તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય p1

1.1.0.0
બ્રહ્મ૒ સંધ૑ત્તં૒ કૃત્તિ૑કા૒સૂદ્ધ૑ન્તિ દ્વાદ૒શસુ૑ પ્ર૒જાપ૑તિર્વા૒ચો દે૑વાસુ૒રાસ્તદ૒ગ્નિર્નેદ્ઘ૒ર્મશ્શિર૑ ઇ૒મે વૈ શ૑મીગ૒ર્ભાત્પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્સ રિ૑રિચા૒નસ્સ તપ૒સ્સ આ૒ત્મન્વી૒ર્યં૑દશ૑

બ્રહ્મ૒ સન્ધ૑ત્તં૒ તૌ દિ૒વ્યાવથો૑ શં૒ત્વાય૒ પ્રાચ્યે૑ષાં૒ યદુ૒પર્યુ૑પરિ૒ યત્સ૒દ્યસ્સોઽશ્વો૒ઽવારો૑ ભૂ૒ત્વા જગ૑તીભિ૒રશી૑તિઃ

બ્રહ્મ૒ સન્ધ૑ત્તમૃ૒ધ્નોત્યે૑નેન ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ કૃષ્ણયજુર્બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે પ્રથમપ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ

શ્રીરસ્તુ ॥ ॥ પ્રથમાષ્ટકે પ્રથમપ્રપાઠક પ્રારંભઃ ॥ ॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
1.1.1.0
ન૒ય૒ન્ત્વ૒પા૒ન સન્ધ૑ત્તં૒ તં મે૑ જિન્વતં પ્રા૒ણં ય૒જ્ઞાય૑ ધત્તં૒ માનુ૑ષીર૒ગ્નિર્દ્વે ચ૑

[બ્રહ્મ૑ ક્ષ૒ત્ત્રં તદિષ૒મૂર્જ૑ ર૒યિં પુષ્ટિં૑ પ્ર૒જાં તાં પ૒શૂન્તાન્ત્સન્ધ૑ત્તં૒ તત્પ્રા૒ણમ૑પા૒નં વ્યા૒નં તં ચક્ષુ૒શ્શ્રોત્રં૒ મન૒સ્તદ્વાચં૒ તામ્ । ઇ૒ષાદિ૒પઞ્ચ૑કે૒ વાચં૒ તાં મે૑ પ૒શૂન્ત્સન્ધ૑ત્તં૒ તાન્મે પ્રા૒ણાદિ૒ત્રિત૑યે૒ તં મે૒ઽન્યત્ર૒ તન્મે ॥
1.1.1.1
બ્રહ્મ૒ સન્ધ૑ત્તં૒ તન્મે૑ જિન્વતમ્ । ક્ષ૒ત્ત્ર સન્ધ૑ત્તં૒ તન્મે૑ જિન્વતમ્ । ઇષ૒૒ સન્ધ૑ત્તં૒ તાં મે૑ જિન્વતમ્ । ઊર્જ૒૒ સન્ધ૑ત્તં૒ તાં મે૑ જિન્વતમ્ । ર૒યિ સન્ધ૑ત્તં૒ તાં મે૑ જિન્વતમ્ । પુષ્ટિ૒૒ સન્ધ૑ત્તં૒ તાં મે૑ જિન્વતમ્ । પ્ર૒જા સન્ધ૑ત્તં૒ તાં મે૑ જિન્વતમ્ । પ૒શૂન્ત્સન્ધ૑ત્તં૒ તાન્મે૑ જિન્વતમ્ । સ્તુ૒તો૑ઽસિ૒ જન૑ધાઃ । દે૒વાસ્ત્વા૑ શુક્ર૒પા પ્રણ૑યન્તુ

1.1.1.2૧
સુ૒વીરા પ્ર૒જા પ્ર૑જ૒નય૒ન્પરી૑હિ । શુ૒ક્રશ્શુ૒ક્રશો૑ચિષા । સ્તુ૒તો૑ઽસિ૒ જન૑ધાઃ । દે૒વાસ્ત્વા૑ મન્થિ૒પા પ્રણ૑યન્તુ । સુ૒પ્ર૒જા પ્ર૒જા પ્ર૑જ૒નય૒ન્પરી૑હિ । મ૒ન્થી મ૒ન્થિશો૑ચિષા । સં૒જ૒ગ્મા૒નૌ દિ૒વ આપૃ૑થિ૒વ્યાયુઃ૑ । સન્ધ૑ત્તં૒ તન્મે૑ જિન્વતમ્ । પ્રા૒ણ સન્ધ૑ત્તં૒ તં મે૑ જિન્વતમ્ । અ૒પા૒ન સન્ધ૑ત્તં૒ તં મે૑ જિન્વતમ્

1.1.1.3
વ્યા૒ન સન્ધ૑ત્તં૒ તં મે૑ જિન્વતમ્ । ચક્ષુ૒સ્સન્ધ૑ત્તં૒ તન્મે૑ જિન્વતમ્ । શ્રોત્ર૒૒ સન્ધ૑ત્તં૒ તન્મે૑ જિન્વતમ્ । મન૒સ્સન્ધ૑ત્તં૒ તન્મે૑ જિન્વતમ્ । વાચ૒૒ સન્ધ૑ત્તં૒ તાં મે૑ જિન્વતમ્ । આયુ૑સ્સ્થ૒ આયુ૑ર્મે ધત્તમ્ । આયુ૑ર્ય૒જ્ઞાય૑ ધત્તમ્ । આયુ૑ર્ય૒જ્ઞપ૑તયે ધત્તમ્ । પ્રા૒ણસ્સ્થ૑ પ્રા૒ણં મે૑ ધત્તમ્ । પ્રા૒ણં ય૒જ્ઞાય૑ ધત્તમ્

1.1.1.4
પ્રા૒ણં ય૒જ્ઞપ૑તયે ધત્તમ્ । ચક્ષુ૑સ્સ્થ૒શ્ચક્ષુ૑ર્મે ધત્તમ્ । ચક્ષુ૑ર્ય૒જ્ઞાય૑ ધત્તમ્ । ચક્ષુ૑ર્ય૒જ્ઞપ૑તયે ધત્તમ્ । શ્રોત્ર૑ સ્થ૒શ્શ્રોત્રં૑ મે ધત્તમ્ । શ્રોત્રં૑ ય૒જ્ઞાય૑ ધત્તમ્ । શ્રોત્રં૑ ય૒જ્ઞપ૑તયે ધત્તમ્ । તૌ દે૑વૌ શુક્રામન્થિનૌ । ક૒લ્પય૑તં૒ દૈવી૒ર્વિશઃ૑ । ક૒લ્પય૑તં૒ માનુ૑ષીઃ

1.1.1.5
ઇષ૒મૂર્જ૑મ૒સ્માસુ૑ ધત્તમ્ । પ્રા૒ણાન્પ૒શુષુ૑ । પ્ર૒જાં મયિ૑ ચ૒ યજ૑માને ચ । નિર૑સ્ત૒શ્શણ્ડઃ૑ । નિર૑સ્તો૒ મર્કઃ૑ । અપ૑નુત્તૌ૒ શણ્ડા૒મર્કૌ૑ સ૒હામુના । શુ૒ક્રસ્ય૑ સ૒મિદ૑સિ । મ૒ન્થિન૑સ્સ૒મિદ૑સિ । સ પ્ર૑થ૒મસ્સંકૃ૑તિર્વિ૒શ્વક૑ર્મા । સ પ્ર૑થ૒મો મિ૒ત્રો વરુ૑ણો અ૒ગ્નિઃ । સ પ્ર૑થ૒મો બૃહ૒સ્પતિ૑શ્ચિકિ૒ત્વાન્ । તસ્મા૒ ઇન્દ્રા૑ય સુ૒તમા જુ૑હોમિ

1.1.2.0
ખલ્વા૑ધિત્સન્ત૒ ફલ્ગુ૑ન્યોર૒ગ્નિમાદ૑ધીતાસન્નપતતામૃતૂ૒નાં વૈશ્ય૑સ્ય૒ર્તુરુત્ત૑રે૒ ફલ્ગુ૑ની૒ ષટ્ચ૑

1.1.2.1
કૃત્તિ૑કાસ્વ૒ગ્નિમાદ૑ધીત । એ૒તદ્વા અ૒ગ્નેર્નક્ષ૑ત્ત્રમ્ । યત્કૃત્તિ૑કાઃ । સ્વાયા૑મૈ૒વૈનં૑ દે૒વતા૑યામા૒ધાય૑ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સી ભ૑વતિ । મુખં૒ વા એ૒તન્નક્ષ૑ત્ત્રાણામ્ । યત્કૃત્તિ૑કાઃ । ય કૃત્તિ૑કાસ્વ૒ગ્નિમા૑ધ૒ત્તે । મુખ્ય૑ એ૒વ ભ૑વતિ । અથો૒ ખલુ૑

1.1.2.2
અ૒ગ્નિ૒ન૒ક્ષ૒ત્ત્રમિત્યપ૑ચાયન્તિ । ગૃ૒હાન્ હ૒ દાહુ૑કો ભવતિ । પ્ર૒જાપ૑તી રોહિ૒ણ્યામ૒ગ્નિમ૑સૃજત । તં દે૒વા રો૑હિ૒ણ્યામાદ૑ધત । તતો૒ વૈ તે સર્વા૒ન્રોહા૑નરોહન્ન્ । તદ્રો૑હિ૒ણ્યૈ રો૑હિણિ૒ત્વમ્ । યો રો૑હિ૒ણ્યામ૒ગ્નિમા૑ધ૒ત્તે । ઋ૒ધ્નોત્યે૒વ । સર્વા૒ન્રોહાન્રોહતિ । દે૒વા વૈ ભ૒દ્રાસ્સન્તો૒ઽગ્નિમાધિ૑ત્સન્ત

1.1.2.3
તેષા૒મના૑હિતો૒ઽગ્નિરાસીત્ । અથૈભ્યો વા૒મં વસ્વપાક્રામત્ । તે પુન૑ર્વસ્વો૒રાદ૑ધત । તતો૒ વૈ તાન્ વા૒મં વસૂ૒પાવ૑ર્તત । ય પુ૒રાઽભ૒દ્રસ્સન્પાપી૑યા૒ન્ત્સ્યાત્ । સ પુન૑ર્વસ્વોર૒ગ્નિમાદ૑ધીત । પુન૑રે૒વૈનં૑ વા૒મં વસૂ૒પાવ૑ર્તતે । ભ૒દ્રો ભ૑વતિ । ય કા૒મયે૑ત૒ દાનકા૑મા મે પ્ર૒જાસ્સ્યુ૒રિતિ૑ । સ પૂર્વ૑યો૒ ફલ્ગુ૑ન્યોર૒ગ્નિમાદ૑ધીત

1.1.2.4
અ૒ર્ય૒મ્ણો વા એ૒તન્નક્ષ૑ત્ત્રમ્ । યત્પૂર્વે૒ ફલ્ગુ૑ની । અ૒ર્ય૒મેતિ૒ તમા૑હુ૒ર્યો દદા૑તિ । દાન૑કામા અસ્મૈ પ્ર૒જા ભ૑વન્તિ । ય કા૒મયે૑ત ભ૒ગી સ્યા૒મિતિ૑ । સ ઉત્ત૑રયો૒ ફલ્ગુ૑ન્યોર૒ગ્નિમાદ૑ધીત । ભગ૑સ્ય૒ વા એ૒તન્નક્ષ૑ત્ત્રમ્ । યદુત્ત૑રે૒ ફલ્ગુ૑ની । ભ૒ગ્યે૑વ ભ૑વતિ । કા૒લ૒ક૒ઞ્જા વૈ નામાસુ૑રા આસન્ન્

1.1.2.5
તે સુ૑વ૒ર્ગાય૑ લો૒કાયા૒ગ્નિમ૑ચિન્વત । પુરુ૑ષ૒ ઇષ્ટ૑કા૒મુપા૑દધા૒ત્પુરુ૑ષ૒ ઇષ્ટ૑કામ્ । સ ઇન્દ્રો બ્રાહ્મ૒ણો બ્રુવા૑ણ૒ ઇષ્ટ૑કા૒મુપા૑ધત્ત । એ૒ષા મે૑ ચિ૒ત્રા નામેતિ૑ । તે સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કમા પ્રારો૑હન્ન્ । સ ઇન્દ્ર૒ ઇષ્ટ૑કા૒માવૃ૑હત્ । તેઽવા૑કીર્યન્ત । યે૑ઽવાકીર્યન્ત । ત ઊર્ણા૒વભ૑યોઽભવન્ન્ । દ્વાવુદ૑પતતામ્

1.1.2.6
તૌ દિ૒વ્યૌ શ્વાના૑વભવતામ્ । યો ભ્રાતૃ૑વ્યવા૒ન્ત્સ્યાત્ । સ ચિ૒ત્રાયા૑મ૒ગ્નિમાદ૑ધીત । અ૒વ૒કીર્યૈ૒વ ભ્રાતૃ૑વ્યાન્ । ઓજો૒ બલ૑મિન્દ્રિ૒યં વી૒ર્ય૑મા૒ત્મન્ધ૑ત્તે । વ૒સન્તા બ્રાહ્મ૒ણોઽગ્નિમાદ૑ધીત । વ૒સ૒ન્તો વૈ બ્રાહ્મ૒ણસ્ય૒ર્તુઃ । સ્વ એ૒વૈન૑મૃ૒તાવા૒ધાય૑ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સી ભ૑વતિ । મુખં૒ વા એ૒તદૃ૑તૂ૒નામ્

1.1.2.7
યદ્વ૑સ૒ન્તઃ । યો વ૒સન્તા૒ઽગ્નિમા૑ધ૒ત્તે । મુખ્ય૑ એ૒વ ભ૑વતિ । અથો૒ યોનિ૑મન્તમે૒વૈનં૒ પ્રજા૑ત૒માધ૑ત્તે । ગ્રી૒ષ્મે રા૑જ૒ન્ય૑ આદ૑ધીત । ગ્રી૒ષ્મો વૈ રા૑જ૒ન્ય૑સ્ય૒ર્તુઃ । સ્વ એ૒વૈન૑મૃ૒તાવા૒ધાય૑ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યા૒વી ભ૑વતિ । શ૒રદિ૒ વૈશ્ય૒ આદ૑ધીત । શ૒રદ્વૈ વૈશ્ય૑સ્ય૒ર્તુઃ

1.1.2.8
સ્વ એ૒વૈન૑મૃ૒તાવા૒ધાય૑ । પ૒શુ૒માન્ભ૑વતિ । ન પૂર્વ૑યો૒ ફલ્ગુ૑ન્યોર૒ગ્નિમાદ૑ધીત । એ૒ષા વૈ જ૑ઘ૒ન્યા૑ રાત્રિ૑સ્સંવત્સ૒રસ્ય૑ । યત્પૂર્વે૒ ફલ્ગુ૑ની । પૃ૒ષ્ટિ૒ત એ૒વ સં૑વત્સ૒રસ્યા૒ગ્નિમા૒ધાય૑ । પાપી૑યાન્ભવતિ । ઉત્ત૑રયો૒રા દ૑ધીત । એ૒ષા વૈ પ્ર૑થ૒મા રાત્રિ૑સ્સંવત્સ૒રસ્ય૑ । યદુત્ત૑રે૒ ફલ્ગુ૑ની । મુ૒ખ૒ત એ૒વ સં૑વત્સ૒રસ્યા૒ગ્નિમા૒ધાય૑ । વસી૑યાન્ભવતિ । અથો૒ ખલુ૑ । ય૒દૈવૈનં૑ ય૒જ્ઞ ઉ૑પ૒નમેત્ । અથાદ૑ધીત । સૈવાસ્યર્દ્ધિઃ૑

1.1.3.0
ઊષા૑ અભવન્નભવદ્વ૒લ્મીકોઽશ્રામ્ય૒દપ્ર૑થય૒દ્ધૃત્યૈ૑ બીભત્સત૒ ઇત્યા૑હૂ રુન્ધે પર્ણ૒ત્વમ૑શમયદચ્છિન્દ૒૒ સ્ત્રીણિ૑ ચ

1.1.3.1
ઉદ્ધ૑ન્તિ । યદે૒વાસ્યા૑ અમે૒ધ્યમ્ । તદપ૑હન્તિ । અ૒પોઽવોક્ષતિ૒ શાન્ત્યૈ । સિક૑તા૒ નિવ૑પતિ । એ૒તદ્વા અ૒ગ્નેર્વૈશ્વાન૒રસ્ય૑ રૂ૒પમ્ । રૂ૒પેણૈ૒વ વૈશ્વાન૒રમવ૑રુન્ધે । ઊષા૒ન્નિવ૑પતિ । પુષ્ટિ૒ર્વા એ૒ષા પ્ર૒જન૑નમ્ । યદૂષાઃ

1.1.3.2
પુષ્ટ્યા૑મે૒વ પ્ર૒જન૑ને૒ઽગ્નિમાધ૑ત્તે । અથો૑ સં૒જ્ઞાન૑ એ૒વ । સં૒જ્ઞાન૒૒ હ્યે૑તત્પ૑શૂ૒નામ્ । યદૂષાઃ । દ્યાવા૑પૃથિ૒વી સ૒હાસ્તામ્ । તે વિ૑ય૒તી અ૑બ્રૂતામ્ । અસ્ત્વે૒વ નૌ૑ સ૒હ ય૒જ્ઞિય૒મિતિ૑ । યદ૒મુષ્યા૑ ય૒જ્ઞિય૒માસીત્ । તદ૒સ્યામ૑દધાત્ । ત ઊષા૑ અભવન્ન્

1.1.3.3
યદ૒સ્યા ય૒જ્ઞિય૒માસીત્ । તદ૒મુષ્યા૑મદધાત્ । તદ૒દશ્ચ૒ન્દ્રમ૑સિ કૃ૒ષ્ણમ્ । ઊષાન્નિ૒વપ૑ન્ન૒દો ધ્યા૑યેત્ । દ્યાવા૑પૃથિ૒વ્યોરે૒વ ય૒જ્ઞિયે૒ઽગ્નિમાધ૑ત્તે । અ૒ગ્નિર્દે૒વેભ્યો૒ નિલા૑યત । આ૒ખૂ રૂ૒પં કૃ૒ત્વા । સ પૃ૑થિ૒વીં પ્રાવિ૑શત્ । સ ઊ૒તી કુ૑ર્વા૒ણ પૃ૑થિ૒વીમનુ૒ સમ૑ચરત્ । તદા૑ખુકરી૒ષમ૑ભવત્

1.1.3.4
યદા૑ખુકરી૒ષ સં૑ભા૒રો ભવ૑તિ । યદે૒વાસ્ય૒ તત્ર૒ ન્ય૑ક્તમ્ । તદે૒વાવ૑રુન્ધે । ઊર્જં૒ વા એ૒ત રસં૑ પૃથિ૒વ્યા ઉ૑પ૒દીકા૒ ઉદ્દિ૑હન્તિ । યદ્વ૒લ્મીકમ્ । યદ્વ૑લ્મીકવ૒પા સં૑ભા૒રો ભવ૑તિ । ઊર્જ૑મે૒વ રસં૑ પૃથિ૒વ્યા અવ૑રુન્ધે । અથો૒ શ્રોત્ર૑મે૒વ । શ્રોત્ર૒૒ હ્યે૑તત્પૃ૑થિ૒વ્યાઃ । યદ્વ૒લ્મીકઃ૑

1.1.3.5
અબ૑ધિરો ભવતિ । ય એ૒વં વેદ૑ । પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । તાસા૒મન્ન૒મુપાક્ષીયત । તાભ્ય૒સ્સૂદ૒મુપ૒પ્રાભિ૑નત્ । તતો૒ વૈ તાસા૒મન્નં૒ નાક્ષી૑યત । યસ્ય૒ સૂદ૑સ્સંભા૒રો ભવ૑તિ । નાસ્ય૑ ગૃ૒હેઽન્નં૑ ક્ષીયતે । આપો૒ વા ઇ૒દમગ્રે૑ સલિ૒લમા૑સીત્ । તેન૑ પ્ર૒જાપ૑તિરશ્રામ્યત્

1.1.3.6
ક૒થમિ૒દ સ્યા૒દિતિ૑ । સો૑ઽપશ્યત્પુષ્કરપ૒ર્ણં તિષ્ઠ૑ત્ । સો૑ઽમન્યત । અસ્તિ૒ વૈ તત્ । યસ્મિ૑ન્નિ૒દમધિ૒ તિષ્ઠ૒તીતિ૑ । સ વ૑રા૒હો રૂ૒પં કૃ૒ત્વોપ૒ ન્ય૑મજ્જત્ । સ પૃ૑થિ૒વીમ૒ધ આર્ચ્છત્ । તસ્યા૑ ઉપ૒હત્યોદ૑મજ્જત્ । તત્પુ૑ષ્કરપ૒ર્ણેઽપ્રથયત્ । યદપ્ર૑થયત્

1.1.3.7
તત્પૃ૑થિ૒વ્યૈ પૃ૑થિવિ૒ત્વમ્ । અભૂ૒દ્વા ઇ૒દમિતિ૑ । તદ્ભૂમ્યૈ૑ ભૂમિ૒ત્વમ્ । તાં દિશોઽનુ૒ વાત૒સ્સમ૑વહત્ । તા શર્ક૑રાભિરદૃહત્ । શં વૈ નો૑ઽભૂ૒દિતિ૑ । તચ્છર્ક૑રાણા શર્કર૒ત્વમ્ । યદ્વ૑રા૒હવિ૑હત સંભા૒રો ભવ૑તિ । અ૒સ્યામે૒વાછ૑મ્બટ્કારમ૒ગ્નિમાધ૑ત્તે । શર્ક૑રા ભવન્તિ૒ ધૃત્યૈ

1.1.3.8
અથો૑ શં૒ત્વાય૑ । સરે૑તા અ૒ગ્નિરા૒ધેય૒ ઇત્યા૑હુઃ । આપો૒ વરુ૑ણસ્ય૒ પત્ન૑ય આસન્ન્ । તા અ૒ગ્નિર૒ભ્ય૑ધ્યાયત્ । તાસ્સમ૑ભવત્ । તસ્ય૒ રેત૒ પરા૑ઽપતત્ । તદ્ધિર૑ણ્યમભવત્ । યદ્ધિર૑ણ્યમુ૒પાસ્ય૑તિ । સરે૑તસમે૒વાગ્નિમાધ૑ત્તે । પુરુ૑ષ૒ ઇન્ન્વૈ સ્વાદ્રેત૑સો બીભત્સત૒ ઇત્યા૑હુઃ

1.1.3.9
ઉ૒ત્ત૒ર૒ત ઉપાસ્ય૒ત્યબી૑ભત્સાયૈ । અતિ૒ પ્રય૑ચ્છતિ । આર્તિ૑મે૒વાતિ૒ પ્રય૑ચ્છતિ । અ૒ગ્નિર્દે૒વેભ્યો૒ નિલા૑યત । અશ્વો૑ રૂ૒પં કૃ૒ત્વા । સોઽશ્વ૒ત્થે સં૑વત્સ૒રમ૑તિષ્ઠત્ । તદ૑શ્વ૒ત્થસ્યાશ્વત્થ૒ત્વમ્ । યદાશ્વ૑ત્થસ્સંભા૒રો ભવ૑તિ । યદે૒વાસ્ય૒ તત્ર૒ ન્ય૑ક્તમ્ । તદે૒વાવ૑રુન્ધે

1.1.3.10
દે૒વા વા ઊર્જં૒ વ્ય૑ભજન્ત । તત૑ ઉદુ૒મ્બર૒ ઉદ૑તિષ્ઠત્ । ઊર્ગ્વા ઉ૑દુ૒મ્બરઃ૑ । યદૌદુ૑મ્બરસ્સંભા૒રો ભવ૑તિ । ઊર્જ૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । તૃ૒તીય૑સ્યામિ૒તો દિ૒વિ સોમ૑ આસીત્ । તં ગા૑ય૒ત્ર્યાઽહ૑રત્ । તસ્ય૑ પ૒ર્ણમ૑ચ્છિદ્યત । તત્પ૒ર્ણો૑ઽભવત્ । તત્પ૒ર્ણસ્ય૑ પર્ણ૒ત્વમ્

1.1.3.11
યસ્ય૑ પર્ણ૒મય૑સ્સમ્ભા૒રો ભવ૑તિ । સો૒મ૒પી૒થમે૒વાવ૑રુન્ધે । દે૒વા વૈ બ્રહ્મ૑ન્નવદન્ત । તત્પ૒ર્ણ ઉપા૑શૃણોત્ । સુ૒શ્રવા૒ વૈ નામ૑ । યત્પ૑ર્ણ૒મય૑સ્સમ્ભા૒રો ભવ૑તિ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સમે૒વાવ૑ રુન્ધે । પ્ર૒જાપ૑તિર૒ગ્નિમ૑સૃજત । સો૑ઽબિભે૒ત્પ્ર મા૑ ધક્ષ્ય૒તીતિ૑ । ત શ૒મ્યા૑ઽશમયત્

1.1.3.12
તચ્છ૒મ્યૈ૑ શમિ૒ત્વમ્ । યચ્છ૑મી૒મય૑સ્સમ્ભા૒રો ભવ૑તિ । શાન્ત્યા૒ અપ્ર૑દાહાય । અ૒ગ્નેસ્સૃ૒ષ્ટસ્ય૑ ય૒તઃ । વિક૑ઙ્કતં૒ ભા આર્ચ્છત્ । યદ્વૈક૑ઙ્કતસ્સમ્ભા૒રો ભવ૑તિ । ભા એ૒વાવ૑ રુન્ધે । સહૃ૑દયો૒ઽગ્નિરા૒ધેય૒ ઇત્યા૑હુઃ । મ૒રુતો૒ઽદ્ભિર૒ગ્નિમ૑તમયન્ન્ । તસ્ય૑ તા૒ન્તસ્ય૒ હૃદ૑ય૒માચ્છિ૑ન્દન્ન્ । સાઽશનિ૑રભવત્ । યદ૒શનિ૑હતસ્ય વૃ૒ક્ષસ્ય૑ સમ્ભા૒રો ભવ૑તિ । સહૃ૑દયમે૒વાગ્નિમા ધ૑ત્તે

