમન્ત્રસહિતાનાં મદનોન્માદનોદ્દીપન મોહન શોષણાભિધાનાનાં
પઞ્ચવાણાનાં ન્યાસમાત્રાદપિ સર્વાઙ્ગનાનાં મોહકસ્તૃપ્તિકરશ્ચ ભવતિ
॥ ષષ્ઠં યન્ત્રં યથા પૂર્વોક્તસ્યૈવ ષટ્કોણસ્ય વિશાલકર્ણિકાયાં કામબીજં
લિખિત્વા તદન્તર્માયાબીજં તસ્યાપ્યન્તઃ સાધ્યસાધકાદિનામલિખિત્વા
કર્ણિકાયામેવ તદ્વીજદ્વયસ્ય વહિર્ભાગે તદ્વીજદ્વયમન્તઃસ્થીકૃત્ય ઈશાનાગ્નેય
પશ્ચિમકોણક પશ્ચિમાધઃ પુચ્છક વાગ્ભવઃ નૈરૃત્યવાયવ્ય પૂર્વકોણક
પૂર્વાધ પુચ્છક વાગ્ભવયોઃ પુટનેન ષટ્કોણમપરં નિર્માય
એતદીય ષટ્કોણેષુ પ્લૂમિતિ ચતુર્થકામબીજમાવૃત્યાલિખિત્વા । દ્વિતીયવીજેન
કામબીજરૂપેણ અધ ઊર્ધ્વાધો દેશયોઃ ક્રમેણ બિન્દુ વિસર્ગાભ્યાં
યુક્તેન ષટ્કોણા ષડાવૃત્યાસંપૂર્ય । પૂર્વવદ્વીથીદ્વયં પઞ્ચમકામબીજેન
સ્ત્રીમિત્યેવં રૂપેણવેષ્ટયેત્ । ન તૂક્તવર્ણૈરિતિ । સપ્તમયન્ત્રં યથા
પૂર્વોક્તવીથીદ્વયતઃ પુનર્વહિર્વૃત્તદ્વયં કૃત્વા પૂર્વવિન્યસ્તવૃત્ત સાહાયયેન
વીથીદ્વયં નિર્માય તદુભયં ચતુઃષષ્ઠિ સંખ્ય પૂર્વોક્ત વિકૃતાક્ષરૈઃ
પૂરયિત્વા શેષં ષષ્ઠયન્ત્રવદેવ કુર્યાત્ ॥ અષ્ટમયન્ત્રં યથા પૂર્વોક્તં
પ્. ૮૩અ)
સપ્તમયન્ત્રેતિ કર્તવ્યતાં સર્વમપ્યનુષ્ઠાય । એકં વૃત્તં સર્વતો વહિરપરં
કૃત્વા પૂર્વવૃત્તસાહાયયેન વીથીમન્યાં સમ્પાદ્યતાં માતૃકયા શુદ્ધ્યા
વેષ્ટયેદિતિ ॥ એતૈશ્ચયન્ત્રૈઃ સર્વૈરપિ પ્રત્યેકં ધારણપૂજનાદિભિરૂપાયૈઃ
સર્વકાર્યસિદ્ધિર્ભવતિ । વશીકરણીયં મનુજમુક્તાન્યતમયન્ત્રમધ્યગતં
સ્વકીય મૂલાધારહૃદયમૂર્દ્ધ્વગત તેજસ્ત્રય વ્યાપ્તં ચ ધ્યાત્વા ।
પૂર્વોક્તાષ્ટાવિંશત્ત્યુત્તરૈકશતવિકૃતાક્ષરાણિ પઞ્ચસંખ્યા વિકૃતાક્ષરાણિ ચ
જપતઃ સાધકસ્ય સ સાધ્યો યાવજ્જીવં વશગઃસ્યાદિત્યેકઃ પ્રયોગઃ ॥
ઉક્તાષ્ટમયન્ત્રમધ્યે ગતં જપાકુસુમમિવારક્તં મન્ત્રવર્ણતેજઃ
કિરણૈર્વ્યાપ્તં સ્વતેજ સાપિ વ્યાપ્તં સ્વસાધ્યં ભાવયન્નેવ યો ખિલા
નિવિકૃતાક્ષરાણિ પઞ્ચકામબીજાનિ ચ જપેન્નસ્ય વશમાપન્ના નૃપતિ
વનિતાટ્યોધનાનિ સર્વાણિ પ્રાણાનપિદદ્યુરિતિદ્વિતીયઃ ॥ અષ્ટમયન્ત્રે કલશં
સ્થાપયિત્વા । તત્ર પૂર્વવત્ સર્વમઙ્ગલાચક્ર ચિન્તનાદિતદુદ્વાસનાન્તકર્મકૃત્વા ।
તત્ર કલશે પુનર્દેવ્યા વાહનાદિ પૂર્વકં પ્રસ્તુત દેવીમભ્યર્ચ્ય । તજ્જલં
સહસ્રાદિ સંખ્યયા પ્રસ્તુત વિદ્યયાભિમન્ત્ર્ય । દત્ત દક્ષિણં યમભિષિઞ્ચેત્સોયં
દુર્ભગત્વરોગદારિદ્ર્યૈર્નિમુક્તઃ સ્યાદિતિ તૃતીયઃ ॥
રક્તચન્દનસિન્દૂરગૈરિકદરદાન્યતમ વસ્તુભિરુક્તાષ્ટયન્ત્રાન્યતમયન્ત્રં
ભૂમિફલક શિલાન્યતમસ્થાને લિખિત્વા । મધ્યસ્થબીજં સર્વં પ્રસ્તુતમન્ત્રેણ
વેષ્ટનીયમિતિ લિખને
પ્. ૮૩બ્)
વિશેષમનુસૃત્ય । સિદ્ધે યન્ત્રે આવાહનં પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિ પૂર્વકમભ્યર્ચ્ય ।
તદગ્રે જપતઃ સાધકસ્ય પૂર્વજન્માર્જિતપાપક્ષયઃ એતજ્જન્મનિ અનિન્દિત
સકલજનસ્પૃહણીય લક્ષ્મીલાભ પૂર્વકસુખવૃદ્ધિઃ સ્યાદિતિ ચતુર્થઃ ॥ યસ્યૈવ
વશીકરણમુદ્દેશ્યં તસ્યનામ મધ્યબીજાન્તલેખ્યં । કુઙ્કુમમય એવ ગન્ધઃ
રક્તાન્યેવ પુષ્પાણિ કદલીફલદુગ્ધશર્કરાપાયસગુડાનાં નૈવેદ્યં
મણ્ડલાવધિપઞ્ચર્વિશતિદિનાન્તં સપ્તદિનાન્તં વા કાર્યસ્ય ગુરુતરત્વ ગુરુત્વ
લઘુત્વાન્યવેક્ષ્યકાલોવ્યવસ્થાપ્યઃ ॥ ષષ્ઠયન્ત્રે ષટ્કોણ કર્ણિકાલિખિત
માયાબીજ કામબીજાત્મકં બીજદ્વયં મન્તર્વહિર્ભાવયન્તં
પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યયાભિવેષ્ય શેષં પૂર્વવન્નિર્માય । એતદ્યન્ત્રમધ્યગતં
સાધ્યં મૂલાધારાદિ બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તં સુષુમ્ણામાર્ગેણ
ગમનાગમનાનિકુર્વન્તં ભાવયેન્નેન સસાધ્યો વશી ભવતીતિ પઞ્ચમઃ
પ્રયોગઃ ॥ ઇતિ કામયન્ત્રપ્રયોગઃ ॥ અથ કામેશ્વરીયન્ત્ર પ્રયોગઃ ॥ એતદ્વિદ્યાયાઃ

સર્વેષ્યેકોનવિંશતિર્વર્ણાઃ તત્ર દ્વાદશસ્વર સકાર કકારલકાર હકાર નકાર
તકાર પકાર મકાર દકાર વકારાત્મક દ્વાદશવર્ણાઃ અનાવૃત્તાઃ
પરેકકારલકાર તકારદ્વય મકાર દકારદ્વયરૂપાઃ સપ્તવર્ણાઃ પુનરાવૃત્તાઃ
તત્રાનાવૃત્તદ્વાદશવર્ણેષુ પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરયોગે અ આ ઇ ઈ ઇત્યાદિ
પ્રથમ ષોડશકં સપ્તાસિસી
પ્. ૮૪અ)
ઇત્યાદિકં દ્વિતીય ષોડશકં । ક કા કિ કી ઇત્યાદિ તૃતીય ષોડશકં ॥ લ લા લિ લી
ઇત્યાદિકં ચતુર્થ ષોડશકં હ હા હિ હીત્યાદિ પઞ્ચમ ષોડશકં ।
અનયારી ષોડશકં દ્વાદશસંખ્યં ભવતીતિ સર્વેપિ વર્ણા
મન્ત્રસમ્બન્ધિનોદ્વિનવત્યુત્તરૈકશતં ૧૯૨ ભવન્તિ તૈર્વર્ણૈર્દ્વાત્રિંશન્મિતાનિ
યન્ત્રાણિ સિદ્ધ્યન્તિ ॥ તત્પ્રકારો યથા । પૂર્વં ષટ્કોણં તદ્વહિઃ સાન્તરાલં
વૃત્તદ્વયં કૃત્વા કર્ણિકાયાં માયાબીજં તદન્તઃ સાધ્યસાધક
કમારાયાલિખ્ય । ષટ્સુકોણેષુ પ્રત્યેકમેકૈકાક્ષરં વિકૃતાક્ષર સમ્બન્ધિ
પ્રથમતઃ ક્રમેણ અ આ ઇ ઈ ઉ ઊ ઇત્યેવં રૂપમાલિખ્ય ॥ વીથીં માતૃકાક્ષરૈઃ
પૂરયેત્ ઇદં પ્રાથમિકં યન્ત્રં તદુત્તરાક્ષરષટ્કં
પૂર્વાક્ષરસ્થાને ષટ્કોણેષુ લિખિત્વા શેષં પૂર્વવદ્યદિ ક્રિયતે તદા દ્વિતીયં
અથોક્તાક્ષરસ્થાને ઓ ઔ અં અઃ સ સા ઇત્યક્ષર ષટ્કં લિખ્યતે તદા તૃતીયં ।
અનયારીત્યોત્તરોત્તરષડક્ષરીલિખને સર્વોપિ વિકૃતવર્ણાહ્ પૂર્ણાભવન્તિ ।
દ્વાત્રિશત્સંખ્યાનિ ચ યન્ત્રાણિ સિદ્ધ્યન્તિ । તત્ર પ્રથમયન્ત્રતઃ સુવર્ણલાભઃ
દ્વિતીયતો ભૂષણાવાપ્તિઃ તૃતીયતઃ કન્યાલાભઃ ચતુર્થયન્ત્રતો ભૂપતીનાં
દ્વષણોચ્ચાટનાદિસિદ્ધિઃ પઞ્ચમતોશ્વાદિ વાહનં લાભઃ ષષ્ઠતઃ સ્ત્રીવશ્યતા
સપ્તમતો ગૃહલાભઃ અષ્ટમતો ધેનુલાભઃ નવમતો ભૂપતીનાં વશ્યતા
દશમયન્ત્રતો ગજતુરગાણાં વશીભાવઃ
પ્. ૮૪બ્)
એકાદશતો યુદ્ધેષુ જયઃ દ્વાદશતો વા દેષુ ઋણભૂમ્યાદિ વ્યવહારેષુ
પણમકૃત્વા કૃત્વા વા પ્રવૃત્તેષ્વત એવ દ્વિવિધેષ્વપિદ્યૂતેષુ જયરૂપે ક્ષિતપ્રાપ્તિઃ
ત્રયોદશતમયન્ત્રેણ શત્રુવિનાશઃ ગજતુરગખરોષ્ટ્રનરગોમૃગપક્ષિ
ભુજઙ્ગમેષ મહિષગો નિવહતિ વાસ સ્થાન ભૂતવ્રજાનાં ચ
દ્વાદશસંખ્યાનાંનાશઃ ચતુર્દશતમેન યન્ત્રેણ વૃષ્ટિઃ પઞ્ચદશસંખ્યેન
યન્ત્રેણ રિપુ સમ્બન્ધિનાં ક્રોધ શત્રુમારણોદ્યોગગમનવચન મૂત્ર પુરીષોત્
સર્ગાણાં સ્તમ્ભનં ભવતિ । વ્યાઘ્ર સર્પ ગજમહિષાદીનાં યેષાં સ્તમ્ભનં
વિવક્ષિતં તત્સજાતીયસ્ય ત્વચિત ઇક્તેન **(?) ઋ ૠ ઌ ૡ ઇત્યેવં રૂપ ષટ્વર્ણ
સમ્બદ્ધ ષટ્કોણકયન્ત્રમાલિખ્ય તત્તન્માર્ગે સ્થાપિતં મણ્ડલાન્મા
સમાત્રાત્સપ્રવાસરતો વા તત્તદ્વિવક્ષિતસ્તમ્ભનક વ્યાઘ્રાદેઃ સ્તમ્ભનં
કુર્યાદિતિ પઞ્ચદશ યન્ત્રસ્ય પ્રયોગન્નરમ્ ॥ ષોડશેન યન્ત્રેણરેરૈરોરૈરંરઃ
ઇતિ ષટ્વર્ણયુક્તષટ્કોણકેન ભૂતપ્રેતાદિ વાધા નિવૃત્તિઃ સપ્તદશ યન્ત્રેણ
બૂમિતલેનિસ્વાતેન તત્રસ્થિતાનાં સર્વેષામ પિત્રાણિનાં રક્ષા ભવતિ ।
અષ્ટાદશૈકોનવિંશતિ યન્ત્રયોઃ પલાશાદિ નિર્મિત ફલકદ્વયે લિખિત્વા ભૂમૌ
નિખનનાત્તદ્ભૂમિગતશસ્યનાશ્યઃ ભૂરુહસ્થાને
નિખનનાત્તદ્ભૂરુહાણાંનાશઃ તદ્દેશનાશમુદ્દિશ્ય તત્ર
નિખનનાદ્ભૂપતિદ્વય કલહાત્તદ્દેશનાશઃ સ્યાત્ ।
પ્. ૮૫અ)
વિંશતિતમયન્ત્રેણ નૃપતિદ્વયસન્ધિદેશોનિખાતેન સ્વલ્પકાલત એવ ભૂભુજાં
પરસ્પરં વિરોધઃ સ્યાત્ । એકવિંશતિ સંખ્ય યન્ત્રેણ વૈરીણાં યોગઃ દ્વાવિંશતિ
સંક્યેન ગવામ્ । ત્રયોવિંશેન ગજાનાં । ચતુર્વિંશેન હયાનાં પઞ્ચવિંશેન
નૃપાણાં ષડ્વિંશેન નૃપામાત્યાનાં રોગો ભવતિ ।
સપ્તવિંશતિતમયન્ત્રોપાસનાદ્વૈર્યાદિ ષટ્કરોગનાશઃ
અષ્ટાવિંશતિતમયન્ત્રાત્સ્વાઙ્ગે ધારિતાત્ કિં વા સ્વાવાસસ્થાને ખાનિતાત્ કિં વા
સ્વનિકટસ્થ વૃક્ષવદ્ધાત્તડાગકૂપવાપ્યાદિષુ
નિક્ષેપિતાદ્વાષરકૃતકૃત્યાનાશઃ એકોનત્રિંશત્સંખ્યયન્ત્રેણ
મૂકોપિસ્વીયોવાગ્મી ભવતિ । ત્રિંશત્તમયન્ત્રેણ વૈરિણાં વાક્ સ્તમ્ભઃ
એકત્રિંશત્તમયન્ત્રેણ ગજાનાં હયાનાં ચરલા દ્વાત્રિંશત્તમયન્ત્રેણ
સમુદ્રગતનૌકાનાં વાતાદ્યુપદ્રવપરિહારપૂર્વકં પારગમનં સ્યાત્ । સ્વલ્પે
નૈવ તુ કષ્ટેન મહત્તર ફલોદય કથં સ્યાદિતિ નાશઙ્કમ
મણિમન્ત્રુષધાદીનામચિન્ત્યમહિમત્વત ઇતિ સંક્ષેપઃ ॥ ઇતિ કામેશ્વરી
નિત્યાપ્રયોગાઃ ॥ અધભગમાલિની નિત્યા પ્રસ્તૂયતે ॥ દીક્ષાવિધિરુક્તપ્રાય એવેતિ
નિત્યપૂજાદિકા પ્રયોગાન્તાઃ પદાર્થા એવાભિધેયાઃ પ્રથમત આસન ચતુષ્ક
વિદ્યાભિરાસને ઉપવિશ્ય વિદ્યયા આચમ્ય ગુરું પ્રણમ્ય તદાજ્ઞાં ગૃહીત્વા પૂજા
ચક્રોદ્ધારપૂર્વકં ભગમાલિની નિત્યામર્ચયેત્
@@@@
પ્. ૮૫બ્)
તત્પ્રકારો યથા ક્વચિત્ સમમસૃણાહસ્તપ્રમાણાભૂમૌ ચતુરસ્રં કૃત્વા
તદન્નશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકમપરં ચતુરસ્રં કૃત્વા તસ્ય પશ્ચિમભાગે
શાખાદ્વયોપેતં દ્વારમેકં કૃત્વા તદન્તરાભ્યન્તરરેખાસ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયા
વૃત્તમેકં કૃત્વા તદન્તદ્વ્યઙ્ગુલાન્તરાલકમપરંવૃત્તં નિર્માય
તદ્વૃત્તદ્વયાન્તરાલવીથ્યાં પઞ્ચદલં કમલં નિર્માય તત્કર્ણિકાયામ્
એકાઙ્ગુલાન્તરાલકમેકમપરંવૃત્તં કૃત્વા । તત્કર્ણિકાવૃત્તે
તદ્વૃત્તયોરન્તરાલવીથ્યાં કર્ણિકાવૃત્ત સ્પૃષ્ટાગ્રભાગકં સ્વાભિમુખં
ત્રિકોણકં કૃત્વા । એતત્ ત્રિકોણાસ્યરેખાત્રયં પ્રત્યેકં ચતુવિંશતિધા વિભજ્ય ।
તદ્વિભાગાન્તદેશેષુ ત્રયોવિંશતિ ચિહ્નાનિ કૃત્વા
તદેકાંશમાનમભ્યન્તરેભિતસ્યક્ત્વા સ્વાભિમુખત્રિકોણાન્તરં કૃત્વા ।
તદેખાત્રયમપિ પ્રત્યેકં દ્વાવિંશતિધા વિભજ્ય । તદેકાંશમાનમભિતસ્યક્ત્વા
એકવિંશતિ ચિહ્નાનિ કુર્યાત્ । તતશ્ચ
વાહ્યત્રિકોણીયપ્રથમચિહ્નાદાભ્યન્તરત્રિકોણારેખાગ્રાન્તં
પ્રથમાંતિર્યગ્રેખાં નિયાત્ય । પુનસ્તદેવ પ્રાથમિક બાહ્યચિહ્નમારભ્ય
આભ્યન્તરપ્રથમચિહ્નાન્તં દ્વિતીયાં નિપાત્ય તત આભ્યન્તર પ્રથમચિહ્નાદ્વાહ્ય
દ્વિતીય ચિહ્નાન્તંન્ ત્રિતીયામિતિ ક્રમેણ ચિહ્નાદ્વાહ્યાદાભ્યન્તરચિહ્નં
યાવદિતીરીત્યા એકવિંશતિતનાધસ્તનચિહ્નાન્તં દ્વિચત્વારિંશદ્રેખાનિપાત્ય । તતો
ધસ્તનૈક વિંશતિતમચિહ્નાદ્વાહ્યગતદ્વાવિંશતિતમચિહ્નાન્નમેકામિત
એવાભ્યન્તરત્રિકોણાગ્રાન્તમપરામિતએવાગ્રતો
પ્. ૮૬અ)
કોણાગ્રાન્તમપરામિત એવાગ્રતો વાહ્યચરમચિહ્નાન્તમપરાં રેખાં કૃત્વા
પઞ્ચચત્વારિંશદ્રેખાઃ સમ્પાત્ય ચતુશ્ચત્વારિંશત્ત્રિકોણાનિ સમ્પાદયેત્ ।
એવંવિધેઃ પાર્શ્વદ્વયેપિકરણે સમ્ભૂય । દ્વાત્રિંશદુત્તરૈકશતસંખ્યાનિ
વાહ્યાભ્યન્તરાગ્રાણિ ત્રિકોણાનિ સમ્પન્નાનિ । કોણત્રયગતં ચૈકૈક ત્રિકોણમિતિ
સમ્ભૂય । પઞ્ચત્રિંશદુત્તરૈકશતં ત્રિકોણાનિ પર્યવસિતાનિ ।
તતશ્ચાન્તસ્ત્રિકોણરેખાસ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયાવૃત્તમપરાં નિર્માય । તદન્તરમપિ
પૂર્વવૃત્ત વ્યાસપઞ્ચમીશાંતરાલેવૃત્તાન્તરં લિખિત્વા । એતયોવૃત્તયોર્મધ્યે
બાહ્યવૃત્તે સમાનાન્તરાલાનિ દશચિહ્નાનિવિધાય । એવમન્તર્વૃત્તેપિ યથા
વહિશ્ચિહ્નાન્તશ્ચિહ્નયોર્મિલનેન તિર્યગ્રેખાઃ સિધ્યન્તિ તથાસ્થાને દશચિહ્નાનિ કૃત્વા
। બાયાદાભ્યન્તર ચિહ્નમાભ્યન્તરચિહ્નાદ્વાહ્યચિહ્નં યાવદિતિ ગોમૂત્ર ક્રમેણ
વિંઽઽઅસ્તિતિર્યગ્રેખાભિવિંશતિ ત્રિકોણાનિ કુર્યાદિતિ । પ્રસ્તુતનિત્યયાં વાગ્ભવેન વા
પ્રાણાનાયમ્ય ષોડશાક્ષર મન્ત્રેણ પૂજાપૂર્વાઙ્ગ વલિં દત્વા । સ્વશિરસિ
નવાપિનાથાન્ સ્વગુરુ ક્રમેણ તત્તન્મન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય નાથસ્તોત્રં પઠિત્વા
તદાજ્ઞાં ગૃહીત્વા પૂજામારભેત સ્વનાથં પ્રસ્તુત નિત્યારૂપં સ્વાત્માનં
સ્વનાશ્રાભિન્નં વિભાવ્ય । તત્તદ્વર્ષેભેદનિયમિતદેશકાલાદિ
સમસ્તગુપ્તપ્રકટસિદ્ધયોગિનિચક્રાન્તાષ્ટત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય ।
યન્ત્રસ્વાત્મનોર્મધ્યેસાધારમર્ઘ્યપાત્રં
પ્. ૮૬બ્)
ગોરોચન્પ્રદિપઞ્ચકયુક્તજલપૂર્ણં સંસ્થાપ્ય કુલસુન્દરીબીજત્રયેણ વહ્નિ
સૂર્યચન્દ્રરૂપ તેજસ્વગ્રરૂપતયાધારાદિત્રિકં ભાવયિત્વા । પૃથિવ્યાદિ
પઞ્ચભૂતાત્મકતયા ગોરોચનાદિ પઞ્ચકં ભાવયિત્વા । તજ્જલ

પ્રસ્તુતનિત્યાચક્રયોરૈક્યં વિભાવ્ય પ્રસ્તુતનિત્યાતોનતિરિક્તત્વેન ધ્યાતજલં
પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યયા દશવારમભિમન્ત્ર્ય પૂજયિત્વાવા । વક્ષ્યમાણૈ
તદ્વિદ્યા ષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ ષડઙ્ગદેવતાશ્ચ તત્ર સમ્પૂજ્ય । તદુદકેન સ્વાત્માનં
પાદ્યાર્ઘ્યાચમનસ્નાનીયજલાનિ ભિન્નભિન્નપાત્રસ્થાનિ
નિત્યામાન્યપાત્રસ્યોત્તરોત્તરભાગે સ્થાપિતાનિ ચ સમ્પ્રોક્ષ્ય ગન્ધપુષ્પાદિકમપિ
સ્વદક્ષિણભાગે સ્થાપિતં સંપ્રોક્ષ્ય
પુનર્વિદ્યાઘટકવાગ્ભવબીજેનપ્રાણાનાયમ્ય હસ્તેન સ
તિલપુષ્પાક્ષતજલમુપાદાય દેઽસકાલગોત્રરાશિનામકામનાન્તમુત્કીર્ત્ય
શ્રીભગમાલિનીનિત્યાપ્રીતયે યથા બુદ્ધિનિયોગં વિધિના
શ્રીભગમાલિનીનિત્યાપૂજનં કરિષ્ય ઇતિ સંકલ્પ્યઃ કાર્યઃ તતો
માતૃકા ષડઙ્ગન્યાસાન્તે પ્રસ્તુતવિદ્યાઘટક વાગ્ભવપુર્વક
તત્તન્માતૃકાવર્ણૈસ્તત્તન્માતૃકાસ્થાનેષુન્યાસં કૃત્વા । ઐં હૃદયાયનમઃ
ભગભુગેશિરસે સ્વાહા । ભગિનિશિખાયૈ વષટ્ । ભગોદરિકવચાય હું । ભગાવહે
નેત્રાય વૌષટ્ । ભગમાલે અસ્ત્રાય ફડિતિ મન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ
પ્. ૮૭અ)
હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય । ઐં ભગભુગે । ભગિનિ । ભગોદરિ । ભગમાલે । ભગાવહે ।
ભગગુહ્યે । ભગયોનિ । ભગનિપાતી । સર્વભગવશંકરિ । ભગરૂપે । નિત્યક્લિન્ને ।
ભગસ્વરૂપે । સર્વાણિ ભગાનિ મેહ્યાનય । વરદે રેતે સુરેતે । ભગક્લિન્ને । ક્લિન્નદ્રવે ।
ક્લેદય । દ્રાવય । અમોઘે । ભગવિચ્ચે । ક્ષુભ । ક્ષોભય સર્વસત્વાન્ભગેશ્વરિ ઐં
બ્લૂં અંબ્લૂં ભેંબ્લૂં હેં બ્લૂં હેં ક્લિન્ને । સર્વાણિ ભગાનિમેવશમાનય ।
સ્ત્રીંહ્રે હ્રીં ઇતિ પઞ્ચત્રિંશદુત્તરૈકશતવર્ણક સમ્પૂર્ણમૂલમન્ત્રેણત્રેધા
વ્યાઅકન્યાસં વિધાય । ત્રિખણ્ડા મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકમઞ્જલિગૃહીતપુષ્પેષુ
મૂલાધારાદિ બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તવિભાવિત પ્રસ્તુત
વિદ્યાતેજોવહન્નાસારન્ધ્રમાર્ગેણ સંક્રાન્તં વિભાવ્ય । તત્પુષ્પાઞ્જલિ
પ્રક્ષેપણેસકર્ણિકાન્તર્ગતવિન્દુમધ્યે સંક્રાન્તં વિભાવ્ય । પૂર્વવત્
સર્વવિદ્યાન્તે ભોભગમાલિનીનીત્યે ઇહ ચક્રે આવાહિતાભવેત્યાવાહ્ય । તત્તેજઃ
કિરણાનિતસ્તતો વક્ષ્યમાણસ્થાનેષુ પ્રસૃતાં
સ્તત્તદાવરણદેવતાનાથાયુધદેવતારૂપતયા પરિણતાન્વિભાવ્ય । તત્તેજો
વક્ષ્યમાણ ધ્યાનોક્ત પ્રકારેણ પરિણતં ધ્યાયેત્ ॥ ધ્યાનપ્રકારો યથા ।
અરુણામરુણાકલ્પાં સુન્દરીસુસ્મિતાનનામ્ । ત્રિનેત્રાં વાહુભિઃ ષડ્ભિરૂપેતાં
કમલાસનામ્ । કહ્લારપાશપુરાડ્નેક્ષુકોદણ્ડાન્વામવાહુભિઃ દધાનાં
દક્ષિણૈઃ પદ્મમઙ્કુશં પદ્મસાયકાન્ ।
પ્. ૮૭બ્)
તથા વિદ્યાભિઃ પરિતો વૃતાં શક્તિગણૈસ્તુતૈઃ અક્ષરોત્થાભિરન્યાભિઃ
સ્મરોન્મા*(?)મદાત્મભિરિતિ ॥ તતો વિદ્યાન્તે ભો ભગમાલિનીનિત્યે ઇહચક્રે સ્થાપિતા
ભવ । સમ્પૂર્ણવિદ્યાન્તે ભો ભગમાલિનીનિત્યે ઇહચક્રે સન્નિવદ્ધાભવ ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાન્તે ભો ભગમાલિની નિત્યે ઇહચક્રે અવગુણ્ઠિતાભવ ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાન્તે ભો ભગમાલિનીનિત્યે ઇહચક્રે સન્નિધાપિતા ભવેતિ
તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં સંપ્રાર્થ્ય । પ્રાણપ્રતિષ્ઠા મન્ત્રસ્ય
કરાઙ્ગન્યાસૌ વિધાય । અમુષ્યા ભગમાલિની નિત્યાયાઃ પ્રાણા ઇહચક્રે પ્રાણા
ઇત્યાદિરૂપ પ્રાણપ્રતિષ્ઠામન્ત્રેણ પ્રાણાત્પ્રતિષ્ઠાપ્ય । દ્વાદશોપચારૈઃ
પૂજાંવિદધ્યાત્ । તન્મન્ત્રા યથા । વાગ્ભવીજસ્ય કેવલસ્યાન્તે ભગમાલિની નિત્યાયૈ
પાદ્યં કલ્પયામીતિ સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન પાદ્યમુત્સૃજ્ય । વાગ્ભવવીજેનૈવ
પૂર્ણવિદ્યાસ્થાનાભિષિક્તેન પદયોર્નિવેદયેત્ । એવમેવ પાદ્યપદસ્થાનપ્રક્ષિપ્ત
તત્તદુપચાર સમર્પ્યકાર્ધ્યાદિપદકોક્તમન્ત્રેણ
તામ્બૂલાન્તદ્વાદશોપચારાનુત્સૃજ્ય યથોચિતસ્થાનેષુ નિવેદયેત્ ।
તતસ્ત્રયોદશોપચારઃ તત્પ્રકારો યથા । દેવ્યાઃ પૃષ્ઠભાગે
દેવીપૃષ્ઠનિકટદેશાદિ હ્રીં શ્રીં પ્રકાશાનન્દશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદિતત્તન્મન્ત્રૈઃ
પ્રકાશવિમર્શાનન્દશ્રીજ્ઞાનશ્રીસત્યશ્રીપૂર્ણસ્વભાવપ્રતિભસુભગ-
સંજ્ઞકાન્નવનાથાન્ સમ્પૂજ્ય ।
પ્. ૮૮અ)
દ્વારદક્ષિણપાર્શ્વે । ઐંરાગશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । દ્વારવામપાર્શ્વે
ઐંદ્વેષશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ તદ્વયમભ્યર્ચ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાયાઃ
પઞ્ચત્રિંશદુત્તરૈકશતાક્ષર્યા અન્તર્ભગમાલિની નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । ઐં એતે ભગમાલિની નિત્યાપ્રથમાવરણદેવતે
પૂજાંગૃહ્ણત ઇતિ તત્પૂજામર્પયેત્ । તતઃ પઞ્ચદલેષ્વગ્રદલમારભ્ય ઐં ઐં
હૃદયાયનમઃ હૃદયશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । ઐં ભગભુગેશિરસે સ્વાહા ।
શિરઃ શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । ઐ ભગિનિ શિકાયૈ વષટ્ । શિખાશક્તિપાદુકાં
પૂજયામિ । ઐં ભગોદરિ કવચાય હું । કવચશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । ઐં
ભગમાલે નેત્રાયવૌષટ્ । નેત્રશ્ક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
ઐં ભગમાલિનીનિત્યાદ્વિતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા
તત્પૂજામર્પયેત્ । તતશ્ચ યોનિદ્વયમધ્યસ્થ ત્રિકોણેષ્વગ્રાદિકાઽપ્રાદક્ષિણ્યેન ઐં
ઐં રૂપિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । ૧ ઐં ભરૂપિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ
૨ ઐગરૂપિણી૦ ૩ ઐં ભુરુપિણી૦ ૪ ઐંગેરૂપિણી૦ ૫ ઐં ભરૂપિણી૦ ૬ ઐંગિરૂપિણી૦

ઐંનિરૂપિણી૦ ૮ ઐં ભરૂ૦ ૯ ઐંગોરૂ૦ ૧૦ ઐંદરૂ૦ ૧૧ ઐંરિરૂ૦ ૧૨ ઐંભરૂ૦

ઐંગરૂ૦ ૧૪ ઐંભારૂ૦ ૧૫ ઐંલેરૂ૦ ૧૬ ઐંભંરૂ૦ ૧૭ ઐંગારૂ૦ ૧૮ ઐંવરૂ૦

ઐંહેરૂ૦ ૨૦ ઐંભરૂ૦ ૨૧ ઐંગરૂ૦ ૨૨ ઐંગુરૂ૦ ૨૩ ઐંહ્યેરૂ૦ ૨૪ ઐંભરૂ૦

ઐંગરૂ૦

પ્. ૮૮બ્)
ઐંયોરૂ૦ ૨૭ ઐંનિરૂ૦ ૨૮ ઐંભરૂ૦ ૨૯ ઐંગરૂ૦ ૩૦ ઐંપારૂ૦ ૩૨ ઐંતિરૂ૦

ઐંનિરૂ૦ ૩૪ ઐંસરૂ૦ ૩૫ ઐંર્વરૂ૦ ૩૬ ઐંભરૂ૦ ૩૭ ઐંગરૂ૦ ૩૮ ઐંવરૂ૦

ઐંશરૂ૦ ૪૦ ઐંકરૂ૦ ૪૧ ઐંરિઊ૦ ૪૨ ઐંભરૂ૦ ૪૩ ઐંગરૂ૦ ૪૪ ઐંરૂરૂપિણી૦

ઐંપેરૂ૦ ૪૬ ઐંનિરૂ૦ ૪૭ ઐંત્યરૂ૦ ૪૮ ઐંક્લિરૂ૦ ૪૯ ઐંન્નેરૂ૦ ૫૦ ઐંમરૂ૦

ઐંગરૂ ૫૨ ઐંસ્વરૂ૦ ૫૩ ઐંરૂરૂપિણી૦ ૫૪ ઐંપેરૂ૦ ૫૫ ઐંસરૂ૦ ૫૬ ઐંર્વારૂ૦

ઐંણિરૂ૦ ૫૮ ઐંભરૂ ૫૯ ઐંગારૂ૦ ૬૦ ઐંનિરૂ૦ ૬૧ ઐંમેરૂ૦ ૬૨ ઐંહ્યારૂ૦

ઐંનરૂ૦ ૬૪ ઐંયરૂ૦ ૬૫ ઐંવરૂ૦ ૬૬ ઐંરરૂ૦ ૬૭ ઐંદેરૂ૦ ૬૮ ઐંરેરૂ૦

ઐંતેરૂ૦ ૭૦ ઐંસુરૂ૦ ૭૧ ઐંરેરૂ૦ ૭૨ ઐંતેરૂ૦ ૭૩ ઐંભરૂ૦ ૭૪ ઐંગરૂ૦

ઐંક્લિરૂ૦ ૭૬ ઐંન્નેરૂ૦ ૭૭ ઐંક્લિરૂ૦ ૭૮ ઐંન્નરૂ૦ ૭૯ ઐંદ્રરૂ૦ ૮૦ ઐંવેરૂ૦

ઐંક્લેરૂ૦ ૮૨ ઐંદરૂ૦ ૮૩ ઐંપુરૂ૦ ૮૪ ઐંદ્રારૂ૦ ૮૫ ઐંવરૂ૦ ૮૬ ઐંપરૂ૦

ઐંઅરૂ૦ ૮૮ ઐંમોરૂ૦ ૮૯ ઐંઘેરૂ૦ ૯૦ ઐંભરૂ૦ ૯૧ ઐંગરૂ૦ ૯૨ ઐંવિરૂ૦

ઐંચ્ચેરૂ૦ ૯૪ ઐંક્ષુરૂ૦ ૯૫ ઐંભરૂ૦ ૯૬ ઐંક્ષોરૂ૦ ૯૭ ઐંભરૂ૦ ૯૮ ઐંયરૂ૦

ઐંસરૂ૦ ૧૦૦ ઐંસરૂ૦ ૧૦૨ ઐંત્વારૂ૦ ૧૦૩ ઐંમો(ભ)રૂ૦ ૧૦૪ ઐંગેરૂ૦

ઐંસ્વરૂ૦ ૧૦૬ ઐંરિરૂ૦ ૧૦૭ ઐંઐંરૂ૦ ૧૦૮ ઐંક્લૂંરૂ૦ ૧૦૯ ઐંજંરૂ૦

ઐંક્લૂંરૂ૦ ૧૧૧ ઐંભેંરૂ૦ ૧૧૨ ઐંક્લૂંરૂ૦ ૧૧૩ ઐંમોંરૂ૦

ઐંબ્લૂંરૂ૦ ૧૧૫ ઐંહેરૂ૦ ૧૧૬ ઐંબ્લૂરૂ૦ ૧૧૦ ઐંહેરૂ૦ ૧૧૮ ઐંક્લિરૂ૦

ઐંન્નેરૂ૦ ૧૨૦ ઐંસરૂ૦ ૧૨૧ ઐંર્વારૂ૦ ૧૨૨ ઐંણિરૂ૦

પ્. ૮૯અ)
ઐંભરૂ૦ ૧૨૪ ઐંગારૂ૦ ૧૨૫ ઐંનિરૂ૦ ૧૨૬ ઐંમેરૂ૦ ૧૨૭ ઐંવરૂ૦ ૧૨૮ ઐંસરૂ

૧૨૯ ઐમ્મારૂ૦ ૧૩૦ ઐંનરૂ૦ ૧૩૧ ઐંપરૂ૦ ૧૩૨ ઐંસ્ત્રીરૂ૦ ૧૩૩ ઐં હરવલે (હ્રેં)
રૂપિણી શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ૧૩૪ ઐં રીં રૂપિણી શક્તીપાદુકાં પૂજયામિ ।
૧૩૫ ઇત્યેતૈમન્ત્રૈસ્તન્મન્ત્રવર્ણશક્તીઃ સંમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાન્તે ભગમાલિની
નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય । ઐં
એતાભગમાલિનીનિત્યાતૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજનંન્
પુષ્પાઞ્જલિનાસમર્પ્ય ॥ તદન્તર્ગતવૃત્તદ્વયવીથીકૃતત્રિકોણેષુ
દેવ્યગ્રત્રિકોણમારભ્ય વામાવર્ત ક્રમેણ ઐંમદનાપાદુકાં પૂજયામિ ૧ ઐં
મોહિનીપા૦ ૨ ઐંલોલાપા૦ ૩ ઐંજમ્ભિનીપા૦ ૪ ઐંઉદ્યમાપા૦ ૫ ઐંશુભાપા૦

ઐંહ્લાદિનીપા૦ ૭ ઐંદ્રાવિણીપા૦ ૮ ઐંપ્રીતિપા૦ ૯ ઐંરતિપા૦ ૧૦ ઐંરક્તાપા૦

ઐંમનોરમાપા૦ ૧૨ ઐંસર્વોન્માદાપા૦ ૧૩ ઐંસર્વસુખાપા૦ ૧૪ ઐંઅભગાપા૦

ઐંઅમિતોદ્યમાપા૦ ૧૬ ઐંઅનલ્યાપા૦ ૧૭ ઐંઅવ્યક્તવિભવાપા૦

ઐંવિવિધવિગ્રહાપા૦ ૧૯ ઐંક્ષોભવિગ્રહાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈર્મદનાદિ
વિંશતિશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । દેવ્યાવામાધરહસ્તસમીપદેશમારભ્ય
દક્ષિણાધરહસ્તસમીપપ્રદેશાન્તં વામક્રમેણ । ઐંપુણ્ડ્રેક્ષુચાપાયનમઃ
ઐંપાશાયનમઃ ઐંકહ્લારાયનમઃ ઐંપદ્માયનમઃ ઐંઅઙ્કુશાયનમઃ
ઐંપુષ્પસાપકાયનમઃ
પ્. ૮૯બ્)
ઇત્યાયુધષટ્કં સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાન્તે ભગમાલિની નિત્યાપાદુકાં
પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય । ઐં એતા ભગમાલિની નિત્યા
ચતુર્થાવરણદેવતા પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા તત્પૂજાંન્ સમર્પ્ય ।
સ્તોત્રપાઠતર્પણપ્રણામરૂપં શિષ્ટમુપચારત્રયં કૃત્વા અષ્ઠોત્તરશતં
મૂલમન્ત્રં જપ્ત્વા તદ્દશાંશેન ઘૃતાદિના પૂર્વવત્સંસ્કૃત વહ્નૌ હુત્વા
કરાઙ્ગન્યાસં સંપુટિતં યથાસ્યાત્તથા વહ્નૌ ભાવિતં તેજો દેવીચક્રરૂપે
વિન્દૌ વહ્નિતઃ સંયોજ્ય સમ્પૂર્ણમૂલેન તુ પ્રાગ્વદ્વાગ્ભવેન
પઞ્ચોપચારૈશ્ચક્રગતાં દેવીમભ્યર્ચ્ય । કુરુકુલ્લાવિદ્યયાવલિં દત્વા
કર્પૂરગર્ભાદિવર્તિભિનીરાજ્ય ક્ષમાપ્ય । સ્વાત્મન્યુદ્વાસ્યં
પૂર્વવત્ ષડઽઽણ્ગન્યાસાન્તે ગુરુસ્તોત્રં દેવ્યા દ્વાદશશ્લોકાત્મકસ્તોત્રં પઠેદિતિ
નિત્યં કર્મકુર્વતઃ સાધકસ્ય અન્યાયાસેન નરાનાર્યો નરાધિપાશ્ચ ભવન્તિ । અસ્ય
મન્ત્રસ્ય કલિયુગે લક્ષચતુષ્કં જપઃ તદ્દશાંશતઃ પ્રત્યેકં હોમતર્પણે
પુરશ્ચર્યા ભવતિ ઇત્થં સાધિતવિદ્યો ગુર્વાજ્ઞાતઃ કામ્યકર્માણિ કુર્વીત ॥ તત્ર
કાભ્યહોમોયથા । ત્રિમધુરાભ્યક્તૈઃ પુણ્ડરીકૈર્હોમાદ્વિપ્રાવશી ભવન્તિ ।
ત્રિમધુરાક્તૈરારગ્વધૈર્હોમતઃ ક્ષત્રિયાવશીભવન્તિ । ત્રિમધુરાક્તૈઃ
કરવીરપુષ્પૈર્વૈશ્યંવશીભવન્તિ । ત્રિમધુરાક્તૈરુત્પલૈઃ શૂદ્રાવશી ભવન્તિ ।
ત્રિમધુરાક્તૈર્જપાપુષ્પૈર્હોમતઃ સ્ત્રિયોવશી ભવન્તિ ।
વિલ્વફલૈસ્ત્રિમધ્વક્તૈર્હોમાન્મહાલક્ષ્મીલાભઃ
પ્. ૯૦અ)
ત્રિમધ્વક્તકમલહોમતો ભૂમિલાભઃ કૈરવૈસ્ત્રિમધુરાભ્યક્તૈર્હોમતો
વાહનલાભઃ શઙ્ખપુષ્પૈસ્ત્રિમધ્વક્તૈર્હોમાન્મહાયશોલાભઃ
ચમ્પકપુષ્પૈસ્ત્રિમધ્વક્તૈર્હોમાત્સૌભાગ્યલાભઃ
ત્રિમધ્વક્તૈરક્તસૌગન્ધિકૈહોમતોવિશેષતોનુક્ત સકલકામ્યાર્થસિદ્ધિઃ
રક્તોત્પલૈરપિ ત્રિમધુરાપ્લુતૈરેવં ત્રિમધુરાપ્લુતાનાં
તગરપુન્નાગમધુકપલાશકિંશુકપાટલપુષ્પાણાં હોમતઃ ક્રમેણ
વસ્ત્રભૂષણવધૂસ્વર્ણપટ્ટવસ્ત્રપશુલાભો ભવતિ । ક્ષૌદ્રાજ્ય દુગ્ધાનિ
મધુશર્કરાઘૃતાનિ મધુદધિદુગ્ધાનિ વા ત્રિમધુરાણિ
સર્વત્રનાથાનામાવરણદેવતાનાં ચૈકૈકાવૃત્યાહોમઃ પ્રધાનહોમઃ સહસ્રં
શતં વા કાલોપિ મણ્ડલાન્તં તદર્દ્ધં સપ્તવાસહાન્નં વા હોમાન્તે
હોમસંખ્યયા હોકકરણવિદ્યાજપઃ શેષં પ્રધાનવિદ્યાહોમવત્ ॥
અથૈતન્નિત્યાયન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥ અત્ર સુવર્ણરજતતામ્રવસ્ત્રં
ભૂર્જપત્રાન્યતમસ્થાને ચન્દનાગુરુકર્પૂરકસ્તૂરીકુઙ્કુમાખ્યૈઃ
સમુચ્ચિતપઞ્ચદ્રવ્યૈઃ સર્વાણ્યષ્યે તત્પ્રકરણવક્ષ્યમાણયન્ત્રાણિ સર્વાસ્વપિ
કામના સુલિખેત્ । લિખિત્વા મૂર્ધ્નિ કિં વા પુરુષસ્ત્રીભેદેન દક્ષિણ વામવાહ્વોઃ
અથવા કણ્ઠે કિં વા કદ્યાં કિં વા પ્રકોષ્ઠકે ધાર્યમ્ ॥ અથવા
ક્વચિચ્છુદ્ધસ્થલે સ્થાપયિત્વા પૂજનમનિશં તેન વક્ષ્યમાણ યન્ત્રફલં
સિદ્ધ્યતિ ॥
પ્. ૯૦બ્)
યન્ત્રસ્વરૂપં યથા । પૂર્વમધોગ્રકં ત્રિકોણં તદ્વહિઃ ષટ્કોણં તતોપિ
વહિર્વૃત્તત્રયેણ સાન્તરાલેન વીથી દ્વયં કર્તવ્યં । તત્ર કર્ણિકાયાં માયાવીજં
તદન્તર્વાગ્ભવવીજં તદન્તઃ સાધ્યસાધકકર્મક્રિયાપદાન્યાલિખ્ય ।
ત્રિષુકોણેષુ અગ્રતો વામાવર્તક્રમેણ ભકારગકારભુકારાનાલિખ્ય
। ષટ્કોણેષ્વપ્યગ્રતો વામક્રમેણ ગે ભગિનિ ભગોરૂપાન્મૂલવિદ્યાયાઃ
પઞ્ચમાદિદશમાન્તષડ્વર્ણાનાનિખ્ય । પ્રથમવીથીં
મન્ત્રસમ્બન્ધિપઞ્ચવિંશત્યુત્તરૈકશતંસંખ્યૈર્લિખિતાવશિષ્ટવર્ણૈઃ
સમ્વેષ્ટા બહિર્ગતવીથી સ બિન્દુમાતૃકાવર્ણૈવેષ્ટયેદિતિ પ્રથમયન્ત્રં ।
યદિદરિભગાવહે ભગમાલે ઇત્યેવં દશવર્ણાનુક્તવાગ્ભવાદિ
ગોકારાન્તદશવર્ણસ્થાનેષુ પ્રક્ષિપ્ય ।
સ્વલિખિતદશાક્ષરાવશિષ્ટપઞ્ચવિંશત્યુત્તરૈકશતવર્ણૈઃ પ્રથમવીથીં
પૂરયિત્વા પૂર્વવન્માતૃકાભિર્દ્વિતીયાવીથીપૂર્યતે તદા દ્વિતીયં યન્ત્રં । અથ યદિ
પૂર્વોક્ત દશવર્ણસ્થાને પરાપરવર્ણાનુપન્યસ્ય શિષ્ટાપૂર્વરીતિરેવ ગૃહ્યતે તદા
ચતુર્થપઞ્ચમાદિયન્ત્રાણિ ભવન્તીતિ ત્રયોદશયન્ત્રૈસ્ત્રિંશદુત્તરૈકશતં
મન્ત્રવર્ણા લિખિતા ભવન્તિ । પઞ્ચવર્ણારુવવશિષ્ટાઃ તૈશ્ચતુર્દશયન્ત્રસ્ય
કર્ણિકા કોણત્રયં ષટ્કોણસ્યાગ્રકોણરૂપં પ્રથમં કોણં ચ પૂરયેત્ ।
શેષંન્ કોણપઞ્ચકં જંઃ ઝંઃ ઠંઃ વંઃ સંઃ ઇત્યેવં
રૂપૈરમૃતાર્ણેરેકૈકક્રમેણ પૂરયેત્ । વહિર્વીથીં
પ્. ૯૧અ)
તુ જકાર ઝકાર તકાર સકારાણાં પ્રત્યેકં
નપુંસકાતિરિક્તદ્વાદશસ્વરયોગસમ્પન્નષષ્ટિસંખ્યામૃતવર્ણાવિકૃતાક્ષરૈઃ
સવિન્દુબિર્વેષ્ટયેત્ । સર્વવહિર્વીથીં તુ સવિન્દુમાતૃકાક્ષરૈઃ પૂર્વવદ્વેષ્ઠનીયાઃ
। અમીષામેવામૃતાર્ણાનાં પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરયોગે અશીતિર્ભેદાઃ
તત્રૈકશોવિન્દુયોગેવિન્દુમપાસ્યવિસર્ગયોગેવાશીતિદ્વયમિતિષષ્ટ્યધિકૈકશતં
ભેદાઃ એતેષાં તુ વિનિયોગો યન્ત્રાન્તરે ભવિષ્યતિ । વશ્યે આકર્ષણે સ્તમ્ભને આરોગ્યે
વિજયે લક્ષ્મીલાભે ગજરક્ષણેશ્વરક્ષણે ગોરક્ષણે મેષરક્ષણે મહિષરક્ષણે
નરાણાં નૃપાતિતિક્તાનાં રક્ષણે નારીરક્ષણો નૃપાણાંચરક્ષણે
ક્રમાદેષાં ચતુર્દશયન્ત્રાણાં વિનિયોગઃ ॥ અથ ત્રયસ્ત્રિંશદ્યન્ત્રાણિ ॥
તત્ર ષષ્ટ્યુત્તરૈકશતમમૃતાર્ણભેદા. પૂર્વમુદ્ધૃતાઃ
પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યાવર્ણાઃ પઞ્ચત્રિંશદુત્તરૈકશતં વર્ણાઃ પર્યવસિતાઃ તેષાં
ચ વક્ષ્યમાણ યન્ત્રેષુ વિનિયોગઃ કાર્યઃ તથાહિ પૂર્વં ત્રિકોણં
તદ્વહિરષ્ટદલં તતોપિ વહિર્વૃત્તમેકં કૃત્વા । તેન દલાગ્રવૃત્તસાહાયયેન એકાં
વીથીં કૃત્વા । ત્રિકોણકર્ણિકાયાં માયાવીજં તન્મધ્યે પૂર્વવત્
સાધ્યસાધકાદિનામ । ત્રિકોણસ્ય કોણત્રયેગ્રમારભ્ય
પ્. ૯૧બ્)
પ્રાદક્ષિણ્યેન જંજાંજિમિત્યેવં વર્ણત્રયં લિખિત્વા
તદન્તરાલત્રયેગ્રાન્તરાલમારભ્ય જીંજુંજૂમિતિ વર્ણત્રયં લિખિત્વા ।
અગ્રદલમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન જૃં જૄં જૢંન્તૃં જેં જ્રૈં જોં જૌમિતિ
વર્ણાષ્ટકં લિખિત્વા । માતૃકાભિર્વીથીમભિપૂરયેત્ । ઇતિ સિદ્ધં પ્રથમં
યન્ત્રં । યદિ તુ જં જઃ ઝમિત્યક્ષરત્રયં કોણત્રયે ત્રિકોણસ્ય લિખિત્વા । તદન્તરાલે
ઝાં ઝિં ઝીંમિતિ વર્ણત્રિકં લિખિત્વા । દલાષ્ટકેગ્રતઃ પ્રદક્ષિણં ઝું ઝૂં
ઝૄં ઝૄં જૢં ઝે ઝૈમિતિ વર્ણાષ્ટકં લિખિત્વા ।
માતૃકાભિર્વૃત્તપૂરણાંક્રિયેત । તદા દ્વિતીયં યન્ત્રં । અનયાદિશા
પૂર્વપૂર્વલિખિત ચતુર્દશ ચતુર્દશામૃતાક્ષર વિકૃતાક્ષરોત્તરોત્તર
ચતુર્દશચતુર્દશવિકૃતાક્ષરૈર્દ્વાત્રિંશદ્યન્ત્રાણિ સિદ્ધ્યન્તિ ।
અષ્ટચત્વારિશદુત્તરચતુઃશતસંખ્યાશ્ચ વર્ણાવિનિયુક્તાઃ અષ્ટૌચાવશિષ્ટાઃ
તેષાં લિખનેન ત્રિકોણ તદન્તરાલદલદ્વયાન્તં પૂરયિત્વા શિષ્ટં
દલષટ્કમમૃતાક્ષરપઞ્ચક માયાવીજૈઃ પૂરયેદિતિ ત્રયસ્ત્રિંશત્તમયન્ત્રં
સમુદ્ધરેત્ । જ્વરસામાન્યશીતજ્વરચાતુર્થિકજ્વરવિસ્ફોટમસૂરિકા
નેત્રરોગકુક્ષિરોગક્ષયરોગરાક્ષસપીડા ગન્ધર્વપીડા
પિશાચપીડાસર્પપીડાબાલગ્રહપીડા દુર્ભાગ્યતા વન્ધ્યાત્વ દૈવપીડા
વાદપ્રશક્તિ સમુન્માદ રાજક્રોધપ્રસક્તિં
ચૌરભયકાકિનીભયસાકિનીભયહાકિનીભયલાકિનીભયકાકિનીભયરાકિનીભય
બ્રહ્મરાક્ષપીડા
પ્. ૯૨અ)
પ્રમેહ કામલારોગ છર્દિરોગ વાતપીડા પિત્તપીડા કફપીડાત્મક
ત્રિંશત્કર્મોપશમનકામના સુ ચૈતાનિ યન્ત્રાણિ ક્રમેણ નિયોજ્યાનિ ॥ અથ
પઞ્ચદશનિત્યાનામેકં કામ્યયન્ત્રં લિખ્યતે । પૂર્વપશ્ચિમાયતા
દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ પરસ્પરસંભિન્નાઃ સમાન્તરાલા વિંશતિ વિંશતિરેખાઃ
કૃત્વા ચતુરસ્રાકારાણિ એકષષ્ટ્યુત્તરત્રિશતસંખ્યાનિ કોષ્ઠાનિ નિર્માય । તત્ર

સર્વતઃ ષટ્ષટ્કોષ્ઠાનિ પરિત્યજ્ય મધ્યસ્થ સપ્તપઙ્ક્તિગતૈકોનપઞ્ચાશત્કોષ્ઠેષુ
પ્રતિપઙ્ક્તિકોષ્ઠવિભાજક ષટ્ષટ્રેખામાર્જનાદેકકોષ્ઠતામાની તેષુ સાન્તરાલે
ચતુર્દશદલં કમલં કૃત્વા । તસ્ય પૂર્વાદિ
ચતુર્દિક્ષુ ષષ્ઠપઙ્ક્તિગતકોષ્ઠત્રયપઞ્ચમપઙ્ક્તિગતૈકકોષ્ઠાત્મકકોષ્ઠચતુષ્
કૈરૂર્દ્ધ્વાભિમુખં ત્રિકોણં કુર્યાદિતિ સમ્ભૂય પઞ્ચષષ્ઠિકોષ્ઠાનિ વિનિયોજ્ય
। શિષ્ટેષુ તેષુ ઈશાનકોષ્ઠમારભ્ય કામેશ્વર્યાદિ
ચિત્રાન્તપઞ્ચદશનિત્યાવિદ્યાર્ણાત્પરિતોગતવાહ્યવીથ્યાં
દ્વિસતિકોષ્ઠાત્મિકાયામાલિખ્ય । પુનરીશાનતો મંત્રિગતિ
પ્રાપ્તકોષ્ઠમારભ્યપરિતશ્ચતુઃષષ્ઠિકોષ્ઠાત્મકપઙ્ક્તિમાપૂર્ય ।
પુનઃપ્રક્રાન્તચાશકોષ્ઠમારભ્ય પરિતઃ ષટ્પઞ્ચાશત્કોષ્ઠાત્મક
વીથ્યામાપૂર્ય । પુનઃપ્રક્રાન્તકોષ્ઠતો
મન્ત્રગતિપ્રાપ્તકોષ્ઠમારભ્યાષ્ટચત્વારિંશત્કોષ્ઠાત્મકવીથીમાપૂર્ય ।
પ્. ૯૨બ્)
પુનરૂપક્રમકોષ્ઠતો મન્ત્રિગતિપ્રાપ્તકોષ્ઠમારભ્ય
પરિતશ્ચત્વારિંશત્કોષ્ઠકવીથીં પ્રતિદિશં દશમદશમકોષ્ઠસ્ય ત્રિકોણે
વિનિયોજિતત્વેન તદન્યકોષ્ઠેષુ સમાપૂર્ય । પુનરૂપક્રમકોષ્ઠતો
મન્ત્રિગતિપ્રાપ્તાધસ્તનકોષ્ઠમારભ્ય પરિતો દ્વાત્રિંશત્કોષ્ઠકવીથ્યાઃ
પ્રતિદિશં ત્રિત્રિકોષ્ઠાનાં ત્રિકોણે વિનિયોજિતત્વેન શિષ્ઠવિંશતિકોષ્ઠેષુ
વિદ્યાવર્ણાનભિલિખેદિતિ ષણવત્યધિકદ્વિશતસંખ્યવિદ્યાક્ષરાણિ લિખિતાનિ
ભવન્તિ । તતશ્ચતુર્દશદલકમલકર્ણિકાયાં સ્વાભિમુખં ત્રિકોણં કૃત્વા તત્ર
માયાવીજં લિખિત્વા ભગમાલિનીમર્ચયેત્ । દલેષ્વપિ ચતુર્દશસંખ્યેષુ પ્રત્યેકં
ત્રિકોણાન્તર્ગતમાયાબીજં લિખિત્વા તત્ર ક્રમેણ નિત્યક્તિન્નાદિ કામેશ્વરી
નિત્યાન્તચતુર્દશનિત્યાઃ પૂજયેત્ । ત્રિકોણેષુ તુ ચતુર્ષુ પ્રત્યેકમાયાવીજમાલિખ્ય
તદન્તઃ સાધ્યસાધકકર્માણ્યભિલિખેત્ । અત્ર મધ્યે ભગમાલિન્યા એવ પૂજેતિ ન
નિયમઃ કિન્તુ મધ્યેયાં કાંચિન્નિત્યાં સ્વાભિલષિતામભિપૂજ્ય । પશ્ચિમતો
વાયવન્તરૂપવામક્રમેણ તદપરનિત્યાઃ પૂજયેદિતિ
પૂર્વોક્તયન્ત્રાદ્વહિશ્ચરેખાદ્વયેન ચતુર્દિક્ષુ પ્રત્યેકં દ્વારયુતભૂપુરં કુર્યાત્
। તત્ર પૂર્વં પશ્ચિમક્રમેણ બ્રાહ્મી માહેશ્વરી દ્વયં કૌમારી વૈષ્ણવી
દ્વયં સૌમ્યે વારાહી
પ્. ૯૩અ)
માહેન્દ્રી દ્વયં પૂર્વે ચામુણ્ડા મહાલક્ષ્મીતિ દ્વયં દક્ષિણે પ્રતિદ્વારં
સમ્પૂજ્ય । ચતુરસ્રકોણેષુ વાયવ્યેદેશં ઈશાનેકાલં આગ્નેયે આકારં નૈરૃત્યે
શબ્દં ચ કથિતૈરેવ મન્ત્રૈઃ પૂજયિત્વા । તતોત્ર લિખિતમન્ત્રવર્ણાનાં ઐં રૂપિણી
વર્ઙશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ મન્ત્રૈઃ પૂજાં કૃત્વા ।
દિક્ચતુષ્ટયગતવાઞ્છાદિગર્ભિતમાયાસુ પ્રત્યેકં પ્રધાનત્વેનાભિમતનિત્યાં
ચતુર્ધાભ્યર્ચ્ય । ચતુર્દશદલેષુ અપરનિત્યા અભ્યર્ચ્ય । પુનર્મધ્યમાયાયાં
પ્રધાનદેવતામર્ચયેદિતિ કેચિત્ । પ્રોક્તરીત્યા મધ્યઽસક્ત્યા
પ્રધાનત્વેનાભિમતામભ્યર્ચ્ય । પશ્ચિમાદિ વાયવન્નમપરનિત્યાદલેષુ અભ્યર્ચ્ય ।
બ્રાહયાદિ દ્વાદશદેવતાશ્ચતુરસ્રે પૂજયેદિતિ મૂલસિદ્ધોર્થઃ ॥ એતચ્ચ
ક્રાધિકરણક પાયસાપૂપકદલીફલપનસાદિ ફલનૈવેદ્યપૂર્વકં
ચમ્પકાશોક મલ્લિકાદિ પુષ્પપૂર્વક પઞ્ચદશનિત્યા પૂજા કાર્ય લઘુગુરુ
ભાવેન એકરાત્રત્રિરાત્રપઞ્ચરાત્રસપ્તરાત્રપક્ષ ષડ્ત્રિંશદ્દિનાત્મક માસ
કૃણપક્ષાદિ પૂર્ણિમાન્તમાસશુક્લપ્રતિપદાદિદર્શાન્તમાસચૈત્રાદિફાલ્ગુનાન્ન
વર્ષ ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતસાવનદિનાત્મકવર્ષાઅન્યતમકાલમભિવ્યાપ્યકૃતા
। ગ્રપ્રાતિકૂલ્યભૌમદિવ્યાન્તરિક્ષોત્પાત । દેવતાષ્ટતેનભઙ્ગોત્પાત ।
દારિદ્ર્યશમનકર્ત્ત્રીદુર્ભિક્ષશત્રુપીડયોરપિ ક્ષયકરી ભવતિ ।
પ્. ૯૩બ્)
ચક્રનિર્માણં તુ પલાશાદિં પીઠેષુ સમભૂમણ્ડલેવાપૂર્વોક્ત
રક્તચન્દનાદિનાકાર્યં । યદ્યપ્યત્રમૂલે રાગાન્ધાનાં શૂદ્રાણાં
ચાનુષ્ઠેય પૂજાયા સિદ્ધદ્રવ્યં તત્સ્વરૂપં
તન્નિર્માણપ્રકારંવોપદિશ્યોક્તપૂજાદ્રવ્યૈઃ સમુચ્ચય ઉક્તસ્તથાપિ
વૈદિકબ્રાહ્મણાદ્યુપકારકત્વાભાવાન્નાત્ર તદ્દર્શિતમ્ ॥ અથ
સ્ત્રીણામાકર્ષણષન્ત્રં । ષડ્વિંશાઙ્ગુલપ્રમાણકં
સમત્રિરેખેસ્વાભિમુખં ત્રિકોણં । ક્વચિત્સમમસૃણભૂમિતલેનિર્માય ।
તત્રોત્તરદક્ષિણરેકાયાસુભયપાર્શ્વયોશ્ચ દ્વિદ્વ્યઙ્ગુલાન્તરાલાનિ
રેખાપ્રાન્તદ્વયનિહિતચિહ્નાભ્યાં સહત્રયોદઽસચિહ્નાનિ કૃત્વા ।
રેખાપ્રાન્તચિહ્નમગણપ્ય । દક્ષિણોત્તરરેખાયાઃ પ્રથમં ચિહ્નમુત્તરગતં
રેખાપ્રાન્તદ્વયનિહિતચિહ્નાભ્યાંન્ સહત્રયોદશચિહ્નાનિ કૃત્વા ।
રેખાપ્રાન્તચિહ્નમગણપ્ય । દક્ષિણોત્તરરેખાયાઃ પ્રથમં ચિહ્નમુત્તરગતં
રેખાયા ઈશાનનિકઠસ્થ પ્રથમચિહ્નેન
દક્ષિણાંરેખાસ્થનિરૃતિનિકટસ્થપ્રથમચિહ્નેન ચ સહેતિ ચિહ્નદ્વયેનમેલયિત્વા ।
એવમેવદ્વિતીયં દ્વિતીયદ્વયેન તૃતીયં તૃતીયદ્વયેનેતિપર્યન્તે
તિર્યગ્રેખૈકાદશતમચિહ્નં પાર્શ્વરેખાદ્વયગતૈકાદશતમચિહ્નદ્વયેન મેલયેત્
। તત્ઃ પાર્શ્વરેખાદ્વયચિહ્નાનિ પ્રથમં પ્રથમેણ દ્વિતીયં દ્વિતીયેનેત્યાદિરીત્યા
યોજયેત્ । તેન ચતુશ્ચત્વારિંશદુત્તરૈકશતં ત્રિકોણાનિ સમ્પાદ્યન્તે । તત્રસ્વાગ્ર
પ્. ૯૪અ)
ત્રિકોણમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન પ્રવેઽસક્રમેણ પરિતઃ પ્રસ્તુતવિદ્યાયાઃ
પઞ્ચત્રિંશદુત્તરૈકશતવર્ણાનભિલિખ્ય । પૂર્વભાગગતપૂર્વતોગણનયા
ચતુર્થદક્ષિણોત્તરાયતરેખાતોધઃ પઞ્ચત્રિકોણાનિ તદધસ્ત્રિકોણત્રયં તતોધ
એકં ત્રિકોણમિતિ સમ્ભૂયાવશિષ્ટનવત્રિકોણેષુ
સ્વસ્વવર્ગયુક્તનવનાથમન્ત્રાનભિલિખ્ય । સર્વેષ્વપિ ચક્રકોષ્ઠેષુ પ્રત્યેકં
યજ્ઞદત્તસ્યપુરત આકર્મયાકર્ષયદેવદત્તમિત્યાદિરૂપં
સાધકકર્મસાધ્યનામાભિલિખેદિતિ । ઇત્થં સિદ્ધે ચક્રે દિગમ્બરાં દેવીં
ધ્યાત્વા । અર્દ્ધરાત્રસમયે જપાદાડિમવન્ધૂકાદિપુષ્પૈરન્યૈશ્ચ સુગન્ધિપુષ્પૈઃ
પૂજયેત્ । સાધ્યાં ચ સ્ત્રિયં મદનાગ્નિના દહ્યમાનાંગતમનસ્કાં
વિવેકશૂન્યાં માનલજ્જાભયશૂન્યાં વેષમાનશરીરાં મૌલિવદ્ધાઞ્જલિં
ચ યાવત્પ્રયોગસમાન્તિકાલં ધ્યાયન્ । સાધ્યસાધકઃ છાયેવ
સ્વાનુગતાંનામાકૃષ્યં કુર્યાત્ । નતુ દાસીવન્નાપિપત્નીવત્સ્વાયત્તામાત્રમિતિ
સંક્ષેપઃ ॥ ઇતિ ભમાલિની નિત્યાપ્રયોગાઃ ॥ અથ નિત્યક્લિન્નનિત્યા પ્રસ્તૂયતે ॥
દીક્ષાવિધિરસ્યા અપ્યુક્તપ્રાયએવેતિ નિત્યપૂજાદિપ્રયોગાન્તાઃ પદાર્થા અભિધીયતે ।
પ્રથમત આસને કમ્બલાદિમયે આસનવિદ્યાચતુષ્કાભિપૂજિતે
સ્વસ્તિકપદ્યાન્યતરાસનમુપાશ્રિતઃ સાધકઃ
પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યયાચમનપ્રાણાયામૌ વિધાય ।
પ્. ૯૪બ્)
ષોડશાક્ષરમન્ત્રેણ વલિં દત્વા સ્વશિરસિ નવાપિનાથાંસ્તત્તન્મન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય ।
નાથસ્તોત્રં પઠિત્વા તદનુજ્ઞાં ગૃહીત્વા પૂજામારેભેત તત્ર પૂર્વં
પૂજાચક્રમુદ્ધરેત્ । તદ્યથા પૂર્વં મધ્યવિન્દુકં ત્રિકોણં
સ્વાભિમુખાગ્રકં નિર્માય । તદ્વહિ સ્ત્રિકોણાય સ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયાવૃત્તંવિધાય ।
તતો વહિશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તાન્તરં કૃત્વા । સમ્પન્નવીથ્યામષ્ટદલં
કમલં કુર્યાત્ । તતોપિ વહિઃ પૂર્વપશ્ચિમદિશોર્દ્વારશાખાયુતં ચતુરસ્રદ્વયં
રચયેદિતિ । તતઃ સ્વનાથં પ્રસ્તુતનિત્યામયં સ્વાત્માનંનાથા ભિન્નં ધ્યાત્વા ।
તત્તદ્વર્ષભેદનિયમિતદેશકાલાદિ સમસ્તગુપ્ત પ્રકટસિદ્ધયોગિનિ
ચક્રાન્તાષ્ટત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય । ઉદ્ધૃત
નિત્યપૂજાયન્ત્રસ્વાત્મનોમધ્યે સાધારં ગોરોચના
કર્પૂરકુઙ્કુમાગુરુકસ્તૂરીવાસિતજલપૂર્ણં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં સંસ્થાપ્ય ।
તદીયાધારપાત્રજલાનિ ક્રમેણ કુલસુન્દરી વીજત્રયેણ વહ્નિસૂર્યચન્દ્રમયાનિ
ગોરોચનાદિકં પૃથિવ્યાદિ પઞ્ચભૂતમયમિતિ વિભાવ્ય । તજ્જલ
પ્રસ્તુતપૂજાચક્રયોરૈકાં વિભાવ્ય તત્ર જલે પ્રસ્તુતનિત્યાતોઽભેદં વિભાવ્ય ।
પ્રસ્તુતવિદ્યયા દશવારમભિમન્ત્ર્યપૂજયિત્વા વા વક્ષ્યમાણૌ
તદ્વિદ્યાષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ ષડઙ્ગદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય । તદુદકેન પ્રસ્તુતવિદ્યયા