1.1.4.0
ધ્યા૒ય૒તિ૒ વૈ રાત્રિ૒શ્ચાવ૑રુન્ધે ભવિષ્ય૒ન્તીત્ય૑બ્રવીજ્જનિ૒ષ્યસે૑ઽજય૒દ્વસી૑યાન્ભવતિ૒ નવ૑ ચ

1.1.4.1
દ્વા૒દ૒શસુ૑ વિક્રા૒મેષ્વ૒ગ્નિમા દ૑ધીત । દ્વાદ૑શ૒ માસાસ્સંવત્સ૒રઃ । સં૒વ૒ત્સ૒રાદે૒વૈન૑મવ૒રુદ્ધ્યા ધ૑ત્તે । યદ્દ્વા૑દ૒શસુ૑ વિક્રા૒મેષ્વા૒ દધી૑ત । પરિ૑મિત૒મવ૑ રુન્ધીત । ચક્ષુ૑ર્નિમિત૒ આદ૑ધીત । ઇય૒દ્દ્વાદ૑શ વિક્રા૒મા (૩) ઇતિ૑ । પરિ૑મિતં ચૈ૒વાપ૑રિમિતં૒ ચાવ૑ રુન્ધે । અનૃ૑તં૒ વૈ વા૒ચા વ૑દતિ । અનૃ૑તં૒ મન૑સા ધ્યાયતિ

1.1.4.2
ચક્ષુ૒ર્વૈ સ૒ત્યમ્ । અદ્રા(૩)ગિત્યા૑હ । અદ૑઱શ૒મિતિ૑ । તત્સ૒ત્યમ્ । યશ્ચક્ષુ૑ર્નિમિતે૒ઽગ્નિમા૑ધ૒ત્તે । સ૒ત્ય એ૒વૈન૒મા ધ૑ત્તે । તસ્મા૒દાહિ૑તાગ્નિ૒ર્નાનૃ૑તં વદેત્ । નાસ્ય૑ બ્રાહ્મ૒ણોઽનાશ્વાન્ગૃ૒હે વ૑સેત્ । સ૒ત્યે હ્ય૑સ્યા૒ગ્નિરાહિ૑તઃ । આ૒ગ્ને૒યી વૈ રાત્રિઃ૑

1.1.4.3
આ૒ગ્ને૒યા પ૒શવઃ૑ । ઐ૒ન્દ્રમહઃ૑ । નક્તં૒ ગા઱હ૑પત્ય૒મા દ૑ધાતિ । પ૒શૂને૒વાવ૑ રુન્ધે । દિવા૑ઽઽહવ૒નીયમ્ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વાવ૑ રુન્ધે । અ૒ર્ધોદિ૑તે૒ સૂર્ય૑ આહવ૒નીય૒મા દ૑ધાતિ । એ૒તસ્મિ૒ન્વૈ લો૒કે પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । પ્ર૒જા એ૒વ તદ્યજ૑માનસ્સૃજતે । અથો૑ ભૂ૒તં ચૈ૒વ ભ૑વિ૒ષ્યચ્ચાવ૑ રુન્ધે

1.1.4.4
ઇડા૒ વૈ મા૑ન૒વી ય૑જ્ઞાનૂકા૒શિન્યા૑સીત્ । સાઽશૃ૑ણોત્ । અસુ૑રા અ૒ગ્નિમાદ૑ધત૒ ઇતિ૑ । તદ૑ગચ્છત્ । ત આ૑હવ૒નીય૒મગ્ર૒ આદ૑ધત । અથ૒ ગા઱હ૑પત્યમ્ । અથાન્વાહાર્ય૒પચ૑નમ્ । સાઽબ્ર૑વીત્ । પ્ર૒તીચ્યે૑ષા૒૒ શ્રીર૑ગાત્ । ભ૒દ્રા ભૂ૒ત્વા પરા૑ ભવિષ્ય૒ન્તીતિ૑

1.1.4.5
યસ્યૈ૒વમ૒ગ્નિરા૑ધી૒યતે । પ્ર૒તીચ્ય૑સ્ય૒ શ્રીરે૑તિ । ભ૒દ્રો ભૂ૒ત્વા પરા૑ભવતિ । સાઽશૃ૑ણોત્ । દે૒વા અ૒ગ્નિમાદ૑ધત૒ ઇતિ૑ । તદ૑ગચ્છત્ । તેઽન્વાહાર્ય૒પચ૑ન૒મગ્ર૒ આદ૑ધત । અથ૒ ગા઱હ૑પત્યમ્ । અથા૑હવ૒નીયમ્ । સાઽબ્ર૑વીત્

1.1.4.6
પ્રાચ્યે૑ષા૒૒ શ્રીર૑ગાત્ । ભ૒દ્રા ભૂ૒ત્વા સુ૑વ૒ર્ગંલ્લો૒કમેષ્યન્તિ । પ્ર૒જાં તુ ન વેત્સ્યન્ત૒ ઇતિ૑ । યસ્યૈ૒વમ૒ગ્નિરા૑ધી૒યતે । પ્રાચ્ય૑સ્ય૒ શ્રીરે૑તિ । ભ૒દ્રો ભૂ૒ત્વા સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કમે૑તિ । પ્ર૒જાં તુ ન વિ૑ન્દતે । સાઽબ્ર૑વી૒દિડા૒ મનુમ્ । તથા૒ વા અ૒હં તવા૒ગ્નિમાધાસ્યામિ । યથા૒ પ્ર પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑ર્મિથુ૒નૈર્જ૑નિ૒ષ્યસે

1.1.4.7
પ્રત્ય૒સ્મિલ્લોમ્૒̐કે સ્થા૒સ્યસિ૑ । અ૒ભિ સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કં જે૒ષ્યસીતિ૑ । ગા઱હ૑પત્ય૒મગ્ર૒ આદ૑ધાત્ । ગા઱હ૑પત્યં૒ વા અનુ૑ પ્ર૒જા પ૒શવ૒ પ્રજા૑યન્તે । ગા઱હ૑પત્યેનૈ૒વાસ્મૈ પ્ર૒જાં પ૒શૂન્પ્રાજ૑નયત્ । અથાન્વાહાર્ય૒પચ૑નમ્ । તિ૒ર્યઙ્ઙિ૑વ૒ વા અ૒યં લો૒કઃ । અ૒સ્મિન્નૈ૒વ તેન૑ લો૒કે પ્રત્ય૑તિષ્ઠત્ । અથા૑હવ૒નીયમ્ । તેનૈ૒વ સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કમ૒ભ્ય૑જયત્

1.1.4.8
યસ્યૈ૒વમ૒ગ્નિરા૑ધી૒યતે । પ્ર પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑ર્મિથુ૒નૈર્જા૑યતે । પ્રત્ય૒સ્મિલ્લોમ્૒̐કે તિ૑ષ્ઠતિ । અ૒ભિ સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કં જ૑યતિ । યસ્ય૒ વા અય૑થાદેવતમ૒ગ્નિરા૑ધી૒યતે । આ દે૒વતાભ્યો વૃશ્ચ્યતે । પાપી૑યાન્ભવતિ । યસ્ય૑ યથાદેવ૒તમ્ । ન દે૒વતાભ્ય૒ આવૃ૑શ્ચ્યતે । વસી૑યાન્ભવતિ

ભૃગૂ૑ણાં૒ ત્વાઽઙ્ગિ૑રસાં વ્રતપતે વ્ર૒તેનાદ૑ધા૒મીતિ૑ ભૃગ્વઙ્ગિ૒રસા૒માદ૑ધ્યાત્ । આ૒દિ૒ત્યાનાં ત્વા દે૒વાનાં વ્રતપતે વ્ર૒તેનાદ૑ધા૒મીત્ય૒ન્યાસાં૒ બ્રાહ્મ૑ણીનાં પ્ર૒જાનામ્ । વરુ૑ણસ્ય ત્વા૒ રાજ્ઞો વ્રતપતે વ્ર૒તેનાદ૑ધા૒મીતિ૒ રાજ્ઞઃ૑ । ઇન્દ્ર૑સ્ય ત્વેન્દ્રિ૒યેણ૑ વ્રતપતે વ્ર૒તેનાદ૑ધા૒મીતિ૑ રાજ૒ન્ય૑સ્ય । મનોસ્ત્વા ગ્રામ૒ણ્યો વ્રતપતે વ્ર૒તેનાદ૑ધા૒મિતિ૒ વૈશ્ય૑સ્ય । ઋ૒ભૂ૒ણાં ત્વા૑ દે૒વાનાં વ્રતપતે વ્ર૒તેનાદ૑ધા૒મીતિ૑ રથકા૒રસ્ય૑ । ય૒થા૒દે૒વ૒તમ૒ગ્નિરાધી૑યતે । ન દે૒વતાભ્ય૒ આવૃ૑શ્ચ્યતે । વસી૑યાન્ભવતિ

1.1.5.0
એ૒ન૒મા૒હ૒વ૒નીયં૑ ધત્તેઽશ્વ૒ત્વં વ૑ર્તયતિ કુરુત૒ ઇતિ૑ રુ૒દ્રો દ૑ધાતિ૒ ય૒દગ્નયે૒ શુચ૑ય૒ એકં૑ ચ

1.1.5.1
પ્ર૒જાપ૑તિર્વા૒ચસ્સ૒ત્યમ૑પશ્યત્ । તેના૒ગ્નિમાધ૑ત્ત । તેન૒ વૈ સ આર્ધ્નોત્ । ભૂર્ભુવ૒સ્સુવ૒રિત્યા૑હ । એ૒તદ્વૈ વા૒ચસ્સ૒ત્યમ્ । ય એ૒તેના૒ગ્નિમા૑ધ૒ત્તે । ઋ૒ધ્નોત્યે૒વ । અથો૑ સ૒ત્યપ્રા૑શૂરે૒વ ભ૑વતિ । અથો૒ ય એ૒વં વિ૒દ્વાન૑ભિ૒ચર૑તિ । સ્તૃ૒ણુ૒ત એ૒વૈનમ્

1.1.5.2
ભૂરિત્યા૑હ । પ્ર૒જા એ૒વ તદ્યજ૑માનસ્સૃજતે । ભુવ૒ ઇત્યા૑હ । અ૒સ્મિન્ને૒વ લો૒કે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । સુવ૒રિત્યા૑હ । સુ૒વ૒ર્ગ એ૒વ લો૒કે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । ત્રિ૒ભિર૒ક્ષરૈ૒ર્ગા઱હ૑પત્ય૒મા દ૑ધાતિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ષ્વે૑વૈનં૑ લો૒કેષુ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત૒માધ૑ત્તે । સર્વૈ પ૒ઞ્ચભિ૑રાહવ૒નીયમ્

1.1.5.3
સુ૒વ૒ર્ગાય૒ વા એ૒ષ લો૒કાયાધી૑યતે । યદા૑હવ૒નીયઃ૑ । સુ૒વ૒ર્ગ એ૒વાસ્મૈ૑ લો૒કે વા૒ચસ્સ૒ત્ય સર્વ૑માપ્નોતિ । ત્રિ૒ભિર્ગા઱હ૑પત્ય૒મા દ૑ધાતિ । પ૒ઞ્ચભિ૑રાહવ૒નીયમ્ । અ૒ષ્ટૌ સંપ૑દ્યન્તે । અ૒ષ્ટાક્ષ૑રા ગાય૒ત્રી । ગા૒ય૒ત્રોઽગ્નિઃ । યાવા૑ને૒વાગ્નિઃ । તમાધ૑ત્તે

1.1.5.4
પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । તા અ૑સ્માત્સૃ૒ષ્ટા પરા૑ચીરાયન્ન્ । તાભ્યો૒ જ્યોતિ૒રુદ૑ગૃહ્ણાત્ । તં જ્યોતિ૒ પશ્ય૑ન્તી પ્ર૒જા અ૒ભિ સ૒માવ૑ર્તન્ત । ઉ૒પરી૑વા૒ગ્નિમુદ્ગૃ૑હ્ણીયાદુ૒દ્ધરન્ન્૑ । જ્યોતિ૑રે૒વ પશ્ય૑ન્તી પ્ર૒જા યજ૑માનમ૒ભિ સ૒માવ૑ર્તન્તે । પ્ર૒જાપ૑તે૒રક્ષ્ય૑શ્વયત્ । તત્પરા૑ઽપતત્ । તદશ્વો૑ઽભવત્ । તદશ્વ૑સ્યાશ્વ૒ત્વમ્

1.1.5.5
એ૒ષ વૈ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । યદ૒ગ્નિઃ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યોઽશ્વઃ૑ । યદશ્વં૑ પુ૒રસ્તા૒ન્નય૑તિ । સ્વમે૒વ ચક્ષુ૒ પશ્ય૑ન્પ્ર૒જાપ૑તિ૒રનૂદે૑તિ । વ૒જ્રી વા એ૒ષઃ । યદશ્વઃ૑ । યદશ્વં૑ પુ૒રસ્તા૒ન્નય૑તિ । જા૒તાને૒વ ભ્રાતૃ૑વ્યા૒ન્પ્રણુ૑દતે । પુન૒રા વ૑ર્તયતિ

1.1.5.6
જ૒નિ૒ષ્યમા૑ણાને૒વ પ્રતિ૑નુદતે । ન્યા૑હવ૒નીયો૒ ગા઱હ૑પત્યમકામયત । નિગા઱હ૑પત્ય આહવ૒નીયમ્ । તૌ વિ૒ભાજં૒ નાશ૑ક્નોત્ । સોઽશ્વ૑ પૂર્વ૒વાડ્ભૂ૒ત્વા । પ્રાઞ્ચં૒ પૂર્વ૒મુદ૑વહત્ । તત્પૂર્વ૒વાહ૑ પૂર્વવા૒ટ્ત્વમ્ । યદશ્વં૑ પુ૒રસ્તા૒ન્નય૑તિ । વિભ૑ક્તિરે૒વૈન૑યો૒સ્સા । અથો૒ નાના૑વીર્યાવે૒વૈનૌ૑ કુરુતે

1.1.5.7
યદુ૒પર્યુ૑પરિ૒ શિરો૒ હરેત્ । પ્રા૒ણાન્‌વિચ્છિ૑ન્દ્યાત્ । અ૒ધો૑ઽધ૒શ્શિરો૑ હરતિ । પ્રા૒ણાનાં ગોપી૒થાય૑ । ઇય૒ત્યગ્રે૑ હરતિ । અથેય૒ત્યથેય૑તિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ષ્વે૑વૈનં૑ લો૒કેષુ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત૒માધ૑ત્તે । પ્ર૒જાપ૑તિર૒ગ્નિમ૑સૃજત । સો૑ઽબિભે૒ત્પ્ર મા૑ ધક્ષ્ય૒તીતિ૑

1.1.5.8
તસ્ય૑ ત્રે૒ધા મ૑હિ૒માન૒વ્વ્યૌઁ૑હત્ । શાન્ત્યા૒ અપ્ર૑દાહાય । યત્ત્રે૒ધાઽગ્નિરા૑ધી૒યતે । મ૒હિ૒માન૑મે૒વાસ્ય૒ તદ્વ્યૂ૑હતિ । શાન્ત્યા૒ અપ્ર૑દાહાય । પુન૒રા વ૑ર્તયતિ । મ૒હિ૒માન૑મે૒વાસ્ય૒ સંદ૑ધાતિ । પ૒શુર્વા એ૒ષઃ । યદશ્વઃ૑ । એ૒ષ રુ૒દ્રઃ

1.1.5.9
યદ૒ગ્નિઃ । યદશ્વ૑સ્ય પ૒દેઽગ્નિમા૑દ૒ધ્યાત્ । રુ૒દ્રાય૑ પ૒શૂનપિ૑દધ્યાત્ । અ૒પ૒શુર્યજ૑માનસ્સ્યાત્ । યન્નાક્ર૒મયેત્ । અન૑વરુદ્ધા અસ્ય પ૒શવ૑સ્સ્યુઃ । પા૒ર્શ્વ૒ત આક્ર૑મયેત્ । યથાઽઽહિ૑તસ્યા૒ગ્નેરઙ્ગા૑રા અભ્યવ૒વર્તે૑રન્ન્ । અવ૑રુદ્ધા અસ્ય પ૒શવો૒ ભવ૑ન્તિ । ન રુ૒દ્રાયાપિ૑દધાતિ

1.1.5.10
ત્રીણિ૑ હ૒વીષિ૒ નિર્વ૑પતિ । વિ૒રાજ૑ એ૒વ વિક્રાન્તં૒ યજ૑મા૒નોઽનુ૒ વિક્ર૑મતે । અ૒ગ્નયે૒ પવ૑માનાય । અ૒ગ્નયે૑ પાવ૒કાય૑ । અ૒ગ્નયે૒ શુચ૑યે । યદ૒ગ્નયે૒ પવ૑માનાય નિ૒ર્વપ૑તિ । પુ૒નાત્યે૒વૈનમ્ । યદ૒ગ્નયે૑ પાવ૒કાય૑ । પૂ૒ત એ૒વાસ્મિ૑ન્ન૒ન્નાદ્યં૑ દધાતિ । યદ૒ગ્નયે૒ શુચ૑યે । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સમે૒વાસ્મિ૑ન્નુ૒પરિ૑ષ્ટાદ્દધાતિ

1.1.6.0
આ૒દિ૒ત્યે તૃતી૑યમ૒ફ્સ્વાસી૒ત્તત્તેનાવા૑રુન્ધત૒ સ્યાદાપ્યતે૒ રેતો૒ઽગ્નિરેક૑મેકમે૒તાનિ૑ હ૒વીષિ૑ નિ૒ર્વપેત્પ્ર૒ત્યવ૑રોહતિ દદાત્યધ્વ૒ર્યુર્દેય૒મેકં૑ ચ

1.1.6.1
દે૒વા૒સુ૒રાસ્સંય૑ત્તા આસન્ન્ । તે દે૒વા વિ૑જ૒યમુ૑પ૒યન્તઃ૑ । અ૒ગ્નૌ વા૒મં વસુ૒ સં ન્ય૑દધત । ઇ૒દમુ૑ નો ભવિષ્યતિ । યદિ૑ નો જે૒ષ્યન્તીતિ૑ । તદ૒ગ્નિર્નોત્સહ૑મશક્નોત્ । તત્ ત્રે૒ધા વિન્ય૑દધાત્ । પ૒શુષુ૒ તૃતી૑યમ્ । અ૒ફ્સુ તૃતી૑યમ્ । આ૒દિ૒ત્યે તૃતી૑યમ્

1.1.6.2
તદ્દે૒વા વિ૒જિત્ય૑ । પુન૒રવા૑રુરુત્સન્ત । તેઽગ્નયે૒ પવ૑માનાય પુરો૒ડાશ૑મ૒ષ્ટાક૑પાલં૒ નિર૑વપન્ન્ । પ૒શવો૒ વા અ૒ગ્નિ પવ૑માનઃ । યદે૒વ પ૒શુષ્વાસીત્ । તત્તેનાવા૑રુન્ધત । તેઽગ્નયે૑ પાવ૒કાય૑ । આપો૒ વા અ૒ગ્નિ પા૑વ૒કઃ । યદે૒વાફ્સ્વાસીત્ । તત્તેનાવા૑રુન્ધત

1.1.6.3
તેઽગ્નયે૒ શુચ૑યે । અ૒સૌ વા આ૑દિ૒ત્યોઽગ્નિશ્શુચિઃ૑ । યદે૒વાદિ૒ત્ય આસીત્ । તત્તેનાવા૑રુન્ધત । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । ત૒નુવો૒ વાવૈતા અ૑ગ્ન્યા૒ધેય૑સ્ય । આ૒ગ્ને૒યો વા અ૒ષ્ટાક૑પાલોઽગ્ન્યા૒ધેય૒મિતિ૑ । યત્તન્નિ૒ર્વપેત્ । નૈતાનિ૑ । યથા૒ઽઽત્મા સ્યાત્

1.1.6.4
નાઙ્ગા૑નિ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । યદે૒તાનિ૑ નિ૒ર્વપેત્ । ન તમ્ । યથાઽઙ્ગા૑નિ૒ સ્યુઃ । નાત્મા । તા૒દૃગે૒વ તત્ । ઉ૒ભયા૑નિ સ૒હ નિ૒રુપ્યા૑ણિ । ય૒જ્ઞસ્ય૑ સાત્મ૒ત્વાય૑ । ઉ૒ભયં૒ વા એ૒તસ્યેન્દ્રિ૒યં વી૒ર્ય૑માપ્યતે

1.1.6.5
યોઽગ્નિમા૑ધ૒ત્તે । ઐ૒ન્દ્રા૒ગ્નમેકા૑દશકપાલ૒મનુ૒ નિર્વ૑પેત્ । આ૒દિ૒ત્યં ચ૒રુમ્ । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્ની વૈ દે૒વાના૒મયા૑તમાયામાનૌ । યે એ૒વ દે૒વતે૒ અયા૑તયામ્ની । તાભ્યા૑મે૒વાસ્મા૑ ઇન્દ્રિ૒યં વી૒ર્ય૑મવ૑ રુન્ધે । આ૒દિ૒ત્યો ભ૑વતિ । ઇ૒યં વા અદિ૑તિઃ । અ૒સ્યામે૒વ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । ધે૒ન્વૈ વા એ૒તદ્રેતઃ૑

1.1.6.6
યદાજ્યમ્ । અ૒ન૒ડુહ૑સ્તણ્ડુ૒લાઃ । મિ૒થુ૒નમે૒વાવ૑રુન્ધે । ઘૃ૒તે ભ૑વતિ । ય૒જ્ઞસ્યાલૂક્ષાન્તત્વાય । ચ૒ત્વાર૑ આ઱ષે૒યા પ્રાશ્ઞ૑ન્તિ । દિ૒શામે૒વ જ્યોતિ૑ષિ જુહોતિ । પ૒શવો૒ વા એ૒તાનિ૑ હ૒વીષિ૑ । એ૒ષ રુ૒દ્રઃ । યદ૒ગ્નિઃ

1.1.6.7
યત્સ૒દ્ય એ૒તાનિ૑ હ૒વીષિ૑ નિ૒ર્વપેત્ । રુ૒દ્રાય૑ પ૒શૂનપિ૑ દધ્યાત્ । અ૒પ૒શુર્યજ૑માનસ્સ્યાત્ । યન્નાનુ૑નિ૒ર્વપેત્ । અન૑વરુદ્ધા અસ્ય પ૒શવ૑સ્સ્યુઃ । દ્વા૒દ૒શસુ૒ રાત્રી૒ષ્વનુ૒ નિર્વ૑પેત્ । સં૒વ૒ત્સ૒રપ્ર૑તિમા૒ વૈ દ્વાદ૑શ૒ રાત્ર૑યઃ । સં૒વ૒ત્સ૒રેણૈ૒વાસ્મૈ૑ રુ૒દ્ર શ૑મયિ૒ત્વા । પ૒શૂનવ૑રુન્ધે । યદેક૑મેકમે૒તાનિ૑ હ૒વીષિ૑ નિ૒ર્વપેત્

1.1.6.8
યથા૒ ત્રીણ્યા૒વપ૑નાનિ પૂ૒રયેત્ । તા૒દૃક્તત્ । ન પ્ર૒જન૑ન૒મુચ્છિ૑ષેત્ । એકં૑ નિ૒રુપ્ય૑ । ઉત્ત૑રે૒ સમ૑સ્યેત્ । તૃ૒તીય૑મે૒વાસ્મૈ૑ લો૒કમુચ્છિ૑ષતિ પ્ર૒જન૑નાય । તં પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૒રનુ૒ પ્રજા૑યતે । અથો૑ ય૒જ્ઞસ્યૈ૒વૈષાઽભિક્રાન્તિઃ । ર૒થ૒ચ૒ક્રં પ્રવ૑ર્તયતિ । મ૒નુ૒ષ્ય૒ર૒થેનૈ૒વ દે૑વર૒થં પ્ર૒ત્યવ૑રોહતિ

1.1.6.9
બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । હો૒ત૒વ્ય૑મગ્નિહો૒ત્રાઁ (૩)ન હો૑ત૒વ્યા (૩) મિતિ૑ । યદ્યજુ૑ષા જુહુ૒યાત્ । અય૑થાપૂર્વ૒માહુ૑તી જુહુયાત્ । યન્ન જુ૑હુ૒યાત્ । અ૒ગ્નિ પરા૑ ભવેત્ । તૂ૒ષ્ણીમે૒વ હો૑ત૒વ્યમ્ । ય૒થા૒પૂ૒ર્વમાહુ૑તી જુ૒હોતિ૑ । નાગ્નિ પરા૑ભવતિ । અ૒ગ્નીધે૑ દદાતિ

1.1.6.10
અ૒ગ્નિમુ૑ખાને૒વર્તૂન્પ્રી૑ણાતિ । ઉ૒પ૒બ઱હ૑ણં દદાતિ । રૂ૒પાણા૒મવ૑રુદ્ધ્યૈ । અશ્વં૑ બ્ર૒હ્મણે । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વાવ૑રુન્ધે । ધે૒નુ હોત્રે । આ૒શિષ૑ એ૒વાવ૑રુન્ધે । અ૒ન૒ડ્વાહ૑મધ્વ૒ર્યવે । વહ્નિ૒ર્વા અ૑ન૒ડ્વાન્ । વહ્નિ૑રધ્વ૒ર્યુઃ

1.1.6.11
વહ્નિ૑નૈ૒વ વહ્નિ૑ ય૒જ્ઞસ્યાવ૑રુન્ધે । મિ૒થુ૒નૌ ગાવૌ૑ દદાતિ । મિ૒થુ૒નસ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । વાસો૑ દદાતિ । સ૒ર્વ૒દે૒વ૒ત્યં૑ વૈ વાસઃ૑ । સર્વા૑ એ૒વ દે૒વતા પ્રીણાતિ । આ દ્વા૑દ૒શભ્યો૑ દદાતિ । દ્વાદ૑શ૒ માસાસ્સંવત્સ૒રઃ । સં૒વ૒ત્સ૒ર એ૒વ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । કામ૑મૂ૒ર્ધ્વં દેયમ્ । અપ૑રિમિત૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ

1.1.7.0
ચતુ૑ષ્પદે જિન્વતાં ત૒નુવ૒સ્ત્રીણિ૑ ચ

1.1.7.1
ઘ૒ર્મશ્શિર૒સ્તદ૒યમ૒ગ્નિઃ । સંપ્રિ૑ય પ૒શુભિ૑ર્ભુવત્ । છ૒ર્દિસ્તો૒કાય૒ તન૑યાય યચ્છ । વાત૑ પ્રા૒ણસ્તદ૒યમ૒ગ્નિઃ । સંપ્રિ૑ય પ૒શુભિ૑ર્ભુવત્ । સ્વ૒દિ૒તં તો૒કાય૒ તન૑યાય પિ૒તું પ૑ચ । પ્રાચી૒મનુ૑ પ્ર૒દિશં૒ પ્રેહિ૑ વિ૒દ્વાન્ । અ૒ગ્નેર૑ગ્ને પુ૒રો અ૑ગ્નિર્ભવે૒હ । વિશ્વા૒ આશા૒ દીદ્યા૑નો૒ વિભા૑હિ । ઊર્જં૑ નો ધેહિ દ્વિ૒પદે૒ ચતુ૑ષ્પદે

1.1.7.2
અ૒ર્કશ્ચક્ષુ૒સ્તદ૒સૌ સૂર્ય૒સ્તદ૒યમ૒ગ્નિઃ । સંપ્રિ૑ય પ૒શુભિ૑ર્ભુવત્ । યત્તે૑ શુક્ર શુ૒ક્રં વર્ચ૑શ્શુ૒ક્રા ત૒નૂઃ । શુ૒ક્રં જ્યોતિ૒રજ૑સ્રમ્ । તેન૑ મે દીદિહિ૒ તેન૒ ત્વાઽઽદ૑ધે । અ૒ગ્નિનાઽગ્ને૒ બ્રહ્મ૑ણા । આ૒ન૒શે વ્યા૑નશે૒ સર્વ૒માયુ૒ર્વ્યા૑નશે । યે તે૑ અગ્ને શિ૒વે ત૒નુવૌ । વિ૒રાટ્ચ૑ સ્વ૒રાટ્ચ૑ । તે માવિ૑શતાં૒ તે મા૑ જિન્વતામ્

1.1.7.3
યે તે૑ અગ્ને શિ૒વે ત૒નુવૌ । સં૒રાટ્ચા૑ભિ૒ભૂશ્ચ૑ । તે માવિ૑શતાં૒ તે મા૑ જિન્વતામ્ । યે તે૑ અગ્ને શિ૒વે ત૒નુવૌ । વિ૒ભૂશ્ચ૑ પરિ૒ભૂશ્ચ૑ । તે મા વિ૑શતાં૒ તે મા૑ જિન્વતામ્ । યે તે૑ અગ્ને શિ૒વે ત૒નુવૌ । પ્ર૒ભ્વી ચ૒ પ્રભૂ૑તિશ્ચ । તે મા વિ૑શતાં૒ તે મા૑ જિન્વતામ્ । યાસ્તે૑ અગ્ને શિ૒વાસ્ત૒નુવઃ૑ । તાભિ૒સ્ત્વાઽઽદ૑ધે । યાસ્તે૑ અગ્ને ઘો૒રાસ્ત૒નુવઃ૑ । તાભિ૑ર૒મું ગ૑ચ્છ

1.1.8.0
લો૒કો૑ઽસૃજતૈન૒માધ૑ત્તેઽન્વાહાર્ય૒પચ૑નં દે૒વાના૒મન્ન૑મેનં૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત૒માધ૑ત્તે૒ પઞ્ચ૑ ચ

1.1.8.1
ઇ૒મે વા એ૒તે લો૒કા અ૒ગ્નયઃ૑ । તે યદવ્યા૑વૃત્તા આધી૒યેરન્ન્૑ । શો૒ચયે૑યુ૒ર્યજ૑માનમ્ । ઘ૒ર્મશ્શિર૒ ઇતિ૒ ગા઱હ૑પત્ય૒મા દ૑ધાતિ । વાત૑ પ્રા૒ણ ઇત્ય૑ન્વાહાર્ય૒પચ૑નમ્ । અ૒ર્કશ્ચક્ષુ૒રિત્યા૑હવ૒નીયમ્ । તેનૈ૒વૈના૒ન્વ્યાવ૑ર્તયતિ । તથા૒ ન શો૑ચયન્તિ૒ યજ૑માનમ્ । ર૒થ૒ન્ત૒રમ૒ભિગા૑યતે૒ ગા઱હ૑પત્ય આધી૒યમા૑ને । રાથ૑ન્તરો૒ વા અ૒યં લો૒કઃ

1.1.8.2
અ૒સ્મિન્ને૒વૈનં૑ લો૒કે પ્રતિ૑ષ્ઠિત૒મા ધ૑ત્તે । વા૒મ૒દે૒વ્યમ૒ભિગા૑યત ઉદ્ધ્રિ૒યમા૑ણે । અ૒ન્તરિ૑ક્ષં૒ વૈ વા૑મદે૒વ્યમ્ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષ એ૒વૈનં૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત૒માધ૑ત્તે । અથો૒ શાન્તિ૒ર્વૈ વા૑મદે૒વ્યમ્ । શા૒ન્તમે૒વૈનં૑ પશ૒વ્ય૑મુદ્ધ૑રતે । બૃ૒હદ૒ભિગા૑યત આહવ૒નીય૑ આધી૒યમા૑ને । બા઱હ૑તો૒ વા અ૒સૌ લો૒કઃ । અ૒મુષ્મિ૑ન્ને૒વૈનં૑ લો૒કે પ્રતિ૑ષ્ઠિત૒માધ૑ત્તે । પ્ર૒જાપ૑તિર૒ગ્નિમ૑સૃજત

1.1.8.3
સોઽશ્વો૒ઽવારો૑ ભૂ૒ત્વા પરા૑ઙૈત્ । તં વા૑રવ૒ન્તીયે૑નાવારયત । તદ્વા૑રવ૒ન્તીય૑સ્ય વારવન્તીય૒ત્વમ્ । શ્યૈ૒તેન૑ શ્યે૒તી અ૑કુરુત । તચ્છ્યૈ૒તસ્ય૑ શ્યૈત૒ત્વમ્ । યદ્વા૑રવ૒ન્તીય૑મભિ૒ ગાય૑તે । વા૒ર૒યિ૒ત્વૈવૈનં૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત૒મા ધ૑ત્તે । શ્યૈ૒તેન૑ શ્યે૒તી કુ૑રુતે । ઘ૒ર્મશ્શિર૒ ઇતિ૒ ગા઱હ૑પત્ય૒માદ૑ધાતિ । સશી૑઱ષાણમે૒વૈન૒મા ધ૑ત્તે

1.1.8.4
ઉપૈ૑ન૒મુત્ત૑રો ય૒જ્ઞો ન૑મતિ । રુ૒દ્રો વા એ૒ષઃ । યદ૒ગ્નિઃ । સ આ૑ધી૒યમા૑ન ઈશ્વ૒રો યજ૑માનસ્ય પ૒શૂન્ હિસિ૑તોઃ । સંપ્રિ૑યઃ પ૒શુભિ૑ર્ભુવ૒દિત્યા૑હ । પ૒શુભિ૑રે૒વૈન૒૒ સંપ્રિ૑યં કરોતિ । પ૒શૂ૒નામહિ૑સાયૈ । છ૒ર્દિસ્તો૒કાય૒ તન૑યાય ય૒ચ્છેત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે । વાતઃ૑ પ્રા૒ણ ઇત્ય૑ન્વાહાર્ય૒પચ૑નમ્

1.1.8.5
સપ્રા૑ણમે૒વૈન૒મા ધ૑ત્તે । સ્વ૒દિ૒તં તો૒કાય૒ તન૑યાય પિ૒તું પ૒ચેત્યા૑હ । અન્ન૑મે૒વાસ્મૈ સ્વદયતિ । પ્રાચી૒મનુ૑ પ્ર૒દિશં૒ પ્રેહિ૑ વિ૒દ્વાનિત્યા૑હ । વિભ૑ક્તિરે૒વૈન૑યો૒સ્સા । અથો૒ નાના૑વીર્યાવે૒વૈનૌ૑ કુરુતે । ઊર્જં૑ નો ધેહિ દ્વિ૒પદે૒ ચતુ૑ષ્પદ૒ ઇત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે । અ૒ર્કશ્ચક્ષુ૒રિત્યા૑હવ૒નીયમ્ । અ૒ર્કો વૈ દે૒વાના૒મન્નમ્

1.1.8.6
અન્ન૑મે૒વાવ૑ રુન્ધે । તેન૑ મે દીદિ૒હીત્યા૑હ । સમિ૑ન્ધ એ૒વૈનમ્ । આ૒ન૒શે વ્યા૑નશ૒ ઇતિ૒ ત્રિરુદિ૑ઙ્ગયતિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ષ્વે૑વૈનં૑ લો૒કેષુ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત૒મા ધ૑ત્તે । તત્તથા૒ ન કા૒ર્યમ્ । વીઙ્ગિ૑ત૒મપ્ર૑તિષ્ઠિત૒મા દ૑ધીત । ઉ૒દ્ધૃત્યૈ૒વાધાયા૑ભિ૒મન્ત્રિયઃ૑ । અવીઙ્ગિતમે૒વૈનં૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત૒માધ૑ત્તે । વિ૒રાટ્ચ૑ સ્વ૒રાટ્ચ૒ યાસ્તે૑ અગ્ને શિ૒વાસ્ત૒નુવ૒સ્તાભિ૒સ્ત્વાઽઽદ૑ધ૒ ઇત્યા૑હ । એ૒તા વા અ૒ગ્નેશ્શિ૒વાસ્ત૒નુવઃ૑ । તાભિ૑રે૒વૈન૒૒ સમ૑ર્ધયતિ । યાસ્તે૑ અગ્ને ઘો૒રાસ્ત૒નુવ૒સ્તાભિ૑ર૒મું ગ૒ચ્છેતિ૑ બ્રૂયા૒દ્યં દ્વિ૒ષ્યાત્ । તાભિ૑રે૒વૈનં૒ પરા૑ભાવયતિ

1.1.9.0
દ્વિ૒તીય૑મપચચ્ચતુ૒ર્થમ૑પચ૒દદિ૑તી૒ રેતો૑ઽધત્ત૒ સંમિ૑તા ઘૃ૒તવ૑તીભિ૒રાદ૑ધાતિ રાજ૒ન્ય૑સ્સ્વસ્ય૒ છન્દ૑સઃ પ્રત્યયન૒સ્ત્વાયે૑યાદ્ગચ્છતિ મન્થતિ૒ રાત્ર૑યશ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

1.1.9.1
શ૒મી૒ગ૒ર્ભાદ૒ગ્નિં મ૑ન્થતિ । એ૒ષા વા અ૒ગ્નેર્ય૒જ્ઞિયા૑ ત૒નૂઃ । તામે૒વાસ્મૈ૑ જનયતિ । અદિ૑તિઃ પુ૒ત્ત્રકા૑મા । સા૒ધ્યેભ્યો૑ દે૒વેભ્યો બ્રહ્મૌદ૒નમ૑પચત્ । તસ્યા૑ ઉ૒ચ્છેષ૑ણમદદુઃ । તત્પ્રાશ્ઞાત્ । સા રેતો૑ઽધત્ત । તસ્યૈ૑ ધા૒તા ચાર્ય૒મા ચા૑જાયેતામ્ । સા દ્વિ૒તીય૑મપચત્

1.1.9.2
તસ્યા૑ ઉ૒ચ્છેષ૑ણમદદુઃ । તત્પ્રાશ્ઞાત્ । સા રેતો૑ઽધત્ત । તસ્યૈ૑ મિ૒ત્રશ્ચ૒ વરુ૑ણશ્ચાજાયેતામ્ । સા તૃ૒તીય૑મપચત્ । તસ્યા૑ ઉ૒ચ્છેષ૑ણમદદુઃ । તત્પ્રાશ્ઞાત્ । સા રેતો૑ઽધત્ત । તસ્યા૒ અશ૑શ્ચ૒ ભગ૑શ્ચાજાયેતામ્ । સા ચ૑તુ૒ર્થમ૑પચત્

1.1.9.3
તસ્યા૑ ઉ૒ચ્છેષ૑ણમદદુઃ । તત્પ્રાશ્ઞાત્ । સા રેતો૑ઽધત્ત । તસ્યા૒ ઇન્દ્ર૑શ્ચ૒ વિવ૑સ્વાશ્ચાજાયેતામ્ । બ્ર૒હ્મૌ૒દ૒નં પ૑ચતિ । રેત૑ એ૒વ તદ્દ૑ધાતિ । પ્રાશ્ઞ૑ન્તિ બ્રાહ્મ૒ણા ઓ૑દ૒નમ્ । યદાજ્ય૑મુ૒ચ્છિષ્ય૑તે । તેન૑ સ૒મિધો૒ઽભ્યજ્યા દ૑ધાતિ । ઉ૒ચ્છેષ૑ણા૒દ્વા અદિ૑તી૒ રેતો૑ઽધત્ત

1.1.9.4
ઉ૒ચ્છેષ૑ણાદે૒વ તદ્રેતો૑ ધત્તે । અસ્થિ૒ વા એ૒તત્ । યત્સ૒મિધઃ૑ । એ૒તદ્રેતઃ૑ । યદાજ્યમ્ । યદાજ્યે૑ન સ૒મિધો૒ઽભ્યજ્યા૒દધા૑તિ । અસ્થ્યે૒વ તદ્રેત૑સિ દધાતિ । તિ૒સ્ર આદ૑ધાતિ મિથુન૒ત્વાય૑ । ઇય૑તીર્ભવન્તિ । પ્ર૒જાપ૑તિના યજ્ઞમુ૒ખેન૒ સંમિ૑તાઃ

1.1.9.5
ઇય૑તીર્ભવન્તિ । ય૒જ્ઞ૒પ૒રુષા૒ સંમિ૑તાઃ । ઇય૑તીર્ભવન્તિ । એ૒તાવ૒દ્વૈ પુરુ૑ષે વી૒ર્યમ્ । વી૒ર્ય૑સંમિતાઃ । આ૒ર્દ્રા ભ૑વન્તિ । આ૒ર્દ્રમિ૑વ૒ હિ રેત૑સ્સિ૒ચ્યતે । ચિત્રિ૑યસ્યાશ્વ૒ત્થસ્યાદ૑ધાતિ । ચિ૒ત્રમે૒વ ભ૑વતિ । ઘૃ૒તવ૑તીભિ૒રા દ૑ધાતિ

1.1.9.6
એ૒તદ્વા અ૒ગ્ને પ્રિ૒યં ધામ૑ । યદ્ઘૃ૒તમ્ । પ્રિ૒યેણૈ૒વૈનં૒ ધામ્ના૒ સમ૑ર્ધયતિ । અથો૒ તેજ૑સા । ગા૒ય૒ત્રીભિ૑ર્બ્રાહ્મ૒ણસ્યાદ૑ધ્યાત્ । ગા૒ય૒ત્રછ૑ન્દા૒ વૈ બ્રાહ્મ૒ણઃ । સ્વસ્ય૒ છન્દ૑સ પ્રત્યયન૒સ્ત્વાય૑ । ત્રિ૒ષ્ટુગ્ભી૑ રાજ૒ન્ય૑સ્ય । ત્રિ૒ષ્ટુપ્છ૑ન્દા૒ વૈ રા૑જ૒ન્યઃ૑ । સ્વસ્ય૒ છન્દ૑સ પ્રત્યયન૒સ્ત્વાય૑

1.1.9.7
જગ૑તીભિ૒ર્વૈશ્ય૑સ્ય । જગ૑તીછન્દા૒ વૈ વૈશ્યઃ૑ । સ્વસ્ય૒ છન્દ૑સ પ્રત્યયન૒સ્ત્વાય૑ । ત સં૑વત્સ૒રં ગો૑પાયેત્ । સં૒વ૒ત્સ૒ર હિ રેતો૑ હિ૒તં વર્ધ૑તે । યદ્યે૑ન સંવત્સ૒રે નોપ૒નમેત્ । સ૒મિધઃ૒ પુન૒રાદ૑ધ્યાત્ । રેત૑ એ૒વ તદ્ધિ૒તં વર્ધ૑માનમેતિ । ન મા૒૒સમ૑શ્ઞીયાત્ । ન સ્ત્રિય૒મુપે૑યાત્

1.1.9.8
યન્મા૒૒સમ૑શ્ઞી૒યાત્ । યત્સ્ત્રિય૑મુપે૒યાત્ । નિર્વીર્યસ્સ્યાત્ । નૈન૑મ૒ગ્નિરુપ૑નમેત્ । શ્વ આ૑ધા૒સ્યમા૑નો બ્રહ્મૌદ૒નં પ૑ચતિ । આ૒દિ૒ત્યા વા ઇ૒ત ઉ૑ત્ત૒માસ્સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કમા૑યન્ન્ । તે વા ઇ૒તો યન્તં૒ પ્રતિ૑નુદન્તે । એ૒તે ખલુ૒ વાવાદિ૒ત્યાઃ । યદ્બ્રાહ્મ૒ણાઃ । તૈરે૒વ સ૒ન્ત્વં ગ૑ચ્છતિ

1.1.9.9
નૈનં૒ પ્રતિ૑નુદન્તે । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । ક્વા૑ સઃ । અ૒ગ્નિઃ કા૒ર્યઃ૑ । યોઽસ્મૈ પ્ર૒જાં પ૒શૂન્પ્ર૑જ૒નય૒તીતિ૑ । શલ્કૈ૒સ્તારાત્રિ૑મ૒ગ્નિમિ૑ન્ધીત । તસ્મિ૑ન્નુપવ્યુ૒ષમ૒રણી૒ નિષ્ટ૑પેત્ । યથ૑઱ષ૒ભાય૑ વાશિ૒તા ન્યા૑વિચ્છા૒યતિ૑ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । અ૒પો૒દૂહ્ય૒ ભસ્મા૒ગ્નિં મ૑ન્થતિ

1.1.9.10
સૈવ સાઽગ્નેસ્સન્ત૑તિઃ । તં મ૑થિ૒ત્વા પ્રાઞ્ચ૒મુદ્ધ૑રતિ । સં૒વ૒ત્સ૒રમે૒વ તદ્રેતો૑ હિ૒તં પ્રજ૑નયતિ । અના૑હિત૒સ્તસ્યા૒ગ્નિરિત્યા૑હુઃ । યસ્સ૒મિધોઽના૑ધાયા૒ગ્નિમા૑ધ૒ત્ત ઇતિ૑ । તાસ્સં૑વત્સ૒રે પુ૒રસ્તા૒દાદ૑ધ્યાત્ । સં૒વ૒ત્સરાદે૒વૈન૑મવ૒રુધ્યાધ૑ત્તે । યદિ૑ સંવત્સ૒રેઽનાદ૒ધ્યાત્ । દ્વા૒દ૒શ્યાં પુ૒રસ્તા૒દાદ૑ધ્યાત્ । સં૒વ૒ત્સ૒રપ્ર૑તિમા૒ વૈ દ્વાદ૑શ૒ રાત્ર૑યઃ । સં૒વ૒ત્સ૒રમે૒વાસ્યાહિ૑તા ભવન્તિ । યદિ૑ દ્વાદ૒શ્યાં નાદ૒ધ્યાત્ । ત્ર્ય૒હે પુ૒રસ્તા૒દાદ૑ધ્યાત્ । આહિ૑તા એ૒વાસ્ય૑ ભવન્તિ

1.1.10.0
એ૒ષા પ૒શૂન્મે૑ ગોપા૒યેતિ૒ પ્રવિ૑ષ્ટા પ૒શૂન્મે૑ ગોપા૒યેત્યા૑હ૒ જુહ્વ૑તિ તિષ્ઠતે સ૒પ્ત ચ૑

1.1.10.1
પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । સ રિ૑રિચા૒નો૑ઽમન્યત । સ તપો૑ઽતપ્યત । સ આ૒ત્મન્વી૒ર્ય૑મપશ્યત્ । તદ૑વર્ધત । તદ૑સ્મા૒ત્સહ૑સો૒ર્ધ્વમ૑સૃજ્યત । સા વિ૒રાડ૑ભવત્ । તાં દે૑વાસુ૒રા વ્ય૑ગૃહ્ણત । સોઽબ્રવીત્પ્ર૒જાપ૑તિઃ । મમ૒ વા એ૒ષા

1.1.10.2
દોહા૑ એ૒વ યુ૒ષ્માક૒મિતિ૑ । સા તત૒ પ્રાચ્યુદ૑ક્રામત્ । તત્પ્ર૒જાપ૑તિ૒ પર્ય૑ગૃહ્ણાત્ । અથ૑ર્વ પિ૒તું મે૑ ગોપા૒યેતિ૑ । સા દ્વિ૒તીય૒મુદ૑ક્રામત્ । તત્પ્ર૒જાપ૑તિ૒ પર્ય૑ગૃહ્ણાત્ । નર્ય૑ પ્ર૒જાં મે૑ ગોપા૒યેતિ૑ । સા તૃ૒તીય૒મુદ૑ક્રામત્ । તત્પ્ર૒જાપ૑તિ૒ પર્ય૑ગૃહ્ણાત્ । શસ્ય૑ પ૒શૂન્મે૑ ગોપા૒યેતિ૑

1.1.10.3
સા ચ૑તુ૒ર્થમુદ૑ક્રામત્ । તત્પ્ર૒જાપ૑તિ૒ પર્ય૑ગૃહ્ણાત્ । સપ્ર૑થ સ૒ભાં મે૑ ગોપા૒યેતિ૑ । સા પ૑ઞ્ચ૒મમુદ૑ક્રામત્ । તત્પ્ર૒જાપ૑તિ૒ પર્ય૑ગૃહ્ણાત્ । અહે૑ બુધ્નિય૒ મન્ત્રં૑ મે ગોપા૒યેતિ૑ । અ૒ગ્નીન્ વાવ સા તાન્વ્ય૑ક્રમત । તાન્પ્ર૒જાપ૑તિ૒ પર્ય૑ગૃહ્ણાત્ । અથો૑ પ૒ઙ્ક્તિમે૒વ । પ૒ઙ્ક્તિર્વા એ૒ષા બ્રાહ્મ૒ણે પ્રવિ૑ષ્ટા

1.1.10.4
તામા૒ત્મનોઽધિ૒ નિર્મિ૑મીતે । યદ૒ગ્નિરા૑ધી૒યતે । તસ્મા૑દે૒તાવ૑ન્તો૒ઽગ્નય૒ આધી૑યન્તે । પાઙ્ક્તં૒ વા ઇ૒દ સર્વમ્ । પાઙ્ક્તે૑નૈ૒વ પાઙ્ક્ત૑ સ્પૃણોતિ । અથ૑ર્વ પિ૒તું મે૑ ગોપા૒યેત્યા૑હ । અન્ન૑મે૒વૈતેન૑ સ્પૃણોતિ । નર્ય૑ પ્ર૒જાં મે૑ ગોપા૒યેત્યા૑હ । પ્ર૒જામે૒વૈતેન૑ સ્પૃણોતિ । શસ્ય૑ પ૒શૂન્મે૑ ગોપા૒યેત્યા૑હ

1.1.10.5
પ૒શૂને૒વૈતેન૑ સ્પૃણોતિ । સપ્ર૑થ સ૒ભાં મે૑ ગોપા૒યેત્યા૑હ । સ૒ભામે૒વૈતેનેન્દ્રિ૒ય સ્પૃ૑ણોતિ । અહે૑ બુધ્નિય૒ મન્ત્રં૑ મે ગોપા૒યેત્યા૑હ । મન્ત્ર૑મે૒વૈતેન૒ શ્રિય૑ સ્પૃણોતિ । યદા૑ન્વાહાર્ય૒પચ૑નેઽન્વાહા૒ર્યં૑ પચ૑ન્તિ । તેન૒ સોઽસ્યા૒ભીષ્ટ૑ પ્રી૒તઃ । યદ્ગા઱હ૑પત્ય૒ આજ્ય૑મધિ૒શ્રય૑ન્તિ૒ સંપત્નીર્યા૒જય૑ન્તિ । તેન૒ સોઽસ્યા૒ભીષ્ટ૑ પ્રી૒તઃ । યદા૑હવ૒નીયે૒ જુહ્વ૑તિ

1.1.10.6
તેન૒ સોઽસ્યા૒ભીષ્ટ૑ પ્રી૒તઃ । યત્સ૒ભાયાં વિ૒જય૑ન્તે । તેન૒ સોઽસ્યા૒ભીષ્ટ૑ પ્રી૒તઃ । યદા૑વસ૒થેઽન્ન૒૒ હર૑ન્તિ । તેન૒ સોઽસ્યા૒ભીષ્ટ૑ પ્રી૒તઃ । તથાઽસ્ય૒ સર્વે પ્રી૒તા અ૒ભીષ્ટા૒ આધી૑યન્તે । પ્ર૒વ૒સ૒થમે૒ષ્યન્ને૒વમુપ૑તિષ્ઠે૒તૈક૑મેકમ્ । યથા બ્રાહ્મ૒ણાય૑ ગૃહેવા૒સિને૑ પરિ૒દાય૑ ગૃ૒હાનેતિ૑ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । પુન૑રા૒ગત્યોપ૑તિષ્ઠતે । સા ભા૑ગેયમે૒વૈષાં૒ તત્ । સા તત૑ ઊ૒ર્ધ્વારો૑હત્ । સા રો૑હિ૒ણ્ય૑ભવત્ । તદ્રો૑હિ૒ણ્યૈ રો૑હિણિ૒ત્વમ્ । રો૒હિ૒ણ્યામ૒ગ્નિમાદ૑ધીત । સ્વ એ૒વૈનં૒ યોનૌ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત૒માધ૑ત્તે । ઋ૒ધ્નોત્યે૑નેન