સ્વાત્માનં પાદ્યાર્ઘ્યાચમન જલવસ્ત્રં ભૂષણગન્ધાસતપુષ્પાદિરૂપપૂજા
સામગ્રીં ચ સમ્પ્રોક્ષ્ય ।
પ્. ૯૫અ)
પુનર્વિદ્યયાપ્રાણાનાયમ્ય હસ્તેન જલાક્ષતાદિકમુપાદાય
દેશકાલગોત્રનામાન્તમુત્કીર્ત્ય શ્રીનિત્યક્લિન્નાનિત્યાપ્રીત્યર્થં યથાબુદ્ધિનિયોગં
વિધિના નિત્યક્લિન્નાનિત્યાયાઃ પૂજનં કરિષ્યે ઇતિ સંકલ્પ્ય । ઉક્તપ્રકારકં માતૃકા
ષડઙ્ગંન્યાસં વિધાય પ્રસ્તુતવિદ્યયા પ્રત્યેકમુપેતામકારાદિ
માતૃકામેકશો લલાટાદિ તત્તત્સ્થાનેષુ ન્યસેત્ । તતઃ પ્રસ્તુત વિદ્યાન્યાસઃ સ યથા
હ્રીં હૃદયાયનમઃ નિત્યશિરસે સ્વાહા । ક્લિન્ને શિખાયૈ વષટ્ । મદકવચાયહું ।
દ્વેનેત્રત્રયાયવૌષટ્ સ્વાહા અસ્ત્રાય
ફડિતિ ષડઙ્ગદેવતામન્ત્રાંન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ વિન્યસ્ય ।
હ્રીંહૃદયે । નિદક્ષકર્ણેત્યવામકર્ણે ક્લિદક્ષનેત્રેન્નેવામનેત્રમદક્ષનાસાપુટે
દવામનાસાપુટે દ્રત્વગિન્દ્રિયે વેલિઙ્ગે સ્વાગુદે હાપાદયોર્મન્ત્રવર્ણાન્વિન્યસ્ય
પુનસ્ત્રિવારં સમ્પૂર્ણ મન્ત્રેણ હ્રીં નિત્યક્લિન્નેમદ્દ્વે સ્વાહેત્યેવં રૂપેણ
વ્યાપકન્યાસં કૃત્વા ત્રિખણ્ડામુદ્વારચનપૂર્વકમઞ્જલૌપુષ્પાણ્યાદાય
મૂલાધારાદિ બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તવિભાવિતપ્રસ્તુતવિદ્યાતેજોવહન્નાસામાર્ગેણ
પુષ્પાઞ્જલૌ સંક્રાન્તં । તત્પ્રતિક્ષેપતસ્ત્રિકોણાન્તર્ગતવિન્દૌ સંક્રાન્તમિતિ
વિભાવ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાન્તેમોનિત્યક્લિન્નાનિત્યે ઇહચક્રે આવાહિતા ભવેતિ સંપ્રાર્થ્ય
તત્તેજઃ કિરણાનિ
પ્. ૯૫બ્)
તસ્તતો વક્ષ્યમાણસ્થાનેષુ પ્રસૃતાંસ્તત્તન્નાથાયુધાવરણદેવતાત્વેન પરિણતાન્
વિભાવ્ય તત્તેજો વિન્દુસ્થિતમેવં ધ્યાયેત્ ।
અરુણામરુણાકલ્પામરુણાંશુકધારિણીમ્ । અરુણસ્રગ્વિલેપાડ્યાં
ચારુસ્મેરમુખામ્બુજામ્ । નેત્રત્રયોલ્લસદ્વક્ત્રાં ભાલાઘર્મામ્બુમૌક્તિકૈઃ
વિરાજમાનાં મુકુટંલસદર્દ્ધેન્દુશેખરામ્ । ચતુર્ભિર્વાહુભિઃ
પાશમઙ્કુશંપાનપાત્રકમ્ । અભયં વિભ્રતીં પદ્મમધ્યાસીનાં
મદાલસામિતિ ॥ શક્તયસ્તત્સમાકારાવસ્ત્રભૂષાયુધાદિભિરિતિશક્તીશ્ચ ધ્યાત્વા ।
આયુધેષુ તત્તલ્લાઞ્છિતમૌલિકત્વમધિકં ધ્યેયં । અત્ર સર્વત્રનાથાનામપિ
તત્તન્નિત્યા સમાકારત્વમેવ । તતશ્ચ વિદ્યાન્તે ભોનિત્યક્લિન્નાનિત્યે ઇહ ચક્રે સ્થાપિતા
ભવ । વિદ્યાન્તે ભોનિત્યક્લિન્નાનિત્યે ઇહચક્રે સન્નિરુદ્ધાભવ । વિદ્યાન્તે ભો
નિત્યક્લિન્નાનિત્યે ઇહચક્રે અવગુણ્ઠિતાભવ । વિદ્યાન્તે ભો નિત્યક્લિન્નાનિત્યે ઇહ ચક્રે
સન્નિધાપિતા ભવેતિ તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં સંપ્રાર્થ્ય ।
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાયા ઉક્તપ્રકારેણ કરાઙ્ગન્યાસૌ વિધાય ।
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યયા અમુષ્યાનિત્યક્લિન્નાનિત્યાયાઃ પ્રાણા ઇહચક્રે પ્રાણા ઇત્યાદિ
રૂપયા પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં કૃત્વા દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજયેત્ । તન્મન્ત્રા યથા ।
સમ્પૂર્ણ વિદ્યાન્તે નિત્યક્લિન્નાનિત્યાયૈપાદ્યંન્ કલ્પયામીતિ મન્ત્રેણ
સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન પાદ્યમુત્સૃજ્ય । પ્રસ્તુતનિત્યા
પ્. ૯૬અ)
વિદ્યયા પદયોઃ પાદ્યં નિવેદયેત્ । એવમેવપાદ્યપદસ્થાને
અર્ઘ્યાદિકોપચારસમર્પકપદં પ્રત્યેકં પ્રક્ષિપ્ય ।
સમ્પન્નમન્ત્રૈસ્તત્તદુપચારમુત્સૃજ્ય । મૂલવિદ્યયા શિરોમુખાદિસ્થાનેષુ નિવેદયેત્ ।
તતસ્ત્રયોદશોપચારઃ તત્પ્રકારો યથા । પ્રસ્તુતનિત્યાયાઃ પૃષ્ઠભાગે હ્રીં
શ્રીંપ્રકાશાનન્દશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । ૨ વિમર્શાનન્દશક્તિપા૦

આનન્દાનન્દશક્તિ૦ ૨ શ્રીજ્ઞાનાનન્દશક્તિ૦ ૨ શ્રીસત્યાનન્દશક્તિ૦

શ્રીપૂર્ણનન્દશક્તિ૦ ૨ સ્વભાવાનન્દશક્તિ૦ ૨ પ્રતિભાનન્દશક્તિ૦

સુભગાનન્દશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈર્નવનાથાનભ્યર્ચ્ય । ચતુરસ્રે
પશ્ચિમદ્વારસ્ય દક્ષિણવીથ્યાં હ્રીં શ્રીં શ્રીમદોવિલાપાદુકાં પૂજયામિ ।
તસ્યૈવોત્તરવીથ્યાં હ્રીં શ્રીં મઙ્ગલાપાદુકાં પૂજયામિ । વાયુકોણે

મન્મથાર્તાપા૦ ઉત્તરવીથ્યાં ૨ મનસ્વિનીપા૦ ૭ ઈશાનકોણે ૨ મોહાપા૦

પૂર્વદ્વારસ્યોત્તરવીથ્યાં ૨ આમોદાયા૦ ૭ તસ્ય દક્ષિણવીથ્યાં ૨ માનમયીપા૦

અગ્નિકોણે માયાપા૦ ૭ દક્ષિણવીથ્યાં ૨ મન્દાપા૦ નિરૃતિકોણે ૨ મિતાવતીપાદુકાં
પૂજયામીતિ મન્ત્રૈસ્તત્તદ્વશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાન્તે
નિત્યક્લિન્નાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીં શ્રીં
એતાનિત્યક્લિન્નાનિત્યા પ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પૂજાર્પણ
પુષ્પાઞ્જલિં કુર્યાત્ । તતોષ્ટદલકમલેદેવ્યગ્રદલાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન હ્રીં શ્રીં
નિત્યાપાદુકાં
પ્. ૯૬બ્)
પૂજયામિ૦ ૨ નિરઞ્જનપા૦ ૭ ક્લિન્નાપા૦ ૨ ક્લેદિનીપા૦ ૭ ૨ મદનાતુરાપા૦ ૭

મદદ્રવાપા૦ ૭ ૨ દ્રાવિણીપા૦ ૭ ૨ દ્રવિણીપાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રૈસ્તત્તદષ્ટશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । દેવ્યાદક્ષિણહસ્તસન્નિહિતભાગાદિ હ્રીં શ્રીં
અભયાયનમઃ ૨ પાનપાત્રાયનમઃ ૨ પાશાયનમઃ ૨ અઙ્કુશાયનમઃ ઇતિ
મન્ત્રૈરાયુધાનિ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાન્તે નિત્યક્લિન્નાનિત્યાપાદુકાં
પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીં શ્રીં એતા નિત્યક્લિન્નાનિત્યા
દ્વિતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ મન્ત્રેણ તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં
દદ્યાત્ । તતશ્ચ ત્રિકોણપાશ્વયોર્વાયવ્યે હ્રીં શ્રીં હ્રીં હૃદયાયનમઃ
હૃદયશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । ઈશાને હ્રીં શ્રીંનિત્યશિરસે સ્વાહા શિરઃ
શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । આગ્નેયે હ્રીં શ્રીં ક્લિન્ને શિખાયૈ વષટ્
શિખાશક્તિપા૦ નૈરૃત્યે હ્રીં શ્રીં મદકવચાયહું કવચશક્તિપા૦ દેવ્યાઃ
પુરોભાગે હ્રીં શ્રીંદ્રવે નેત્રાયવૈષટ્નેત્રશક્તિપા૦ પૂર્વાદિ ચતુર્દિક્ષુ હ્રીં
શ્રીં સ્વાહા અસ્ત્રાયફટ્ અસ્ત્રશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈરઙ્ગસ્દેવતાઃ
સમ્પૂજ્ય । હ્રીં નિત્યક્લિન્નેમદદ્રવે સ્વાહા નિત્યક્લિન્નાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
પ્રકૃતપ્રધાનદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીં શ્રીં
એતાનિત્યક્લિન્નાનિત્યાતૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પૂજાર્પણ
પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ત્રિકોણે દેવ્યગ્રકોણાદિ પ્રદક્ષિણં હ્રીં શ્રીં
ક્ષોભિણીપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીં શ્રીં લોલાપાદુકાં પૂજયામિ ।
પ્. ૯૭અ)
હ્રીં શ્રીં મોહિનીપાદુકાં પૂજયામીતિ શક્તિત્રયમભ્યર્ચ્ય ।
પ્રોક્તસ્વરૂપવિદ્યાન્તે નિત્યક્લિન્નાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીં શ્રીં એતાનિત્યક્લિન્નાનિત્યા ચતુર્થાવરણદેવતાઃ
પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા ।
યત્કિઞ્ચિત્સ્તુતિપાઠતર્પણપ્રણામાત્મકં શિષ્ટમુપચારં નિર્માય સહસ્રં
શતં વા નિત્યજપં કૃત્વા ષોડઽસસંખ્યં તદ્દશાંશેન ચ દુગ્ધમિલિતોદકેન
કિમ્વાઘૃતૈરથવાસુરભિપુષ્પૈર્હુત્વા । દેવી તેજો વહ્નૌ ભાવિતં
દેવીચક્રગતવિન્દાવેવ સંયોજ્ય । ચક્રગતાં દેવીં પુનઃ પઞ્ચોપચારૈરભ્યર્ચ્ય ।
કુરુકુલ્લાવિદ્યયાવલિં દત્વા કર્પૂરગર્ભવર્તિભિર્નીરાજ્યક્ષમાપ્ય
શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયા ચક્રગતા પરશક્તીઃ પ્રધાનદેવ્યાંવિલીનાવિભાવ્ય ।
ખેચરીમુદ્રયા પ્રસ્તુત પ્રધાનનિત્યાં સ્વાત્મનિચક્રેતદુદ્વાસ્ય ।
પૂર્વોક્ત ષડઙ્ગન્યાસ વર્ણન્યાસયોરન્તે
ગુરુસ્તોત્રદ્વાદશશ્લોકાત્મકદેવીસ્તોત્રપાઠૌકુર્યાદિતિ દીક્ષાઙ્ગપૂજાસુવિશેષઃ
સામાન્યપ્રસ્તાવાદવધેયઃ ॥ ઇત્થં પ્રાપ્તવિદ્યઃ સ્વસ્ય ફલોપધાયક
વિદ્યાપ્રયોગકત્વસિદ્ધયેવિદ્યાસાધનં કુર્યાત્ । તત્પ્રકારો યથા ।
પૂર્વવદ્રક્તાગારે રક્તામ્વરાદિ ભૂષિતઃ પ્રતિસન્ધ્યં સ્વનિત્યપૂજાન્તે નિત્યજપં
સહસ્રસંખ્યંવિધાય પઞ્ચવિંશદુત્તરૈકશતાધિક સહસ્રત્રયસંખ્યયા
પૌરશ્ચરણિક જપં કુર્વન્ પૂર્ણિમાદિ પૂર્ણિમાન્ત
મધ્યભાગવૃદ્ધૈકસાવનદિનકદ્વાત્રિંશદ્દિનકકાલવિશેષેલક્ષસંખ્યામેકા.
મ્ પ્રપૂર્ય ।
પ્. ૯૭બ્)
પરત્રાપ્યેવં વિધદ્વાત્રિંશદ્દિનકકાલેલક્ષાન્તરં પુનરેવંવિધ એવ
દ્વાત્રિંશદ્દિનકકાલેલક્ષાન્તરમિતિરીત્યા
કલિયુગેષ્ટચત્વારિંશત્સંખ્યલક્ષજપાદ્વિદ્યાસિદ્ધિઃ સમ્પૂર્ણ જપસંખ્યાન્તે
લક્ષસંખ્યજપાન્તે પ્રાત્યહિકજપાન્તે વા
જપદશાંશતોમધૂઉકવકુલાન્યતરપુષ્પૈસ્ત્રિમધ્વક્તૈર્હોમમનુષ્ઠાય ।
શ્રીખણ્ડકર્પૂરકસ્તૂરીવાસિતજલેન જપદશાંશસંખ્યયૈવ
હોમસંખ્યાદશાંશેન તર્પણં કુર્યાત્ । બ્રાહ્મણ્ભોજનં ગુરુદક્ષિણાદિના
ગુરુતોષણં ચ કૃત્વા વિદ્યાસિદ્ધાસ્યાત્ ॥ ઇત્થં સાધિતવિદ્યઃ પ્રયોગાનાચરેત્ તેચાત્ર
હોમપ્રયોગપુત્તલીપ્રયોગતર્પણપ્રયોગયન્ત્રપ્રયોગભેદાચ્ચત્વારઃ તત્ર હોમો યથા ।
ત્રિમધુરાભ્યક્તપદ્માનાં હોમાલ્લક્ષ્મીલાભઃ
રક્તકૈરવહોમતોઙ્ગનાવશીભવન્તિ । સ્વયંવત્સશ્ચ યસ્યાઃ શુક્લસ્તસ્યાગોઃ
પયસાપ્લુતાનાં મલ્લિકામાલતીજાતીશતપત્રાણામેકતરસ્ય હોમાત્કીર્તિ વિદ્યા
ધનારોગ્ય સૌભાગ્ય વિજયસ્તમ્ભનાકર્ષણસિદ્ધિઃ ॥
આરગ્વધસમિધાંમધ્વભ્યક્તાનાં હોમાત્સ્વર્ણલાભઃ શત્રૂણાં રાજ્ઞાં
વાદિનાં ક્રોધસ્તમ્ભનં ચ ભવતિ ।
ઘૃતાક્તરક્તકરવીરપુષ્પૈર્હવનાદ્રક્તામ્બરાણાં વા ઘૃતાક્તાનાં
હોમાત્સાધકસ્યવનિતા નૃપતિ તદમાત્યાનાં વશ્યતા ।
પ્. ૯૮અ)
ભૂષણપ્રાપ્તિરશ્વાદિવાહનપ્રાપ્તિર્વાણિજ્યસિદ્ધિશ્ચ સ્યાત્ ।
શર્ષપતૈલાભ્યક્તાનાં લવણ
ગૌરશર્ષપકૃષ્ણશર્ષપાણામન્યતમહોમાદભિવાઞ્છિતસ્ત્રીસમાકૃષ્ટિર્ભવતિ ।
તૈલાભ્યક્તકૃષ્ણશઙ્ખપુષ્પૈર્રર્દ્ધરાત્રે હોમાન્માસાભ્યન્તરે
શત્રોર્જ્વરપ્રયોજ્ય પીડાવશ્યં ભવતિ

અરૂષ્કરઘૃતાભ્યક્તાઽરૂષ્કરવીજૈર્હોમતઃ
શત્રોર્વૈદ્યૈરપ્યપ્રતીકાર્યવ્રણપીડા ભવતિ તત્પીડા ત એવ મરણમપિ તસ્ય
અઙ્કોલતૈલાભ્યક્તાઙ્કોલવીજૈર્હોમાદપિવ્રણપીડાપૂર્વકં મરણં ।
શર્ષપતૈલાભ્યક્તમરીચાનામર્દ્ધરાત્રે માસમમિવ્યાપ્ય
હોમાદ્વાઞ્છિતસ્ત્રીસમાકૃષ્ટિઃ
શર્ષપસહિતમરીચાનાંશષંપતૈલાભ્યક્તાનાં સપ્તરાત્રમભિવ્યાપ્ય
હોમાત્સ્વતો ધનપ્રતિષ્ઠાપરપર્યાયમાનકુલૈરધિકતયાદુઃપ્રાપ્યાં સ્ત્રિયં
સ્વવિવાહફલકકન્યાં વાલભેતં । આજ્યસંસૃષ્ટાન્તતોમિત્થં
શતાષ્ટોત્તરશતાન્યતરસંખ્યયાહોમાદન્નપૂર્ણભવનકતાં તદ્ભોક્તૃતા ચ
કિઞ્ચિદ્વિલમ્બશૈઘ્ર્યાભ્યાં ક્રમેણ ભવતિ । ઘૃતાક્તશાલીહોમતઃ
શાલીધાન્યપૂર્ણતા મુદ્ગહોમતો મુદ્ગપૂર્ણતો ઘૃતહોમાદ્ધૃતપૂર્ણતા
શર્કરાદિમિષ્ટદ્રવ્ય હોમાચ્છર્કરાદિમિષ્ટદ્રવ્યલાભઃ ઇતિ ॥ અથ પુત્તલીપ્રયોગાઃ
વશ્યાદિ વિષય પુરુષજન્મનક્ષત્રવૃક્ષકાષ્ઠકૃતાં કિં વા
સાધ્યપાદરજોમિશ્રિતશાલીપિષ્ટકૃતાં કિં વા મરીચલવણાભ્યાં
પ્. ૯૮બ્)
યુક્તેન રાજીપિષ્ઠેન કૃતાં પુત્તલીંકૃતપ્રાણપ્રતિષ્ઠામર્દ્ધરાત્રે પ્રસ્તુતવિદ્યયા
દ્વાદશધા જુહુયાત્ । તત્ર પાર્ષ્ણિ સન્ધિદેશમારભ્ય
છિન્નપાદાગ્રદ્વયેનાહુતિદ્વયં । જાન્વોરધસ્તાચ્છિન્નાભ્યાં
જઙ્ઘાભ્યામાહુતિદ્વયં । જાનુસન્ધિમારભ્યછિન્નાભ્યાં
જાનુભ્યામાહુતિદ્વયં । કઠિતોધસ્તાચ્છિનાભ્યામૂરુભ્યામાહુતિદ્વયમિતિ
મિલિત્વા હુત્યષ્ટકં । નાભિત ઊરુપર્યન્તં છિન્નેનસ્વરાડેનૈકાહુતિઃ હૃદયતો
નાભ્યન્તં છિન્નખણ્ડેનૈકાહુતિઃ હૃદયતઃ કણ્ઠમભિવ્યાપ્ય છિન્નખણ્ડેન
ચૈકાહુતિઃ શિરઃપર્યન્તશિષ્ટભાગેનચૈકેતિ સમ્ભૂય દ્વાદશાહુતયઃ સમ્પન્નાઃ
એવં હોમતઃ સાધ્યસ્ય વશ્યતા ભવતિ । જ્વરાદિકાર્તિકરણેચ્છાયાં
સપ્તાહમધ્યે જ્વરાદ્યાર્તિસ્યાત્ । નિધનેચ્છાયાંતદપીતો હોમતો પૂર્વશક્તિકતઃ
સ્યાત્ । પ્રયોગાન્તરં મરીચજીરકગુડમિશ્રિતશાલીપિષ્ટેન પુત્તલિકાં નિર્માય । તસ્યા
હૃદયભાગેદેવદત્તસ્ય વશંકુરુ કુરુ યજ્ઞદત્તમિત્યાદિરૂપં
સાધ્યનામલિખિત્વા । એવંભૂત સાધ્યનામોત્તરક પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યયા ઘૃતેન
સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયાહુત્વા । તત્સંપાતાજ્યં ક્વચિત્પાત્રેસ્થાપયિત્વા
તેનતાં પુત્તલીં પાચયિત્વા । તાંજીવકરાગ્રેણ સ્પર્શપૂર્વકં
સહસ્રસંખ્યયાભિમન્ત્ર્ય । સાધ્યપ્રાણપ્રતિષ્ઠાપૂર્વકમભ્યર્ચ્ય ।
પુનર્ઘૃતાભ્યક્તાંતાં સાધ્યરૂપૈવેયં પુત્તલીતિ મનસાભાવયન્નેવ ।
પ્રસ્તુતનિત્યા
પ્. ૯૯અ)
વિદ્યાયાભક્ષયેદિતિ કૃતે યાવજ્જીવં નૃપાદયોવશી ભવન્તિ । પ્રયોગાન્તરં
પૂર્વોક્તદ્રવ્યૈર્વૃત્તાકારમપૂપં કૃત્વા તન્મધ્યભાગરૂપેહૃદયે
સાધ્યનામપ્રોક્ત સ્વરૂપકં લિખિત્વા પૂર્વવત્સમ્પાતઘૃતેન તંવિપાચ્ય ।
સાધ્યભેદભાવનયા પ્રસ્તુતવિદ્યયા તદપૂપભક્ષણાદ્વર્ષમેકમભિવ્યાપ્ય
નરાવશી ભવન્તિ । પ્રયોગાન્તરં પૂર્વોક્તપિષ્ટએવનામપૂર્વોક્તસ્વરૂપં લિખિત્વા
સંપાતઘૃતેન તત્પિષ્ટજાપૂપંપાચયિત્વા ભક્ષયન્
સાધકોનરાન્ ષણ્માસપર્યન્તં વશયેત્ ।
સહસ્રવારમભિમન્ત્રણાભાવાન્મધ્યમેપૂર્વતઃ ફલહ્રાસઃ ।
પિષ્ટતાદશાયાં નામલિખનાદ્વાચનિકોમધ્યમતશ્ચરમેફલહ્રાસઃ ।
સાધ્યપ્રાણપ્રતિષ્ઠાતદભેદભાવનાપ્રસ્તુતવિદ્યાકરણકભક્ષણાનિ તુ સર્વત્ર
સમાનિ ॥ અથ તર્પણ પ્રયોગાઃ નારિકેલોદકેન તર્પણતો વનિતા વશે ભવન્તિ ।
કર્પૂરવાસિતતોયૈસ્તર્પણતઃ પુમાંસો વશે ભવન્તિ । લવણસમુદ્રજલેન તર્પણતો
નરાનાર્યશ્ચવશે ભવન્તિ । લવણયુક્તે ન તોયેન વનિતાવશે ભવન્તિ । માસં
પક્ષં સપ્તરાત્રં વાભિવ્યાપ્ય શુદ્ધતોયૈસ્તર્પણેન પ્રસ્તુતવિદ્યાન્તે દેવદત્તસ્ય
વશં કુરુ કુરુ યજ્ઞદત્તમિત્યેવં મન્ત્રકરણકેન
યત્રામમન્ત્રેદ્વિતીયાન્તયોલ્લિખિતં તે સર્વેપિ વશે ભવન્તિ ।
કેતકીપુષ્પકર્પૂરવાસિતનારિકેલોદકૈસ્તર્પણતોવશીભૂય પ્રાણાન્ધનાનિ ચ
પ્. ૯૯બ્)
વનિતાઃ પ્રયચ્છન્તિ કા કથા તેન સહરત્યાદેઃ
રુદ્રાક્ષપાસિતજલૈસ્તર્પણાન્નૃપાવશી ભવન્તિ ।
ચમ્પકવાસિતજલૈસ્તર્પણતોખિલજનરઞ્જકત્વશક્તિર્ભવતિ ।
પાટલીપુષ્પશતપત્રાભ્યાં વાસિતજલૈર્નિત્યતર્પણં
સર્વલોકચમત્કારકારકશક્તિકરં । કસ્તૂરીવાસિતતોયૈસ્તર્પણં સકલસિદ્ધિકરં ।
કર્પૂરશ્રીખણ્ડવાસિતજલતોમણ્ડલમભિવ્યાપ્ય તર્પયતઃ સર્વથા
સર્વકાર્યસિદ્ધિર્ભવતિ । સક્તુમિશ્રિતજલતર્પણતો વહુકાલવ્યાપિ
ધનધાન્યગજાશ્વાદિ સમૃદ્ધિઃ સ્યાત્ । ગુડમિશ્રિતજલૈરાત્રાવનુષ્ઠિતં તર્પણં
વિઘ્નનાશકરં । તિંતિણીમિશ્રિતેનકૃતં તર્પણં પરસ્પરં સ્નિગ્ધાનાં
વિદ્વિષાં દ્વેષકરં સમરીચૈરુષ્ણોદકૈસ્તર્પણં વૈરિમૃત્યુકરં ।
કેવલોષ્ણોદકૈસ્તર્પણતોતીસારાદિકોદરવ્યથાભિર્વૈરિનાશઃ સ્યાત્ હોમતર્પણયોઃ
સંખ્યા તુ
સહસ્રશતાન્યતરરૂપાકાલસ્ત્વેકરાત્રત્રિરાત્રપઞ્ચરાત્રસપ્તરાત્રપક્ષમાસ-
મણ્ડલાન્યતમઃ અથ યન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥ પૂર્વમેકં વૃત્તં કૃત્વા
તદ્વહિઃ ષટ્કોણં તતોપિ વહિર્વૃત્તત્રયેણ વીથીદ્વયં નિર્માય સર્વમધ્યે
સાધ્યસાધકાદિનામયુક્તં માયાવીજરૂપં મન્ત્રાદિમાક્ષરં લિખિત્વા
। ષટ્કોણેષ્વેકશો દ્વિતીયાદિ સપ્તાન્તષટ્વર્ણાનાલિખ્ય । વહિર્વૃત્તાન્તરાલદેશસ્ય
ચતુર્દિક્ષુ વિદ્યાવઽસિષ્ઠ વર્ણચતુષ્કં લિખિત્વા । તત્કોણચતુષ્કે પ્રથમં
પ્. ૧૦૦અ)
વહ્નિકોણે વાયુભૂતસ્ય વર્ણદ્વયણ્મ્ અ આ રૂપં । નૈરૃત્યે એક ચ રૂપં
વર્ણત્રયં વાયવ્યેરતરૂપં વર્ણદ્વયં ઈશાને પયષરૂપં
વર્ણત્રયમિતિરિતિયા દશાપિવર્ણાનભિલિખ્ય । વહિર્વૃત્તં
માતૃકયાવેષ્ટયેદિતિસિદ્ધં પ્રથમં યન્ત્રં । અથ યદિ માયાસ્થાને મધ્યરૂપે
દ્વિતીયાક્ષરં માયા તુ સર્વાન્તે આભ્યન્તરવીથ્યા ઉત્તરદિશિલિખ્યતે તદા દ્વિતીયં
યન્ત્રં । તૃતીયાદિ વર્ણાનાં મધ્ય નિવેશેન પૂર્વપૂર્વપરિત્યક્ત વર્ણાનાં
મન્ન્યાત્ત્યસ્થાનેષુ નિવેશાન્નવાન્યાનીતિસમ્ભૂયૈકાદઽસયન્ત્રાણિ સિદ્ધાનિ । એતાનિ
ચ સર્વાણ્યપિ વા પર્ણઘટિતાનિ વશ્યપ્રયોગોપયોગીનિ જાનાનિ । યદિ તુ રત્થાશાન્તિ
જપાદ્યુપયોગીનિ ભૂમિપ્રભૃતિભૂતવર્ણાન્યાલિખ્યન્તે । તદાત્વેકાદશોક્ત
યન્ત્રાણાં પ્રત્યેકં પઞ્ચભૂતવર્ણઘટનયાતત્તત્કામના વલપ્રાપ્તયા
પઞ્ચપઞ્ચાશદ્યન્ત્રાણિ સમ્પદ્યન્તે । તત્ર નરનારી નૃપાણાં વશ્યકર્મણિ
પ્રથમતઃ ક્રમપ્રાપ્તાનિત્રીણિયન્ત્રાણિ । આકર્ષણે સ્ત્રીપુરુષવિષયતયા
દ્વિવિધેચતુર્થપઞ્ચમયન્ત્રે રોગાદિશાન્તિ । ત્રિવિધોત્પાતશાન્તિભેદેન
દ્વિવિધાયાંશાન્તૌ ક્રમેણ ષષ્ઠસપ્તમયન્ત્રેસ્તમ્મનં મોહન
વિદ્વેષણોચ્ચાટનમારણ વ્યાધિપ્રયોજ્ય ક્લેશકુલોચ્છેદન ગજરક્ષા વાજિરક્ષા
ઉષ્ટ્રરક્ષા સ્વરરક્ષા મહિષરક્ષા મેષરક્ષા ગોરક્ષા નરરક્ષા નારીરક્ષા
રણાગતશત્રુજય દ્વન્દ્વયુદ્ધજયવ્યવહારજયદ્યૂત
પ્. ૧૦૦બ્)
જયનગરરક્ષા ગ્રામરક્ષા મણ્ડલરક્ષેતિ ચતુર્વિંશતિ કર્મસુ
સ્ત્રીપુરુષભેદાન્નૃપતિતન્મહિષીભેદાત્સ્ત્રીપુરુષસ્વામિકત્વભેદાચ્ચદ્વિવિધતા
માયાદ્યાષ્ટચત્વારિંશત્સંખ્યાયાં પર્યવસિતાયામુક્તં સપ્તસંખ્યામિલને
પઞ્ચપઞ્ચાશત્સંખ્યાનિફલાનિ પઞ્ચપઞ્ચાશત્સંખ્યયન્ત્રાણાં ક્રમતો
યોજ્યાનિ । ઇદમમન્ત્રરહસ્યં ગજાદિદ્વાદશરક્ષાણાં સ્ત્રીપુરુષવિષયતયા
દ્વૈવિધ્યમાપન્નાનાં ચતુવિંશતિસંખ્યાનાં યન્ત્રેષુ ભૂવર્ણાઃ રોગશાન્તિ
ત્રિવિધોત્પાતશાન્તિષુ સ્ત્રીપુરુષભેદાઙ્કૈવિધ્યવત્સુ ચતુસુપત્રેષુજલવર્ણાઃ વશ્યે
નરનારીનૃપભેદાત્ત્રિવિધે સ્ત્રીપુરુષભેદાદ્દ્વિવિધે મોહને ચેતિ પઞ્ચસુ
વાસુવર્ણાઃ રણગતશત્રુજય દ્વન્દ્વયુદ્ધજયવાદજયઋણાદિવ્યવહારજય
દ્યૂતજયેષુ સ્ત્રીપુરુષભેદાત્પ્રત્યેકં દ્વિવિધેષુ સમ્ભૂય દશવિધેષુ
વહ્નિવર્ણાઃ સ્તમ્ભન વિદ્વેષણોચ્ચાટનમારણવ્યાધિક્લેશ વૈરિકુલોચ્છેદનેષુ
પૂર્વવદ્દ્વૈવિધ્યાદ્દ્વાદશવિધેષુ વ્યોમવર્ણાલેખ્યા ઇતિ તુ
યન્ત્રક્રમાદ્ભૂતવર્ણક્રમઃ નવા એકાદશૈકાદશયન્ત્રેષુ એકૈક
ભૂતવર્ણલેખનિયમ ઇતિ । અથ વિકૃતાક્ષર યન્ત્રાણિ પૌરશ્ચરણિકવિધૌ

સ્વાતન્ત્ર્યેણ વા શુતસ્વરસ્યગણનેપિ
યન્ત્રનિર્માણેત્રપ્રકરણેતાદૃશસ્વરોનગરાષત ઇતિ હકાર રકાર નકાર તકાર
યકાર કકાર લકાર
પ્. ૧૦૧અ)
મકાર દકાર વકાર સકારાત્મકાપુનરાવૃત્તૈકાદશવર્ણાનાં
પ્રસ્તુતવિદ્યાસમ્બન્ધિનાં પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરયોગેન ષટ્સપ્તત્યુત્તરૈકશતં
વિકૃતાક્ષરાણિ સિદ્ધાનિ । તેષુ એકં વર્ણં હકારં
સાધ્યસાધકાદિનામગર્ભિતં પૂર્વોક્ત એવ રેખાવિશેષ વિશિષ્ટયન્ત્રે
કર્ણિકાયાં લિખિત્વા । ષષ્ટકોણેષ્વેકશો હા હિ હી હુ હૂ હૃ ઇતિ વર્ણષટ્કં લિખિત્વા
। તદ્વાહ્યવીથ્યાં ચતુદિક્ષુ હૃ હૢ હૣ હે ઇતિ વણચતુષ્કં ક્રમાલ્લિખિત્વા ।
મન્ત્રવિકૃતાક્ષરાણ્યેકાદઽસ સંખ્યાનિ વિનિયોજ્ય । સર્વવાહ્યવીથી માતૃકાભિઃ
પૂરયેદિતિ પ્રાથમિકં યન્ત્રં । યદિ હૈકારમધ્યે હો હૌ હં હઃરરા
ઇત્યક્ષર ષટ્કં ષટ્કોણેષુ રિ રી રુ રૂ ઇતિ પ્રાથમિક વીથ્યાં ચતુર્દિક્ષુ
વહિર્વીથ્યાં માતૃકેતિ લિખ્યતે તદા દ્વિતીયયન્ત્રં ।
એવમેવોત્તરોત્તરૈકાદશૈકાદઽસવર્ણનેકૈકયન્ત્રે લિખિત્વા પરાણિ
ચતુર્દશયન્ત્રાણ્યુદ્વર્તવ્યાનીતિ સમ્ભૂય ષોડશ યન્ત્રાણિ સિદ્ધાનિ તત્ર
પ્રથમયન્ત્રફલં યથા યન્ત્રે યથોક્તવિધિ કલશસ્થાપન સર્વમઙ્ગલાપૂજન
તદુદ્વાસનાન્તકર્મકૃત્વા । પુનસ્તત્ર પ્રસ્તુત નિત્યામાવાહ્ય કથિતદિશા સમ્પૂજ્ય ।
સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયા પ્રસ્તુત વ્દ્યયા તજ્જલમભિમન્ત્ર્ય ।
તજ્જલાભિષેકતસ્તાદૃઽસાભિષેકપૂર્વકતદ્યન્ત્રધારણત **(?)સ્તાત્
સમુચ્ચિતદ્વાકન્યાઃ સ્વવશે ભવન્તિ કન્યાગત રોગાદિ ક્લેશોનાશોપ્યુક્ત
પ્રકારકાભિષેક તદ્યન્ત્રધારણાભ્યાં
પ્. ૧૦૧બ્)
ભવતિ કિં ચ ભૂમૌ યન્ત્રમિદં લિખિત્વા મનસા તદ્વિદ્યા જપં કુર્વન્નેવ
સાધકઃ કાંચિત્કન્યાં પ્રસ્તુતવિત્યામયીં ધ્યાત્વા । સર્જ્જરસે ન ચ
ધૂપમાવિસર્જનં કુર્વન્ । સ્તન્ત્રપ્રસ્તુતનિત્યામાવાહ્ય પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં કૃત્વા
પાદ્યાદિભિઃ ષોડશોપચારૈઃ પૂજાં કૃત્વા । સ્વાભીષ્ટકાર્યં મોનિત્યક્લિન્ના
નિત્યેમદીયમિદં કાર્યં કદાકથં વા ભવિષ્યતીત્યાદિ પ્રકારેણ પૃચ્છેત્ ।
પૃષ્ટાચ સાયથાર્થમુત્તરં દદ્યાત્ । લબ્ધે ચોત્તરે પુનઃ પઞ્ચોપચારૈસ્તત્ર
પ્રસ્તુતનિત્યામભ્યર્ચ્ય । સ્વાત્મનિ તામુદ્વાસયેત્ । અપિ ચ કન્યાનાં
ભૂતપ્રેતાદ્યાવેશેસતિ કથિતરીત્યા યન્ત્રાધિષ્ઠિત કલશાભિષેક તદ્યન્ત્ર ધારણે
કારણીયેતેન તાસાં સ્વાસ્થ્યં સ્યાત્ । દ્વિતીયયન્ત્રફલં યથા ।
કર્ષટેગૈરિકદ્રવેણ યન્ત્રં દ્વિતીયં સાધ્યાદિગર્ભિતકર્ણિકાવીજકમાલિખ્ય ।
વાદિ પ્રતિવાદિનોર્મધ્યદેશે સ્થાપયેત્ । તેનાતિ પ્રૌઢોપિ વાદી તત્કાલં સ્તબ્ધ જિહ્વઃ
શુષ્કાસ્યશ્ચપલલોચનોદશદિશો વિલોકપન્યલાપિતઃ સ્યાત્ । કિં વાત્વયાજિતોહમિતિ
વદન્યાદયો. પ્રતિતઃ સ્યાત્ તૃતીયયન્ત્રફલં યથા । કર્પટે ખર્પરે વા હરિદ્વારસેન
કામનાગર્ભિત મધ્યવીજક તૃતીયયન્ત્રં લિખિત્વા
વહ્નિતાપિતયોષ્ઠતરભૂતલેચુલ્લ્યાઃપાકસ્થાન ભૂતાયા અધોવાનિખનેત્ । તેન
દ્વિત્રૈદિનૈરરયોર્દૃઢમપિ ક્રોધં ગતિં બુદ્ધિં જિહ્વાં સમરોદ્યોગં
ગમનાગમન
પ્. ૧૦૨અ)
ક્રિયાદિકમપિ સ્તમ્ભયેત્ । કિં ચ સેનયાસહિતં સ્વસમુન્મુખંમાયાન્તં શત્રું
શ્રુત્વા । રાત્રૌ તદાગમનમાર્ગમધ્યે પૂર્વોક્ત યન્ત્રં ખનિત્વા ।
શત્રુનામનક્ષત્રયોનેર્વલિં દદ્યાત્ । તેન સા સેનાપતસ્તતાઃ પલાયિતા
પુનરાગમનોદ્યોગશૂન્યા સ્યાત્ । વરાતીસારાદિ પીડા ચ સેનાયાઃ સ્યાત્ ।
ચતુર્થયન્ત્રફલં યથા । સ્વીયારિનક્ષત્રવૃક્ષકાષ્ઠકૃતફલકાતલે ચતુર્થં
યન્ત્રં શુનગરે નિખનેત્ । તેન પરસ્પર પ્રજાં વૈર જ્વરાદિ જન્યક્લેશૈઃ શત્રૂણાં
નાઽસઃ સ્યાત્ । પઞ્ચમાદિ નવમાન્ત પઞ્ચયન્ત્રફલં યથા ।
પઞ્ચમષષ્ઠસપ્તમાષ્ઠમ યન્ત્રાણિ તામ્રપચેષુ દ્વિદ્વિક્રમેણોત્કીર્ય
અષ્ટસંખ્યાનિ નિર્માય નવમં ચ યન્ત્રમેકત્રૈવ તામ્રપત્રે ઉત્કીર્ય
પ્રાણપ્રતિષ્ઠા પૂજનવિધિના સંસ્કૃત્ય રક્ષણીયસ્ય
રાષ્ટ્રનગરગ્રામગૃહાણામન્યતમસ્ય તત્પ્રાન્ત ચતુર્દિક્ષુ તત્કોણેષુ
ચાષ્ટયન્ત્રાણિ મધ્યે ચ નવમં યન્ત્રં ખનિત્વા તત્ર પૂજયેત્ । તેન વૈરિકૃતા
કૃત્યાઃ સ્વોદ્દેશ્યસ્ય યન્ત્રૈરેતૈરક્ષિતતયા ભક્ષણસ્ય ચ
મન્ત્રપ્રભાવજનિતાનામવઽસ્યાપેક્ષિતતયા ઉદાસીન ભક્ષણેનિરપરાધતયા
સામથ્યા ભાવેન સ્વોત્પાદન રૂપાપરાધવન્તં પ્રયોક્તારમેવ ભક્ષયન્તિ ।
દશમયન્ત્રફલં યથા । રૌપ્યપત્રે દશાં યન્ત્રં લિખિત્વા સ્વકવચે
નિધાયરણભૂમૌ પ્રવિષ્ટો વીરઃ શત્રું જયેત્સેનાંવિદ્રાવયેચ્ચ ।
પ્. ૧૦૨બ્)
એકાદશ યન્ત્રફલં યથા । હરિદ્રારસઘૃષ્ટગૈરિકેણ કર્પટે એકાદશતમયન્ત્રં
લિખિત્વા શત્રુસેનાયા આગમમાર્ગે નિખનેત્ । તેન શત્રોર્ભૂતોરણોદ્યોગઃ શાન્તો
ભવતિ । દ્વાદશયન્ત્રફલં યથા । કુઙ્કુમેન સ કર્પૂરેણ ભૂર્જપત્રે પટે વા
લિખિતમિદં યન્ત્રં કૃત પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિ સંસ્કૃતિકં ધારયતઃ સાધકસ્ય
સર્વતો રક્ષા ભવતિ । ત્રયોદઽસ યન્ત્રફલં યથા । તાલપત્રે
કુઙ્કુમકર્પૂરાભ્યાં યન્ત્રમિદં લિખિત્વા હરિતાલેન વહિરૂપલિપ્ય કુડ્યાન્તઃ
સ્થાપયેત્ । તેન નાનાવિધ રોગચૌરગ્રહ સર્પરાજ
વૈરિવ્યાધવ્યાઘ્રાદિતસ્તત્કુડ્યસમ્બન્ધિ ગૃહરક્ષા ભવતિ । ચતુર્દઽસ યન્ત્રફલં
યથા । ભૂર્જપત્રે કુઙ્કુમકપૂરાભ્યાં લિખિત્વા પ્રતિષ્ઠા પૂજાદિભિઃ સંસ્કૃત્યે
ધારયન્તીનાં નારીણામતુલં સૌભાગ્યં ભવતિ । પઞ્ચદઽસ યન્ત્રફલં યથા
। સ્વર્ણપદે સમુત્કીર્ય લિખિતમિદં યન્ત્રં ધારયન્તી વન્ધ્યાપિ નારી ચિરજીવનં
સકલશ્લાઘ્યગુણવન્તં પુત્રં જનયતિ । ષોડશયન્ત્રફલં યથા । સ્વર્ણપત્રે
સમુત્કીર્ણ સુપ્રતિષ્ઠે તમિદં યન્ત્રં ભૂમિલિખિતે તદ્યન્ત્રાપરિ યથાવિધિ સ્થાપિત
કલશે પૂજિતો દ્વાસિત સાવરણ સર્વમઙ્ગલાનિત્યાકે પુનઃ પ્રસ્તુત નિત્યામભ્યર્ચ્ય
પૂર્વવત્ સાધિત જલેનાભિષેકપૂર્વકં ધારયન્તીનારી સ્વપતિ પ્રેમવાહુલ્યેન
સર્વસ્વ સપત્નીષુ આધિક્યં લભેત ।
પ્. ૧૦૩અ)
કિં ચ પૂર્વોક્તાભિષેકપૂર્વકં ભૂર્જપત્રલિખિતે
તદ્યન્ત્રધારણાદ્રાજચૌરભૂતપ્રેતાદિભ્યો રક્ષા ભવતિ ॥
ઇતિ નિત્યક્લિન્ના નિત્યાપ્રસ્તાવઃ ॥
અથ ભેરુણ્ડા નિત્યાપ્રસ્તૂયતે ॥
પ્રત્યેકં ચતુર્દિક્ષુ દ્વારશાખોપેતં રેખાદ્વયેન ભૂપુરં કૃત્વા ।
તદન્તરાભ્યન્તર ભૂપુરરેખા સ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયા વૃત્તમેકં કૃત્વા ।
તદન્તશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તાન્તરં કૃત્વા તદ્વીથ્યાં ચતુરસ્રદ્વયેન
દિગ્વિદિક્કોણકમષ્ટાસ્રં નિર્માય । તદન્તર્વૃત્તદ્વયંસાન્તરાલં નિર્માય ।
તદન્તરાલે ષટ્કોણચક્રં કૃત્વા । તદન્તઃ પુનઃ સાન્તરાલં વૃત્તદ્વયં કૃત્વા
તદન્તરાલે ત્રિકોણસ્વાભિમુખં કૃત્વા અષ્ટદલકમલં કૃત્વા તદન્તરપિ
ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તદ્વયં કૃત્વા તદ્વીથ્યાં ત્રિકોણાન્તર્વિન્દુરચયેદિતિ ।
તદિદં પૂજાચક્રં ક્વચિચ્છુદ્ધાયાં સમભૂમાવુદ્ધૃત્ય તત્ર દીક્ષાયાં
કલશસ્થાપન સર્વમઙ્ગલાર્ચાદુદ્વસનાન્તકર્માધિકં કૃત્વા પ્રસ્તુતનિત્યાં
પૂજા પુનસ્તત્રૈવકલશે અન્યદાતુ ચક્રે એવં પૂજા । તત્પ્રકારો યથા । પ્રથમત
આસનવિદ્યાભિરાસનપૂજાનાન્તે વિદ્યયા તત્રોપવિશ્ય ।
વિદ્યાકરણકાચમનપ્રાણાયામૌવિધાય । ષોડશાર્ણમન્ત્રેણ વલિં દત્વા ।
સ્વગુરુક્રમેણ નવનાથાંસ્તન્મન્ત્રૈઃ સ્વશિરસિ પૂજયિત્વા તત્સ્તોત્રં પઠિત્વા
તદનુજ્ઞાં પ્રાપ્ય પૂજામારભ્ય । સ્વનાથં પ્રસ્તુતનિત્યામયં સ્વાત્માનં
નાથ સ્વરૂપં ધ્યાત્વા ।
પ્. ૧૦૩બ્)
તત્તદ્વર્ણભેદનિયમિત દેશકાલાદિ સમસ્તગુપ્તપ્રકટસિદ્ધયોગિનિ
ચક્રાન્તાષ્ટત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય યન્ત્રસ્વાત્મનોર્મધ્યે ગોરોચના
કર્પૂરકુઙ્કુમાગુરુકસ્તૂરીવાસિતજલપૂર્ણં સાધારં સુવર્ણાદ્યન્યતમઘટિત
સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં તદાધારપાત્રજલાનિ ક્રમેણ કુલસુન્દરી વીજત્રયેણ
વહ્નિસૂર્યસોમાત્મકાનિ તદ્ગતરોચનાદિપઞ્ચકં પૃથિવ્યાદિ પઞ્ચભૂતાત્મકમિતિ

ચ વિભાવ્ય । તજ્જલપ્રસ્તુતનિત્યાપૂજાચક્રયોરૈક્યં વિભાવ્ય । પ્રસ્તુત નિત્યા
સ્વરૂપત્વેન ધ્યાતજલ. પ્રસ્તુતવિદ્યયા દશવારમભિમન્ત્ર્ય પૂજયિત્વાવા ।
તદીય ષડઙ્ગદેવતાસ્તન્મન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । તદુદકેન પ્રસ્તુતવિદ્યયા સ્વાત્માનં
સામાન્યાર્ઘ્યપાત્ર્યદુત્તરોત્તરભાગસ્થાપિત પાદ્યાર્ઘ્યા ચમનસ્નાન જલાનિ
વિભિન્નપાત્રગાનિ । સ્વદક્ષિણભાગ સ્થાપિત વસ્ત્રભૂષણ ગન્ધાક્ષત
પુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યતામ્બૂલાનિ તત્તત્પાત્રોપરિસ્થાપિતાનિ ચ પ્રત્યેકં સંપ્રોક્ષ્ય
। પુનર્વિદ્યયા પ્રાણાનાયમ્ય । હસ્તગૃહીત સપુષ્પાક્ષતજલેન
દેશકાલગોત્રરાશિનામકામનાન્તમુલ્લિખ્ય । ભેરુણ્ડાનિત્યાયા યથા
બુદ્ધ્ન્નિયોગં વિધિના પૂજાં કરિષ્ય ઇતિ સઙ્કલ્પ્ય
માતૃકાષડઙ્ગન્યાસપૂર્વકં પ્રસ્તુતવિદ્યોપેત તત્તન્માતૃકાં
તત્તન્માતૃકાસ્થાનેષુ વિન્યસ્ય । ઓં ક્રોં સ્વાહા હૃદયાયનમઃ ઓં મ્રોં સ્વાહા
શિરસે સ્વાહા ।
પ્. ૧૦૪અ)
ઓં ક્રૌંસ્વહા શિખાયૈ વષટ્ । ઓં હ્રોં સ્વાહા કવચાય હું । ઓં છ્રૌં નેત્રત્રયાય
વૌષટ્ । ઓં જ્રૌં સ્વાહા અસ્ત્રાય ફડિતિ મન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ
વિન્યસ્ય । ઓં બ્રહ્મરન્ધ્રે । ક્રોં ભ્રૂમધ્યે । ભ્રોં મુખે । ક્રૌં કણ્ઠે । હ્રૌં
હૃદયે । છ્રૌં નાભૌ । જ્રૌં મૂલાદારે । સ્વાદક્ષપાદે । હાવામપાદે । ઇતિ
મન્ત્રવણાન્વિન્યસ્ય । પુનઃ ઓં ક્રોં ક્રૌં હ્રૌં છ્વૌં જ્રૌં સ્વાહેત્યેવં રૂપ
સમ્પૂર્ણવિદ્યાયાત્રેધા વ્યાપકન્યાસંવિધાય ત્રિખણ્ડા
મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકમઞ્જલિગૃહીત રક્તકરવીરાદિપુષ્પવૃન્દે મૂલાધારાદિ
બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તવિભાવિતપ્રસ્તુતનિત્યાં વિદ્યા તેજોવહન્ના સામાર્ગેણ સંક્રાન્તં
વિભાવ્ય । ત્રિકોણકર્ણિકાન્તર્ગતવિન્દૌ તત્પુષ્પાઞ્જલિ પ્રક્ષેપેણ તત્રાપાતં
વિભાવ્ય । સમ્પૂર્ણોક્ત વિદ્યાન્તે ભો ભેરુણ્ડાનિત્યે ઇહચક્રે આવાહિતા ભવેતિ
સંપ્રાર્થ્ય । તત્તેજઃ કિરણાન્વક્ષ્યમાણતત્તત્સ્થાન
પ્રસૃતાન્નાથાયુધાવરણદેવતારૂપતયા પરિણતાન્વિભાવ્ય । તત્તેજઃ પુઞ્જં
મધ્યગતં ધ્યાનાવગતસ્વરૂપેણ પરિણતં વિભાવયેત્ ॥ ધ્યાનં યથા
તપ્તકાઞ્ચનસંકાશદેહાં નેત્રત્રયાઞ્ચિતામ્ । ચારુસ્મિતાઞ્ચિતમુખીં
દિવ્યાલઙ્કારભૂષણમ્ । તાટઙ્કહારકેયૂરરત્નસ્તવકમણ્ડિતામ્ ।
રત્નાદિનિર્મિતોર્મ્યાદિભૂષણૈ ઇતિ સુન્દરીમ્ । પાશાઙ્કુશૌ ચર્મખડ્ગૌગદા વહ્નિ
ધનુઃશરાન્ । કરૈર્દધાનામાસીનાં પૂજાયામન્યદાસ્થિતામ્ ।
પ્. ૧૦૪બ્)
શક્તીશ્ચતત્સમાકારતેજોહેતિભિરન્વિતાઃ પૂજયેદભિતસ્તદ્વત્સ્મિતસૌમ્યમુખાઃ
સદેતિ । નાનાયુધાદિધ્યાનમપિ સ્વતુલ્યમેવ આયુધધ્યાને
સ્વસ્વાઞ્ચિતમસ્તકત્વમધિકં સર્વત્રેતિ નવિસ્મર્ત્તવ્યમ્ ॥ તતશ્ચ પ્રસ્તુતવિદ્યાન્તે ભો
ભેરુણ્ડાનિત્યે ઇહચક્રે સ્થાપિતા ભવ । પૂર્વોક્તૈકોનવિંશતિવર્ણાન્તે
સન્નિરુદ્ધાભવ । પુનસ્તાવદ્વર્ણાન્તે અવગુણ્ઠિતાભવ પુનસ્તાવદ્વર્ણાન્તે
સન્નિધાપિતા ભવેતિ તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં સમ્પ્રાર્થ્ય ।
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાયાઃ કરાઙ્ગન્યાસૌવિધાય । અમુષ્યા ભેરુણ્ડાનિત્યાયાઃ
પ્રાણા ઇહચક્રે પ્રાણા ઇત્યાદિ રૂપપ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યયા પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં કૃત્વા
દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજાં કુર્યાત્ । તન્મન્ત્રા યથા નવાર્ણોક્તવિદ્યાન્તે ભેરુણ્ડા
નિત્યાયૈ પાદ્યં કલ્પયામીત્યેકવિંશત્યર્ણમન્ત્રેણ સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન
પાદ્યમુત્સૃજ્ય । ઉક્તનવાર્ણવિદ્યયાપદયોઃ પાદ્યં નિવેદયેત્ । એવમેવ
પાદ્યપદસ્થાને અર્ઘ્યાદિ તામ્બૂલાન્તોપચારપદાનિપ્રત્યેકં પ્રક્ષિપ્ય ।
સમ્પન્નમન્ત્રૈસ્તત્તદર્ઘ્યાદિકમુત્સૃજ્ય । મૂલવિદ્યયા શિરોમુખાદિષુ નિવેદયેત્ ।
તતસ્ત્રયોદશોપચારઃ તત્પ્રકારો યથા । દેવ્યાઃ પૃષ્ટભાગે પ્રકાશ વિમર્શાનન્દ
શ્રીજ્ઞાન શ્રીસત્ય શ્રીપૂર્ણ સ્વભાવ
પ્રતિભસુભગનામકનવનાથાન્નાથપદસ્થાનપ્રક્ષિપ્તશક્તિપદકસ્વસ્વમન્ત્રૈઃ
સમ્પૂજ્ય
પ્. ૧૦૫અ)
પશ્ચિમદ્વારાદિ ચતુર્દ્વારપાર્શ્વસ્થાષ્ટવીથીષુ પ્રાદક્ષિણ્યેન
હ્રીંશ્રીંબ્રાહ્મીપાદુકાં પૂજયામિ ૨ માહેશ્વરી ૭ ૨ કૌમારી ૭ ૨ વૈષ્ણવી ૭

વારાહી ૭ ૨ ઐન્દ્રી ૭ ૨ ચામુણ્ડા ૭ ૨ મહાલક્ષ્મી ૭ કોણેષુ વાયવ્યાદિ પ્રદક્ષિણં

કૃતયુગશક્તિ ૭ ૨ ત્રેતાયુગશક્તિ ૭ ૨ દ્વાપરયુગશક્તિ ૭ ૨ કલિયુગશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીતિમન્ત્રૈર્દ્વાદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । વિદ્યાન્તે ભેરુણ્ડાનિત્યાપાદુકાં
પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીં એતાભેરુણ્ડા નિત્યા
પ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । અષ્ટ
દલેષુ દેવ્યગ્રદલાદિ પ્રદક્ષિણં હ્રીં શ્રીં વિજયાપાદુકાં પૂજયામિ

વિમલાપા૦ ૭ ૨ વિ૩ભા૭ ૨ વિશ્વા ૭ ૨ વિભૂતિ ૭ ૨ વિનતા ૭ ૨ વિટવિધા

વિમતાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈર્વિકારાદિનામકાષ્ટશક્તીસમ્પૂજ્ય ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાન્તે ભેરુણ્ડાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય
। હ્રીં શ્રીં એતાભેરુણ્ડા નિત્યા દ્વિતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । અષ્ટકોણેષુ દેવ્યગ્રકોણાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન
હ્રીં શ્રીં કમલાપાદુકાં પૂજયામિ । ૨ કામિનીપા ૭ ૨ કિરાતીપા ૭ ૨ કીર્તિસહિતાપા
૭ ૨ કુણ્ડિનીપા ૭ ૨ કુલસુન્દરીપા ૭ ૨ કલ્યાણીપા ૭ ૨ કાલકાલાપાદુકાં પૂજયામીતિ
કકારાદિનામકાષ્ટશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
પ્. ૧૦૫બ્)
અષ્ટકોણાન્તરાલેષુ દેવીવામાધોહસ્તાન્તિકદેશમારભ્ય વામક્રમેણ હ્રીં
શ્રીં ધનુષે નમઃ ૨ ગદાયૈ નમઃ ૨ ચર્મણે ૨ પાઽસાયં ૨ અઙ્કુશાશાય

ખડ્ગાય ૨ વહ્નયે ૨ શરેભ્યો નમઃ ઇત્યાયુધાષ્ટકમભ્યર્ચ્ય । વિદ્યાન્તે
ભે**(?)ડા નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થનિત્યામભ્યર્ચ્ય । હ્રીં શ્રીં એતા
ભેરુણ્ડા નિત્યા તૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । તતઃ ષટ્કોણચક્રે નૈરૃત્યકોણે હ્રીં
શ્રીં ડાકિની શક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । વાયુકોણે હ્રીં શ્રીં રાકિનીશક્તિપા૦