1.2.0.0
ઉ૒દ્ધ૒ન્યમા૑નં૒ નવૈ૒તાનિ૒ સન્ત૑તિરેકવિ૒૒શ એ૒ષોઽપ્ર૑તિષ્ઠાં પ્ર૒જાપ૑તિર્વૃ૒ત્તષ્ષટ્

ઉ૒દ્ધ૒ન્યમા૑ન શો૒ચિષ્કે૒શોઽગ્ને૑ સ૒પત્ના૑નતિગ્રા૒હ્યા૑ વૈશ્વદે૒વમાલ૑ભન્તે પઞ્ચા૒શત્

॥ ઉદ્ધ૒ન્યમા૑ન૒૒ સંવિ૑ન્દન્તે ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ પ્રથમાષ્ટકે દ્વિતીય પ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ
1.2.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે દ્વિતીયપ્રશ્નઃ ॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
1.2.1.0
વિ૒શ૒ન્તુ૒ નઃ૒ પુ૒રૂ૒ચીર્વિ૑ધેમ નિ૒ધાય૒ યત્તેઽપ્ર૑દાહાય બૃહ૒ત્યો બ્રહ્મ૑ણા દુવસ્યત વિ૒શ્વવા૑ર ઇ૒મમૃ૑ઞ્જતે પુરો૒ગાં પ્રજ૑નયિ૒ષ્યથો૑ જનિ૒ષ્યતેઽસ્મૈ૒ મમ૑ મહિ૒મ્ના વર્ચ૑સે૒ દધ૑ત્સુવ૒ર્ગો ભા૑હિ સંબભૂ૒વતુ૒રાયુ૒ર્વ્યા૑નશે૒ ચતુ૑ષ્સદસ્સ૒તાં પ્ર૒જાપ૑તે૒ર્દ્વે ચ૑

1.2.1.1
ઉ૒દ્ધ૒ન્યમા૑નમ૒સ્યા અ૑મે૒ધ્યમ્ । અપ૑ પા૒પ્માનં૒ યજ૑માનસ્ય હન્તુ । શિ૒વા ન૑સ્સન્તુ પ્ર૒દિશ૒શ્ચત૑સ્રઃ । શં નો૑ મા૒તા પૃ૑થિ૒વી તોક૑સાતા । શં નો૑ દે૒વીર૒ભિષ્ટ૑યે । આપો૑ ભવન્તુ પી૒તયે । શંયોર૒ભિ સ્ર૑વન્તુ નઃ । વૈ૒શ્વા૒ન૒રસ્ય૑ રૂ૒પમ્ । પૃ૒થિ૒વ્યાં પ૑રિ૒સ્રસા । સ્યો૒નમા વિ૑શન્તુ નઃ

1.2.1.2
યદિ૒દં દિ૒વો યદ૒દઃ પૃ૑થિ૒વ્યાઃ । સં૒જ૒જ્ઞા૒ને રોદ૑સી સંબભૂ૒વતુઃ૑ । ઊષાન્કૃ૒ષ્ણમ૑વતુ કૃ૒ષ્ણમૂષાઃ । ઇ૒હોભયોર્ય૒જ્ઞિય૒માગ૑મિષ્ઠાઃ । ઊ૒તીઃ કુ૑ર્વા૒ણો યત્પૃ૑થિ૒વીમચ૑રઃ । ગુ૒હા૒કાર૑માખુરૂ૒પં પ્ર૒તીત્ય૑ । તત્તે૒ ન્ય૑ક્તમિ૒હ સં૒ભર૑ન્તઃ । શ૒તં જી૑વેમ શ૒રદ૒સ્સવી૑રાઃ । ઊર્જં૑ પૃથિ૒વ્યા રસ૑મા૒ભર૑ન્તઃ । શ૒તં જી૑વેમ શ૒રદઃ૑ પુરૂ૒ચીઃ

1.2.1.3
વ૒મ્રીભિ૒રનુ૑વિત્તં૒ ગુહા૑સુ । શ્રોત્રં૑ ત ઉ૒ર્વ્યબ૑ધિરા ભવામઃ । પ્ર૒જાપ૑તિસૃષ્ટાનાં પ્ર૒જાનામ્ । ક્ષુ૒ધોઽપ૑હત્યૈ સુવિ૒તં નો૑ અસ્તુ । ઉપ૒ પ્રભિ૑ન્ન૒મિષ૒મૂર્જં૑ પ્ર૒જાભ્યઃ૑ । સૂદં૑ ગૃ૒હેભ્યો૒ રસ૒માભ૑રામિ । યસ્ય૑ રૂ૒પં બિભ્ર૑દિ૒મામવિ૑ન્દત્ । ગુહા૒ પ્રવિ૑ષ્ટા સરિ૒રસ્ય૒ મધ્યે । તસ્યે૒દં વિહ૑તમા૒ભર૑ન્તઃ । અછ૑મ્બટ્કારમ૒સ્યાં વિ૑ધેમ

1.2.1.4
યત્પ૒ર્યપ૑શ્યત્સરિ૒રસ્ય૒ મધ્યે । ઉ૒ર્વીમપ૑શ્ય૒જ્જગ૑તઃ પ્રતિ૒ષ્ઠામ્ । તત્પુષ્ક૑રસ્યા૒યત૑ના૒દ્ધિ જા૒તમ્ । પ૒ર્ણં પૃ૑થિ૒વ્યાઃ પ્રથ૑ન હરામિ । યાભિ૒રદૃ૑હ૒જ્જગ૑ત પ્રતિ૒ષ્ઠામ્ । ઉ૒ર્વીમિ૒માં વિ૑શ્વજ૒નસ્ય૑ ભ૒ર્ત્રીમ્ । તા ન૑શ્શિ૒વાશ્શર્ક૑રાસ્સન્તુ૒ સર્વાઃ । અ૒ગ્ને રેત૑શ્ચ૒ન્દ્ર હિર૑ણ્યમ્ । અ૒દ્ભ્યસ્સંભૂ૑તમ૒મૃતં૑ પ્ર૒જાસુ૑ । તત્સં૒ભર૑ન્નુત્તર૒તો નિ૒ધાય૑

1.2.1.5
અ૒તિ૒પ્ર૒યચ્છં૒ દુરિ૑તિં તરેયમ્ । અશ્વો૑ રૂ૒પં કૃ૒ત્વા યદ૑શ્વ૒ત્થેઽતિ૑ષ્ઠઃ । સં૒વ૒ત્સ૒રં દે૒વેભ્યો૑ નિ૒લાય૑ । તત્તે૒ ન્ય૑ક્તમિ૒હ સં૒ભર૑ન્તઃ । શ૒તં જી૑વેમ શ૒રદ૒સ્સવી૑રાઃ । ઊ૒ર્જ પૃ૑થિ૒વ્યા અધ્યુત્થિ૑તોઽસિ । વન૑સ્પતે શ૒તવ૑લ્‌શો૒ વિરો૑હ । ત્વયા૑ વ૒યમિષ૒મૂર્જં૒ મદ૑ન્તઃ । રા૒યસ્પોષે૑ણ૒ સમિ૒ષા મ૑દેમ । ગા૒ય૒ત્રિ૒યા હ્રિ૒યમા૑ણસ્ય૒ યત્તે

1.2.1.6
પ૒ર્ણમપ૑તત્તૃ૒તીય૑સ્યૈ દિ૒વોઽધિ૑ । સો૑ઽયં પ૒ર્ણસ્સો૑મપ૒ર્ણાદ્ધિ જા૒તઃ । તતો૑ હરામિ સોમપી૒થસ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । દે૒વાનાં બ્રહ્મવા૒દં વદ૑તાં૒ યત્ । ઉ૒પાશૃ૑ણોસ્સુ૒શ્રવા૒ વૈ શ્રુ૒તો૑ઽસિ । તતો૒ મામાવિ૑શતુ બ્રહ્મવર્ચ૒સમ્ । તત્સં૒ભર૒૒ સ્તદવ૑રુન્ધીય સા૒ક્ષાત્ । યયા૑ તે સૃ૒ષ્ટસ્યા૒ગ્નેઃ । હે૒તિમશ૑મયત્પ્ર૒જાપ૑તિઃ । તામિ૒મામપ્ર૑દાહાય

1.2.1.7
શ૒મી શાન્ત્યૈ૑ હરામ્ય૒હમ્ । યત્તે૑ સૃ૒ષ્ટસ્ય૑ ય૒તઃ । વિક૑ઙ્કતં૒ ભા આર્ચ્છજ્જાતવેદઃ । તયા૑ ભા૒સા સંમિ૑તઃ । ઉ૒રું નો૑ લો૒કમનુ૒ પ્રભા૑હિ । યત્તે૑ તા૒ન્તસ્ય૒ હૃદ૑ય૒માચ્છિ૑ન્દઞ્જાતવેદઃ । મ૒રુતો૒ઽદ્ભિસ્ત૑મયિ૒ત્વા । એ૒તત્તે૒ તદ૑શ૒નેસ્સંભ૑રામિ । સાત્મા૑ અગ્ને૒ સહૃ૑દયો ભવે૒હ । ચિત્રિ૑યાદશ્વ૒ત્થાત્સંભૃ૑તા બૃહ૒ત્યઃ૑

1.2.1.8
શરી૑રમ૒ભિ સસ્કૃ૑તાસ્સ્થ । પ્ર૒જાપ૑તિના યજ્ઞમુ૒ખેન૒ સંમિ૑તાઃ । તિ૒સ્રસ્ત્રિ૒વૃદ્ભિ૑ર્મિથુ૒ના પ્રજાત્યૈ । અ૒શ્વ૒ત્થાદ્ધ૑વ્યવા૒હાદ્ધિ જા૒તામ્ । અ૒ગ્નેસ્ત૒નૂં ય૒જ્ઞિયા૒૒ સંભ૑રામિ । શા૒ન્તયો૑નિ શમીગ૒ર્ભમ્ । અ૒ગ્નયે૒ પ્રજ૑નયિ૒તવે । યો અ૑શ્વ૒ત્થશ્શ૑મીગ૒ર્ભઃ । આ૒રુ૒રોહ૒ ત્વે સચા । તં તે૑ હરામિ૒ બ્રહ્મ૑ણા

1.2.1.9
ય૒જ્ઞિયૈઃ કે૒તુભિ૑સ્સ૒હ । યં ત્વા૑ સ૒મભ૑રઞ્જાતવેદઃ । ય૒થા૒શ૒રી૒રં ભૂ૒તેષુ૒ ન્ય૑ક્તમ્ । સ સંભૃ૑તસ્સીદ શિ૒વઃ પ્ર૒જાભ્યઃ૑ । ઉ૒રું નો૑ લો૒કમનુ૑નેષિ વિ૒દ્વાન્ । પ્રવે૒ધસે૑ ક૒વયે૒ મેધ્યા૑ય । વચો૑ વ૒ન્દારુ૑ વૃષ૒ભાય૒ વૃષ્ણે । યતો૑ ભ૒યમભ૑યં૒ તન્નો૑ અસ્તુ । અવ૑ દે૒વાન્ ય૑જે૒હેડ્યાન્૑ । સ૒મિધા૒ઽગ્નિં દુ૑વસ્યત

1.2.1.10
ઘૃ૒તૈર્બો૑ધય૒તાતિ૑થિમ્ । આઽસ્મિ૑ન્ હ૒વ્યા જુ૑હોતન । ઉપ૑ ત્વાઽગ્ને હ૒વિષ્મ૑તીઃ । ઘૃ૒તાચીર્યન્તુ હર્યત । જુ૒ષસ્વ૑ સ૒મિધો૒ મમ૑ । તં ત્વા૑ સ૒મિદ્ભિ૑રઙ્ગિરઃ । ઘૃ૒તેન૑ વર્ધયામસિ । બૃ૒હચ્છો૑ચા યવિષ્ઠ્ય । સ૒મિ૒ધ્યમા૑નઃ પ્રથ૒મો નુ ધર્મઃ૑ । સમ૒ક્તુભિ૑રજ્યતે વિ૒શ્વવા૑રઃ

1.2.1.11
શો૒ચિષ્કે૑શો ઘૃ૒તનિ૑ર્ણિક્પાવ૒કઃ । સુ૒ય૒જ્ઞો અ૒ગ્નિર્ય૒જથા૑ય દે૒વાન્ । ઘૃ૒તપ્ર૑તીકો ઘૃ૒તયો૑નિર૒ગ્નિઃ । ઘૃ૒તૈસ્સમિ૑દ્ધો ઘૃ૒તમ૒સ્યાન્નમ્ । ઘૃ૒ત૒પ્રુષ૑સ્ત્વા સ૒રિતો૑ વહન્તિ । ઘૃ૒તં પિબન્ત્સુ૒યજા૑ યક્ષિ દે૒વાન્ । આ૒યુ૒ર્દા અ૑ગ્ને હ૒વિષો૑ જુષા૒ણઃ । ઘૃ૒તપ્ર૑તીકો ઘૃ૒તયો૑નિરેધિ । ઘૃ૒તં પી૒ત્વા મધુ૒ ચારુ૒ ગવ્યમ્ । પિ૒તેવ૑ પુ૒ત્રમ૒ભિર૑ક્ષતાદિ૒મમ્

1.2.1.12
ત્વામ૑ગ્ને સમિધા૒નં ય૑વિષ્ઠ । દે૒વા દૂ૒તં ચ૑ક્રિરે હવ્ય૒વાહમ્ । ઉ૒રુ૒જ્રય૑સં ઘૃ૒તયો૑નિ૒માહુ૑તમ્ । ત્વે૒ષં ચક્ષુ૑ર્દધિરે ચોદ૒યન્વ૑તિ । ત્વામ૑ગ્ને પ્ર૒દિવ૒ આહુ૑તં ઘૃ૒તેન૑ । સુ૒મ્ના૒યવ૑સ્સુષ૒મિધા૒ સમી૑ધિરે । સ વા૑વૃધા૒ન ઓષ૑ધીભિરુક્ષિ૒તઃ । ઉ૒રુ જ્રયા૑સિ૒ પાર્થિ૑વા૒ વિતિ૑ષ્ઠસે । ઘૃ૒તપ્ર૑તીકં વ ઋ૒તસ્ય૑ ધૂર્૒ષદમ્ । અ૒ગ્નિં મિ૒ત્રં ન સ૑મિધા૒ન ઋ૑ઞ્જતે

1.2.1.13
ઇન્ધા૑નો અ૒ક્રો વિ૒દથે૑ષુ૒ દીદ્ય૑ત્ । શુ૒ક્રવ૑ર્ણા૒મુદુ૑ નો યસતે૒ ધિયમ્ । પ્ર૒જા અ૑ગ્ને૒ સંવા૑સય । આશાશ્ચ પ૒શુભિ૑સ્સ૒હ । રા૒ષ્ટ્રાણ્ય૑સ્મા૒ આધે૑હિ । યાન્યાસન્ત્સવિ૒તુસ્સ૒વે । મ૒હી વિ૒શ્પત્ની૒ સદ૑ને ઋ૒તસ્ય૑ । અ૒ર્વાચી૒ એતં૑ ધરુણે રયી૒ણામ્ । અ૒ન્તર્વ૑ત્ની૒ જન્યં૑ જા૒તવે૑દસમ્ । અ૒ધ્વ૒રાણાં જનયથ પુરો૒ગામ્

1.2.1.14
આરો૑હતં દ૒શત૒૒ શક્વ૑રી૒ર્મમ૑ । ઋ૒તેનાગ્ન૒ આયુ૑ષા૒ વર્ચ૑સા સ૒હ । જ્યોગ્જીવ૑ન્ત૒ ઉત્ત૑રામુત્તરા૒૒ સમામ્ । દ઱શ૑મ૒હં પૂ૒ર્ણમા૑સં ય૒જ્ઞં યથા૒ યજૈ । ઋત્વિ૑યવતી સ્થો અ૒ગ્નિરે૑તસૌ । ગર્ભં૑ દધાથાં૒ તે વા૑મ૒હં દ૑દે । તત્સ૒ત્યં યદ્વી૒રં બિ૑ભૃથઃ । વી૒રં જ૑નયિ૒ષ્યથઃ૑ । તે મત્પ્રા૒ત પ્રજ૑નિષ્યેથે । તે મા૒ પ્રજા૑તે૒ પ્રજ૑નયિ૒ષ્યથઃ૑

1.2.1.15
પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑ર્બ્રહ્મવર્ચ૒સેન૑ સુવ૒ર્ગે લો૒કે । અનૃ૑તાત્સ૒ત્યમુપૈ૑મિ । મા૒નુ૒ષાદ્દેવ્ય૒મુપૈ૑મિ । દૈવીં૒ વાચં૑ યચ્છામિ । શલ્કૈ૑ર૒ગ્નિમિ૑ન્ધા૒નઃ । ઉ૒ભૌ લો૒કૌ સ૑નેમ૒હમ્ । ઉ૒ભયોર્લો૒કયોર્૑ ઋ૒ધ્વા । અતિ૑ મૃ૒ત્યું ત૑રામ્ય૒હમ્ । જાત૑વેદો૒ ભુવ૑નસ્ય૒ રેતઃ૑ । ઇ૒હ સિ૑ઞ્ચ૒ તપ૑સો૒ યજ્જ૑નિ૒ષ્યતે

1.2.1.16
અ૒ગ્નિમ૑શ્વ૒ત્થાદધિ૑ હવ્ય૒વાહમ્ । શ૒મી૒ગ૒ર્ભાજ્જ૒નય૒ન્૒ યો મ૑યો૒ભૂઃ । અ૒યં તે૒ યોનિ૑ર્‌ઋ૒ત્વિયઃ૑ । યતો૑ જા૒તો અરો૑ચથાઃ । તં જા૒નન્ન૑ગ્ન૒ આરો૑હ । અથા૑ નો વર્ધયા ર૒યિમ્ । અપે૑ત૒ વીત૒ વિ ચ૑ સર્પ૒તાતઃ૑ । યેઽત્ર૒ સ્થ પુ૑રા૒ણા યે ચ૒ નૂત૑નાઃ । અદા૑દિ૒દં ય૒મો૑ઽવ૒સાનં૑ પૃથિ૒વ્યાઃ । અક્ર૑ન્નિ૒મં પિ૒તરો૑ લો૒કમ૑સ્મૈ

1.2.1.17
અ૒ગ્નેર્ભસ્માસ્ય૒ગ્ને પુરી૑ષમસિ । સં૒જ્ઞાન૑મસિ કામ૒ધર૑ણમ્ । મયિ૑ તે કામ૒ધર૑ણં ભૂયાત્ । સંવ૑સ્સૃજામિ૒ હૃદ૑યાનિ । સસૃ૑ષ્ટં૒ મનો૑ અસ્તુ વઃ । સંસૃ૑ષ્ટ પ્રા૒ણો અ૑સ્તુ વઃ । સં યા વઃ૑ પ્રિ૒યાસ્ત૒નુવઃ૑ । સં પ્રિ૒યા હૃદ૑યાનિ વઃ । આ૒ત્મા વો૑ અસ્તુ૒ સંપ્રિ૑યઃ । સંપ્રિ૑યાસ્ત૒નુવો૒ મમ૑

1.2.1.18
કલ્પે૑તાં૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી । કલ્પ૑ન્તા૒માપ૒ ઓષ૑ધીઃ । કલ્પ૑ન્તામ૒ગ્નય૒ પૃથ૑ક્ । મમ૒ જ્યૈષ્ઠ્યા૑ય૒ સવ્ર૑તાઃ । યેઽગ્નય૒સ્સમ૑નસઃ । અ૒ન્ત૒રા દ્યાવા૑પૃથિ૒વી । વાસ૑ન્તિકાવૃ૒તૂ અ૒ભિ કલ્પ૑માનાઃ । ઇન્દ્ર૑મિવ દે૒વા અ૒ભિ સં વિ૑શન્તુ । દિ૒વસ્ત્વા૑ વી૒ર્યે૑ણ । પૃ૒થિ૒વ્યૈ મ૑હિ૒મ્ના

1.2.1.19
અ૒ન્તરિ૑ક્ષસ્ય૒ પોષે૑ણ । સ૒ર્વપ૑શુ૒માદ૑ધે । અજી૑જનન્ન૒મૃતં૒ મર્ત્યા૑સઃ । અ૒સ્રે૒માણં૑ ત૒રણિં૑ વી૒ડુજ૑મ્ભમ્ । દશ૒ સ્વસા૑રો અ૒ગ્રુવ૑સ્સમી૒ચીઃ । પુમા૑સં જા૒તમ૒ભિ સર૑ભન્તામ્ । પ્ર૒જાપ૑તેસ્ત્વા પ્રા૒ણેનાભિ૒ પ્રાણિ૑મિ । પૂ૒ષ્ણ પોષે૑ણ૒ મહ્યમ્ । દી૒ર્ઘા૒યુ૒ત્વાય૑ શ૒તશા૑રદાય । શ૒ત શ૒રદ્ભ્ય૒ આયુ૑ષે૒ વર્ચ૑સે

1.2.1.20
જી૒વાત્વૈ પુણ્યા૑ય । અ૒હં ત્વદ૑સ્મિ૒ મદ૑સિ૒ ત્વમે૒તત્ । મમા૑સિ૒ યોનિ૒સ્તવ૒ યોનિ૑રસ્મિ । મમૈ૒વ સન્વહ૑ હ૒વ્યાન્ય૑ગ્ને । પુ૒ત્ર પિ૒ત્રે લો૑ક૒કૃજ્જા૑તવેદઃ । પ્રા૒ણે ત્વા૒ઽમૃત૒માદ૑ધામિ । અ૒ન્ના૒દમ૒ન્નાદ્યા૑ય । ગો૒પ્તારં૒ ગુપ્ત્યૈ । સુ૒ગા૒ર્૒હ૒પ૒ત્યો વિ૒દહ૒ન્નરા૑તીઃ । ઉ૒ષસ૒શ્શ્રેય૑સીશ્શ્રેયસી૒ર્દધ૑ત્

1.2.1.21
અગ્ને૑ સ૒પત્ના૑ અપ૒ બાધ૑માનઃ । રા૒યસ્પોષ૒મિષ૒મૂર્જ૑મ૒સ્માસુ૑ ધેહિ । ઇ૒મા ઉ૒ મામુપ૑તિષ્ઠન્તુ૒ રાયઃ૑ । આ૒ભિ પ્ર૒જાભિ૑રિ૒હ સંવ૑સેય । ઇ૒હો ઇડા૑ તિષ્ઠતુ વિશ્વરૂ૒પી । મધ્યે૒ વસોર્દીદિહિ જાતવેદઃ । ઓજ૑સે૒ બલા૑ય૒ ત્વોદ્ય૑ચ્છે । વૃષ૑ણે૒ શુષ્મા૒યાયુ૑ષે૒ વર્ચ૑સે । સ૒પ૒ત્ન૒તૂર૑સિ વૃત્ર૒તૂઃ । યસ્તે૑ દે૒વેષુ૑ મહિ૒મા સુ૑વ૒ર્ગઃ

1.2.1.22
યસ્ત૑ આ૒ત્મા પ૒શુષુ૒ પ્રવિ૑ષ્ટઃ । પુષ્ટિ૒ર્યા તે૑ મનુ૒ષ્યે૑ષુ પપ્ર૒થે । તયા૑ નો અગ્ને જુ૒ષમા૑ણ૒ એહિ૑ । દિ૒વઃ પૃ૑થિ૒વ્યાઃ પર્ય૒ન્તિરિ૑ક્ષાત્ । વાતાત્પ૒શુભ્યો૒ અધ્યોષ૑ધીભ્યઃ । યત્ર૑ યત્ર જાતવેદસ્સંબ૒ભૂથ૑ । તતો૑ નો અગ્ને જુ૒ષમા૑ણ૒ એહિ૑ । પ્રાચી૒મનુ૑ પ્ર૒દિશં૒ પ્રેહિ૑ વિ૒દ્વાન્ । અ૒ગ્નેર૑ગ્ને પુ૒રોઅ૑ગ્નિર્ભવે૒હ । વિશ્વા૒ આશા૒ દીદ્યા૑નો૒ વિ ભા૑હિ

1.2.1.23
ઊર્જં૑ નો ધેહિ દ્વિ૒પદે૒ ચતુ૑ષ્પદે । અન્વ૒ગ્નિરુ૒ષસા૒મગ્ર૑મખ્યત્ । અન્વહા૑નિ પ્રથ૒મો જા૒તવે૑દાઃ । અનુ૒ સૂર્ય૑સ્ય પુરુ૒ત્રા ચ૑ ર૒શ્મીન્ । અનુ૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી આત૑તાન । વિક્ર૑મસ્વ મ૒હા અ૑સિ । વે૒દિ૒ષન્માનુ૑ષેભ્યઃ । ત્રિ૒ષુ લો૒કેષુ૑ જાગૃહિ । યદિ૒દં દિ૒વો યદ૒દ પૃ૑થિ૒વ્યાઃ । સં૒વિ૒દા૒ને રોદ૑સી સં બભૂ૒વતુઃ૑

1.2.1.24
તયોઃ પૃ૒ષ્ઠે સી૑દતુ જા૒તવે૑દાઃ । શં૒ભૂ પ્ર૒જાભ્ય૑સ્ત૒નુવે સ્યો૒નઃ । પ્રા૒ણં ત્વા૒ઽમૃત૒ આ દ૑ધામિ । અ૒ન્ના૒દમ૒ન્નાદ્યા૑ય । ગો૒પ્તારં૒ ગુપ્ત્યૈ । યત્તે૑ શુક્ર શુ૒ક્રં વર્ચ૑શ્શુ૒ક્રા ત૒નૂઃ । શુ૒ક્રં જ્યોતિ૒રજ૑સ્રમ્ । તેન૑ મે દીદિહિ૒ તેન૒ ત્વાઽઽદ૑ધે । અ૒ગ્નિનાઽગ્ને૒ બ્રહ્મ૑ણા । આ૒ન૒શે વ્યા૑નશે૒ સર્વ૒માયુ૒ર્વ્યા૑નશે

1.2.1.25
નર્ય૑ પ્ર૒જાં મે૑ ગોપાય । અ૒મૃ૒ત૒ત્વાય૑ જી૒વસે । જા૒તાં જ૑નિ૒ષ્યમા૑ણાં ચ । અ૒મૃતે૑ સ૒ત્યે પ્રતિ૑ષ્ઠિતામ્ । અથ૑ર્વ પિ૒તું મે૑ ગોપાય । રસ૒મન્ન૑મિ૒હાયુ૑ષે । અદ૑બ્ધા૒યોઽશી૑તતનો । અવિ૑ષન્ન પિ૒તું કૃ૑ણુ । શસ્ય૑ પ૒શૂન્મે૑ ગોપાય । દ્વિ૒પાદો૒ યે ચતુ૑ષ્પદઃ

1.2.1.26
અ૒ષ્ટાશ૑ફાશ્ચ૒ ય ઇ૒હાગ્ને । યે ચૈક૑શફા આશુ૒ગાઃ । સપ્ર૑થ સ૒ભાં મે૑ ગોપાય । યે ચ૒ સભ્યાસ્સભા૒સદઃ૑ । તાનિ૑ન્દ્રિ૒યાવ૑ત કુરુ । સર્વ૒માયુ૒રુપા૑સતામ્ । અહે૑ બુધ્નિય૒ મન્ત્રં૑ મે ગોપાય । યમૃષ૑યસ્ત્રૈવિ૒દા વિ૒દુઃ । ઋચ૒સ્સામા૑નિ૒ યજૂ૑ષિ । સા હિ શ્રીર૒મૃતા૑ સ૒તામ્

1.2.1.27
ચતુ૑શ્શિખણ્ડા યુવ૒તિસ્સુ૒પેશાઃ । ઘૃ૒તપ્ર૑તીકા૒ ભુવ૑નસ્ય૒ મધ્યે । મ૒ર્મૃ૒જ્યમા૑ના મહ૒તે સૌભ૑ગાય । મહ્યં૑ ધુક્ષ્વ૒ યજ૑માનાય૒ કામાન્૑ । ઇ૒હૈવ સન્તત્ર૑ સ૒તો વો૑ અગ્નયઃ । પ્રા૒ણેન૑ વા૒ચા મન૑સા બિભર્મિ । તિ૒રો મા૒ સન્ત૒માયુ૒ર્મા પ્રહા૑સીત્ । જ્યોતિ૑ષા વો વૈશ્વાન૒રેણોપ૑તિષ્ઠે । પ૒ઞ્ચ૒ધાઽગ્નીન્વ્ય૑ક્રામત્ । વિ૒રાટ્ત્સૃ૒ષ્ટા પ્ર૒જાપ૑તેઃ । ઊ૒ર્ધ્વાઽઽરો૑હદ્રોહિ૒ણી । યોનિ૑ર૒ગ્ને પ્રતિ૑ષ્ઠિતિઃ

1.2.2.0
કા૒ર્યા૑ વિ૒રાડ્ગૃ૑હ્યન્તે૒ પવ૑માને ભવ૒તીન્દ્ર૒ એકં૑ ચ

1.2.2.1
નવૈ૒તાન્યહા૑નિ ભવન્તિ । નવ૒ વૈ સુ૑વ૒ર્ગા લો૒કાઃ । યદે૒તાન્યહાન્યુપ૒યન્તિ૑ । ન૒વસ્વે૒વ તત્સુ૑વ૒ર્ગેષુ૑ લો૒કેષુ૑ સ૒ત્રિણ૑ પ્રતિ૒તિષ્ઠ૑ન્તો યન્તિ । અ૒ગ્નિ૒ષ્ટો૒મા પર૑સ્સામાન કા૒ર્યા૑ ઇત્યા૑હુઃ । અ૒ગ્નિ૒ષ્ટો૒મસં૑મિતસ્સુવ૒ર્ગો લો૒ક ઇતિ૑ । દ્વાદ૑શાગ્નિષ્ટો૒મસ્ય૑ સ્તો૒ત્રાણિ૑ । દ્વાદ૑શ૒ માસાસ્સંવત્સ૒રઃ । તત્તન્ન સૂર્ક્ષ્યમ્ । ઉ૒ક્થ્યા૑ એ૒વ સ૑પ્તદ૒શાઃ પર૑સ્સામાનઃ કા૒ર્યાઃ

1.2.2.2
પ૒શવો૒ વા ઉ૒ક્થાનિ૑ । પ૒શૂ૒નામવ૑રુદ્ધ્યૈ । વિ૒શ્વ૒જિ૒દ૒ભિ૒જિતા૑વગ્નિષ્ટો૒મૌ । ઉ૒ક્થ્યાસ્સપ્તદ૒શા પર૑સ્સમાનઃ । તે સસ્તુ૑તા વિ૒રાજ૑મ૒ભિ સંપ૑દ્યન્તે । દ્વે ચર્ચા૒વતિ૑રિચ્યેતે । એક૑યા૒ ગૌરતિ૑રિક્તઃ । એક૒યાઽઽયુ૑રૂ૒નઃ । સુ૒વ૒ર્ગો વૈ લો૒કો જ્યોતિઃ૑ । ઊર્ગ્વિ૒રાટ્

1.2.2.3
સુ૒વ૒ર્ગમે૒વ તેન૑ લો૒કમ૒ભિ જ૑યન્તિ । યત્પર૒૒ રાથ૑ન્તરમ્ । તત્પ્ર૑થ૒મેઽહ૑ન્કા૒ર્યમ્ । બૃ૒હદ્દ્વિ૒તીયે । વૈ૒રૂ૒પં તૃ૒તીયે । વૈ૒રા૒જં ચ૑તુ૒ર્થે । શા૒ક્વ૒રં પ૑ઞ્ચ૒મે । રૈ૒વ૒ત ષ૒ષ્ઠે । તદુ૑ પૃ૒ષ્ઠેભ્યો૒ નય૑ન્તિ । સ૒ન્તન૑ય એ૒તે ગ્રહા૑ ગૃહ્યન્તે

1.2.2.4
અ૒તિ૒ગ્રા૒હ્યા પર૑સ્સામસુ । ઇ૒માને૒વૈતૈર્લો૒કાન્ત્સંત૑ન્વન્તિ । મિ૒થુ૒ના એ૒તે ગ્રહા૑ ગૃહ્યન્તે । અ૒તિ૒ગ્રા૒હ્યા પર૑સ્સામસુ । મિ૒થુ૒નમે૒વ તૈર્યજ૑માના૒ અવ૑રુન્ધતે । બૃ૒હત્પૃ૒ષ્ઠં ભ૑વતિ । બૃ૒હદ્વૈ સુ૑વ૒ર્ગો લો૒કઃ । બૃ૒હ૒તૈવ સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કં ય૑ન્તિ । ત્ર૒ય૒સ્ત્રિ૒૒શિનામ૒ સામ૑ । માધ્ય૑ન્દિને૒ પવ૑માને ભવતિ

1.2.2.5
ત્રય૑સ્ત્રિશ૒દ્વૈ દે૒વતાઃ । દે૒વતા૑ એ૒વાવ૑રુન્ધતે । યે વા ઇ૒તઃ પરાઞ્ચ સંવત્સ૒રમુ૑પ૒યન્તિ૑ । ન હૈ૑નં૒ તે સ્વ૒સ્તિ સમ૑શ્ઞુવતે । અથ૒ યે૑ઽમુતો૒ઽર્વાઞ્ચ૑મુપ૒યન્તિ૑ । તે હૈ૑ન સ્વ૒સ્તિ સમ૑શ્ઞુવતે । એ૒તદ્વા અ૒મુતો૒ઽર્વાઞ્ચ૒મુપ૑યન્તિ । યદે૒વમ્ । યો હ૒ ખલુ૒ વાવ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । સ ઉ૑વે૒વેન્દ્રઃ૑ । તદુ૑ દે૒વેભ્યો૒ નય૑ન્તિ

1.2.3.0
સ૒મા૒યચ્છ૑ત્યતિગ્રા૒હ્યા૑ ગૃહ્યન્તે ગૃ૒હ્યતે૑ સંવત્સ૒રસ્યા૒ન્યોન્યો ગૃહ્યેતે૒ પઞ્ચ૑ ચ

1.2.3.1
સંત૑તિ૒ર્વા એ૒તે ગ્રહાઃ । યત્પર૑સ્સામાનઃ । વિ૒ષૂ૒વાન્દિ૑વાકી૒ર્ત્યમ્ । યથા૒ શાલા૑યૈ૒ પક્ષ૑સી । એ૒વ સં૑વત્સ૒રસ્ય૒ પક્ષ૑સી । યદે૒તેન ગૃ૒હ્યેરન્ન્૑ । વિષૂ૑ચી સંવત્સ૒રસ્ય૒ પક્ષ૑સી૒ વ્યવ૑સ્રસેયાતામ્ । આર્તિ૒માર્ચ્છે૑યુઃ । યદે૒તે ગૃ૒હ્યન્તે । યથા૒ શાલા૑યૈ૒ પ૑ક્ષસી મધ્ય૒મં વ૒૒શમ૒ભિ સ૑મા૒યચ્છ૑તિ

1.2.3.2
એ૒વ સં૑વત્સ૒રસ્ય૒ પક્ષ૑સી દિવાકી૒ર્ત્ય૑મ૒ભિ સં ત૑ન્વન્તિ । નાર્તિ૒માર્ચ્છ૑ન્તિ । એ૒ક૒વિ૒૒શમહ૑ર્ભવતિ । શુ૒ક્રાગ્રા૒ ગ્રહા૑ ગૃહ્યન્તે । પ્રત્યુત્ત૑બ્ધ્યૈ સય૒ત્વાય૑ । સૌ૒ર્ય૑ એ૒તદહ૑ પ૒શુરાલ૑ભ્યતે । સૌ૒ર્યો૑ઽતિગ્રા૒હ્યો૑ ગૃહ્યતે । અહ૑રે૒વ રૂ૒પેણ૒ સમ૑ર્ધયન્તિ । અથો૒ અહ્ન૑ એ૒વૈષ બ૒લિર્હ્રિ૑યતે । સ૒પ્તૈતદહ૑રતિગ્રા૒હ્યા૑ ગૃહ્યન્તે

1.2.3.3
સ૒પ્ત વૈ શી૑઱ષ૒ણ્યા પ્રા૒ણાઃ । અ૒સાવા૑દિ૒ત્યશ્શિર૑ પ્ર૒જાનામ્ । શી૒ર્૒ષન્ને૒વ પ્ર૒જાનાં પ્રા૒ણાન્દ૑ધાતિ । તસ્માત્સ૒પ્ત શી૒ર્૒ષન્પ્રા૒ણાઃ । ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્ર હ૒ત્વા । અસુ૑રાન્પરા૒ભાવ્ય૑ । સ ઇ૒માલ્લોમ્૒̐કાન૒ભ્ય૑જયત્ । તસ્યા૒સૌ લો૒કોઽન૑ભિજિત આસીત્ । તં વિ૒શ્વક૑ર્મા ભૂ૒ત્વાઽભ્ય૑જયત્ । યદ્વૈશ્વકર્મ૒ણો ગૃ૒હ્યતે

1.2.3.4
સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્યા૒ભિજિ૑ત્યૈ । પ્ર વા એ૒તેઽસ્માલ્લો૒કાચ્ચ્ય૑વન્તે । યે વૈશ્વકર્મ૒ણં ગૃ૒હ્ણતે । આ૒દિ૒ત્યશ્શ્વો ગૃ૑હ્યતે । ઇ૒યં વા અદિ૑તિઃ । અ૒સ્યામે૒વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠન્તિ । અ૒ન્યોન્યો ગૃહ્યેતે । વિશ્વાન્યે૒વાન્યેન૒ કર્મા૑ણિ કુર્વા૒ણા ય૑ન્તિ । અ૒સ્યામ૒ન્યેન૒ પ્રતિ૑ તિષ્ઠન્તિ । તાવાઽપ૑રા૒ર્ધાત્સં૑વત્સ૒રસ્યા૒ન્યોન્યો ગૃહ્યેતે । તાવુ૒ભૌ સ૒હ મ૑હાવ્ર૒તે ગૃ૑હ્યેતે । ય૒જ્ઞસ્યૈ૒વાન્તં૑ ગ૒ત્વા । ઉ૒ભયોર્લો૒કયો૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠન્તિ । અ૒ર્ક્ય૑મુ૒ક્થં ભ૑વતિ । અ૒ન્નાદ્ય૒સ્યાવ૑રુધ્યૈ

1.2.4.0
એ૒તિ૒ પવ૑માનયો૒સ્સ્પરા૑ણિ૒ પઞ્ચ૑ ચ

1.2.4.1
એ૒ક૒વિ૒૒શ એ૒ષ ભ૑વતિ । એ૒તેન૒ વૈ દે૒વા એ૑કવિ૒૒શેન૑ । આ૒દિ૒ત્યમિ૒ત ઉ૑ત્ત૒મ સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કમારો૑હયન્ન્ । સ વા એ૒ષ ઇ૒ત એ૑કવિ૒૒શઃ । તસ્ય૒ દશા૒વસ્તા૒દહા૑નિ । દશ૑ પ૒રસ્તાત્ । સ વા એ૒ષ વિ૒રાજ્યુ૑ભ૒યતઃ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિતઃ । વિ૒રાજિ૒ હિ વા એ૒ષ ઉ૑ભ૒યતઃ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિતઃ । તસ્મા૑દન્ત૒રેમૌ લો૒કૌ યન્ન્ । સર્વે૑ષુ સુવ૒ર્ગેષુ૑ લો૒કેષ્વ૑ભિ૒તપ૑ન્નેતિ

1.2.4.2
દે૒વા વા આ૑દિ૒ત્યસ્ય૑ સુવ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૑ । પરા૑ચોઽતિપા૒દાદ૑બિભયુઃ । તં છન્દો૑ભિરદૃહ૒ન્ધૃત્યૈ । દે૒વા વા આ૑દિ૒ત્યસ્ય૑ સુવ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૑ । અવા૑ચોઽવપા૒દાદ૑બિભયુઃ । તં પ૒ઞ્ચભી૑ ર૒શ્મિભિ૒રુદ૑વયન્ન્ । તસ્મા૑દેકવિ૒૒શેઽ- હ૒ન્પઞ્ચ૑ દિવાકી૒ર્ત્યા૑નિ ક્રિયન્તે । ર૒શ્મયો૒ વૈ દિ૑વાકી૒ર્ત્યા૑નિ । યે ગા૑ય૒ત્રે । તે ગા૑ય૒ત્રીષૂત્ત૑રયો૒ પવ૑માનયોઃ

1.2.4.3
મ૒હાદિ૑વાકીર્ત્ય૒૒ હોતુ૑ પૃ૒ષ્ઠમ્ । વિ૒ક૒ર્ણં બ્ર૑હ્મસા૒મમ્ । ભા૒સોઽગ્નિષ્ટો૒મઃ । અથૈ૒તાનિ૒ પરા૑ણિ । પરૈ૒ર્વૈ દે૒વા આ૑દિ૒ત્ય સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કમ૑પારયન્ન્ । યદપા૑રયન્ન્ । તત્પરા૑ણાં પર૒ત્વમ્ । પા૒રય૑ન્ત્યેનં૒ પરા૑ણિ । ય એ૒વં વેદ૑ । અથૈ૒તાનિ૒ સ્પરા૑ણિ । સ્પરૈ૒ર્વૈ દે૒વા આ૑દિ૒ત્ય સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કમ૑સ્પારયન્ન્ । યદસ્પા૑રયન્ન્ । તત્સ્પરા૑ણા સ્પર૒ત્વમ્ । સ્પા૒રય૑ન્ત્યૈન૒૒ સ્પરા૑ણિ । ય એ૒વં વેદ૑

1.2.5.0
તે એ૒વાલ૑ભન્તે મૈત્રાવરુ૒ણીમાલ૑ભ૒ન્તેઽવ૑રુદ્ધ્યૈ સ૒પ્ત ચ૑

1.2.5.1
અપ્ર૑તિષ્ઠાં૒ વા એ૒તે ગ૑ચ્છન્તિ । યેષા૑ સંવત્સ૒રેઽના૒પ્તેઽથ૑ । એ૒કા૒દ૒શિન્યા૒પ્યતે । વૈ૒ષ્ણ૒વં વા૑મ૒નમા લ૑ભન્તે । ય૒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ૑ । ય૒જ્ઞમે૒વાલ૑ભન્તે૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । ઐ૒ન્દ્રા૒ગ્નમાલ૑ભન્તે । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્ની વૈ દે૒વાના૒મયા૑તયામાનૌ । યે એ૒વ દે૒વતે૒ અયા૑તયામ્ની । તે એ૒વાલ૑ભન્તે

1.2.5.2
વૈ૒શ્વ૒દે૒વમાલ૑ભન્તે । દે૒વતા૑ એ૒વાવ૑રુન્ધતે । દ્યા૒વા૒પૃ૒થિવ્યાં ધે૒નુમાલ૑ભન્તે । દ્યાવા૑પૃથિ૒વ્યોરે૒વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠન્તિ । વા૒ય૒વ્યં૑ વ૒ત્સમાલ૑ભન્તે । વા૒યુરે૒વૈભ્યો૑ યથાઽઽયત૒નાદ્દે૒વતા૒ અવ૑રુન્ધે । આ૒દિ૒ત્યામવિં૑ વ૒શામાલ૑ભન્તે । ઇ૒યં વા અદિ૑તિઃ । અ૒સ્યામે૒વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠન્તિ । મૈ૒ત્રા૒વ૒રુ૒ણીમાલ૑ભન્તે

1.2.5.3
મિ૒ત્રેણૈ૒વ ય૒જ્ઞસ્ય૒ સ્વિ૑ષ્ટ શમયન્તિ । વરુ૑ણેન૒ દુરિ૑ષ્ટમ્ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યં તૂ૑પ૒રં મ૑હાવ્ર૒ત આલ૑ભન્તે । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો૑ઽતિગ્રા૒હ્યો૑ ગૃહ્યતે । અહ૑રે૒વ રૂ૒પેણ૒ સમ૑ર્ધયન્તિ । અથો૒ અહ્ન૑ એ૒વૈષ બ૒લિર્હ્રિ૑યતે । આ૒ગ્ને૒યમા લ૑ભન્તે૒ પ્રતિ૒ પ્રજ્ઞાત્યૈ । અ૒જ૒પે૒ત્વાન્ વા એ૒તે પૂર્વૈ૒ર્માસૈ૒રવ૑ રુન્ધતે । યદે૒તે ગ૒વ્યા પ૒શવ૑ આલ૒ભ્યન્તે । ઉ૒ભયે૑ષાં પશૂ૒નામવ૑રુદ્ધ્યૈ

1.2.5.4
યદતિ૑રિક્તામેકાદ૒શિની૑મા૒લભે૑રન્ન્ । અપ્રિ૑યં૒ ભ્રાતૃ૑વ્યમ૒ભ્યતિ૑રિચ્યેત । યદ્દ્વૌદ્વૌ૑ પ૒શૂ સ૒મસ્યે૑યુઃ । કની૑ય૒ આયુ૑ કુર્વીરન્ન્ । યદે૒તે બ્રાહ્મ૑ણવન્ત પ૒શવ૑ આલ૒ભ્યન્તે । નાપ્રિ૑યં૒ ભ્રાતૃ૑વ્યમ૒ભ્ય૑તિ૒રિચ્ય૑તે । ન કની૑ય૒ આયુ૑ કુર્વતે

1.2.6.0
ભ૒વ૒તિ૒ ભ૒વ૒તિ૒ ક્રિ૒યતે૒ પુરુ૑ષો જયત્યજયઞ્જય૒ત્યેકં૑ ચ

1.2.6.1
પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જાસ્સૃ૒ષ્ટ્વા વૃ૒ત્તો૑ઽશયત્ । તં દે૒વા ભૂ૒તાના૒૒ રસં૒ તેજ૑સ્સં૒ભૃત્ય૑ । તેનૈ૑નમભિષજ્યન્ન્ । મ૒હાન૑વવ૒ર્તીતિ૑ । તન્મ૑હાવ્ર૒તસ્ય૑ મહાવ્રત૒ત્વમ્ । મ૒હદ્વ્ર૒તમિતિ૑ । તન્મ૑હાવ્ર૒તસ્ય૑ મહાવ્રત૒ત્વમ્ । મ૒હ૒તો વ્ર૒તમિતિ૑ । તન્મ૑હાવ્ર૒તસ્ય૑ મહાવ્રત૒ત્વમ્ । પ૒ઞ્ચ૒વિ૒૒શસ્સ્તોમો૑ ભવતિ

1.2.6.2
ચતુ૑ર્વિશત્યર્ધમાસસ્સંવત્સ૒રઃ । યદ્વા એ૒તસ્મિન્ત્સંવત્સ૒રેઽધિ૒ પ્રાજા૑યત । તદન્નં૑ પઞ્ચવિ૒૒શમ૑ભવત્ । મ૒ધ્ય૒ત ક્રિ૑યતે । મ૒ધ્ય૒તો હ્યન્ન૑મશિ૒તં ધિ૒નોતિ૑ । અથો૑ મધ્ય૒ત એ૒વ પ્ર૒જાના૒મૂર્ગ્ધી૑યતે । અથ૒ યદ્વા ઇ૒દમ૑ન્ત૒ત ક્રિ૒યતે । તસ્મા૑દુદ૒ન્તે પ્ર૒જાસ્સમે૑ધન્તે । અ૒ન્ત૒ત ક્રિ૑યતે પ્ર૒જન૑નાયૈ૒વ । ત્રિ૒વૃચ્છિરો૑ ભવતિ

1.2.6.3
ત્રે૒ધા૒વિ૒હિ૒ત હિ શિરઃ૑ । લોમ૑ છ૒વીરસ્થિ૑ । પરા૑ચા સ્તુવન્તિ । તસ્મા૒ત્તત્સ૒દૃગે૒વ । ન મેદ્ય૒તોઽનુ૑ મેદ્યતિ । ન કૃશ્ય૒તોઽનુ૑ કૃશ્યતિ । પ૒ઞ્ચ૒દ૒શોઽન્ય પ૒ક્ષો ભ૑વતિ । સ૒પ્ત૒દ૒શોઽન્યઃ । તસ્મા૒દ્વયા૑ સ્યન્યત૒રમ૒ર્ધમ૒ભિ પ૒ર્યાવ૑ર્તન્તે । અ૒ન્ય૒ત૒રતો૒ હિ તદ્ગરી૑ય ક્રિ૒યતે

1.2.6.4
પ૒ઞ્ચ૒વિ૒૒શ આ૒ત્મા ભ૑વતિ । તસ્માન્મધ્ય૒ત પ૒શવો૒ વરિ૑ષ્ઠાઃ । એ૒ક૒વિ૒૒શં પુચ્છમ્ । દ્વિ૒પદા૑સુ સ્તુવન્તિ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । સર્વે૑ણ સ૒હ સ્તુ૑વન્તિ । સર્વે૑ણ૒ હ્યાત્મનાઽઽત્મ૒ન્વી । સ૒હોત્પત૑ન્તિ । એકૈ૑કા૒મુચ્છિ૑ષન્તિ । આ૒ત્મન્ન્ હ્યઙ્ગા૑નિ બ૒દ્ધાનિ૑ । ન વા એ૒તેન૒ સર્વ૒ પુરુ૑ષઃ

1.2.6.5
યદિ૒તૈ૑તો૒ લોમા૑નિ દ૒તો ન૒ખાન્ । પ૒રિ૒માદ૑ ક્રિયન્તે । તાન્યે૒વ તેન૒ પ્રત્યુ૑પ્યન્તે । ઔદુ૑મ્બર૒સ્તલ્પો૑ ભવતિ । ઊર્ગ્વા અન્ન૑મુદુ૒મ્બરઃ૑ । ઊ૒ર્જ એ૒વાન્નાદ્ય૒સ્યાવ૑રુધ્યૈ । યસ્ય૑ તલ્પ૒સદ્ય૒મન૑ભિજિત૒૒ સ્યાત્ । સ દે૒વાના૒૒ સામ્ય૑ક્ષે । ત૒લ્પ૒સદ્ય૑મ૒ભિજ૑યા૒નીતિ૒ તલ્પ૑મા૒રુહ્યોદ્ગા૑યેત્ । ત૒લ્પ૒સદ્ય૑મે૒વાભિ જ૑યતિ

1.2.6.6
યસ્ય૑ તલ્પ૒સદ્ય૑મ૒ભિજિ૑ત૒૒ સ્યાત્ । સ દે૒વાના૒૒ સામ્ય૑ક્ષે । ત૒લ્પ૒સદ્યં૒ મા પરા૑જે૒ષીતિ૒ તલ્પ૑મા૒રુહ્યોદ્ગા૑યેત્ । ન ત૑લ્પ૒સદ્યં૒ પરા૑જયતે । પ્લે૒ઙ્ખે શ૑સતિ । મહો૒ વૈ પ્લે૒ઙ્ખઃ । મહ૑સ એ૒વાન્નાદ્ય૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । દે૒વા૒સુ૒રાસ્સંય૑ત્તા આસન્ન્ । ત આ૑દિ૒ત્યે વ્યાય૑ચ્છન્ત । તં દે૒વાસ્સમ૑જયન્ન્

1.2.6.7
બ્રા૒હ્મ૒ણશ્ચ૑ શૂ૒દ્રશ્ચ૑ ચર્મક૒ર્તે વ્યાય૑ચ્છેતે । દૈવ્યો૒ વૈ વર્ણો બ્રાહ્મ૒ણઃ । અ૒સુ૒ર્ય૑શ્શૂ૒દ્રઃ । ઇ૒મે૑ઽરાત્સુરિ૒મે સુ૑ભૂ૒તમ૑ક્ર૒ન્નિત્ય૑ન્યત૒રો બ્રૂ૑યાત્ । ઇ૒મ ઉ૑દ્વાસીકા૒રિણ૑ ઇ૒મે દુ૑ર્ભૂ૒તમ૑ક્ર૒ન્નિત્ય૑ન્યત૒રઃ । યદે૒વૈષા૑ સુકૃ૒તં યા રાદ્ધિઃ૑ । તદ૑ન્યત૒રો૑ઽભિ શ્રી૑ણાતિ । યદે૒વૈષાં દુષ્કૃ૒તં યાઽરાદ્ધિઃ । તદ૑ન્યત૒રોઽપ૑ હન્તિ । બ્રા૒હ્મ૒ણસ્સં જ૑યતિ । અ૒મુમે૒વાદિ૒ત્યં ભ્રાતૃ૑વ્યસ્ય૒ સંવિ૑ન્દન્તે