પૂર્વકોણે હ્રીં શ્રીં લાકિની શક્તિપા૦ અગ્નિકોણે હ્રીં શ્રીં કાકિની શક્તિપા

ઈશકોણે હ્રીં શ્રીં સાકિની શક્તિપા૦ ૭ પશ્ચિમકોણે હ્રીં શ્રીં હાકિની
શક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । વિદ્યાન્તે ભેરુણ્ડા
નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીં શ્રીં એતા
ભેરુણ્ડાનિત્યાચતુર્થાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ ત્ત્પૂજાર્પણ
પુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । તતો વશિષ્ટં
યત્કિઞ્ચિત્સ્તોત્રપાઠતર્પણપ્રણામરૂપમુપચારત્રયં નિર્વર્ત્ય સહસ્રૈકં
વિંશત્યુત્તરૈકશતાન્યતમસંખ્યયા નિત્યજપં કૃત્વા તદભે**(?)વનાત્મકં
નિવેદનં ચ કૃત્વા પ્રોક્તવિધિના દેવ્યભિન્નત્વેનભાવિત વહ્નૌ લલિતા
પ્રસ્તાવોક્તવિધિના ઘૃતાદિના ષોડશાહુતિભિર્દશાંશસંખ્યયા ચ હુત્વા ।
દેવીસ્થાનભૂતવિન્દાવેવ
પ્. ૧૦૬અ)
તત્તેજ ઉદ્વાસ્ય વિન્દુચક્રગતાં દેવીં પુનઃ પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય
। ષોડઽસાર્ણમન્ત્રેણૈવપૂર્વવદધુનાપિ વલિં દત્વા
કર્પૂરગર્માદિવર્ત્તિભિર્નીરાજ્યક્ષમાપ્ય શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયા
ચક્રગતાપરશક્તીઃ પ્રસ્તુતપ્રધાનદેવ્યામુદ્વાસ્ય ખેચરીમુદ્રયાં સ્વાત્મનિ
પ્રધાનદેવતામુદ્વાસ્ય પૂર્વવત્ ષડઙ્ગન્યાસ વર્ણન્યાસૌ કૃત્વા ગુરુસ્તવપાઠ
દ્વાદશશ્લોકાત્મક સ્તોત્રપાઠૌ કુર્યાદિતિ । દીક્ષાઙ્ગપૂજાસુ વિશેષઃ સામાન્ય
પ્રસ્તાવાદવધેયાઃ ॥ ઇત્થં પ્રાપ્તવિદ્યઃ સ્વસ્ય હલોપધાયક વિધાયક
વિદ્યાપ્રયોગકત્વસિદ્ધયે વિદ્યાસાધનં કુર્યાત્ । તત્પ્રકારો યથા । સુગન્ધિ
સલિલસ્નાનપૂર્વકં દુગ્ધમાત્રાહારપૂર્વકં પૂર્વવદ્રક્તાંગારે
વિનાનાદિશોભિતે કૂર્મચક્ર શુદ્ધેસ્થાને સ્વસ્તિકાદ્યાસનમવલમ્વ્યં સ્થિતઃ
સાધકોદિનવૃદ્ધિજાતદ્વાત્રિંશદ્દિનકે પૂર્ણિમાદિપૂર્ણિમાન્તકાલે ત્રિસન્ધ્યં
પૂજાન્તે પઞ્ચવિંશત્યુત્તરત્રિસહસ્રજપં નિત્યજપાપેક્ષયાતિરિક્તં કુર્વન્ ।
દ્વાત્રિંશદ્દિનૈરેકલક્ષસંખ્યાં પૂરયેત્ । એવં નવધા
કરણાન્નવલક્ષસંખ્યાપૂર્ત્તિઃ કલિયુગે
તુ ષડ્ત્રિંશલ્લક્ષજપમેવંરીત્યાવિધાય પૌરશ્ચરણિક જપસિદ્ધિઃ
સ્વસ્યૈવમસામર્થ્યે ગુરુશિષ્યદ્વારા તદુપાસક બ્રાહ્મણાન્તરદ્વારાવાનિર્વાહ્ય
જપાન્તે ત્રિમધુરાભ્યક્ત કુશેશયૈર્જપદશાંશ વલિં ચ ષોડશાર્ણેન
દદ્યાદાદ્યં તથોક્તતા હોમઃ જપદશાંશત એવ
કર્પૂરચન્દનવાસિતજલૈસર્પણાં કાર્યં । ત્રિસન્ધ્યં પૂજાયામસામર્થ્યે
પ્. ૧૦૬બ્)
નિત્યમેકામેવપૂજાં કસ્યાઞ્ચિત્ સન્ધ્યાયામાચરેત્ । એકપૂજાપક્ષે
પુરશ્ચરણદિનેષુ નિત્યજપઃ સહસ્રસંખ્યયૈવકાર્યોનોક્તાન્યતમસંખ્યયા
ઇત્થં વિદ્યાસાધનોત્તરમપિ ગુરૂપદિષ્ટાનેવ પ્રયોગાનાચરેત્ । નાન્યોપદિષ્ટાન્
નવાપુસ્તકદૃષ્ટાન્ અન્યથાકૃત પ્રયોગૈર્નકેવલં કાર્યાનિષ્પત્તિમાત્રં
કિંત્વનિષ્ટમપીતિ સર્વથૈવપ્રયોગવિષયોપિ ગુરૂપદેશ આવશ્યકઃ ॥
અથૈતન્નિત્યાપ્રયોગાઃ ॥ તત્રાદૌ નિગ્રહ યન્ત્રાણિ । ષટ્કોણં તદ્વહિર્વૃત્તદ્વયેન
સાત્તરાલેન વીથીમેકાં નિર્માય । સિદ્ધિમિદં રેખામયયન્ત્રં માર્જાર
મૂષકયોરુવચિનિમ્બરસપિષ્ટશ્મશાનાઙ્ગારદ્રવેણ દ્વિધા લિખિત્વા ।
કર્ણિકાયામુભયત્રાપિ પ્રત્યેકં ચૈત્ર મૈત્રયોર્વિદ્વેષણં
કુર્વિત્યેવમાદિસ્વરૂપસાધ્યાદિનામગર્ભદ્વિતીયવીજં લિખિત્વા । ઉપરિતનેષુ
ઈશપૂર્વાગ્રેયકોણેષુ તૃતીય ચતુર્થષષ્ઠવીજાનિ સવિન્દૂનિલિખિત્વા અધસ્તનેષુ
વાયુ પશ્ચિમનૈરૃત્યકોણેષુ વિન્દુમદ્યહાય તત્સ્થાને વિસર્ગયોજનેન
તૃતીયચતુર્થષષ્ઠવીજાનિ લિખિત્વા પવન ભૂતવર્ણૈરન્ત્યભાગે પૂર્વોક્ત
સાધ્યાદિનામવર્ણૈર્યુક્તૈર્વીથીવેષ્ટયેદિનિસિદ્ધં યન્ત્રં પ્રાણપ્રતિષ્ઠા યુક્તં
કૃત્વા । મહસ્રદ્વયસંખ્યયા મન્ત્રવીજાનિ દ્વિતીયતૃતીયચતુર્થષષ્ઠવીજાનિ
પ્રસ્તુતમન્ત્રસમ્બન્ધીનિ જપ્ત્વા । શ્મશાનસ્થાને રિપોરષ્ટમરાશિલગ્ને લિખનેત્
પ્. ૧૦૭અ)
તેન લિખિતનામકયોર્વૈરિણોઃ પરસ્પરમવશ્યં વિદ્વેષઃ સ્યાત્ । અત્ર વિદ્વેષણં
જપાદિકર્મતયાકાશ વહ્ન્યાદિવર્ણપ્રાપ્તાવપિ પવનાર્ણકૈરિતિ
વિશેષવિધાદેતત્પ્રકરણોક્તનિગ્રહયન્ત્રાણિ સર્વાણ્યપિ પવનવર્ણઘટિતાન્યેવ
કાર્યાણિ । પવનમણ્ડલ એવ પૂજાકાર્યેતિ પ્રતીમઃ ॥ ઇતિ દ્વેષણયન્ત્રં ॥
વ્યાઘ્રમુખચર્મણિ હરિદ્રારસઘૃષ્ટહરિતાલદ્રવેણ સ્વનામષષ્ટ્યન્તં લિખિત્વા ।
ગોચર્મણિરિપુનામાદિ યજ્ઞદત્તજયં કુરુકુર્વિત્યાદિરૂપં વિલિખ્ય ।
ગોચર્મયન્ત્રમધોવ્યાઘ્રચર્મયન્ત્રમુપરિકૃત્વા ક્વચિદેકાન્તેનિધાય
મહાગરીયસ્યાશિલાયાપિધાય તચ્છિલાયામુપવિશ્ય પ્રાતઃસન્ધ્યાયાં સહસ્રં
સાયં સન્ધ્યાયાં સહસ્રમુક્તવીજચતુષ્ટયં પ્રજપેત્ । તેનાવશ્યં વિજયઃ
સ્યાદ્વ્યદિનઃ કિં વહુના તદ્દેશાત્પલાયિત એવ સ્યાત્ । અથવા ત્વયાજિતોહમસ્મીતિ વદેત્
। ઇતિ વાદિ જયમન્ત્રં । રુરુનામકમૃગવિશેષસ્ય ચર્મણિ રુરુરક્તેનૈવ પ્રોક્તયન્ત્રં
લિખિત્વા પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપૂર્વકં સમ્પૂજ્ય । સહસ્રદ્વયસંખ્યયા
પ્રોક્તવીજચતુષ્કં જપ્ત્વા રિપોરષ્ટમરાશિલગ્રેરિપોર્ગૃહે નિખનેત્ । તેન માસાભ્યન્તર
એવ યન્ત્રસામર્થ્ય વિશેષાદ્રિપુરુચ્ચટિતો ભવતિ સર્વથા ઇત્યુચ્ચાટનયન્ત્રં । નરસ્ય
યસ્ય કસ્યાપિ ચર્મણિ યસ્યાપિ નરસ્ય રુધિરેણ લિખિત મુક્તયન્ત્રં
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપૂર્વકં સંપૂજ્ય ।
પ્. ૧૦૭બ્)
સહસ્રદ્વય સંક્યયા વીજચતુષ્કમભિજપ્ય । શ્મશાને રિપોરષ્ટમરાશિલગ્ને
નિખનેત્ । તેન માસાભ્યન્તરેદાહજ્વરપીડયામરણં પ્રાપ્નુયાત્ । ઇતિ
જ્વરદ્વારકોનિધનપ્રયોગઃ સ્વમારણીષસ્ય પુંસો નક્ષત્રયોનેરુવચિ
નક્ષત્રયોનિરક્તેન પૂર્વોક્ત રેખામયયન્ત્રે કર્ણિકાયાં દ્વિતીયવીજસ્થાને
તૃતીયવીજં સાધ્યાદિગર્ભલિખિત્વા । દ્વિતીયચતુર્થષષ્ઠવીજાનિ
પૂર્વવદાવૃત્યાભિલિખ્ય । પવનાર્ણૈરન્ત્યભાગે સાધ્યાક્ષરયુતૈરાવેષ્ટ્ય ।
સિદ્ધમિદં યન્ત્રં વહિર્યમનેન યથાન્તર્યન્ત્રેણ સહજલસમ્બન્ધો ન ભવતિ તથા
ક્ષમ્યગાવેષ્ટ્ય શ્મઽસાનભસ્મના વહિરુપલિપ્ય । નષ્ટજલાહરણાદિ
વ્યવહારકેસજલેકૂપે રિપોરષ્ટમરાશિ લગ્ને નિક્ષિપેત્ । તેન જલાન્તઃ પાતેન
રિપોર્મૃત્યુઃ સ્યાત્ । ઇતિ જલદ્વારકોનિધનપ્રયોગઃ પૂર્વોક્તમેવયન્ત્રં ગોચર્મણિ
મનુષ્યરુધિરેણપિષ્ટચિત્રકેણ લિખિત્વા ચુલ્લ્યા અધઃ ક્ષિપ્ત્વા તદુપરિ માસમાત્રં
નિરન્તરમપિ જ્વાલયેત્ । તેનારેરગ્નિમૂલકં તરણં સ્યાત્ । ઇતિ
વહ્નિદ્વારકોનિધનપ્રયોગઃ ॥ ગર્દભત્વચિ મનુષ્યરુધિરઘૃષ્ટચિત્રકમૂલચૂર્ણેન
કાકોલૂકપક્ષાભ્યા. પ્રોક્તયન્ત્રં લિખિત્વા કુણ્ડસ્યાન્તર્નિખન્ય ।
તત્પુનર્મૃદાપૂરયિત્વા તદુપરિમારણીયસ્ય સાધ્યસ્ય નક્ષત્રકાષ્ઠૈર્વહ્નિં
પ્રજ્વાલ્ય તત્ર કટુતૈલાભ્યક્તધત્તૂરવીજૈર્હોમાદુન્મત્રતાં
પ્રાપ્તોરિપુર્મૃત્યુમાપ્નુયાત્ ।
પ્. ૧૦૮અ)
ઇતિ ઉન્મત્તતા દ્વારકો નિધનપ્રયોગઃ ॥ સાધ્યસ્ય નક્ષત્રકાષ્ઠસ્ય કીલં કૃત્વા
તત્રોક્તં ગર્દભત્વચિલિખિતં યન્ત્રં
ગર્દભસ્માયુભિરાવેષ્ટ્યરાત્રાવરેરષ્ટમરાશૌલગ્ને તત્પુરે નિખનેત્ । તેન તત્પુરં
માસાભ્યન્તરે શ્મશાનતુલ્યમગમ્યત્વભયાનકત્વાદિના સ્યાત્ । ઇતિ
નગરોદ્વાસનકરસકીલયન્ત્રં પ્રયોગઃ । પ્રેતચારૈ ઉક્તમેવ યન્ત્રં વિલિખ્ય
કાકોલૂકવકશ્યેન કઙ્કતિત્તિરાણામન્યતમસ્ય દ્વયોરપિ પાદયોર્નિવધ્ય ।
મઙ્ગલવારે રિપોરષ્ટમરાશિલગ્ને ચતુષ્પથે નિખનેત્ તેનૈકાવિંશતિદિનાભ્યન્તરે
રિપુર્દશદિક્ષુ ઉન્મત્તો ભવન્વ્રજેત્ । નત્વેકત્રાપિ સ્થિરઃ સ્યાત્ ।
ઇત્યુચ્ચાટનકરયન્ત્રપ્રયોગઃ ॥ પૂર્વોક્તાનાં યન્ત્રાણાં મધ્યે એકં
કિઞ્ચિદ્યન્ત્રં ગજાશ્વમર્ત્યગોગર્દભોષ્ટ્રમેષમહિષાણાં મધ્યે
યસ્યત્વચિયદુધિરેણ લિખિત્વા યદા વા સસ્થાને નિખન્યતે તસ્યાવશ્યં સપ્તાહ
યક્ષમાસાન્યતમકાલે નાશઃ સ્યાત્ । અત્ર પ્રકરણે પૂર્વોક્ત યન્ત્રેષુ
પવનાર્ણયુક્ત સાધ્યવર્ણાઃ સર્વત્રલેખ્યાઃ ઇતિ નાશકયન્ત્રં ॥ અથ શાન્તિયન્ત્રં
અષ્ટદલં કૃત્વા તદ્વહિર્વૃત્તદ્વયેનૈકાંવીથીં નિર્માય કર્ણિકાયાં
દેવદત્તસ્યૈતચ્છરીરાવિરોધેન અમુકં રોગં શમય શમયેત્યાદિ રૂપ

સાધ્યાદિનામગર્ભિતં પ્રણવં લિખિત્વાઽગ્રદલમારભ્યાષ્ટયન્ત્રેષુ
પઞ્ચમસપ્તમાષ્ટમનવમાક્ષરાણિ દ્વિરાવૃત્યા લિખિત્વા માતૃત્કીર્વીથીં
પ્. ૧૦૮બ્)
વેષ્ટયેદિતિ યન્ત્રમિદં શ્વેતચન્દનકર્પૂરકુઙ્કુમૈર્લેખ્યં ધારણાર્થં
ભૂર્જપત્રે અભિષેકાર્થં ભૂમૌ લિખિત્વા તદધિષ્ઠિતપૂર્વોવિધિક
કલશજલાભિષેકતઃ સકલપૂર્વોક્ત દુઃખશાન્તિર્ભવતિ ॥
અથ વિજયયન્ત્રં ॥
પૂર્વપશ્ચિમાયતા દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ પરસ્પરં
સંભિન્નાસ્ત્રયોદશત્રયોદશરેખાઃ કૃત્વા ચતુશ્ચત્વારિંશદુત્તરેકેશતકોષ્ઠાનિ
નિષ્પાદ્ય । તદ્વાહ્યે ભૂપુરદ્વયેનાષ્ટાસ્રં કૃત્વા તદ્વહિઃ સાન્તરાલરેખાદ્વયેન
વીથીમેકાં નિષ્પાદ્ય । તેષુ ઈશાન કોષ્ઠમારભ્યાગ્નિકોષ્ઠાન્તં વિકૃતાક્ષરા.ઇ
લિખિત્વા પુનસ્તદધોપ્યુક્તરીત્યાલિખિત્વા વિકૃતાક્ષરાણિ સર્વાણિલિખિતાનિ ભવન્તિ ।
નવાનાં મન્ત્રાક્ષરાણાં પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરયોગેન હિ તાવન્ત્યેવ
વિકૃતાક્ષરરાણિ સમ્પદ્યન્તે । ષોડશસ્વરયોગશ્ચરકારાદિ સમ્બદ્ધ કકારાદિના
સહ વિવક્ષિતો ન કકારાદિ માત્રેણ તથા ચ ક્ર ક્રા ક્રિ ક્રો ક્રુ ક્રૂ ઇત્યાદિ ભ્ર ભ્રા
ભ્રિ ભ્રી ભ્રુ ભ્રૂ ઇત્યાદિ ક્રોકારક્રૌકારયોસ્તુલ્યાન્યેવ વિકૃતાક્ષરાણિ દ્વિધા
લેખ્યાનિ । પ્રણવશ સ્વરરૂપયોગે સ્વરરૂપતયૈવ પર્યવસ્યતિ । અત્ર યત્રસ્થાને બિન્દુ
વિનાકૃતમન્ત્રાક્ષરં ઓં ક્રોધો ક્રૌ હૌ છૌ જૌ સ્વાહેત્યેવં રૂપમેકં
વિકૃતાક્ષર લિખને ક્રિયમાણે સતિ પતતિ તત્ર તત્તન્મન્ત્રવર્ણાન્તઃ
સાધ્યસાધકાદિલેખ્યં ચન્દ્રકોષ્ઠે

પ્. ૧૦૯અ)
નવનેત્ર ૨૯ કોષ્ઠે પઞ્ચાબ્ધિ ૪૫ કોષ્ઠેભુશાસ્ત્ર ૬૨ કોષ્ઠેગજાદ્રિ ૭૮ કોષ્ઠે
શ્રુતિનન્દ ૯૪ કોષ્ઠે સ્વક્ષ્માકુ ૧૧૦ કોષ્ઠે વિધિભૂકુ ૧૧૪ કોષ્ઠે ખાગ્નીન્દુ

કોષ્ઠેપિ ચ સાધ્યવર્ણાસ્તત્કોષ્ઠમન્ત્રાર્ણહૃદિપ્રવેશ્ય ઇતિ સિદ્ધં ।
તદ્વહિર્ગતાષ્ટારે પઞ્ચમસપ્તમાષ્ટમ નવમવર્ણાનાગ્નેયાદિ કોણેષુ
દ્વિરાવૃત્યા લિખિત્વા । પ્રણતરૂપં પ્રથમવર્ણમષ્ટકોણાન્તરાલેષ્વષ્ટાવૃત્યા
લિખેત્ । વહિર્વીથ્યાં માતૃકાવર્ણસાધ્યવર્ણવિદર્ભિતાનિ । અ આ ઉં ઉ ઈ ક્રોં ઉ ઊ
ભ્રોં ઋ ૠં ક્રૌં ઌ ઌ હૌ ઐં ઐં છૌં ઊ ઔં જ્રૌં અં અઃ
સ્વાકખહાગદ્ય ઓંમિત્યાદિરીત્યા દ્વિ દ્વિ ક્રમેણ માતૃકાવર્ણાન્સમાપ્ય ।
દ્વિદ્વિક્રમેણૈવસાધ્યવર્ણાન્મધ્યેચૈકૈકક્રમેણમન્ત્રવન્નભિલિખેત્ । યદિ ચૈવં
કરણે પુનઃ પુનરાવૃત્તાનામપિ મન્ત્રવર્ણાનામાધિક્યં
તદાધિકવર્ણાવિદર્ભણાર્થમેવાદત્તાવિદર્ભણસ્યસમાપ્તત્વેન
નિષ્પ્રયોજનત્વાન્નાદેયાઃ । તદેવં સિદ્ધયન્ત્રં પટે લિખિત્વા રણસમયે
યન્ત્રપટં ધ્વજીકૃત્ય શત્રુસેનાભિમુખં દર્શયેત્ । તેન રિપવો
વિભિન્નદેશેપલાયિતાઃસ્યુર્નતુપલાયનમમ્યેકત્ર રિપુસૈનિકા
અપિરિપવોત્રવિવક્ષિતાનતુરિપુરેવાત્રરિપુઅઃ અથવા પલાયનપક્ષાદ્યાવૃત્તારિપવઃ
સ્વલક્ષ્મીમુપાયનીકૃત્ય પ્રણામં કુર્યુરિત્યેકોસ્યયન્ત્રસ્ય પ્રયોગઃ અથવા
શનૈશ્ચરાધિષ્ઠિતરાશેહૃદયકાલે
પ્. ૧૦૯બ્)
કિં વા જલાકાશ રૂપ ભૂતોદયેશનેરુદયાન્તકાલેવૈરિશિવિરે ઇદં યન્ત્રં
નિખનેત્તદાન્યોન્યકલહે ન સદ્યો વૈરિનાશઃ સ્યાદિતિ દ્વિતિયઃ પ્રયોગઃ ઇદમેવ
યન્ત્રં યદિ ગુર્વધિષ્ટિતરાશેહૃદયે વાધ્વાકાશભૂતોદયે ગુરોરુદયાન્તકાલે
સ્વપુરે નિખન્યતે તદા પરકૃતકૃત્યભિચારાદયઃ કિં વહુના સર્વદુઃખમૂલાનિ
પાપાન્યપિનતત્રસ્યુરિતિતૃતીયઃપ્રયોગઃ ઇદમેવ યન્ત્રં તામ્રપત્રેસમુત્કીર્યરાજાદિઃ
સ્વપુરસ્ય સીમાન્તાષ્ટદિક્ષુ મધ્યે ચ સ્થાપયેત્ । કિં વાસ્વાયાગારે ધનાગારે
ગજાગારે અશ્વાગારે એકાદશરાશે હૃદયકાલે નિખનેત્તત્સ્થાને નિત્યં પૂજાં ચ
કુર્યાત્તદા તત્તદ્વૃદ્ભિર્ભવમિતિ ચતુર્થઃ પ્રયોગઃ ॥ અથ
મન્ત્રનવાક્ષરકૃતનવયન્ત્રાણિ । અષ્ટદલંકમલં સકર્ણિકં કૃત્વા
તદ્વહિર્વૃત્તદ્વયેનસાન્તરાલેનવીથીં કુર્યાત્ । તત્ર પ્રથમવીજં કર્ણિકાયાં
લિખિત્વા । દ્વિતીયાદિનવાન્તાષ્ટાક્ષરાણ્યગ્રતઃ ક્રમાદેકશો લિખિત્વા વહિર્વીથ્યાં
શુદ્ધમાતૃકયાવેષ્ટનં કુર્યાત્ । ઇતિ પ્રથમં યન્ત્રં । કર્ણિકાયાં
દ્વિતીયવીજં લિકિત્વા તૃતીયાદિ પ્રથમાન્તૈર્દલાષ્ટકપૂરણે દ્વિતીયં યન્ત્રં ।
તૃતીયવીજં કર્ણિકાયાં લિકિત્વા । ચતુર્થ્યાદિ
પ્રથમાદ્વિતીયાન્તવીજૈરષ્ટદલપૂરણેતૃતીયં યન્ત્રં । ચતુર્થાદિ વીજસ્ય
પ્રત્યેકં મધ્યસ્થાતાયાં સ્વસ્વોત્તરભૂતપઞ્ચમાદિ
પ્રથમાદ્વિતીયતૃતીયાન્તવીજૈરષ્ટદલપૂરણે ષડન્યાન્યપિ યન્ત્રાણિ સિદ્ધ્યન્તિ ।
પ્. ૧૧૦અ)
એતેષાં ફલં ચૈવં સ્વનક્ષત્રાણ્યત્ર સ્વનક્ષત્ર
તદ્દશમતદેકોનવિંશનક્ષત્રાણિ જન્મતારાપરપર્યાયાણિવિવક્ષિતાનિ
તત્તન્નક્ષત્ર દ્વિતીયતૃતીયચતુર્થપઞ્ચમષષ્ઠસપ્તમાષ્ટમનવમનક્ષત્રાણ્યેવ
ચાત્ર દ્વિતીયતૃતીયાદિપદૈર્વિવક્ષિતાનિ । ઇત્થં ચ યન્નક્ષત્રે સાધકસ્ય ગ્રહપીડા
રાજપીડા રોગપીડા વૈરિપીડા વા ભવતિ તન્નક્ષત્રં યદિ સ્વનક્ષત્રાત્પ્રથમં
દ્વિતીયં તૃતીયાદિવાનવાન્તં ભવતિ । તદા પ્રથમાદિ
નવાન્તકથિતેયન્ત્રધારણેતદધિષ્ઠિતકલશાભિષેકં
(?)પાનપૂજનનિખનનાદિકરણાત્સાપૂર્વોક્તાસકલાપિપીડાશાન્તાભવતીત્યેકઃ
પ્રયોગઃ પ્રકૃતવિદ્યાઘટકવર્ણૌષધીનાં ભસ્મકૃત્વા । તદુપરિ પ્રોક્તયન્ત્રં
સ્થાપયિત્વા તદુપરિ ગતકલઽસજલપાનાભિષેકાદિતસ્તુવિશેષતઃ સર્વરક્ષા
સર્વાપત્તારણં ચ સર્વલોકાનાં સ્યાદિતિદ્વિતીયઃ પ્રયોગઃ એતાનિ યન્ત્રાણિ
નવસંખ્યાનિ ક્રમેણ નવગ્રહાણાં યન્ત્રાણિ ભવન્તીતિ પ્રથમાદિ
યન્ત્રાણામેકૈકસ્ય ધારણાભિષેકપાન તદુપરિ સ્થિતિ તદ્યન્ત્રભૂસ્મધારણ
પૂજન નિખનનાદિનાક્રમેણ સૂર્યાદિનવગ્રહકૃતપીડોપશમઃ સ્યાદિતિતૃતીયઃ
પ્રયોગઃ જલમધ્યેયત્કિઞ્ચિદુક્તયન્ત્રં
પ્. ૧૧૦બ્)
લિખિત્વા પ્રતિષ્ઠાપ્ય પૂજયિત્વા તજ્જલપાનતઃ
સકલવિષપીડોપશમઃસ્યાદિતિચતુર્થઃ પ્રયોગઃ ॥ યદ્દેશે નગરે ગ્રામાદૌ વા
મધ્યભાગે પ્રથમં યન્ત્રં ખાત્વા પૂર્વાદ્યષ્ટદિક્ષુ દ્વિતીયાદ્યષ્ટયન્ત્રાણિ
નિખન્યત્તે । તદા તદ્દેશે લક્ષ્મીસ્તૈર્યધર્માર્થાભિવૃદ્ધયો ભવન્તિ ॥ દ્વિતીયં
મધ્યતઃ ખાત્વા તૃતીયાદિ પ્રથમાન્તયન્ત્રાણિ પૂર્વાદિ દિક્ષુ યદિ નિખન્યન્તે તદા
તદ્દેશે સર્વેજનાધાર્મિકા એવ ભવન્તિ તદ્દેવતાશ્ચ તદ્દેશજનેષુ
શીઘ્રમુપાસનાદિના પ્રસન્ના ભવન્તિ તૃતીયસ્ય મધ્યે ખનને પૂર્વવદિતરસ્ય
પૂર્વાદિષુ ખનનેકાન્તિવૃદ્ધિઃ ચતુર્થસ્ય મધ્યતઃ ખનને આરોગ્યવૃદ્ધિઃ
પઞ્ચમસ્યૂખનને યશોવૃદ્ધિઃ ષષ્ટસ્ય ખનનેવલવૃદ્ધિઃ સપ્તમસ્ય
ખનનેપુત્રવૃદ્ધિઃ અષ્ટમસ્ય ખનનેજ્ઞાનવૃદ્ધિઃ નવમસ્યમધ્યે
પ્રથમાદીનાં પૂર્વાદિષુ ખનને ધનાભિવૃદ્ધિઃ સ્યાદિતિ ચતુર્થઃ
ખનનપ્રયોગઃ યદ્યન્નક્ષત્રસ્ય ક્રૂરગ્રહાક્રાંત્યાદિના યસ્ય યસ્ય પીડા ભવતિ
તત્તન્નક્ષત્રે અશ્વિન્યાદિ નવકમઘાદિનવકમૂલાદિ નવકાન્યતમપ્રવિષ્ટેઃ
ક્રમેણ પ્રથમયન્ત્રાદિનવાંતાન્યતમયન્ત્રં વિલિખ્ય । તત્ર
પ્રસ્તુતનિત્યામાવાહનાદિ પૂર્વકં ષોડશોપચારૈઃ પૂજયેત્ ।
એતાવાંસ્ત્વત્રવિશેષઃ યદુક્તાધ્યાનપ્રકારેણનાધુનાનિત્યાધ્યાનં
પ્. ૧૧૧અ)
કિં તુ તત્તન્નક્ષત્રદેવતાસમાનાકારતૈવાત્ર ધ્યેયેતિ ॥ સ્ત્રીયોવાલાવૃદ્ધારુગૃણા
વા યદિ સાવરણાયાઃ પ્રસ્તુતનિત્યાયાઃ પૂજાં કર્તું
નક્ષમાઃસ્તુસ્તદાનિરાવરણકપૂજયાપિ યથોક્તં તત્તન્નક્ષત્ર પ્રયોજ્ય
પીડોપશમરૂપં ફલંન્ ભક્તિભાજાં ભવતિ । ઇતિ નક્ષત્રપીડોપશામકઃ
પઞ્ચમઃ પ્રયોગઃ ॥
ઇતિ યન્ત્ર પ્રયોગાઃ ॥
વિષાર્તસ્ય કણાદ્વયેપિ ભેરુણ્ડાવિદ્યાજપેન તત્કાલં વૈદ્યૈરપ્યપ્રતીકાર્યા
વિષસ્યપીડાશમંયાતિ ॥
ઇતિ જપપ્રયોગઃ ॥
રક્તચન્દનગૈરિકદરદ શ્રીખણ્ડસિન્દૂરતણ્ડુલમુદ્ગકૃષ્ણતિલશ્વેતતિલૈઃ
ક્રમાદભિલેખ્યાનામુક્તનવયન્ત્રાણાં મધ્યે કિઞ્ચિદેકં યન્ત્રં
સ્વપ્રાપ્તોક્તદ્રવ્યેણ લિખિત્વા તત્રોક્ત વિધિનાકલશં સ્થાપયિત્વા પૂર્વવત્
સર્વમઙ્ગલાચક્રચિન્તનપૂર્વકસાવરણતત્પૂજા જપહોમવિસર્જનાન્તે
પ્રસ્તુતનિત્યાવાહનાદિસાવરણપૂજાન્તં કર્મવિધાય
લક્ષજપાયુતહોમાયુતતર્પણપૂજનૈઃ સિદ્ધયા ત્રૈલોકામોહનવિદ્યયા ચૈત્ર
શુક્લપ્રતિપન્મેષસંક્રમતુલાસંક્રમમકરસંક્રમકર્કસંક્રમસ્વજન્મ-
નક્ષત્ર તદ્દશમનક્ષત્રતદેકોનવિંશતિનક્ષત્ર ગુરુજન્મદિનવિદ્યાપ્રાપ્તિદિન
સ્વજન્મદિન ગુરુમણાદિનાક્ષરત્રયસમ્પાતદિનં પૂર્ણાતિથિ દર્શાન્યતમપર્વેતિ
નવસંખ્યકાલાનામન્યતમકાલેભિષેકં કુર્યાત્ ॥
પ્. ૧૧૧બ્)
અભિષેકકર્મતારાજતત્પત્નીસપત્નીસેનાપત્યાદેર્ભક્તિશાલિનઃ સર્વસ્યાપિ ॥
અભિષેકસાધકદક્ષિણા તુ વિત્તશાદ્યમનતિક્રમ્યાનુસર્તવ્યા સતિ તુ વિત્તશાદ્યે
પુત્રકલત્રલક્ષ્મીસહિતમબિષિક્તમભિષેકવિધિરેવ દહેત્ । યાવદ્દ્રવ્યદાને કૃતે
કુટુમ્બસહિતસ્યદાતુંરશનક્લેશપ્રશક્તિરસ્તિ તદતિરિક્તસ્ય
દ્રવ્યસ્યદાનાભાવોવિત્તશાદ્યં । એકાંગાંદશગુર્વદ્યાદિત્યાદિ વિહિતં
દાનાન્યદાનવા તથા ॥ અક્ષરત્રયસમ્પાતપર્વસ્વરૂપં યથા તદ્દિનનિત્યાયાઃ
પ્રથમાક્ષરં તદ્દિનોદયાક્ષરં
તદ્દિનાહર્ગણસંખ્યાયાં ષટ્ત્રિંશત્સંખ્યાભિર્હૃતાયાંદ્યાસંખ્યાપરિશિષ્.
તા ભવતિ તાવત્સંખ્યમક્ષરમિત્યક્ષરત્રયં યસ્મિન્દિને એકમેવ ભવતિ તદ્દિનં
તાદૃશપર્વેતિ કેચિત્ । કાલનિત્યાવિદ્યાયાઃ પ્રથમાક્ષરં કેવલતત્વાત્મકં
તદ્દ્વિતીયાક્ષરં ઘટિકાક્ષરં ચેતિ ત્રયં યત્ર દિને એકં ભવતિ તદ્દિનં
તાદૃશપર્વેતિ પરેષાંમત શ્રીત્રિપુરસુન્દરીવિદ્યાઘટકાનાં યેષાં
કેષાંચિદ્વર્ણાનાં ત્રયાણાં યસ્મિન્દિને
વર્ષાક્ષરમાસાક્ષરઘટિકાક્ષરતયા સંનિપાતસ્તદેવતાદૃશં
પર્વેત્યક્ષરત્રયસમ્પાતપદખારસ્યાપ્યતોર્થ ઇતિ ચાપરમતં ત્રૈલોક્યમોહનવિદ્યા
યથા । અં ઓં ક્રોં ભ્રોં ક્રૌં ઝૌં છૌં જ્રૌં સ્વાહા અં આં ઓંમાદિ દ આં

ઇં ૯ આં ઇં ૯ ઇં ઇં ૯ ઈં ઉં ૯ ઉં ઊં

પ્. ૧૧૨અ)
ઊં ૠં ૯ ઋં ૠં ૯ ઋં ઌં ૯ ઌં ઌં ૯ ૡં એં ૯ એં ઐં ૯ ઐં ઓં ૯ ઓં ઔં ૯ ઔં
અં ૯ અં અઃ ૯ અંઃ કં ૯ ખં ગં ૯ ગં ઘં ૯ ઘં ઙં ૯ ચં ૯ ચં છં

છં જં ૯ જં ઝં ૯ ઞં ૯ ઞં ટં ૯ ટં ઠં ૯ ઠં ડં ૯ ડં ઢં
૯ ઢંન્ ણં ૯ ણં તં ૯ તં થં ૯ થં દં ૯ દં ધં ૯ ધં નં ૯ નં પં
૯ પં ફં ૯ ફં વં ૯ વં ભં ૯ ભં મં ૯ મં યં ૯ યં રં ૯ રં લં

લં વં ૯ વં શં ૯ શં ષં ૯ ષં સં ૯ સં હં ૯ હં લં ૯ ક્ષં

ક્ષમિત્યેકષષ્ટ્યુત્તરપઞ્ચશતાક્ષરા ॥ અથવા ઓં ક્રોં ધોં ક્રૌ ઝૌં છ્રૌં
જ્રૌં સ્વાહા । અં ઓં ક્રોં ભ્રૌં ઝૌં છ્રૌં જ્રૌં સ્વાહેત્યાદિરીત્યા
સકલમાતૃકાર્ણાનાં મન્ત્રપુટિતતત્વકરણાદેકોનસપ્તત્યધિકનવશતાક્ષરાસા
અનયોર્વ્યવસ્થા ફલાઽસૈઘ્ર્યંશૈઘ્ર્યાદિના । એવમન્યૈર્મન્ત્રૈર્વિદ્યાભિશ્ચ
માતૃકાક્ષરપુટનાન્નાનાવિધાસ્તા ભવન્તિ । એવમભિષેકફલં
કેમદ્રુમાદિદુર્યોગફલહાનિઃ જીવત્સગુણપુત્રલાભઃ
દુર્લક્ષણદુષ્કર્માદિકૃતદુષ્ફલસમ્બન્ધહાનિશ્ચપૂર્વોક્ત
નવપર્વસુસર્વેષ્વપ્યભિષેકાત્તુજીવન્મુક્તતાંતે શિવે સાયુજ્યલાભઃ સ્યાત્ ॥
ઇતિ ભેરુણ્ડા નિત્યા પ્રસ્તાવઃ ॥
અથ વહ્નિવાસિની નિત્યા પ્રસ્તૂયતે ॥
ક્વચિચ્છુદ્ધાયાં સમભૂમૌ પૂર્વપશ્ચિમદિશોઃ પ્રત્યેકં દ્વારશાખાયુક્તં
ભૂપુરદ્વયં સર્વતો વહિર્નિર્માય તદત્તશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલં વૃત્તદ્વયં કૃત્વા ।
તદન્તરાલવીથ્યાં દ્વાદશદલંકમલં નિર્માય ।
તદન્તરેપિચૈકાઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તદ્વયં કૃત્વા ।
પ્. ૧૧૨બ્)
તદ્વૃત્તકર્ણિકાયાં સ વિન્દુકં નવયોનિચક્રમુદ્ધરેદિતિ । અત્ર
દલાગ્રવૃત્તયોન્યગ્રવૃત્તયોન્યોસ્ત્વેકાંગુલક એવાન્તરાલદેશઃ
નવયોનિચક્રોદ્ધારપ્રકારો યથા । પૂર્વોક્તવૃત્તાન્તરાલેસ્વાભિમુખં
વૃત્તસ્પૃષ્ટકોણત્રયકં ત્રિકોણંવિધાય । પૂર્વભાગરેખાતોવહિરંભિતઃ
પૂર્વભાગે વૃત્તસ્પૃષ્ટપ્રમાણામપરાંદક્ષિણોત્તરરેખાં કૃત્વા । તદગ્રતઃ
પ્રત્યેકં પૂર્વત્રિકોણમધ્યભાગગતાયદ્વયકંન્ ત્રિકોણાન્તરંવિધાય ।
તદગ્રદ્વયરેખાઃ પશ્ચિમભાગવૃત્તરેખાન્તં સંવર્દ્ધ્યઃ તદગ્રદ્વયતઃ
પૂર્વભાગવૃત્તરેખાસ્પૃષ્ટાગ્રકમૂર્દ્ધરેખં ત્રિકોણં વિરચ્ય । સમ્પન્ન
નવયોનિકચક્રસ્યાન્તસ્ત્રિકોણે બિન્દુરચયેદિતિ । તત્ર
દીક્ષાયાંકલશખસ્થાપનતજ્જલાધિકરણકચક્રચિન્તનપૂર્વકસાવરણ-
સર્વમઙ્ગલાપૂજનાદિતદુદ્વાસનાન્તકર્માધિકં કૃત્વા ।
પ્રસ્તુતનિત્યાપૂજાપિપુનસ્તત્રૈવકલશે અન્યત્ર તુ ચક્ર એવસાતત્પ્રકારો યથા
સુગન્ધિસલિલસ્નાનાદિનાશુદ્ધતનુઃસાધકોયાગમણ્ડપમાગત્ય
આસનવિદ્યાભિરુક્તાભિરાસનપૂજાંતેદ્યસ્તુતવિદ્યયા તત્રોપવિશ્ય
વિદ્યયૈવાચમનપ્રાણાયાસૌ વિધાય આરભેત તત્ર પૂર્વં નાથં પૂજ્ય
દેવતાસ્વરૂપં સ્વાત્માનં નાથામિન્ને ધ્યાત્વા
તત્તદ્વર્ષભેદનિયમિતદેશકાલાદિસિદ્ધયોગિનિચક્રાન્તાષ્ટત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ
સમ્પૂજ્ય ।
પ્. ૧૧૩અ)
કુરુકુલ્લે સ્વાહેતિ સપ્તાક્ષર્યા વલિં દત્વા ।
સ્વગુરુક્રમેણનવનાથાંસ્તન્મન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય તત્સ્તોત્રં પઠિત્વા તદનુજ્ઞાં
પ્રાપ્ય પૂજામાસ્વશિરસ્ય સ્વાત્મયન્ત્રયોર્મધ્યેસાધારં રોચના
કર્પૂરકુઙ્કુમાગુરુકસ્તૂરીવાસિતજલપૂર્ણાં સ્વર્ણાદિપઞ્ચકાન્યતમમયં
સામાન્યપાત્રં નિધાય તદીયાધારપાત્રજલાનિક્રમેણકુલસુન્દરીવીજત્રયેણ
વહ્નિસૂર્યચન્દ્રરૂપાણિવિભાવ્ય રોચનાદિ પઞ્ચકં ક્રમેણ પૃથિવ્યાદિ
પઞ્ચભૂતાત્મકત્વેન વિભાવ્ય તજ્જલપ્રસ્તુતનિત્યાપૂજાચક્રયોરૈક્યં વિભાવ્ય
પ્રસ્તુતનિત્યાસ્વરૂપત્વેન ભાવિત જલં
પ્રસ્તુવિદ્યયાદશવારમભિમન્ત્ર્યપૂજયિત્વાવા
। ષડઙ્ગમન્ત્રૈસ્તન્નિત્યાષડઙ્ગદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય । તદુદકેન
પ્રસ્તુતવિદ્યયાપાદ્યાર્ઘ્યાચમનસ્નાનજલાનિતત્તત્પાત્રગતાનિ ।
સ્વદક્ષિણભાગસ્થાપિતવસ્ત્રભૂષણગન્ધાક્ષતપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્ય-
તામ્બૂલાનિ તત્તત્પાત્રગતાનિ પ્રત્યેકં સંપ્રોક્ષ્ય । પુનર્વિદ્યયાપ્રાણાનાયમ્ય
પુષ્પાક્ષતસલિલાનિ દક્ષહસ્તેનોપાદાય દેશકાલગોત્રરાશિનામકામનાન્તમુલ્લિખ્ય
યથા બુદ્ધિનિયોતં વિધિના વહ્નિવાસિની નિત્યાપૂજાં કરિષ્યે ઇતિ સંકલ્પ્ય । માતૃકા
પ્. ૧૧૩બ્)
ષડઙ્ગન્યાસ પૂર્વક પ્રસ્તુતનિત્યવિદ્યાયા અન્તે એકૈકં માતૃકાવર્ણમેકશ
ઉચ્ચાર્ય યથોક્ત તત્તંત્થાનેષુ વિન્યસ્ય । હ્રાંહૃદયાયનમઃ હ્રીંશિરસે સ્વાહા હ્રૂં
શિખાયૈ વષટ્ હરિં કવચાય હું હ્રૌં નેત્રાય વૌષટ્ હ્રઃ અસ્ત્રાય ફડિતિ
મન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિ હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય । ઓંદક્ષનેત્રે હ્રીંવામનેત્રે
વદક્ષકર્ણે હ્રિવામકર્ણે વા દક્ષનાસાપુટે । સિવામનાસાપુટેન્યૈમુખે નગુદે
મઃગુહ્યે ઇતિ નવવર્ણાન્નવરન્ધ્રેષુ વિન્યસ્ય ઓં હ્રીં વહ્નિવાસિન્યૈ નમઃ ઇતિ
નવાર્ણસમ્પૂર્ણમન્ત્રેણ ત્રિધા વ્યાપકન્યાસંવિધાય । ત્રિખણ્ડાં મુદ્રા
પ્રદર્શન પૂર્વક
મઞ્જલિગૃહીતપુષ્પપુઞ્જેમૂલાધારાદિબ્રહ્મરન્ધ્રાન્તવિભાવિતપ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યા
તેજોવહન્નાસામાર્ગેણ સંક્રાન્તં મધ્યસ્થવિન્દૌતત્પુષ્પાઞ્જલિપ્રક્ષેપેણ
સંક્રાન્તં વિભાવ્ય સમ્પૂર્ણોક્ત વિદ્યાંતે ભો વહ્નિવાસિનીનિત્યે ઇહચક્રે
આવાહિતાભવેતિ સંપ્રાર્થ્ય તત્તેજઃ
કિરણાન્કાશ્ચિદ્વક્ષ્યમાણતત્રત્સ્થાનપ્રસૃતાન્નાથાયુધાવરણશક્તિરૂપતયા-
પરિણતાન્વિભાવ્યઃ મધ્યસ્થં તેજઃ પુઞ્જં
ધ્યાનાશ્લોકાવગતસ્વરૂપતયાપરિણતં ધ્યાયેત્ । તદ્ધ્યાનં યથા ।
તપ્તકાઞ્ચનસંકાશાં નવયૌવનસુન્દરીમ્ ચારુસ્મેરમુખામ્ભોજાં
વિલસન્નયનત્રયામ્
પ્. ૧૧૪અ)
અષ્ટભિર્વાહુભિર્યુક્તાંમાણિક્યાભરણોજ્વલામ્
પદ્મરાગકિરીટાંશુસંભેદારુણિતામ્વરામ્
પીતકૌશેયવસનાંરક્તમઞ્જીરમેખલામ્
રત્નમૌક્તિકસંભિન્નસ્તવકાભરણોજ્વલામ્
રક્તાઞ્જકસ્વુપુણ્ડ્રેક્ષુચાપપૂર્ણેન્દુમણ્ડલાન્ દધાનાં વાહુભિર્વામૈઃ
કહ્લારં હેમશૃઙ્ગકમ્ પુષ્પેષુ માતુલુઙ્ગં ચ દધાનાં દક્ષિણૈઃકરૈઃ
સ્વસમાનાભિરભિતઃ શક્તિભિઃ પરિવારિતામિતિ ॥ નાથાયુધાદિ
સકલાવરણધ્યાનમપીદમેવસ્વસ્વલાઞ્છિતમૌલિકત્વમાયુધેષ્વધિકં । તતઃ
પ્રસ્તુતવિદ્યાંતેભોવહ્નિવાસિની નિત્યે ઇહચક્રે સ્થાપિતા ભવ । પુનરેકવિંશતિ
વર્ણાંતે સન્નિરુદ્ધાભવ । પુનરેકવિંશતિવર્ણાંતે અવગુણ્ઠિતા ભવ ।
પુનરેકવિંશતિવર્ણાંતે સન્નિધાપિતા ભવેતિ તત્રન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં
સંપ્રાર્થ્ય । પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાયાઃ કરાઙ્ગન્યાસૌવિધાય । અમુષ્યા
વહ્નિવાસિની નિત્યાયાઃ પ્રાણા ઇહચક્રે પ્રાણા ઇત્યાદિ રૂપયાપ્રાણપ્રતિષ્ઠા
વિદ્યયા પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં જીવકરેણયન્ત્રસ્ય સ્પર્શપૂર્વકં વિધાય
દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજયેત્ તન્મન્ત્રં યથા ઓં હ્રીં વહ્નિવાસિન્યૈનમઃ
વહ્નિવાસિનીનિત્યાયૈપાદ્યં કલ્પયામીતિ
ત્રયોવિંશત્યક્ષરમન્ત્રેણસામાન્યાર્ઘ્યોદકેન પાદ્યમુત્સૃજ્ય ।
પ્. ૧૧૪બ્)
ઉક્ત નવાર્ણવિદ્યયાપદયોઃ પાદ્યજલં નિવેદયેત્ । એવમેવ પાદ્યપદમપહાય
તત્પદે અર્ઘ્યાચમનાદિ તામ્બૂલાન્તોપચારપદાનિ એકશોભિનિવેશ્ય
સમ્પન્નૈર્મન્ત્રૈસ્તત્તદર્ઘ્યાચમનાદિકમુત્સૃજ્ય । પ્રસ્તુતવિદ્યયા શિરોમુખાદિષુ
નિવેદયેત્ । તતસ્ત્રયોદશોપચારઃ તત્પ્રકારો યથા । દેવ્યાઃ પૃષ્ટભાગે
પ્રકાશવિમર્શાનન્દ
શ્રીજ્ઞાનશ્રીસત્યશ્રીપૂર્ણસ્વભાવપ્રતિભસુભગનામકનવનાથાન્નાથ-
પદપદપ્રક્ષિપ્તશક્તિપદકૈઃ સ્વસ્વમન્ત્રૈરેવસમ્પૂજ્ય ।
તત્પાર્શ્વવીથ્યોર્વામાધરહસ્તાદિસમીપદેશેષુ હ્રીંપૂર્ણેન્દુમણ્ડલાયનમઃ
હ્રીંપુણ્ડ્રેક્ષુચાપાયનમઃ હ્રીંકંવવેનમઃ હ્રીંરક્તાઞ્જાયનમઃ
હ્રીંકહ્લારાયનમઃ હ્રીંહેમશૃઙ્ગાયનમઃ હ્રીંપુષ્પેષુભ્યોનમઃ
હ્રીંમાતુલુઙ્ગાયનમઃ ઇત્યાયુધાષ્ટકં સમ્પૂજ્ય । અષ્ટકોણેષુ
નવયોનિચક્રસમ્બન્ધિષુ અગ્રતઃ પ્રાદક્ષિણ્યેન । હ્રીંજ્વાલિનીપાદુકાં પૂજયામિ
હ્રીંવિસ્ફુલિઙ્ગિનીપાદુકાં૦ હ્રીંમઙ્ગલાપા૦ હ્રીંસુમનોંહરાપા૦ હ્રીંકનકાપા

હ્રીંકિતવાપા૦ હ્રીંવિશ્વાપા૦ હ્રીંવિવિધાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈરુક્તશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે વહ્નિવાસિની નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ
દેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંએતાવહ્નિવાસિની નિત્યા પ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં
પ્. ૧૧૫અ)
ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તદર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । તતો દ્વાદશદલેષ્વગ્રાદિ પ્રદક્ષિણં
હ્રીંમેષાપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંવૃષાપા૦ હ્રીંમિથુનાપા૦ હ્રી૦કર્કરાપા

હ્રી૦સિંહાપા૦ હ્રી૦કન્યાપા૦ હ્રીંતુલાપા૦ હ્રી૦વૃશ્ચિકાપા૦ હ્રી૦ચાપાપા

હ્રી૦મકરાપા૦ હ્રી૦કુમ્ભાપા૦ હ્રી૦મીનાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રૈરાશિશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે વહ્નિવાસિની નિત્યાપાદુકાં
પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંએતાઃ વહ્નિવાસિની
નિત્યાદ્વિતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા ।
ચતુરસ્રેપશ્ચિમદ્વારોત્તરવીથ્યાં હ્રીંદ્યસ્મરાપાદુકાં પૂજયામિ । વાયવ્યે
હ્રીંસર્વભક્ષ્યપાદુ૦ ઉત્તરવીથ્યાં હ્રીંવિશ્વાશાપા૦ ઈશાને
હ્રીંહ્રીંવિવિધોદ્ભવાપાદુકાં પૂજયામિ । પૂર્વદ્વારસ્ય દક્ષિણવીથ્યાં
હ્રીંચિત્રરૂપાપા૦ આગ્નેયે હ્રીંનિઃસપત્નાપા૦ દક્ષિણવીથ્યાં હ્રીંનિરાતઙ્કાપા

નૈરૃત્યે હ્રીંપાવિનીપા૦ પશ્ચિમદ્વારસ્ય દક્ષિણવીથ્યામધોદિશિ હ્રીં
અચિન્ત્યવૈભભાપા૦ પૂર્વદ્વારોત્તરવીથ્યામૂર્દ્ધદિશિ હ્રીંરક્તાપાદુકાં
પૂજયામીતિ મન્ત્રૈસ્તત્તચ્છક્તીઃ પૂજયિત્વા । મૂલવિદ્યાંતે
વહ્નિવાસિનીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીં એતાઃ
વહ્નિવાસિની તૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં
દદ્યાત્ ।
પ્. ૧૧૫બ્)
તતો વશિષ્ઠં યત્કિઞ્ચિત્ સ્તોત્ર પાઠતર્પણ પ્રણામરૂપમુપચારત્રયં સમર્પ્ય ।
સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયાનિત્યજપંવિધાય તદભેદભાવનાત્મકં નિવેદનં
કૃત્વા પ્રોતરીત્યા પ્રસ્તુતદેવ્યભિન્નત્વેન
ભાવિતવહ્નૌદ્યુતાદિનાષોડશાહુતિભિર્દશાંશસંખ્યયા ચ હુત્વા । દેવીસ્થાન
ભૂતપૂજાચક્રભૂતવિન્દાવેવ તત્તેજો વહ્નિત ઉદ્વાસ્ય બિન્દુચક્રગતાં દેવીં
પુનઃપઞ્ચોપચારૈરભ્યર્ચ્ય કુરુકુલ્લાવિદ્યયૈર્વસપ્તાક્ષર્યાપૂર્વવદધુનાપિ
બલિં દત્વા કર્પૂરગર્ભવર્ત્યાદિનાનીરાજ્યક્ષમાપ્ય । શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયા
ચક્રગતાઃ સર્વાઃ શક્તીઃ પ્રધાનદેવ્યામુદ્વાસ્ય ખેચરીમુદ્રયા
સ્વાત્મનિતામુદ્વાસ્ય પૂર્વવત્ કરાઙ્ગન્યાસ વર્ણન્યાસૌ કૃત્વા સ્તોત્ર
દ્વાદશશ્લોકાત્મક દેવીસ્તોત્રે પઠેદિતિ દીક્ષાપૂજાસુવિશેષઃ પ્રાગુક્ત એવ ॥ ઇત્થં
પ્રાપ્તદીક્ષોભ્યસ્તપૂજાદિપ્રકારકશ્ચસાધકઃ પ્રયોગફલોપધાપક
મન્ત્રકત્વસ્યસ્વસ્મિન્સિદ્ધયેતત્સાધનમાચરેત્ । તત્પ્રકારો યથા ।
સુગન્ધસલિલેનાભ્યઙ્ગપૂર્વકહવિષ્યાહારાદિપૂર્વકં વસન્તગ્રીષ્માન્યતરકાલે
પૂર્વવદ્રક્તાગારે વિજ્ઞાનાદિશોભિતે કૂર્ચચક્રશિધિતે સ્થાને રક્તાસને સ્વસ્તિક
પદ્માન્યતરાસનમવલમ્બ્યસમાસીનઃ
સાધકોદિનવૃદ્ધિજાતસાવનદ્વાત્રિંશદ્દિનકપૂર્ણિમાન્તકાલે
પ્. ૧૧૬અ)
ત્રિસન્ધ્યં સ્વનિત્યપૂજાનિત્યજપાન્તે પ્રતિદિનં પઞ્ચવિશત્યુત્તરત્રિશતાધિકં
ત્રિસહસ્રસંખ્યયા દ્વાત્રિંશદ્દિનૈરેકલક્ષસંખ્યાં પૂરયેત્ । એતદ્વિદ્યાયાહિ
અનાવૃત્તાક્ષરાણામષ્ટસંખ્યતયાપ્રત્યક્ષરં લક્ષત્રયકરણે
ચતુર્વિંશતિલક્ષસંખ્યયા સત્યયુગે પુરશ્ચરણજપસિદ્ધિઃ ષણવતિ
લક્ષસંખ્યયા ચ જપઃ પ્રસ્તુતયુગે સમ્પન્નઃ સચૈવં રીત્યા સ્વતોઽસમ્ભવે
ગુરુશિષ્ય બ્રાહ્મણદ્વારાનિર્વાહ્યઃ જપાન્તે તદ્દશાંશ હોમ હોમ
સમસંખ્યતર્પણ બ્રાહ્મણભોજન ગુરુદક્ષિણાદાનાદિતો વિદ્યાં સાધયેત્ તતઃ
પ્રાપ્તાનુજ્ઞાઃ પ્રયોગાનાચરેત્ ॥ અથૈતન્નિત્યાપ્રયોગાઃ ॥ તત્ર હોમપ્રયોગો યથા ।
રક્તવત્સાયાઃ સ્વયમપિ રક્તવર્ણાયાઃ
ગોઃપયસિદ્ધિપ્રસ્થપ્રમાણે ષોડશપલાત્મકપ્રસ્થપ્રમાણકશાલિતણ્ડુલાનુક્તહો
મવિધિસંસ્કૃત વહ્નૌ પાચયિત્વા તત્પક્વભૂતંઘૃતપ્લુતં કૃત્વા
શર્કરયોપેતંકરે ગૃહીત્વાષ્ટોત્તરશતસંખ્યયા જપાનન્તરં
જુહુયાદ્વર્ષમભિવ્યાપ્યપ્રતિપત્સુ તેન મહાલક્ષ્મીલાભઃ સ્યાત્ । તથા તેન
હવિષાપ્રતિ શુક્રવારં વર્ષપર્યન્તમનુષ્ઠિતો હોમઃ સાધકસ્ય
નૃપતિસામ્યમૈશ્વર્યેણ કુર્યાત્ । પઞ્ચમ્યાં
ત્રિમધ્વક્તશુક્લમલ્લિકાદિપુષ્પૈર્હોમાત્ અન્નઘૃતહોમાચ્ચ અન્નાઢાઃ
પ્. ૧૧૬બ્)
સ્યાત્ કેવલઘૃતસ્ય તિલતણ્ડુલયોશ્ચહોમાત્ સર્વેષ્ટસિદ્ધિઃ પઞ્ચમ્યાંસિતપુષ્પૈઃ
પૂજાકરણાત્ પઞ્ચમ્યામુપવાસપયોવ્રતાદિ સત્યસઙ્કલ્પકરણાઞ્ચેષ્ટસિદ્ધિઃ
સ્યાત્ ॥ અથૈતન્નિત્યા યન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥ સાન્તરાલં વૃત્તદ્વયં નિર્માય
તદન્તરાલવીથ્યાં ભૂપુરદ્વયેનાષ્ટારચક્રં કૃત્વા તતોપિ વહિવૃત્તદ્વયેન
અષ્ટકોણાગ્રવૃત્તસાહાયયેન વીથી દ્વયં સંપાદ્ય તત્ર મધ્યે સાધ્યસાધકાદિ
નામગર્ભિતં માયાબીજં લિખિત્વા । તતો વહિઃ પ્રણવેન માયામાવેષ્ટ્ય
અષ્ટસુકોણેષુ અગ્રકોણમારભ્ય અકારાદિ સ્વરાષ્ટકં
પ્રસ્તુતમન્ત્રપ્રવિષ્ઠાદિવર્ણભૂતપ્રણવવિકૃતાક્ષરરૂપમાલિખ્ય ।
પ્રથમવીથ્યાં કામનાનુગુણભૂતવર્ણાન્દશસંખ્યાનભિલિખ્ય । વહિર્વીથ્યા
મકારાદિક્ષાન્તમાતૃકાવર્ણાનભિલિખેદિતિ પ્રથમં યન્ત્રં । પૂર્વોક્ત એવ યન્ત્રે
અકારાદિસ્થાને ઌકારાદ્યષ્ટકલિખનેદ્વિતીયં યન્ત્રં । અસ્યાં હિ વિદ્યાયાં
ઊકાર હકાર રકાર વકાર નકાર સકાર પકાર મકારા અનાવૃત્તવર્ણાઃ
અષ્ટસંખ્યાઃ પ્રત્યેકમ્યેષાં ષોડશસ્વરયોગે અષ્ટાવિશત્યુત્તરૈક
શતવિકૃતવર્ણા ભવન્તિ । તત્રૈકૈક
મન્ત્રાક્ષરસમ્બન્ધિવિકૃતાક્ષરૈઃ ષોડશભિઃ ષોડશભિર્યન્ત્ર દ્વયં
યન્ત્રદ્વયં સિધ્યતિ । તત્રોકારવિકૃતાક્ષર
પ્. ૧૧૭અ)
નિષ્પન્નં યન્ત્રદ્વયં દર્શિતમ્ ॥ એતયા દિશા
હકારાદિમકારાન્તસમમન્ત્રાક્ષરવિકૃતવર્ણૌરપિ પ્રત્યેકં દ્વિદ્વિક્રમેણ
સંભૂય ચતુર્દશયન્ત્રાણિ નિષ્પાદ્યાનીતિ પૂર્વોક્ત યન્ત્રાભ્યાં
સહષોડશયન્ત્રાણિ સમ્પન્નાનિ । તત્ર પ્રથમયન્ત્રફલં સેતિ કર્તવ્યતાકં યથા
રક્તચિત્રકમૂલં સિનૂરં ચેતિ દ્વયં રક્તચિત્રકમૂલરસધત્તૂરપત્રરસાભ્યાં
પિષ્ટ્વા તદ્દ્રવેણ ખર્પરેક્વાપિ પ્રથમયન્ત્રં લિખિત્વા રાત્રૌ ખદિરાઙ્ગારૈઃ
પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યાં જપન્નેવતાપયેત્ । તેન
નરનારીનૃપાણામન્યેષામપિસ્વાકૃષ્યાણામાકર્ષણં ભવતિ । અથવા યદિ
તામ્રપત્રેકાંશ્યપત્રે વા ઇદમેવ યન્ત્રમુક્તદ્વ્યત એવ લિખિત્વા રાત્રૌ
ખદિરાઙ્ગારૈસ્તાપ્યતે તદાપિ સ્વયમભિલિખિતતદ્યન્ત્રકર્ણિકાગતનામકાનાં
સર્વેષામાકર્ષણં ભવતિ । દ્વિતીયયન્ત્રફલં યથા । ખર્પરે
રક્તચિત્રમૂલરસધત્તૂરપત્રરસાભ્યાં ઘૃષ્ટરક્તચિત્રમૂલસિન્દૂરાભ્યાં
નિષ્પન્ન દ્રવ્યેણ દ્વિતીયમુક્તયન્ત્રં લિખિત્વા ખદિરાઙ્ગારૈ રાત્રૌ યદિ
તાપયેત્તદાયન્ત્રકર્ણિકાન્તર્ગતાભિધાનાસર્વાપિનારીસ્વકુલધર્મસ્વાચારાદિકમ
પિ ત્યક્ત્વા વશી ભવતિ । ન્યૂનજાતેરપિસાધકસ્ય તૃતીયયન્ત્રફલં યથા
ખર્પરેચિત્રકમૂલધત્તૂરરસઘૃષ્ટરક્તવર્ણંચિત્રકમૂલસિન્દૂરદ્રવેણ તૃતીયં
હ હા હિ હીત્યાદિ વિકૃતાક્ષર ઘટિતં લિખિત્વા નિશિમુક્ત કેશો ભૂત્વા
પ્. ૧૧૭બ્)
શ્મશાનાગ્નૌ યદિ તાપયેત્તદા તત્ક્ષણાદેવ પ્રસ્તુત યન્ત્રકર્ણિકા લિખિતનામકઃ
શત્રુર્જ્વરપીડિતઃ સ્યાત્ । દમ્યતીચિતાઙ્ગારં નિમ્વરસેનપિષ્ટ્વા સમ્પન્નદ્રવેણ
ખર્પરે તૃતીયં યન્ત્રં લિખિત્વા ખદિરાઙ્ગારૈસ્તાપયિત્વા । વૈરિણોષ્ટમરાશિલગ્ને
ક્રુદ્ધચેતાઃ પ્રોક્તવિદ્યાં જપન્નેવ શ્મશાને નિખનેત્ । તદા સરિપુસ્તત્કાલમેવ
સંભ્રમયુક્તઃ પિશાચગ્રસ્તઃ સ્યાત્ ॥ ચતુર્થ યન્ત્રફલં યથા ।
કૃષ્ણવર્ણપદવસ્ત્રે કિં વા કૃષ્ણકાર્પાસચીરે ઉક્તદ્રવ્યેણૈવ ચતુર્થયન્ત્રં
લિખિત્વા ખદિરાઙ્ગારૈસ્તાપયિત્વા શ્મશાને રાત્રૌ રિપોરષ્ટમરાશિલગ્ને નિખનેત્ ।
તેન શત્રુર્જ્વરપીડયા સપ્તાહમધ્યે યમાલયં ગચ્છેત્ । પઞ્ચમયન્ત્રફલં
યથા । ખર્પરદ્વયે એકશઃ
કાકોલૂકપક્ષરૂપલેખનીભ્યામુક્તદ્રવેણૈવરિપોરષ્ટમરાશિલગ્ને શ્મશાને
નદીતીરદ્વયે વારિપૂર્ણનદ્યાં વા નિખનેત્ તેન
યન્ત્રાભિલિખિતનામકયોર્વૈરિણોર્વિદ્વેષઃ સિદ્ધ્યતિ । ષષ્ટયન્ત્રમપ્યેવં
કરણાદેવં ફલકં । અથવા ખર્પરદ્વયમુપાદાય
કાકોલૂકયક્ષાભ્યામેકશઃ પઞ્ચમં ષષ્ટં ચ યન્ત્રં લિખિત્વા
પૂર્વોક્તસ્થાને નિખનનાદુક્ત ફલસિદ્ધિઃ ॥ સપ્તમયન્ત્રફલં યથા । સીસપત્રે
નિમ્બપત્રરસઘૃષ્ટદમ્પતી ચિતાઙ્ગારેણ કર્ણિકાલિખિત સાધ્યાદિનામકં
સપ્તમયન્ત્રં લિખિત્વા નરશિરઃ કપાલે નિક્ષિપ્ય
પ્. ૧૧૮અ)
રાત્રૌ રિપોરષ્ટમરાશિલગ્નેશ્મશાને નિખનેત્ તેન રિપુઃ પિશાચગ્રસ્તો ભવતિ ॥
અષ્ટમયન્ત્રફલં યથા । ખર્પરપ્રોક્તદ્રવ્યત એવ અષ્ટમં યન્ત્રં
લિખિત્વાષ્ટમરાશિલગ્નેરિપોર્ગૃહદ્વારે નિખનેત્ તેન રિપુઃ સર્વત્રાપિ દેશે
સપ્તાહમધ્યે ઉચ્ચાટિતો ભવતિ નખગેહ એવ ॥ નવમયન્ત્રફલં યથા । રવિવારે
સિદ્ધિયોગે શુભલગ્ને ગુરુદૈવત્ય ધનુર્મીનાન્યતરલગ્ને વા
કથિતરીતિકગુરૂદયકાલે વા હેમપત્રે નવમં યન્ત્રં
ચન્દનકર્પૂરકુઙ્કુમૈર્લિખિત્વોત્કીર્ય સ્વસ્યોર્મિકાયાં નિધાય પ્રાણપ્રતિષ્ઠા
પૂજા ગુરુદક્ષિણા વિશ્વા સ તદ્યન્ત્રાધિષ્ઠિતકલશાભિષેકપૂર્વકં ધારયતઃ