1.3.0.0
દે૒વા૒સુ૒રા અ૒ગ્નીષોમ૑યોર્દે૒વા વૈ યથા૒દ઱શં૑ દે૒વા વૈ યદ૒ન્યૈર્ગ્રહૈ૑ર્બ્રહ્મવા૒દિનો૒ નાગ્નિ૑ષ્ટો૒મો ન સા૑વિ૒ત્રં દે૒વસ્યા૒હં તા૒ર્પ્ય સ૒પ્તાન્ન૑હો૒માન્નૃ૒ષદં૒ ત્વેન્દ્રો૑ વૃ૒ત્ર હ૒ત્વા દશ૑

દે૒વા૒સુ૒રા વા૒જ્યે૑વૈનં૒ તસ્માદ્વાજપેયયા૒જી દે૒વસ્યા૒હં વાજ૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યા ઇન્દ્રિ૒યમે૒વાસ્મિ૒ન્૒ હ્લીકા૒ હિ પિ૒તર૒ પઞ્ચ૑ષષ્ટિઃ

॥ દે૒વા૒સુ૒રા યજ૑માનઃ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ ઇતિ તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે તૃતીયપ્રપાઠકઃ
1.3.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે તૃતીયપ્રશ્નઃ ॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
1.3.1.0
અ૒રુ૒ન્ધ૒તૈ૒વ તદ્ભ૑વતિ૒ સંભૃ૑તસંભાર૒ ઇત્યા૑હુરિ૒ચ્છતિ૑ પત્નીસંયા૒જા નવ૑ ચ

1.3.1.1
દે૒વા૒સુ૒રાસ્સંય૑ત્તા આસન્ન્ । તે દે૒વા વિ૑જ૒યમુ૑પ૒યન્તઃ૑ । અ૒ગ્નીષોમ૑યોસ્તેજ૒સ્વિનીસ્ત૒નૂસ્સંન્ય૑દધત । ઇ૒દમુ૑ નો ભવિષ્યતિ । યદિ૑ નો જે૒ષ્યન્તીતિ૑ । તેના૒ગ્નીષોમા૒વપાક્રામતામ્ । તે દે૒વા વિ૒જિત્ય૑ । અ૒ગ્નીષોમા૒વન્વૈચ્છન્ન્ । તેઽગ્નિમન્વ૑વિન્દન્નૃ૒તુષૂત્સ૑ન્નમ્ । તસ્ય૒ વિભ૑ક્તીભિસ્તેજ૒સ્વિનીસ્ત૒નૂરવા૑રુન્ધત

1.3.1.2
તે સોમ૒મન્વ૑વિન્દન્ન્ । તમ૑ઘ્નન્ન્ । તસ્ય૑ યથાઽભિ૒જ્ઞાયં૑ ત૒નૂર્વ્ય૑ગૃહ્ણત । તે ગ્રહા૑ અભવન્ન્ । તદ્ગ્રહા૑ણાં ગ્રહ૒ત્વમ્ । યસ્યૈ૒વં વિ૒દુષો૒ ગ્રહા૑ ગૃ૒હ્યન્તે । તસ્ય૒ ત્વે૑વ ગૃ૑હી૒તાઃ । નાનાઽઽગ્નેયં પુનરા૒ધેયે૑ કુર્યાત્ । યદનાગ્નેયં પુનરા૒ધેયે૑ કુ૒ર્યાત્ । વ્યૃ૑દ્ધમે૒વ તત્

1.3.1.3
અનાગ્નેયં૒ વા એ૒તત્ક્રિ૑યતે । યત્સ૒મિધ૒સ્તનૂ૒નપા૑તમિ૒ડો બ૒઱હિર્ય૑જતિ । ઉ૒ભાવાગ્ને૒યાવાજ્ય૑ભાગૌ સ્યાતામ્ । અનાજ્યભાગૌ ભવત૒ ઇત્યા૑હુઃ । યદુ૒ભાવાગ્ને૒યાવ૒ન્વઞ્ચા૒વિતિ૑ । અ૒ગ્નયે૒ પવ૑માના૒યોત્ત૑રસ્સ્યાત્ । યત્પવ૑માનાય । તેનાજ્ય૑ભાગઃ । તેન૑ સૌ૒મ્યઃ । બુધ૑ન્વત્યાગ્ને૒યસ્યાજ્ય૑ભાગસ્ય પુરોઽનુવા૒ક્યા૑ ભવતિ

1.3.1.4
યથા૑ સુ૒પ્તં બો૒ધય૑તિ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । અ૒ગ્નિન્ય૑ક્તાઃ પત્નીસંયા૒જાના૒મૃચ૑સ્સ્યુઃ । તેનાગ્ને૒ય સર્વં૑ ભવતિ । એ૒ક૒ધા૒ તે૑જ૒સ્વિનીં દે૒વતા૒મુપૈ૒તીત્યા૑હુઃ । સૈન૑મીશ્વ૒રા પ્ર૒દહ૒ ઇતિ૑ । નેતિ૑ બ્રૂયાત્ । પ્ર૒જન૑નં૒ વા અ૒ગ્નિઃ । પ્ર૒જન૑નમે૒વોપૈ૒તીતિ૑ । કૃ૒તય૑જુ૒સ્સંભૃ૑તસંભાર૒ ઇત્યા૑હુઃ

1.3.1.5
ન સં૒ભૃત્યાસ્સંભા૒રાઃ । ન યજુઃ૑ કા૒ર્ય૑મિતિ૑ । અથો૒ ખલુ૑ । સં૒ભૃત્યા૑ એ૒વ સં૑ભા૒રાઃ । કા૒ર્યં૑ યજુઃ૑ । પુ૒ન૒રા૒ધેય૑સ્ય૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । તેનો૑પા૒૒શુ પ્રચ૑રતિ । એષ્ય૑ ઇવ૒ વા એ૒ષઃ । યત્પુ૑નરા૒ધેયઃ૑ । યથો૑પા૒૒શુ ન૒ષ્ટમિ૒ચ્છતિ૑

1.3.1.6
તા૒દૃગે૒વ તત્ । ઉ૒ચ્ચૈસ્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃત૒મુત્સૃ૑જતિ । યથા૑ ન૒ષ્ટં વિ૒ત્ત્વા પ્રાહા૒યમિતિ૑ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । એ૒ક૒ધા તે૑જ૒સ્વિનીં દે૒વતા૒મુપૈ૒તીત્યા૑હુઃ । સૈન૑મીશ્વ૒રા પ્ર૒દહ૒ ઇતિ૑ । તત્તથા૒ નોપૈ૑તિ । પ્ર૒યા૒જા૒નૂ૒યા૒જેષ્વે૒વ વિભ૑ક્તીઃ કુર્યાત્ । ય૒થા૒પૂ૒ર્વમાજ્ય૑ભાગૌ૒ સ્યાતામ્ । એ૒વં પ૑ત્નીસંયા૒જાઃ

1.3.1.7
તદ્વૈશ્વાન૒રવ૑ત્પ્ર૒જન૑નવત્તર૒મુપૈ૒તીતિ૑ । તદા૑હુઃ । વ્યૃ૑દ્ધં૒ વા એ૒તત્ । અનાગ્નેયં૒ વા એ૒તત્ક્રિ૑યત૒ ઇતિ૑ । નેતિ૑ બ્રૂયાત્ । અ૒ગ્નિં પ્ર૑થ૒મં વિભ૑ક્તીનાં યજતિ । અ૒ગ્નિમુ૑ત્ત૒મં પ૑ત્નીસંયા૒જાનામ્ । તેનાગ્ને૒યમ્ । તેન૒ સમૃ૑દ્ધં ક્રિયત૒ ઇતિ૑

1.3.2.0
ધા૒વા૒મેતિ૒ જ્યૈષ્ઠ્યા૑ય૒ વેદ૑ બ્ર૒હ્મા જા૑યતે વાજ૒પેય૒સ્સુરાઽઽર્ત્વિ૑જીન૒ એકં૑ ચ

1.3.2.1
દે૒વા વૈ યથા૒દ઱શં૑ ય૒જ્ઞાનાહ૑રન્ત । યોઽગ્નિષ્ટો૒મમ્ । ય ઉ૒ક્થ્યમ્ । યો૑ઽતિરા૒ત્રમ્ । તે સ૒હૈવ સર્વે૑ વાજ૒પેય૑મપશ્યન્ન્ । તે । અ૒ન્યોઽન્યસ્મૈ૒ નાતિ૑ષ્ઠન્ત । અ૒હમ૒નેન૑ યજા૒ ઇતિ૑ । તેઽબ્રુવન્ન્ । આ૒જિમ૒સ્ય ધા૑વા૒મેતિ૑

1.3.2.2
તસ્મિ૑ન્ના૒જિમ૑ધાવન્ન્ । તં બૃહ૒સ્પતિ૒રુદ૑જયત્ । તેના૑યજત । સ સ્વારાજ્યમગચ્છત્ । તમિન્દ્રોઽબ્રવીત્ । મામ૒નેન૑ યાજ૒યેતિ૑ । તેનેન્દ્ર૑મયાજયત્ । સોઽગ્રં૑ દે૒વતા૑નાં૒ પર્યૈત્ । અગ૑ચ્છ૒ત્સ્વારાજ્યમ્ । અતિ૑ષ્ઠન્તાસ્મૈ૒ જ્યૈષ્ઠ્યા૑ય

1.3.2.3
ય એ૒વં વિ૒દ્વાન્ વા૑જ૒પેયે૑ન૒ યજ૑તે । ગચ્છ૑તિ૒ સ્વારાજ્યમ્ । અગ્ર૑ સમા૒નાનાં૒ પર્યે૑તિ । તિષ્ઠ૑ન્તેઽસ્મૈ૒ જ્યૈષ્ઠ્યા૑ય । સ વા એ૒ષ બ્રાહ્મ૒ણસ્ય૑ ચૈ૒વ રા૑જ૒ન્ય૑સ્ય ચ ય૒જ્ઞઃ । તં વા એ૒તં વા૑જ૒પેય૒ ઇત્યા૑હુઃ । વા૒જાપ્યો૒ વા એ૒ષઃ । વાજ૒૒ હ્યે૑તેન૑ દે૒વા ઐફ્સન્ન્૑ । સોમો૒ વૈ વા૑જ૒પેયઃ૑ । યો વૈ સોમં૑ વાજ૒પેયં૒ વેદ૑

1.3.2.4
વા૒જ્યે૑વૈનં૑ પી૒ત્વા ભ૑વતિ । આઽસ્ય૑ વા૒જી જા૑યતે । અન્નં૒ વૈ વા૑જ૒પેયઃ૑ । ય એ૒વં વેદ૑ । અત્યન્નમ્ । આઽસ્યાન્ના૒દો જા૑યતે । બ્રહ્મ૒ વૈ વા૑જ૒પેયઃ૑ । ય એ૒વં વેદ૑ । અત્તિ૒ બ્રહ્મ૒ણાઽન્નમ્ । આઽસ્ય૑ બ્ર૒હ્મા જા૑યતે

1.3.2.5
વાગ્વૈ વાજ૑સ્ય પ્રસ૒વઃ । ય એ૒વં વેદ૑ । ક૒રોતિ૑ વા૒ચા વી૒ર્યમ્ । ઐનં૑ વા૒ચા ગ૑ચ્છતિ । અપિ૑વતીં૒ વાચં૑ વદતિ । પ્ર૒જાપ૑તિર્દે૒વેભ્યો૑ ય૒જ્ઞાન્વ્યાદિ૑શત્ । સ આ૒ત્મન્વા૑જ૒પેય૑મધત્ત । તં દે૒વા અ૑બ્રુવન્ન્ । એ૒ષ વાવ ય૒જ્ઞઃ । યદ્વા૑જ૒પેયઃ૑

1.3.2.6
અપ્યે૒વ નોઽત્રા૒સ્ત્વિતિ૑ । તેભ્ય૑ એ૒તા ઉજ્જિ૑તી૒ પ્રાય૑ચ્છત્ । તા વા એ૒તા ઉજ્જિ૑તયો૒ વ્યાખ્યા૑યન્તે । ય૒જ્ઞસ્ય૑ સર્વ૒ત્વાય૑ । દે૒વતા૑ના૒મનિ૑ર્ભાગાય । દે૒વા વૈ બ્રહ્મ૑ણ૒શ્ચાન્ન૑સ્ય ચ૒ શમ૑લ૒મપાઘ્નન્ન્ । યદ્બ્રહ્મ૑ણ૒શ્શમ૑લ૒માસીત્ । સા ગાથા૑ નારાશ૒૒સ્ય૑ભવત્ । યદન્ન૑સ્ય । સા સુરા

1.3.2.7
તસ્મા૒દ્ગાય૑તશ્ચ મ૒ત્તસ્ય૑ ચ૒ ન પ્ર૑તિ૒ગૃહ્યમ્ । યત્પ્ર૑તિગૃહ્ણી૒યાત્ । શમ૑લં૒ પ્રતિ૑ગૃહ્ણીયાત્ । સર્વા૒ વા એ૒તસ્ય૒ વાચોઽવ૑રુદ્ધાઃ । યો વા૑જપેયયા૒જી । યા પૃ૑થિ૒વ્યાં યાઽગ્નૌ યા ર૑થન્ત૒રે । યાઽન્તરિ૑ક્ષે૒ યા વા૒યૌ યા વા૑મદે૒વ્યે । યા દિ૒વિ યાઽઽદિ૒ત્યે યા બૃ૑હ૒તિ । યાઽફ્સુ યૌષ૑ધીષુ૒ યા વન૒સ્પતિ૑ષુ । તસ્માદ્વાજપેયયા૒જ્યાર્ત્વિ૑જીનઃ । સર્વા૒ હ્ય૑સ્ય૒ વાચોઽવ૑રુદ્ધાઃ

1.3.3.0
આ૒પ્ત્વાઽવ૑રુન્ધે૒ સોમ૒શ્શમ૑લં૒ યત્સુરા૒ હ્ય૑સ્યૈનં૒ વ્યતિ૑ષજતિ૒ વ્યાવ૑ર્તયતિ સૃજતિ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

1.3.3.1
દે૒વા વૈ યદ૒ન્યૈર્ગ્રહૈર્ય૒જ્ઞસ્ય૒ નાવારુ૑ન્ધત । તદ૑તિગ્રા૒હ્યૈ૑રતિ૒ગૃહ્યાવા૑રુન્ધત । તદ૑તિગ્ર૒હ્યા૑ણામતિગ્રાહ્ય૒ત્વમ્ । યદ૑તિગ્રા૒હ્યા૑ ગૃ૒હ્યન્તે । યદે૒વાન્યૈર્ગ્રહૈર્ય૒જ્ઞસ્ય૒ નાવ૑રુ૒ન્ધે । તદે૒વ તૈર૑તિ૒ગૃહ્યાવ૑રુન્ધે । પઞ્ચ૑ ગૃહ્યન્તે । પાઙ્ક્તો૑ ય૒જ્ઞઃ । યાવા૑ને૒વ ય૒જ્ઞઃ । તમા૒પ્ત્વાઽવ૑રુન્ધે

1.3.3.2
સર્વ૑ ઐ૒ન્દ્રા ભ૑વન્તિ । એ૒ક૒ધૈવ યજ૑માન ઇન્દ્રિ૒યં દ૑ધતિ । સ૒પ્તદ૑શ પ્રાજાપ૒ત્યા ગ્રહા૑ ગૃહ્યન્તે । સ૒પ્ત૒દ૒શ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્ર૒જાપ૑તે૒રાપ્ત્યૈ । એક૑ય૒ર્ચા ગૃ૑હ્ણાતિ । એ૒ક૒ધૈવ યજ૑માને વી૒ર્યં૑ દધાતિ । સો૒મ૒ગ્ર૒હાશ્ચ૑ સુરાગ્ર૒હાશ્ચ૑ ગૃહ્ણાતિ । એ૒તદ્વૈ દે૒વાનાં પર૒મમન્નમ્ । યત્સોમઃ૑

1.3.3.3
એ૒તન્મ૑નુ૒ષ્યા૑ણામ્ । યત્સુરા । પ૒ર૒મેણૈ૒વાસ્મા૑ અ૒ન્નાદ્યે૒નાવ૑રમ૒ન્નાદ્ય૒મવ૑રુન્ધે । સો૒મ૒ગ્ર૒હાન્ગૃ૑હ્ણાતિ । બ્રહ્મ૑ણો૒ વા એ૒તત્તેજઃ૑ । યત્સોમઃ૑ । બ્રહ્મ૑ણ એ૒વ તેજ૑સા૒ તેજો૒ યજ૑માને દધાતિ । સુ૒રા૒ગ્ર૒હાન્ગૃ૑હ્ણાતિ । અન્ન૑સ્ય૒ વા એ૒તચ્છમ૑લમ્ । યત્સુરા

1.3.3.4
અન્ન૑સ્યૈ૒વ શમ૑લેન૒ શમ૑લં૒ યજ૑માના૒દપ૑હન્તિ । સો૒મ૒ગ્ર૒હાશ્ચ૑ સુરાગ્ર૒હાશ્ચ૑ ગૃહ્ણાતિ । પુમા૒ન્૒ વૈ સોમઃ૑ । સ્ત્રી સુરા । તન્મિ૑થુ૒નમ્ । મિ૒થુ૒નમે૒વાસ્ય૒ તદ્ય૒જ્ઞે ક૑રોતિ પ્ર૒જન૑નાય । આ૒ત્માન૑મે૒વ સો૑મગ્ર૒હૈસ્સ્પૃ૑ણોતિ । જા૒યા સુ૑રાગ્ર૒હૈઃ । તસ્માદ્વાજપેયયા૒જ્ય૑મુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે સ્ત્રિય૒૒ સંભ૑વતિ । વા૒જ૒પેયા૑ભિજિત૒૒ હ્ય૑સ્ય

1.3.3.5
પૂર્વે૑ સોમગ્ર૒હા ગૃ૑હ્યન્તે । અપ૑રે સુરાગ્ર૒હાઃ । પુ૒રો૒ઽક્ષ સો૑મગ્ર૒હાન્ત્સા૑દયતિ । પ૒શ્ચા૒દ૒ક્ષ સુ૑રાગ્ર૒હાન્ । પા૒પ૒વ૒સ્ય૒સસ્ય૒ વિધૃ૑ત્યૈ । એ૒ષ વૈ યજ૑માનઃ । યત્સોમઃ૑ । અન્ન૒૒ સુરા । સો૒મ૒ગ્ર૒હાશ્ચ૑ સુરાગ્ર૒હાશ્ચ૒ વ્યતિ૑ષજતિ । અ૒ન્નાદ્યે૑નૈ૒વૈનં૒ વ્યતિ૑ષજતિ

1.3.3.6
સં૒પૃચ૑સ્સ્થ૒ સં મા૑ ભ૒દ્રેણ૑ પૃ૒ઙ્ક્તેત્યા૑હ । અન્નં૒ વૈ ભ૒દ્રમ્ । અ૒ન્નાદ્યે૑નૈ૒વૈન૒૒ સસૃ૑જતિ । અન્ન૑સ્ય૒ વા એ૒તચ્છમ૑લમ્ । યત્સુરા । પા૒પ્મેવ૒ ખલુ૒ વૈ શમ૑લમ્ । પા૒પ્મના૒ વા એ૑નમે૒તચ્છમ૑લેન૒ વ્યતિ૑ષજતિ । યત્સો૑મગ્ર૒હાશ્ચ૑ સુરાગ્ર૒હાશ્ચ૑ વ્યતિ૒ષજ૑તિ । વિ૒પૃચ૑સ્સ્થ૒ વિ મા૑ પા૒પ્મના૑ પૃ૒ઙ્ક્તેત્યા૑હ । પા૒પ્મનૈ૒વૈન૒૒ શમ૑લેન૒ વ્યાવ૑ર્તયતિ

1.3.3.7
તસ્માદ્વાજપેયયા૒જી પૂ૒તો મેધ્યો૑ દક્ષિ૒ણ્યઃ૑ । પ્રાઙુદ્દ્ર૑વતિ સોમગ્ર૒હૈઃ । અ૒મુમે૒વ તૈર્લો૒કમ૒ભિજ૑યતિ । પ્ર૒ત્યઙ્ખ્સુ૑રાગ્ર૒હૈઃ । ઇ૒મમે૒વ તૈર્લો૒કમ૒ભિજ૑યતિ । પ્રતિ૑ષ્ઠન્તિ સોમગ્ર૒હૈઃ । યાવ૑દે૒વ સ૒ત્યમ્ । તેન૑ સૂયતે । વા૒જ૒સૃદ્ભ્ય૑સ્સુરાગ્ર૒હાન્ હ૑રન્તિ । અનૃ૑તેનૈ૒વ વિશ૒૒ સસૃ૑જતિ । હિ૒ર૒ણ્ય૒પા૒ત્રં મધોપૂ૒ર્ણં દ૑દાતિ । મ૒ધ૒વ્યો૑ઽસા૒નીતિ૑ । એ૒ક૒ધા બ્ર૒હ્મણ૒ ઉપ૑ હરતિ । એ૒ક૒ધૈવ યજ૑માન૒ આયુ૒સ્તેજો૑ દધાતિ

1.3.4.0
અ૒તિ૒રા૒ત્રમ૒ન્તરિ૑ક્ષમુ૒ક્થ્યે૑ન પ્ર૒જાપ૑તિશ્શમયિ૒ત્વોત્ત૒મયા૒ પ્રચ૑રતિ૒ ષટ્ ચ૑

1.3.4.1
બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । નાગ્નિ૑ષ્ટો૒મો નોક્થ્યઃ૑ । ન ષો૑ડ૒શી નાતિ૑રા૒ત્રઃ । અથ૒ કસ્માદ્વાજ૒પેયે૒ સર્વે૑ યજ્ઞક્ર૒તવોઽવ૑રુધ્યન્ત૒ ઇતિ૑ । પ૒શુભિ૒રિતિ૑ બ્રૂયાત્ । આ૒ગ્ને૒યં પ૒શુમાલ૑ભતે । અ૒ગ્નિ૒ષ્ટો૒મમે૒વ તેનાવ૑રુન્ધે । ઐ૒ન્દ્રા૒ગ્નેનો૒ક્થ્યમ્ । ઐ૒ન્દ્રેણ૑ ષોડ૒શિન૑સ્સ્તો૒ત્રમ્ । સા૒ર૒સ્વ૒ત્યાઽતિ૑રા૒ત્રમ્

1.3.4.2
મા૒રુ૒ત્યા બૃ૑હ૒તસ્સ્તો૒ત્રમ્ । એ૒તાવ૑ન્તો૒ વૈ ય૑જ્ઞક્ર૒તવઃ૑ । તાન્પ૒શુભિ૑રે૒વાવ૑રુન્ધે । આ૒ત્માન૑મે૒વ સ્પૃ૑ણોત્યગ્નિષ્ટો૒મેન૑ । પ્રા૒ણા૒પા૒નાવુ૒ક્થ્યે૑ન । વી૒ર્ય૑ ષોડ૒શિન૑સ્સ્તો૒ત્રેણ૑ । વાચ૑મતિરા૒ત્રેણ૑ । પ્ર૒જાં બૃ૑હ૒તસ્સ્તો૒ત્રેણ૑ । ઇ૒મમે૒વ લો૒કમ૒ભિજ૑યત્યગ્નિષ્ટો૒મેન૑ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષમુ૒ક્થ્યે૑ન

1.3.4.3
સુ૒વ૒ર્ગં લો૒ક ષો૑ડ૒શિન૑સ્સ્તો૒ત્રેણ૑ । દે૒વ૒યાના૑ને૒વ પ૒થ આરો૑હત્યતિરા૒ત્રેણ૑ । નાક૑ રોહતિ બૃહ૒તસ્સ્તો૒ત્રેણ૑ । તેજ૑ એ૒વાત્મન્ધ૑ત્ત આગ્ને૒યેન૑ પ૒શુના । ઓજો૒ બલ૑મૈન્દ્રા૒ગ્નેન૑ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમૈ૒ન્દ્રેણ૑ । વાચ૑ સારસ્વ૒ત્યા । ઉ૒ભાવે૒વ દે૑વલો૒કં ચ૑ મનુષ્યલો૒કં ચા૒ભિજ૑યતિ મારુ૒ત્યા વ૒શયા । સ૒પ્તદ૑શ પ્રાજાપ૒ત્યાન્પ૒શૂનાલ૑ભતે । સ૒પ્ત૒દ૒શ પ્ર૒જાપ૑તિઃ

1.3.4.4
પ્ર૒જાપ૑તે૒રાપ્ત્યૈ । શ્યા૒મા એક૑રૂપા ભવન્તિ । એ૒વમિ૑વ૒ હિ પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । તાન્પર્ય૑ગ્નિકૃતા૒નુત્સૃ૑જતિ । મ૒રુતો૑ ય૒જ્ઞમ૑જિઘાસન્પ્ર૒જાપ૑તેઃ । તેભ્ય૑ એ૒તાં મા૑રુ૒તીં વ૒શામાલ૑ભત । તયૈ૒વૈના૑નશમયત્ । મા૒રુ૒ત્યા પ્ર૒ચર્ય૑ । એ૒તાન્ત્સંજ્ઞ૑પયેત્ । મ૒રુત૑ એ૒વ શ૑મયિ૒ત્વા

1.3.4.5
એ૒તૈ પ્રચ૑રતિ । ય૒જ્ઞસ્યાઘા૑તાય । એ૒ક૒ધા વ૒પા જુ૑હોતિ । એ૒ક૒દે૒વ૒ત્યા૑ હિ । એ૒તે । અથો૑ એક૒ધૈવ યજ૑માને વી૒ર્યં૑ દધાતિ । નૈ૒વા૒રેણ૑ સ૒પ્તદ૑શશરાવેણૈ૒ત઱હિ૒ પ્રચ૑રતિ । એ૒તત્પુ૑રોડાશા૒ હ્યે૑તે । અથો૑ પશૂ૒નામે૒વ છિ૒દ્રમપિ૑દધાતિ । સા૒ર૒સ્વ૒ત્યોત્ત૒મયા૒ પ્રચ૑રતિ । વાગ્વૈ સર૑સ્વતી । તસ્માત્પ્રા૒ણાનાં૒ વાગુ૑ત્ત૒મા । અથો પ્ર૒જાપ૑તાવે૒વ ય૒જ્ઞં પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્‌હિ વાક્ । અપ૑ન્નદતી ભવતિ । તસ્માન્મનુ૒ષ્યાસ્સર્વા૒વ્વાઁચં૑ વદન્તિ

1.3.5.0
સ્વ૒દ૒ય૒તિ૒ પ૒લ્પૂ૒લય૑તિ૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યા૒ અનાર્ત્યૈ૒ દ્વે ચ૑

1.3.5.1
સા૒વિ૒ત્રં જુ૑હોતિ૒ કર્મ૑ણકર્મણ પુ૒રસ્તાત્ । કસ્તદ્વે૒દેત્યા૑હુઃ । યદ્વા૑જ૒પેય૑સ્ય૒ પૂર્વં૒ યદપ૑ર૒મિતિ૑ । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂત એ૒વ ય૑થાપૂ૒ર્વં કર્મા૑ણિ કરોતિ । સવ૑નેસવને જુહોતિ । આ૒ક્રમ૑ણમે૒વ તત્સેતું૒ યજ૑માન કુરુતે । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ । વા૒ચસ્પતિ૒ર્વાચ૑મ૒દ્ય સ્વ૑દાતિ ન૒ ઇત્યા૑હ । વાગ્વૈ દે૒વાનાં પુ૒રાઽન્ન૑માસીત્ । વાચ૑મે૒વાસ્મા૒ અન્ન૑ સ્વદયતિ

1.3.5.2
ઇન્દ્ર૑સ્ય૒ વજ્રો૑ઽસિ૒ વાર્ત્ર૑ઘ્ન૒ ઇતિ૒ રથ૑મુ૒પાવ૑હરતિ૒ વિજિ૑ત્યૈ । વાજ૑સ્ય૒ નુ પ્ર૑સ૒વે મા૒તરં૑ મ૒હીમિત્યા૑હ । યચ્ચૈ૒વેયમ્ । યચ્ચા૒સ્યામધિ૑ । તદે૒વાવ૑રુન્ધે । અથો૒ તસ્મિ૑ન્ને૒વોભયે૒ઽભિષિ૑ચ્યતે । અ૒ફ્સ્વ૑ન્તર૒મૃત૑મ૒ફ્સુ ભે૑ષ૒જમિત્યશ્વાન્પ- લ્પૂલયતિ । અ૒ફ્સુ વા અશ્વ૑સ્ય૒ તૃતી૑યં૒ પ્રવિ૑ષ્ટમ્ । તદ૑નુ૒વેન૒ન્વવ૑પ્લવતે । યદ૒ફ્સુ પ૑લ્પૂ૒લય૑તિ

1.3.5.3
યદે૒વાસ્યા૒ફ્સુ પ્રવિ૑ષ્ટમ્ । તદે૒વાવ૑રુન્ધે । બ૒હુ વા અશ્વો૑ઽમે૒ધ્યમુપ૑ગચ્છતિ । યદ૒ફ્સુ પ૑લ્પૂ૒લય૑તિ । મેધ્યા૑ને૒વૈનાન્કરોતિ । વા૒યુર્વા ત્વા૒ મનુ૑ર્વા૒ ત્વેત્યા૑હ । એ૒તા વા એ૒તં દે૒વતા૒ અગ્રે૒ અશ્વ૑મયુઞ્જન્ન્ । તાભિ૑રે૒વૈનાન્૑ યુનક્તિ । સ૒વસ્યોજ્જિ૑ત્યૈ । યજુ૑ષા યુનક્તિ૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ

1.3.5.4
અપાંનપાદાશુહેમ૒ન્નિતિ૒ સંમાર્ષ્ટિ । મેધ્યા૑ને૒વૈનાન્કરોતિ । અથો૒ સ્તૌત્યે૒વૈના૑ના૒જિ સ૑રિષ્ય૒તઃ । વિ૒ષ્ણુ૒ક્ર૒માન્ક્ર૑મતે । વિષ્ણુ૑રે૒વ ભૂ૒ત્વેમાલ્લોમ્૒̐કાન૒ભિજ૑યતિ । વૈ૒શ્વ૒દે૒વો વૈ રથઃ૑ । અ૒ઙ્કૌ ન્ય૒ઙ્કાવ૒ભિતો૒ રથં૒ યાવિત્યા૑હ । યા એ૒વ દે૒વતા૒ રથે૒ પ્રવિ૑ષ્ટાઃ । તાભ્ય૑ એ૒વ નમ૑સ્કરોતિ । આ૒ત્મનોઽનાર્ત્યૈ । અશ૑મરથંભાવુકોઽસ્ય૒ રથો૑ ભવતિ । ય એ૒વં વેદ૑

1.3.6.0
અ૒ભિજ૑યતિ૒ વા એ૒ષા વાગ્દી૑યન્તેઽસ્મૈ યુનક્તિ ગમયતિ૒ ય આ૒જિં ધાવ૑ન્તિ ભવતિ દે૒વત૑યા૒ઽષ્ટૌ ચ૑

1.3.6.1
દે૒વસ્યા૒હ સ૑વિ૒તુ પ્ર૑સ૒વે બૃહ૒સ્પતિ૑ના વાજ૒જિતા૒ વાજં૑ જેષ૒મિત્યા૑હ । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂત એ૒વ બ્રહ્મ૑ણા૒ વાજ૒મુજ્જ૑યતિ । દે૒વસ્યા૒હ સ૑વિ૒તુ પ્ર૑સ૒વે બૃહ૒સ્પતિ૑ના વાજ૒જિતા૒ વ઱ષિ૑ષ્ઠં૒ નાક૑ રુહેય૒મિત્યા૑હ । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂત એ૒વ બ્રહ્મ૑ણા૒ વ઱ષિ૑ષ્ઠં૒ નાક૑ રોહતિ । ચાત્વા૑લે રથચ૒ક્રં નિમિ૑ત રોહતિ । અતો૒ વા અઙ્ગિ૑રસ ઉત્ત૒માસ્સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કમા૑યન્ન્ । સા૒ક્ષાદે૒વ યજ૑માનસ્સુવ૒ર્ગં લો૒કમે૑તિ । આવેષ્ટયતિ । વજ્રો૒ વૈ રથઃ૑ । વજ્રે૑ણૈ૒વ દિશો૒ઽભિજ૑યતિ

1.3.6.2
વા૒જિના૒૒ સામ૑ ગાયતે । અન્નં૒ વૈ વાજઃ૑ । અન્ન૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । વા૒ચો વર્ષ્મ૑ દે૒વેભ્યોઽપાક્રામત્ । તદ્વન૒સ્પતી૒ન્પ્રાવિ૑શત્ । સૈષા વાગ્વન૒સ્પતિ૑ષુ વદતિ । યા દુ૑ન્દુ૒ભૌ । તસ્માદ્દુન્દુ૒ભિસ્સર્વા૒ વાચોઽતિ૑વદતિ । દુ૒ન્દુ૒ભીન્ત્સ૒માઘ્ન૑ન્તિ । પ૒ર૒મા વા એ૒ષા વાક્

1.3.6.3
યા દુ૑ન્દુ૒ભૌ । પ૒ર૒મયૈ૒વ વા૒ચાઽવ૑રાં૒ વાચ૒મ૑વરુન્ધે । અથો૑ વા૒ચ એ૒વ વર્ષ્મ૒ યજ૑મા૒નોઽવ૑રુન્ધે । ઇન્દ્રા૑ય૒ વાચં૑ વદ૒તેન્દ્રં૒ વાજં૑ જાપય૒તેન્દ્રો૒ વાજ૑મજયિ૒દિત્યા૑હ । એ૒ષ વા એ૒ત઱હીન્દ્રઃ૑ । યો યજ૑તે । યજ૑માન એ૒વ વાજ૒મુજ્જ૑યતિ । સ૒પ્તદ૑શ પ્રવ્યા૒ધાના૒જિં ધા૑વન્તિ । સ૒પ્ત૒દ૒શ સ્તો૒ત્રં ભ૑વતિ । સ૒પ્તદ૑શસપ્તદશ દીયન્તે

1.3.6.4
સ૒પ્ત૒દ૒શ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્ર૒જા૑પતે૒રાપ્ત્યૈ । અર્વા૑ઽસિ૒ સપ્તિ૑રસિ વા૒જ્ય૑સીત્યા૑હ । અ૒ગ્નિર્વા અર્વા । વા૒યુસ્સપ્તિઃ૑ । આ૒દિ૒ત્યો વા૒જી । એ૒તાભિ૑રે૒વાસ્મૈ૑ દે૒વતા૑ભિર્દેવર૒થં યુ૑નક્તિ । પ્ર૒ષ્ટિ૒વા૒હિનં૑ યુનક્તિ । પ્ર૒ષ્ટિ૒વા૒હી વૈ દે૑વર૒થઃ । દે૒વ૒ર૒થમે૒વાસ્મૈ૑ યુનક્તિ

1.3.6.5
વાજિ૑નો૒ વાજં૑ ધાવત૒ કાષ્ઠાં ગચ્છ૒તેત્યા૑હ । સુ૒વ૒ર્ગો વૈ લો૒ક કાષ્ઠા । સુ૒વ૒ર્ગમે૒વ લો૒કં ય૑ન્તિ । સુ૒વ૒ર્ગં વા એ૒તે લો૒કં ય૑ન્તિ । ય આ૒જિં ધાવ૑ન્તિ । પ્રાઞ્ચો૑ ધાવન્તિ । પ્રાઙિ૑વ૒ હિ સુ૑વ૒ર્ગો લો૒કઃ । ચ૒ત૒સૃભિ૒રનુ૑ મન્ત્રયતે । ચ૒ત્વારિ૒ છન્દા૑સિ । છન્દો૑ભિરે૒વૈનાન્ત્સુવ૒ર્ગં લો૒કં ગ૑મયતિ

1.3.6.6
પ્ર વા એ૒તેઽસ્માલ્લો૒કાચ્ચ્ય૑વન્તે । ય આ૒જિં ધાવ૑ન્તિ । ઉદ૑ઞ્ચ૒ આવ૑ર્તન્તે । અ૒સ્માદે૒વ તેન૑ લો૒કાન્નય૑ન્તિ । ર૒થ૒વિ૒મો૒ચ૒નીયં૑ જુહોતિ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્ત્યૈ । આ મા૒ વાજ૑સ્ય પ્રસ૒વો જ૑ગમ્યા૒દિત્યા૑હ । અન્નં૒ વૈ વાજઃ૑ । અન્ન૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । ય૒થા૒લો૒કં વા એ૒ત ઉજ્જ૑યન્તિ । ય આ૒જિં ધાવ૑ન્તિ

1.3.6.7
કૃ૒ષ્ણલં૑કૃષ્ણલં વાજ૒સૃદ્ભ્ય૒ પ્રય૑ચ્છતિ । યમે૒વ તે વાજં૑ લો૒કમુ૒જ્જય૑ન્તિ । તં પ૑રિ૒ક્રીયાવ૑રુન્ધે । એ૒ક૒ધા બ્ર૒હ્મણ૒ ઉપ૑હરતિ । એ૒ક૒ધૈવ યજ૑માને વી૒ર્યં૑ દધાતિ । દે૒વા વા ઓષ૑ધીષ્વા૒જિમ૑યુઃ । તા બૃહ૒સ્પતિ૒રુદ૑જયત્ । સ ની૒વારા૒ન્નિર૑વૃણીત । તન્ની૒વારા૑ણાં નીવાર૒ત્વમ્ । નૈ૒વા૒રશ્ચ૒રુર્ભ૑વતિ

1.3.6.8
એ૒તદ્વૈ દે૒વાનાં પર૒મમન્નમ્ । યન્ની૒વારાઃ । પ૒ર૒મેણૈ૒વાસ્મા૑ અ૒ન્નાદ્યે૒નાવ૑રમ૒ન્નાદ્ય૒મવ૑રુન્ધે । સ૒પ્તદ૑શશરાવો ભવતિ । સ૒પ્ત૒દ૒શ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્ર૒જાપ૑તે૒રાપ્ત્યે । ક્ષી૒રે ભ૑વતિ । રુચ૑મે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । સ૒ર્પિષ્વાન્ભવતિ મેધ્ય૒ત્વાય૑ । બા૒ર્૒હ૒સ્પ૒ત્યો વા એ૒ષ દે૒વત૑યા

1.3.6.9
યો વા૑જ૒પેયે૑ન૒ યજ૑તે । બા૒ર્૒હ૒સ્પ૒ત્ય એ૒ષ ચ૒રુઃ । અશ્વાન્ત્સરિષ્ય૒તસ્સ૒સ્રુષ૒શ્ચાવ૑ ઘ્રાપયતિ । યમે૒વ તે વાજં૑ લો૒કમુ૒જ્જય૑ન્તિ । તમે૒વાવ૑રુન્ધે । અજી૑જિપત વનસ્પતય૒ ઇન્દ્રં૒ વાજં૒ વિમુ૑ચ્યધ્વ૒મિતિ૑ દુન્દુ૒ભીન્ વિમુ૑ઞ્ચતિ । યમે૒વ તે વાજં૑ લો૒કમિ૑ન્દ્રિ૒યં દુ૑ન્દુ૒ભય૑ ઉ૒જ્જય૑ન્તિ । તમે૒વાવ૑રુન્ધે

1.3.7.0
પ૒રિ૒ધા૒પય૑તિ ગો૒ધૂમા૑ જુહોતિ૒ સ્વં નૈતિ૑ પ્ર૒ત્યઞ્ચં ઘ્નન્તિ લો૒કો નવ૑ ચ

1.3.7.1
તા૒ર્પ્યં યજ૑માનં૒ પરિ૑ધાપયતિ । ય૒જ્ઞો વૈ તા૒ર્પ્યમ્ । ય૒જ્ઞેનૈ૒વૈન૒૒ સમ૑ર્ધયતિ । દ૒ર્ભ૒મયં૒ પરિ૑ધાપયતિ । પ૒વિત્રં૒ વૈ દ૒ર્ભાઃ । પુ૒નાત્યે૒વૈનમ્ । વાજં૒ વા એ૒ષોઽવ૑રુરુત્સતે । યો વા૑જ૒પયે૑ન૒ યજ૑તે । ઓષ૑ધય૒ ખલુ૒ વૈ વાજઃ૑ । યદ્દ૑ર્ભ૒મયં૑ પરિધા૒પય૑તિ

1.3.7.2
વાજ૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । જાય૒ એહિ૒ સુવો૒ રોહા૒વેત્યા૑હ । પત્નિ૑યા એ૒વૈષ ય૒જ્ઞસ્યાન્વાર૒મ્ભોઽન૑વચ્છિત્ત્યૈ । સ૒પ્તદ૑શારત્નિ૒ર્યૂપો૑ ભવતિ । સ૒પ્ત૒દ૒શ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્ર૒જાપ૑તે૒રાપ્ત્યૈ । તૂ૒પ૒રશ્ચતુ૑રશ્રિર્ભવતિ । ગૌ૒ધૂ૒મં ચ૒ષાલમ્ । ન વા એ૒તે વ્રી૒હયો૒ ન યવાઃ । યદ્ગો૒ધૂમાઃ

1.3.7.3
એ૒વમિ૑વ૒ હિ પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । અથો૑ અ૒મુમે૒વાસ્મૈ૑ લો૒કમન્ન૑વન્તં કરોતિ । વાસો૑ભિર્વેષ્ટયતિ । એ૒ષ વૈ યજ૑માનઃ । યદ્યૂપઃ૑ । સ૒ર્વ૒દે૒વ૒ત્યં૑ વાસઃ૑ । સર્વા૑ભિરે૒વૈનં૑ દે૒વતા૑ભિ૒સ્સમ૑ર્ધયતિ । અથો૑ આ૒ક્રમ૑ણમે૒વ તત્સેતું૒ યજ૑માન કુરુતે । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ । દ્વાદ૑શ વાજપ્રસ૒વીયા૑નિ જુહોતિ

1.3.7.4
દ્વાદ૑શ૒ માસાસ્સંવત્સ૒રઃ । સં૒વ૒ત્સ૒રમે૒વ પ્રી૑ણાતિ । અથો૑ સંવત્સ૒રમે૒વાસ્મા૒ ઉપ૑દધાતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ । દ૒શભિ૒ કલ્પૈ૑ રોહતિ । નવ૒ વૈ પુરુ૑ષે પ્રા૒ણાઃ । નાભિ૑ર્દશ૒મી । પ્રા૒ણાને૒વ ય૑થાસ્થા૒નં ક૑લ્પયિ૒ત્વા । સુ૒વ૒ર્ગં લો૒કમે૑તિ । એ૒તાવ૒દ્વૈ પુરુ૑ષસ્ય૒ સ્વમ્

1.3.7.5
યાવ૑ત્પ્રા૒ણાઃ । યાવ૑દે૒વાસ્યાસ્તિ૑ । તેન૑ સ૒હ સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કમે૑તિ । સુવ૑ર્દે૒વા અ૑ગ૒ન્મેત્યા૑હ । સુ૒વ૒ર્ગમે૒વ લો૒કમે૑તિ । અ૒મૃતા૑ અભૂ૒મેત્યા૑હ । અ૒મૃત૑મિવ૒ હિ સુ૑વ૒ર્ગો લો૒કઃ । પ્ર૒જાપ૑તે પ્ર૒જા અ૑ભૂ૒મેત્યા૑હ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વા અ૒યં લો૒કઃ । અ૒સ્માદે૒વ તેન૑ લો૒કાન્નૈતિ૑

1.3.7.6
સમ૒હં પ્ર૒જયા૒ સં મયા પ્ર૒જેત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે । આ૒સ૒પુ૒ટૈર્ઘ્ન૑ન્તિ । અન્નં૒ વા ઇ૒યમ્ । અ૒ન્નાદ્યે૑નૈ૒વૈન૒૒ સમ૑ર્ધયન્તિ । ઊષૈર્ઘ્નન્તિ । એ૒તે હિ સા૒ક્ષાદન્નમ્ । યદૂષાઃ । સા૒ક્ષાદે૒વૈન૑મ૒ન્નાદ્યે૑ન૒ સમ૑ર્ધયન્તિ । પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યઞ્ચં ઘ્નન્તિ

1.3.7.7
પુ૒રસ્તા૒દ્ધિ પ્ર૑તી૒ચીન૒મન્ન૑મ૒દ્યતે । શી૒ર્૒ષ૒તો ઘ્ન૑ન્તિ । શી૒ર્૒ષ૒તો હ્યન્ન૑મ૒દ્યતે । દિ૒ગ્ભ્યો ઘ્ન૑ન્તિ । દિ૒ગ્ભ્ય એ૒વાસ્મા૑ અ૒ન્નાદ્ય૒મવ૑રુન્ધતે । ઈ૒શ્વ૒રો વા એ૒ષ પરાઙ્પ્ર૒દઘઃ૑ । યો યૂપ૒૒ રોહ૑તિ । હિર૑ણ્યમ૒ધ્યવ૑રોહતિ । અ૒મૃતં૒ વૈ હિર૑ણ્યમ્ । અ૒મૃત૑ સુવ૒ર્ગો લો૒કઃ

1.3.7.8
અ૒મૃત૑ એ૒વ સુ૑વ૒ર્ગે લો૒કે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । શ૒તમા૑નં ભવતિ । શ૒તાયુ૒ પુરુ૑ષશ્શ૒તેન્દ્રિ૑યઃ । આયુ૑ષ્યે૒વેન્દ્રિ૒યે પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । પુષ્ટ્યૈ૒ વા એ૒તદ્રૂ૒પમ્ । યદ૒જા । ત્રિસ્સં૑વત્સ૒રસ્યા૒ન્યાન્પ૒શૂન્પરિ૒ પ્રજા૑યતે । બ૒સ્તા૒જિ૒નમ૒ધ્યવ૑ રોહતિ । પુષ્ટ્યા૑મે૒વ પ્ર૒જન૑ને૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ

1.3.8.0
અ૒શ્ની૒યાદન્ન૑સ્યાન્ન૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યા૒ ઇન્દ્ર૑સ્ય ત્વા૒ સામ્રાજ્યેના૒ભિષિ૑ઞ્ચા૒મીત્યા૑હ વાજ૒સૃત૒શ્શિપિ૒સ્ત્રીણિ૑ ચ

1.3.8.1
સ૒પ્તાન્ન૑હો૒માઞ્જુ૑હોતિ । સ૒પ્ત વા અન્ના૑નિ । યાવ૑ન્ત્યે૒વાન્ના૑નિ । તાન્યે૒વાવ૑રુન્ધે । સ૒પ્ત ગ્રા૒મ્યા ઓષ૑ધયઃ । સ૒પ્તાર૒ણ્યાઃ । ઉ૒ભયી૑ષા૒મવ૑રુદ્ધ્યૈ । અન્ન૑સ્યાન્નસ્ય જુહોતિ । અન્ન૑સ્યાન્ન૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । યદ્વા૑જપેયયા૒જ્યન૑વરુદ્ધસ્યાશ્ની૒યાત્

1.3.8.2
અવ૑રુદ્ધેન૒ વ્યૃ૑દ્ધ્યેત । સર્વ૑સ્ય સમવ૒દાય૑ જુહોતિ । અન૑વરુદ્ધ૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । ઔદુ૑મ્બરેણ સ્રુ૒વેણ૑ જુહોતિ । ઊર્ગ્વા અન્ન૑મુદુ૒મ્બરઃ૑ । ઊ૒ર્જ એ૒વાન્નાદ્ય૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । દે૒વસ્ય૑ ત્વા સવિ૒તુ પ્ર૑સ૒વ ઇત્યા૑હ । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂત એ૒વૈનં૒ બ્રહ્મ૑ણા દે૒વતા૑ભિર૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । અન્ન૑સ્યાન્નસ્યા૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । અન્ન૑સ્યાન્ન૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ

1.3.8.3
પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યઞ્ચ૑મ૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । પુ૒રસ્તા૒દ્ધિ પ્ર૑તી૒ચીન૒મન્ન૑મ૒દ્યતે । શી૒ર્૒ષ૒તો૑ઽભિષિ૑ઞ્ચતિ । શી૒ર્૒ષ૒તો હ્યન્ન૑મ૒દ્યતે । આ મુખા૑દ૒ન્વવ૑સ્રાવયતિ । મુ૒ખ૒ત એ૒વાસ્મા૑ અ૒ન્નાદ્યં૑ દધાતિ । અ૒ગ્નેસ્ત્વા૒ સામ્રાજ્યેના૒ભિષિ૑ઞ્ચા૒મીત્યા૑હ । એ૒ષ વા અ૒ગ્નેસ્સ૒વઃ । તેનૈ૒વૈન૑મ૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । ઇન્દ્ર૑સ્ય ત્વા૒ સામ્રાજ્યેના૒ભિષિ૑ઞ્ચા૒મીત્યા૑હ

1.3.8.4
ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વાસ્મિ૑ન્ને૒તેન૑ દધાતિ । બૃહ૒સ્પતેસ્ત્વા૒ સામ્રાજ્યેના૒ભિષિ૑ઞ્ચા૒મીત્યા૑હ । બ્રહ્મ૒ વૈ દે૒વાનાં૒ બૃહ૒સ્પતિઃ૑ । બ્રહ્મ૑ણૈ૒વૈન૑મ૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । સો૒મ૒ગ્ર૒હાશ્ચા૑વદાની૒યાનિ૑ ચ૒ર્ત્વિગ્ભ્ય૒ ઉપ૑હરન્તિ । અ૒મુમે૒વ તૈર્લો૒કમન્ન૑વન્તં કરોતિ । સુ૒રા૒ગ્ર૒હાશ્ચા૑નવદાની૒યાનિ૑ ચ વાજ૒સૃદ્ભ્યઃ૑ । ઇ૒મમે૒વ તૈર્લો૒કમન્ન૑વન્તં કરોતિ । અથો૑ ઉ૒ભયીષ્વે૒વાભિષિ૑ચ્યતે । વિ૒મા૒થં કુ૑ર્વતે વાજ૒સૃતઃ૑

1.3.8.5
ઇ૒ન્દ્રિ૒યસ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । અનિ૑રુક્તાભિ પ્રાતસ્સવ૒ને સ્તુ૑વતે । અનિ૑રુક્ત પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્ર૒જાપ૑તે૒રાપ્ત્યૈ । વાજ૑વતીભિ૒ર્માધ્ય૑ન્દિને । અન્નં૒ વૈ વાજઃ૑ । અન્ન૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । શિ૒પિ૒વિ૒ષ્ટવ૑તીભિસ્તૃતીયસવ૒ને । ય૒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ૑ । પ૒શવ૒શ્શિપિઃ૑ । ય૒જ્ઞ એ૒વ પ૒શુષુ૒ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । બૃ૒હદન્ત્યં૑ ભવતિ । અન્ત૑મે૒વૈન૑ શ્રિ૒યૈ ગ૑મયતિ

1.3.9.0
ગ૒ચ્છ૒તિ૒ સૂ૒યતે૒ નવ૑ ચ

1.3.9.1
નૃ૒ષદં૒ ત્વેત્યા૑હ । પ્ર૒જા વૈ નૄન્ । પ્ર૒જાના૑મે૒વૈતેન૑ સૂયતે । દ્રુ૒ષદ૒મિત્યા૑હ । વન૒સ્પત૑યો૒ વૈ દ્રુ । વન૒સ્પતી૑નામે૒વૈતેન૑ સૂયતે । ભુ૒વ૒ન૒સદ૒મિત્યા૑હ । ય૒દા વૈ વસી૑યા૒ન્ભવ૑તિ । ભુવ૑નમગ૒ન્નિતિ૒ વૈ તમા૑હુઃ । ભુવ૑નમે૒વૈતેન૑ ગચ્છતિ