સાધકસ્ય કૃત્યાપમૃત્યુરોગદારિદ્ર્યાદિ દુઃખસ્પર્શો ન સ્યાત્ ॥ દશમં
યન્ત્રફલં યથા । રજતપત્રે ચન્દનકર્પૂરાદિકાનુગ્રહયન્ત્રોક્તદ્રવ્યૈરાલિખ્ય
સ્વગૃહ એવ ક્વચિદેકાન્તે સ્થાપયિત્વા પ્રતિદિનં પૂજયતઃ સાધકસ્ય કરકાયાતા
શનિપાતાદિ દુઃખં ન ભવતિ ઇદમેવ યન્ત્રં કણ્ઠકરાદિષુધારયતસ્તુ
ભૂતપ્રેતાદિપીડાતોરક્ષાભવતિ । એકાદશયન્ત્રફલં યથા । ભૂર્જપત્રે
ચન્દ્રચન્દનદ્રવેણ સાધ્યાદિનામગર્ભિતકર્ણિકં એકાદશસંખ્યં સ સા સિ સી
સુ સૂ સૃ સૄ ઇત્યેવં ભૂતવર્ણાષ્ટક પૂર્ણકોણાષ્ટક યન્ત્રં પૂર્વવદાલિખ્ય
મુલુકીકૃત્ય સિવ*(?)મયલિઙ્ગાકારકપિણ્ડાન્તઃ પ્રક્ષિપ્ય ।
પ્. ૧૧૮બ્)
પ્રસ્તુતદેવ્યાઃ પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિ પૂર્વકં તત્રાર્ચનં કૃત્વા તન્મધુશરાવાદિ
મધ્યે નિક્ષિપ્ય । ત્રિસન્ધ્યાસુ સુરભિશુક્લપુષ્પૈઃ યાવત્ફલં પ્રતિદિનં પૂજયતઃ
સાધકસ્ય સપ્તાહમધ્યે પઞ્ચદશાહમધ્યે પરતો માસમધ્યેવશ્યં શત્રવો
વશીભવન્તિ । વ્યાધિકામનાયાં સ્વસ્થા અપ્યરયો વ્યાધિતા ભવન્તિ વ્યાધિતોપિ
વહુપ્રકારૈર્ધારણાભિષેક તદધિષ્ઠિતકલઽસજલપાનાદિ રૂપૈરારોગ્યરૂપ
વહુદુર્લભફલવાન્ । યન્ત્રસામર્થ્યમહિમ્ના સ્યાત્ ॥ જ્વરાર્તાસ્તુ ક્ષણાદેવ
અનાયાસેન અભિષેકાદિ પ્રકારમનનુસૃત્યાપિ સુખિનઃ સ્યુઃ ઇતિ સ માનેતિ કર્તવ્યતાકા
એતદ્યન્ત્રસ્ય ચત્વારઃ પ્રયોગાઃ યદિત્વ*(?) ભૂતકાઞ્જિકે પ્રોક્ત
યન્ત્રવિશિષ્ટમપનલિઙ્ગં નિક્ષિપ્ય પૂર્વવત્પૂજ્યતે તદા પરસ્પરં
વૈરિણોર્વિદ્વેષઃ સિદ્ધ્યતિ ॥ અથ યદિ સોવીર ઇદં યન્ત્રં ક્વાથ્યતે તદા
પરસ્યરવિદ્વેષનાશઃ સત્યાં કામનાયાંતયોર્વૈરિણોરોગનાશશ્ચ સ્યાત્ ।
અથેદમેવ યન્ત્રં લકુચરસમમેલિતસૂક્ષ્મતરપિષ્ટશુણ્ઠીમરીચપિપ્યલીષુ
નિક્ષિપ્ય રિપોરષ્ટમલગ્ને સન્ધ્યાત્રયે રિપુસ્થાનાભિમુખો ભૂત્વા સાધકઃ
ખદિરાઙ્ગારેષુ રિપોરષ્ટમલગ્નેતાપયતિ તદાતાપતૃષ્ણાભ્યાં યુક્તો ભવન્નેવ
રિપુર્જ્વરપીડિતઃ સ્યાત્ ॥ દ્વાદશયન્ત્રફલં યથા । કર્પટે
હરિદ્રારસેનદ્વાદશયન્ત્રં લિખિત્વા
પ્. ૧૧૯અ)
ઇષ્ટિકયોર્દ્વયોર્મધ્યે યથા દૃઢમાશ્લિષ્ટં ભવતિ તથા સંયોજ્ય । આશ્લિષ્ટ
યન્ત્રકં તદિષ્ટિકાદ્વયં ચણ્ડિકા ગૃહેશાસ્તૃગૃહે વા સ્વસ્વાપસ્થાને સ્વગૃહભિત્તિ
મધ્યે વા નિધીયતે તદા વૈરિણો રોષંરણાદ્યુદ્યોગં પરાનિષ્ટાનુષ્ઠાનમતિં
ધનદાનાદિ વ્યવહારં અશનશયનવાક્પ્રલપનાદિકમપિસ્તમ્ભયેત્ ॥ ત્રયોદશ
યન્ત્રફલં યથા । ભૂર્જપત્રે કર્પૂરચન્દનાભ્યાં ત્રયોદશયન્ત્રમાલિખ્ય
કૃતપ્રાણપ્રતિષ્ઠા કૃતાર્ધેં ધારયન્તી વન્ધ્યાપિ નારિપુત્રં લભેત્ ॥ ચતુર્દશ
યન્ત્રફલં યથા । ભૂર્પત્રે કર્પૂરચન્દનાભ્યાં ચતુર્દશસંખ્યં યન્ત્રં
લિખિત્વા સિક્યપિણ્ડે નિક્ષિપ્ય । નિશીથે ખદિરાઙ્ગારૈસ્તાપયતઃ સાધકસ્ય
સપ્તાહાભ્યન્તરેઽવશ્યં નરાનાર્યોનૃપાશ્ચવશીભવન્તિ । કિં વહુના ગજાહયાઃ
સર્પાવ્યાઘ્રાદઓપિવશીભૂયાસ્યતિષ્ઠન્તિ । પઞ્ચદશયન્ત્રફલં યથા ।
પલાશાદિ ફલકે ચન્દનકપૂરાભ્યાં અમુષ્યા દેવદત્તાયાઃ સુખપ્રસૂતિં
કુરુકુર્વિતિ સાધ્યાદિનામગર્ભિતમાયાવીજાઢ્યકર્ણિકં
મમામિમીત્યાદિકાષ્ટકયુક્તકોણકં પઞ્ચદશસંખ્યયન્ત્રં લિખિત્વા તસ્ય
પૂજનપ્રેક્ષણધારણ તદધિષ્ઠિતકલશજલાભિષેકૈઃ સ્ત્રીણાં સુખપ્રસૂતિઃ
સ્યાત્ । ષોડશયન્ત્રફલં યથા । ભૂર્જપત્રે ચન્દનકર્પૂરાભ્યાં ષોડશં
યન્ત્રમાલિખ્ય ધારયતો ***(?) ગ્રહરોગભયાદિભ્યો રક્ષા ભવતિ ।
પ્. ૧૧૯બ્)
સ્વર્ણપત્રે ઉત્કીર્ણામિદમેવ યન્ત્રં જપપૂજા
તદધિષ્ઠિતકલશાભિષેકપૂર્વકમૂર્તિકાગ્રૈવેયકહારાદિષુ નિક્ષિપ્ય ધારયત્
સાધકો આધિવ્યાધિ વિનિર્મુક્તો
નિઃશત્રુર્જિતપાપાધાપીન્દ્રિયલૌલ્યકસ્રડ્કન્દનવનિતાદિસૌખ્યાનુભવવાન્નાના-
વિધયજ્ઞદાનાદિ પુણ્યકર્મકુર્વન્નેવભુવિશતવર્ષાયુસ્તિષ્ઠેદિતિ ॥
ઇતિ વહ્નિવાસિનીનિત્યાપ્રસ્તાવઃ ॥
અથ મહાવજ્રેશ્વરીનિત્યાપ્રસ્તૂયતે ॥
ક્વચિચ્છુદ્ધાયાંભૂમૌપ્રત્યેકં ચતુર્દિક્ષુદ્વારશાખાભ્યાં સમન્વિતં
ભૂપુરદ્વયં સર્વતો વહિર્નિર્માય । તદન્તશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં કૃત્તત્રયં
કૃત્વા । તદ્વહિર્વીથ્યાં ષોડશદલં તદન્તર્વીથ્યાં દ્વાદશદલકં કમલં
નિર્માય તત્કર્ણિકાયાં ષટ્કોણવિધાય તદન્તર્વૃત્તદ્વયં કૃત્વા
તદ્વૃત્તદ્વયમધ્યે સ્વાભિમુખાગ્રકં ત્રિકોણં કૃત્વા તત્કર્ણિકાયાં વિન્દું
કુર્યાદિત્યેવં નિત્યપૂજાચક્રં નિર્માય તત્ર કલશં સ્થાપયિત્વા તજ્જલાન્તઃ
સર્વમઙ્ગલાપૂજાચક્રચિન્તનપૂર્વકસાવરણ તત્પૂજનાદિ
તદુદ્વાસનાન્તકર્મકલાયાંતે પ્રસ્તુતનિત્યાચક્રચિન્તનપૂર્વકં પ્રસ્તુતનિત્યાયાઃ
પૂજનં તત્સ્થાન ભૂતવિન્દોઃ કલશાક્રાન્તત્વેન ચક્રચિન્તનં
આવૃતિસ્થાનાનાંતુકેનાપ્યનાક્રાન્તતયા સ્વસ્વસ્થાનેષ્વેવ તત્પૂજનં ।
પ્. ૧૨૦અ)
એષૈવરીતિઃ પઞ્ચદશનિત્યાસુ સર્વાષ્વપિ દીક્ષાઙ્ગાતિરિક્તનિત્યપૂજાયાં તુ *(?)ક્ત
ચક્ર એવ પૂજા । તત્પ્રકારો યથા । સુગન્ધિતૈલાભ્યઙ્ગપૂર્વકં સુગન્ધિભિઃ
સલિલૈઃ કૃતસ્નાનોરક્તવસ્ત્રચન્દનમાલાભૂષણભૂષિતોઽવ્યગ્રચિત્તઃ
સાધકોયાગમણ્ડપમાગત્ય ઉક્તાસનવિદ્યાભિઃપૂજિતરક્તકમ્વલાદ્યાસનોપરિ
પ્રસ્તુતવિદ્યયા
સ્વસ્તિકપદ્માન્યતરાસનમવલમ્વ્યાસ્પ્રેનોવિદ્યયૈવાચમનપ્રાણાયામૌવિધાય
। ઓં કુરુકુલ્લો સ્વાહેતિ સપ્તાક્ષર્યા વલિં દત્વા સ્વશિરસિ સ્વગુરુક્રમેણ
તત્તન્મન્ત્રૈર્નવાપિનાથાનભ્યર્ચ્ય તત્સ્તોત્રં પઠિત્વા પૂજાજ્ઞાં પ્રાર્થયિત્વા
પ્રાપ્તાનુજ્ઞઃ પૂજામારભેત । સ્વનાથપ્રસ્તુતનિત્યામયં સ્વાત્માનં
સ્વનાથાપેક્ષયાનતિરિક્તં વિભાવ્ય તત્તદ્વર્ષભેદનિયમિત દેશકાલાદિક
સમસ્તગુપ્તપ્રકટસિદ્ધયાગિનીચક્રાન્તાષ્ટત્રિશત્પીઠદેવતાઃ સંપૂજયેત્ ।
એતાવાંરુવત્રવિશેષો યદુક્તૈરેવમન્ત્રૈર્દુગ્ધસાગરાન્તમભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંઽઽઓણાષ્વયેનમઃ હ્રીંહેમપોતાયનમઃ ઇત્યભ્યર્ચ્ય ।
પુનર્દ્વીપાદિમણ્ડપાન્તપૂર્વોક્તપીઠદેવતા અભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંરત્નસિંહાસનાયનમઃ ઇત્યભ્યર્ચ્ય । તદુપરિગતં પ્રસ્તુત પૂજાચક્રં ચિન્તયેદિતિ
। તતશ્ચ સ્વાત્મયન્ત્રયોર્મધ્યે સાધારં ગોરોચના
કર્પૂરકુઙ્કુમાગુરુકસ્તૂરીવાસિતજલપૂર્ણં
પ્. ૧૨૦બ્)
સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં નિધાય । તદીયાધારપાત્રજલાનિ કુલસુન્દરી વીજત્રયેણ
ક્રમાદ્વહ્નિસૂર્યસોમરૂપાણિ તદ્ગતગોરોચનાદિ પઞ્ચકં પૃથિવ્યાદિ
પઞ્ચભૂતાત્મકં વિભાવ્ય । તજ્જલપ્રસ્તુતનિત્યાચક્રયોરૈક્યં ચ વિભાવ્ય
પ્રસ્તુતનિત્યારૂપતયા ભાવિતજલં પ્રસ્તુતવિદ્યયા દશવારમભિમન્ત્રય પૂજયિત્વા
। ષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ ષડઙ્ગદેવતાશ્ચ સમ્પૂજ્ય । તદુદકેન પ્રસ્તુતવિદ્યયા
સ્વાત્માનં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રત
ઉત્તરોત્તરભાગસ્થાપિતપાદ્યાર્ઘ્યાચમનસ્નાનજલાનિ સ્વસ્વપાત્રગતાનિ
સ્વદક્ષભાગસ્થાપિતવસ્ત્રભૂષણગન્ધાક્ષતપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્ય-
તામ્બૂલાનિતત્તત્પાત્રગતાનિ ચ સંપ્રોક્ષ્ય । પુનર્વિદ્યયાપ્રાણાનાયમ્ય હસ્તેન
સામાન્યાર્ઘ્યોદકં *** (?) ગૃહીત્વા । દેશકાલગોત્રરાશિનામકામનાન્તમુલ્લિખ્ય ।
મહાવજ્રેશ્વરી નિત્યાયા યથા બુદ્ધિનિયોગં વિધિના નિત્યપૂજાં કરિષ્યે ઇતિ
સંકલ્પ્ય । માતૃકા ષડઙ્ગન્યાસંવિધાય । પ્રસ્તુત નિત્યાવિદ્યાયા અન્તે
ક્રમાદેકૈકમાતૃકાવર્ણં સ્વસ્વસ્થાને વિન્યસ્ય । હ્રીંક્લિન્ને હ્રીંહૃદયાયનમઃ
હ્રીં ઐં હ્રીં શિરસે સ્વાહા । હ્રીં ક્રૌં હ્રીં શિખાયૈ વષટ્ । હ્રીંનિત્યા હ્રીંકવચાય હું
હ્રીંમદહ્રીંનેત્રાય વૌષટ્ । હ્રીં દ્રઘે હ્રીં અસ્ત્રાય
ફડિતિ ષડઙ્ગમન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય । હ્રીં ક્લિં હ્રીં
દક્ષનેત્રે ।
પ્. ૧૨૧અ)
હ્રીંન્ને હ્રીંવ્યમનેત્રે । હ્રીં ઐં હ્રીં દક્ષશ્રોત્રે । હ્રીં ક્રોં હ્રીં વામશ્રોત્રે । હ્રીંનિ
હ્રીંદક્ષનાસાપુટે । હ્રીંત્ય હ્રીંવામનાસાપુટે । હ્રીંમહ્રીં વાચિ હ્રીંદ હ્રીંવક્ષસિ ।

હ્રીંદ્રહ્રીં નામૌ । હ્રીંવેહ્રીં ગુહ્યે । ઇતિ મન્ત્રવર્ણાન્ ***(?) પુટિતાન્વિન્યસ્ય । હ્રીંક્લિન્ને
ઐંક્રોનિત્યમદદ્રવે હ્રીં ઇતિ દ્વાદશાક્ષર્યા પ્રસ્તુતવિદ્યયાત્રિધાવ્યાપકન્યાસં
કુર્યાત્ । તતસ્ત્રિખણ્ડામુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં
સ્વાઞ્જલિગૃહીતરક્તપુષ્પપુઞ્જેમૂલાધારાદિ
બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તવ્યાપ્તપ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યાતેજોવહન્નાસામાર્ગેણ સંક્રાન્તં
તત્પુષ્પાઞ્જલિ પ્રક્ષેપતઃ પ્રસ્તુતચક્રવિન્દાવાગતં વિભાવયન્નેવ સમ્પૂર્ણ
વિદ્યાંતે ભોમહાવજ્રેશ્વરીનિત્યે ઇહચક્રે આવાહિતા ભવેતિ પ્રાર્થનયા
આવાહનંવિધાય । તત્તેજઃ
કિરણાન્કાંશ્ચિદ્વક્ષ્યમાણતત્તત્સ્થાનપ્રસૃતાન્નાથાયુધાવરણશક્તિરૂપતયા-
પરિણાતાન્ભાવયિત્વા મધ્યે સ્વતેજઃપુઞ્જઃ
કિરણાન્કાંશ્ચિદ્વક્ષ્યમાણતત્તત્સ્થાનપ્રસૃતાન્નાથાયુધાવરણશક્તિરૂપતયા-
પરિણતાન્ભાવયિત્વા મધ્યે સ્વતેજઃ પુઞ્જં
ધ્યાનશ્લોકાવગતસ્વરૂપતયાપરિણતં ધ્યાયેત્ । ધ્યાનં યથા ।
રક્તાંરક્તામ્વરાંરક્તગન્ધમાલાવિભૂષિતામ્ । ચતુર્ભુજાં ત્રિનયનાં
માણિકામુકુટોજ્જ્વલામ્ । પાશાઙ્કુશાવિક્ષુચાપંતાડિમીસાયકં તથા ।
દધાનાં વાહુબિર્નેત્રૈર્દયામદસુશીતલૈઃ પશ્યન્તીં સાધકં
અસ્ત્ર ષટ્કોણાજ્જસહીપુરે । ચક્રમધ્યે સમાસીનાંસ્મેરવક્ત્રસરોરુહામ્ । શક્તિભિઃ
સ્વસ્વરૂપામિરાવૃતાંપોતમધ્યગે
પ્. ૧૨૧બ્)
સિંહાસનેમિતઃ પ્રેઙ્ખ**(?)સ્થાભિશ્ચ શક્તિભિઃ
વૃતાંતાભિવિનોદાનિયાતાયાતાદિભિઃ સદા ।
કુર્વાણામરુણામ્ભોધૌચિન્તયેન્મન્ત્રનાયિકામિતિ । નાથાયુધાનામપિ
આવરણશક્તીનામિવેદમેવ ધ્યાનં આયુધાંશે તુ
સ્વસ્વલાઞ્છિતમૌલિકત્વમધિકં । તતઃ પ્રસ્તુતવિદ્યાંતેભોમહાવજ્રેશ્વરિ ઇહ ચક્રે
સ્થાપિતા ભવ । પુનસ્ત્રયોવિંશતિ વર્ણાંતે સન્નિરુદ્ધાભવ । પુનસ્તાવદ્વર્ણાંતે
અવગુણ્ઠિતા ભવ । પુનસ્તાવદ્વર્ણાંતે સન્નિધાયિતા ભવેતિ
તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં સંપ્રાર્થ્ય । પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાયાઃ
કરાઙ્ગન્યાસૌવિધાય । અમુષ્યા મહાવજ્રેશ્વરીનિત્યાયાઃ પ્રાણા ઇહચક્રે પ્રાણા
ઇત્યાદિ રૂપયા પ્રાણપ્રતિષ્ઠા વિદ્યયાપ્રાણાન્પ્રતિષ્ઠાપ્ય દ્વાદશોપચારૈઃ
પૂજયેત્ । તન્મન્ત્રા યથા । સમ્પૂર્ણ વિદ્યાંતે મહાવજ્રેશ્વરી નિત્યાયૈ પાદ્યં
કલ્પયામીતિ સપ્તવિંશત્યર્ણમન્ત્રેણ સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન પાદ્યમુત્સૃજ્ય પ્રસ્તુત
મૂલવિદ્યયા પદયોસ્તન્નિવેદયેત્ । એવમેવ પાદ્યપદમપહાય તત્સ્થાને
અર્ગ્યાચમનાદિપદપ્રક્ષેપનિષ્પન્નમન્ત્રૈરર્ઘ્યાચમનાદિકમેકશ-ઉત્સૃજ્ય ।
પ્રસ્તુતવિદ્યયાપ્રત્યેકં શિરોમુખાદિષુ નિવેદયેત્ । ઇત્થં તામ્બૂલાન્ત
દ્વાદશોપચારૈરભ્યર્ચ્ય ત્રયોદશોપચારમર્ચયેત્ । તત્પ્રકારો યથા ।
દેવીપૃષ્ઠભાગે પ્રકાશવિમર્શાનન્દશ્રીજ્ઞાનશ્રીસત્ય
પ્. ૧૨૨અ)
શ્રીપૂર્ણસ્વભાવપ્રતિભસુભગનામકનાથાન્નાથપ્રદપદાન્તર્ભાવિતશક્તિ-
પદકૈઃ સ્વસ્વોક્તમન્ત્રૈરેવસમ્પૂજ્ય । ત્રિકોણાગ્રતો વામક્રમેણ । હ્રીં
ઇચ્છાશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંજ્ઞાનશક્તિપા૦ હ્રીંક્રિયાશક્તિપા

ત્રિકોણપાર્શ્વયોર્વાયવ્યાદિવામાવર્તનતઃ હ્રીંદાડિમીસાયકાયનમઃ હ્રીં
ઇક્ષુચાપાયનમઃ હ્રીંપાશાયનમઃ હ્રીંઅઙ્કુશાયનમઃ ઇતિ
ઇચ્છાદિશક્તીરાયુધાનિ ચ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણ પ્રસ્તુતવિદ્યાંતે મહાવજ્રેશ્વરી
નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીં એતા
મહાવજ્રેશ્વરીનિત્યાપ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ષટ્કોણચક્રસ્યનૈરૃત્યકોણે ।
હ્રીંડાકિનીપાદુકાં પૂજયામિ । વાયુકોણે । હ્રીંરાકિનીપા૦ પૂર્વકોણે
હ્રીંલાકિનીપા૦ અગ્નિકોણે । હ્રીંકાકિનીપા૦ ઈશકોણે । હ્રીશાકિનીપા૦ પશ્ચિમકોણે ।
હ્રીંહાકિનીપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । મૂલવિદ્યાંતે
મહાવજ્રેશ્વરી નિત્યાપાદુકાં પૂજન્તમીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીં એતા
મહાવજ્રેશ્વરી દ્વિતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ
પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । દ્વાદશદલેષ્વગ્રતઃ પ્રદક્ષિણં । હ્રીં હૃલ્લેખાપાદુકાં
પૂજયામિ । હ્રીં ક્લેદિનીપા૦ હ્રીંક્લિન્નાપા૦ હ્રીંક્ષોભિણીપા

પ્. ૧૨૨બ્)
હ્રીંમદનાપા૦ હ્રીંઆતુરાપા૦ હ્રીંનિરઞ્જનાપા૦ હ્રીંરાગવતીપા

હ્રીંમદનાવતીપા૦ હ્રીંમેખલાપા૦ હ્રીંદ્રાવિણીપા૦ હ્રીંવેગવતીપાદુકાં
પૂજયામીતિ તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । મૂલવિદ્યાંતે મહાવજ્રેશ્વરી નિત્યાપાદુકાં
પૂજયામીતિ સમ્પૂજ્ય । હ્રીં એતાવજ્રેશ્વરી નિત્યાતૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં
ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા
। ષોડશદલેષ્વગ્રમારભ્યપ્રાદક્ષિણ્યેન । હ્રીંકમલાપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંકામિનીપા૦ હ્રીંકલ્પાપા૦ હ્રીંકલાપા૦ હ્રીંકલિતાપા૦ હ્રીંકૌતુકાપા

હ્રીંકિરાતાપા૦ હ્રીંકાલાપા૦ હ્રીંકદનાપા૦ હ્રીંકૌશિકીપા૦ હ્રીંકમ્બુવાહિનીપા

હ્રીંકાતરાપા૦ હ્રીંકપટાપા૦ હ્રીંકીર્તિપા૦ હ્રીંકુમારીપા૦ હ્રીંકુઙ્કુમાપાદુકાં
પૂજયામીતિ મન્ત્રૈસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । મૂલવિદ્યાંતે
મહાવજ્રેશ્વરીપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંએતામહાવજ્રેશ્વરીનિત્યાતુરીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ચતુરસ્રે પશ્ચિમદ્વારસ્ય દક્ષિણવીથ્યાં
હ્રીંભણ્ડિનીપાદુકાં પૂજયામિ । ઉત્તરવીથ્યાં । હ્રીંવેગિનીપા૦ વાયવ્યે ।
હ્રીંનાગાપા૦ ઉત્તરદ્વારસ્ય પશ્ચિમવીથ્યાં । હ્રીંચપલાપા૦ ઉત્તરદ્વારસ્ય
પૂર્વવીથ્યાં । હ્રીંપેશલાપા૦ ઈશાને હ્રીંસતીપા૦ પૂર્વદ્વારસ્યોત્તરવીથ્યાં ।
હ્રીંરતીપા૦ પૂર્વદ્વારસ્ય દક્ષિણવીથ્યાં । હ્રીંશ્રદ્ધાપાદુકાં પૂજયામિ ।
આગ્નેયે । હ્રીંભોગલોલાપા

પ્. ૧૨૩અ)
દક્ષિણદ્વારપૂર્વવીથ્યાં । હ્રીંમદાપા૦ દક્ષિણદ્વારસ્ય પશ્ચિમવીથ્યાં
હ્રીંઉન્મત્તાપા૦ નૈઋત્યે । હ્રીંમનસ્વિનીપાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રૈશ્ચતુરસ્રીયદ્વાદશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણમૂલાંતે
મહાવજ્રેશ્વરીપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ દેવીમભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંએનામહાવજ્રેશ્વરીપઞ્ચમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાદિતિ । તતો વશિષ્યેપચારત્રયં યથાવિદિવિધાય ।
સહસ્રશતાન્યતસ્સંખ્યયા જપ્ત્વા તદભેદભાવનારૂપનિવેદનાંતે
પ્રોક્તવિધિના વહ્નૌ દેવ્યભેદં ભાવયિત્વા ઘૃતાભ્યક્ત રક્તપુષ્પૈઃ કેવલં
ઘૃતૈર્વા ષોડશાવૃત્યા દશાંશસંખ્યયા ચ હુત્વા । દેવીસ્થાન
ભૂતવિન્દાવેવવહ્નિગતતેજ ઉદ્વાસ્ય વિન્દુગતં દેવીં પુનઃ પઞ્ચોપચારૈરભ્યર્ચ્ય
। સપ્તાક્ષરીકુરુકુલ્લાવિદ્યયાપુનર્વલિં દત્વા
કર્પૂરગર્ભવર્ત્યાદિનાનીરાજ્યક્ષમાપ્ય શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયા પ્રધાનદેવ્યાં
ચક્રગતશક્તીરુદ્વાસ્ય ખેચરીમુદ્રયા પ્રધાનદેવીમુદ્વાસ્ય
પૂર્વવત્ ષડઙ્ગન્યાસવર્ણન્યાસૌવિધાય ગુરુસ્તોત્ર દેવીસ્તોત્રે પઠિત્વા વિરમેદિતિ ॥
ઇત્થં પ્રાપ્તવિદ્યોભ્યસ્તપૂર્વોક્તપૂજાપ્રકારકશ્ચ સાધકઃ પ્રયોગસિદ્ધિકામો
વિદ્યાં સાધયેત્ । તત્પ્રકારો યથા । વસન્તે ગ્રીષ્મે મુખ્યે ગૌણે વા પૂર્ણિમારભ્ય
પૂર્ણિમાન્તં દિનવૃદ્ધ્યા દ્વાત્રિંશદિનાત્મકે કાલે હવિષ્યાશતો
દુગ્ધમાત્રાશનઃ ફલમૂલાશનો વા સુગન્ધિસલિલૈઃ સ્નાતો
રક્તવાસાશ્ચન્દનકર્પૂરકુઙ્કુમાનુલેપનો
પ્. ૧૨૩બ્)
રક્તચન્દનચર્ચિતો મૂલાધારહૃદયબ્રહ્મરન્ધ્રેષુ લોહિતવર્ણાં વિદ્યાં વિભાવ્ય
તત્પ્રભાસંસર્ગતઃ સ્વાત્માનં લોહિતં ભાવયન્ । કજ્જલાંચિત
નેત્રદ્વન્દ્વોભવંન્ સ્તામ્બૂલ ચર્વણાભ્યાસવશસમ્પાતારુણ્યવક્ત્રકઃ
સ્વવક્ત્રનિહિત કર્પૂરખણ્ડકઃ અતઃ પરં કતિપયદિનૈર્દુર્લભામપિ સિદ્ધિં
પ્રાસ્યામીતિ નિશ્ચયતઃ સન્તુષ્ટચેતા કસ્વાક્વાપલ્ય ચિત્તચાપલ્યાદિ શૂન્યશ્ચા
સાધકો વિદ્યાસાધનસામગ્રીં સર્વામપિ સમ્પાદ્ય । પૂર્વં
ગુરોર્જીવનાવસ્થાયાં યાવત્ સમ્ભવં દૂરદેશેપિ ગત્વા પુનઃ પુનઃપ્રણમ્ય ।
એતાવદ્ધને દત્તે કથં મમજીવનલોકગર્હાભાવાદિકં નિર્વહેદિતિ
દુર્બુદ્ધિમપહાય ધનધાન્યવસ્ત્રભૂષણવાહનાદિનાસન્તોષ્ય તદનુજ્ઞયા
પ્રાતર્મધ્યાહ્નસાયમાત્મક ત્રિસન્ધ્યાસુ પ્રત્યેકં
મૌનપૂર્વકમેકચત્વારિંશદુત્તરૈકસહસ્રં સાયંકાલે
ત્રિચત્વારિંશદુત્તરૈકસહસ્રસંખ્યયાજપેત્ । પ્રતિદિનં
પઞ્ચવિંશત્યુત્તરશતાધિકત્રિસહસ્રજપાત્સમસંખ્યયાલક્ષસંખ્યાં
પૂરયિત્વા પુનરેવમેવ પ્રકૃતનિત્યાયાં લક્ષદ્વયમન્યત્પૂરયેત્ । જપદશાંશેન
કેવલઘૃતૈઃ કિં વા
ત્રિમધુરાભ્યક્તૈરારગ્વધપ્રસૂનૈર્વકુલપ્રસૂનૈર્મધુકપ્રસૂનૈશ્ચમ્યક-
પ્રસૂનૈર્વા અનવરતં સંખ્યા સમાપ્ત્યન્તં હુત્વા
કર્પૂરકસ્તૂરીકુઙ્કુમશ્રીખણ્ડમિશ્રિતશુદ્ધોદકૈઃસંખ્યાસમાપ્ત્યન્તમ-
વિરલક્રમેણહોમસંખ્યયૈવતર્પયેત્ ।
પ્. ૧૨૪અ)
આરમ્ભદિનમારભ્યસમાપ્તિદિનાન્તં સ્વશક્ત્યાવહુત્વસંખ્યા
વિશિષ્ટતદ્વિદ્યોપાસકાદિબ્રાહ્મણાન્મધુરપ્રાયૈરન્નૈર્ભક્તિપૂર્વકં
પ્રણમ્યાભ્યર્ચ્ય ભોજયિત્વા વિસર્જયેત્ । ગુરોસ્તત્સ્થાનીયસ્ય વા ભક્તિતઃ પૂજનં
કાર્યં સ્વયં ચ દિનસ્યાષ્ટમભાગરૂપનક્તકાલેહુતશિષ્ટમુક્તદ્રવ્યમ્શ્નીયાત્ ।
અન્તે ચ વિત્તશાઠ્યમકૃત્વા ગુરું ધનૈસ્તોષયિત્વા સ્તોત્રૈશ્ચભક્તિતઃ સ્તુત્વા
કર્મેદં સમાપયેત્ । ઇત્થં સર્વનિત્યાસાધારણોપિ વિદ્યા સાધનવિધિ
સ્વેચ્છાનુરોધાદેવાત્રોક્તઃ સર્વત્રાપ્યનુસન્ધેયઃ લક્ષત્રય જપસ્તુ તન્નિત્યા વિષય
એવ । સોપિ સત્યયુગવિષય એવ । પ્રસ્તુતયુગેચતુર્ગુણસ્તથા । હોમતર્પણદ્રવ્યે અપિ
પ્રસ્તુતવિધિદ્યાસાધનએવેતિ મન્તવ્યં । એવં કૃતવિદ્યાસાધન એવ ગુરુભક્તઃ
પ્રાત્યહિકપૂજાનુષ્ઠાનપરઃ પ્રત્યહં સહસ્રજપપક્ષમેવ મુખ્યભૂતં કુર્વન્
વિદ્યાપ્રયોગાનાચરેત્ । પુત્રકલત્રાદિષુ મમ તયા લોકે ચમત્કારદર્શનાર્થં વા
ધનેચ્છયાવાયઃ કામ્યપ્રયોગાનુક્તાધિકારિભિન્નઃ પ્રારભેત સોયં ન કેવલં
કામ્યાર્થલાભવૈધુર્યમેવલભેત કિંતુ ધનપુત્રકલત્રાદિનાશં જ્વરાદિરોગં
રાજચૌરાદિપીડામધિકાં લભેત ઇદમપિ સર્વનિત્યાસાધારણમ્ ॥
પ્. ૧૨૪બ્)
અથૈતન્નિત્યાપ્રયોગાઃ ॥
ત્રિમધુરાપ્લુતૈરક્તકમલૈઃ કેવલં મધુપ્લુતૈઃ સ્વયં પ્રફુલ્લૈઃ કહ્લારૈશ્ચ
પૂર્ણિમામારભ્યાપરપૂર્ણિમાન્તં પ્રતિદિનં સહસ્રસંખ્યયાહોમં હોમાન્તે
સહસ્રસંખ્યયૈવજપં હોમદિનેષુ પ્રત્યહં ભક્તિતો
મધુરપ્રાયૈરન્નાદ્યૈર્વહુત્વસંખ્યાવિશિષ્ટબ્રાહ્મણભોજનંન્ ચેતિ સમુચિતં
કુર્વતઃ સાધકસ્ય સકલજન શ્લાઘ્યામહતી ચ લક્ષ્મીર્મણ્ડલાભ્યન્તરે સ્યાત્ ।
મધુપ્લુત ચમ્પકપુષ્પૈઃ સહસ્રસંખ્યયા પ્રત્યહં માસપર્યન્તં જુહૂતો
નિષ્કશતપ્રમાણસ્વર્ણલાભઃ સ્યાત્ ।
દર્શાદિમાસમભિવ્યાપ્યઘૃતપ્લુતપાટલીપુષ્પાણાં
ત્રિસહસ્રસંખ્યયાહોમાદ્વિચિત્રવસ્ત્રલાભઃ સ્યાત્ ।
કર્પૂરચન્દનાદિસુગન્ધિદ્રવ્યાણાં માસમાત્રં હોમાત્ સ્વહૃદ્યવસ્તુલાભઃ ।
દુગ્ધાભ્યક્તશાલીનં શતસંખ્યયા પ્રતિસપ્તમીમાસમાત્રં
હોમતઃ ષણ્માસાભ્યન્તરે નિઃસંશયંશાલીભિરા*(?) સ્યાત્ ।
પ્રતિસપ્તમીવર્ષમભિવ્યાપ્યતિલહોમાદારોગ્યલાભઃ સ્વજન્મતારાસુતિસૃષુ
શતસંખ્યયા વર્ષાવધિ દૂર્વા હોમતો નિર્વ્યથઃપ્રાપ્ત નાનાવિધભોગશ્ચ
ભૂત્વા શતવર્ષાણિ જીવેત્ । અથવા ત્રિજન્મતારાસુ ક્રમેણ ગુડૂધીતિલદૂર્વાભિઃ
શતસંખ્યયા વર્ષમભિવ્યાપ્ય જુહૂતઃ આયુઃશ્રી યશોભોગિત્વ પુણ્યવત્વ
વિદ્યાવત્વ લોકાનુરઞ્જકત્વાદિકં સ્યાત્ ।
પ્. ૧૨૫અ)
જન્મર્ક્ષત્રયે ક્રમતો ઘૃતપાય સ દુગ્ધાનાં વર્ષમભિવ્યાપ્ય
શતસંખ્યહોમાદાયુરારોગ્યં વિભવૈરાજ્યમાન્યત્વં સ્યાત્ ।
સપ્તમ્યાંશતસંખ્યયા વર્ષમભિવ્યાપ્ય હોમાત્સ્ત્રીણાં સૌભાગ્ય
પ્રાપ્તિર્ભવતિ । પ્રાદેશમાત્રદૂર્વાત્રિકસમિદ્ભિસ્ત્રિમધુરાપ્લુતાભિઃશતસંખ્યયા
પ્રત્યહંન્ ષણ્માસં કાર્યગૌરવેવર્ષંવાભિવ્યાપ્ય જુહૂતોઽપ્રંતીકાર્યસ્યાપિ
સાન્નિપાતિકજ્વરસ્યાપિ શાન્તિઃ સ્યાત્ । ક્ષયાદિ મહારોગેષુ
દૂર્વાભિસ્તિલૈર્ગુડૂચીભિર્વાત્રિમધુરાપ્લુતત્વપૂર્વકં ષણ્માસાદિકાલમભિવ્યા
પ્યજુહૂતઃ કિં વા કાર્યગૌરવે ત્રિભિરેવદ્રવ્યૈઃ શતશતસંખ્યયા જુહૂતો
રોગમુક્તિ પૂર્વકં સુસ્વિતા સ્યાત્ । ઇતિ હોમપ્રયોગાઃ રોગદિનેષુ સહસ્રસંખ્યયા
જલસ્પૃશન્નેવ જપેત્ । તજ્જલેન સ્નાનપાનપાકાચમનાદિકં પ્રત્યહં કુર્વતઃ
સાધકસ્ય રોગતોમુક્તિઃ સ્યાત્ । ઇતિ જપપ્રયોગઃ ॥
અથ પુત્તલીપ્રયોગાઃ ॥
સાધ્યનક્ષત્રવૃક્ષચૂર્ણં શુણ્ઠીમરીચપિપ્પલ્યઃ સર્ષપાસ્તિલાશ્ચેતિ ષટ્દ્રવ્યાણિ
સાધ્યપાદરજોમિશ્રિતાનિ ગૃહીત્વા પુત્તલિકાં વક્ષ્યમાણ પ્રકારેણ તતો નિર્માય
તસ્યા વૃક્ષે દેવદત્તસ્ય વશં કુરુ કુરુ યજ્ઞદત્તમિત્યેવં રૂપ
સાધ્યસાધકાદિનામલિખિત્વા । પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં કૃત્વા પૂર્વં તદ્રાત્રૌ
દ્વાદશછિન્નામેનામેકદિને
પ્. ૧૨૫બ્)
ત્રિરાત્રં સપ્તરાત્રં વા પુત્તલ્યન્તરકરણેન જુહૂતઃ સાધકસ્ય ચિરકાલં
નૃપત્યાદયોવશેસ્યુઃ ઇતિ વશ્યે । પૂર્વોક્ત દ્રવ્યસપ્તકે ન પુત્તલીં નિર્માય
કુણ્ડસ્યાન્તઃ ખાત્વા । તતઃ કુણ્ડાન્નર્દેશે મૃદાપૂરણાદ્યથાપૂર્વં કૃત્વા
તત્ર યથાવિધિ અગ્નિં નિધાય રાત્રૌ ત્રિસહસ્રસંખ્યયા પ્રસ્તુતવિદ્યયા
સર્ષપરસાભ્યક્ત સર્ષપૈર્જુહૂતઃ સાધકસ્ય દૂરદેશગતાપિ કામિની પ્રયોગ
વલાદાકૃષ્ટા ભવતિ । ઇત્યાકર્ષણે । પૂર્વોક્ત દ્રવ્યસપ્તકનિર્મિતામેવ પુત્તલીં
કટિપર્યન્તાર્દ્ધશરીરે મધૂચ્છિષ્ટેનાલિપ્તાંવિધાયકૃતસાધ્ય
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં રાત્રૌ શ્મશાને શત્રોરષ્ટમલગ્નેનિખન્ય
સાધ્યનક્ષત્રયોનિચ્છેદનપૂર્વક વલિં ચ પ્રસ્તુતવિદ્યયૈવદત્વા । પૂર્વોક્ત
નિત્યપૂજાયન્ત્રાધિષ્ઠિતકલશજલાભિષેકપૂર્વકં પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યાં
શતત્રયં જપેત્ તેન માસાભ્યન્તરે નાનાવિધૈજ્વરાદિરોગૈભૂતાદિક્લેશૈર્વા

શત્રુરવશ્યંનામમુપેયાત્ । ઇતિ નાશે । સાધ્ય નક્ષત્ર વૃક્ષેણ પુત્તલીં કૃત્વા
તસ્યા હૃદયેનામ પૂર્વવલ્લિખિત્વા પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં તત્ર સાધ્યસ્ય કૃત્વા
સર્ષપતૈલેભિનિવેશ્યતોયેક્વાથયેત્ તેન સપ્તરાત્રેણ ત્રિરાત્રેણ એકરાત્રેણ વા
વૈરીતીવ્રજ્વરાર્તઃ સ્યાત્ । ઇતિ સ્વરાર્તૌ । યદિ તત્તત્સ્થાનાત્
શ્મશાનસ્થાનક્વાથજલસ્થાનરૂપાદુદ્ધૃત્યતાંતાં પુત્તલીં
પ્. ૧૨૬અ)
સલિલમધ્યેપ્રક્ષિપેત્તદાનાશજ્વરયોરુક્તઓઃ શાન્તિઃ ઇતિ શમે । પૂર્વોક્ત
સાધ્યનક્ષત્રનિર્મિતાં પુત્તલીકૃતપ્રાણપ્રતિષ્ઠાં પુરુષસ્ય સાધ્યત્વે
ચણ્ડિકાપ્રાસાદે સ્ત્રીણાં સાધ્યત્વે શાવાસ્તુ પ્રાસાદેતાનિખ્યન્ય તત્સ્થાને
સાધ્યર્ક્ષ્વવોનિં ચ છિત્વા । તતઃ પ્રસ્તુતવિદ્યયા વલિં દદ્યાત્ તેન નરોનારી વા
સાધ્યતાયુગુન્મત્તતાં વ્રજેત્ । ઇત્યુન્માદે ॥
અથ યન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥
તત્ર મહાવજ્રયન્ત્રં યથા । પૂર્વપશ્ચિમાયતા દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ સમાન્તરાલા
વિંશતિરેખાઃ કૃત્વા એકષષ્ટ્યુત્તર ત્રિશતં ૩૬૧ કોષ્ઠાનિ સમ્પદ્યન્તે । તત્ર
કોણચતુષ્કે પ્રત્યેકં પઞ્ચચત્વારિંશત્કોષ્ઠાનિ તથા યુક્તામાર્જયેત્ । યથા
મધ્યે પઞ્ચષષ્ટ્યુત્તરૈકશતકોષ્ઠૈર્યન્ત્રસ્ય વજ્રાકારતા સમ્ભવેત્ ।
તદ્યુક્તિર્યથા દ્વિસપ્તતિકોષ્ઠાત્મિકાયાં સર્વવાહ્યવીથ્યાં પૂર્વાદિ ચતુર્દિક્ષુ
દશમં દશમં કોષ્ઠં પરિત્યજ્ય । તત્તદ્દશમકોષ્ઠમધ્યગતાનિ સપ્તદશ
સપ્તદશ કોષ્ઠાનિ માર્જયિત્વા । દ્વિતીયવીથ્યાં ચતુઃષષ્ઠિકોષ્ઠાત્મિકાયાં
દિક્ચતુષ્ટયેપિ પૂર્વવીથી શિષ્ટકોષ્ટાધસ્તનમેકં તત્પાર્શ્વદ્વયગતમેકૈકમિતિ
સંભૂય કોષ્ટત્રયં પરિત્યજ્ય તન્મધ્યગત ત્રયોદશ ત્રયોદશ કોષ્ઠાનિ
માર્જયિત્વા । તૃતીયવીથ્યાં ષટ્પઞ્ચાશત્કોષ્ઠાત્મિકાયાં
પ્. ૧૨૬બ્)
દ્વિતીયવીથીપરિત્યક્તકોષ્ઠત્રયાદધસ્તનં કોષ્ઠત્રયં
તત્પાર્શ્વદ્વયગતમેકૈકમિતિ સંભૂય । દિક્ચતુષ્ટયે પઞ્ચપઞ્ચકોષ્ઠાનિ
પરિત્યજ્ય । તન્મધ્યચતુષ્કગતનકોષ્ઠચતુષ્કં માર્જયિત્વા ।
ચતુર્થવીથ્યામષ્ટચત્વારિંશત્કોષ્ઠાત્મિકાયાં
પૂર્વપરિત્યક્તકોષ્ઠપઞ્ચકાદધસ્તનં સર્વં તત્પાર્શ્વદ્વયગતં ચૈકૈકમિતિ
સંભૂય કોષ્ઠસપ્તકં પ્રત્યેકં ચતુર્દિક્ષુત્યક્ત્વા તન્મધ્યસ્થ કોષ્ઠપઞ્ચક
ચતુષ્કં માર્જયિત્વા । પઞ્ચમવીથ્યાં ચત્વારિંશત્કોષ્ઠાત્મિકાયાં
પૂર્વવીથીત્યક્તકોષ્ઠસપ્તકાદધસ્તનં સર્વં તત્પાર્શ્વદ્વયગતમેકૈકમિતિ
સંભૂય । કોષ્ઠનવકં કોષ્ઠનવકં ચતુર્દિક્ષુત્યક્ત્વા
તન્મધ્યચતુષ્કગતમેકૈકકોષ્ઠં માર્જયિત્વા પ્રતિકોણં
પઞ્ચચત્વારિંશત્કોષ્ઠાનાં માર્જનાત્ સંભૂયાશીત્યધિકૈકશતં કોષ્ઠાનિ
માર્જિતાનિ એકાશીત્યધિકૈકયન્ત્રં નિષ્પન્નં । તત્રાપિ સર્વવાહ્યવીથીગતમેકૈકં
કોષ્ઠં ચતુર્દિગ્ગતં તદધસ્તનમેકૈક તત્પાર્શ્વદ્વયગતમેકૈકમિતિ સંભૂય ।
દ્વિતીયવીથીગતં કોષ્ટત્રયમિતિ વીથી દ્વયગતકોષ્ઠચતુષ્કં તત્કોષ્ઠવિભાજક
રેખાત્રયમાર્જનાદેકી કુર્યાદિતિ કોષ્ઠષોડશકે ઇત્થં માર્જિતે
પઞ્ચષષ્ટ્યાધિકૈકશતં કોષ્ઠાનિ સમુચ્ચરિતાનિ ।
પ્. ૧૨૭અ)
તત્ર પૂર્વદિગાન્તકોષ્ઠપઞ્ચમકમધ્યે મધ્યસ્થિતકોષ્ઠમારભ્ય
તત્પૂર્વકોષ્ઠાન્તં પરિતઃ પ્રાપ્તષટ્ત્રિંશત્સંખ્યકોષ્ઠેષુ પ્રથમમભિલિખ્ય ।
તતોન્તર્ગતદ્વિતીયવીથ્યામપિમધ્યમમેવકોષ્ઠમારભ્ય । તત્ર
પ્રાપ્તદ્વાત્રિંશત્કોષ્ઠેષુ પૂર્વે લિખિતાક્ષરેભ્ય ઊર્દ્ધ્વગતાન્યક્ષરાણિલિખિત્વા ।
તતોપ્યન્તર્ગતતૃતીયવીથ્યાં મધ્યમેવકોષ્ઠમારભ્યપરિતઃ
પ્રાપ્તાષ્ટાવિંશતિકોષ્ઠેષુ
પૂર્વલિખિતચરમાક્ષરોપરિતનાનિતાવન્ત્યક્ષરાણિલિખિત્વા ।
તતોપ્યન્તર્ગતચતુર્થવીથ્યાં મધ્યમમેવકોષ્ઠમારભ્યપરિતઃ
પ્રાપ્તચતુર્વિંશતિકોષ્ઠેષુ પૂર્વલિખિતાક્ષરોર્દ્ધ્વગતાનિતાવન્ત્યક્ષરાણિ લિખિત્વા ।
તતોપ્યન્તર્ગતષષ્ટવીથ્યાં મધ્યકોષ્ઠમારભ્ય ચત્વારિત્ર્યક્ષરાણિ લિખેત્ । અત્ર હિ
પ્રસ્તુતનિત્યાયા હકાર રકાર કકાર લકાર નકારાઃ પઞ્ચએકારઃ ષષ્ઠઃ તકાર
પકાર મકાર દકાર વકારાઃ પઞ્ચેતિ સંભૂય । એકાદશવર્ણા અનાવૃત્તાઃ સતિ
તેષામેકશઃ ષોડશસ્વરયોગે ષટ્સપ્તત્યુત્તરૈકશતં મન્ત્રવિકૃતવર્ણાભવ
ભવન્તિ । તેષુ ચતુશ્ચત્વારિંશદુત્તરૈકશતવર્ણાલિખિતાસ્તાવત્સુકોષ્ઠેષુ હ હા હિ
હીત્યાદિ સોમૌમંમઃ ઇત્યન્નવર્ણાલિખિતાઃ
પ્. ૧૨૭બ્)
દકાર ષોડશકં વકાર ષોડશકં ચેતિ દ્વાત્રિંશદ્વર્ણા અવશિષ્ટાઃ
એકવિંશતિ કોષ્ઠાનિ ચ શિષ્ટાનિ । તત્રૈક વિંશતિ કોષ્ઠેષુ દ દા દિ દી દુ દૂ ઇત્યાદિ
દકાર ષોડશકાંતે ચકાર ષોડશકાંતઃ પ્રવિષ્ટં । વ વા વિ વી વુ સ્વરૂપં
વર્ણપઞ્ચકં લિખિત્વા । પુનરેષ્વેવ વિકૃતાક્ષર સમ્બદ્ધૈકવિંશતિ કોષ્ઠેષુ
એકૈકવર્ણક્રમેણ પર્યાયનિત્યા દિનનિત્યાવર્ણષટ્કં લિખિત્વા । સપ્તમે
હકારાધિષ્ઠિતકોષ્ઠે યુગાર્ણઘટિકાર્ણૌ સમુચ્ચિતૌ લિખિત્વા । અષ્ટમાદિકોષ્ઠેષુ
હ્વ હ્લં હૣ દે દૈ દો દૌ દં દઃ વ વા વિ સ્વરૂપ વિકૃતાક્ષર ઘટિતેષુ પ્રસ્તુત
નિત્યાયા અવિકૃતાનિ દ્વાદશાક્ષરાણિ લિખિત્વા । સપ્તમાષ્ટમવીથીગતયો વી વુ
વર્ણવિશિષ્ટયોઃ પરસ્પરં મન્ત્રિગતિપ્રાપ્તયોરવશિષ્ટકોષ્ટયો રૂર્દ્ધ્વાધઃ
ક્રમેણ સાધકનામ ષષ્ટ્યન્તકર્મપદં ક્રિયાપદં ચેતિ ત્રયં
દ્વિતીયાન્તસાધ્યનામેતિ દ્વયં લિખિત્વા । પૂર્વત્રિકોણસ્ય વહિસ્તનોપરિભાગે વૂ વૃ
વૄ ઇતિ વિકૃતવર્ણત્રયં । દક્ષિણત્રિકોણસ્ય વહિસ્તનોપરિભાગે વૢ વૣ વે ઇતિ
વર્ણત્રયં । પશ્ચિમત્રિકોણસ્ય વાહ્યોપરિભાગે વૈ વો વૌ ઇતિ વર્ણત્રયં ।
ઉત્તરત્રિકોણસ્ય વાહ્યોપરિભાગે વં વઃ ઇતિ વર્ણદ્વયં લિખિત્વા । ચતુર્દિક્ષુ એકીકૃત
ચતુઃકોષ્ઠેષુ પ્રત્યેકં ઊર્દ્ધ્વાભિમુખં ત્રિકોઇણં નિર્માય । તત્ર
સ્વસ્વાભિપ્રેતભૂતકામનાનુગુણ
પ્. ૧૨૮અ)
ભૂતવર્ણાન્દશસંખ્યાત્ દ્વિત્રિક્રમેણ વિભજ્ય લિખેદિતિ સિદ્ધં મહાવજ્રમન્ત્રં
પ્રાણપ્રતિષ્ઠા વિદ્યયા પ્રતિષ્ઠાપ્ય । તત્ર પ્રસ્તુત નિત્યાં સમ્પૂજ્ય । કરેણ
સ્પર્શપૂર્વકં ત્રિસહસ્રં પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપ્ત્વા । વિજયસ્તમ્ભની
વિદ્વેષણોચ્ચાટનવશ્યકર્મસુવિનિયુઞ્જ્યાત્ । તથા રક્ષાયાં પુષ્ટૌ શાન્તૌ
રિપુનિગ્રહે ચ યન્ત્રમિદં વિનિપુઞ્જીતઃ પરન્તુ રક્ષા ચતુષ્કે એષ વિશેષઃ
ભૂમૌગૈરિકેણ યન્ત્રમિદં લિખિત્વા તત્ર દેવીમાવાહ્ય ।
કામનાલાઘવગૌરવાતિગૌરવિસ્ત્રિરાત્રં ષટ્રાત્રં નવરાત્રં વા સન્ધ્યાત્રયે
પ્રત્યેકં સમ્પૂજ્ય નીરાજનં પ્રત્યહં કુર્યાદિતિ ।
મહાપરાજયપૂર્વકેતગગરીમાત્રાવશિષ્ટદેશકસ્ય રાજ્ઞો વિજયેત્વેષ વિશેષઃ
રાજ્ઞો ગૃહે દરદેન યન્ત્રમિદં સાધ્યાદિનામગર્ભિતમભિલિખ્ય । તત્ર
દેવીનવરાત્રાદિકપક્ષેણ નૃત્યગીતાદ્યુત્સવપૂર્વકં ત્રિસન્ધ્યાસુ
વિશેષતઃ ષોડશોપચારૈઃ પૂજયેત્ । એવં પૂજયતઃ સાધકસ્ય યજમાનો નિર્વલોપિ
રાજામાભ્યન્તરે રોગાદ્યુત્પત્યા પરસ્પરકલહાદ્વાવલવતોપિ વૈરિણોવાશેન વિજયી
સ્યાત્ । જાતે ચ વિનયે મહાવજ્રયન્ત્રં પ્રમાર્જ્ય તેન માલે તિલકં કૃત્વા । સાધકં
ચ ગજારૂઢં કૃત્વા પુરસ્કૃત્ય સ્વવલસમેતઃ પુરીં વ્રજેદિતિ ॥
વજ્રયન્ત્રં યથા પૂર્વ પશ્ચિમાયતા દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ દશદશરેખાઃ
સમાન્તરાલાઃ પરસ્પરસંભિન્નાશ્ચ નિપાત્ય એકાશીતિ કોષ્ઠાનિ નિષ્પાદ્ય ।
પ્. ૧૨૮બ્)
આગ્નેયાદિ ચતુષ્કોણેષુ પ્રત્યેકં દશદશકોષ્ઠાનિ યથા મધ્યસ્થ ચક્રસ્ય
વજ્રાકારતા ભવતિ તથા માર્જયેત્ । તત્પ્રકાણે યથા સર્વવાહ્યગતવીથ્યાં
ચતસૃષ્વપિ દિક્ષુ પઞ્ચમં પઞ્ચમં કોષ્ઠં પરિત્યજ્ય । કોષ્ઠસપ્તકચતુષ્કં
સર્વમપિ માર્જયિત્વા । તદ્દ્વીતીય વીથ્યાં પૂર્વવીથીત્યક્ત કોષ્ઠાદધસ્તનં
ચતુર્દિક્ષુ એકૈકં તત્પાર્શ્વદ્વયગતમેકૈકમિતિ સમ્ભૂય કોષ્ઠત્રયં
કોષ્ઠત્રયં દિક્ચતુષ્ટયેપિ પ્રત્યેકં પરિત્યજ્ય । તન્મધ્યગતં કોષ્ઠદ્વયં
કોષ્ઠદ્વયં માર્જયિત્વા । તૃતીયવીથ્યામપિ દ્વિતીયવીથી પરિત્યક્તં
કોષ્ઠાદધસ્તનં સર્વં તત્પાર્ઽસ્વદ્વયગતં ચૈકૈકમિતિ કોષ્ઠપઞ્ચકં

પરિત્યજ્ય । તન્મધ્યગતં ચૈકૈકં ચતુર્દિક્ષુ માર્જયેદિતિ । એવં કૃતે
એકચત્વારિંશત્કોષ્ઠેષ્વવશિષ્ટેષુ પૂર્વવદ્દિક્ષુ ચતસૃષ્વપિ સર્વતઃ
પ્રથમવીથ્યાઃ પઞ્ચમં પઞ્ચમં । દ્વિતીયવીથ્યાસ્તદધસ્તનમેકૈકં
તત્પાર્શ્વદ્વયગતમેકૈકમિતિ કોષ્ઠત્રયં કોષ્ઠત્રયમિતિ સમ્ભૂય ।
કોષ્ઠચતુષ્કં કોષ્ઠવિભાજક રેખાત્રયમાર્જનાદેકીકૃત્ય । તેષુ
ઊર્દ્ધ્વાભિમુખ ત્રિકોણાનિ કૃત્વા । તત્ર પૂર્વવત્
કામનાનુગુણભૂતસમ્બન્ધિદશવર્ણાન્દ્વિત્રિદ્વિત્રિકમેણ વિભજ્ય લિખેત્ । શિષ્ટેષુ
પઞ્ચવિંશતિકોણેષુ તૃતીયવીથી મધ્યસ્થ કોષ્ઠમારભ્ય પરિતઃ
પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યાવર્ણાન્દ્વાદશસંખ્યાન્દ્વિરાવૃત્યા લિખિત્વા ચતુર્વિંશતિ
કોષ્ઠાનિ પૂરયિત્વા ।
પ્. ૧૨૯અ)
શિષ્ટે સર્વમધ્યસ્થકોષ્ઠેમાયામધ્યે સાધ્યસાધકાદિનામલિખેત્ । ઇદમપિ
યન્ત્રં પૂર્વોક્તેષુ સર્વેષ્વપિ કાર્યેષુ નિયોજયેત્ । ન કિઞ્ચિદપ્યધિકત્વ ન્યૂનત્વં
વિશિષ્ટકોષ્ઠકત્વકૃએતં તારતભ્યં તથાપિ દેવફલં
ચિરકાલસ્થાયિશીઘ્રોત્પન્નં ચ મહાવજ્રતઃ વજ્રતસ્તરો
ન્યૂનકાલસ્થાપિતતોવિલંવોત્પન્નં ચ ફલં ભવતીતિ મૂલોર્થઃ કિં ચ ઇદં
યન્ત્રં મધ્યલિખિતનામકં કવચે હૃદયે શીર્ષે વા નિધાય । રણે ભૂમૌ
પ્રવિષ્ઠો રાજાદિર્ગજરથહયપદાતિ સમુહામપિ સેનાં વિજિત્ય સ્વયમક્ષતાં
ગોભૂત્વા યશોલક્ષ્મીશાત્રવભૂમિસમૃદ્ધઃ
સ્વેચ્છાવિષયસકલભોગકરાશ્ચિરં જીવત્ । તામ્રપત્રે સમુત્કીર્ય પ્રોક્તવિદિના
રક્ષણીયસ્ય ગજતુરગનરાદેરાવાસસ્થાને સ્થાપયેત્ । તેન તદ્રક્ષા સ્યાત્ ॥
અથ યન્ત્રાન્તરં પૂર્વં વૃત્તદ્વયં સાન્તરાલં કૃત્વા તન્મધ્યે ષટ્કોણં
કૃત્વા તસ્યાપ્યન્તર્વૃત્તાન્તરંવિધાય સર્વમધ્યે દેવદત્તાયાયજ્ઞદત્તસ્ય ભર્તુઃ
પ્રેમાધિક્યં કુરુ કુર્વત્યેવમાદિસાધ્યગર્ભિતં મન્ત્રાદિ
ભૂતમાયાવીજમાલિખ્ય । તદ્વહિર્ગતાયાં ષટ્કોણાદન્તર્ગતાયાં ચ વીથ્યાં
મન્ત્રસ્યાન્ત્યભાગગતં માયાબીજં યથા એકેનૈવ વીજેન સર્વાપિ વીથી સમ્બદ્ધા
ભવતિ તથા પ્રકારેણ લિખિત્વા । ષટ્કોણસ્યાગ્રકોણે દ્વિતીય પૃષ્ઠભાગકોણે
તૃતીયં મન્ત્રાર્ણમાલિખ્ય ।
પ્. ૧૨૯બ્)
અગ્રકોણસ્ય દક્ષિણવામપાર્શ્વયોઃ ક્રમેણ ચતુર્થપઞ્ચમેષષ્ટસપ્તમે વીજે
લિખિત્વા । પૃષ્ટકોણસ્ય દક્ષિણવામપાર્શ્વયોઃ ક્રમેણ
અષ્ટમેનવમેદશમૈકાદશતમેવવીજેવિલિખ્ય । વહિર્ગતવીથીં સવિન્દુમાતૃકાભિઃ
પૂરયેદિતિ સિદ્ધં યન્ત્રં પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિ પૂર્વકમભ્યર્ચ્ય । કણ્ઠે ભુજે વા
ધારયન્તી નારી સદ્ય એવ ભર્તુઃ પ્રિયતમા સ્યાત્ । ઇતિ ભર્તૃપ્રીતિકરયન્ત્રમ્ ॥
અથ સર્વેષ્ટકરં યન્ત્રં । પૂર્વપશ્ચિમાયતા દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ સમાન્તરાલાઃ
પરસ્પરસંભિન્નાઃ પઞ્ચરેખાઃ કૃત્વા ષોડશકોષ્ઠકં ચક્રં નિષ્પાદ્ય । તેષુ
કોષ્ઠેષ્વેકશઃ કર્ણિકાવૃત્તદલાગ્રવૃત્તાભ્યામન્વિતમષ્ટદલકમલં કૃત્વા ।
તત્ર કર્ણિકાયાં પ્રથમં વિકૃતવર્ણં વિલિખ્ય । તદન્તર્દ્વિતીયં વિકૃતવર્ણં
વિલિખ્ય તસ્યાપ્યન્તસ્તૃતીયં ચ વિકૃતવર્ણં લિખિત્વા તસ્યાપ્યન્તઃ
સાધ્યસાધકાદિનામ ઘટિકાક્ષરાણિ ચ ષષ્ઠિસંખ્યાનિ ષોડશધા વિભજ્ય ।
દિનરાત્રઘટિકામાનાનુરોધાત્ક્વચિત્ત્રીણિ ક્વચિચ્ચત્વારિતાનિ લિખિત્વા । દલેષુ એકૈકં
વિકૃતાક્ષર લિખિત્વા । પ્રથમં યન્ત્રમેકાદશપ્રાથમિક વિકૃતાક્ષરૈર્નિષ્પન્નં
ઉત્તરોત્તરવિકૃતાક્ષરૈકાદશૈકાદશસંખ્યૈઃ સ્વસ્વપ્રાપ્તઘટિકાર્ણૈશ્ચ
દ્વિતીયાદીન્યપિકમલાનિ પૂરણીયાનિ । ઇત્થં ચાત્ર ષોડશકોષ્ઠકયન્ત્રે સર્વેપિ
મન્ત્રવિકૃતવર્ણાઃ સર્વેઘટિકાવર્ણાશ્ચલિખિતા ભવન્તિ ।
પ્. ૧૩૦અ)
અત્ર યન્ત્રાણાં સ્વસ્વપૂજાકાલભૂતઘટિકાવર્ણસમ્બદ્ધાનામનુષ્ઠેયા ।
એતદ્યન્ત્રાધિષ્ઠિતકલશજલાભિષેકતઃ એતદ્યન્ત્રપૂજાંતે એતન્મન્ત્રજપાન્
એતદ્યન્ત્રધારણાચ્ચ સર્વમપ્યભીષ્ટં સિદ્ધ્યતિ । કિં ચ
સુવર્ણરજતતામ્રાષૂત્કીર્યલિખિતમિદં યન્ત્રં અષ્ટસુપ્રહરેષુ
તત્તદ્ઘટિકાનુરોધેન પૂજયિત્વા ભૂમૌ નિખાતન્ન્યર્વવાઞ્છાસિદ્ધિ કરસ્યાત્ ॥
ઇતિ મહાવજ્રેશ્વરીનિત્યાપ્રસ્તાવઃ ॥
અથ શિવાદૂતીનિત્યાપ્રસ્તૂયતે ॥
પૂર્વપશ્ચિમદિશોર્દ્વારશાખોપેતં ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં ભૂપુરદ્વયં
હસ્તપ્રમાણં નિર્માય ।
તદન્તરેકાઙ્ગુલાન્તરાલકવૃત્તોત્તરંચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તાન્તરં કૃત્વા ।
તદન્તરાલે અષ્ટદલંકમલં । તદ્દલાગ્રવૃત્તાંદેકાઙ્ગુલાન્તરાલે વૃત્તાન્તરં ।
તતશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકમપરંવૃત્તં નિર્માય ।
સમ્પન્નવીથ્યાં ષટ્કોણચક્રં વિધાય । તસ્યાન્તરેકાઙ્ગુલં ત્યક્ત્વા વૃત્તમેકં
તદન્તશ્ચતુરઙ્ગુલપ્રદેશં ત્યક્ત્વા વૃત્તાન્તરં
તદેતદ્વૃત્તદ્વયસમ્પન્નવીથ્યાં ષટ્દલકં કમલં નિર્માય । તત્કર્ણિકાયાં
વૃત્તાન્તરમેકાઙ્ગુલાન્તરાલે કૃત્વા તદ્વૃત્તાન્તઃ સ્વાભિમુખાગ્રકં ત્રિકોણં
કૃત્વા તદન્તવિન્દું કુર્યાદિતિ કર્તવ્યતાકં નિત્યપૂજાચક્રં ક્વચિત્
સમશુદ્ધભૂમૌ દરદાદિ દ્રવ્યૈ રચયિત્વા । તત્ર કલશસ્થાપનં
સર્વમઙ્ગલાનિત્યાચક્રચિન્તનપૂર્વકસાવરણ
પ્. ૧૩૦બ્)
તત્પૂજનાદિ તદુદ્વાસનાન્તકર્માન્તે પુનસ્તત્કલશાન્તરે ચ
મુખ્યપૂજાસ્થાનવિન્દોઃ કલશેનાક્રાન્તતયા
પ્રસ્તુતનિત્યાપૂજાચક્રમધોલિખિતમપિ વિચિન્ત્ય । તત્ર પૂજાદીક્ષાઙ્ગભૂતાકાર્યા
અતદઙ્ગભૂતાનુકેવલં ચક્ર એવ તત્પ્રકારો યથા । સુગન્ધિ તૈલાભ્યઙ્ગપૂર્વકં
સુગન્ધિસલિલૈઃકૃતસ્નાનઃ
પ્રાતઃકૃત્યાદિકર્મકોદેવતાન્તરોપાસનાપ્રસઙ્ગાદેવાનુષ્ઠિતભૂતશુદ્ધ્યાદિકો-.
અતએવવિશુદ્ધદેહવદનઃ સાધકો
રક્તચન્દનમાલાદિભૂષણભૂષિતોઽવ્યગ્રચિત્તશ્ચ ભૂત્વા યાગસ્થાનમાગત્ય
ઉક્તાસનવિદ્યાચતુષ્કાભ્યર્ચિતરક્તકમ્વલાદ્યાસનોપરિ પ્રસ્તુતવિદ્યયા સ્વસ્તિક
પદ્માન્યતરાસનમવલમ્વ્યાસીનોવિદ્યયાચમનપ્રાણાયામૌવિધાય ષોડશાર્ણ
મન્ત્રેણ વલિં દત્વા સ્વશિરસિ નવાપિ નાથાન્સ્વનાથક્રમતઃ સમ્પૂજ્ય । તત્સ્તોત્ર
પઞ્ચશ્લોકાત્મકં પઠિત્વા પૂજાજ્ઞાં પ્રાર્થયિત્વાતામારભેત સ્વનાથં
પ્રસ્તુતનિત્યામયં સ્વનાથમયં ચ સ્વાત્માનં વિભાવ્ય ।
તત્તદ્વર્ષભેદનિયમિતદેશકાલાદિક
સમસ્તગુપ્તપ્રકટસિદ્ધયોગિનિચક્રાંતાષ્ઠત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ
પ્રસ્તુતનિત્યાનિત્યપૂજાચક્રાધારભૂતસિંહાસનાદેરુપરિપૂજયિત્વાઃ
સ્વાત્મપૂજાચક્રયોર્મધ્યે સાધારં ગોરોચના
કર્પૂરકુઙ્કુમાગુરુકસ્તૂરીવાસિતજલપૂર્ણં
પ્. ૧૩૧અ)
સુવર્ણરજતતામ્રકા ચ મૃદન્યતમમયં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં નિધાય
તદીયાધારજલાનિ કુલસુન્દરીવીજત્રયેણ ક્રમાદ્વહિસૂર્યચન્દ્રરૂપાણિ તત્ર
ગોરોચનાદિ પઞ્ચકં પૃથિવ્યાદિ પઞ્ચભૂતરૂપમિતિ વિભાવ્ય । તજ્જલ
પ્રસ્તુતપૂજાચક્રયોરૈક્યં વિભાવ્ય । પ્રસ્તુતનિત્યાસ્વરૂપતયાભાવિતજલં
પ્રસ્તુતવિદ્યયા દશવારમભિમન્ત્ર્ય પૂજયિત્વાવા
। ષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ ષડઙ્ગદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય । તદુદકેન સ્વાત્માનં
સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રત ઉત્તરોત્તરભાગગતપાદ્યાર્ઘ્યાચમનસ્નાનજલાનિ
સ્વપાત્રગતાનિ સ્વદક્ષભાગ ગતાનિ
વસ્ત્રભૂષણગન્ધાક્ષતપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યતામ્બૂલાનિ ચ પ્રસ્તુતવિદ્યયા
સંપ્રોક્ષ્ય । પુનર્વિદ્યયા પ્રાણાનાયમ્ય । દેવ્યાસામાન્યાર્ઘ્યોદકં દક્ષિણહસ્તે
સકુશતિલપુષ્પાક્ષતાં ગૃહીત્વા । દેશકાલગોત્રરાશિનામકામનાન્તમુલ્લિખ્ય
શિવાદૂતીનિત્યાયા યથા બુદ્ધિનિયોગં વિધિના નિત્યપૂજાં કરિષ્યે ઇતિ સંકલ્પ્ય ।
દેવતાન્તરપ્રસઙ્ગાદવ્યકૃતત્વે ભૂતશુદ્ધિ પ્રાણપ્રતિષ્ઠા સ્વસંસ્કારાન્તં
કર્મ તત્ર તત્ર નિયુક્તાપરસકલમન્ત્રાસ્થાને વિદ્યામેવ પ્રસ્તુતાં વિનિયોજ્ય કૃત્વા ।
માતૃકા ષડઙ્ગન્યાસાન્તે પ્રસ્તુતવિદ્યાયાઃ પ્રત્યેકમન્તભાગે એકૈકં
માતૃકાવર્ણં તત્તત્સ્થાનેષુ વિન્યસ્ય । હ્રાં હૃદયાય નમઃ હ્રીં શિરસે સ્વાહા ।
હ્રૂં શિખાયૈ વષટ્ ।
પ્. ૧૩૧બ્)
હરિં કવચાય હું । હ્રૌં નેત્રાય વૌષટ્ । હ્રઃ અસ્ત્રાય ફડિતિ
મન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ વિન્યસ્ય । હ્રીંશિહ્રીં આવૃત્યાકર્ણયોઃ

હ્રીંવાહ્રીંત્વચિ । હ્રીંદૂરીં આવૃત્યા નેત્રયોઃ હ્રીંત્યૈહ્રીંજિહ્વાયાં । હ્રીંનહ્રીંઘ્રાણે ।
હ્રીંમઃ હ્રીંમનસીતિ મન્ત્રવર્ણાન્વિન્યસ્ય । હ્રીંશિવાદૂત્યૈ નમઃ ઇતિ સપ્તાક્ષર
સમ્પૂર્ણમન્ત્રેણ ત્રિધાવ્યાપકન્યાસં કૃત્વા । આવાહનાદિ કુર્યાત્ । તદ્યથા ।
ત્રિખણ્ડા મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં અઞ્જલિગૃહીતરક્તપુષ્પપુઞૈઃ મૂલાધારાદિ
બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તવ્યાપ્ત પ્રસ્તુતનિત્યા તેજો વહન્નાસામાર્ગેણ સંક્રાન્તં
તત્પુષ્પાઞ્જલિપ્રક્ષેપણ તત્પ્રસ્તુતચક્રવિન્દાવાગતં ભાવયન્નેવ
સમ્પૂર્ણમૂલાંતે ભો શિવાદૂતી નિત્યે ઇહચક્રે આવાહિતા ભવેતિ સંપ્રાર્થ્ય
આવાહનં કૃત્વા તત્તેજઃ
કિરણાન્કાંશ્ચિદ્વક્ષ્યમાણસ્થાનપ્રસૃતાન્નાથાયુધાવરણરૂપતયા
પરિણતાન્વિભાવ્ય । મધ્યસ્થં તેજઃ પુઞ્જમેવં રૂપતયા પરિણતં ધ્યાયેત્
કિરણાન્કાંશ્ચિદ્વક્ષ્યમાણસ્થાનપ્રસૃતાન્નાથાયુધાવરણરૂપતયા
પરિણતાન્વિભાવ્ય । મધ્યસ્થં તેજઃ પુઞ્જમેવં રૂપતયા પરિણતં ધ્યાયેત્ ।
તચ્ચ રૂપં ધ્યાન શ્લોકાવગતં યથા ।
નિદાદ્યકાલમધ્યાહ્નદિવાકરસમપ્રભામ્ । નવરત્નકિરીટાં ચ
ત્રીક્ષણામરુણામ્વરામ્ । નાનાભરણસંભિન્નદેહકાન્તિવિરાજિતામ્ ।
શુચિસ્મિતામષ્ટભુજાંસ્તૂયમાનાં મહર્ષિભિઃ પાશં સ્વેટં
ગદાંરત્નચષકં વામવાહુભિઃ દક્ષિણૈરઙ્કુશંખડ્ગંકુઠારંકમલં
તથા । દધાનાં સાધકાભીષ્ટદાનોદ્યમસમન્વિતામિતિ ।
પ્. ૧૩૨અ)
નાનાયુધાવરણશક્તીનામયીદૃશંમેવધ્યાનં ।
આયુધાંશેસ્વસ્વલાઞ્છિતમૌલિકત્વમધિકં । તતઃ પ્રસ્તુતવિદ્યાંતે ભો
શિવાદૂતીનિત્યે ઇહચક્રે સ્થાપિતા ભવ । પુનરષ્ટાદશવર્ણાંતે સન્નિરુદ્ધાભવ ।
પુનરષ્ટાદશવર્ણાંતે અવગુણ્ટિતાભવં । પુનરષ્ટાદશવર્ણાંતે સન્નિધાપિતા
ભવેતિ તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં સમ્પ્રાર્થ્ય । પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાયાઃ
કરાઙ્ગન્યાસૌ કૃત્વા અમુષ્યાઃ શિવાદૂતીનિત્યાયાઃ પ્રાણા ઇહચક્રે પ્રાણા
ઇત્યેવમાદિરૂપપ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાયાપ્રાણાન્પ્રતિષ્ઠાપ્ય । દ્વાદશોપચારૈ
સમર્ચયેત્ । તન્મન્ત્રા યથા । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે શિવાદૂતીનિત્યાયૈ માદ્યં
કલ્પયામીતિ મન્ત્રેણ સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન પાદ્યમુત્સૃજ્ય । મૂલવિદ્યયાપદયોઃ
પાદ્યં નિવેદયેત્ । એવમેવ પાદ્યપદમપહાય તત્સ્થાને અર્ઘ્યાચમનાદિ
પદપ્રક્ષેપ નિષ્પન્નમન્ત્રૈરર્ઘ્યાચમનાદિકમુત્સૃજ્ય । પ્રસ્તુત
મૂલલવિદ્યયાશીર્ષમુખાદિષુ નિવેદયેત્ । ઇત્થં રીત્યા પાદ્યાદિ
તામ્બૂલાન્તદ્વાદશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । ત્રયોદશોપચારમનુસરેત્ । તત્પ્રકારો યથા
। દેવી પૃષ્ટભાગે । હ્રીં શ્રીં પ્રકાશાનન્દશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ
દેવી નિકટદેશંગતપ્રથમપઙ્ક્તેરુત્તરભાગે પ્રકાશાનન્દનાથં સમ્પૂજ્ય ।
પ્રકાશેતિ અક્ષરસ્થાને વિમર્શેતિ આનન્દેતિ શ્રીજ્ઞાનેતિ શ્રીસત્યેતિ શ્રીપૂર્ણેતિઃ
સ્વભાવેતિ ।
પ્. ૧૩૨બ્)
પ્રતિભેતિ સુભગેતિ ત્ર્યક્ષરપદાષ્ઠકં પ્રાક્ષિપ્ય
સમ્પન્નષોડશાક્ષરમન્ત્રૈસ્તત્તત્સ્થાનેષુ નવાપિનાથાનભ્યર્ચ્ય ।
પશ્ચિમદ્વારસ્ય દક્ષિણભાગવીથ્યાં । હ્રીંશ્રીંવિહ્વલાપાદુકાં પૂજયામિ ।
ઉત્તરભાગવીથ્યાં । હ્રીં શ્રીં આકર્ષિણીપા૦ વાયવ્યે । હ્રીં શ્રીં લોલાપા

ઉત્તરદિગ્વીથ્યાં । હ્રીં શ્રીં નિત્યાપા૦ ઈશાને । હ્રીં શ્રીં મદનાપા૦ પૂર્વદ્વારસ્ય
ઉત્તરવીથ્યાં । હ્રીં શ્રીંમાલિનીપા૦ તસ્ય દક્ષિણવીથ્યાં । હ્રીં શ્રીં વિનોદાપા

આગ્નેયે । હ્રીં શ્રીંકૌતુકાપા૦ દક્ષિણદિગ્વીથ્યાં । હ્રીંશ્રીંપુરાપા૦ નૈરૃત્યે ।
હ્રીંશ્રીંપુરાણાપાદુકાં પૂજયામીતિ તત્તચ્છક્તીરભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશિવાદૂત્યૈ નમઃ
શિવાદૂતી નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીં એતાઃ
શિવાદૂતીનિત્યા પ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાંન્ ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । અષ્ટદલે દેવ્યગ્રાદિપ્રાદક્ષિણ્યેન ।
હ્રીંશ્રીંહ્રીંશ્રીવાગીશીપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંવરદાપા૦ હ્રીંશ્રીંવિશ્વાપા

હ્રીંશ્રીંવિભવાપા૦ હ્રીંશ્રીંવિઘ્નકારિણીપા૦ હ્રીંશ્રીંવીરાપા

હ્રીંશ્રીંવિઘ્નહરાપા૦ હ્રીંશ્રીંવિદ્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
સમ્પૂર્ણમૂલવિદ્યાંતે શિવાદૂતીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાઃ શિવાદૂતીનિત્યાદ્વિતીયાવરણદેવતાઃ
પૂજાં ગૃહ્ણન્તિતિ તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । અષ્ટાસ્રે
દેવ્યગ્રકોણાદિપ્રદક્ષિણતઃ હ્રીંશ્રીંસુમુખીપાદુકાં પૂજયામિ ।
પ્. ૧૩૩અ)
હ્રીંશ્રીંસુન્દરીપા૦ હ્રીંશ્રીંસારાપા૦ હ્રીંશ્રીંસુમનાપા૦ હ્રીંશ્રીંસરસ્વતીપા

હ્રીંશ્રીંસમયાપા૦ હ્રીંશ્રીંસર્વગાપા૦ હ્રીંશ્રી૦સિદ્ધાપા૦ ઇતિ તત્તચ્છક્તીઃ
સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે શિવાદૂતીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાઃ શિવાદૂતીનિત્યાતૃતીયાવરણદેવતાઃ
પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ષટ્કોણે દેવ્યગ્રકોણતઃ
પ્રદક્ષિણં । હ્રીંશ્રીંહાકિનીપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંરાકિનીપા

હ્રીંશ્રીંલાકિનીપા૦ હ્રીંશ્રીંકાકિનીપા૦ હ્રીંશ્રીંસાકિનીપા૦ હ્રીંશ્રીંડાકિનીપાદુકાં
પૂજયામીતિ તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । હ્રીંશ્રીંસમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે
શિવાદૂતીપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાઃ
શિવંદૂતીચતુર્થાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં
દત્વા । ષટ્પત્રેષુ દેવ્યગ્રદલાદિ પ્રદક્ષિણં । હ્રીંશ્રીંમનોન્મનીપાદુકાં
પૂજયામીતિત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે શિવાદૂતીપાદુકાં
પૂજયામીતિમધ્યસ્થદવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાઃ
શિવાદૂતીનિત્યાપઞ્ચમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ
પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ત્રિકોણપાર્શ્વયોર્વામાધારહસ્તસમીપદેશમારભ્ય
દક્ષિણાધરહસ્તસમીપદેશાન્તં સ્થાનાષ્ટકે હ્રીંશ્રીંરત્નચષકાયનમઃ
હ્રીંશ્રીંગદાયૈનમઃ હ્રીંશ્રીંખેટાય નમઃ
પ્. ૧૩૩બ્)
હ્રીંશ્રીંપાશાયનમઃ હ્રીંશ્રીંઅઙ્કુશાયનમઃ હ્રીંશ્રીંખડ્ગાયનમઃ
હ્રીંશ્રીંકુઠારાયનમઃ હ્રીંશ્રીંકમલાયનમઃ ઇત્યાયુધાનિ સમ્પૂજ્ય ।
ત્રિકોણાગ્રકોણાદિ પ્રદક્ષિણં । હ્રીંશ્રીંઇચ્છાશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાઃ શિવદૂતીષષ્ઠાવરણદેવતાઃ પૂજાં
ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । ઇત્યુપચાર ત્રયોદશસંખ્યં
નિર્વર્ત્ય શિષ્ટમુપચારત્રયં યત્કિઞ્ચિત્ત્સ્તોત્રપાઠતર્પણનમસ્કારાત્મકં
નિર્વર્ત્ય સહસ્રૈકવિંશત્યુત્તરશતશતાન્યતમસંખ્યયાકરન્યાસ હૃદયાદિન્યાસ
વર્ણન્યાસ વ્યાપકન્યાસ સંપુટિતં યથાસ્યાત્તથા નિત્યજપાન્તે
તદભેદભાવનાત્મક નિવેદનં વિધાય । પ્રોક્ત
હોમવિધિપૂર્વકમાજ્યાદિસામાન્યોક્તદ્રવ્યૈઃ ષોડશસંખ્યયા
નિત્યજપદશાંશસંખ્યયા ચ મૂલવિદ્યયાપ્રસ્તુતયા હુત્વા ।
દેવીપૂજાસ્થાનભૂતવિન્દાવેવ વહ્નિભાવિતતેજઃ સંયોજ્ય । વિન્દાવાગતાં દેવીં
પુનઃ પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય કુરુ કુલ્લાસપ્તાક્ષાર્યા બલિં દત્વા
કર્પૂરગર્ભવર્ત્યાદિનાનીરાજ્યક્ષમાપ્ય
શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયાતત્તચ્છક્તિરૂપતયાપરિણતકિરણાન્મધ્યસ્તદેવીરૂપતયા-
પરિણતતેજઃ પુઞ્જ એવ વિલીનાન્ભાવયિત્વા ખેચરીમુદ્રયા દેવીરૂપં તેજઃ પુઞ્જં
સ્વાત્મન્યુદ્વાસ્ય પૂર્વવત્ કરાઙ્ગન્યાસ વર્ણન્યાસૌવિધાય દેવીસ્તોત્રગુરુસ્તોત્રે
પઠિત્વા વિરમેત્ । દીક્ષાયાં તુ વિશેષ ઉક્ત એવ ॥
પ્. ૧૩૪અ)
ઇત્થં પ્રાપ્તદીક્ષોભ્યસ્ત પૂર્વોક્ત પૂજાપ્રકારકશ્ચ સાધકઃ
પ્રયોગસિદ્ધિકામનાર્યા વિદ્યાસાધનપ્રકારમનુસરેત્ । પૂર્વોક્ત એવા
ન્યૂનાનતિરિક્તસ્તત્સાધનવિધિઃ સપસ્ત્વત્રદંશલક્ષસંખ્યઃ
પ્રત્યનાવૃત્તાક્ષરં લક્ષસંખ્યાયા ઉક્તત્વાત્ । કલિયુગે તચ્ચતુર્ગુણં
ચત્વારિંશલ્લક્ષરૂપં હોમાદિ દ્રવ્યમપિ વિશેષતોનુપાત્તતયા
સામાન્યશાસ્ત્રપ્રાપ્તમેવ । ઇત્થં સાધિત વિદ્યોપિ ગુરોરાજ્ઞયા પરોપકોરાર્થમેવ
પ્રયોગાનાચરેત્ । ન તુ ધનલોભાદિનાનિ સિદ્ધં કર્મપ્રયોગતઃ કુર્યાત્ ॥
અથૈતન્નિત્યાયાત્રયોગાઃ સમંસ્યાદશ્નુતત્વાદિતિ ન્યાયેન
સમભાગકમધુમિશ્રિતગુગ્ગુલુહોમતો વનિતાવશે ભવન્તિ ।
નારિકેલફલગુડયોર્મિશ્રિતયોર્હોમાલ્લક્ષ્મીલાભઃ આજ્યપ્લુતસ્ય કહ્લારસ્ય
દુગ્ધપ્લુતસ્યરક્તોત્પલસ્ય ત્રિમધ્વક્તચમ્પકપુષ્પસ્ય ત્રિમધ્વક્તવકુલપુષ્પસ્ય ચ
હોમાન્મહાલક્ષ્મીલાભઃ ત્રિમધ્વક્તમધૂકપુષ્પહવનાત્સ્વસ્યવિવાહાર્થે
કન્યાલાભઃ માહિષધૃતૈર્હોમાન્મહિષીલાભઃ અજાઘૃતૈર્હોમતો અજાલાભઃ
ગવ્યઘૃતહોમતોગોલાભઃ અન્નહોમતોન્નલાભઃ
રક્તકરવીરપુષ્પૈસ્તદલાભેશ્વેતકરવીરપુષ્પૈરપિ
ત્રિમધુરાપ્લુતૈર્હોમાદેકવિંશતિદિનાભ્યન્તરે મહાલક્ષ્મીપ્રાપ્તિઃ સ્યાત્ ।
પ્. ૧૩૪બ્)
છાગમાંસસ્ય ત્રિમધુરાપ્લુતસ્ય હોમાત્ સ્વર્ણલાભઃ
દુગ્ધાભ્યક્તછાગમાંસસ્ય મણ્ડલમભિવ્યાપ્યશનસહસ્રાન્યતરસંખ્યયા
નિત્યં હોમતઃ શસ્યપૂર્ણભૂમિલાભઃ સ્યાત્ । ત્રિમધ્વભ્યક્ત
પદ્માક્ષહોમતસ્ત્રિદિનમભ્યસ્તાલ્લક્ષ્મીલાભઃ ॥
ઇતિ હોમપ્રયોગઃ ॥
શાલીતણ્ડુલપિષ્ટેન શર્કરયાયુતેન વક્ષ્યમાણવિધિના પુત્તલીં નિર્માય
રાત્રૌઘૃતતૈલાભ્યાંમિલિતાભ્યાં પાચયિત્વા દિવાકિઞ્ચિદપ્યબક્ષ્યન્શતાદિ
સંખ્યયાભિમન્ત્રિતાં પુત્તલીં રાત્રૌ ભક્ષયેત્ । એવં સપ્તરાત્રમભિવ્યાપ્ય
પુત્તલીનિર્માણાદિ ભક્ષણાન્તઃ પ્રયોગમાચરતઃ સાધક્સ્ય દાસવત્સ્વવશીભૂય
ધનૈપ્રાણૈશ્ચ નરનારી નૃપા વશીભૂયોપકારપરાઃસ્યુઃ ઇતિ
વઽસ્યેકર્મણિપુત્રલીપ્રયોગઃ ॥
અથૈતન્નિત્યાયન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥
અત્ર વિદ્યાયા અનાવૃત્તાક્ષરાણિ હકાર રકાર ચતુર્થસ્વર શકાર ચકાર દકાર
તકાર યકાર નકાર મકારાત્મકાનિ દશસંખ્યાનિ । તેષુ
પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરયોગેષષ્ટ્યધિકૈકશતં ૧૯૦ વર્ણા ભવન્તિ
તૈર્વક્ષ્યમાણયન્ત્રાણિ કાર્યાણિ તથાહિ પૂર્વં દ્વ્યઙ્ગુલાન્તરાલકં
સમચતુરસ્રદ્વયં નિર્માય તદ્દ્વયાભ્યન્તરે સાન્તરાલં વૃત્તદ્વયં કૃત્વા ।
તયોરભ્યન્તરેભ્યન્તરરરેખાસ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયા ભૂપુરદ્વયેન
દિકોણકવિદિક્કોણકેન વાષ્ટકોણંવિધાય તદષ્ઠારચક્રકર્ણિકાયાં
સાન્તરાલં
પ્. ૧૩૫અ)
વૃત્તદ્વયં કુર્યાદિતિ સિદ્ધે રેખામયચક્રે સર્વમધ્યે
સાધ્યસાધકાદિનામયુતં મન્ત્રસ્યાદિ વીજભૂતં માયાબીજં વિલિખ્ય ।
તદ્વહિર્વૃત્તવીથ્યાં વિદ્યાયા અવશિષ્ટ ષડક્ષરાણિ લિખિત્વા ।
અષ્ઠારકોણેષ્વષ્ટસુદ્વિદ્ધિક્રમેણ વિકૃતવર્ણાન્ હ હા હિ હી પ્રભૃતિ હે હૈ હો હૌ
હં હઃ ઇત્યન્ત વિકૃતવર્ણ ષોડશકં લિખિત્વા । વાહ્યવીથ્યાં
વૃત્તદ્વયસમ્પાદિતાયાં કામનાનુરૂપભૂતવર્ણાનલિખ્ય ।
ચતુરસ્રદ્વયકૃતાન્તરાલે પૂર્વાદિશિ અકારાદિ દ્વાદશસ્વરાન્સવીન્દૂનાલિખ્ય ।
દક્ષિણદિશિ ઓ ઔ અંશ્ચઃ ઇત્યક્ષરચતુષ્કં સ વિન્દુકં । કકારાદિ
જકારાન્તવ્યઞ્જનાષ્ટકં સવિસર્ગં વિલિખ્ય । પશ્ચિમદિશિ
ઊકારાદિનકારાન્તવ્યઞ્જનદ્વાદશકં સવિસર્ગં લિખિત્વા ।
ઉત્તરદિશિપાદિસાન્તવ્યઞ્જનદ્વાદશકં લિખિત્વા ક્ષકારં અગ્ન્યાદિકોણચતુષ્કે
લિખેદિતિ સિદ્ધં પ્રથમં યન્ત્રં । યદિ હ હા હિ હીત્યાદિ ષોડશકસ્થાને ર રા રિ
રીત્યાદિ ષોડશકં લિખ્યતે । તદા દ્વિતીયં અ આ ઇ ઈ ઇત્યાદિ ષોડશકેન
તૃતીયં ષોડશકેન ચતુર્થં । વ વા વિ વીત્યાદિ ષોડશક્ન પઞ્ચમં । દ દા દિ
દીત્યાદિ ષોડશકેન ષષ્ટં ત તા તિ તીત્યાદિ ષોડશકેન સપ્તમં । પ પા પિ
પીત્યાદિ ષોડશકેનાષ્ટમે । ન ના નિ નીત્યાદિ ષોડશકેન નવમં । મ મા મિ
મીત્યાદિ
પ્. ૧૩૫બ્)
ષોડશકેન દશમં યન્ત્રં ભવતિ । તત્ર પ્રથમયન્ત્રફલં યથા ।
ક્વચિત્સમીચીનસ્થાને ગૈરિકેણ પ્રથમં યન્ત્રં લિખિત્વા તત્રાવાહન
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં પ્રતિસપ્તમીં મણ્ડલં પઞ્ચવિંશતિ
દિનાન્યમિવ્યાપ્ય વા પ્રાતઃ સન્ધ્યાયાં શર્કરાપૂપસહિતદુગ્ધં નૈવેદ્યં ।
મધ્યાહ્ન સન્ધ્યાયાં દધિસહિતમોદનં નૈવેદ્યં । સાયં સન્ધ્યાયાં
કદલીફલં દુગ્ધં ચ નૈવેદ્યં કૃત્વા । ત્રિસન્ધ્યં પૂજયત સાધકસ્ય દેવી
પ્રસાદતઃ સર્વમભીષ્ટં સિદ્ધ્યતિ । દ્વિતીયયન્ત્રફલં યથા । દરદેન
દ્વિતીયયન્ત્રં લિખિત્વા પ્રતિસપ્તમીમણ્ડલાદિકાલમભિવ્યાપ્ય
સુપક્વછાગમાંસમધુસહિતાન્નસ્ય નૈવેદ્યનિવેદનપૂર્વકં પ્રતિદિનં
પૂજયતઃ સાધકસ્ય નૃપાવનિતાશ્ચ યન્ત્રપ્રયોગસમનન્તરકાલમારભ્યૈવ ન તુ
વિલમ્વેન યાવજ્જીવં ન તુ કિઞ્ચિત્કાલમાત્રં વશેસ્યુઃ તૃતીયયન્ત્રફલં યથા ।
ક્વચિત્ સમભૂમૌ સિન્દૂરૈસ્તૃતીયયન્ત્રમભિલિખ્ય । તત્રાવાહનાદિપૂર્વકં
છાગમાંસમધુસહિતાન્નનૈવેદ્યનિવેદનપૂર્વકં ચ
મણ્ડલાદિકાલમભિવ્યાપ્ય નિત્યં પૂજયતઃ સાધકસ્ય
નાનાપ્રકાકાન્સર્વેપિરિપવોવશીભવન્તિ । ચતુર્થં તત્ફલં યથા । ક્વચિદ્ભૂમૌ
કુંકુમૈશ્ચ ચતુર્થયન્ત્રં લિખિત્વા તત્ર સપ્તાહમભિવ્યાપ્ય
છાગમાંસમધુયુક્તાન્નનિવેદનપૂર્વકંમાવાહનપ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિ-
પૂર્વકં
પ્. ૧૩૬અ)
ચ પ્રતિદિનમુક્તપ્રકારેણ પ્રસ્તુતનિત્યાં પૂજયતઃ સાધકસ્ય
સકલાપન્નિવૃત્તિર્ભવતિ । પઞ્ચમયન્ત્રફલં યથા । ક્વચિચ્છુદ્ધાયાં ભૂમૌ

શ્રીખણ્ડેનામૃતાપરપર્ષાય ષકારષોડશકઘટિતં પઞ્ચમં યન્ત્રં
લિખિત્વા તત્રાવાહનાદિપૂર્વકં
પાયસકદલીફલશર્કરાઘૃતાનાંનૈવેદ્યનિવેદનપૂર્વકંમાસમભિવ્યાપ્ય
સન્ધાત્રયે પ્રત્યેકમર્ચયતઃ સાધકસ્ય સર્વેરોગાનશ્યન્તિ સુખપૂર્વકં
ચિરજીવિતા ચ સ્યાત્ । પઞ્ચમસ્યાસ્ય યન્ત્રોપરિ યથાવિધિકલશં સ્થાપયિત્વા । તત્ર
સર્વમઙ્ગલા પૂજાચક્રચિન્તનાદિ તદુદ્વાસનાન્તકર્મકલાયાંતે પુનરેતન્નિત્યા
પ્રસ્તુતૈલચ્ચક્રચિન્તનાદિ સાવરણ પૂજા તદુદ્વાસનાન્તકર્મણઃ પ્રાન્તે
કલઽસજલૈરભિષિક્તઃ સાધકોપિ રોગમુક્તઃ સુખવાંશ્ચિરઞ્જીવી ચ સ્યાત્ । દક્ષિણા તુ
સર્વસ્વાદિરૂપા અન્તનોભિષેકુઃ સન્તોષણપર્યન્તા આવશ્યકી । ષષ્ટયન્ત્રફલં
યથા । કર્પૂરસંયુક્ત શ્રીખણ્ડેનમસૃણશિલાતલેપલાશાદિપીઠે
સુધાસંસ્કૃતભૂતલેવા ષષ્ઠમિદં યન્ત્રમાલિખ્ય । આવાહન પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિ
પૂર્વકં ઓદનવ્યઞ્જનઘૃતપાયસાપૂપનિવેદનપૂર્વકં મણ્ડલાદિ
કાલાવધિતિસૃષુસન્ધ્યાસુ
પ્. ૧૩૬બ્)
પ્રત્યેકમર્ચયિત્વા ઉક્તેષ્વેવ પૂજાસ્થાનેષુ ત્રિષુ એકત્રસ્થિત્વા ન તુ
પૂજાસ્થાનાવિરિક્તસ્થાને સ્થિત્વા સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયા પ્રસ્તુતવિદ્યાં
જપતઃ સાધકસ્ય પ્રયોગસમાપ્તસમનન્તરં એકવિંશતિદિનાભ્યન્તર એવ અત્યન્તં
ભયકરાદપ્યભિચાર જ્વરાન્મુક્તિર્ભવતિ । સપ્તમયન્ત્રફલં યથા । તામ્રપત્રે
સપ્તમં યન્ત્રમુત્કીર્ય તત્રાવાહનપ્રતિષ્ઠાદિ પૂર્વકં દેવીં પૂજયિત્વા
યસ્મિન્મન્દિરે તદ્યન્ત્રં સ્થાપ્યતે તત્રાતિ સ્થિરાલક્ષ્મીર્વસતિ । અષ્ટમયન્ત્રફલં
યથા । રાજંતપત્રે સમુત્કીર્યાવાહનપ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં પૂજયિત્વા
તદ્યન્ત્રં ધારયતઃ પુંસઃ સર્વાઃ સમ્પદા ભવન્તિ । નવમયન્ત્રફલં યથા ।
સૌવર્ણપત્રે નવમયન્ત્રમુત્કીર્ય પ્રતિષ્ઠા પૂજાદિપૂર્વકં સ્વબૂષણમધ્યે
કવચે વા ધારયતેપિ સર્વસમ્પત્તિઃ દશમયન્ત્રફલં યથા । દશમં યન્ત્રં
કામનાવશેન ભૂર્જપત્રં તામ્રપત્ર રાજતપત્ર સૌવર્ણપત્રાન્યતમસ્થાને
દઽસમં યન્ત્રમાલિખ્ય । તન્મધ્યે સ્વાભીપ્સિતમભિલિખ્ય તત્કાર્યસ્ય મનસા
સ્મરણં કુર્વન્નેવ તત્રાવાહનપ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં પ્રસ્તુતનિત્યાપૂજયતઃ
સાધકસ્ય સર્વમપ્યભીષ્ઠં મણ્ડલાભ્યન્તરે સિદ્ધ્યતિ સમુદિતં
દશયન્ત્રનિષ્પાદિતૈકયન્ત્રફલં યથા ।
પ્. ૧૩૭અ)
ભૂર્જપત્રેતિ વિસ્તૃતે તત્તદુક્તદ્રવ્યૈઃ ક્રમેણ દશાપ્યુક્ત યન્ત્રાણિ લિખિત્વા ।
સિક્યમયેપાત્રે મધુનાપૂરિતે ગુલુકીકૃત સકલ યન્ત્રાધાર ભૂર્જપત્રં
નિક્ષિપ્યૈકવિંશતિ દિનાવધિ તત્રતિસૃષ્વપિ સન્ધ્યાસુ રક્તપુષ્પાદિભિઃ પૂજાંતે
સાધ્યસ્થિતિદિગભિમુખો ભૂત્વા । કણ્ઠે પાશેન વધ્વા સ્વપાદયોઃ
પ્રસ્તુતદેવતાયાપાતિતં દાસોહંતે ભવામીતિવાદિનં મૌલૌ વદ્ધાઞ્જલિં ચ
સ્વસાધ્યં ધ્યાયન્નેવ સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયા પ્રસ્તુતવિદ્યાં જપતઃ
સાધકસ્ય સર્વેપ્યુદ્દેશ્યજનાવશે ભવન્તિ । યદિ તુ પૂર્વોક્તમેવ ભૂર્જપત્રે
સ્વવલિખનદ્રવ્યલિખિતયન્ત્રદશકં સન્ધ્યાયાં ખદિરાઙ્ગારેણ
કિઞ્ચિત્તાપયિત્વા પૂર્વોક્ત મધુપૂર્ણ સિક્થપાત્રે પ્રક્ષિપ્યતે । તદા સ્વકુલધર્મં
પરગૃહગમનાગમનાભાવપાલનરૂપં સ્ત્રીસ્વભાવપ્રાપ્તલજ્જાં
અત્યલ્પકાલસ્થાપિ સૌખ્યેન વહુકાલ
ભોગ્યયમયાતનાતિર્યગ્યોનિપાતાદિપરમદુઃખં ન સોઢુમુચિતમિત્યાદિ વિવેકં ચ
દૂરતોપહાય યુવતી સ્ત્રી સાધકસ્ય કિઙ્કરી ભૂત્વા તિષ્ઠેદિતિ ॥
ઇતિ શિવાદૂતીનિત્યાપ્રસ્તાવઃ ॥
અથત્વરિતાનિત્યાપ્રસ્તૂયતે ॥
ક્વચિત્ સમાયાં ભૂમૌ હસ્તમાત્ર પ્રમાણાયાં દરદાદિના દ્વ્યઙ્ગુલાન્તરાલક
પ્. ૧૩૭બ્)
ચતુરસ્રદ્વયેન પશ્ચિમદિશિદ્વારશાખોપેતં ભૂપુરં નિર્માય
તદન્તશ્ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તદ્વયં કૃત્વા તદન્તર્વીથ્યામષ્ટદલં
કમલં કૃત્વા તત્કર્ણિકાયાં વિન્દું રચયેદિતિતિ કર્તવ્યતાકં નિત્યપૂજાચક્રં
નિર્માય । તત્રોક્તવિધિકલશસ્થાપન
સર્વમઙ્ગલાર્ચનાચક્રચિન્તનપૂર્વકસાવરણતત્પૂજનાદિતદુદ્વાસનાન્તકર્મ-
કલાયાંતે પુનસ્તત્કલશજલાન્તરેવપ્રસ્તુતપ્રસ્તુતપ્રધાનનિત્યાસ્થાનભૂતવિન્દોઃ
કલશાક્રાન્તતયાધોલિખિતમપિ ચક્રં વિચિન્ત્ય । તત્ર દીક્ષાઙ્ગપૂજાદીક્ષાંતઃ
પ્રથમદિનેનુષ્ઠાતવ્યા । તતશ્ચ નૃત્યગીતાદ્યુત્સવેનતાંરાત્રિમતિવાહયેત્ ।
તદઙ્ગભૂતનિત્યપૂજા તુ દ્વિવિધા ।
સુવર્ણરજતતામ્રસ્ફાટિકાદયદાદિષૂત્કીર્ણયન્ત્રે પ્રોક્તરૂપે શ્રીચક્રોક્તપ્રકારેણ
પ્રતિષ્ઠિતપ્રાણકે એકાભૂમાવભિલિખિતે પરેતિ । તત્સર્વપૂજાપ્રકારો યથા ।
સુગન્ધિતૈલાભ્યઙ્ગસુગન્ધિસલિલસ્નાન । પ્રાતઃકૃત્યાદ્યન્તે
દેવતાન્તરપ્રસઙ્ગાદેવાનુષ્ઠિતભૂતશુદ્ધ્યાદિકોઽત એવ
વિશુદ્ધદેહવદનઃસાધકોરક્તવસ્ત્રચન્દનાભરણભૂષિતો ભૂત્વા
યાગમણ્ડપમાગત્ય । કૂર્મચક્રશુદ્ધસ્થાનં ઉક્ત
વિદ્યાચતુષ્કાભ્યર્ચિતરક્તકાવલાદ્યાસનોપરિ પ્રસ્તુતવિદ્યયા સ્વસ્તિક
પદ્માન્યતરાસનમવલ્મ્બ્ય । સમાસીનોવિદ્યયાચમનપ્રાણાયામૌ વિધાય ।
પ્. ૧૩૮અ)
ષોડશાર્ણ મન્ત્રેણ વલિં દત્વા । સ્વશિરસિ નવાપિનાથાન્ સ્વગુરુક્રમતઃ
સ્વસ્વમન્ત્રૈરેકકથિતરૂપૈરભ્યર્ચ્ય । તત્સ્તોત્રં પઠિત્વા તદાજ્ઞયા
પૂજામારભેત સ્વનાથં સ્વોપાસ્ય નિત્યામયં સ્વત્માનં ચ સ્વનાથમયં
સ્વનિત્યાવિદ્યાં ચ સ્વોપાસ્યમયીમિતિ સ્વવિદ્યાનિત્યાનાથાનાં સ્વાત્માભેદં
ભાવયિત્વા સ્વનિત્યાનિત્યપૂજાચક્રાધારસિંહાસનાદેરુપરિ
તદ્વર્ષભેદભિન્નદેશકાલાદિકસમસ્તગુપ્તપ્રકટસિદ્ધયોગિનિ
ચક્રાન્તાષ્ટત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય । પૂજાચક્ર સ્વાત્મનોર્મધ્યે
સાધારં ગોરોચનાકર્પૂરકુઙ્કુમાગુરુકસ્તૂરીવાસિતજલપૂર્ણં સુવર્ણાદિ
પઞ્ચકાન્યતમમયં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રંનિધાય । તત્ર કુલસુન્દરીવીજત્રયેણ
ક્રમેણ વહ્નિસૂર્યચન્દ્રરૂપત્વમાધારપાત્રજલાનાં રોચનાદિપઞ્ચકસ્ય
પૃથિવ્યાદિ પઞ્ચભૂતાત્મકત્વં ચ વિભાવ્ય ।
તજ્જલપ્રસ્તુતપૂજાચક્રયોરૈક્યભાવનાંતેતજ્જલ પ્રસ્તુતવિદ્યયોરૈક્યં વિભાવ્ય ।
પ્રસ્તુતવિદ્યયાદશવારમભિમન્ત્ર્ય । ષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ ષડઙ્ગદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય ।
સંસ્કૃત સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન સ્વાત્માનં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રત
ઉત્તરોત્ત્રભાગતપાદ્યાર્ઘ્યાચમનસ્નાનજલાનિ સ્વસ્વપાત્રગતાનિ । એવં ચ
દક્ષિણભાગગતાનિ ગન્ધાક્ષતપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યતામ્બૂલાનિ ચ
પ્રસ્તુતવિદ્યયા પ્રત્યેકં સંપ્રોક્ષ્ય ।
પ્. ૧૩૮બ્)
પુનર્વિદ્યયા પ્રાણાનાયમ્ય સામાન્યાર્ઘ્યોદકં દર્વ્યાહસ્તે પુષ્પાદિ યુક્તે
ગૃહીત્વા । દેશકાલગોત્રરાશિનામકામનાન્તમુલ્લિખ્ય । યથાબુદ્ધિ નિયોગં
વિધિનાત્વરિતા નિત્યાપૂજાં કરિષ્યે ઇતિ સંકલ્પ્ય હસ્તજલં ભૂમૌ પ્રક્ષિપેત્ તતશ્ચ
દેવતાન્તરોપાસનાયામપ્યકૃતભૂતશુદ્ધ્યાદિસ્વસંસ્કારાન્તકર્મકત્વે તત્ર તત્ર
વિનિયુક્તમન્ત્રાન્તરસ્થાને પ્રસ્તુતવિદ્યામેવ પ્રયોજ્ય ।
એતદવસરએવતત્કર્માનુષ્ઠાય । માતૃકા ષડઙ્ગન્યાસાન્તે પ્રસ્તુતવિદ્યાંતે
એકૈકં માતૃકાર્ણં તત્તત્સ્થાનેષુ વિન્યસ્ય । ખેચહૃદયાયનમઃ ચછેશિરસે
સ્વાહા । છેક્ષઃ શિખાયૈ વષટ્ । ક્ષઃ સ્ત્રી કવચાય હું । સ્ત્રીંહુંનેત્રાયવૌષટ્ ।
હૂં ક્ષે અસ્ત્રાયફડિતિ મન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય । હ્રીં ઓં
હ્રીં શિરસિ । હ્રીં હું હ્રીં ભાલે । હ્રીં ખેં હ્રીં કણ્ઠે । હ્રીં ચ હ્રીં હૃદયે । હ્રીં છે હ્રીં
નાભૌ । હ્રીં ક્ષઃ હ્રીં મૂલાધારે । હ્રીં સ્ત્રી હ્રીં આવૃત્યા ઊર્વોઃ હ્રીં હ્રીં
આવૃત્યાજાન્વોઃ હ્રીં ક્ષેં હ્રીં આવૃત્યાજઙ્ઘયોઃ હ્રીં ફટ્ હ્રીં
આવૃત્યાપદયોરિતિવર્ણાન્વિનસ્ય । ઓં હ્રીં ખેચછેક્ષઃ સ્ત્રી હૂં ક્ષે હ્રીં ફટ્ ઇત્યેવં
રૂપ સમ્પૂર્ણમૂલવિદ્યયા ત્રિધા વ્યાપકન્યાસં કૃત્વા આવાહનાદિકમનુસરેત્ ।
તદ્યથા ત્રિખણ્ડામુદ્રામનુસર્ત્યાજલૌરક્તપુષ્પાણિનિધાય । તત્ર મૂલાધારાદિ
બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તવ્યાપ્ત તેજો વહન્નાસામાર્ગેણવિશ્રાન્તં તત્પ્રક્ષેપતઃ
પ્રસ્તુતચક્રવિન્દુચક્રાન્તં વિભાવયન્નેવ ।
પ્. ૧૩૯અ)

સમ્પૂર્ણમૂલવિદ્યાંતેભોત્વરિતાનિત્યે ઇહચક્રે આયાહિતા ભવેતિ
સમ્પ્રાર્થ્યાવાહનં વિધાય । તત્તેજઃ
કરાન્કાંશ્ચિદ્વક્ષ્યમાણસ્થાનપ્રસૃતાન્નાથાયુધાવરણશક્તિરૂપતયાપરિણત
અન્વિભાવ્ય । મધ્યસ્થતેજઃપુ~જં ધ્યાનાવગતરૂપતયાપરિણતં ધ્યાયેત્ ।
ધ્યાનાવગતસ્વરૂપં યથા । શ્યામવર્ણાં શુભાકારાંરૂપયૌવનશાલિની ।
દ્વિદ્વિક્રમાદષ્ટનાગૈઃ કલ્પિતા ભવનો જ્વલામ્ ।
તાટઙ્કમઙ્ગદંતદ્વદ્રસનાંનૂપુરંચતૈઃ
વિપ્રક્ષત્રિયવિટ્શૂદ્રજાતિમિર્ભીમવિગ્રહૈઃ
પલ્લવાંશુકસંવીતાંશિખિપિચ્છકૃતૈઃ શુભૈઃ
વલયૈર્ભૂષિતભુજાંમાણિક્યમુકુટોજ્વલામ્ । બર્હિવર્હકૃતાપીડાંતચ્છત્રાં
તત્પતાકિનીમ્ । ગુઞ્જાગુણલસદ્વક્ષઃ કુચકુઙ્કુમમણ્ડલામ્ । ત્રિનેત્રાં
ચારુવદનાં મન્દસ્મિતમુખામ્બુજામ્ ।
પાશાઙ્કુશવરાભીતિલસડ્ભુજચતુષ્ટયામિતિ ।
યથાયુધાવરણશક્તીનામપીદૃશમેવ ધ્યાનં ।
સ્વસ્વાકારલાઞ્છિતમૌલિકત્વમાયુધ્યંશેધિકં । તતઃ
પ્રસ્તુતવિદ્યાંતેભોત્વરિતાનિત્યે ઇહચક્રે સ્થાપિતા ભવ । પુનર્દ્વાવિંશતિવર્ણાંતે
અવગુણ્ઠિતા ભવ । પુનર્દ્વાવિંશતિવર્ણાંતે સન્નિધાપિતા ભવેતિ
તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં સ્થાપનાદિ ચતુષ્કં સમ્પ્રાર્થ્ય ।
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાયાઃ કરાઙ્ગન્યાસૌ કૃત્વા
પ્. ૧૩૯બ્)
અમુષ્યારુવરિતા નિત્યાયાઃ પ્રાણા ઇહચક્રે પ્રાણા ઇત્યાદિરૂપ પ્રાણપ્રતિષ્ઠા
વિદ્યયા પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં કૃત્વા દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજયેત્ । તન્મન્ત્રયથા ।
સમ્પૂર્ણદ્વાદશાક્ષરવિદ્યાંતે ત્વરિતા નિત્યાયૈ પાદ્યં કલ્પયામીતિ મન્ત્રેણ
સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન પાદ્યમુત્સૃજ્ય । પ્રસ્તુતવિદ્યયા પાદ્યં પદયોર્નિવેદયેત્ ।
એવમેવ પાદ્યપદસ્થાનેર્ઘ્યાચમનાદિ પદપ્રક્ષેપ
નિષ્પન્નમન્ત્રૈરર્ઘ્યાચમનાદિકમુત્સૃજ્ય । પ્રસ્તુતવિદ્યયા શિરોમુખાદિષુ નિવેદયેત્ ।
અનયાદિશાપાદ્યાદિ તામ્બૂલાન્ત દ્વાદશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । ત્રયોદશોપચાર
મનુસરેત્ । તત્પ્રકારો યથા । દેવીપૃષ્ટભાગે સ્વસ્વમન્ત્રૈરેવ તત્સ્થાન
પ્રક્ષિપ્તપદકૈઃ પ્રકાશવિમર્શાનન્દ શ્રીજ્ઞાનશ્રીસત્યશ્રીપૂર્ણસ્વભાવ
પ્રતિભસુમગનામકનવનાથાનભ્યર્ચ્ય । સુવર્ણંવેત્રવેલ્લત્કરામ્બુજત્વં
જયાવિજયયોરધિકં ધ્યાત્વા । પશ્ચિમદ્વારસ્ય દક્ષિણોત્તરપાર્શ્વયોઃ
હ્રીંજયાપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંવિજયાપાદુકાં પૂજયામીતિ સમ્પૂજ્ય ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે ત્વરિતા નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીએતેત્વરિતાનિત્યાપ્રથમાવરણદેવતે પૂજાં ગૃહ્ણત ઇતિ પૂજાર્પણ
પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । કૃષ્ણવર્ણં ગદાપાણિંવર્વરોર્દ્ધ્વશિરોરુહમ્ । કિંકરં
દેવ્યાગ્રતો ધ્યાત્વા । ઓં કિઙ્કરાયનમઃ ઇતિ સમ્પૂજ્ય । મૂલમન્ત્રાંતે ત્વરિતા
નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
પ્. ૧૪૦અ)
હ્રીં શ્રીં એષા દ્વિતીયાવરણદેતા પૂજાં ગૃહ્ણાત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં
દત્વા । દેવ્યગ્રદલસ્યાષ્ટદલકમલસમ્બન્ધિતોગ્રભાગે દેવી
સમાનરૂપવસ્ત્રાભરણાં આયુધાંશેશરચાપધરામત એવ વિલક્સણાં
દ્વિભુજાં ચ ફટ્કારીશક્તિં ધ્યાત્વા । ફટ્ફટ્કારીપાદુકાં
પૂજયામીત્યેકાદશાક્ષ્રમન્ત્રેણતાં પૂજયિત્વા । મૂલમન્ત્રાંતે ત્વરિતા
નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીં એષા
તૃતીયાવરણદેવતાપૂજાં ગૃહ્ણાત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા ।
અષ્ટદલેષ્વગ્રતઃ પ્રાદક્ષિણ્યેન હુંહુંકારીપાદુકાં પૂજયામિ ।
ખેંખેચરીપાદુકાં પૂજયામિ । ચંચણ્ડાપાદુકાં પૂજયામિ ।
છેંછેદનીપાદુકાં પૂજયામિ । ક્ષઃક્ષપણીપાદુકાં પૂજયામિ ।
સ્ત્રીંસ્ત્રીકારીપાદુકાં પૂજયામિ । હૂંહૂંકારીપાદુકાં પૂજયામિ ।
ક્ષેંક્ષેમકરીપાદુકાં પૂજયામીતિ તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । કર્ણિકાયામેવ
દેવીપાર્શ્વયોર્વાયવ્યાદિવામક્રમતઃ હ્રીંશ્રીંઅમીતયેનમઃ હ્રીંશ્રીંવરાયનમઃ
હ્રીંશ્રીંપાશાયનમઃ હ્રીંશ્રીંઅઙ્કુશાયનમઃ ઇતિ સમ્પૂજ્ય । મૂલમન્ત્રાંતે
ત્વરિતા નિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીંએતારુવરિતાનિત્યાચતુર્થાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ત્રયોદશસંખ્યમુપચારં નિર્વર્ત્ય ।
શિષ્ટમુપચારત્રયં યત્કિઞ્ચિત્સ્તોત્રપાઠતણપ્રણામરૂપં નિર્માય ।
અઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસ હૃદયાદિન્યાસ વર્ણન્યાસ વ્યાપકન્યાસપુટિતં યથાસ્યાત્તથા
સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયાનિત્યજપંવિધાય તદભેદભાવનાત્મકનિવેદનં
કૃત્વા તદ્દશાંશેન ઘૃતાદિભિઃ ષોડશસંખ્યાહુતિપૂર્વકં
પૂર્વોક્તહોમવિધિસમનુસરણપૂર્વકં ચ હુત્વા । દેવીપૂજાસ્થાન ભૂતવિન્દાવેવ
વહ્નિભાવિતતેજઃ સંયોજ્ય । પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । ઓંકિઙ્કરાયનમઃ ઇતિ મન્ત્રેણ
સ્વસમાનગણાકીર્ણમણ્ડલસ્થાયકિઙ્કરાય પૂર્વોક્ત દ્રવ્યત એવ વલિં દત્વા
કર્પૂરગર્ભવત્પાદિનાનીરાજ્ય ક્ષમાપ્ય । શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયા
તત્તચ્છક્તિરૂપતયા પરિણતકિરણાનસ્તકાલે સૂર્યેવ ચ કિરણાનિવ
પ્રસ્તુતપ્રધાનદેવ્યામેવવિલીનાઞ્ચવયિત્વા । સંગૃહીત સકલકિરણાંતાં
પ્રધાનદેવીં તુ ખેચરીમુદ્રયા સ્વાત્મન્યુદ્વાસ્ય । પૂર્વવત્ કરાઙ્ગન્યાસ
વર્ણાન્યાસૌવિધાય દેવીસ્તોત્ર ગુરુસ્તોત્રે પઠિત્વા વિરમેત્ । દીક્ષાયાંયો વિશેષઃ
સતૂક્તપ્રાયઃ ॥
ઇત્થં પ્રાપ્તદીક્ષઃ પ્રયોગકામનાયાં વિષ્વાસાધનપ્રકારમનુસરેત્ । સ ચોક્ત
એવ । અત્રાનાવૃત્તાક્ષરાણામેકાદશસંખ્યતયા પ્રોક્તરીત્યા
દ્વાદશાક્ષરમન્ત્રસ્યાનાવૃત્તાક્ષરસંખ્યલક્ષજપકત્વસ્ય સાધને પ્રાપ્તતયા
પ્રકૃતે એકાદશલક્ષજપઃ કૃતયુગે પ્રાપ્ત ઇતિ પ્રસ્તુતે યુગે
ચતુશ્ચત્વારિશલ્લક્ષજપસંખ્યા બિલ્વપત્ર
પ્. ૧૪૧અ)
ફલસમિધામન્યતમતો જપદશાંશતો હોમઃ તર્પણદ્રવ્યં સામાન્યમેવ
ઇત્થં સાધિત દ્રવ્યોપિ ગુરોરાજ્ઞયૈવ ન સ્વેચ્છયાવહૂપકારકમેવ ન
વિત્તાદિલોભાદપ્રતિસિદ્ધમપિ પ્રયોગમાચરેત્ ॥
અથૈતન્નિત્યાપ્રયોગાઃ ॥
સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયા પ્રકૃતવિદ્યાભિમન્ત્રિતચુલુકજલૈઃ ફણિભિર્દષ્ટસ્ય
મુખં તાડયેત્ તેન મૃતકલ્પોપિફણિદષ્ટો જીવિતઃ સ્યાત્ । કિં વા પણિદષ્ટસ્ય
કર્ણદ્વયેપિ પ્રસ્તુતવિદ્યાંશતાદિ સંખ્યયા જપેત્ । તેન મૃતકલ્પોપિ ઉત્થિતો ભવેત્ ।
કિં વા શતાદિ સંખ્યયાભિમન્ત્રિતષષ્ટ્યાસર્પદષ્ટસ્ય શિરસિ તાડયેત્ । તેન
મૃતકલ્પોપ્યુત્થિતસ્યાદિતિ ॥
ઇતિ જપપ્રયોગઃ ॥
યથોક્તવિધિકુણ્ડં કૃત્વા તન્મધ્યે સ્વાભિમુખત્રિકોણરૂપાં યોનિંવિધાય
તદન્તરગ્નિં સ્થાપયિત્વા વક્ષ્યમાણદ્રવ્યૈર્હુતેદિતિપ્રસ્તુતસર્વહોમસાધારણઃ
સામાન્યવિધિઃ ત્રિમધ્વભ્યક્તૈસ્તિલસર્ષપગોધૂમશાલિતણ્ડુલધાન્યયવૈઃ
સમુદિતૈર્હોમતોન્યોન્યમભિશ્રિતૈર્વાહોમાત્સકલસમૃદ્ધિઃ સ્યાત્ ।
વકુલપુષ્પચમ્પકપુષ્પાબ્જકહ્લારરક્તોત્પલકૈરવમલ્લિકાકૃન્દમધૂકપુષ્પૈઃ
સ્ત્રિમધ્વક્તૈઃ સમુદિતૈઃ પરસ્પરમમિશ્રિતૈર્વા હોમાલ્લક્ષ્મીલાભઃ સ્યાત્ ।
અશોકપાટલવિલ્વજાતીવિચિકિલ નીલોત્પલ કરવીરકર્ણિકારપુષ્પાણાં
પ્. ૧૪૧બ્)
સ્વયંવિકસિતાનાં ત્રિમધ્વક્તાનાં પરસ્પરં મિલિતાનામમિલિતાનાં વા
હોમાલ્લક્ષ્મીલાભઃ સૌભાગ્યં ચિરજીવિત્વં યશોનિધિલાભઃ પરમપિ
સ્વસમીહિતફલં સ્યાત્ । દૂર્વાત્રિકગુડૂચી પિપ્પલ વટારગ્વધ
શ્વેતાર્કપ્લક્ષસમિધાં
ત્રિમધ્વભ્યક્તાનામેકૈકહોમાત્સમુદિતહોમાદ્વારોગનાશઃ સ્યાત્ । ઇક્ષુ પર્વ
જમ્બીરફલનારિકેલફલકદલીફલગુડશર્કરાણાં સમુદિતાનામસમુદિતાના વા
ત્રિમધુરાભ્યક્તાનાં હોમાદચલાલક્ષ્મીઃ સ્યાત્ । તદ્ભોક્તૃતા ચ સ્યાત્ । યદિ તુ તિલાદિ
શર્કરાન્ત દ્રવ્યાણાં
ત્રિમધ્વભ્યક્તત્વમપહાયઘૃતમધુદુગ્ધાભ્યક્તત્વમાશ્રિત્ય હોમઃ ક્રિયેત તદા
યાવજ્જીવં ધનૈઃ પ્રાણૈશ્ચ વનિતાવશે ભવન્તિ । અથ ઘૃતમાત્રાભ્યક્તૈર્હોમઃ
ક્રિયેત તદા ભૂપાવશી ભવન્તિ । અથ કેવલદુગ્ધાભ્યક્તૈહોમઃ ક્રિયેત તદા
ઉક્તાતિરિક્તામર્ત્યાવશી ભવન્તિ । સર્ષપતૈલેન કારસ્કરકાષ્ઠદીપિતવહ્નૌ હોમતો

વૈરિમૃત્યુઃ સર્ષપતૈલાભ્યક્ત વૈરિનક્ષત્રયોનિમાંસહોમાદપિ વૈરિમૃત્યુઃ
વિભીતકકાષ્ઠપ્રજ્વાલિત વહ્નૌ વૈરિ નક્ષત્રયોનિરુધિરપક્વં
ચરુમરુષ્કરઘૃતાભ્યક્તં કૃત્વા સર્પશીર્ષરૂપપ્લુવા
કૃષ્ણવસ્ત્રોષ્ણીષવાત્ખડ્ગપાણિઃ ક્રોધાક્રાન્તચેતાઃ સાધકોર્દ્ધરાત્રે શતાદિ
સંખ્યયા યદિ જુહુયાત્તદા વૈરિમરણપ્રતિવન્ધસત્વેપિ સ્વમન્ત્રસામર્થ્યવલેનૈવ
વૈરિણં મારયેત્ ।
પ્. ૧૪૨અ)
કારસ્કરકાષ્ઠ પ્રજ્વાલિતાનલેકારસ્કરફલપત્રયોર્દ્વઓરપિ પૃથક્ પૃથિક્
સપ્તરાત્રમભ્યસ્તાત્સહસ્રાદિસંખ્યહોમતો વૈરિણો ગજા અશ્વાશ્ચ રોગંપ્રાપ્તુવન્તિ
। એવમારગ્વધાપરપર્યાય ચતુરઙ્ગુલ સમ્બન્ધિફલપત્રયોઃ પૃથક્ પૃથક્
સપ્તરાત્રમભ્યસ્તહોમાદ્રિપૂણાં
ગજાશ્વરથપદાતિરૂપચતુરઙ્ગવલંરોગપીડિતમંવશ્યમેવ ભવતિ ॥
ઇતિ હોમ પ્રયોગાઃ ॥
અથ યન્ત્રપ્રયોગાઃ ॥
પૂર્વપશ્ચિમાયતા દક્ષિણોત્તરાયતાશ્ચ સમાનાન્તરાલાઃ પરસ્પરસંભિન્ના
દ્વાદશદ્વાદશરેખાઃ કૃત્વા । એકવિંશત્યુત્તરૈકશતકોષ્ઠાનિ સમ્પાદ્ય
તદીયરેખાગ્રેષુ સર્વેશ્વપિ પ્રત્યેકં ત્રિશૂલાનિ કૃત્વા । સર્વમધ્યકોષ્ઠે
સર્વદિક્ષુ પઞ્ચપઞ્ચકોષ્ઠાનિ પરિત્યજ્ય ષષ્ઠરૂપે પ્રણવં લિખિત્વા । તદન્ત
સાધ્યસાધકાદિનામલિખિત્વા । ઈશાનાદિ સકલકોષ્ઠેષ્વેકશોમાયાવીજલિખિત્વા
પ્રણવાદિકાસ્ત્રાન્તદશવર્ણાન્મન્ત્રસમ્બન્ધિનઃ ક્રમેણ દ્વાદશાવૃત્યાભિલિખ્ય
। સિદ્ધમિદં યન્ત્રં પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપૂર્વકપૂજાંતે પ્રસ્તુતવિદ્યયા સહસ્રાદિ
સંખ્યયાભિમન્ત્ર્ય ધારયતઃ સાધકસ્ય શ્રિયો ભવન્તિ । કીર્તિ સર્વસ્ત્રીણાં
સ્વપતિગતવશ્યતા નિરૂપકત્વં વિષશાન્તિઃ
પ્. ૧૪૨બ્)
ગ્રહોપદ્રવશાન્તિઃ ઉન્મત્તાંતાશાન્તિઃ યુદ્ધેષુજયઃ
નરનારીનૃપામાત્યાદીનાંવશ્યતા ચ ભવતિ । યન્ત્રાન્તરં યથા ।
પૂર્વપશ્ચિમાયતાદક્ષિણોત્તરાઃ સમાન્તરાલાઃ પરસ્પસંભિન્ના નવનવરેખાઃ
કૃત્વા । ચતુઃષષ્ટિકોષ્ઠકં યન્ત્રં સમ્પાદ્ય । તેષુ ચેશાન
કોષ્ઠમારભ્યપઙ્ક્તિચતુષ્ટયે પશ્ચિમાભિમુખેન મહાલક્ષ્મી મન્ત્રં લિખિત્વા ।
પુનર્નૈત્યકોણમારભ્ય પૂર્વાભિમુક્યેનતમેવાનુષભલક્ષ્મીમન્ત્રં લિખેત્ ।
મધ્યગતચતુષ્કમેવ મધ્યકોષ્ઠેમત્વા તત્ર સાધ્યસાધકાદિનામલેખ્યં ।
વહિર્ગતચતુરસ્રરેખા સંસ્પૃષ્ટાગ્રકં યથાસ્યાત્તથા પ્રસ્તુતવિદ્યાં
દ્વાદશાક્ષરીં
વષટ્પદસ્યાધિકસ્યપ્રસાદાચ્ચતુર્દશાક્ષરીત્વમાપન્નામભિલિહ્યાપિ
સમ્પન્નમિદં યન્ત્રં પ્રાણપ્રતિષ્ઠા પૂજામિમન્ત્રણાદિનાસાધિતં
સદ્વાહ્વાદિષુ ધારિતં મહાલક્ષ્મીકરં સર્વતો ભદ્રકરં ચ ભવતિ । યત્ર ગૃહે
ગ્રામેપુરે વા યન્ત્રમિદં સ્થાપ્યતે તત્રામઙ્ગલસ્યકથાપિ ન સ્યાત્
કાકથાદુર્મઙ્ગલસમ્બન્ધશ્ચેતિ લક્ષ્મીમન્ત્રો યથા શ્રીસામામાયામાસા
શ્રીસાનોયાજ્ઞેજ્ઞેયાનોસામાયાલીલાલીલીયામાયાજ્ઞેલાલીલીલાજ્ઞેઆ ઇતિ ॥
યન્ત્રાન્તરં યથા । પૂર્વપશ્ચિમાયતાદક્ષિણોત્તરાયતાઃ સમાનાન્તરાલાઃ
પરસ્પરસંભિન્ના દશરેખાઃ કૃત્વા એકાશીતિકોષ્ઠકં ચક્રં નિષ્પાદ્ય સર્વતઃ
પઞ્ચમરૂપમધ્યકોષ્ઠે ટકારં લિખિત્વા તદન્તઃ સાધ્યસાધકાદિનામવિલિખ્ય
।
પ્. ૧૪૩અ)
પૂર્વાદિ ચતુર્દિક્ષુ પ્રત્યેકમધોધઃ ક્રમેણ પ્રવેશગત્યા સર્વવાહ્યવીથ્યાઃ
પઞ્ચમં પઞ્ચમંકોષ્ઠમારભ્યજુંકારં સઃકારે વકારં ષડિતિ ચ લિખેત્ ।
ઇત્થંરીત્યા સપ્તદશકોષ્ઠાનિ વિનિયુક્તાનિ । ઉર્વરિતચતુઃષષ્ઠિકોષ્ઠેષુ
પૂર્વવદીશાનમારભ્ય મહાલક્ષી સર્વતો ભદ્રમન્ત્રમેકાવૃત્યા લિખિત્વા ।
નૈરૃત્યાદિ દ્વિતીયાવૃત્યાલિખેદિતિ । તદ્વહિઃ પૂર્વવત્ પ્રસ્તુતનિત્યામંત્રં
ફટ્કારહીનં વષટ્સહિતં અત એવ ત્રયોદશાક્ષરરતામાપન્નંવેષ્ટ ન ક્રમેણ
લિખિત્વા । તદ્વહિર્વકારેણમાલાકારં યથાસ્યાત્તથા વેષ્ટયિત્વા । વૃત્તદ્વયં
તદ્વહિઃ કુમ્ભાકારમૂર્દ્ધમૂર્દ્ધમુખકં નિર્માય । તન્મુખો પરિભાગે
અધોમુખમષ્ટદલંકમલં કુમ્ભમૂલાધોમાગમુપક્રમ્ય
ઊર્દ્ધ્વમુખમપરમષ્ટદલંકમલં તથા કુર્યાત્ યથા સ્વાતઃ
પ્રક્ષિપ્તયન્ત્રકસ્ય કુમ્ભસ્ય દ્વાભ્યાં કમલાભ્યાં સ્વાન્તર્ગતા સ્યાત્ ઇત્થં
સિદ્ધમિદં યન્ત્રં । સ્વર્ણરજતાદિપત્રેષૂત્કીર્ણં કૃત્વા યન્ત્રસ્ય
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં યન્ત્રં સમ્પૂજ્ય ।
પુનસ્તત્રાવાહનપ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં પ્રસ્તુતનિત્યામભ્યર્ચ્ય । સહસ્રાદિ
સંખ્યયાભિમન્ત્ર્ય। યત્ર ગૃહગ્રામનગરાદિષુ નિખન્યતે તત્ર લક્ષ્મીવૃદ્ધિઃ
તદ્ગત નરાણાં નીરોગતા ગોગજાશ્વાદિ વૃદ્ધિઃ સ્યાત્ હસ્તાદિષુ ધારણતો
ભૂતપ્રેતપિશાચાદિપીડાનિવૃત્તિરિતિ ॥
પ્. ૧૪૩બ્)
નિગ્રહયન્ત્રં યથા । પૂર્વવદેકાશીતિકોષ્ઠકં ચક્રં કૃત્વા તત્ર સર્વતઃ
પઞ્ચમરૂપે મધ્યમકોષ્ઠેસ્વારકૃતમિવત્વા તન્મધ્યે
સાધ્યસાધકાદિનામલિખિત્વા । વાહ્યતઃ સર્વદિક્ષુ પ્રત્યેકં
પઞ્ચમપઞ્ચમકોષ્ઠેષુ ચતુર્વીથીગતેષુ ક્રમેણ ભ્રૂં ક્ષૂં છ્રૂં હ્રૂમિતિ
વીજચતુષ્કં લિખિત્વા । શિષ્ટેષુ ચતુઃષષ્ઠિકોષ્ઠેષુ ઈશાનકોષ્ઠતઃ
પઙ્ક્તિક્રમેણ કાલીમન્ત્રમાનુષ્ટુભંલિખિત્વા ।
નિરૃતિકોણમારભ્યપ્રાનુષ્ટુભમન્ત્રં કૃષ્ણકર્પટાદાવભિલિખેત્ । તતોયકારેણ
વહિઃ સર્વમિદં યન્ત્રંમભિવેષ્ટ્ય પુનસ્તમીવહિઃરકારેણાગ્નિવીજેન વેષ્ટયેત્ । ઇતિ
સિદ્ધમિદં યન્ત્રં બ્રહ્મદણ્ડી વિષાષ્ટકામ્પાં મર્કટીકન્દેન ચ વહિરાલિપ્ય
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં કૃત્વા । કૃષ્ણવસ્ત્રધરઃ ખડ્ગપાણિઃ ક્રોધાક્રાન્તચેતાઃ
સાધકઃ શત્રોરષ્ટમરાશિલગ્ને પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યાં જપન્નેવ । વિભીતકવૃક્ષવિવરે
કિં વા વલ્મીકે કિં વા બ્રાહ્મ્યાદિકાષ્ઠમાતૃપ્રાસાદે અથવા શાસ્તુઃ પ્રાસાદે
શ્મશાને વા નિક્ષિપેત્ । તેન તદ્દેશે અલક્ષ્મીઃ સર્વરોગાઃ મારીચ નિત્યં નિવસેત્ ।
કાલીમન્ત્રો યથા ।
કાલીમારરમાલીનમોક્ષક્ષમોનલીમામોદેતદતદેમોમારક્ષતત્વત્વતક્ષરો ।
યમમન્ત્રો યથા ।
યમાવાટટવામાયમાટમોટઠમોઠમાવામોભૂરિરિભૂમોવાટટરીત્વત્વ-
રીટટેતિ । યન્ત્રાન્તરમપિ પૂર્વવન્નવનવરિખાભિશ્ચતુઃ ષષ્ઠિકોષ્ઠકં
યન્ત્રમભિરચ્ય ।
પ્. ૧૪૪અ)
તત્ર મધ્યચતુષ્કે સાધ્યસાધકાદિનામલિખિત્વા । ઈશાનકોષ્ઠમારભ્ય
કાલીમન્ત્રં લિખિત્વા । પુનર્નૈરૃત્યકોણમારભ્યાપિ કાલીમન્ત્રં લિખિત્વા ।
પૂર્વોક્તયમમન્ત્રેણ વેષ્ટનં કૃત્વા યકારરકારામ્યાંન્
પુનર્વેષ્ટનદ્વયમન્યદનુસરેત્ । સ્ત્રીવિષયકાભિચારેતુ યમમન્ત્રસ્ય
દ્વિધાકોષ્ઠેષુ લિખનં કૃત્વા કાલીમન્ત્રેણ લિખનં કર્તવ્યમિતિ । તદિદં યન્ત્રં
પૂર્વોક્તરીત્યા પૂર્વોક્તશત્રુનિગ્રહકરં ભવતિ ॥
અનુગ્રહ યન્ત્રં યથા । અષ્ટદલં કમલં કૃત્વા તત્કર્ણિકાયાં
માયાવીજમભિલિખ્ય । તદન્તઃપ્રસ્તુતવિદ્યાયા આદ્યવર્નરૂપં પ્રણવં લિખિત્વા
તદન્તઃ સાધ્યસાધકાદિનામલિકિત્વા હુમાદિક્ષપર્યન્તાષ્ટાક્ષરાણિ અગ્રાદિ
કાષ્ઠપત્રેષુ લિખિત્વા । તદેતત્કમલં માયાવીજેન વેષ્ટયિત્વા । તદ્વહિ
યન્ત્રાધારતષાવૃત્તદ્વયેન કુમ્ભં કૃત્વા તં ચ
કુમ્ભમૂર્દ્ધ્વાધોમુખકસલાભ્યાં પુટીકૃત્ય પ્રાથમિકમિદં યન્ત્રંન્
પ્રણવસ્થાને હુંકારવિન્યાસે દ્વિતીયં યન્ત્રં । ખેકારાદિ
ફટ્કારાન્તાષ્ટાપરાક્ષરવિન્યાસેન તૃતીયાદિદશંતાષ્ટયન્ત્રારાયપરાણીતિ
સમ્ભૂય દશયન્ત્રાણિ સિદ્ધ્યન્તિ । તત્ર પ્રથમયન્ત્રતઃ સર્વરક્ષા । દ્વિતીયતો વિજયઃ
તૃતીયતો નરવશ્યં । ચતુર્થતો નારીગતવશ્યતાનિરૂપકત્વલાભઃ
નૃપતત્સ્ત્રીપુત્રામાત્યવશ્યતા પઞ્ચમતઃ
પ્. ૧૪૪બ્)
સ્તમ્ભનં પરસેનાદેઃ ષષ્ટતઃ લક્ષ્મીલાભઃ સપ્તમતઃ યશઃપ્રાપ્તિરષ્ટમતઃ
સ્વર્ણલાભો નવમતઃ
વાસોલાભોદશમતોયન્ત્રાદ્ધારણપૂજાતદધિતકલશાભિષેકાદિભિરૂપાયૈર્ભવત્
ઇ ॥
અથ વિકૃતાક્ષરયન્ત્રાણિ ॥
અત્રહિ વિદ્યાયાં ઓંકારઃ હકારરકારૌ ખકારઃ ચકારઃ છકારઃ ક્ષકારઃ
સકારલકારૌ ફકારૌ ચેત્યેકાદશાનાવૃત્તવર્ણાઃ તેષાં
પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરયોગે ષટ્સપ્તત્યધિકૈકશતં વિકૃતાક્ષરાણિ ભવન્તિ ।
એતેષામેકૈકયન્ત્રે ષોડશષોડશવિકૃતાક્ષરયોજનેન એકાદશયન્ત્રાણિ નિષ્પદ્યન્તે ।

તથાહિ ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તદ્વયં નિર્માય । તદન્તરાલે ષોડશદલકં
કમલં નિર્માય । તત્કર્ણિકાયાં માયાબીજં તદન્તઃ
સાધ્યસાધકનામદલેષ્વગ્રાદિ પ્રદક્ષિણં પ્રથમાદિક્રમપ્રાપ્તં પ્રણવસ્ય
વિકૃતાક્ષર ષોડશકં અ આ ઇ ઈ ઇત્યાદિરૂપં વિવિલિખ્ય । તતો વહિર્વૃત્તમેકં કૃત્વા
ગ્રહવૃત્તસાહાયયાદેકં વીથીં નિષ્પાદ્યત્સંવીથીં માયાવીજેનાવેષ્ટ્ય ।
તદ્વહિર્માલાકારં યથાસ્યાત્તથાવકારેણાવેષ્ટ્ય । પૂર્વવદ્વૃત્તદ્વયેન
પદ્મદ્વયપુટિતં કુમ્ભં કુર્યાદિતિ પ્રથમયન્ત્રં સિદ્ધં । એવં
હકારાદિ ઠકારાન્તદશમન્ત્રવર્ણાનાં વિકૃતાર્ણ ષોડશકૈરપરાણિ દશેતિ
સમ્ભૂયૈકાદશયન્ત્રાણિ સમ્પન્નાનિ । તત્ર પથમતો ગજરક્ષાઃ ।
દ્વિતીયતોશ્વરક્ષાઃ । તૃતીયતો નૃપરક્ષા ।
પ્. ૧૪૫અ)
તુરીયતો રાજ્યમાલનાધિકારક્ષા । સેનારક્ષાવા । પઞ્ચમતોરાજ્યવેશ્મોમયરક્ષા ।
ષષ્ઠતો રાજસચિવરક્ષા સપ્તમતો નગરરક્ષા । અષ્ટમતઃ સર્વેષામપિ ગૃહાણાં
રક્ષા । નવમતો નિખિલરોગાર્તિશમનં । દશમૈકાદશયન્ત્રયોઃ
સેતિકર્તવ્યતાવિશેષકં ફલં । યથા દશમં યન્ત્રં ભૂર્જપત્રે લિખિત્વા
લિઙ્ગાકારસિક્થપિણ્ડે તદ્યન્ત્રમન્તઃ પ્રવેશ્યશીતલતોયપૂર્ણઘટેપ્રક્ષિપ્ય
તત્સન્નિધૌ રોગિણં સ્થાપયિત્વા । તત્ર ઘટે પ્રસ્તુતનિત્યાં પૂજયિત્વા જીવકરેણ
રોગિણં સ્પૃશન્નેવતદ્યન્ત્રલિતાક્ષરાણિ ફ ફા ફિ ફીત્યેવમાદીનિ ષોડશ વ
માયાવીજં વકારશ્ચેત્યષ્ટાદશાક્ષરાણિ સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયા જપેત્ ।
એવં કૃતે પ્રકારાન્તરેણાપ્રતીકાર્યોપિ અભિવારકૃત્યાદિકૃતો જ્વરઃ શીઘ્રં રોગિણં
વિમુચ્ય પ્રયોક્તારમેવ પ્રક્ષપેત્ । એષૈવેતિ કર્તવ્યતા ઇદમેવ
ફલમેકાદશયન્ત્રસ્યાપિ જપેતુ ફફેત્યાદિસ્થાને ટ ટા ટિ ટી ઇત્યાદિકં
વિનિવેશ્યમિતિ વિશેષઃ ઇતિ ધ્યેયમ્ ॥ ઇતિ ત્વરિતા નિત્યા પ્રસ્તાવઃ ॥ અથવા
લાપરપર્યાયકુલસુન્દરીનિત્યા પ્રસ્તૂયતે ॥
ક્વચિચ્છુદ્ધાયાં ભૂમૌ હસ્તમાત્રપ્રમાણાયાં પૂર્વપશ્ચિમદિશોઃ
પ્રત્યેકં દ્વારશાખોપહિતં કિઞ્ચિત્સાન્તરાલમતવહિર્ભાવેન
ભૂપુરદ્વયંવિધાય । તદન્તર્વૃત્તદ્વયં ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકંવિધાય ।
તદન્તરાલવીથ્યાંમન્તર્ગતવૃત્તરેખા સ્પૃષ્ટ્વા મૂલભાગકં
વહિર્વૃત્તસ્પૃષ્ટાગ્રભાગકં ચાષ્ટદલકમલં કૃત્વા ।
પ્. ૧૪૫બ્)
તત્કર્ણિકાવૃત્તાન્તર્ભાગેનવયોનિચક્રમુદ્ધરેત્ । કર્ણિકાયામધ્યભાગે તદ્વૃત્ત
સ્પૃષ્ટાગ્રભાગદ્વયકં પૂર્વપશ્ચિમાયતં બ્રહ્મસૂત્રં કૃત્વા તચ્ચ
સૂત્રં ષોડશધાવિભજ્ય । તત્ર ચતુર્થાંશે તતસ્તૃતીયેંશે તતઃ પઞ્ચમેંશે ચ
તત્તચ્ચિહ્નમારભ્ય દક્ષિણોત્તરરેખાત્રયં નિર્માય । તત્ર
મધ્યમરેખાયાદક્ષિણોત્તરવૃત્તસન્ધિદ્વયમારભ્ય
બ્રહ્મસૂત્રસ્વાગ્રવૃત્તભાગયોઃ સન્ધિસ્થાનાવધિતિર્યગ્રેખાદ્વયમાસ્ફાલ્ય ।
તતઃ સ્વાગ્રભૂતપશ્ચિમમાગસ્થરેખાયાઃ દક્ષિણોત્તરવૃત્તસન્ધિભાગાવારભ્ય
બ્રહ્મસૂત્રવૃત્તપૂર્વભાગયોઃ સન્ધિસ્થાનપર્યન્તસૂત્રદ્વયં નિપાત્ય ।
પૂર્વદિગ્ભાગગતતૃતીયરેખાયાઃ
પૂર્વવદ્દક્ષિણોત્તરાગ્રવૃત્તસન્ધિભાગાવારમ્ય । મધ્યસૂત્રોર્દ્ધ્વાગ્રત્રિકોણયોઃ
સન્ધિસ્થાનભેદનપૂર્વકં પશ્ચિમરેખાબ્રહ્મસૂત્રયોઃ
સન્ધિસ્થાનપર્યન્તરેખાદ્વયં કૃત્વા બ્રહ્મસૂત્રાંશંમાર્જયિત્વા
વૃત્તસ્પૃષ્ટાષ્ટયોનિકોણકં સ્વાગ્રયોનેરુપરિભાગગતયોનેઃ પાર્શ્વયોઃ
પૃષ્ટભાગેચૈકૈકકોષ્ઠયુક્તં નવયોનિચક્રં સિદ્ધં ભવતીત્યેવં ભૂતચક્રે
સર્વમધ્યે ત્રિકોણે મધ્યભાગે બિન્દું વિન્યસ્ય । સમ્પન્નનિત્યપૂજાચક્રમુદ્ધૃત્ય
તત્ર કલશસ્થાપનસર્વમઙ્ગલાનિત્યપૂજાચક્રચિન્તનપૂર્વકસાવરણતત્પૂજનાદિ
તદુદ્વાસનાન્તકર્માન્ને
પ્. ૧૪૬અ)
પુનસ્તત્કલશાન્તરેવ પ્રસ્તુત નિત્યાપૂજાચક્રં વિભાવ્ય । તત્ર
દીક્ષાઙ્ગભૂતાપૂજાકર્તવ્યા । તદનઙ્ગભૂતા તુ પૂજાકેવલં ચક્ર એવ ન તુ
કલશસ્થાપનમપિ તત્પ્રકારો યથા । સુગન્ધિતૈલાભ્યઙ્ગાદિ પૂર્વકં
સુગન્ધિસલિલૈઃ સ્નાનં કૃત્વા । પ્રાતઃ કૃત્યાન્તરમપિવિધાય
દેવતાન્નરનિત્યકર્માનુષ્ઠાનપ્રસઙ્ગાદાચરિતભૂતશુદ્ધિપ્રાણપ્રતિષ્ઠા
સ્વસંસ્કારાન્તકર્મકોન એવ વિશુદ્ધદેહવદનઃ
સાધકોરક્તવસ્ત્રચન્દનભાલાદિભૂષિતોભૂત્વા યાગમણ્ડપમાગત્ય
ઉક્તાસનવિદ્યા ચતુષ્કાભ્યર્ચિતરક્તાસનોપરિ પ્રસ્તુતવિદ્યયા સ્વસ્તિક
પદ્માન્યતરાસનમવલમ્વમાનોવિદ્યયાચમનપ્રાણાયામૌવિધાય ષોડશાક્ષર
મન્ત્રેણ વલિં દત્વા । આંહૃદયાય નમઃ ઈશિરસે સ્વાહા । ઓં શિખાયૈ વષટ્ ।
ઐંકવચાય હું । ઔંનેત્રાય વૌષટ્ । અઃ અસ્ત્રાય
ફડિતિ ષડઙ્ગમન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય । ઐં આં
ઊર્ધ્વવત્રાય નમઃ સ્વશિરસ ઈશાનભાગે । ઐંઈં પ્રાગ્વક્ત્રાયનમઃ પ્રાગ્ભાગે ઐં
ઊં દક્ષિણવક્ત્રાય નમઃ દક્ષિણભાગે । ઐં ઐં ઉદીચ્યવક્ત્રાયનમઃ ઉત્તરભાગે ।
ઐંઓંપશ્ચિમવક્ત્રાયનમઃ પશ્ચિમભાગે । ઐંઅઃ અધરવક્ત્રાયનમઃ
પશ્ચિમનૈરૃત્યમધ્યભાગે । ઇતિ ષટ્વક્રન્યાસં કૃત્વા । સ્વશિરસિ નવનાથાન્
સ્વનાથક્રમેણ સ્વસ્વમન્ત્રૈઃ સમ્પૂજ્ય । પઞ્ચશ્લોકાત્મકં તત્સ્તોત્રં પઠિત્વા
પૂજાજ્ઞાં પ્રાર્થયિત્વાતામારભેત । સ્વાત્મસ્વનાથસ્વવિશ્વસ્વોપાસ્ય
દેવતાનામૈક્યં વિભાવ્ય ।
પ્. ૧૪૬બ્)
તત્તદ્વર્ષભેદનિયમિતદેશકાલાદિક
સમસ્તગુપ્તપ્રકટસિદ્ધયોગિનિચક્રાન્તાષ્ટત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ
પ્રસ્તુતનિત્યાપૂજાચક્રાધારભૂતસિંહાસનોપરિસમ્પૂજ્ય ।
સ્વાત્મયન્ત્રયોર્મધ્યેસાધારં ગોરોચનાદિ પઞ્ચકયુક્તજલપૂર્ણં
સુવર્ણાદ્વ્યન્યતમમયં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રંનિધાય તદીયાધારપાત્રજલાનિ
ક્રમેણ પ્રસ્તુતનિત્યાબીજત્રણ વહ્નિસૂર્યચન્દ્રમયાનિ ધ્યાત્વા । તદ્ગતરોચનાદિકં
ચ પઞ્ચભૂતાત્મકં વિભાવ્ય । તજ્જલ પ્રસ્તુતનિત્યાચક્રયોરૈક્યં વિભાવ્ય ।
પ્રસ્તુતનિત્યાસ્વરૂપતયાભાવિતજલં પ્રસ્તુતવિદ્યયા દશધાભિમન્ત્ર્યપૂજયિત્વા
વા । ષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ પૂજામધ્યભાગપ્રાપ્તૈઃ ષડઙ્ગદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય ।
તજ્જલેન પ્રસ્તુતવિદ્યયા સ્વાત્માનં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રત
ઉત્તરોત્તરભાગગતપાદ્યાર્ઘ્યાચમનસ્નાનજલાનિ તત્તત્પાત્રગતાનિ । સ્વતો
દક્ષિણભાગગત વસ્ત્રભૂષણગન્ધાક્ષતપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યતામ્બૂલાનિ ચ
પ્રત્યેકં સંપ્રિક્ષ્ય । પુનર્વિદ્યયાપ્રાણાનાયમ્ય દર્વ્યાસામાન્યાર્ઘ્યોદકં
સકુશતિલપુષ્પાક્ષત હસ્તે ગૃહીત્વા । દેશકાલગોત્રરાશિનામકામનાન્તમુલ્લિખ્ય
કુલસુન્દરીનિત્યાયાયથાબુદ્ધિનિયોગં વિધિના નિત્યપૂજાંકરિષ્યે । ઇત્યુલ્લિખ્ય
હસ્તસ્થજલં ભૂમાવુત્સૃજેત્ । તતો દેવતાન્તરપ્રસઙ્ગાદપ્યકૃતે
ભૂતશુદ્ધ્યાદિકર્મણિ
પ્. ૧૪૭અ)
એતદવસરે પ્રસ્તુતવિદ્યયૈવ તત્ર તત્ર વિનિયુક્તમન્ત્રાન્તરસ્થાને વિનિયુક્તયા તાદૃશં
કર્માનુષ્ઠાય । માતૃકાષડઙ્ગન્યાસાન્તે પ્રસ્તુતવિદ્યયાસહિતયા
એકૈકમાતૃકયા તત્તત્સ્થાનેષુ પ્રત્યેકન્યાસંવિધાય । ક્લાં હૃદયાયનમઃ
ક્લીંશિરસે સ્વાહા । હૂંશિખાયૈ વષટ્ । ક્લૈંકવચાય હું । ક્લૌંનેત્રાયવષટ્ । ક્લઃ
અસ્ત્રાય ફટ્ । ઇતિ ષડઙ્ગમન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય ।
ઐંક્લાંઊર્દ્ધ્વવક્ત્રાયનમઃ ઐંક્લીંપ્રાગ્વક્ત્રાયનમઃ
ઐંક્લૂંદક્ષિણવક્ત્રાયનમઃ ઐંક્લૈંઉદીચ્યવક્ત્રાય નમઃ ઐંક્લૌંપશ્ચિમવક્ત્રાય
નમઃ ઐંક્લઃ અધરવક્ત્રાયનમઃ ઇતિ સ્વશિરસ્યુક્તસ્થનિષુન્યસેત્ । તતઃ ઐંમૂલાધારે
। ક્લીંબ્રહ્મરન્ધ્રે । સૌઃ હૃદયે । ઇતિ પ્રથમેયોનિન્યાસઃ ઐંવામનેત્રે । ક્લીંભાલે । સૌઃ
દક્ષનેત્રે । ઇતિ દ્વિતીયોયોનિન્યાસઃ ઐંવામશ્રોત્રે । ક્લીંદક્ષશ્રોત્રેઃ સૌઃચિબુકે । ઇતિ
તૃતીયઃ ઐંવામનાસાપુટે । ક્લીંદક્ષનાસાપુટે । સૌઃ તાલુમૂલે । ઇતિ
ચતુર્થોયોનિન્યાસઃ ઐંવામશ્રોતેઃ । ક્લીંદક્ષશ્રોતે । સૌઃ ચિબુકે । ઇતિ તૃતીયઃ
ઐંવામનાસાપુટે । ક્લીંદક્ષનાસાપુટે । સૌઃ તાલુમૂલે । ઇતિ ચતુર્થોયોનિન્યાસઃ
ઐંવામાંશે । ક્લીંનાભૌ । સૌઃ દક્ષાંશે । ઇતિ પઞ્ચમઃ ઐંદક્ષિણપાણિમૂલે ।

ક્લીંદક્ષિણપાણિમધ્યે । સૌઃ દક્ષિણપારાયગ્રે । ઇતિ ષષ્ઠઃ ઐંવામપાણિમૂલે ।
ક્લીંવામપાણિમધ્યે । સૌઃ વામપારાયગ્રે । ઇતિ સપ્તમઃ ઐંદક્ષપાદમૂલે ।
ક્લીંદક્ષપાદમધ્યે । સૌઃ દક્ષપાદાગ્રે । ઇત્યષ્ટમઃ ઐંવામપાદમૂલે ।
ક્લીંવામપાદમધ્યે । સૌઃ વામપાદાયે ।
પ્. ૧૪૭બ્)
ઇતિ નવમોયોનિન્યાસઃ ઇત્યેવં નવધાવર્ણન્યાસાન્વિધાય ।
ઐંક્લીંસૌરિતિત્ર્યક્ષરસમ્પૂર્ણમૂલમન્ત્રેણત્રિધાવ્યાપકન્યાસંવિધાય
આવાહનાદિકમનુસરેત્ । તદ્યથા
ત્રિખણ્ડામુસરણપૂર્વકમઞ્જલિગૃહીતરક્તપુષ્પપુઞ્જે
મૂલાધારાદિબ્રહ્મરન્ધ્રાન્તર્વ્યાપ્તપ્રસ્તુતવિદ્યાતેજોવહન્નાસાધ્વના-
સંક્રાન્તં તત્પુષ્પાઞ્જલિપ્રક્ષેપણતઃ પ્રસ્તુતચક્રવિન્દાવાગતં ભાવયન્નેવ
સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતેભોકુલસુન્દરીનિત્યે ઇહચક્રે આવાહિતા ભવેતિ સંપ્રાર્થ્ય
આવાહનં કૃત્વા । તત્તેજઃ
કિરણાન્કાંશ્ચિદ્વક્ષ્યમાણસ્થાનમસૃતાન્નાથાયુધાવરણરૂપતયા-
પરિણતાન્વિભાવ્ય । મધ્યસ્થતેજઃ પુઞ્જં ધ્યાનાવગતસ્વરૂપતયા પરિણતંન્
ભાવયેત્ । ધ્યાનં યથા ॥ લોહિતાં લોહિતાકારશક્તિવૃન્દનિષેવિતામ્ ।
લોહિતાંશુકભૂષાસ્રકૂલેપનાંષણ્મુખામ્બુજામ્ । પ્રતિવક્ત્રં ત્રિનયનાં
તથા ચારુસ્મિતાન્વિતામ્ । અનર્ઘ્યરત્વઘટિતમાણિક્યમુકુટોજ્વલામ્ ।
રત્નસ્તવકસંભિન્નલસદ્વક્ષઃસ્થલાં શુભામ્ ।
કારુણ્યાનન્દપરમામરુણામ્બુજવિષ્ટરામ્ । ભુજૈર્દ્વાદશભિર્યુક્તાં સર્વેષાં
સર્વવાઙ્નયીમ્ । પ્રવાલાક્ષસ્રજં પદ્મં કુણ્ડિકાં રત્નનિર્મિતામ્ । રત્નપૂર્ણં
તુ કલશંલુંગીંવ્યાખ્યાનમુદ્રિકામ્ । દધાનાં દક્ષિણૈર્વામૈઃ પુસ્તકં
વારુણોત્પલમ્ । હૈમીંચલેખનીરત્નમાલાંકમ્બુબરંકરૈઃ
અભિજ્ઞઃસ્તૂયમાનાં ચ દેવગન્ધર્વકિન્નરૈઃ
પ્. ૧૪૮અ)
યક્ષરાક્ષસદેવર્ષિસિદ્ધવિદ્યાધરાદિભિરિતિ ॥
નાથાયુધાવરણશક્તીનામપીદશમેવધ્યાનં । આયુધાંશે તુ
સ્વસ્કાકારલાઞ્છિતમૌલિકત્વમધિકં તતશ્ચ સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે
ભોકુલસુન્દરીનિત્યે ઇહચક્રે સ્થાપિતા ભવ । પુનઃપઞ્ચદશવર્ણાંતે
સન્નિરુદ્ધાભવ । પુનઃપઞ્ચદશવર્ણાંતે અવગુણ્ઠિતાભવ । પુનઃ
પઞ્ચદશવર્ણાંતે સન્નિધાપિતા ભવેતિ તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં
સમ્પ્રાર્થ્ય । પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાયાઃ કરાઙ્ગન્યાસૌવિધાય અમુષ્યાઃ
કુલસુન્દરીનિત્યાયાઃ પ્રાણા ઇહચક્રે પ્રાણા ઇત્યાદિરૂપ
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાયાપ્રાણાન્પ્રતિષ્ઠાપ્ય દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજયેત્ । તન્મન્ત્રા
યથા । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે કુલસુન્દરીનિત્યાયૈ પાદ્યં કલ્પયામીતિ મન્ત્રેણ
સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન પાદ્યમુત્સૃજ્ય । પ્રસ્તુતવિદ્યયાપાદયોઃ પાદ્યનિવેદયેત્ ।
એવમેવપાદ્યપદસ્થાને અર્ઘ્યાચમનાદિપદમેકશઃ પ્રક્ષિપ્ય ।
સંપન્નમન્ત્રેણાર્ઘ્યાચમનાદિકમુત્સૃજ્ય । પ્રસ્તુતવિદ્યયા શિરોમુખાદિષુ
નિવેદયેત્ ઇત્થં દ્વાદશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । ત્રયોદશોપચારમનુસરેત્ ।
તત્પ્રકારાયથા । દેવ્યાઃ પૃષ્ટભાગે
પ્રકાશવિમર્શાનન્દશ્રીજ્ઞાનશ્રીસત્યશ્રીપૂર્ણસ્વભાવપ્રતિભસુભગનામ-
કાન્નાથપદસ્થાને શક્તિપદઘટિતૈઃ સ્વસ્વમન્ત્રૈઃસમ્પૂજ્ય ।
ત્રિકોણસ્યાગ્રકોણમારભ્ય વામક્રમતઃ હ્રીંશ્રીંભાષાપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંઆનન્દાપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંકૌતુકાપાદુકાં પૂજયામિ ।
પ્. ૧૪૮બ્)
ત્રિકોણપાર્શ્વસ્થવીથ્યોઃ દેવીવામાધરહસ્તસમીપદેશમારભ્ય
દક્ષિણાધરહસ્તસમીપદેશાન્તમપ્રદક્ષિણં દ્વાદશસ્થાનેષુ ।
હ્રીંશ્રીંવરાયનમઃ હ્રીંશ્રીંકવચેનમઃ હ્રીંશ્રીંરત્નમાલાયૈનમઃ
હ્રીંશ્રીંહેમમેખલ્યૈનમઃ હ્રીંશ્રીંઅરુણોત્પલાયનમઃ હ્રીંશ્રીંપુસ્તકાયનમઃ
હ્રીંશ્રીંપ્રવાલાક્ષસ્રજેનમઃ હ્રીંશ્રીંપદ્માયનમઃ હ્રીંશ્રીંરત્નકુણ્ડિકાયૈનમઃ
હ્રીંશ્રીરત્નપૂર્ણચષકાયનમઃ હ્રીંશ્રીંલુંગ્યૈનમઃ
હ્રીંશ્રીંવ્યાખ્યાનમુદ્રાયૈનમઃ ઇતિ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે
કુલસુન્દરીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાઃ
કુલસુન્દરીનિત્યાપ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણ
પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । નવયોનિચક્રસ્યદેવાગ્રયોનિમારભ્યાષ્ટયોનિષુ પ્રાદક્ષિણ્યેન
। હ્રીંશ્રીંસરસ્વતીપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંવાણીપાદુકાંપૂ

હ્રીંશ્રીંસંસ્કૃતાપા૦ હ્રીંશ્રીંપ્રાકૃતાપા૦ હ્રીંશ્રીંપરાપા૦ હ્રીંશ્રીંવહુરૂપાપા

હ્રીંશ્રીંચિત્રાપા૦ હ્રીંશ્રીંરભ્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈસ્તત્તચ્છક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે કુલસુન્દરીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ
દેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીં એતાઃ કુલસુન્દરીનિત્યાદ્વિતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં
ગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । અષ્ટદલેષ્વગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન ।
હ્રીંશ્રીંબ્રાહ્મીપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંમાહેશ્વરીપા૦ હ્રીંશ્રીંકૌમારીપા

હ્રીં
પ્. ૧૪૯અ)
શ્રીંવૈષ્ણવીપા૦ હ્રીંશ્રીંવારાહીપા૦ હ્રીંશ્રીંઐન્દ્રીપા૦ હ્રીંશ્રીંચામુણ્ડાપા

હ્રીંશ્રીંમહાલક્ષ્મીપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈસ્તંત્તદષ્ટમાતૃઃ સમ્પૂજ્ય ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે કુલસુન્દ્રીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય
। હ્રીંશ્રીં એતાઃ કુલસુન્દરીનિત્યાતૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ચતુરસ્રે પૂર્વદ્વારસ્યદક્ષિણવીથ્યાં ।
હ્રીંશ્રીં ઇન્દ્રશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । આગ્નેયે । હ્રીંશ્રીંઅગ્નિશક્તિપા

દક્ષિણવીથ્યાં । હ્રીંશ્રીંયમશક્તિપા૦ નૈરૃત્યે । હ્રીંશ્રીંરક્ષઃશક્તિપા

પશ્ચિમદ્વારસ્યોત્તરવીથ્યાં । હ્રીંશ્રીવરુણશક્તિપા૦ વાયવ્યે । હ્રીંશ્રીં
અનિલશક્તિપા૦ ઉત્તરવીથ્યાં । હ્રીંશ્રીંસોમશક્તિપા૦ ઈશાને । હ્રીંશ્રીંઈશઽઽઅસ્ક્તિપા

પશ્ચિમદ્વારસ્યદક્ષિણવીથ્યાં । હ્રીંશ્રીંઅનન્તશક્તિપા

પૂર્વદ્વારસ્યોત્તરવીથ્યાં । હ્રીંશ્રીંવિદિશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ તત્તચ્છક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે કુલસુન્દરીનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાઃ કુલસુન્દરીનિત્યાચતુર્થાવરણદેવતાઃ
પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિતિ તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । ઇતિ ત્રયોદશોપચારકરણાન્તે
યત્કિઞ્ચિત્સ્તોત્રપાઠતર્પણપ્રણામાત્મકશિષ્ટોપચારત્રયાનુષ્ઠાનાંતે નિત્યં
જપં કુર્યાત્ તત્ર વિશેષો યથા । આં હૃદયાય નમઃ ઈંશિરસે સ્વાહા ।
ઇત્યાદ્યુક્ત ષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ કરાઙ્ગવક્ત્રન્યાસં કથિતદિશાવિધાય ।
સ્વાનુષ્ઠેયસહસ્રશતાન્યતરજપસંખ્યાયા અર્દ્ધસંખ્યાં
પઞ્ચશતપઞ્ચાશદ્રૂપાં પરિસમાપ્ય ।
પ્. ૧૪૯બ્)
ક્લાં હૃદયાય નમઃ ક્લીંશિરસે સ્વાહેત્યાદિકોક્તમન્ત્રૈઃ
કરાઙ્ગત્વક્ત્રન્યાસાન્વિધાય । સ્વોદ્દિષ્ટસંખ્યયાજપં પરિપૂર્યઃ
સાંહૃદયાયનમઃ સીંશિરસે સ્વાહા । સૂંશિખાયૈ વષટ્ । સૈંકવચાયહું ।
સૌંનેત્રાયવૌષટ્ । સઃ અસ્ત્રાય ફડિત્યઙ્ગમન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિ હૃદયાદિષુ
ચ વિન્યસ્ય । ઐં સાં ઊર્દ્ધ્વવક્ત્રાયનમઃ ઐંસીંપ્રાગ્વક્ત્રાયનમઃ
ઐંસૂંદક્ષિણવક્ત્રાયનમઃ ઐંસૈં ઉદીચ્યવક્ત્રાયનમઃ ઐંસૌં
પશ્ચિમવક્ત્રાયનમઃ ઐંસઃ અધરવક્ત્રાયનમઃ ઇતિ સ્વશિરસઃ પ્રોક્તસ્થાનેષુ
વિન્યસ્ય । જપ્યમાનમન્ત્રદેવતયોઃ સ્વાત્મનાસ્વહૈક્યાનુસન્ધાનરૂપં
જપનિવેદનં કુર્ત્યાત્ । તતઃ પ્રોક્તવિધિપૂર્વકં ઘૃતેનૈવ ષોડશાહુત્યા
જપદશાંશેન ચ હુત્વા । દેવીપૂજાસ્થાનભૂતવિન્દાવેવ વહ્નિભાવિતં
પ્રસ્તુતનિત્યાતેજઃ સંયોજ્ય । વિન્દાવાગતાં દેવીં પુનઃ પઞ્ચોપચારૈઃ
સમ્પૂજ્યસપ્તાક્ષર્યા કુરુકુલ્લાવિદ્યયા વલિં દત્વા
કર્પૂરગર્ભવર્ત્યાદિનાનીરાજ્ય ક્ષમાપ્ય । શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયા
દેવ્યાવરણીભૂતકિરણગત્યાન્દેવીતેજઃ પુઞ્જએવાન્તર્ભૂતાન્વિભાવ્ય
ખેચરીમુદ્રયા દેવીભૂતં તેજઃ પુઞ્જમપિ સ્વાત્મત્યુદ્વાસ્ય । સોંહૃદયાયનમઃ
સીંશિરસે સ્વાહેત્યાદિકરાઙ્ગન્યાસં ઐંસાંઊર્દ્ધ્વવક્ત્રાયનમઃ
ઐંસીંપ્રાગ્વક્ત્રાયનમઃ ઇત્યાઅદિ રૂપં વક્ત્રન્યાસં ચ વિધાય દેવીસ્તોત્રગુરુસ્તોત્રે
પઠિત્વા વિરમેત્ ।
પ્. ૧૫૦અ)
દીક્ષાઙ્ગ પૂજાનન્તરકાલં કર્તવ્યો વિશેષો દર્શિત એવાત્રાપ્યનુસર્તવ્યઃ ॥
ઇત્થં વિદ્યાપ્રાપ્ત્યનન્તરમનુદિનમુપાસનાતત્પરઃસાધકઃ પ્રયોગૈઃ
સ્વાપરાભીષ્ટસાધનકામસ્તત્સાધનં કુર્યાત્ । તત્પ્રકારો યથા । અત્ર
ચત્વાર્યનાવૃત્તાક્ષરાણીતિપ્રત્યનાવૃત્તાક્ષરં લક્ષત્રયમિતિરીત્યા
દ્વાદશલક્ષજપોસ્યાવિદ્યાયાઃ કૃતયુગે તચ્ચતુર્ગુણતા પ્રસ્તુતયુગે
ઇત્યષ્ટચત્વારિંશલ્લક્ષજપઃ પ્રાપ્યતે । તદ્દશાંશેન ત્રિમધુરપ્લુતૈરવિખણ્ડિતૈઃ
કેશકીટાદિભિરદુષ્ટૈઃ સ્વયં પ્રફુલ્લૈશ્ચ પલાશપુષ્પૈર્હોમઃ કાર્યઃ
કર્પૂરકુઙ્કુમાદિવાસિતજલૈર્હોમસમાનસંખ્યયાતર્પણમિતિ શેષમશેષં
સર્વત્રાપિ વહ્નિવાસિની પ્રસ્તાવોક્તમેવ ॥
અથૈતન્નિત્યાપ્રયોગાઃ ॥
ચન્દનોશીરકર્પૂરકસ્તૂરીગોરોચનાકુઙ્કુમકાલાગુરુમૃગસ્વેદમૃગમદાત્મક-
દશસુગન્ધિદ્રવ્યપઙ્કસમાલિપ્તગાત્રોવિચિત્રવસ્ત્રવાન્પુષ્પાદિમાલાસંસ્કૃતઃ
પૂર્વોક્ત ચન્દનાદિ દશકકૃતગન્ધાદિના દેવીં પૂજયિત્વા । પ્રદોષસમયે
પૂર્વોક્તરીત્યાદિ મધ્યાન્ત્યસમયેષુ ક્રમપ્તાપ્તૈકૈકવીજેન ષટ્દીર્ઘયુક્તેન
કરાઙ્ગહૃન્ન્યાસપૂર્વકં સહસ્રાદિસંખ્યયા જપ્ત્વા પ્રાતરુત્થાય પ્રાતઃકૃત્યં
સન્ધ્યાવન્દનાન્તં કૃત્વા દક્ષિણચુલુકેનોદકં ગૃહીત્વા તન્મધ્યે
માતૃકાયન્ત્રં વક્ષ્યમાણં વિભાવ્ય । અકારાદિ ક્ષકારાન્ત સવિન્દુકમાતૃકાં
ત્રિવારં જપ્ત્વા । પુનઃ પ્રસ્તુવિદ્યામપિત્રિવારમભિજપ્ય ।
પ્. ૧૫૦બ્)
અભિમન્ત્રિતં તદુદકમમૃતસ્વરૂપં ધ્યાત્વા । મૂલાધારમારભ્ય
જિહ્વાગ્રપર્યન્તમાસ્થિતાં સરસ્વતીનામધ્યેયાં નાડીં વિભાવ્ય
હોમરૂપતામાચમનેવિભાવ્યાચમેત્ । તેન સર્વવિદ્યાસ્વરૂપત્વમેવાધિગચ્છેત્
કાકથાવિદ્યાપ્રાપ્તેઃ અત્ર પ્રયોગસ્યપમાવધિકાલોવર્ષમાત્રમ્ ॥
ઇતિ જલપાનતોવિદ્યાપ્રાપ્તિપ્રયોગઃ ॥
સ્વેચ્છામાનોપાત્તઘૃતતશ્ચત્વારોભાગાબ્રાહ્મીરસસ્યઘૃતાપેક્ષયા
ચતુર્થાંશોવચાચૂર્ણસ્યઘૃતમાનસમાનં દુગ્ધમિતિ દ્રવ્યચતુષ્કં
ત્રિદિનાન્યભિવ્યાપ્ય । મૃદુતરે વહ્નૌ પાચયિત્વા । ઉત્તાર્યશીતલેઘૃતે માતૃકાયન્ત્રં
લિખિત્વા તત્ર પ્રતિષ્ઠા પ્રસ્તુતવિદ્યાદેવતાયાઃ કૃત્વા સમ્પૂજ્ય તદ્ઘૃતં સ્પૃષ્ટ્વા
માતૃકામન્ત્રયુતસંખ્યયા જપ્ત્વા પ્રસ્તુતકુલસુન્દરીવિદ્યામપ્યયુતસંખ્યયા
જપ્ત્વા ક્વચિદેકાન્તસ્થાને સ્થાપિતં વર્ષમભિવ્યાપ્યા નવરતક્રમેણ પ્રત્યહં
પ્રાતઃ પ્રાતર્ભક્ષયતઃ સાધકસ્ય મૂકતામાપન્નસ્યાપિ કવિત્વં ભવતિ ॥
ઇતિ ઘૃતભક્ષણપ્રયોજ્યકવિત્વપ્રયોગઃ ॥
વર્ણૌષધિ ભસ્મનિ માતૃકાયન્ત્રં લિખિત્વા તત્ર પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપૂર્વકં
પ્રસ્તુતનિત્યામભ્યર્ચ્ય તદ્ભસ્માયુતસંખ્યયામાતૃકયા પ્રકૃતવિદ્યયા ચ
પ્રત્યેકમભિમન્ત્ર્ય તેન ભસ્મના શિરો લલાટાદિ તત્તદ્વર્ણસ્થાનેષુ તત્તદ્વિદ્યા
સહિત તત્તન્માતૃકા વર્ણોચ્ચારણપૂર્વકં રક્ષણીયસ્ય તનું સ્પૃશેત્ ।
પ્. ૧૫૧અ)
તેન જ્વરાદિ પીડાચતાં સર્વેષાં વિશેષતો રાજ્ઞાં ચ રક્ષા ભવતિ ॥ ઇતિ
વર્ષૌષધિ ભસ્મપ્રયોજ્યરક્ષાપ્રયોગઃ ॥
સ્વસ્ય જિહ્વાયામિદં પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યાક્ષરત્રયં પુનઃ
પુનભાવયન્સાધકોયદિપણ્ડિતસભાસુપ્રવિશેત્ તદા તત્સભાગતવિદ્વદ્ભિ સ
પૂજિતઃ સ્યાત્ ॥
ઇતિ સભામાન્યતાકરઃ પ્રયોગઃ ॥ ઇન્દુમણ્ડલગતાં પ્રસ્તુતવિદ્યાં ભાવયિત્વા
તતઃ સ્રવન્તીં સુધાવૃષ્ઠિં સ્વમૂર્દ્ધનિ ભાવયન્નેકાગ્રચિત્તો ભૂત્વા સહસ્રાદિ
સંખ્યયા પ્રસ્તુતવિદ્યાં
સાધકોમણ્ડલમભિવ્યાપ્યપ્રજપન્સર્વભાષાવિષયિણીં કવિતાં લભેત સર્વેષુ
વિદ્યાવિવાદેષુજયી ચ ભવેત્ ॥ ઇતિ કવિત્વપ્રયોગઃ ॥ પૂર્વસાન્તરાલં વૃત્તદ્વયં
કૃત્વા । તત્કર્ણિકાયાં ષટ્કોણચક્રં કૃત્વા તચ્ચક્ર કર્ણિકાયાં કામબીજં
લિખિત્વા તદન્તર્વાગ્ભવબીજં તસ્યાપ્યન્તર્દેવદત્તસ્ય કુરુકુરુ
સર્વસભાજયમિત્યાદિરૂપં સાધ્યનામલિખિત્વા । ષટ્કોણીયેષુ ત્રિષુ
અધોગતકોષ્ઠેષુ વિન્દુયુક્તં પ્રસ્તુતવિદ્યાવીજત્રયં લિખિત્વા । ઊર્દ્ધ્વગતેષુ
વિસર્ગયુક્તં વીજત્રયં લિખિત્વા । તતો વીથ્યાં સવિન્દુમાતૃકામગ્રદેશમારભ્ય
લિખિત્વા પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપૂર્વકં સમ્પૂજ્ય યન્ત્રં ભૂર્જપત્રાદિલિખિતં
ગુલુકીકૃત્ય મુખે ધારયતો જિહ્વાગ્રે ભાવયતશ્ચ સાધકસ્ય સભાયાં
સકલવિદ્વજ્જનાગ્રણીત્વં સ્યાત્ ॥
પ્. ૧૫૧બ્)
ઇતિ વિદ્વત્સભાસુશ્રેષ્ઠતાકરપ્રયોગઃ ॥
એતે ષડપિ પ્રયોગાઃ કુલસુન્દર્યા ઇવાષ્ટ સપ્તતિ વિદ્યાનાં સમ્પત્કરીવિદ્યાયાશ્ચ
નિર્વિશેષા ભવન્તીતિ તાદૃશેષ્ઠકામસ્તદેકતરવિદ્યામુપાસીત ન તુ
એકાકાચિન્નિયમ્યેતિ તદ્વિદ્યા સ્વરૂપં તદુપાસનાપ્રકારં ચ વિવેચયામઃ ॥ ઐં ઈં
ઔઃ ઐં ઈં સ્રૌં ઇતિ વા પ્રથમો ભેદઃ એતદ્ભેદસ્યૈવાત્ર ત્રૈપુરકંદેતિ સંકેતેતિ
નામદ્વયં । અત્રૈવ દ્વિતીયવીજે કકારલકારયોસ્તૃતીયે સકારસ્ય યોગાત્
કુલસુન્દરીયદવાલા પદાભ્યાં વાચ્યઃ ઐં ક્લીં સૌઃ ઇતિ દ્વિતીયોભેદો
વિન્દુવિસર્ગયોર્વિકલ્પત-ઉપાદાનાદ્વિવિધઃ અત્રૈવ દ્વિતીયભેદે ત્રિષ્વપિવીજેષુ
હકારયોજને હૈં ક્લીં હ્લૌઃ ઇત્યેવં રૂપો વિજયાભિધાનસ્તૃતીયોભેદઃ હકારસ્થાને
સકારયોજને સૈંક્લીંસ્સૌઃ ઇત્યેવં રૂપોજીવાભિધાનશ્ચતુર્થોભેદઃ ઉક્તવીજેષુ
સકાર હકારૌપદાં ક્રમાદધિકૌ પ્રવેશ્યે તે તદા શૈં શક્લીં શત્સૌઃ ઇત્યેવં
રૂપાશક્તિશક્તિવિદ્યાપઞ્ચમોભેદઃ ઉક્તેષ્વેવવીજેષુ હકારસકારૌ યદિ
ક્રમાન્નિવેશ્યેતે તદા શિવમયઃ ષષ્ઠો ભેદઃ હ્સૈં હૃશીં હૃસૌઃ ઇત્યેવં રૂપઃ
હકારસકારાભ્યાં પ્રત્યેકં યુક્તેષુ ત્રિષ્વપિ વીજેષુ યદિ રકારોપ્યધિકોનિવશ્યતે ।
પરન્તુ પ્રથમતૃતીયવીજયોર્હકારસકારયોરનન્તરં દ્વિતીયે
વ્યઞ્જનચતુષ્કાનન્તરં તદ્યોગસ્તદા હસરૈહંસકલરીહસસૌઃ
પ્. ૧૫૨અ)

ઇત્યેવં રૂપો વિશ્વાભિધાનઃ સપ્તમોભેદઃ કુલસુન્દરી વીજત્રયં પ્રત્યેકં
માયાપુટિતં કૃત્વા । હ્રીં ઐં હ્રીં ક્લીં હ્રીં હ્રીં સૌઃ હ્રીં ઇતિ
નવવર્ણાત્મિકાપુટિતાનામૈક્યમભ્યુપેત્ય
ત્ર્યક્ષરાત્મિકાવિદ્યાવિશ્વમોહનીસંજ્ઞાષ્ટમોભેદઃ વલૈ હ્રીં ઐં વલેં હ્રીં વલેં
હ્રીં ક્લીં વલેં હ્રીં વલેં હ્રીં સૌઃ વલેં હ્રીં ઇત્યેવં રૂપા
જલવીજભૂવર્ણૈકાદશસ્વરવિન્દુભિઃ સમ્બદ્ધ માયાવીજપુટિતત્વસ્ય કુલસુન્દરી
વીજત્રયે પ્રત્યેકં કરણેન સમ્પન્નાવિદ્યાપૂર્વરીત્યા ત્રિવર્ણા
ત્રિપુરામૃતાભિધાના નવમોભેદઃ પ્રથમવીજમવીજમપાસ્ય તત્સ્થાને
માયાવીજં દત્વા સમ્પન્ના હ્રીં ક્લીં સૌઃ ઇત્યેવં રૂપા મોહિની સંજ્ઞા વિદ્યા
દશમોભેદઃ દ્વિતીયવીજમપાસ્ય તત્સ્થાને માયાવીજપ્રક્ષેપે ઐં હ્રીં સૌઃ ઇત્યેવં
રૂપાક્ષોભિણી સંજ્ઞાવિદ્યા એકાદશોભેદઃ તૃતીયવીજમપહાય તત્સ્થાને
માયાપ્રક્ષેપે ઐં ક્લીં ઇત્યેવં રૂપા ક્લેદિની સંજ્ઞાવિદ્યાદ્વાદશોભેદઃ
પ્રથમં વાગ્ભવમપાસ્ય તત્સ્થાને પ્રથમસ્વરપ્રવેશેન અક્લીંસૌઃ ઇત્યેવં
રૂપા મહોદયાભિધાનાવિદ્યા ત્રયોદશોભેદઃ એતાસાં ચ
વિદ્યાનામષ્ટસપ્તતિસંખ્યાભેદા ભવન્તિ । તથાહિ એકૈકસ્યાં હિ વિદ્યાયાં
ત્રયસ્ત્રયોવર્ણાઃ સન્તિ । તત્ર પ્રથમવર્ણસ્ય પ્રાથમ્યમાશ્રિત્ય
દ્વિતીયતૃતીયવર્ણયોર્દ્વિતીયતૃતીયત્વં તૃતીયદ્વિતીયત્વં
ચક્રમાદાશ્રિત્યદ્વિવિધત્વં ।
પ્. ૧૫૨બ્)
દ્વિતીયવીજસ્ય પ્રાથમ્યમાશ્રિત્ય પ્રથમતૃતીયયોર્દ્વિતીયતૃતીયત્વં
તૃતીયદ્વિતીયત્વમાશ્રિત્ય દ્વિવિધત્વં । તૃતીયસ્ય પ્રાથમ્યમાશ્રિત્ય
પ્રથમદ્વિતીયયોર્દ્વિતીયતૃતીયત્વં તૃતીયદ્વિતીયત્વંચાશ્રિત્ય દ્વિવિધત્વમિતિ
સંભૂય ષડ્ભેદા એકવિદ્યાયા ઇતિ ત્રયોદશવિદ્યાનાં પ્રત્યેકં ષડ્વિધત્વે
સંભૂય તાવત્સંખ્યત્વં વિદ્યાભેદાનાં સ્પષ્ટમેવ । સમ્પત્કરીવિદ્યા યથા ।
કલ આ ઈ અ એં હસ ઔઃ ઇતિ । એતસ્યા વિદ્યાયા ઉપાસનાપ્રકારઃ
પૂર્વોક્તવિદ્યાનાંચોપાસનાપ્રકારઃ સમાનતયા સહૈવોચ્યતે । સમ્પત્કરીવિદ્યા
યાસ્ત્ર્યર્ણાયા ઉક્તરીતિજાતષદ્ભેદાનત્રાન્તર્ભાવ્યઃ કુલસુન્દરીવિદ્યાયાઃ
સભેદાયાવિધાનસ્ય પૂર્વમુક્તતયાતાનન્તર્ભાવ્ય । સમ્પન્નાષ્ટસપ્તતિભે ચ
વિધાનાભિધાનં
ભગવતાત્રકૃતમિત્યષ્ટસપ્તતિવિદ્યાનન્તર્ભૂતસમ્પત્કરીવિદ્યાયાઃ કિં વિધાનમિતિ
વ્યાકુલત્વંનાંગીકાર્યં । નવાકુલસુન્દરીવિદ્યાયાવિધાનસ્ય
પૂર્વમેવાભિહિતતયાપુનસ્તસ્યાઃ કિમર્થં વિધાનાભિધાનમિતિવ્યાકુલત્વં
સ્વીકાર્યં । તથાહિ પૂર્વપશ્ચિમાત્મકદિગ્દ્વયગતદ્વાસ્શાખોપેતં
સમચતુરસ્રદ્વયં સાન્તરાલમન્તર્વહિભાવેન નિર્માય ।
તદન્તર્દેશેચતુરઙ્ગુલાન્તરાલં વૃત્તદ્વયં કૃત્વા ।
તદન્તરાલવીથ્યામષ્ટદલકં કમલં નિર્માય । તત્કર્નિકાયાં સ્વાભિમુખાગ્રં
ત્રિકોણં કૃત્વા તદ્રેખાસુ ક્રમેણ ઈશાનમારભ્ય અકારાદિ ષોડશકં ।
પ્. ૧૫૩અ)
આગ્નેયતઃ કકારાદિ ષોડશકં । પશ્ચિમતશ્ચ થકારાદિ ષોડશકં લિખિત્વા ।
મધ્યે સમુર્વરિતં હલક્ષાત્મકવર્ણત્રયં લિખિત્વા । કથિતાષ્ટસપ્તતિવિદ્યામધ્યે
પદાયસ્યા વિદ્યાયા ઉપાસ્યત્વં તદા તામપિ મધ્ય એવ લિખદિતિ સમ્પન્ન
નિત્યપૂજાચક્રે કલશસ્થાપન સર્વમઙ્ગલાનિત્યાર્ચનચક્રચિન્તનપૂર્વકસાવરણ
તત્પૂજનાદિતદુદ્વાસનાન્તકર્મણોન્તે પુનસ્તત્કલશાન્તઃ
પ્રસ્તુતભેદપૂજાચક્રમનુપદોક્તસ્વરૂપકં વિભાવ્ય । તત્ર દીક્ષાઙ્ગભૂતાં
પૂજામનુદ્વાસનાં કૃત્વા તાંરાત્રિં નૃત્યગીતાદ્યુત્સવપૂર્વકં નીત્વા ।
પ્રાતર્નિત્યકર્માન્તે પ્રસ્તુતભેદદેવતાં દર્શિતાભિધાનાં
પઞ્ચોપચારૈરભ્યર્ચ્ય । કલશાભિષેકાંતે ગુરુપૂજા દક્ષિણાદાનાદિતઃ
સન્તોષિતાદ્ગુરોઃ સકાશાદ્વેધપૂર્વકમુપદેશંપ્રાપ્ય
ગુરૂપદિષ્ટમાર્ગેણપૂજાહોમાદિકમનુસરેત્ । દીક્ષાનઙ્ગપૂજાતુ કેવલં ચક્ર એવ
ન તુ ચક્રે કલશોપરિચિન્તિતે । તદુભયપૂજાપ્રકારો યથા ।
સુગન્ધિતૈલાભ્યતાદૃશસલિલસ્નાનપ્રાતઃકૃત્યકરણાન્તે યાગમણ્ડપમાગત્ય
ઉક્તાસનવિદ્યાચતુષ્કાભ્યર્ચિતરક્તકમ્વલાદ્યાસને
સ્વોપાસ્યવિદ્યયૌપવિશ્યતયૈવાચમનપ્રાણાયામૌવિધાય । ઓં હ્રીં
સર્વવિઘ્નકૃઙ્ભ્યઃ સર્વભૂતેભ્યો હૂંસ્વાહેતિ ષોડશાર્ણમન્ત્રેણ વલિં
પ્. ૧૫૩બ્)
દત્વા શિરસિ ગુરુક્રમેણ નવાપિનાથાન્સ્તત્તન્મન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય ગુરુસ્તોત્રં પઠિત્વા
પુન. પુનઃ પ્રણમ્ય પૂજાજ્ઞાં પ્રાર્થયિત્વા તામારભેત । સ્વનાથ સ્વવિદ્યા
સ્વદેવતાસ્વાત્મનામૈક્યં ભાવયિત્વા ।
ઇક્ષુસમુદ્રાદિસપ્તગુપ્તપ્રકટસિદ્ધયોગિનિચક્રાન્ત ષટ્ત્રિંશત્પીઠદેવતાઃપ્રસ્તુતચ
ક્રાધારસિંહાસનસ્યોપરિસમ્પૂજ્ય । સ્વાત્મયન્ત્રયોર્મધ્યે સાધારં ગોરોચનાદિ
પઞ્ચકયુક્તજલપૂર્ણં સુવર્ણાદ્યાન્યતમમયં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રંનિધાય ।
તદીયાધારપાત્રજલાનિ ક્રમેણ કુલસુન્દરી વીજત્રયેણ વહ્નિસૂર્યચન્દ્રમયાનિ
વિભાવ્ય । તદ્ગતરોચનાદિકં પૃતિવ્યાદિ પઞ્ચમયં તજ્જલપ્રસ્તુતચક્રયોરૈક્યં ચ
વિભાવ્ય । પ્રસ્તુતવિદ્યાદેવતાસ્વરૂપતયાભાવિતં જલં પ્રસ્તુત નિત્યયા
દશધાભિમન્ત્ર્ય । પ્રસ્તુતનિત્યાષડઙ્ગમન્ત્રૈઃ સમ્પૂજ્ય । તજ્જલેન પ્રસ્તુતવિદ્યયા
પાદ્યાદિ તામ્વૂલાન્તોપચારસામગ્રીમન્યદપિ હોમાદ્યુપયુક્તં વસ્તુજાતં
સમ્પ્રોક્ષ્ય । પુનઃ પ્રસ્તુતવિદ્યયાપ્રાણાનાયમ્ય સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન દશકાલાદિ
ગોત્રરાશિકામનાન્તમુલ્લિખ્ય । ત્રૈપુરકદાસમ્પત્કરીત્યાદિ રૂપસ્વસ્વોપાસ્ય
ભેદવિદ્યાદેવતોલેખં ષષ્ઠપન્નં કૃત્વા । યથાબુદ્ધિનિયોગં વિધિના પૂજાં
કરિષ્યે ઇતિ સંકલ્પ્ય । હસ્તગતં જલમુત્સૃજેત્ । તતો માતૃકાષડઙ્ગન્યાસં વિધાય ।
સ્વોપાસ્ય ભેદવિદ્યાંતે તત્તન્માતૃકાસ્થાનેષુ વિન્યસ્ય । સ્વોપાસ્ય ભેદવિદ્યાંતે
તત્તન્માતૃકામુચ્ચાર્ય ।
પ્. ૧૫૪અ)
તત્તન્માતૃકાસ્થાનેષુ વિન્યસ્ય । સ્વોપાસ્ય ભેદવિદ્યા
તૃતીયવીજેન ષડ્દીર્ઘસ્વરયુક્તેન આંહૃદયાયનમઃ ઈં શિરસે સ્વાહા । ઓં શિખાયૈ
વષટ્ । ઐં કવચાય હું । ઔંનેત્રાય વૌષટ્ । અઃ અસ્ત્રાય ફટ્ । હસં આં હૃદયાય
નમઃ હ સ ઈં શિરસે સ્વહા । હસ ઊં શિખાયૈ વષટ્ । હસ ઐં કવચાય હું । હસ ઔં
નેત્રાય વૌષટ્ । હસ અઃ અસ્ત્રાય ફડિત્યાદિ રૂપતયા પર્યવસિતેન
સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિસ્.ઉ હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યયા ઐં ઈં ઔઃ કલ-આઈં અ
ઐં હસ ઔઃ ઇત્યેવમાદિરૂપયા ત્રિધા વ્યાપકન્યાસં કૃત્વા આવાહનાદિ મનુસરેત્
તદ્યથા ત્રિખણ્ડામુદ્રામનુસૃત્ય પુષ્પાઞ્જલિગૃહીતરક્તપુષ્પપુઞ્જે
મૂલાધારાદિબ્રહ્મરન્ધ્રાન્તવ્યાપ્તપ્રસ્તુતવિદ્યાતેજોવહન્નાસાધ્વનાસંક્રાન્ત.
મ્ તત્પુષ્પાઞ્જલિપ્રણેપણતઃ પ્રસ્તુતચક્રલિખિતતત્તદ્વિદ્યાવર્ણેષુ સંક્રાન્તં
વિભાવયન્નેવતત્તદ્વિદ્યાંતે ભૌત્રેપુરકન્દેભોસંપત્કરિ
ઇત્યાદિકાન્યતમસમ્બુદ્ધ્યન્નનામાંતે ઇહચક્રે આવાહિતા ભવેતિ
સંપ્રાર્થ્યાવાહનં કૃત્વા તત્તેજઃ કિરણંકાશ્ચિદિતસ્તતઃ
પ્રસૃતાન્નાથાવરણશક્તિરૂપતયાપરિણતાન્વિભાવ્ય મધ્યસ્થતેજઃ પુઞ્જં
ધ્યાનશ્લોકાવગતસ્વરૂપકં ધ્યાયેત્ ધ્યાનં યથા ।
દાડિમીકેસરપ્રધ્યદેહવાસોવિભૂષણામ્ । ચતુર્ભુજાં ત્રિનયનાં
પ્રસન્નસ્મેરવક્ત્રકામ્ । રત્નાભિષેકસમ્પન્નામષ્ટપત્રાન્જમધ્યગે ।
પ્. ૧૫૪બ્)
ત્રિકોણેસ્વસ્તિકાસીનાં કરુણામન્દમન્દિરામ્ । પ્રવાલાક્ષસ્રજં રત્નચષકં
રત્નપૂરિતમ્ । પુસ્તકં ચ વરં હસ્તૈર્દધાનાં સર્વમઙ્ગલામ્ । અકારાદિ
સકારાન્તષોડશત્રયકલ્પિતે । કુલાસનેહલક્ષાર્ણમધ્યેતદ્વિદ્યયાન્વિતએ ઇતિ ।
તત્રનાથાયુધાવરણશસ્નેનામપીદૃશં । તતશ્ચ સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે
ભૌત્રેપુરકન્દેભોસમ્પત્કરિ ઇત્યાદિકાન્યતમનામાન્તે ઇહચક્રે સ્થાપિતા ભવ ।
પુનર્વિદ્યાપૂર્વકતત્તન્નામાંતે ઇહચક્રે સન્નિરુદ્ધાભવ ।
પુનર્વિદ્યાપૂર્વકનામાંતે ઇહચક્રે અવગુણ્ઠિતા ભવ ।
પુનર્વિદ્યાપૂર્વકનામાંતે ઇહચક્રે સન્નિધાપિતા ભવેતિ
તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં સંપ્રાર્થ્ય । પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યયાઃ

કરાઙ્ગન્યાસૌ કૃત્વા । અમુષ્યાઃ ત્રૈપુરકન્દાયાઃ પ્રાણા ઇહ પ્રાણા
ઇત્યાદિરૂપપ્રાણપ્રતિષ્ઠામન્ત્રેણ પ્રાણાન્પ્રતિષ્ઠાપ્ય પાદ્યાદિ દ્વાદશોપચારૈઃ
પૂજયેત્ । તન્મન્ત્રા યથા સંપૂર્ણવિદ્યાંતે ત્રૈપુરકન્દાયૈપાદ્યં કલ્પયામીતિ
પાદ્યમુત્સૃજ્ય । તદ્વિદ્યયાપદયોર્નિવેદયેત્ ।
પાદ્યસ્થાનનિક્ષિપ્તાપરોપચારપદકૈરપરમન્ત્રૈસ્તામ્બૂલાન્નોપચારાનપ્યુત્સૃજ્ય
નિવ્દયેત્ । તતસ્ત્રયોદશોપચારમનુસરેત્ । તદ્યથા દેવ્યાઃ પૃષ્ઠભાગે પ્રકાશાદિ
સુભગાન્નનવનાથાન્પ્રસ્તુતનિત્યાપ્રસ્તાવપ્રદર્શિત તત્તન્મન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીંપ્રવાલાક્ષસ્રજે નમઃ હ્રીંશ્રીંરત્નપૂર્ણરત્નચષકાયનમઃ ।
હ્રીંશ્રીંપુસ્તકાયનમઃ
પ્. ૧૫૫અ)
હ્રીંશ્રીંવરાયનમઃ ઇતિ
દક્ષિણાધરવામાધરવામોર્દ્ધ્વદક્ષિણોર્દ્દ્વહસ્તસમીપદેશેષુ સમ્પૂજ્ય ।
ત્રિકોણેષ્વગ્રાદિ વામક્રમેણ હ્રીંશ્રીંરતિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંપ્રીતિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંમનોભવાપાદુકાં પૂજયામીતિ
શક્તિત્રયમભ્યર્ચ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે ત્રૈપુરકન્દાપાદુકાં પૂજયામિ ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે સમ્પત્કરીપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ
મન્ત્રૈર્મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાસ્ત્રૈપુરકન્દાપ્રથમાવરણદેવતાઃ
પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિત્યાદિના હ્રીંશ્રીંસમ્પત્કરી પ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં
ગૃહ્ણન્ત્વિત્યાદિના ચ યથાયોગ્યમન્ત્રેણ તત્પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા ।
અષ્ટપત્રેષ્વગ્રપત્રતો વામક્રમેણ । હ્રીંશ્રીંબ્રાહ્મીપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંમાહેશ્વરીપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંકૌમારીપા૦ હ્રીંશ્રીંવૈષ્ણવીપા

હ્રીંશ્રીંવારાહીપા૦ હ્રીંશ્રીંઐન્દ્રીપા૦ હ્રીંશ્રીંચામુણ્ડાપા

હ્રીંશ્રીંમહાલક્ષીપાદુકાં પૂજયામીત્યષ્ટમાતૃઃ સમ્પૂજ્ય ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે ત્રૈપુરકન્દાપાદુકાં પૂજયામિ । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે
સમ્પત્કરીપાદુકાં પૂજયામીત્પાદ્યન્યતમમન્ત્રૈર્યથાયોગ્યં
મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાસ્ત્રૈપુરકન્દાદ્વિતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં
ગૃહ્ણન્ત્વિત્યાદ્યન્યતમમન્ત્રૈર્યથાયોગ્યં પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા ।
ચતુરસ્રે પૂર્વદ્વારસ્ય દક્ષિણવીથ્યાં હ્રીંશ્રીંઇન્દ્રશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
આગ્નેયે હ્રીંશ્રીંઅગ્નિશક્તિપા૦ દક્ષિણવીથ્યાં
પ્. ૧૫૫બ્)
હ્રીંશ્રીંઅમશક્તિપા૦ નૈરૃત્ય હ્રીંશ્રીંરક્ષઃ શક્તિપા

પશ્ચિમદ્વારસ્યોત્તરભાગાવલ્ંવિન્યાંવીથ્યાં હ્રીંશ્રીંવરુણશક્તિપા૦ વાયવ્યે
હ્રીંશ્રીંઅનિલશક્તિપા૦ ઉત્તરવીથ્યાં હ્રીંશ્રીંવિધિશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ
લોકપાલશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે ત્રૈપુરકન્દાપાદુકાં પૂજયામિ ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે સમ્પત્કરીપાદુકાં
પૂજયામીત્યાદ્યન્યતમમન્ત્રૈર્યથાયોગ્યં મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીંએતાસ્ત્રૈપુરકન્દાતૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાંગૃહ્ણન્તુ । હ્રીંશ્રીંએતાઃ
સમ્પત્કરીતૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિત્યાદ્યન્યતમમન્ત્રૈર્યથાયોગ્યં
પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા ત્રયોદશોપચારં નિર્વર્ત્ય શિષ્ટમપિ
કિઞ્ચિત્સ્તોત્રપાઠતર્પણપ્રણામાત્મકમુપચારત્રયમુપકલ્પ્યનિત્યજપં
સહસ્રાદિસંખ્યયાકૃત્વા જપ્યમાનમન્ત્રદેવતયોઃ
સ્વાત્મનાસહૈક્યાનુસન્ધાનરૂપં નિવેદનં ચ વિધાય પ્રોક્ત
વિધિનાઘૃતેન ષોડશાહુતિભિર્જપદશાંશેન ચ હુત્વા । પૂજાસ્થાનભૂતચક્ર એવ
વહ્નિભાવિતતેજ-ઉદ્વાસ્ય । પુનરાગતાં દેવીં પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય ।
સપ્તાક્ષર્યા કુરુ કુલ્લાવિદ્યાયા વલિં દત્વા । કર્પૂરગર્ભવર્ત્યાદિનાનીરાજ્ય
ક્ષમાપ્ય । શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયા
દેવ્યાવરણીભૂતકિરણાન્દેવીવપુર્ભૂતતેજઃપુઞ્જ એવ સંયોજ્ય ખેચરીમુદ્રયા
દેવીતેજોપિ સ્વાત્મન્યુદ્વાસ્ય । પૂર્વોક્તદિશાષડ્દીર્ઘયુક્ત તૃતીયવીજેન
કરાઙ્ગન્યાસૌ
પ્. ૧૫૬અ)
વિધાય દેવીસ્તોત્રગુરુસ્તોત્રેપઠિત્વા
વિરમેદિતિરીતિતોષ્ટસપ્તતિવિદ્યાનામહરહરૂપાસનાં કુર્વતઃ સાધકસ્ય
આયુર્લક્ષ્મીકીર્તિભોગસૌન્દર્યારોગ્યભૂતભવિષ્યદ્વર્તમાનાર્થજ્ઞાનપરલોક-
સાધકજ્ઞાનાનિ ભવન્તિ ॥ આવિર્વિદ્યાભિઃ
પ્રયોગસિદ્ધિમાકાંક્ષમાણસ્તુસાધકસ્તદ્વિદ્યાસાધનમાચરેત્ । તદ્વિદ્યાસાધને
જપસંખ્યા તુ પ્રત્યનાવૃત્તાક્ષરં ત્રિત્રિલક્ષમિતિત્રૈપુરકન્દાયાઃ
પઞ્ચદશલક્ષજપસત્યયુગેસિદ્ધ્યતિ યતો દ્વાદશ
ચતુર્થચતુર્દશપઞ્ચદશષોડશસ્વરાણામનાવૃત્તાનાં સત્વેકલિયુગે
તચ્ચતુર્ગુણઃ ષષ્ટિલક્ષં જપઃ સમ્પત્કર્યાઃ ષડનાવૃત્તાક્ષરાણિ યત
આદ્યન્નયોદ્વિદ્વિક્રમેણ વ્યઞ્જનચતુષ્ટયં મધ્યસ્થં ચ સ્વરદ્વયં વિન્દોઃ
પરસમ્બદ્ધસ્ય સ્વરસ્યત્વાવૃત્તત્વાત્ । તથાચાષ્ટાદશલક્ષં સત્યયુગે
જપસંખ્યા કલિયુગે દ્વિસપ્તતિલક્ષં સાધનજપસંખ્યેતિવોધ્યં ।
એવમન્યભેદેષ્વપિ સ્વયમૂઅહનીયં । એતદન્યત્તુસકલં પ્રોક્તદિશૈવ । પ્રયોગા
અપ્યુક્તા એવ ॥ માતૃકાયન્ત્રભાવનાદેરેતત્પ્રયોગેષુ
પૂર્વમુક્તતયાવશ્યકથનીયં માતૃકાયન્ત્રાદિકમથાભિધીયતે ।
કર્ણિકાકેસરાન્વિતમષ્ટદલકં કમલં કૃત્વા
તદ્વિહિર્દલાગ્રવૃત્તસાહાપ્યેનવીથીમેકાં કર્તું વૃત્તાન્તરમેકં સાન્તરાલં
કૃત્વા વહિશ્ચતુરસ્રરેખાદ્વયેનદ્વારાદિરહિતં ભૂપુરં કુર્યાત્ । તત્ર
કર્ણિકામધ્યે
પ્. ૧૫૬બ્)
હકાર હકાર ચતુર્દશસ્વરવિસર્ગૈર્નિષ્પન્નં હસૌરિતિબીજં
જીવવીજશક્તિપ્રાસાદવીજપદાભ્યામભિલપ્યમાનં લિખિત્વા । કેસરેષુદ્વિદ્વિક્રમેણ
અગ્રકેસરાદિ આ ઇત્યાદિસ્વરષોડશકં લિખિત્વા । દલેષુ
અગ્રાદિપઞ્ચપઞ્ચવર્ણાન્કકારાદી લિખિત્વા ।
સપ્તદલેષુકાદિક્ષાન્તપઞ્ચત્રિશદ્વર્ણાનાલિખ્ય । અષ્ટમેપત્રે અ ઇ ઉ અં અઃ ઇત્યેવં
રૂપા પુનરુક્તાક્ષરાણિ લિખિત્વા । ઠકારવકારૌંસમુદિતૌ દિક્ષુ વિદિક્ષુ
ચાષ્ટાવૃત્યાલિખેત્ । કેચિત્તુ દિક્ષુ ઠકારં વિદિક્ષુ વકાર
ચતુશ્ચતુરાવૃત્યાલિખેદિત્યાહુઃ એતદ્યન્ત્રકર્ણિકામધ્યલિખિતવીજમધ્યે
સાધકાદિનામલિખિત્વા
તદધિષ્ઠિતકલશસ્યસાન્ત્યઃપૂજિતસાવરણસર્વમઙ્ગલાનિત્યાકલશસ્ય-
જલાભિષેકતઃ સર્વાઃસિદ્ધયો ભવન્તિ । કિં ચ એતચ્ચક્રં પીઠાદાવભિલિખ્ય । તત્ર
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપૂર્વકમભિપૂજિતે ઉપવિશ્ય । યદિ જલાન્તરેણ
સંસ્કૃતેનાસંસ્કૃતેનવાભિષિઞ્ચેત્તદાપ્યભિષિક્તસ્યેષ્ટસિદ્ધિઃ એતદ્યન્ત્રસ્ય
પ્રાણપ્રતિષ્થાપૂર્વક પૂજાજપાદિ સંસ્કૃતસ્ય ધારણેન ચ સર્વમભીપ્સિતં
સિદ્ધ્યતિ । એવં પ્રતિદિનમેતદ્યન્ત્રપૂજનાદપીષ્ઠસિદ્ધયઃ
સુવર્ણરજતતામ્રાન્યતમપત્રે સમુત્કીર્ય પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં
ગૃહદેશનગરાદૌ યન્ત્રમિદં સ્થાપયતઃ સાધકસ્ય સર્વર્થાઃ સિધ્યતિ । શિરસિ
ચન્દ્રમણ્ડલં તત્રેદં માતૃકાયન્ત્રં પ્રતિપ્રાતઃકાલં સ્મરતામપિ
સર્વસમ્પદો ભવન્તિ ।
પ્. ૧૫૭અ)
એતદ્યન્ત્રકર્ણિકાયાં સ્વદેવતાનિત્યપૂજાચક્રં સ્થાપયિત્વા । તત્ર
સ્વસ્વેષ્ટદેવતાં પૂજયતઃ સાધકસ્ય સાસાસ્વેષ્ટદેવતાસન્નિહિતા ભવન્તીતિ
સર્વમપ્યભીષ્ટં પ્રયચ્છતિ ॥
એતસ્યાવિદ્યાયા અધઃ પ્રકટનવ્યાજેન વિદ્યાર્થિનામવશ્યોપાસ્યત્વમુપદિષ્ટં
ભગવતાઃ । તથાહિ અકારાક્ષરં હિં ઋગ્વેદસ્ય અગ્નિમીલે ઇત્યાદિ કસ્યાદ્યમક્ષરં
તચ્ચ સ્વસ્વોત્તરાક્ષરણત્વેનાજહલ્લક્ષણયા અકારાદિકસકલઋગ્વેદાક્ષરવૃન્દપરં
ઇકારાક્ષરં યજુર્વેદસ્ય ઇષેત્વોર્જેત્વેત્યાદિકસ્યાદ્યમક્ષરં તદપિ
પૂર્વવદ્યજુર્વેદઘટકસર્વાક્ષરસંગ્રાહકં
અકારેકારયોર્ગુણસન્ધાવેકારનિષ્પત્તિઃ અકારાક્ષરમેવ ચ સામવેદસ્ય અગ્ર-
આયાહીત્યાદિકસ્યાદ્યાક્ષરં તદપિ તદ્વેદઘટકસકલાક્ષરસંગ્રાહકં તસ્ય ચ
વેદદ્વયાક્ષરસન્ધિનિષ્પન્નૈકાદશસ્વરેણ
સહવૃદ્ધિસન્ધાચૈકારનિષ્પત્તિર્ભવતીત્યત ઐકારેણ ઋગ્વેદ યજુર્વેદ
સામવેદાત્મકત્વં પ્રસ્તુતદેવ્યા- ઉક્તં । મધ્યમવીજઘટકઃ
કકારોપ્યકારાદીનાં સ્વપૂર્વવર્તિનાં કાર્યત્વ સમ્બન્ધાત્સ્વોત્તરવર્તિનાં
ખકારાદીનાં કારણત્વસમ્બન્ધાત્સર્વમાતૃકાપરતયાવાચકપરોલકારોહિ
સકલધર્મતન્ત્રાદ્યધિકારિતયા શ્રેષ્ટમનુષ્યાદિશરીરનિર્વાહક
પૃથિવીભૂતપ્રભૃતિસકલબૂતાત્મકવાચકપરઃ
પ્. ૧૫૭બ્)
તથા ચ વાચકવાચ્યોભયરૂપત્વં પ્રસ્તુતદેવ્યાઃ ઉક્તં વિશ્વં હિ
જ્ઞેયજ્ઞાનજ્ઞાતૃભેદેન ત્રિવિધં । તત્ર સકારઃ શક્ત્યાત્માજ્ઞેયમભિધત્તે ।
ઔકારોહ્યમૃતવર્ણત્વાત્તદાત્મકં જ્ઞાનમભિધત્તે । વિસર્ગઃ
શિવરૂપતયાજ્ઞાતારમભિધત્તે । ઇત્થં ચ
જ્ઞેયજ્ઞાનજ્ઞાતૃત્વસ્વરૂપોપાધિભેદેન વિશ્વાત્મકત્વં તૃતીયવીજેન પ્રસ્તુત
દેવ્યા ઉક્તં ઇત્થમનુસન્ધાનપૂર્વકં પ્રતિદિનં પૂજાજપહોમાદિના
પ્રસ્તુતનિત્યાંન્ સેવમાનઃ સાધકોતિપાતકવાનપિ મૂર્ખોપિ જડોપિ મૂકોપિ
કાલક્રમેણ શિવતુલ્યતામેવ પ્રાપ્તુયાત્કાકથેતરાભીષ્ટપ્રાપ્નેરિતિ । ઇદં તુ
વોધ્યં । લોહિતાં લોહિતાંશુકભૂષાસ્રક્લેપનામિતિ ધ્યાનં ન સર્વત્ર કિંતુ
વાક્સિદ્ધૌમિતાં ધ્યાયેત્ । લક્ષ્મીપ્રાપ્ત્યૈકતકપ્રભામરુણાંવેતિ વિકલ્પઃ
વૈરિનિગ્રહાય તેષાં વૃતયે ચ ધૂમ્રવર્ણાં । મૂકીકરણે નીલવર્ણાં । શાન્તૌ
શ્વેતવર્ણામિત્યાદિકામ્યધ્યાનવિશેષઃ કામ્યકમલા તસ્ય **** (?) ઇતિ
કુલસુન્દરીપ્રસ્તાવઃ ॥ અથ નિત્યાનિત્યાપ્રસ્તૂયતે ॥ અત્ર પૂજાચક્રં ત્રિવિધં
ઉત્તમમધ્યમાધમભેદાત્ । તત્રોત્તમનિત્યપૂજાચક્રં યથા ।
એકહસ્તપ્રમાણકં ચતુરસ્રરેખાયુગ્મં ચતુર્દિક્ષુ પ્રત્યેકં દ્વારશાખોપેતં
નિર્માય । અન્તર્ગત ચતુરસ્રરેખાસ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયાવૃત્તમેકં કૃત્વા
તદન્તરેપિસાન્તરાલાનિષટ્ત્રિંશદ્વૃત્તાન્તરાણિ
પ્. ૧૫૮અ)
કૃત્વા સમ્ભૂય સપ્તત્રિંશદ્વૃત્તાન્તરાનિ સમ્પાદ્ય સમ્પન્નાસુ ષટ્ત્રિંશદ્વીથીષુ
પ્રત્યેકં ષોડશ ષોડશદલકાનિ કમલાન્યનુષ્ઠાય । સર્વમધ્યકર્ણિકાયાં
સવિન્દુષટ્કોણં કુર્યાત્ । અથવા પ્રોક્ત ભૂપુરમધ્યે
એકોનવિંશતિવૃત્તૈરષ્ટાંદશવીથીઃ સમ્પાદ્યતાસુ પ્રત્યેકં
દ્વાત્રિંશદ્દલકાનિકમલાનિવિદધ્યાદિતિ વસ્તુતસ્તુ ત્રયોદશવૃત્તૈર્દ્વાદશવીથીઃ
સમ્પાદ્ય એકાદશવીથીષુ પ્રત્યેકં પઞ્ચાશત્પઞ્ચાશદ્દલકાનિ
ચરમવીથ્યાં ષડ્વિંશતિદલકંવિધાય તત્ર ષટ્સપ્તત્યુત્તરપઞ્ચશતં
વર્ણશક્તીઃ પૂજયેદિત્યેવમૂલાર્થઃ । મધ્યમપૂજાચક્રં યથા પૂર્વોક્ત
ભૂપુરમધ્યે ચતુરઙ્ગુલાન્તરાલકં વૃત્તદ્વયં કૃત્વા
તદન્તરાલવીથ્યામેકપઞ્ચાશદ્દલકં કમલં કૃત્વા
તત્કર્ણિકાયાં ષટ્કોણચક્રં કુર્યાદિતિ । અધમજાચક્રં યથા । પ્રોક્ત

ભૂપુરમધ્યે સાન્તરાલાનિ સપ્તવૃત્તાનિ કૃત્વા વીથી ષટ્કં સમ્પાદ્ય । તત્ર
વાહ્યવીથીમારભ્ય પ્રવેશક્રમેણ
દ્વિદલચતુર્દલષટ્દલદશદલદ્વાદશદલષોડશદલાનિકમલાનિવિધાય ।
કર્ણિકાયાં સર્વમધ્યયગતાયાં ષટ્કોણચક્રં રચયેદિતિ ।
સમુદ્ધૃતૈકતરચક્રે કલશં સંસ્થાપ્ય । તત્ર
સર્વમઙ્ગલાનિત્યપૂજાચક્રચિન્તનપૂર્વકસાવરણતત્પૂજનાદિ
તદુદ્વાસનાન્તકર્માન્તે પુનસ્તકલશાન્તરેવ પ્રસ્તુતનિત્યાચક્રચિન્તનપૂર્વકં
દીક્ષાઙ્ગપૂજા તુ કેવલં ચક્ર એવ । તદુભયપૂજાપ્રકારો યથા ।
સુગન્ધિતૈલાભ્યઙ્ગપૂર્વકં સુગન્ધિસલિલૈઃ સ્નાનં કૃત્વા પ્રાતઃકૃત્યાન્તરમપિ
વિધાય ।
પ્. ૧૫૮બ્)
દેવતાન્તરનિત્યકર્માનુષ્ઠાનપ્રસઙ્ગાદેવાનુષ્ઠિતભૂતશુદ્ધિપ્રાણ-
પ્રતિષ્ઠાસ્વસંસ્કારાન્તકર્મકોલ્લએવવિશુદ્ધદેહવદનઃસાધકોરક્તવસ્ત્ર-
દ્વયચન્દનમાલાદિભૂષિતોભૂત્વાયાગમણ્ડપમાગત્ય
ઉક્તાસનવિદ્યાચતુષ્કાભ્યર્ચિતરક્તાસનોપરિ પ્રસ્તુતવિદ્યયા
સ્વસ્તિકપદ્માન્યતરાસનમવલમ્બ્યોપવિષ્ટઃ
પ્રસ્તુતવિદ્યયાચમનપ્રાણાયામૌવિધાય ષોડશાક્ષરમન્ત્રેણ વલિં દત્વા
સ્વશિરસિ સ્વનાથક્રમેણ નવાપિનાથાંસ્તત્તન્મન્ત્રેણ સમ્પૂજ્ય ।
પઞ્ચશ્લોકાત્મકં ગુરુસ્તોત્રં પઠિત્વા પુજાજ્ઞાં પ્રાર્થયિત્વાતામારભેત ।
સ્વનાથનિત્યાસ્વેષ્ટદેવસ્વાત્મનામૈક્યંવિભાવ્ય ।
તત્તદ્વર્ષભેદનિયમિતદેશકાલાદિ સમસ્તગુપ્તપ્રકટસિદ્ધયોગિનિ ચક્રાન્તાષ્ટ
ત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ
પ્રસ્તુતનિત્યાપૂજાચક્રાધારભૂતસિંહાસનાદેરુપરિપૂજયિત્વા ।
સ્વાત્મયન્ત્રયોર્મધ્યેસાધારં ગોરોચનાદિ પઞ્ચકમિશ્રિતજલપૂર્ણં
સુવર્ણાદિપઞ્ચકાન્યતમમયં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં સંસ્થાપ્ય ।
તદીયધારપાત્રજલાનિ કુલસુન્દરીવીજત્રયેણ વહ્નિસૂર્યચન્દ્રરૂપતયાવિભાવ્ય
રોચનાદિકં પૃતિવ્યાદિ પઞ્ચભૂતાત્મકતયા તજ્જલપ્રસ્તુતનિત્યાપૂજાચક્રયોરૈક્યં
ચ વિભાવ્ય પ્રસ્તુતનિત્યાસ્વરૂપતયાભાવિતજલંપ્રસ્તુતવિદ્યયાદશધાભિમન્ત્ર્ય ।
તત્ર ષડઙ્ગમન્રૈઃ ષડઙ્ગદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય । સંસ્કૃતેન તદુદકેન
પ્રસ્તુતવિદ્યયા સ્વાત્માનં
પ્. ૧૫૯અ)
સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રતદુત્તરોત્તરભાગસ્થાપિતપાદ્યાર્ઘ્યાચમનસ્નાનજલાનિ
તત્તત્પાત્રગતાનિ । સ્વતો દક્ષિણભાગસ્થાપિતવસ્ત્રભૂષાદિતામ્બૂલાન્તવસ્તૂનિ
અન્યચ્ચ હોમાદ્યપયુક્તં સંપ્રોક્ષ્ય પુનર્વિદ્યયા પ્રાણાનાયમ્ય
સામાન્યાર્ઘ્યોદકં દર્વ્યાદક્ષિણહસ્તે સકુશતિલપુષ્પાક્ષતે ગૃહીત્વા
દેશકાલગોત્રરાશિનામકામનાન્તમુલ્લિખ્ય
નિત્યાનિત્યામાયથાબુદ્ધિનિયોગંવિધિનાનિત્યપૂજાંકરિષ્યે ઇતિ સંકલ્પ્યજલમુત્સૃજેત્
। એતદવસરે પ્રસઙ્ગાદપ્યકૃતે ભૂતશુદ્ધાદિકે વિદ્યયાતદુપરચ્ય
માતૃકાષડઙ્ગન્યાસં કૃત્વા । પ્રત્યેકં પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યામાદિતઃ કૃત્વા
તત્તન્માતૃકાવર્ણં તત્તત્સ્થાનેષુ વિન્યસ્ય । હ્સાંહૃદયાયનમઃ હ્લીંશિરસે સ્વાહા ।
હ્લૂંશિખાયૈ .વષટ્ । હ્લૈંકવચાય હું । હ્લૌંનેત્રાયવૌષટ્ ।
લઃઅસ્ત્રાયફડિતિ ષડઙ્ગમન્ત્રાનઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય ।
હંભ્રૂમધ્યે । ડંકણ્ઠે । રંહૃદયે । લંનાભૌ । કંગુહ્યે । સંમૂલાધારે । ઇતિ
મન્ત્રવ્યઞ્જનવર્ણાન્વિન્યસ્ય । હસકલરડૈઃ હસકલરડીં હસકલરડૌરિત્યેવં
રૂપસમસ્તમૂલમન્ત્રેણ ત્રિધા વાપકન્યાસં વિધાય અવાહનાદિકમનુસરેત્ ।
તદ્યથા વિરચિતત્રિખણ્ડામુદ્રાકરક્તપુષ્પપૂર્ણાઞ્જલૌ મૂલાધારાદિ
બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તવ્યાપ્તપ્રસ્તુતવિદ્યાતેજોવહન્નાસાધ્વના સંક્રાન્તં
તત્પુષ્પાઞ્જલિ પ્રક્ષેપતઃ પ્રસ્તુતચક્રમધ્યસ્થવિન્દાવાગતં ભાવયન્નેવ
સમ્પૂર્ણોક્ત વિદ્યાંતેભોનિત્યાનિત્યે ઇહચક્રે
પ્. ૧૫૯બ્)
આવાઇતા ભવેતિ સમ્પ્રાર્થ્ય આવાહનં સંપાદ્ય । તત્તેજઃ
કિરણગણાનેવકાશ્ચિત્તત્તત્સ્થાનેષુ પ્રસૃતાન્નાયુદાવરણરૂપતયા
પરિણતાન્ભાવયિત્વા મધ્યસ્થતેજઃ પુઞ્જં ધ્યાનાવગતસ્વરૂપકં ધ્યાયેત્ ।
ધ્યાનં યથા । ઉદ્યદ્ભાસ્કરવિમ્વાભાંમાણિક્યમુકુટોજ્જ્વલામ્ ।
પદ્મરાગકૃતાકલ્પામરુણાંશુકધારિણીમ્ ।
ચારુસ્મિતલસદ્વક્ત્રષટ્સરોજવિરાજિતામ્ । પ્રતિવક્ત્રં ત્રિનયનાં
ભુજૈર્દ્વાદશભિર્યુતામ્ । પાશાક્ષંગુણપુણ્ડ્રેક્ષુચાપખેટત્રિશૂલકાન્ । વરં
વામૈર્દધાનાં ચ અઙ્કુશં પુસ્તકં તથા । પુષ્પેષુ મણ્ડલાગ્રં ચ
નૃકપાલાભયેતથા । દધાનાં દક્ષિણૈર્હસ્તૈર્દેવીં ધ્યાયેદનન્યધીરિતિ ।
નાથાયુધાવરણશક્તીનામીદૃશમેવધ્યાનં ।
આયુધાંશેતત્તદાયુધાકારલાઞ્છિતમૌલિકત્વમધિકં । તતઃ
સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતેભોનિત્યાનિત્યે ઇહચક્રે સ્થાપિતા ભવ । પુનર્દ્વાદશવર્ણાંતે
સન્નિરુધાભવ । પુનર્દ્વાદશવર્ણાંતે અવગુણ્ઠિતાભવ । પુનર્દ્વાદશવર્ણાંતે
સન્નિધાપિતાભવેતિ તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં સંપ્રાર્થ્ય ।
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યયાઃ કરાઙ્ગન્યાસૌવિધાય । અમુષ્યાઃ નિત્યાનિત્યાયા ઇહચક્રે
પ્રાણા ઇત્યાદિ રૂપયા પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યયાપ્રાણાન્પ્રતિષ્ઠાપ્ય
દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજયેત્ । તન્મન્ત્રાયથા । સમ્પૂર્ણત્ર્યક્ષરપ્રસ્તુતવિદ્યાંતે
નિત્યાનિત્યાયૈપાદ્યંકલ્પયામીતિ સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન પાદ્યમુત્સૃજ્ય ।
પ્રસ્તુતવિદ્યયાપદયોર્નિવેદયેત્ ।
પ્. ૧૬૦અ)
એવમેવ પાદ્યપદાભિષિક્તાર્ઘ્યાદિપદકૈરુક્તમન્ત્રૈરર્ઘ્યાદિકમુત્સૃજ્ય
મસ્તકાદિષુ પ્રસ્તુતવિદ્યયા તન્નિવેદયેત્ । ઇત્યમુપચારૈર્દ્વાદશભિઃ પૂજાંતે
ત્રયોદશોપચારમનુસરેત્ । તત્પ્રકારો યથા । દેવીપૃષ્ટભાગે
પ્રકાશવિમર્શાનન્દશ્રીજ્ઞાનશ્રીસત્યશીપૂર્ણસ્વભાવપ્રતિભસુભગાખ્યાન્-
દિવ્યસિદ્ધમાનવાન્નવનાથાન્નાથપદાભિષિક્તશકતિપદકૈઃ
સ્વસ્વમન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય ।
દેવીવામાધરહસ્તસમીપદેશમારભ્યદક્ષિણાધરહસ્તસમીપદેશાન્તં
દ્વાદશસ્થાનેષુ વામક્રમેણ । હ્રીંશ્રીંવરદાયનમઃ હ્રીંશ્રીંત્રિશૂલાયનમઃ
હ્રીંશ્રીંખેટાયનમઃ હ્રીંશ્રીંપુણ્ડ્રેષુચાપાયનમઃ હ્રીંશ્રીંઅક્ષગુણાયનમઃ
હ્રીંશ્રીંપાશાયનમઃ હ્રીંશ્રીંઅઙ્કુશાયનમઃ હ્રીંશ્રીંપુસ્તકાયનમઃ
હ્રીંશ્રીંપુષ્પેષુભ્યોનમઃ હ્રીંશ્રીંમણ્ડલાગ્રાયનમઃ હ્રીંશ્રીંનૃકપાલાયનમઃ
હ્રીંશ્રીંઅભયાયનમઃ ઇત્યાયુધાનિ સમ્પૂજ્ય । ષટ્કોણેષુ નૈઋત્યે ।
હ્રીંશ્રીંડાકિનીપાદુકાં પૂજયામિ । વાયવ્યે । હ્રીંશ્રીંરાકિનીપાદુકાંપૂ૦ પૂર્વે ।
હ્રીંશ્રીંલાકિનીપા૦ આગ્નેયે । હ્રીંશ્રીંકાકિનીપા૦ ઈશાને । હ્રીંશ્રીંશાકિનીપા૦ પશ્ચિમે
। હ્રીંશ્રીંહાકિનીપાદુકાં પૂજયામીતિ તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે
નિત્યાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીંએતાનિત્યાનિત્યાપ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । દએવ્યગ્રદલમારભ્યપ્રાદક્ષિણ્યપ્રાપ્તદલેષુ ।
પ્. ૧૬૦બ્)
હ્રીંશ્રીંઅશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંઆશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । ઇત્યાદિ
પ્રથમતત્વષોડશકં । પ્રથમે હ્રીંશ્રીંકશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંકાશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ દ્વિતીયતત્વષોડશકં । દ્વિતીયે ।
એતયૈવદિશાષડ્વિંશત્તમકમલદલેષુ । હ્રીંશ્રીક્ષશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ
હ્રીંશ્રીંક્ષઃશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યન્તમન્ત્રૈસ્તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂર્ણવિદ્યાન્તે
નિત્યાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય
હ્રીંશ્રીંએતાનિત્યાનિત્યાદ્વિતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિતિ
તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । મધ્યમપક્ષે
એકપઞ્ચાશદ્વર્ણૈરુક્તપ્રાયૈરેવમન્ત્રૈઃ પૂજયિત્વા મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
તત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દદ્યાત્ । કનિષ્ઠપક્ષેપિકમલષટ્કેસમ્ભૂય
પઞ્ચાશદ્દલેષુ સ્વગુરુ સમ્પ્રદાયાદ્વિસર્ગંક્ષકારં વા પરિત્યજ્ય ।
પઞ્ચાશન્માતૃકા ઉક્તૈરેવ મન્ત્રૈપૂજયેત્ । તદિદં સર્વપક્ષેપિદ્વિતીયમાવરણં ।
તતશ્ચતુરસ્રે પશ્ચિમદ્વારદક્ષિણવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે ।
હ્રીંશ્રીંબ્રાહ્મીપાદુકાં પૂજયામિ ।
પશ્ચિમદ્વારોત્તરવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીંમાહેશ્વરીપા

ઉત્તરદ્વારસ્ય પશ્ચિમવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીંકૌમારીપા

ઉત્તરદ્વારસ્ય પૂર્વવીથ્યાભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીંવૈષ્ણવીપા

પૂર્વદ્વારસ્ય ઉત્તરવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે । હ્રીંશ્રીંવારાહીપા

પૂર્વદ્વારસ્ય દક્ષિણવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે ।
પ્. ૧૬૧અ)
હ્રીંશ્રીંઐન્દ્રીપા૦ દક્ષિણદ્વારસ્ય પૂર્વવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે ।
હ્રીંશ્રીંચામુણ્ડાપા૦ દક્ષિણદ્વારસ્ય પશ્ચિમવીથ્યભ્યન્તરરેખાસમીપદેશે ।
હ્રીંશ્રીંમહાલક્ષ્મીપા૦ પૂર્વદ્વારસ્ય દક્ષિણવીથીબાહ્યરેખાસમીપદેશે ।
હ્રીંશ્રીંઇન્દ્રશક્તિપા૦ દક્ષિણદ્વારસ્ય પૂર્વવીતીવાહ્યરેખાસમીપદેશે ।
હ્રીંશ્રીંઅગ્નિશક્તિપા૦ દક્ષિણદ્વારસ્યપશ્ચિમવીથીબાહ્યરેખાસમીપદેશે ।
હ્રીંશ્રીંયમશક્તિપા૦ પશ્ચિમદ્વારસ્ય દક્ષિણવીથી વાહ્યરેખાસમીપદેશે ।
હ્રીંશ્રીંરક્ષઃ શક્તિપા૦ પશ્ચિમદ્વારસ્યોત્તરવીથીવાહ્યરેખાસમીપે ।
હ્રીંશ્રીંવરુણશક્તિપા૦ ઉત્તરદ્વારસ્ય પશ્ચિમવીથીબાહ્યરેખાસમીપે ।
હ્રીંશ્રીંઅનિલશક્તિપા૦ ઉત્તરદ્વારસ્ય પૂર્વવીથીવાહ્યરેખાસમીપદેશે ।
હ્રીંશ્રીંસોમશક્તિપા૦ પૂર્વદ્વારસ્યોત્તરવીથીવાહ્યરેખાસમીપ ।
હ્રીંશ્રીંઈશાનશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । વાયુકોણે । હ્રીંશ્રીંઅનન્તશક્તિપા૦ ઈશાને
। હ્રીંશ્રીંબ્રહ્મશક્તિપા૦ આગ્નેયે । હ્રીંશ્રીંનિયતિશક્તિપા૦ નૈરૃત્યે ।
હ્રીંશ્રીંકાલઽઽઅક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિમન્ત્રૈર્વિંશત્યુક્તશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે નિત્યાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીંએતાનિત્યાનિત્યાતૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ત્રયોદશોપચારાન્નિર્વર્ત્ય ।
ચતુર્દશપઞ્ચદશષોડશોપચારરૂપયત્કિઞ્ચિત્સ્તોત્રપાઠતર્પણપ્રણામાંશ્ચ
પ્. ૧૬૧બ્)
યથાવિધિ નિર્વર્ત્ય સમ્પન્ન ષોડશોપચારકપૂજાંતે
પ્રીતિજનનાનુકૂલવ્યાપારવિશેષરૂપયા
પૂજાવસાનાનુષ્ઠેયન્યાસવિધેરુદ્વાસનાન્તેભિધાનાવૃથાવિવક્ષોન્નયનં
ઉદ્વાસનાન્તં ભગવતો વિવક્ષિતતયા પૂજાસઙ્કલ્પેનૈવ
વલિદાનાદેરિવજપહોમયોરપિ ક્રોડીકૃતત્વાદધુના સઙ્કલ્પમકૃત્વા ।
અઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસ હૃદયાદિન્યાસ વર્ણન્યાસ
વ્યાપકન્યાસાનામાદિભાગાવસાનયોઃ કરણપૂર્વકં
સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયા જપત્વા । તદભેદભાવનાત્મકં નિવેદનં ચ કૃત્વા ।
યતોક્તવિદિ ષોડશાહુતિભિર્નિત્યજપદશાંશેન ચ હુત્વા ।
વહ્નિભાવિતતેજોદેવીસ્થાનભૂતવિન્દાવેવ પુન્ઃસંયોજ્ય તત્રાગતાં દેવીં
પઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય કુરુકુલ્લાવિદ્યયાવલિ દત્વા ।
કર્પૂરગર્ભાદિવર્ત્યાનીરાજ્યક્ષમાપ્ય
શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયાકિરણભૂતાવરણગણં મધ્યસ્થતેજઃ પુઞ્જ એવ
દેવીભૂતેન્તર્ભૂતં વિભાવ્ય । ખેચરીમુદ્રયા મધ્યસ્થમપિતેજઃ સ્વાત્મન્યુસ્ય ।
પૂર્વવત્કરાઙ્ગન્યાસાઙ્ગન્યાસવર્ણાન્યાસ વ્યાપકન્યાન્વિધાય
દેવીસ્તોત્રગુરુસ્તોત્રેપટિત્વા વિરમેત્ । દીક્ષાયાં તુ ઉદ્વાસનવર્જિતા
મુક્તેતિકર્તવ્યતાકામેવ પૂજામનુષ્ઠાય રાત્રિતાં
નૃત્યગીતાદિનામપનીયપ્રાતર્દશમીતિથૌ કૃતનિત્યક્રિયઃ પઞ્ચોપચારૈઃ
પ્રાતર્દેવીમભ્યર્ચ્યોદ્વાસ્ય કથિતન્યાસાંતે તદ્દેવીસ્તવગુરુસ્તવૌપઠિત્વા ।
માતૃકાયન્ત્રસંગતાં શિષ્યં
પ્. ૧૬૨અ)
કલશમુખસ્થિતપલ્લવૈઃ પ્રસ્તુતવિદ્યયાભિષિંચ્ય । ગન્ધાદિનવોપચારૈઃ
પૂજિતોવિત્તશાઠ્યમપહાયકલ્પિતદક્ષિણયાતોષિતશ્ચ
ગુરુર્યથોક્તવિધિવેધપૂર્વકમુપદિશેત્ ।
શિષ્યભક્ત્યાદિપરીક્ષાર્થકપ્રાથમિકૈતદુપદેશેતુ નવેધવિધિરનુસર્તવ્યઃ
વેધવિદ્યાયા અનુલબ્ધત્વાત્ । ન ચ પરીક્ષાં વિના સાપિ દાતુ મુચિતાઃ । એષા તુ
નિત્યાવિદ્યાવિશેષવચનાત્પ્રકારાન્તરેણ પરીક્ષિતાપદેયૈવેતિ ॥ ઇત્થં
પ્રાપ્તદીક્ષાપ્રત્યહમુક્તાર્ચનાનુષ્ઠાનનિરતઃ પ્રયોગકામનાયાં
વિદ્યાસાધનમાચરેત્ । તદનુષ્ઠાનેન કોપ્યત્રવિશેષ ઇતિ
સામાન્યપ્રસ્તાવાદર્શિતદિશાતદનુષ્ઠેયંન્ । જપશ્ચાત્ર
સપ્તાક્ષરાણામનાવૃત્તતયા એકૈકાક્ષરં લક્ષત્રયં લક્ષત્રયમિતિ સત્યયુગે
એકવિંશતિલક્ષં પ્રસ્તુતયુગે ચતુરશીતિલક્ષં ભવતિ લલિતાવદેવેતિ નિધિકારઃ
વર્ણલક્ષમિતિ વિશેષદર્શનાત્સપ્તલક્ષમેવ સત્યયુગે પ્રસ્તુતયુગે
અષ્ટાવિંશતિલક્ષં સાધનાર્થકો જપ ઇતિ તુ વસ્તુસ્થિતિઃ
જપદશાંશતોનુષ્ઠેયહોમોરક્તકમલૈસ્ત્રિમધુરાભ્યક્તૈરેવ દુગ્ધાહારત્વમેવ
ચાત્ર સાધકસ્ય નિયમ્યતે ઇતિ વિશેષઃ ઇત્થમુપદર્શિતદિશાજપહોમૌ તર્પણં
પ્રોક્તપ્રકારકં પૂજનંન્ સ્વશિરસિ સ્વેષ્ટદેવતામાવાહ્ય । તત્ર
તર્પણદશાંશતઃ પ્રસ્તુતવિદ્યાંતે નિત્યાનિત્યામભિષિંચામીતિ
મન્ત્રેણાભિષેકં કિંચા એતન્નિત્યપૂજાચક્રાધિષ્ઠિતકલશજલકરણકાભિષેકં
ચ કૃત્વા ।
પ્. ૧૬૨બ્)
સાધિતયાનયાવિદ્યયા વક્ષ્યમાણપ્રયોગાન્સમાચરેત્
વિદ્યામસાધપિત્વૈવપ્રયોગેપ્રવૃત્તિભાજાંતુ ન
કેવલામુદ્દિષ્ઠાર્થવિધુરતામાત્રં કિંતુ ક્રુદ્ધાભિઃ
સાધકસ્યત્વગસ્ઠમાંસાદિ દેવતાભિઃ પ્રાણા
અપ્યપનીતાઃસ્યુઃકાપરાનિષ્ઠકથેતિ ॥ અથૈતન્નિત્યાપ્રયોગાઃ ॥ ઐકાર હકાર સકાર
કકાર લકાર રકાર ઉકારાત્મકાનામેતદ્વિદ્યાઘટકાનાવર્ણાનાં
પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરયોગે દ્વાદશોત્તરૈકશતં મન્ત્રસમ્બન્ધિવિકૃતાક્ષરાણિ
ભવન્તિ । સ્વરયોગાદૈકારસ્ય તત્તત્સ્વરરૂપતયૈવાવસ્થાનભિત્યુક્તપ્રાયં એતૈશ્ચ
વિકૃતાક્ષરૈઃ સપ્તભિઃ સપ્તભિરેકૈકયન્ત્રાનિષ્પાદનાત્ સંભૂય ષોડશયન્ત્રાણિ
નિષ્પદ્યન્તે । તત્પ્રકારો યથા । પૂર્વંસાન્તરાલં વૃત્તદ્વયં કૃત્વા
તદન્તઃ ષટ્કોણચક્રં તસ્યાપ્યન્તઃ સાન્તરાલં વૃત્તદ્વયં કૃત્વા । તત્સર્વમધ્યે
મત્યાવીજં તસ્યાપ્યન્તઃ પ્રસ્તુતવિકૃતાક્ષરં હેતિ પ્રાથમિકં લિખિત્વા ।
તસ્યાપ્યન્તઃ સાધ્યસાધકાદિનામલિખિત્વા । ષટ્કોણેષુ અગ્રકોણમારભ્ય હા હિ હી
હુ હૂ હૃ સ્વરૂપા ષટ્વર્ણનાલિખ્ય ।
આભ્યન્તરવીથીકામનાનુગુણભૂતવર્ણૈર્દેશભિરાવેષ્ટ્ય ।
બૈર્વીથીમાતૃકાભિર્વેષ્ટયિત્વા । સમ્પન્નં પ્રાથમિકં યન્ત્રં વિધિપૂર્વકં
ધારયતઃ સાધકસ્યોદરવ્યાધિનાશો ભવતિ । પૂર્વોક્ત હકારાદિ સપ્તાક્ષરસ્થાને
પ્. ૧૬૩અ)
હૃકારાદિસપ્તકલિખનમાત્રવિશેષિતેન દ્વિતીયયન્ત્રેણ ધારિતેન શિરોરોગનાશઃ
પૂર્વોક્ત હૃકારાદિ સપ્તકસ્થાને
હંકારાદિસુપર્યન્તાક્ષરસપ્તકલિખનમાત્રવિશેષિતેન તૃતીયયન્ત્રેણ ધારિતેન
નેત્રરોગનાશઃ પૂર્વોક્તવર્ણસ્થાનેષુ સૂકારાદિ
સપ્તકલિખનસમ્પન્નચતુર્થયન્ત્રતઃ કર્ણરોગનાશઃ ઉક્તેષ્વેવસ્થાનેષુ સોકારાદિ
સપ્તકલિખનસિદ્ધપઞ્ચમયન્ત્રતો હસ્તરોગનાશઃ તત્રૈવકીકારાદિ
સપ્તકલિખનનિષ્પન્નષષ્ટયન્ત્રતઃ પાદરોગનાશઃ
તત્રૈકેકારાદિસપ્તકલિખનનિષ્પન્નસપ્તમયન્ત્રતઃ કટેરૂર્દ્ધ્વગતઃ કણ્ઠતઃ
કરદ્વયાચાધસ્તનોદેહભાગોન્તરાધિપદાભિધેયોપસ્તદ્ગતારોગાનશ્યન્તિ ।
તેષ્વેવસ્થાનેષુ લાકારાદિ સપ્તકલિખનસમ્પન્નાષ્ટમયન્ત્રતો
નેત્રાદિપઞ્ચજ્ઞાનેન્દ્રિયગતારોગાનશ્યન્તિ ।
ઌકારાદિસપ્તકલિખનસમ્પાદિતનવમયન્ત્રતઃકમેન્દ્રિયરૂપહસ્તપાદવાક્યાયૂપ
સ્થગતારોગાનશ્યન્તિ । લઃકારાદિ સપ્તકલિખનસમ્પન્નદશમયન્ત્રતો
વાયુપ્રકોપપ્રભવારોગાઃ શાન્તિમુપયાન્તિ । રકારસમ્બદ્ધસપ્તમસ્વરાદિ
સપ્તકલિખનસમ્પન્નૈકાદશતમયન્ત્રતઃપિત્તપ્રભવરોગશાન્તિઃ
રૌકાણદિસપ્તકવિલિખનનિષ્પાદિતદ્વાદશતમયન્ત્રતઃકફપ્રભૂતરોગશાન્તિઃ
દુકારાદિસપ્તકલિખનસમ્પન્નત્રયોદશસંખ્યયન્ત્રતો
પ્. ૧૬૩બ્)
વાતપિત્તકફપ્રકોપપ્રભવરોગશાન્તિઃ ડૈકારાદિસપ્તકલિખનસમ્પાદિતચતુર્દશસ
ંખ્યયન્ત્રતો ભૂતપ્રેતપિશાચાદિ પીડોપશમઃ ઇકારાદિ
સપ્તકલિખનસમ્પાદિતપઞ્ચદશસંખ્યયન્ત્રતો ।
વાતવ્યાદિઃપ્રમેહશ્ચકુષ્ઠામર્શોભગન્દરમ્ ।
અશ્મરીમૂઢગર્ભશ્ચતથાચૌદરમષ્ટમમ્ ।
અષ્ટાવેતેપ્રકૃત્યૈવદુશ્ચિકિત્સામહાગદા । રાજયક્ષ્માસંગ્રહણી
આન્ધ્યંશ્વાસોવિસૂચિકા । આમવાતશ્ચકાસશ્ચશીતાઙ્ગં ચાષ્ટમોગદઃ
કાલજ્વર ઇતિ ખ્યાતા મહારોગાનવોન્મિતા । ઇતિ પરિગણિતસપ્તદશરોગશાન્તિર્ભવતિ ।
સર્વમધ્યષટ્કોણરૂપેષુ તેષ્વેવસ્થાનેષુ ઌકારાદિ
સપ્તકલિખનસમ્પન્નષોડશતમયન્ત્રતો નીરોગતા આયુર્વૃદ્ધિશ્ચ ભવતિ । ઉક્તેષુ
વિશેષરૂપેણાનુક્તેષ્વપિરોગેષુ એષાંષોડશયન્ત્રાણામન્યતમસ્યધારણતો ન

સાધકસ્યૈવ નાપિ નરસ્ય કિંતુ સર્વસ્યૈવ પ્રાણિનોરોગશાન્નિર્ભવતિ સર્વાણ્યુક્તાનિ
વક્ષ્યમાણાનિ ચ યન્ત્રાણિ યત્રાભિષેક
દક્ષિણાદાનષોડશોપચારકયન્ત્રાધિકરણકં
યન્ત્રદેવતાપૂજનવિશ્વાસપૂર્વકં ધૃતાન્યેવ ફલં પ્રયચ્છન્તિ
નત્વેતચ્ચતુષ્ટયં મધ્યે એકસ્યાપિ વૈકલ્પે તત્ર પ્રસ્તુત સ્વધારણીયચક્રં
બૂમાવુદ્ધૃત્ય તદુપરિ કલશં યથાવિદિ સ્થાપયિત્વા । તત્ર સર્વમઙ્ગલા
ચિન્તનપૂર્વકં સાવરણતત્પૂજનાદિ તદુદ્વાસનાન્તકર્મપ્રાન્તે
પુનઃસ્વધારણીયયન્ત્રસ્ય
પ્. ૧૬૪અ)
કલશાન્તશ્ચિન્તનપૂર્વકં સાવરણાં યન્ત્રદેવતામભ્યર્ચ્ય ઉદ્વાસ્ય
તજ્જલેનાભિષેકં કૃત્વૈવ યન્ત્રં ધાર્યં વિત્તશાદ્વ્યમકૃત્વા દક્ષિણાદાનં
ચાભિષેક કર્તુરાવશ્યકં । એવં ધારણીય યન્ત્રોપરિ
આવાહનપ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં પાદ્યાદિપ્રણામાન્તષોડશોપચારૈઃ
પૂજાપૂર્વકમેવયન્ત્રં ધારણીયં । એવં એતદ્યન્ત્રધારણાદવશ્યમેવ
સર્વમપિવિઘ્નં નિવાર્યફલં ભવિષ્યતીતિ નિશ્ચયરૂપવિશ્વાસોપિ ધારણેન ફલે
જનનીયે સહકારીતિવોધ્યં ॥ અથ પ્રસ્તુતવિદ્યાઘટક ષટ્વ્યઞ્જનાનાં
પૌર્વાપર્યવ્યતિક્રમજનિતવિંશત્યુત્તરસપ્તશતભેદૈઃ ષટ્યન્ત્રાણિ ભવન્તીતિતાનિ
દર્શયામઃ ॥ પૂર્વપશ્ચિમાયતા દક્ષિણોત્તરાશ્ચસમાન્તરાલાઃ
પરસ્પરસંભિન્ના અષ્ટાદશાષ્ટાદશરેખાઃ કૃત્વા । નન્દકુઞ્જરભુજ

પ્રમિતાનિ કોષ્ઠાનિ સમ્પાદ્ય । તત્ર સર્વવાહ્યગતવીથીંરથંદિક્ચતુષ્ટયેપિ
નવમં નવમં કોષ્ઠં તદધોગતમેકં તદુભયપાર્શ્વગતમેકૈકમિતિ
સંભૂય । કોષ્ટચતુષ્ટયં
કોષ્ટવિભાજકપૂર્વપશ્ચિમરેખાદ્વયદક્ષિણોત્તરૈકરેખાણાં
માર્જનાદેકીકૃત્ય । દિક્ચતુષ્ટયમધ્યગતાનિ પ્રતિકોણં
પઞ્ચદશપઞ્ચદશકોષ્ઠાનિ પ્રથમવીથ્યાઃ એકાદશૈકાદશદ્વિતીયવીથ્યાઃ
સપ્તસપ્તતૃતીયવીથ્યાસ્ત્રીણિત્રીણિ ચતુર્થવીથ્યા ઇતિ સંભૂય ।
પ્. ૧૬૪બ્)
એકૈકકોણે ષડ્ત્રિંશત્કોઇષ્ઠાનિ કોણચતુષ્ટયેમિલિત્વા
ચતુશ્ચત્વારિંશદુત્તરૈકશતં કોષ્ઠાનિ દિક્ચતુષ્ટયગતષોડશકોષ્ઠૈઃ
સંમાર્જિતૈઃ સહગણનેષષ્ઠ્યુત્તરૈકશતંકો ૧૬૦ષ્ઠાનિમાર્જિતાનિ ભવન્તિ
એકોનત્રિંશદુત્તરૈકશતં ૧૨૯ કોષ્ઠાનિ ચોર્વરિતાનિ । તત્ર પૂર્વમારભ્ય
તૃતીયવીથીગતપઞ્ચકોષ્ઠાનાં મધ્યમં કોષ્ઠમારભ્ય
તત્પ્રથમકોષ્ઠાનાં પરિતઃ પ્રાદક્ષિણ્યેન દ્વાત્રિંશકોષ્ટેષુ ભેદવિદ્યાઃ
પ્રથમકૂટસમ્બન્ધિનીર્વાગ્ભવવીજચરમકાન્નાલિખ્ય । તદધસ્તનમેવ
કોષ્ટમારભ્ય પૂર્વવત્સ્વપૂર્વકોષ્ઠાન્તમષ્ટાવિંશતિકોષ્ઠેષુ ભેદવિદ્યાઃ
પ્રથમકૂટસમ્બન્ધિનીર્વિલિખ્ય । પુનસ્તદધસ્તનમેવકોષ્ઠમારભ્ય
સ્વપૂર્વકોષ્ઠાન્તં ચતુર્વિંશતિકોષ્ઠેષુ ભેદવિદ્યાઃ
પ્રથમકૂટસમ્બન્ધિનીર્વિલિખ્ય । પુનસ્તદધસ્તતમેવકોષ્ઠમારભ્ય
તત્પૂર્વકોષ્ઠાન્તં વિંશતિ કોષ્ઠેષુ ભેદવિદ્યાઃ પ્રતમકૂટસમ્બન્ધિનીર્વિલિખ્ય
। પુનસ્તદધઃ કોષ્ઠમારભ્ય તત્પૂર્વકોષ્ઠાન્તં ષોડશકોષ્ઠેષુ ભેદવિદ્યાઃ
પ્રથમકૂટસમ્બન્ધિનીર્વિલિખ્ય । વિંશત્યુત્તરૈકશતં ભેદવિદ્યાનિખિલા ભવન્તિ ।
કોષ્ઠનવકં ચ સર્વમધ્યગતમવશિષ્ઠં । તત્ર વામભાગગતકોષ્ઠત્રયે
ઊર્દ્ધ્વાધઃ ક્રમેણ । દુરલકસહ ઐં ડરલકસહ ઈં ડરલકસહ ઔંઃ ઇતિ ક્રમાત્
કોષ્ઠત્રયે પ્રતિલોમક્રમપઠિતવ્યઞ્જનષટ્કઘટિત એવ ।
પ્. ૧૬૫અ)
વીજત્રયં પ્રથમે । દ્વિતીયપ્રથમતૃતીયવીજાનિ દ્વિતીયે । તૃતીયદ્વિતીયપ્રથમબીજાનિ
તૃતીયે । અધોગતેકોષ્ઠે ઇતિ દક્ષિણભાગગતે
અનુલોમવ્યઞ્જનષટ્કવિશિષ્ટવાગ્ભવાદિત્રયં પ્રથમે ।
દ્વિતીયપ્રથમતૃતીયવીજક્રમેણદ્વિતીયે । તૃતીયદ્વિતીયપ્રથમક્રમેણ તૃતીયેકોષ્ઠે
ઊર્દ્ધ્વાધ. હ્ક્રમતો લિખિત્વા । ઊર્દ્ધ્વપદાભિધેયે
પૂર્વદિક્નિકટકોષ્ઠે ષષ્ઠ્યન્તાં સાધકાખ્યાં
તદધસ્તનમધ્યમકોષ્ઠેવશંકુરુકુર્વીત્યાદિરૂપં કર્મ । તતોપ્યધસ્તને
દેવદત્તમિત્યાદિ દ્વિતીયાન્તં સાધ્યપદં લિખેત્ । તતશ્ચતુર્દિગન્તં ત્રિકોણં
પ્રત્યેકં મધ્યવિન્યસ્તપૂર્વાપરાયતદક્ષિણોત્તરાયતદ્વિદ્વિરેખાભિર્નવકોષ્ઠં-
કતામાનેયં । તથાહિ ત્રિકોણસ્ય સર્વાસ્વપિરેખાસુ ચિહ્નદ્વયં ચિહ્નદ્વયં
વિધાય । દક્ષિણોત્તરરેખયોશ્ચિહ્નદ્વયં પ્રથમેન પ્રથમં દ્વિતીયેન દ્વિતીયમિતિ
સાંમુખ્યેનૈવ મેલયિત્વા । દક્ષિણોત્તરરેખાયાઃ
પ્રથમચિહ્નવાંમપાર્શ્વગતરેખા પ્રથમચિહ્નેન દ્વિતીયં દ્વિતીયેન સંમેલ્ય ।
દક્ષિણપાર્શ્વરેખા પ્રથમચિહ્નમપિ સ્વસન્મુખીભૂતેન
વામપાર્શ્વદ્વિતીયચિહ્નમિલનસ્થાનભૂતેન દક્ષિણોત્તરરેખાયાદ્વિતીયચિહ્નેન
સંમેલ્ય । દક્ષિણપાર્શ્વરેખાદ્વિતીયચિહ્નં સ્વસન્મુખીભૂતેન
વામપાર્શ્વરેખાદ્વિતીયચિહ્નમિલનસ્થાનભૂતેન દક્ષિણોત્તરરેખાપ્રથમચિહ્નેન
પ્. ૧૬૫બ્)
સહમેલયેદિતિ વામદક્ષિણપાર્શ્વયોઃ
પ્રત્યેકમૂર્દ્ધ્વમધ્યાધઃક્રમેણકોષ્ઠત્રયં મધ્યે ચ તાદૃશં
કોષ્ઠત્રયમિતિ નવત્રિકોણકોષ્ઠકં ચક્રં સિદ્ધ્યતિ । તત્ર ચ
વામપાર્શ્વકોષ્ઠત્રયે પ્રતિ*(?)મવિદ્યાત્રયં ।
દક્ષિણપાર્શ્વકોષ્ઠત્રયેનુલોમવિઘાત્રયં ।
મધ્યત્રિકેપ્યૂર્દ્ધ્વાદિસાધકકર્મસાધ્યાનિલિખેદિતિ
પ્રથમખણ્ડગતહકારાદિકવિદ્યાભેદૈઃ પ્રાથામિકં યન્ત્રં સિદ્ધં ।
વિદ્યાપ્રસ્તારે હિ યાવત્ સંખ્યવિદ્યાવર્ણાનાં પ્રસ્તારશ્ચિકીર્ષિતસ્તાવન્તઃ
ખણ્ડાઃ ક્રિયન્તે । સ્વસ્વપ્રથમવર્ણભેદસંખ્યા પ્રત્યેકખણ્ડકોષ્ઠાનાં
સંખ્યા । તેષુ ખણ્ડેષુ એકૈક
પ્રથમદ્વિતીયાદિવર્ણઘટિતાસ્તત્તદ્ભેદવિદ્યાવિન્યસ્યા ઇતિ પ્રતિપાદિતં ।
તદિહ ષડક્ષરં ઘટિત વિદ્યાયાઃ
પ્રથમભૂતપઞ્ચાક્ષરભેદસંખ્યાસ્વરૂપવિંશત્યુત્તરૈકશતસંખ્યાવિશિષ્ટ્
અકોષ્ટકાઃ ષટ્ખણ્ડા ભવન્તિ તેષુ ખણ્ડેષુ ક્રમેણ હકારાદિ
ઉકારાન્તષટ્વ્યઞ્જનાદિ ભાગકાવિદ્યાઃ પ્રત્યેકં ત્રિઅક્ષર્યઃ પ્રથમ એવ વીજે
વ્યઞ્જનપૌર્વાપર્યભાજોદ્વિતીયતૃતીયવીજયોસ્તુ યથામ્નાત વ્યઞ્જનકલિતાલેખ્યા ઇતિ
ખણ્ડષટ્કે સમ્ભૂય । વિંશત્યુત્તરસપ્તશતસંખ્યાવિદ્યા ચ લિખિતા ભવન્તિ ।
પ્રસ્તુતયન્ત્રેપિ એકખણ્ડસંખ્યાન્યેવ કોષ્ઠાનીતિ ષડ્ભિર્વજ્રયન્ત્રૈઃ
સર્વેવિદ્યાભેદાલિખિતા ભવન્તીતિ ક્રમેણ
પ્. ૧૬૬અ)
હકાર સકાર કકાર લકાર
રકાર ડકારાદિભાગકવિંશત્યુત્તરસપ્તશતસંખ્યાનાં પ્રસ્તુતનિત્યા
પ્રથમવીજસમ્બન્ધિભેદાનાં ષટ્યન્ત્રાણિ સિદ્ધાનિ । એતાનિ ચ યન્ત્રાણિ
સુવર્ણરજત તામ્રપટ્ટેષુ સ્ફટિકગણ્ડક્યાદિશિલાયાં ચ ચત્વારિ
પ્રાથમિકયન્ત્રાણિ ક્રમેણ લેખ્યાનિ । કિં વા સુવર્ણાદિ ચતુષ્કે
પ્રાથમિકયન્ત્રચતુષ્કં ક્રમમનવલમ્બ્ય યથેચ્છં લેખ્યં । અન્ત્યં તુ
યન્ત્રદ્વયં રકારાદિ ડકારાદિ વિદ્યાઘટિતં ન સુવર્ણાદિ ચતુષ્કે કિંતુ પટે
પલાશાદિપીઠે વાલેખ્યં । અથવા પ્રોક્તસ્થાનેષુ ષટ્સુ ષડપિ યન્ત્રાણિ યથા
સ્વેચ્છં ન તુ કશ્ચિન્નિયમઃ અત્રાસ્તિકશ્ચિદ્વિશેષઃ ફલકે પટે વા લિખિતોક્ત
યન્ત્રાન્યતમપૂજાનિજમન્દિરે કાર્યગૌરવેણ પરદેશનીતયોરપિ તયોરુપરિ કૃતા
પૂજા એકમાસાભ્યન્તરે મણ્ડલાભ્યન્તરેવા પૂજયિતુ સર્વં વાઞ્છિતંન્ દદાતિ ।
સુવર્ણાદિપદલિખિતં તુ નયતસ્તતોનીત્વાભ્યર્ચ્ય । કિંતુ ક્વચિત્સ્થિરતયાસ્થાપયિત્વૈવ
। તત્પ્રકારો યથા । યત્ર દેશે યન્ત્રં સ્થાપનીયમસ્તિ તન્નિકટદેશે
દૈર્ઘ્યવિસ્તારાભ્યાં નવહસ્તપ્રમાણં
પતાકાતોરણવિતાનપુષ્પમાલાદ્યલંકૃતં મણ્ડપં નિર્માય
તત્રૈકયન્ત્રપ્રતિષ્ટાપનપક્ષે મધ્યભાગે ઉચ્ચત્વે વિસ્તારેચૈકહસ્તપ્રમાણાં
વેદીં રચયિત્વા । ષણામપિયન્ત્રાણાં સ્થાપનપક્ષે તુ
પ્. ૧૬૬બ્)
ઈશાન પૂર્વાગ્નયનૈઋત્ય પશ્ચિમવાયવ્યેષુ વેદીષટ્કં મધ્યે ચૈકાં
વેદીમુક્તલક્ષણામુપકલ્પ્ય । સર્વમધ્યવેદ્યાં નિત્યા નિત્યા નિત્યપૂજાચક્રં
નૈરૃત્યે હકારાદિ વિદ્યાઘટિતં પ્રથમયન્ત્રં । ઈશાને સકારાદિ વિદ્યાઘટિતં
દ્વિતીયયન્ત્રં । પૂર્વે કકારાદિવિદ્યાઘટિતં તૃતીયયન્ત્રં । આગ્નેયેલકારાદિ
વિદ્યાઘટિતં ચતુર્થં યન્ત્રં । પશ્ચિમે રકારાદિ વિદ્યાઘટિતં પઞ્ચમયન્ત્રં ।
વાયવ્યે ડકારાદિ વિદ્યાઘટિતં ષષ્ટં યન્ત્રં નિવેશ્ય । આવાહન
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાદિપૂર્વકં
ગન્ધપુષ્પધૂપદીપસતર્પણનૈવેદ્યરૂપપઞ્ચોપચારૈર્નૃત્યગીતાદિપૂર્વક-
મભ્યર્ચ્ય । ડાકિન્યાદીંશ્ચ તત્તદ્યન્ત્રેષુ વાયુપૂર્વવહ્નીશાનપશ્ચિમક્રમેણ ।
રાકિની લાકિની કાકિની શાકિની હાકિનીઃ
સ્વસ્વાક્ષરશક્તિભિઃ ષટ્ષટ્સંખ્યાભિર્વક્ષ્યમાણાભિઃ સહપૂજયિત્વા ।
નિત્યોક્તપ્રકારેણ સહસ્રશતાદિસંખ્યં જપહોમૌવિદધ્યાત્ । ઇત્થં
પૂજાજપહોમાંસ્ત્રિદિનમભિવ્યાપ્ય કૃત્વા । બૃહસ્પતેરુચ્ચકાલે ભાનોર્વોચ્ચકાલે
સ્થિરલગ્ને વામનાસાપુટેન વાયુનિર્ગમકાલે ભૂમિરૂપભૂતોદયકાલે
વાક્વચિચ્છુદ્ધભૂમૌ યત્ર સપ્તકં
મધ્યનૈઋત્યેશપૂર્વાગ્નેયપશ્ચિમવાયવ્યક્રમેણાન્તઃ ખાતં કૃત્વા
સ્થાપયિત્વા । ત્દુપરિભાગે શિલાભિર્દૃઢં વધ્વા બન્ધકશિલાનામુપરિભાગે
પ્. ૧૬૭અ)
ડાકિન્યાદિ મૂર્તિષટ્કપરિવૃતાં નિત્યાનિત્યામૂર્તિસુવર્ણાદિના સપ્તમીં કલ્પયિત્વા
। તત્ર પ્રત્યહં ડાકિન્યાદિ સહિતાયાઃ પ્રસ્તુતનિત્યાયાઃ પૂજનં જપં ચ કુર્યાત્ ।
તેન નિખાતયન્ત્રસપ્તકદર્શનદુર્ભિક્ષં નાપિ કૃત્વા નાપ્યલક્ષ્મીઃ કિંતુ તત્ર
લક્ષ્મીરેવ સદાગતા ભવતિ । નાપિ દુષ્ટગ્રહપીડા । નવાપિશાચામુપદ્રવઃ તત્ર
ગતાજનાધાર્મિકા એવ ભવન્તિ । તત્ર સર્વથા મઙ્ગલાન્યેવ સદા ભવતીતિ ॥
અથ ષટ્વક્ત્રેષુ સ્થિતાનાં ડાકિન્યાદિ શક્તીનાં સ્વતન્ત્રપૂજાપ્રયોગાઃ ॥

કણ્ઠદેશે ષોડશદલકં ચક્રમસ્તિ । તચ્ચ ધૂમ્રવર્ણં તત્ર
નિત્યાનિત્યાવરણશક્તિત્વાપન્નડાકિનીસમાનાકારવાહ્વાયુધવિશિષ્ટા । ડાકિની
કર્ણિકાયાં પત્રેષ્વગ્રદલાદિ ષોડશસ્વરાઃ તત્ર
ગન્ધાક્ષતપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યાતામ્બૂલૈઃ હ્રીંશ્રીંશ્રીડાકિનીપાદુકાં
પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ ડાકિનીં સમ્પૂજ્ય । હ્રીંશ્રીંઅશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંઅશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિમન્ત્રૈઃ ષોડશશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
શિષ્ટમુપચારત્રયં નિર્વર્ત્ય । નિત્યજપહોમયોરન્તે નીરાજનક્ષમાપનં કુર્યાદિતિ
પૂજામાભ્યન્તરરચક્રે માનસૈરુપચારૈર્ભૂમાવુદ્ધૃતચક્રે પ્રત્યક્ષ સિદ્ધેરેવ
પાદ્યાદિ ષોડશોપચારૈઃ પૂજયતઃ સાધકસ્ય
ભૂતભવદ્ભવિષ્યપદાર્થજ્ઞાનં સિદ્ધ્યતિ ॥ હૃદયદેશે
દ્વાદશદલકમનાહતસંજ્ઞં ચક્રમસ્તિ તચ્ચસિન્દૂરવદરુણં તત્ર
કર્ણિકાયાં
પ્. ૧૬૭બ્)
પરાઙ્ગરાકિની સમાનાકારાહાકિનીતિષ્ઠતિ પત્રેષુ કાદયષ્ઠાન્તા દ્વાદશવર્ણઃ
શક્તયઃ તત્ર પાદ્યાદિ દ્વાદશોપચારકપૂજાં । હ્રીંશ્રીંરાકિનીપાદુકાં
પૂજયામીતિમન્ત્રેણ નિર્વર્ત્ય । હ્રીંશ્રીંકશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંશૂશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિમન્ત્રૈર્દ્વાદશવર્ણશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
શેષં પૂર્વવદાચરેદિતિ પૂજામાભ્યન્તરચક્રભૂમ્યુદ્ધૃતચક્રયોઃ
ક્રમાન્માનસવાહ્યોપચારૈઃ કુર્વતઃ સાધકસ્ય કીર્તિરાયુર્ધનં
ગજતુરગાદિસમૃદ્ધિશ્ચ ભવતિ ॥ નાભિદેશે દશદલકં મણિપૂરનામકં
ચક્રમસ્તિ તચ્ચનીલનિભં તત્રકર્ણિકાયાં પરાઙ્ગબૂતલાકિની
સમાનાકારાલાકિનીતિષ્ઠતિ પત્રેષુ ડાદિફાન્તાવર્ણશક્તયો દશતત્રં
હ્રીંશ્રીંલાકિનીપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ માદ્યાદિ દ્વાદશોપચારકપૂજાં
નિર્વર્ત્ય । હ્રીંશ્રીંડશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંઢશક્તિપાદુકાં
પૂજયામિત્યાદિ મન્ત્રૈર્દશવર્ણશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । શેષં પૂર્વવદિતિ
પૂજામાભ્યન્તરભૂમ્યુદ્ધૃતચક્રયોઃ ક્રમાન્માનસવાહ્યોપચારૈઃ કુર્વતઃ
શત્રુવિજયઃ શ્રીસમૃદ્ધિશ્ચ ભવતિ ॥ લિઙ્ગસ્ય પુંસ્ત્વસ્ત્રીત્વાદિવ્યઞ્જકસ્ય
મૂલદેશે ષટ્દલકં સ્વાધિષ્ઠાનનામકં ચક્રમસ્તિ । તચ્ચ બાલાર્કપ્રભં
કર્ણિકાયાં પરાઙ્ગકાકિનીસમાનાકારાકાકિનીતિષ્ઠતિ । પત્રેષુ પવર્ગીય
વકારાદિ પ્રથમલાન્તાવર્ણશક્તયઃ ષટ્ તત્ર હ્રીંશ્રીંકાકિનીપાદુકાં
પૂજયામીતિમન્ત્રેણ દ્વાદશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય ।
પ્. ૧૬૮અ)
હ્રીંશ્રીંવશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંભશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિ
મન્ત્રૈઃ ષટ્વર્ણશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય શેષં પૂર્વવદાચરેદિતિ
પૂજામાભ્યન્તરચક્રભૂમ્યુદ્ધૃતચક્રયોઃ ક્રમાન્માનસવાહ્યોપચારૈઃ
કુર્વતઃ સાધકસ્ય
રોગચૌરરાજાદ્યુપદ્રવનિવૃત્તિર્ધનભૂમ્યાદિલાભરૂપેષ્ટસિદ્ધિશ્ચ ભવતિ ॥
મૂલાધારેપાયુલિઙ્ગયોર્મધ્યભાગરૂપે ચતુર્દલકં આધારસંજ્ઞં ચક્રમસ્તિ
। તચ્ચ સુવર્ણપ્રભં તસ્યાપિ મધ્યભાગે ત્રિકોણચક્રં તન્મધ્યે વહ્નિરૂપં
યત્તેજસ્તેનયુતાકુણ્ડલિનીરૂપં વા યત્તેનયુતા વા
પરાઙ્ગસાકિનીસમાકારાસાકિનીતિષ્ઠતિ દલેષ્વગ્રાદિ વકારાદિ
સકારાન્તાશ્ચતસ્રોવર્ણશક્તયઃ તત્ર હ્રીંશ્રીંસાકિનીપાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રેણ પાદ્યાદિ દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજાન્તે હ્રીંશ્રીંવશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંશશક્તિપાદુકાં પૂજયામીત્યાદિમન્ત્રૈર્વર્ણચતુષ્કશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય ।
શેષં પૂર્વવદાચરેદિતિ પૂજામાભ્યન્તરચક્રભૂમ્યુદ્ધૃતચક્રયોઃ
ક્રમાન્માનસવાહ્યોપચારૈઃ કુર્વતઃ સાધકસ્ય ત્રિકાલવૃત્તાન્તજ્ઞાનેન
સકલજનચિત્તસ્થિતવૃત્તાન્તજ્ઞાનં ભવતિ ।
સૃષ્ટિસ્થિતિધ્વંસાનુષ્ઠાનશક્તિશ્ચાતિશયિતપૂજાપ્રયત્માભ્યાસાદ્ભવતિ ॥
ભ્રૂમધ્યે દ્વિદલકમાજ્ઞાનામકં ચક્રમસ્તિ । તચ્ચશુક્લવર્ણ તત્કર્ણિકાયાં
પરાઙ્ગહાકિની સમાકારા હાકિની તિષ્ઠતિ । તત્પત્રયોર્હકારક્ષકારરૂપેદ્વેશક્તી
પ્. ૧૬૮બ્)
તત્ર હ્રીંશ્રીંહાકિનીપાદુકાં પૂજયામીતિમન્ત્રેણ પાદ્યાદિ દ્વાદશોપચારૈઃ
પૂજાન્તે । હ્રીંશ્રીંહશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંક્ષશક્તિપાદુકાં
પૂજયામીતિ મન્ત્રાભ્યાં વર્ણશક્તીઃ પૂજયિત્વા શેષં પૂર્વવદાચરેદિતિ
પૂજામાભ્યન્તરભૂમ્યુદૃતચક્રયોઃ ક્રમેણ માનસવાહ્યોપચારૈઃ કુર્વતઃ
સાધકસ્યા વ્યવહિતપૂર્વોક્તમેવ ફલં ભવતિ ॥ હાકિનીમારભ્ય ડાકિન્યન્તં
સ્વસ્વચક્રેષ્વેવકૃતા આભ્યન્તરવાહ્યભેદેન દ્વિવિધાપિ પૂર્વોક્તેપિ
કર્તવ્યતાકાપૂજાસાધકસ્યરિપૂણાં દ્વેષણોચ્ચાટનાદિનિગ્રહકારિ ભવતિ ॥
પ્રકારાન્તરેણાનુગ્રહનિગ્રહફલકપૂજા યથા હસ્તમાત્રપ્રમાણકભૂમૌ
વૃત્તં નિર્માય તદ્વૃત્તરેખા સ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયા ષટ્કોણચક્રં નિર્માય તત્ર
કર્ણિકાયાં કોણેષુ ચ એકૈકં ષટ્કોણચક્રં વિરચ્ય । સંભૂય ષટ્કોણ
સપ્તકચક્રં સંપાદ્ય । તત્ર કર્ણિકાગતષટ્કોણચક્રસ્ય કર્ણિકાયાં
બલિદાનાદિપૂર્વકમુક્તરીત્યૈવાન્યૂનાનતિરિક્તયા દ્વાદશોપચારાન્નમભ્યર્યચ ।
આવરણેષુ ડાકિન્યાદિ ષટ્કમેવ તત્તદુક્તસ્થાનેષુ તત્તન્મન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । જપહોમ
વલિદાન નીરાજનક્ષમાપનાન્તં કર્મ કુર્યાત્ । તતો નૈરૃત્યવિદિગન્ન ષટ્કોણચક્રે
કર્ણિકાયાં હ્રીંશ્રીંડાકિનીપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રેણ
દ્વાદશોપચારૈસ્તામભ્યર્ચ્ય । અગ્રાદિકોણેષુ પ્રાદક્ષિણ્યેન
હ્રીંશ્રીંઅશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
પ્. ૧૬૯અ)
હ્રીંશ્રીંઇશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઉશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઅંશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઅઃશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંકશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈર્ડાકિની સમાકારાઃ ષટ્વર્ણશક્તીઃ
સમ્પૂજ્ય । ઉક્તસ્વવિદ્યયા ડાકિનીં પુનરભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીંએતાઃ ડાકિનીપ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં
ગૃહ્ણન્ત્વિતિતત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા પૂજાશેષં સમાપયેત્ । તતો
વાયવ્ય ષટ્કોણેન્તઃ રાકિનીં ડાકિનીસ્થાન પ્રક્ષિપ્ત રાકિની પદકોક્તમન્ત્રેણ
પૂર્વવદેવતામભ્યર્ચ્ય । કોણેષુ રાકિની સમાનાકારાઃ ખકાર ગકાર ઘકાર
ઙકાર ચકાર છકાર શક્તીવીજદ્વયસપ્તાક્ષરીમધ્યસ્થ તત્તદ્વર્ણશક્તીતિ
ત્ર્યક્ષરકનામમન્ત્રૈઃ સમ્પૂજ્ય । ઉક્તસ્વવિદ્યયા રાકિનીં પુનરભ્યર્ચ્ય
। ડાકિનીસ્થાનપ્રક્ષિપ્તરાકિનીપદકોક્તમન્ત્રેણ પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા
શેષં સમાપયેત્ । પૂર્વે ષટ્કોણ
કર્ણિકાયાં ડાકિનીસ્થાનપ્રક્ષિપ્તલાકિનીપદકોક્તમન્ત્રેણલાકિનીં
દ્વાદશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । કોણેષુ લાકિની સમાનાકારાઃ જશક્તિ । ઊશક્તિ
ત્રશક્તિ ટશક્તિ ઉશક્તિ ડશક્તિ રૂપષટ્વર્ણશક્તી
વીજદ્વયસપ્તાક્ષરીમધ્યસ્થીકૃતનામકમન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । પ્રોક્તમન્ત્રેણ લાકિનીં
પુનરભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંમિત્યાદિના કાકિની પ્રથમાવરણદેવતાઘટિતમન્ત્રેણ
પૂર્વવત્પૂજાર્પણેપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા શેષં સમાપયેત્ ।
આગ્નેયે ષટ્કોણકર્ણિકાયાં ડાકિનીસ્થાનપ્રક્ષિપ્તકાકિનીપરકોક્તમન્ત્રેણ
કાકિનીં દ્વાદશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય ।
પ્. ૧૬૯બ્)
કોણેષુ કાકિની સમાનાકારાઃ છ શક્તિઃ । ણશક્તિ । તશક્તિ । થશક્તિ । દશક્તિ ।
ધશક્તિ રૂપષદૂર્ણશક્તીઃ પૂર્વવદ્વીજદ્વયં
સપ્તાક્ષરીમધ્યસ્તીકૃતનામકમન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । પ્રોક્તમન્ત્રેણ કાકિનીં
પુનરભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંમિત્યાદિના કાકિની પ્રથમાવરણદેવતાઘટિતમન્ત્રેણ
પૂર્વવત્પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા શેષં સમાપયેત્ ।
ઈશાને ષટ્કોણકર્ણિકાયાં ડાકિનીસ્થાનપ્રક્ષિપ્તશાકિનીપદકોક્તમન્ત્રેણ
શાકિનીં દ્વાદશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । કોણેષુ સમાનાકારાઃ નશક્તિ । પશક્તિ ।
ફશક્તિ । વશક્તિ । ભશક્તિ । મશક્તિ રૂપષટ્વર્ણશક્તીઃ
પૂર્વવદ્વીજદ્વયસપ્તાક્ષરી મધ્યપ્રાપિતનામકમન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । પ્રોક્તમન્ત્રેણ
શાકિનીં પુનરભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંમિત્યાદિના શાકિની પ્રથમાવરણદેવતા
પદઘટિતમન્ત્રેણ પૂર્વવત્પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા શેષં સમાપયેત્ ।
પશ્ચિમે ષટ્કોણકર્ણિકાયાં ડાકિનીસ્થાનપ્રક્ષિપ્ત હાકિની પદકોક્તમન્ત્રેણ
પાદ્યાદિ દ્વાદશોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । કોણેષુ હાકિની સમાનાકારાઃ રશક્તિ ।
લશક્તિ । શશક્તિ । ષશક્તિ । સશક્તિ । હશક્તિ રૂપષટ્વર્ણશક્તીઃ
પૂર્વવદ્વીજદ્વયસપ્તાક્ષરીમધ્યપ્રાપિતનામકમન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । પ્રોક્તમન્ત્રેણ
પુનર્હાકિનીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંમિત્યાદિના હાકિની
પ્રથમાવરણદેવતાપદઘટિતમન્ત્રેણ તત્પૂજાર્પર્ણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા શેષં
સમાપયેત્ ।
પ્. ૧૭૦અ)
ઇત્થં પૂજયિતુઃ સર્વદુઃખનાશ. સર્વસમ્પત્સમૃદ્ધિશ્ચ ભવતિ । યદિ
હાકિનીમુપક્રમ્ય ડાકિન્યન્તમુક્તપ્રકારકં પૂજનમનુષ્ઠીયતે તદા
શત્રૂણાં દ્વેષણોચ્ચાટનાદિકં સિદ્ધ્યતિ । પ્રકારાન્તરેણાનુગ્રહપુજાયથા ।
પૂર્વવત્ સપ્તષટ્કોણકં ચક્રં વિધાય તત્ર પૂર્વવદેવ
સ્વસ્વશક્તિયુતડાકિન્યાદિ ષટ્શક્તીર્ડાકિન્યાદિ
સ્વશક્તિયુતનિત્યાપૂજનાનન્તરમર્ચયેત્ । અત્ર પૂજાયાં
નૈવેદ્યેત્વસ્તિનિયમઃ ડાકિન્યાઃ પાયસં । રાકિન્યા ગુડમિશ્રિતોદનં । લાકિન્યા
મુદ્ગમિશ્રિતતણ્ડુલોદનં । કાક્ન્યાઃ હરિદ્રાન્નં ।
શાકિન્યાસ્તિલમિશ્રિતણ્ડુલોદનં । હાકિન્યાઃ શુદ્ધોદનં ।
મધ્યસ્થિતનિત્યાનિત્યાયામત્સ્યાદિમાંસસહિતં પાયસાદિષટ્કં નૈવેદ્યં । ઇતિ
દેવ્યાઃ પૂજાં નિત્યપૂજાપ્રકારેણ આવરણશક્ત્યંશ એવ ન્યૂનતામાપન્નેન
નિર્માયઃ । પુનરપરં સપ્તષટ્કોણચક્રં નિર્માય તેષુ સૌન્દર્ય
યૌવનશાલિનીર્નિત્યાનિત્યાસમાકારા નારીઃ સંસ્થાપ્ય । તાસ્વાવાહનાદિપૂર્વકં
નિત્યાનિત્યા ષટ્કોણભાવિતડાકિન્યાદિયુતામભ્યર્ચ્ય । ડાકિન્યાદિકમપિ
તત્તચ્ચક્રસ્થાપિત યુવતીષ્વાવાહનાદિપૂર્વકં દ્વાદશોપચારૈરભ્યર્ચ્ય ।
તત્તત્કોણેષુ તત્તદ્વર્ણશક્તીઃ પ્રોક્તલક્ષણા અભ્યર્ચ્ય ।
નાનાવસ્ત્રભૂષણગન્ધમાલ્યભોજનાદિદાનૈઃ સ્વેષ્ટદેવતાધિપાયુવતી.
પરિતોષયેત્ । તાસુ તુષ્ટાસુ સશક્તિકાપ્રસ્તુતનિત્યા પરિતુષ્યતિ ।
પ્. ૧૭૦બ્)
તસ્યાં ચતુષ્ટાયા સર્વમપિ સાધકાભીષ્ટં સિદ્ધ્યતીતિ ॥ અથ નિગ્રહપ્રયોગા યથા
। ડાકિન્યાદિક ષટ્શક્તીનાં નૈરૃત્યાદિકોક્ત દિક્ષુ ષટ્કોણચક્ર ષટ્કમુદ્ધૃત્ય ।
તેષુ ચક્રેષુ કલશાન્નિધાયતાંશ્ચ સ્વનિગ્રાહ્યા
શત્રુનક્ષત્રવૃક્ષસમ્બન્ધિકથિતજલેનાપૂર્ય । પ્રત્યેકં
કૃષ્ણવર્ણવસ્ત્રદ્વયેનાવેષ્ટ્ય । તેષુ કુમ્ભેષુ નિશીથસમયે યથાવિધિ
સ્વસ્વાવરણશક્તિકં ડાકિન્યાદિષટ્કં સ્વસ્વદિગનુરોધપૂર્વકમભ્યર્ચ્ય ।
સકલપૂજાંતે સ્વશત્રુનક્ષત્રયોનેર્વલિંદત્વા ।
સ્વશત્રુનક્ષત્રયોનિસમ્બન્ધિરુધિરપક્વં વરુણાયનૈવેદ્યં દત્વા તાદૃશેનૈવ
ચર્વન્તરેણ ક્રોધાક્રાન્તત્વકૃષ્ણામ્બરકત્વાદિપૂર્વકં સર્પશીર્ષસ્વરૂપસ્રુવા
સહસ્રશતાન્યતરસંખ્યયા પ્રત્યેકં ડાકિન્યાદિ મન્ત્રષટ્કેન જુહુયાત્ ।
પૂજાહોમસમયે ક્રોધાક્રાન્તા અતએવ ખદન્તદષ્ટૌષ્ટભાગાઃ
સ્વૈર્દ્વાદશભિર્હસ્તૈઃ શત્રૂન્પ્રહરન્તીઃ પ્રાહૃતશત્રુશરીરાખણ્ડાંશ્ચ
પિશાચેભ્યો વિકિરન્તીઃ જપાપુષ્પકલિકા । કલિતકણ્ઠાઃ
ભયાનકાર્તનાદાન્કુર્વતીશ્ચ ડાકિન્યાદિ શક્તીર્ધ્યાયેત્સાધકઃ તેન શત્રૂણાં
ત્વગસૃગ્માં સમેદોસ્થિમજ્જાભ્યઃ સકાશાદુત્પન્નાઃ કૃત્યારૂપા ડાકિન્યાદ્યાઃ
શક્તયઃ શત્રૂણાં નિધનં તત્ક્ષણાત્સાધયન્તિ ॥ નિગ્રહચક્રં યથા ।
પૂર્વપશ્ચિમાયતા દક્ષિણોત્તરાયતાઃ સમાન્તરાલાઃ પરસ્પરસંભિન્ના
પ્. ૧૭૧અ)
દશદશરેખાઃ કૃત્વા એકાશીતિકોષ્ઠકં ચક્રં નિષ્પાદ્ય પ્રતિદિશં પઞ્ચમં
પઞ્ચમં કોષ્ઠં પરિત્યજ્ય ।
એકદિગન્તપઞ્ચમકોષ્ઠમારભ્યાપરદિગન્તપઞ્ચમકોષ્ઠાન્તં
મધ્યસ્થિતસપ્તસપ્તકોષ્ઠાનિમાર્જયિત્વા । દ્વિતીયવીથ્યાં
પ્રથમવીથીપરિશિષ્ટકોષ્ઠાધસ્તનમેકં તત્પાર્શ્વદ્વયગતમેકૈકમિતિ
ત્રીણિકોષ્ઠાનિ પ્રત્યેકં ચતુર્દિક્ષુ ત્યક્ત્વા । પ્રતિકોણં શિષ્ટં કોષ્ઠત્રયં
માર્જયિત્વા વીથીદ્વયે પ્રતિકોણં દશદશકોષ્ઠાનિ માર્જિતાનીતિ સંભૂય ।
ચત્વારિંશત્કોષ્ઠાનિ માર્જિતાનિ ભવન્તિ । એકચત્વારિંશત્કોષ્ઠાન્યુર્વરિતાનિ । તત્ર
ચતુર્દિગન્તૈકૈકકોષ્ઠે પ્રત્યેકં મધ્યોગ્રં ત્રિકોણં નિર્માય તત્ર પઙ્ક્તિત્રયં
કૃત્વા તત્રોર્દ્ધ્વાધઃ ક્રમેણ સાધકકર્મ સાધ્યનામાન્યભિલિખ્ય પરિતઃ
સર્વવીતીતઃ પઞ્ચમરૂપે સર્વમધ્યકોષ્ઠે પઙ્ક્તિત્રયે સાધકકર્મ
સાધ્યનામાન્યૂર્દ્ધ્વાધઃ ક્રમેણાલિખ્ય । સાધકાદ્યક્ષરવત ઇતઃ
કોષ્ઠાદધસ્તનં કોષ્ઠમારભ્યપરિતસ્તત્સંલગ્નકોષ્ઠાષ્ટકં પૂરયિત્વા ।
પુનસ્તદ્વહિર્ગત તદધસ્તનકોષ્ઠમારભ્યૈવ પરિતઃ પૂરયિત્વા । પુનસ્તહિર્ગત
તદધસ્તનકોષ્ઠમારભ્ય પરિતસ્તત્પઙ્ક્તિસંલગ્નકોષ્ઠાન્યાપૂર્ય ।
પુનસ્તદધનકોષ્ઠમારભ્યૈવ તત્પઙ્ક્તિપરિતઃ પૂરયેત્ । અત્ર ષટ્ત્રિંશત્કોષ્ઠેષુ
લેખ્યમન્યા યથા । ડરલકસહેડરલકસહીં
। ડરલકસહૌઃ ડરલકસહૌઃ ડરલકસહીં ડરલકસહૈં રડચકસહૈઃ
પ્. ૧૭૧બ્)
રડરલકસહીં રડલકસહૌં રડલકસહૌઃ રડલકસહીં રડલકસહૈઃ
લડરકસહૈઃ લડરકસહીં લડરકસહૌઃ લડરકસહૌઃ લડરકસહીં
લડરકસહૈઃ કડરલસહૈં કડરલસહીં કડરલસહૌઃ કડરલસહૌઃ
કડરલસહીં કડરલસહૈઃ સડરલકહૈં સડરલકહીં સડરલકહૌઃ
સડરલકહીં સડરલકહૈં સડરલકસહૌ ડરલકહૌ સહડરલકહસૌ
હડરલકસૌઃ હડરલકસીં હડરલકસૈં
ઇતિ ષડ્ત્રિંશત્પ્રતિલોમપ્રસ્તુતવિદ્યાભેદાઃ તથા ચૈકૈકકોષ્ઠે એકૈક
તત્તત્પ્રતિલોમભેદાનાલિક્ય સિદ્ધં નિગ્રહયન્ત્રં । કાંસ્યપાત્રે સીસપાત્રે
વાભિલિખ્ય । વૈરિનક્ષત્રયોનિરુધિરપિષ્ટવૈરિનક્ષત્રચૂર્ણેન
તદ્યન્ત્રાધારમુપલિખ્ય । રિપોરષ્ટમરાશિલગ્ને પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપૂજાપૂર્વકં

રિપોર્ગૃહનગરક્ષેત્રાદિષુ સ્થાપયતઃ સાધકસ્ય રિપોઃ કુલમેવોચ્છિન્નં સ્યાત્ ।
કાકથા તદ્વ્યક્તેરિતિ । યદિ ત્વસ્મિન્નેવ
વજ્રયન્ત્રેપ્રતિલોમવિદ્યાકૂટસ્થાનેનુલોમવિદ્યાભેદાનાલિખ્ય
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાપૂજાપૂર્વકં સુવર્ણાદિપત્રોત્કીર્ણં સ્વસ્યૈકાદશાદિ રાશિલગ્ને
સ્વગૃહનગરાદિષુ સ્થાપ્યેત તદાયુરારોગ્યસમ્પદ્વૃદ્ધિ વિજયાદિકં સ્યાદિત્યેકમેવ
ચક્રં મધ્યે ત્રિકોણેષુ ચ કામનાભેદોપન્યાસ
પ્રતિલોમાનુલોમવિદ્યાભેદોપન્યાસાભ્યાં ક્રમેણ વૈરિણાં
નાનાવિધવિપત્તિકરં સ્વસ્યનાનાવિધાભીષ્ટકરં ચ ભવતિ ।
પ્. ૧૭૨અ)
એતએવ સર્વેપિ પ્રયોગાઃ ડકારાતિરિક્ત પઞ્ચવ્યઞ્જનઘટિતાયાઃ પઞ્ચકૂટાયા
અપિનિત્યનિત્યાયાઃ ષડઙ્ગન્યાસેન કાપિવિપ્રતિપત્તિઃ વર્ણન્યાસસ્તુ
તદ્વર્ણાભાવાદેવ ન શંકાવિષયઃ યન્ત્રાદન્યદિત્યાદિના
મૂલકૃતાપરમન્ત્રસાધારણ્યસ્ય મૂલપ્રતિષેદિતતયાનયન્ત્રાંશે
ઐક્યસંભાવના પૂજાપ્રયોગાઃ સર્વેપ્યુક્તાસ્તુલ્યા એવ પત્રસર્વાભીષ્ટસિદ્ધિઃ
ફલમુક્તં તત્રવાક્સિદ્ધિતોતિરિક્તમેવફલંપઞ્ચકૂટવિદ્યાતોભવતીતિવિશેષઃ ॥ ઇતિ
નિત્યાનિત્યાપ્રસ્તાવઃ ॥
અથ નીલપતાકાનિત્યાપ્રસ્તૂયતે ॥
પૂર્વત્રિકોણં સ્વાભિમુખમધ્યવિન્યસ્તવિન્દુકં નિર્માય તદ્વહિઃ ષટ્કોણં
તદ્વહિર્મૂલાગ્રયોવૃત્તયુક્તમષ્ટદલકંકમલં તદ્વહિરગ્રવૃત્તસ્ય
સ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટિકયાનુષ્ઠિત પરસ્પરસંભિન્નભૂપુરદ્વયતોષ્ટારચક્રં નિર્માય ।
તદ્વહિઃ સાન્તરાલં વૃત્તદ્વયં તતો વહિશ્ચતુર્દિક્ષુ દ્વારશાખાન્વિતં
ભૂપુરદ્વયં કુર્યાદિતીતિ કર્તવ્યતાકં નિત્યપૂજાયન્ત્રનિર્માય
તત્રોક્તધિનાકલશસ્થાપનસર્વમઙ્ગલાપૂજાચક્રચિન્તનસાવરણતત્પૂજન
તદુદ્વાસનાન્તકર્મકલાયાંતે પુનસ્તત્કલશજલાન્તરેવ
પ્રસ્તુતનિત્યાચક્રમધોલિખિતમપિ વિચિન્ત્ય । તત્ર
દીક્ષાઙ્ગતયાદિનાર્ત્પૂર્વતનદિનેનુષ્ઠેયા । તતો નૃત્યગીતાદિનાતાંરાત્રિમનિવાહ્ય
પ્રાતરાવશ્યકકર્માન્તે પુનરૂપદેશ્યનિત્યાં પઞ્ચોપચારૈઃ
સમ્પૂજ્યોદ્વાસ્યાભિષેકાદ્યંતે તદ્વિદ્યામુક્તદિશોપદિશેત્ ।
પ્. ૧૭૨બ્)
તદનઙ્ગપૂજા તુ સુવર્ણાદિ પત્રોત્કીર્ણચક્રે ભૂમૌ વા રક્તધાતુ લિખિતે
તત્સર્વાધિકરણકપૂજાપ્રકારો યથા । સુગન્ધિતૈલાભ્યઙ્ગ સુગન્ધિ
સલિલસ્નાનાવશ્યકપ્રાતઃકૃત્યાદ્યન્તે
દેવતાન્તરોપાસનાપ્રસઙ્ગદેવાચરિતભૂતશુદ્ધ્યાદિકર્મકઃ
સાધકોરક્તચન્દનવસ્ત્રાભરણભૂષિતો ભૂત્વા યાગમણ્ડપમાગત્ય ।
કૂર્મચક્રશુદ્ધસ્થાને ઉક્તવિદ્યા
ચતુષ્કાભ્યર્ચિતરક્તકમ્બલાદ્યાસનોપરિસ્વસ્તિકાદ્યાસનમવલમ્વ્યોપવિશ્ય
વિદ્યયાચમનપ્રાણાયામૌવિધાય ષોડંશાર્ણમન્ત્રેણ વલિં દત્વા સ્વશિરસિ
નવાપિનાથાન્સ્વગુરુક્રમેણ તત્તન્મન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । તત્સ્તવં પઠિત્વા તદાજ્ઞયા
પૂજામારભેત । સ્વોપાસ્ય**(?)દ્યાનાથસ્વાત્મનામૈક્યં ભાવયિત્વા ।
પૂજાચક્રાધારસિંહાસનાદેરુપરિ તદ્વર્ષભેદભિન્નતદ્દેશકાલાદિ
સમસ્તગુપ્તપ્રકટસિદ્ધયોગિનિચક્રાન્તાષ્ટત્રિંશત્પીઠદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય ।
પૂજાચક્રખાત્મનોર્મધ્યે સાધારં ગોરોચનાદિ પઞ્ચકવાસિતજલપૂર્ણં
સુવર્ણાદિમયં સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રં સંસ્થાપ્યં કુલસુન્દરીવીજત્રયેણ
ક્રમેણાધારપાત્રજલાનાં વહ્નિસૂર્યચન્દ્રરૂપતાં
તત્પ્રક્ષિપ્તરોચનાદિપઞ્ચકસ્ય પૃથિવ્યાદિ પઞ્ચરૂપતાં
તજ્જલપ્રસ્તુતચક્રયોરેકરૂપતાં વિભાવ્ય । પ્રસ્તુતનિત્યાજલયોરભેદં
ભાવયન્પ્રસ્તુતવિદ્યયા દશવારમભિમન્ત્ર્ય પૂજયિત્વા ।
પ્રસ્તુતવિદ્યા ષડઙ્ગમન્ત્રૈસ્તત્રઠાડઙ્ગદેવતાઃ સમ્પૂજ્ય ।
પ્. ૧૭૩અ)
સંસ્કૃતસામાન્યાર્ઘ્યોદકેન પ્રસ્તુતવિદ્યયાઽત્માનં
સામાન્યાર્ઘ્યપાત્રતદુત્તરોત્તરભાગસ્થાપિતપાદ્યાદિજલં સ્વતો
દક્ષિણભાગસ્થાપિતવસ્ત્રભૂષણગન્ધાદિકં ચ સમ્પ્રોક્ષ્ય ।
પુનર્વિદ્યયાપ્રાણાનાયમ્ય । દર્વ્યાસામાન્યાર્ઘ્યોદકં
સકુશપુષ્પાક્ષતાદિકહસ્તે ગૃહીત્વા ।
દેશકાલમાસપક્ષતિથિગોત્રરાશિનામકામનાન્તમુલ્લિખ્ય । યથાબુદ્ધિનિયોગં
વિધિના નીલપતાકા નિત્યાયાઃ પૂજાં કરિષ્યે ઇતિ સંકલ્પ્ય ભૂમૌ જલં નિક્ષિપેત્ ।
દેવતાન્તરપ્રસઙ્ગાદપ્યકૃતભૂતશુદ્ધ્યાદિ
સ્વસંસ્કારાન્તકર્મકત્વેતદવસરએવ તત્ર વિનિયુક્તમન્ત્રાન્તરસ્થાને
પ્રસ્તુતવિદ્યામેવવિનિયોજ્ય તત્કર્મકૃત્વા । માતૃકા ષડઙ્ગન્યાસાન્તે
પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યાં સમ્પૂર્ણાં પ્રત્યેકમાદિભાગે ઉચ્ચાર્ય ।
તત્તન્માતૃકાવર્ણાસ્તત્તત્સ્થાનેષુ ન્યસ્ત્વા । હ્રીંપ્રેંહૃદયાયનમઃ સ્રૂંક્રોંશિરસે
સ્વાહા । આંહ્રીંશિખાયૈ વષટ્ । ઐંક્લૂંકવચાય હું । નિત્યમદદ્રવેનેત્રાયવૌષટ્ ।
હુંફ્રેંહ્રીં અસ્ત્રાય ફડિતિમન્ત્રાન્સ્વસ્યાઙ્ગુષ્ઠાદિષુ હૃદયાદિષુ ચ વિન્યસ્ય ।
હ્રીંદક્ષકર્ણે । ફ્રેંવામકર્ણે । સ્રૂંદક્ષનેત્રે । ક્રોંવામનેત્રે । આંદક્ષનાસાપુટે ।
ક્લીંવામનાસાપુટે । ઐંવાધિ । ક્લૂંકણ્ઠે । નિહૃદયેન્ત્યનાભૌ । મમૂલાધારે ।
દદક્ષોરૌઃ । દ્રદક્ષજાનુનિ । વેદક્ષગુલ્ફે । હુંવામોરૌ । ફ્રેંવામજાનુનિ ।
હ્રીંવામગુલ્ફે । ઇતિ વર્ણાન્વિન્યસ્ય । હ્રીં ફ્રે
પ્. ૧૭૩બ્)
સ્રૂક્રોં આક્લીં ઐંક્લૂં નિત્યમદદ્રવે હુફ્રેં હ્રીમિતિ
સપ્તદશાક્ષરસમ્પૂર્ણમન્ત્રેણત્રિધાવ્યાપકન્યાસં કૃત્વા ।
આવાહનાદિકમનુસરેત્ તદ્યથા । ત્રિખણ્ડામુદ્રામનુસૃત્યાઞ્જલૌ પુષ્પાણિનિધાય
। તત્ર મૂલાધારાદિ બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તવ્યાપ્તતેજોવહન્નાસામાર્ગેણ તત્ર વિશ્રાન્તં
તત્પુષ્પાઞ્જલિપ્રક્ષેપણતઃ પ્રસ્તુતચક્રવિન્દુસંક્રાન્તં ભાવયન્નેવ
સમ્પૂર્ણમૂલમન્ત્રમુચ્ચાર્યભોનીલપતાકાનિત્યે ઇહચક્રે આવાહિતાભવેતિ
સમ્પ્રાર્થ્યાવાહનંવિધાય તત્તેજઃ કિરણગણાન્કાંશ્ચિત્તત્તત્સ્થાનેષુ
પ્રસૃતાન્ના આયુધાવરણરૂપંતયા પરિણતાન્વિભાવ્ય । મધ્યસ્થતેજઃ પુ~જં
ધ્યાનાવગતરૂપતયાપરિણતં ધ્યાયેત્ । ધ્યાનં યથા ।
ઇન્દ્રનીલનિભાંભાસ્વન્મણિમૌલિવિરાજિતમ્ । પઞ્ચવક્ત્રાં
ત્રિનયનામરુણાંશુકધારિણીમ્ । દશહસ્તાંલસન્મુક્તાં
પ્રાપાભરણભૂષિતામ્ । રત્નસ્તવકસંભિન્નદેહાંચારુસ્મિતાનનામ્ ।
પાશંપતાકાંવર્માપિશાર્ઙ્ગચાષંવરંકરૈઃ ધનાનાં
વામપાર્શ્વસ્થૈઃ સર્વાભરણભૂષિતૈઃ અમ્બુજં ચ તતઃ શક્તિં ખડ્ગં
વાણાંસ્તથાભયમ્ । દધાનાં દક્ષિણૈર્હસ્તૈરાસીનાં પદ્મવિષ્ટરે ।
સ્વાકારવર્ણવેષાસ્યપાણ્યાયુધવિભૂષણૈઃ શક્તિર્વૃન્દૈર્વૃતાં
ધ્યાયેદ્દેવીનિત્યાર્ચનક્રમે । ઇતિ ના આયુધાનામપીદૃશમેવધ્યાનં ।
આયુધાંશે સ્વસ્વાકારલાઞ્છિતત્વમધિકં । તતઃ
પ્રસ્તુતવિદ્યાંતેભોનીલપતાકાનિત્યે ઇહચક્રેણપિતાભવ ।
પ્. ૧૭૪અ)
પુનરેકોનત્રિંશદ્વર્ણાંતે સન્નિરુદ્ધાભવ । પુનરેકોનત્રિંશદ્વર્ણાંતે
અવગુણ્ઠિતાભવ । પુનરેકોનત્રિંશદ્વર્ણાંતે સન્નિધાપિતા ભવેત્
તત્તન્મુદ્રાપ્રદર્શનપૂર્વકં સ્થાપનાદિ ચતુષ્કં સંપ્રાર્થ્ય ।
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યાયાઃ અઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસ હૃદયાદિન્યાસૌવિધાય ।
અમુષ્યાનીલપતાકાર્નિત્યાયાઃ પ્રાણા ઇહચક્રે પ્રાણા
ઇત્યાદિરૂપપ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિદ્યયાપ્રાણાન્પ્રતિષ્ઠાપ્ય । દ્વાદશોપચારૈઃ પૂજયેત્ ।
તન્મન્ત્રા યથા । સમ્પૂર્ણ સપ્તદશાક્ષરવિદ્યાંતે નીલપતાકાનિત્યાયૈપાદ્યં
કલ્પયામીતિ મન્ત્રેણ સામાન્યાર્ઘ્યોદકેન દર્વ્યાદક્ષિણાહસ્તે ગૃહીતેન
પાદ્યમુત્સૃજ્ય । પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યયાજ્પદયોસ્તન્નિવેદયેત્ । એવમેવ
પાદ્યપદમપહાયાર્ઘ્યાચમનાદિપદપ્રક્ષેપસમ્પન્ન
તત્તન્મન્ત્રૈરર્ઘ્યાચમનાદિકમુત્સૃજ્ય । શિરોમુખાદિષુ પ્રસ્તુતવિદ્યયા તત્તન્નિવેદયેત્
। ઇત્થંરીત્યા તામ્બૂલાન્નદ્વાદશોપચારૈઃ
પૂજાંપરિસમાપ્યત્રયોદશોપચારમનુસરેત્ । તત્પ્રકારો યથા । દેવીપૃષ્ટભાગે
નાથપદપ્રક્ષિપ્તશક્તિશબ્દકસ્વસ્વમન્ત્રૈરેવ
પ્રકાશવિમર્શાનન્દશ્રીજ્ઞાનશ્રીસત્યશ્રીપૂર્ણસ્વભાવપ્રતિભસુભગા-
ભિધાન્નવદિવ્યસિદ્ધમાનવનાથાનબ્યર્યચ । ત્રિકોણાગ્રમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન
હ્રીંશ્રીંઇચ્છાશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંજ્ઞાનશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંક્રિયાશક્તિપા૦ ત્રિકોણપાર્શ્વયોર્દેવીવામાધરહસ્તસમીપદેશમારભ્ય
પ્. ૧૭૪બ્)
દક્ષિણાધરહસ્તસમીપપ્રદેશાન્તદશસુસ્થાનેષુ પ્રાદક્ષિણ્યેન ।
હ્રીંશ્રીંવરાયનમઃ હ્રીંશ્રીંશાર્ઙ્ગચાપાયનમઃ હ્રીંશ્રીંચર્મણે નમઃ
હ્રીંશ્રીંપતાકાયૈનમઃ હ્રીંશ્રીંપાશાયનમઃ હ્રીંશ્રીંઅભયાયનમઃ
હ્રીંશ્રીંવાણેભ્યોનમઃ હ્રીંશ્રીંખડ્ગાયનમઃ હ્રીંશ્રીંશક્તૌનમઃ
હ્રીંશ્રીંઅઙ્કુશાયનમઃ ઇત્યાયુધાન્યભ્યર્ચ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે
નીલપતાકાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિમધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાઃ
નીલપતાકાનિત્યાપ્રથમાવરણદેવતાઃ પૂજાં ગૃહ્ણન્ત્વિતિ
પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ષટ્કોણેષુ અગ્રમારભ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન
હ્રીંશ્રીંહાદિનીપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંરાકિનીપા૦ હ્રીંશ્રીંશાકિનીપા

હ્રીંશ્રીંલાકિનીપા૦ હ્રીંશ્રીંકાકિનીપા૦ હ્રીંશ્રીંડાકિનીપાદુકાં પૂજયામીતિ
તત્તચ્છક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણમન્ત્રાન્તે નીલપતાકાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્તદેવીમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાનીલપતાકાનિત્યાદ્વિતીયાવરણદેવતાઃ
પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિતિ પૂજાર્પણ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । અષ્ટદલકમલે અગ્રદલમારભ્ય
હ્રીંશ્રીંબ્રાહ્મીપાદુકાં પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંમાહેશ્વરીપા૦ હ્રીંશ્રીંકૌમારીપા

હ્રીંશ્રીંવૈષ્ણવીપા૦ હ્રીંશ્રીંવારાહીપા૦ હ્રીંશ્રીંઐન્દ્રીપા૦ હ્રીંશ્રીંચામુણ્ડાપા

હ્રીંશ્રીંમહાલક્ષ્મીપાદુકાં પૂજયામીતિ તત્તન્માતૃઃ સમ્પૂજ્ય ।
સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે નીલપતાકાનિત્યાપાદુકાં પૂજયામીતિ મધ્યસ્થ
દેવીમભ્યર્ચ્ય ।
પ્. ૧૭૫અ)
હ્રીંશ્રીંએતાનીલપતાકાનિત્યા તૃતીયાવરણદેવતાઃ પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિતિ
પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિંદત્વા । અષ્ટકોણચક્રે પ્રથમકોણે હ્રીંશ્રીંઅશક્તિપાદુકાં
પૂજયામિ । હ્રીંશ્રીંઆશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઇશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઈશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંઉશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઊશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઋશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંૠશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંઌશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઌશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંએશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઐશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંઓશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઔશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઅંશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંઅઃશક્તિપાદુકાંપૂજયામીત્યવર્ગઃ શક્તિષોડશકં સમ્પૂજ્ય ।
દ્વિતીયકોણે કવર્ગઃ શક્તીઃ હ્રીંશ્રીંકશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ ।
હ્રીંશ્રીંખશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંગશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઘશક્તિપા

હ્રીંશ્રી૦ઙશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈઃ પૂજયિત્વા । તૃતીયકોણે ચ
વર્ગશક્તીઃ હ્રીંશ્રીં ચ શક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંછશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંજશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંઝશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંત્રશક્તિપાદુકાં પૂજયામિતિમન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય ।
ચતુર્થકોણે ટવર્ગશક્તીઃ હ્રીંશ્રીંટશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઠશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંડશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંઢશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંણશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ
મન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । પઞ્ચમકોણે તવર્ગશક્તીઃ હ્રીંશ્રીંતશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંથશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંદશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંધશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંનશક્તિપાદુકાં પૂજયામિતિ મન્ત્રૈરભ્યર્ચ્ય । ષષ્ટકોણે પવર્ગશક્તીઃ
હ્રીંશ્રીંપશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંફશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંવશક્તિપા

પ્. ૧૭૫બ્)
હ્રીંશ્રીંભશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંમશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈરર્ચયિત્વા ।
સપ્તમકોણે યવર્ગશક્તીઃ હ્રીંશ્રીંયશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંરશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંલશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંવશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંશશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ મન્ત્રૈર્રબ્યર્ચ્ય ।
અષ્ટમકોણેષવર્ગશક્તીઃ હ્રીંશ્રીંષશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંસશક્તિપા

હ્રીંશ્રીંહશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંલશક્તિપા૦ હ્રીંશ્રીંક્ષશક્તિપાદુકાં પૂજયામિતિ
મન્ત્રૈઃ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે નીલપતાકાનિત્યાં પાદુકાં પૂજયામીતિ
મધ્યસ્થદેવીંમભ્યર્ચ્ય । હ્રીંશ્રીંએતાઃ નીલપતાકાનિત્યાચતુર્થાવરણદેવતાઃ
પૂજાં ગૃહણન્ત્વિતિમન્ત્રેણ પૂજાર્પણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા । ચતુરસ્રે પૂર્વદ્વારે
હ્રીંશ્રીંઇન્દ્રશક્તિપાદુકાં પૂજયામિ । આગ્નયયાં હ્રીંશ્રીંઅગ્નિશક્તિપા

દક્ષિણદ્વપ્રે હ્રીંશ્રીંયમશક્તિપા૦ નૈરૃત્યે હ્રીંશ્રીંરક્ષઃ શક્તિપા૦ પશ્ચિમદ્વારે
હ્રીંશ્રીંવરુણશક્તિપા૦ વાયવ્યે હ્રીંશ્રીંઅનિલશક્તિપા૦ ઉત્તરદ્વારે
હ્રીંશ્રીંસોમશક્તિપા૦ ઈશાને હ્રીંશ્રીંઈશશક્તિપા૦ પશ્ચિમનૈરૃત્યમધ્યભાગે
હ્રીંશ્રીંઅનન્તશક્તિપા૦ પૂર્વેશાનયોર્મધ્યે હ્રીંશ્રીંવિદિશક્તિપાદુકાં પૂજયામીતિ
દશદિવ્યાલશક્તીઃ સમ્પૂજ્ય । સમ્પૂર્ણવિદ્યાંતે નીલપતાકાનિત્યાપાદુકાં
પૂજયામીતિ મધ્યસ્થદેવીમભ્યર્ચ્ય ।
હ્રીંશ્રીંએતાનીલપતાકાનિત્યાપઞ્ચમાવરણદેવતાઃ પૂજાંગૃહ્ણન્ત્વિતિ મન્ત્રેણ
પૂજાર્પર્ણપુષ્પાઞ્જલિં દત્વા ત્રયોદશોપચારં નિર્વર્ત્ય
શિષ્ટાનપ્યુપચારત્રયં નિષ્પાદ્ય ।
પ્. ૧૭૬અ)
સમ્પન્નષોડશોપચારકપૂજાંતે નિત્યજપહોમયોઃ પૂજાંસઙ્કલ્પેનૈવ
ક્રોડીકૃતત્વાદિદાનીં જપસઙ્કલ્પમકૃત્વા દર્શિતાઙ્ગુષ્ઠાદિન્યાસ
હૃદયાદિન્યાસવર્ણન્યાસ વ્યાપકન્યાસ સંપુટિતં યથાસ્યાત્તથા સહસ્રાદિ
સંખ્યયાનિત્યજપંવિધાય । તદભેદભાવનાત્પ્રકં નિવેદનં ચ કૃત્વા
યથોક્તવિધિના આજ્યાભ્યક્તૌદનતસ્તિલતણ્ડુલતો વા ષોડશાહુતિપૂર્વકં
જપદશાંશતઃ પ્રસ્તુતવિદ્યયા હુત્વા । વહ્નિભાવિતદેવીતેજોવિન્દાવે સંયોજ્ય ।
તત્રાગતાં દેવીં પુનઃપઞ્ચોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય । કુરુકુલ્લાવિદ્યયા
પુનર્બલિંદત્વા । કર્પૂરગર્ભાદિવર્ત્યાનીરાજ્યક્ષમાપ્ય શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રયા
કિરણભૂતાવરણદેવતાઃ પ્રસ્તુતપ્રધાનદેવતાન્નર્ભૂતાવિભાવ્ય ।
ખેચરીમુદ્રયા મધ્યસ્થમપિ તેજઃ પ્રધાનદેવતારૂપં સ્વાત્મન્યુદ્વાસ્ય
પૂર્વવત્ષડઙ્ગન્યાસવર્ણાન્યાસવ્યાપકન્યાસાન્તે દેવીગુરુસ્તોત્રે પઠિત્વા વિરમેત્ ।
દીક્ષાયાં તુ વિશેષઃ સામાન્યપ્રસ્તાવપ્રાપ્ત એવ ॥ ઇત્થં
પ્રાપ્તદીક્ષોભ્યસ્તપૂજાજપાદિનિત્યનૈમિત્તિકાનુષ્ઠાનકશ્ચસાધકઃ
કામ્યફલકામનાયાં પ્રયોગાનુષ્ઠાનયોગ્યતાસિદ્ધયે વિદ્યાસાધનમાચરેત્ ।
તત્પ્રકારો યથા ।
નિત્યાર્ચનેષ્વિવસર્વત્રવિદ્યાસાધનાર્થકજપેધિપ્રાઙ્મુખસાધકોયાવજ્જ્-
અપાનુષ્ઠાનકાલં દુગ્ધમાત્રાહારસ્ત્રિપઞ્ચાશલ્લક્ષસંખ્યયા સત્યયુગે ।
કલિયુગે તુ દ્વાદશલક્ષાધિક
પ્. ૧૭૬બ્)
દ્વિકોટિસંખ્યયા વ્યોમવ્યોમવ્યોમખાભ્રાક્ષિભૂદ્વિ ૨૧૨૦૦૦૦૦ પદવોધ્યયાજપેત્ ।
તદ્દશાંશેન ચ હોમઃ શેષં સર્વમુક્તમેવ ॥ એવં સિદ્ધમન્ત્રઃ પ્રયોગાનાચરેત્
। અસ્યાં હિ વિદ્યાયાં સિદ્ધાયાં દશસિદ્ધયોભવન્તિ ।
દશસિદ્ધીમપ્યપરેમન્ત્રાઃ સન્તીતિયાયાસિદ્ધિર્યદા । યસ્ય વાઞ્છિતા તદા તેન
તન્મન્ત્રઃ । સાધનીયઃ સાધિતં
પ્રસ્તુતનિત્યાવિદ્યાઅહકૃતદશસિદ્ધિવિદ્યાન્યતમવિદ્યાભિઃ સાધિતાભિઃ
સર્વમભીષ્ટસિદ્ધ્યતીતિ તત્સ્ર્વમભિધીયતે । તત્રાદૌ દશસિદ્ધિનામાનિ ।
વિજયસિદ્ધિઃ કામરૂપસિદ્ધિઃ પાદુકાસિદ્ધિ રઞ્જનસિદ્ધિઃ
ખડ્ગસિદ્ધિર્વેતાલસિદ્ધિઃ પિશાચસિદ્ધિર્યક્ષિણીસિદ્ધિશ્ચેટકાસિદ્ધિર્માયાસિદ્ધિશ્ચેતિ
। અથૈતાસાં ક્રમેણ મન્ત્રતદીયસાધનપ્રકારફલાન્યુપદર્શયામઃ
વિજયસિદ્ધેર્મન્ત્રશ્ચતુર્વિધઃ હ્રીંફ્રેંદ્વન્દ્વયુદ્ધેનિત્યેવિજયંદેહિ । હ્રીંફ્રેં ઇતિ
પઞ્ચદશાક્ષર એક । હ્રીં ફ્રેં સ ચતુરઙ્ગયુદ્ધે નિત્યે વિજયં દેહિ ।
હ્રીંફ્રેંમિત્યષ્ટાદશાક્ષરો દ્વિતીયઃ હ્રીંફ્રેંકૂટજયુદ્ધે નિત્યેવિજયં દેહિ ।
હ્રીંફ્રેં ઇતિ ષોડશાક્ષર દ્વિતીયઃ હ્રીંફ્રેંદુર્ગજયુદ્ધેનિત્યેવિજયંદેહિ ।
હ્રીંફ્રેમિતિ ચતુર્થોમન્ત્રઃ ષોડશાક્ષર એવ એતેષાં ચૈક
એવમન્ત્રકામનાયામુપાસ્ય । કામનાનૈકોત્વર્થસિદ્ધમનેકોપાસનં । અત્ર યત્ર
કુત્રાપિ શુભસ્થાને સ્થિત્વા વર્ણલક્ષજપોનુષ્ઠેયઃ તદ્દશાંશતો
હોમતર્પણેનુષ્ઠેય । વક્ષ્યમાણયન્ત્રે
પ્. ૧૭૭અ)
ચ વારભેદેન સપ્તવિધે તત્તદ્વારેષુ પૂર્વોક્તમન્ત્રેણ ગન્ધાદિભિઃ પઞ્ચોપચારૈઃ
પૂજાનુષ્ઠેયા તેન મન્ત્રોક્ત વિજયસિદ્ધિર્ભવતિ ॥ હ્રીંફ્રેમદેકામરૂપં ભેદેહિ ।
હ્રીંફ્રેમિતિ ત્રયોદશાર્ણકામરૂપસિદ્ધિમન્ત્ર એક એવ અત્રાપિ વર્ણલક્ષં જપઃ
પૌરશ્ચરણિકઃ તદ્દશાંશતો હોમતર્પણે વક્ષ્યમા એવ યન્ત્રે પૂજનં । ઇત્થં
સાધયિતુઃ સાધકસ્ય સ્વેચ્છાવશતો નાનારૂપકરણસામર્થ્યં ભવતિ ॥
હ્રીંફ્રેનિત્યદેપાદુકાં । હ્રીંફ્રેં ઇતિ દ્વાદશાર્ણ એક એવ પાદુકામન્ત્રઃ અત્રાપિ
વર્ણલક્ષં જપઃ તદ્દશાંશતો જપતર્પણે વક્ષ્યમાણ એવ યન્ત્રસપ્તકે
તત્તલ્લિખિતકરાનુરોધેન પૂજનંન્ । ઇત્થમનુષ્ઠાત્રે પ્રસત્રેયં સિદ્ધિવિદ્યાપાદુકે
પ્રયચ્છેત્ તે સમારુહ્ય દુર્ગમપિ સ્વેચ્છાવિષયદેશે સાધકોગચ્છેદતિક્ષિપ્રં પુનઃ
સ્વેચ્છયા સમાગચ્છેત્ ॥ હ્રીંફ્રેંનિત્યપ્રદેદેહ્યઞ્જનં । હ્રીંપ્રેંમિતિ દ્વાદશાર્ણં
એકએવાઞ્જનસિદ્ધિમન્ત્રઃ અત્રાપિવર્ણલક્ષં જપઃ પૌરશ્ચરણિકઃ તદ્દશાંશતો
હોમતર્પણે વક્ષ્યમાણ એવ યન્ત્રેરવ્યાદિ સપ્તવારભેદભિન્ને પૂજનં । ઇત્થં
મન્ત્રે સિદ્ધે પ્રસન્નેયં વિદ્યા અઞ્જનં સાધપિત્રેપ્રયચ્છતિ । તેનાઞ્જિતનેત્રશ્ચ
સાધકો ભૂમૌ નિખાતં નિધિં પશ્યતિ । અન્તરિક્ષગતાન્દેવગન્દર્વાદીંશ્ચ
પ્રપશ્યતિ ॥ હ્રીંફ્રેંદ્રવનિત્યેદેહિ ખડ્ગં હ્રીંફ્રેંમિતિ દ્વાદશાર્ણ એકઃ
ખડ્ગસિદ્ધિમન્ત્રઃ અત્રાપિવર્ણલક્ષં જપઃ
પ્. ૧૭૭બ્)
તદ્દશાંશતો હોમતર્પણે વક્ષ્યમાણ એવ યન્ત્રસપ્તકે તત્તદ્દ્વારાનુરોધેન
પૂજનં । ઇત્થં સિદ્ધવિદ્યયા દિવ્યઃખડ્ગોલભ્યતેષંકરે ગૃહીત્વા
સર્વાનેવશત્રૂન્નિહન્તિ પલાયિતાઃ પદયોઃ પતિતાવાતસ્યશત્રવઃસ્યુઃ ॥
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવેવેતાલાન્દેહિ । હ્રીંફ્રેંમિતિ ત્રયોદશાર્ણોવેતાલસિદ્ધિમન્ત્રઃ
અત્રાપિ વર્ણલક્ષં જપઃ જપદશાંશતો હોમતર્પણોયન્ત્રમપિ વક્ષ્યમાણમેવ
તત્રદ્વારભેદભિન્નમર્ચનાર્થમુપાદેયં ઇત્થંસાધિતાયામેકસ્યામેવ
વેતાલસિદ્ધિવિદ્યાયાં વેતાલાઃ સર્વેપ્યસંખ્યાતા એકશઃ પ્રત્યક્ષવિષયીભવતિ ।
તેષુ કેચિદ્વિકૃતાઙ્ગા કચિદ્વિકૃતમુખાઃ કેચિત્તીર્યઙ્મુખાઃ કેચિદ્ભીષણસ્વનાઃ
સર્વેપિવશંગતાઃ સ્કન્ધેસાધકમારૂહ્ય સર્વસ્મિન્નપિ તદીક્ષિતદેશેચરન્તિ ।
સાધકશત્રૂન્સાધકવચનાદ્ગ્રસન્તિ ચ કિમ્બહુના આમરણં કિઙ્કરા ઇવતે
તદાદિષ્ટસર્વકરાભવન્તિ ॥ હ્રીંફ્રેંનિત્યમદદ્રવેપિશાચાન્પ્રેપ્રયચ્છ ।
હ્રીંફ્રેમિતિ સપ્તદશાર્ણ એક. પિશાચસિદ્ધિમન્ત્ર અત્રાપિ વર્ણલક્ષં પૌરશ્ચરણિક
જપઃ દશાંશતસ્તસ્યતુ હોમતર્પણે યન્ત્રં તદેવ પ્રતિવારમિન્નં પિશાચા અપિ
વેતાલા ઇવા સંખ્યાઃ અત્યન્તં કૃશતનવઃ વિદ્યાસિદ્ધ્યુત્તરં
વશીભૂતાસ્તેસાધકસ્ય સકલેપ્સિતકારિણોભવન્તિ । સ્વસ્ય પલાયતપૂર્વકંગતં
મન્ત્રૌષધાદિના પ્રત્યક્ષ્ય વિષયભૂતં પ્રત્યર્થિનં પિશાચૈરેવજિઘાંસીયાન્
નહિ તોષામપિ કશ્ચિદપ્રત્યક્ષઃ ॥
પ્. ૧૭૮અ)
યક્ષિણીસિદ્ધિમન્ત્રાઃ ષડ્ત્રિંશત્ । હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાવિચિત્રા । હ્રીંફ્રેમિતિ
ત્રયોદશાક્ષરી પ્રથમાયક્ષિણીવિદ્યા । હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાવિભ્રમા ।
હ્રીંફ્રેમિતિ દ્વિતીયાત્રયોદશાક્ષરી । હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાહંસી । હ્રીંફ્રેમિતિ
તૃતીયાદ્વાદશાર્ણા । હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાભીષણી ।
હ્રીંફ્રેમિતિત્રયોદશાર્ણાચતુર્થી । હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાજનરઞ્જિકા । હ્રીંફ્રેમિતિ
પઞ્ચદશાર્ણાપઞ્ચમી । હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાવિશાલા । હ્રીંફ્રેમિતિ
ત્રયોદશાર્ણાષષ્ઠી । હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદામદના ।
હ્રીંફ્રેમિતિત્રયોદશાર્ણાસપ્તમી । હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાતુષ્ટા ।
હ્રીંફ્રેંમિત્યષ્ટમીદ્વાદશાર્ણા ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાકાલકણ્ઠીચતુર્દશાર્ણાનવમી ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાભયાં । હ્રીંફ્રેં ઇતિ ચતુર્દશાર્ણૈવ દશમી । હ્રીંફ્રેં
નિત્યદ્રવમદામાહેન્દ્રી । હ્રીંફ્રેમિતિ ત્રયોદશાર્ણાત્વેકાદશી ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાશઙ્ખિની । હ્રીંફ્રેમિતિ દ્વાદશાર્ણાદ્વાદશી ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદવમદા ઐન્દ્રી । હ્રીંફ્રેમિતિ દ્વાદશાર્ણાત્રયોદશી । હ્રીંફ્રેં
નિત્યદ્રવમદામઙ્ગલા । હ્રીંફ્રેમિતિ ત્રયોદશાર્ણા ચતુર્દશી ।

હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાવટવાસિની । હ્રીંફ્રેમિતિ પઞ્ચદશાર્ણાપઞ્ચદશમી ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદામેખલા । હ્રીંફ્રેમિતિ ત્રયોદશાર્ણાષોડશી ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાસકલા । હ્રીંફ્રેમિતિ ત્રયોદશાર્ણા સપ્તદશી ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાલક્ષ્મી । હ્રીંફ્રેમિતિ દ્વાદશાર્ણાષ્ટાદશી ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદામાલિની । હ્રીંફ્રેંમિત્યેકોનવિંશાત્રયદશાર્ણા ।
પ્. ૧૭૮બ્)
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાવિશ્વનાયિકા । હ્રીંફ્રેમિતિ પઞ્ચદશાર્ણાવિંશતિ ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાસુલોચના । હ્રીંફ્રેમિત્યેકવિંશતિચતુર્દશાર્ણા ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાસુશોભા । હ્રીંફ્રેમિતિતિદ્વવિંશાત્રયોદશાર્ણા ।
હ્રીંફ્રેનિત્યદ્રવમદાકાંમદા । હ્રીંફ્રેમિતિત્રયોવિંશાત્રયોદશાર્ણા ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાવિલાસિની । હ્રીંફ્રેમિતિ ચતુર્વિંશા ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાકામેશ્વરી । હ્રીંફ્રેંમિતિપઞ્ચવિંશાચ્તુર્દશાક્ષરા ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાનન્દિની । હ્રીંફ્રેમિતિ ષડ્ત્રિંશાત્રયોદશાક્ષરાવિદ્યા ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાસ્વર્ણરેખા । હ્રીંફ્રેમિતિ સપ્તવિંશા ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદામનોહરા । હ્રીંફ્રેમિત્યષ્ઠાવિંશાચતુર્દશાર્ણા ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાપ્રમોદા । હ્રીંફ્રેંહ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદારાગિણી ।
હ્રીંફ્રેમિત્યેકોત્રિંશત્ત્રિંશત્પ્રમિતયક્ષિણીવિદ્યેપ્રત્યેકં ત્રયોદશાર્ણો ।
હ્રીંફ્રેંમિત્યદ્રવમદાસિદ્ધાઃ ।
હ્રીંફ્રેંમિત્યેકત્રિંશત્પ્રમિતયક્ષિણીવિદ્યાદ્વાદશાર્ણા ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાપદ્મિની । હ્રીંફ્રેમિતિદ્વાત્રિંશન્મિતાત્રયોદશાર્ણા ।
હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્વમદારતિપ્રિયા । હ્રીંફ્રેમિતિ
ત્રયસ્ત્રિંશન્મિતયક્ષિણીવિદ્યાચતુર્દશાક્ષરા । હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાકલ્યાણદા
। હ્રીંફ્રેમિતિ ચતુસ્ત્રિંશન્મિતયક્ષિણીવિદ્યાપિચતુર્દશાર્ણા ।
હ્રીંફ્રેનિત્યદ્રવમદાકલાદક્ષા । હ્રીંફ્રેમિતિ પઞ્ચત્રિંશન્મિતયક્ષિણી
ચતુર્દશાર્ણા । હ્રીંફ્રેંનિત્યદ્રવમદાસુરસુન્દરી
પ્. ૧૭૯અ)
હ્રીંફ્રેમિતિ ષડ્ત્રિંશત્પ્રમિતા યક્ષિણી વિદ્યા પઞ્ચદશાર્ણ । એતાશ્ચ
સર્વાયક્ષિણ્યઃ પ્રત્યેકં દ્વિભુજાઃ સૌન્દ્ર્યશાલિનો યુવત્યઃ
વિચિત્રવર્ણકવસ્ત્રાભરણા એકૈકં ન તુ
યુગપત્સાધકસમીપદેશાગમનશીલાધ્યેયાઃ અત્ર અરણ્યવટમૂલં ।
પર્વતાગ્રગુહા । ઉદ્યાનાં મધ્યે યસ્યેત્યેવં ભૂતં કાનનં
શ્લેષ્માન્તકવૃક્ષમૂલં । કરઞ્જવૃક્ષમૂલં । વિભીતકવૃક્ષમૂલં ।
નિમ્બવૃક્ષમૂલં । પિપ્પલવૃક્ષમૂલં । કદમ્બવૃક્ષમૂલં । વિલ્વવૃક્ષમૂલં ।
વટવૃક્ષમૂલં । નદીતીરારણ્યમિતિ દ્વાદશસ્થાનેષુ વિચિત્રાદિક્રમોપાત્તાનાં
યક્ષિણીનાં ત્રિત્રિમિતાનાંવિદ્યા । સ્વસ્વવર્ણલક્ષસંખ્યજપેનસાધનીયાઃ
કદમ્બપુષ્પ વન્ધૂકપુષ્પજપાપુષ્પરક્તકરવીરપુષ્પાન્યતમતો
જપદશાંશભૂતાયુતસંખ્યયાહોમઃ હોમસંખ્યં ચ તર્પણં પૂજા ચ
સકલસિદ્ધિસાધારણ એવ યન્ત્રેનુષ્ઠેયા । તદ્યન્ત્રં યથા વૃત્તદ્વયં સાન્તરાલં
વહિઃ કૃત્વા તદભ્યન્તરવૃત્તકર્ણિકાયાં કુલસુન્દરી પ્રસ્તાવોક્તદિશા નવયોનિ
ચક્રં વિધાય । વૃત્તદ્વયતોવાહ્યેદિગ્વિદિક્કોણકં ચતુરસ્રં દ્વયેન
પરસ્પરસાવદ્ધેનાષ્ટાસ્રંવિધાય । તતોપિ વહિઃ સાન્તરાલં વૃત્તદ્વયં કૃત્વા ।
તદ્વૈર્ગતવૃત્તસંલગ્નમૂલાગ્રકં ષોડશદલકં કમલં વિધાય । તતોપિ
વહિર્દલાગ્રવૃત્તં ગણયિત્વા તેન સહ વૃત્તદ્વયં કૃત્વા । તદ્વહિર્ભૂપુરદ્વયં
કૃત્વા સિદ્ધે યન્ત્રે વર્ણાનભિલિખેત્ । સર્વમધ્યે માયાવીજં તન્મધ્યેરવાવિતિ
પ્. ૧૭૯બ્)
તદ્વારનામસપ્તમ્યન્તમેકૈકયન્ત્રે એકશોલિખિત્વા । ઈકારાંશે પઙ્ક્તિત્રયે ઉપરિદે
યજ્ઞદત્તસ્યેતિ ષષ્ઠ્યાન્નનામ મધ્યે કુરુકુરુકુરુવિતિક્રિયાપદં તદધઃ
રોગશાન્તિં દેવદત્તાકર્ષણમિત્યાદિદ્વિતીયાન્તવિશેષપદેન સાધ્યનામલિખિત્વા
તદ્વહિર્ગતાષ્ટયોનિષુ અષ્ટકોણેષુ ષોડશદલેષુ ચેતિ મિલિત્વા દ્વાત્રિંશદલેષુ
વિદ્યાયાવિકૃતાક્ષરાણિ દ્વાત્રિંશત્સંખ્યાનિ લિખિત્વા ।
સર્વાભ્યન્તરવૃત્તવીથ્યામકારાદિ ષોડશકં મધ્યવીથ્યાં
કકારાદિતકારાન્તવ્યઞ્જનષોડશકં ચરમવીથ્યાં
થકારાદિસકારાન્તવ્યઞ્જનષોડશકં લિખિત્વા । શિષ્ટં હલક્ષાત્મકં
વર્ણત્રયં ચતુરસ્રસ્યાગ્નેયાદિકોણચતુષ્ટયે ચતુરાવૃત્ત્યાલિખેદિતિ
પ્રથમયન્ત્રંસિદ્ધં । અત્રૈવ યન્ત્રે યદિરવાવિતિસ્થાને સોમ ઇતિ
ત્રયસ્ત્રિંશન્મિતવર્ણાદિચતુઃષષ્ઠિતમવર્ણાંતે દ્વાત્રિંશદ્વર્ણલિખનં
કથિતદ્વાત્રિંશદ્વર્ણલિખનસ્થાને વિદીયતે તદા દ્વિતીયં । અત્રૈવ યન્ત્રે
યદિરવાવિતિસ્થાને ભૌમે ઇતિ પઞ્ચષષ્ઠ્યાદિ ષણવત્યન્તદ્વાત્રિંશદ્વર્ણાઃ
ઉક્તવર્ણસ્યાને તદા તૃતીયં । અત્રૈવ યન્ત્રેરવાવિતિપદેવુધે ઇતિ
ઉક્તદ્વાત્રિંશદ્વર્ણસ્થાને સપ્તનવત્યાદિકાષ્ટાવિંશત્યુત્તરૈકશતવર્ણાં
તદ્વાત્રિંશદ્વર્ણલિખને ચતુર્થં । અત્રૈવ યન્ત્રે રવાવિતિસ્થાને ગુરાવિતિ
ઉક્તદ્વાત્રિંશદ્વર્ણસ્થાને એકોનત્રિંશદુત્તરૈકશતાદિ ષષ્ટ્યુત્તરૈકશતાં
તદ્વાત્રિંશદ્વર્ણલિખને પઞ્ચમં ।