1.3.9.2
અ૒પ્સુ૒ષદં૑ ત્વા ઘૃત૒સદ૒મિત્યા૑હ । અ૒પામે૒વૈતેન૑ ઘૃ૒તસ્ય૑ સૂયતે । વ્યો૒મ૒સદ૒મિત્યા૑હ । ય૒દા વૈ વસી૑યા૒ન્ભવ૑તિ । વ્યો૑માગ૒ન્નિતિ૒ વૈ તમા૑હુઃ । વ્યો૑મૈ૒વૈતે૑ન ગચ્છતિ । પૃ૒થિ૒વિ૒ષદં૑ ત્વાઽન્તરિક્ષ૒સદ૒મિત્યા૑હ । એ૒ષામે૒વૈતેન૑ લો૒કાના૑ સૂયતે । તસ્માદ્વાજપેયયા૒જી ન કંચ૒ન પ્ર૒ત્યવ૑રોહતિ । અપી૑વ૒ હિ દે૒વતા૑ના સૂ૒યતે

1.3.9.3
ના૒ક૒સદ૒મિત્યા૑હ । ય૒દા વૈ વસી૑યા૒ન્ભવ૑તિ । નાક૑મગ૒ન્નિતિ૒ વૈ તમા૑હુઃ । નાક૑મે૒વૈતેન૑ ગચ્છતિ । યે ગ્રહા પઞ્ચજ૒નીના૒ ઇત્યા૑હ । પ૒ઞ્ચ૒જ૒નાના૑મે૒વૈતેન૑ સૂયતે । અ૒પા રસ૒મુદ્વ૑યસ૒મિત્યા૑હ । અ૒પામે૒વૈતેન૒ રસ૑સ્ય સૂયતે । સૂર્ય૑રશ્મિ સ૒માભૃ૑ત૒મિત્યા૑હ સશુક્ર૒ત્વાય૑

1.3.10.0
ઇત્ય૑શ્નુતે પદ્યન્તે પદ્યન્તે૒ ષડ્વા ઋ૒તવો૑ વર્ત૒તેઽહ૑વિસ્સ્યા૒ન્નેદી૑ય૒સ્સ્થ ય૒જ્ઞો યજ૑માનશ્ચરતિ૒ યત્પિ૒તૃભ્ય૑ ક૒રોતિ૒ પઞ્ચ૑ ચ

1.3.10.1
ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્ર હ૒ત્વા । અસુ૑રાન્પરા૒ભાવ્ય૑ । સો૑ઽમાવા૒સ્યાં પ્રત્યાગ૑ચ્છત્ । તે પિ૒તરઃ૑ પૂર્વે૒દ્યુરાગ૑ચ્છન્ન્ । પિ૒તૄન્ ય૒જ્ઞો૑ઽગચ્છત્ । તં દે૒વા પુન૑રયાચન્ત । તમેભ્યો૒ ન પુન૑રદદુઃ । તેઽબ્રુવ૒ન્વરં૑ વૃણામહૈ । અથ૑ વ૒ પુન૑ર્દાસ્યામઃ । અ૒સ્મભ્ય૑મે૒વ પૂર્વે૒દ્યુ ક્રિ૑યાતા૒ ઇતિ૑

1.3.10.2
તમેભ્યઃ૒ પુન૑રદદુઃ । તસ્માત્પિ૒તૃભ્ય૑ પૂર્વે૒દ્યુ ક્રિ૑યતે । યત્પિ૒તૃભ્ય૑ પૂર્વે૒દ્યુ ક૒રોતિ૑ । પિ૒તૃભ્ય૑ એ૒વ તદ્ય૒જ્ઞં નિ૒ષ્ક્રીય૒ યજ૑માન૒ પ્રત૑નુતે । સોમા૑ય પિ૒તૃપી૑તાય સ્વ૒ધા નમ૒ ઇત્યા૑હ । પિ૒તુરે૒વાધિ૑ સોમપી૒થમવ૑રુન્ધે । ન હિ પિ૒તા પ્ર૒મીય૑માણ૒ આહૈ૒ષ સો૑મપી૒થ ઇતિ૑ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યં વૈ સો૑મપી૒થઃ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વ સો૑મપી૒થમવ૑ રુન્ધે । તેનેન્દ્રિ૒યેણ૑ દ્વિ૒તીયાં જા૒યામ૒ભ્ય૑શ્નુતે

1.3.10.3
એ૒તદ્વૈ બ્રાહ્મ૑ણં પુ૒રા વા૑જવશ્રવ૒સા વિ૒દામ૑ક્રન્ન્ । તસ્મા૒ત્તે દ્વેદ્વે૑ જા૒યે અ૒ભ્યાક્ષત । ય એ૒વં વેદ૑ । અ૒ભિ દ્વિ૒તીયાં૑ જા૒યામ૑શ્નુતે । અ૒ગ્નયે૑ કવ્ય૒વાહ૑નાય સ્વ૒ધા નમ૒ ઇત્યા૑હ । ય એ૒વ પિ૑તૃ૒ણામ૒ગ્નિઃ । તં પ્રી૑ણાતિ । તિ૒સ્ર આહુ૑તીર્જુહોતિ । ત્રિર્નિદ૑ધાતિ । ષટ્ત્સંપ૑દ્યન્તે

1.3.10.4
ષડ્વા ઋ૒તવઃ૑ । ઋ૒તૂને૒વ પ્રી૑ણાતિ । તૂ૒ષ્ણીં મેક્ષ૑ણ૒માદ૑ધાતિ । અસ્તિ૑ વા૒ હિ ષ૒ષ્ઠ ઋ૒તુર્ન વા । દે૒વાન્ વૈ પિ૒તૄન્પ્રી૒તાન્ । મ૒નુ૒ષ્યા પિ૒તરોઽનુ૒ પ્રપિ૑પતે । તિ૒સ્ર આહુ૑તીર્જુહોતિ । ત્રિર્નિદ૑ધાતિ । ષટ્ત્સંપ૑દ્યન્તે । ષડ્વા ઋ૒તવઃ૑

1.3.10.5
ઋ૒તવ૒ ખલુ૒ વૈ દે૒વા પિ૒તરઃ૑ । ઋ૒તૂને૒વ દે૒વાન્પિ૒તૄન્પ્રી૑ણાતિ । તાન્પ્રી૒તાન્ । મ૒નુ૒ષ્યા પિ૒તરોઽનુ૒ પ્રપિ૑પતે । સ૒કૃ૒દા૒ચ્છિ૒ન્નં બ૒઱હિર્ભ૑વતિ । સ૒કૃદિ૑વ૒ હિ પિ૒તરઃ૑ । ત્રિર્નિદ૑ધાતિ । તૃ૒તીયે૒ વા ઇ૒તો લો૒કે પિ૒તરઃ૑ । તાને૒વ પ્રી૑ણાતિ । પરા૒ઙાવ૑ર્તતે

1.3.10.6
હ્લીકા૒ હિ પિ૒તરઃ૑ । ઓષ્મણો વ્યા૒વૃત૒ ઉપાસ્તે । ઊ૒ષ્મભા૑ગા૒ હિ પિ૒તરઃ૑ । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । પ્રાશ્યા (3) ન્ન પ્રાશ્યા (3) મિતિ૑ । યત્પ્રાશ્ની૒યાત્ । જન્ય૒મન્ન૑મદ્યાત્ । પ્ર૒માયુ૑કસ્સ્યાત્ । યન્ન પ્રાશ્ની૒યાત્ । અહ૑વિસ્સ્યાત્

1.3.10.7
પિ૒તૃભ્ય૒ આવૃ૑શ્ચ્યેત । અ૒વ૒ઘ્રેય૑મે૒વ । તન્નેવ૒ પ્રાશિ૑તં૒ નેવાપ્રા૑શિતમ્ । વી૒રં વા૒ વૈ પિ૒તર૑ પ્ર૒યન્તો૒ હર૑ન્તિ । વી૒રં વા૑ દદતિ । દ૒શાં છિ૑નત્તિ । હર૑ણભાગા૒ હિ પિ૒તરઃ૑ । પિ૒તૄને૒વ નિ૒રવ૑દયતે । ઉત્ત૑ર૒ આયુ૑ષિ૒ લોમ૑ છિન્દીત । પિ૒તૃ૒ણા હ્યે૑ત઱હિ૒ નેદી૑યઃ

1.3.10.8
નમ૑સ્કરોતિ । ન૒મ૒સ્કા૒રો હિ પિ૑તૃ૒ણામ્ । નમો૑ વ પિતરો૒ રસા૑ય । નમો૑ વ પિતર૒શ્શુષ્મા૑ય । નમો૑ વ પિતરો જી૒વાય૑ । નમો૑ વ પિતરસ્સ્વ૒ધાયૈ । નમો૑ વ પિતરો મ૒ન્યવે । નમો૑ વ પિતરો ઘો૒રાય૑ । પિત૑રો૒ નમો૑ વઃ । ય એ૒તસ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે સ્થ

1.3.10.9
યુ૒ષ્માસ્તેઽનુ૑ । યેઽસ્મિલ્લોમ્૒̐કે । માં તેઽનુ૑ । ય એ૒તસ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે સ્થ । યૂ૒યં તેષાં૒ વસિ૑ષ્ઠા ભૂયાસ્ત । યેઽસ્મિલ્લોમ્૒̐કે । અ૒હં તેષાં૒ વસિ૑ષ્ઠો ભૂયાસ૒મિત્યા૑હ । વસિ૑ષ્ઠસ્સમા૒નાનાં ભવતિ । ય એ૒વં વિ૒દ્વાન્પિ૒તૃભ્ય૑ ક૒રોતિ૑ । એ૒ષ વૈ મ૑નુ૒ષ્યા૑ણાં ય૒જ્ઞઃ

1.3.10.10
દે૒વાનાં૒ વા ઇત૑રે ય૒જ્ઞાઃ । તેન૒ વા એ૒તત્પિ૑તૃલો૒કે ચ૑રતિ । યત્પિ૒તૃભ્ય૑ ક૒રોતિ૑ । સ ઈશ્વ૒ર પ્રમે૑તોઃ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યય૒ર્ચા પુન૒રૈતિ૑ । ય૒જ્ઞો વૈ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । ય૒જ્ઞેનૈ૒વ સ૒હ પુન૒રૈતિ૑ । ન પ્ર૒માયુ૑કો ભવતિ । પિ૒તૃ૒લો૒કે વા એ૒તદ્યજ૑માનશ્ચરતિ । યત્પિ૒તૃભ્ય૑ ક૒રોતિ૑ । સ ઈશ્વ૒ર આર્તિ૒માર્તોઃ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્ત્વાવૈનં૒ તત૒ ઉન્ને૑તુમ઱હ૒તીત્યા૑હુઃ । યત્પ્રા૑જાપ૒ત્યય૒ર્ચા પુન૒રૈતિ૑ । પ્ર૒જાપ૑તિરે૒વૈનં૒ તત૒ ઉન્ન૑યતિ । નાર્તિ૒માર્ચ્છ૑તિ૒ યજ૑માનઃ

1.4.0.0
ઉ૒ભયે૑ યુ૒વ સુ૒રામ૒મુદ૑સ્થા૒ન્નિ વૈ યસ્ય૑ પ્રાતસ્સવ૒ન એકૈ૑કોઽસુ૒ર્યં૑ પવ૑માન પ્ર૒જા વૈ સ૒ત્રમા૑સતા૒ગ્નિર્વાવ સઁ૑વ્વત્સ૒રો દશ૑

ઉ૒ભયે૒ વા ઉદ૑સ્થા૒ત્સર્વા૑ભિર્મધ્ય૒તોઽત્ર૒ વાવ બ્રાહ્મ૒ણેષ્વથ૑ ગૃહમે૒ધિન૒૒ ષટ્થ્ષ૑ષ્ટિઃ ॥ ઉ૒ભયે૒ વા વૈષઃ

હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ ચતુર્થ પ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ
1.4.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે ચતુર્થ પ્રપાઠક પ્રારંભઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
1.4.1.0
ગ્ર૒હ૒ત્વં ગ્રહાઞ્જુ૒હોત્ય૑કુર્વતાદુહ્રન્નાગ્રયણસ્થા૒લી ભવ૑તિ૒ નવ૑ ચ

1.4.1.1
ઉ૒ભયે૒ વા એ૒તે પ્ર૒જાપ૑તે૒રધ્ય૑સૃજ્યન્ત । દે૒વાશ્ચાસુ૑રાશ્ચ । તાન્ન વ્ય૑જાનાત્ । ઇ૒મેઽન્ય ઇ૒મેઽન્ય ઇતિ૑ । સ દે૒વાન૒૒શૂન૑કરોત્ । તાન૒ભ્ય૑ષુણોત્ । તાન્પ૒વિત્રે૑ણાપુનાત્ । તાન્પ૒રસ્તાત્પ૒વિત્ર૑સ્ય૒ વ્ય૑ગૃહ્ણાત્ । તે ગ્રહા૑ અભવન્ન્ । તદ્ગ્રહા૑ણાં ગ્રહ૒ત્વમ્

1.4.1.2
દે૒વતા૒ વા એ૒તા યજ૑માનસ્ય ગૃ૒હે ગૃ૑હ્યન્તે । યદ્ગ્રહાઃ । વિ૒દુરે૑નં દે૒વાઃ । યસ્યૈ૒વં વિ૒દુષ૑ એ૒તે ગ્રહા૑ ગૃ૒હ્યન્તે । એ૒ષા વૈ સોમ૒સ્યાહુ૑તિઃ । યદુ૑પા૒૒શુઃ । સોમે૑ન દે૒વાસ્ત૑ર્પયા૒ણીતિ૒ ખલુ૒ વૈ સોમે૑ન યજતે । યદુ૑પા૒૒શું જુ૒હોતિ૑ । સોમે૑નૈ૒વ તદ્દે૒વાસ્ત૑ર્પયતિ । યદ્ગ્રહાઞ્જુ૒હોતિ૑

1.4.1.3
દે૒વા એ૒વ તદ્દે૒વાન્ગ૑ચ્છન્તિ । યચ્ચ૑મ૒સાઞ્જુ૒હોતિ૑ । તેનૈ૒વાનુ૑રૂપેણ૒ યજ૑માનસ્સુવ૒ર્ગં લો૒કમે૑તિ । કિં ન્વે૑તદગ્ર૑ આસી૒દિત્યા૑હુઃ । યત્પાત્રા૒ણીતિ૑ । ઇ૒યં વા એ૒તદગ્ર૑ આસીત્ । મૃ૒ન્મયા૑નિ૒ વા એ૒તાન્યા૑સન્ન્ । તૈર્દે૒વા ન વ્યા૒વૃત૑મગચ્છન્ન્ । ત એ૒તાનિ૑ દારુ૒મયા૑ણિ૒ પાત્રાણ્યપશ્યન્ન્ । તાન્ય૑કુર્વત

1.4.1.4
તૈર્વૈ તે વ્યા૒વૃત૑મગચ્છન્ન્ । યદ્દા૑રુ૒મયા૑ણિ૒ પાત્રા૑ણિ૒ ભવ૑ન્તિ । વ્યા૒વૃત૑મે૒વ તૈર્યજ૑માનો ગચ્છતિ । યાનિ૑ દારુ૒મયા૑ણિ૒ પાત્રા૑ણિ૒ ભવ૑ન્તિ । અ૒મુમે૒વ તૈર્લો૒કમ૒ભિજ૑યતિ । યાનિ૑ મૃ૒ન્મયા૑નિ । ઇ૒મમે૒વ તૈર્લો૒કમ૒ભિજ૑યતિ । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । કાશ્ચત૑સ્રસ્સ્થા૒લીર્વા૑ય૒વ્યાસ્સોમ૒ગ્રહ૑ણી૒રિતિ૑ । દે૒વા વૈ પૃશ્ઞિ૑મદુહ્રન્ન્

1.4.1.5
તસ્યા૑ એ૒તે સ્તના૑ આસન્ન્ । ઇ૒યં વૈ પૃશ્ઞિઃ૑ । તામા૑દિ૒ત્યા આ૑દિત્યસ્થા૒લ્યા ચતુ૑ષ્પદ પ૒શૂન૑દુહ્રન્ન્ । યદા૑દિત્યસ્થા૒લી ભવ૑તિ । ચતુ૑ષ્પદ એ૒વ તયા૑ પ૒શૂન્ યજ૑માન ઇ૒માં દુ૑હે । તામિન્દ્ર૑ ઉક્થ્યસ્થા૒લ્યેન્દ્રિ૒યમ૑દુહત્ । યદુ૑ક્થ્યસ્થા૒લી ભવ૑તિ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વ તયા૒ યજ૑માન ઇ૒માં દુ૑હે । તાં વિશ્વે૑ દે૒વા આગ્રયણસ્થા૒લ્યોર્જ૑મદુહ્રન્ન્ । યદાગ્રયણસ્થા૒લી ભવ૑તિ

1.4.1.6
ઊર્જ૑મે૒વ તયા૒ યજ૑માન ઇ૒માં દુ૑હે । તાં મ૑નુ૒ષ્યા ધ્રુવસ્થા૒લ્યાઽઽયુ૑રદુહ્રન્ન્ । યદ્ધ્રુ૑વસ્થા૒લી ભવ૑તિ । આયુ૑રે૒વ તયા૒ યજ૑માન ઇ૒માં દુ૑હે । સ્થા૒લ્યા ગૃ૒હ્ણાતિ૑ । વા૒ય૒વ્યે૑ન જુહોતિ । તસ્મા૑દ૒ન્યેન૒ પાત્રે૑ણ પ૒શૂન્દુ૒હન્તિ૑ । અ૒ન્યેન૒ પ્રતિ૑ગૃહ્ણન્તિ । અથો વ્યા૒વૃત૑મે૒વ તદ્યજ૑માનો ગચ્છતિ

1.4.2.0
સોમ૑ આવિ૒શન્ ય૑જે રા૒જ્યાયૈકં૑ ચ

1.4.2.1
યુ૒વ સુ૒રામ૑મશ્વિના । નમુ૑ચાવાસુ૒રે સચા । વિ૒પિ૒પા૒ના શુ૑ભસ્પતી । ઇન્દ્રં૒ કર્મ૑ સ્વાવતમ્ । પુ૒ત્ત્રમિ૑વ પિ૒તરા૑વ૒શ્વિનો૒ભા । ઇન્દ્રાવ૑તં૒ કર્મ૑ણા દ૒૒સના૑ભિઃ । યત્સુ૒રામં૒ વ્યપિ૑બ૒શ્શચી૑ભિઃ । સર૑સ્વતી ત્વા મઘવન્નભીષ્ણાત્ । અહાવ્યગ્ને હ૒વિરા૒સ્યે૑તે । સ્રુ૒ચીવ૑ ઘૃ૒તં ચ૒મૂ ઇ૑વ૒ સોમઃ૑

1.4.2.2
વા૒જ૒સનિ૑ ર૒યિમ૒સ્મે સુ૒વીરમ્ । પ્ર૒શ૒સ્તં ધે૑હિ ય૒શસં૑ બૃ૒હન્તમ્ । યસ્મિ૒ન્નશ્વા૑સ ઋષ૒ભાસ૑ ઉ૒ક્ષણઃ૑ । વ૒શા મે૒ષા અ૑વસૃ૒ષ્ટાસ૒ આહુ૑તાઃ । કી૒લા૒લ૒પે સોમ૑પૃષ્ઠાય વે૒ધસે । હૃ૒દા મ૒તિં જ૑નય૒ ચારુ૑મ૒ગ્નયે । નાના૒ હિ વાં દે૒વહિ૑ત૒૒ સદો૑ મિ૒તમ્ । મા સસૃ૑ક્ષાથાં પર૒મે વ્યો૑મન્ન્ । સુરા૒ ત્વમસિ૑ શુ૒ષ્મિણી૒ સોમ૑ એ૒ષઃ । મા મા૑ હિસી૒સ્સ્વાં યોનિ૑માવિ૒શન્ન્

1.4.2.3
યદત્ર૑ શિ૒ષ્ટ ર૒સિન૑સ્સુ૒તસ્ય૑ । યદિન્દ્રો૒ અપિ૑બ૒ચ્છચી૑ભિઃ । અ૒હં તદ૑સ્ય૒ મન૑સા શિ૒વેન૑ । સોમ૒૒ રાજા૑નમિ૒હ ભ૑ક્ષયામિ । દ્વે સ્રુ૒તી અ૑શૃણવં પિતૃ૒ણામ્ । અ૒હં દે૒વાના૑મુ૒ત મર્ત્યા૑નામ્ । તાભ્યા૑મિ૒દં વિશ્વં૒ ભુવ૑ન૒૒ સમે૑તિ । અ૒ન્ત૒રા પૂર્વ૒મપ૑રં ચ કે૒તુમ્ । યસ્તે૑ દેવ વરુણ ગાય૒ત્રછ૑ન્દા૒ પાશઃ૑ । તં ત૑ એ૒તેનાવ૑ યજે

1.4.2.4
યસ્તે૑ દેવ વરુણ ત્રિ૒ષ્ટુપ્છ૑ન્દા૒ પાશઃ૑ । તં ત૑ એ૒તેનાવ૑ યજે । યસ્તે૑ દેવ વરુણ૒ જગ૑તીછન્દા૒ પાશઃ૑ । તં ત૑ એ૒તેનાવ૑ યજે । સોમો૒ વા એ૒તસ્ય૑ રા૒જ્યમાદ૑ત્તે । યો રાજા૒ સન્રા૒જ્યો વા૒ સોમે૑ન૒ યજ૑તે । દે૒વ૒સુ૒વામે૒તાનિ૑ હ૒વીષિ૑ ભવન્તિ । એ૒તાવ૑ન્તો૒ વૈ દે૒વાના૑ સ૒વાઃ । ત એ૒વાસ્મૈ૑ સ૒વાન્પ્રય૑ચ્છન્તિ । ત એ૑નં૒ પુન૑સ્સુવન્તે રા૒જ્યાય૑ । દે૒વ૒સૂ રાજા૑ ભવતિ

1.4.3.0
વૈ દે૒વ્યદિ૑તિર્મુઞ્ચતિ સૃજતિ કરોતિ કરોત્યાભ્યા૒મપિ૑ દધ્યા૒ત્ પઞ્ચ૑ ચ

1.4.3.1
ઉદ૑સ્થાદ્દે૒વ્યદિ૑તિર્વિશ્વરૂ૒પી । આયુ૑ર્ય૒જ્ઞપ૑તાવધાત્ । ઇન્દ્રા૑ય કૃણ્વ૒તી ભા૒ગમ્ । મિ૒ત્રાય૒ વરુ૑ણાય ચ । ઇ૒યં વા અ૑ગ્નિહો૒ત્રી । ઇ૒યં વા એ૒તસ્ય૒ નિષી૑દતિ । યસ્યાગ્નિહો૒ત્રી નિ૒ષીદ૑તિ । તામુત્થા૑પયેત્ । ઉદ૑સ્થાદ્દે૒વ્યદિ૑તિ૒રિતિ૑ । ઇ૒યં વૈ દે૒વ્યદિ૑તિઃ

1.4.3.2
ઇ૒મામે૒વાસ્મા૒ ઉત્થા૑પયતિ । આયુ૑ર્ય૒જ્ઞપ૑તાવધા૒દિત્યા૑હ । આયુ૑રે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । ઇન્દ્રા૑ય કૃણ્વ૒તી ભા૒ગં મિ૒ત્રાય૒ વરુ૑ણાય૒ ચેત્યા૑હ । ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્ । અવ૑ર્તિં૒ વા એ૒ષૈતસ્ય૑ પા૒પ્માનં૑ પ્રતિ૒ખ્યાય૒ નિષી૑દતિ । યસ્યાગ્નિહો૒ત્ર્યુપ૑સૃષ્ટા નિ૒ષીદ૑તિ । તાં દુ૒ગ્ધ્વા બ્રાહ્મ૒ણાય૑ દદ્યાત્ । યસ્યાન્નં૒ નાદ્યાત્ । અવ૑ર્તિમે૒વાસ્મિ૑ન્પા૒પ્માનં૒ પ્રતિ૑મુઞ્ચતિ

1.4.3.3
દુ૒ગ્ધ્વા દ૑દાતિ । ન હ્યદૃ૑ષ્ટા૒ દક્ષિ૑ણા દી૒યતે । પૃ૒થિ૒વીં વા એ૒તસ્ય૒ પય૒ પ્રવિ૑શતિ । યસ્યાગ્નિહો૒ત્રં દુ૒હ્યમા૑ન૒૒ સ્કન્દ૑તિ । યદ૒દ્ય દુ૒ગ્ધં પૃ૑થિ૒વીમસ૑ક્ત । યદોષ૑ધીર૒પ્યસ૑ર૒દ્યદાપઃ૑ । પયો૑ ગૃ૒હેષુ૒ પયો૑ અઘ્નિ૒યાસુ૑ । પયો૑ વ૒ત્સેષુ૒ પયો૑ અસ્તુ૒ તન્મયીત્યા૑હ । પય૑ એ૒વાત્મન્ગૃ૒હેષુ૑ પ૒શુષુ૑ ધત્તે । અ૒પ ઉપ૑સૃજતિ

1.4.3.4
અ૒દ્ભિરે૒વૈન૑દાપ્નોતિ । યો વૈ ય૒જ્ઞસ્યાર્તે૒ નાનાર્ત સ સૃ૒જતિ૑ । ઉ૒ભે વૈ તે તર્હ્યાર્ચ્છ૑તઃ । આર્ચ્છ૑તિ૒ ખલુ૒ વા એ૒તદ૑ગ્નિહો૒ત્રમ્ । યદ્દુ૒હ્યમા૑ન૒૒ સ્કન્દ૑તિ । યદ૑ભિદુ૒હ્યાત્ । આર્તે૒ નાનાર્તં ય૒જ્ઞસ્ય૒ સસૃ૑જેત્ । તદે૒વ યા૒દૃક્કી૒દૃક્ચ૑ હોત૒વ્યમ્ । અથા૒ન્યાં દુ૒ગ્ધ્વા પુન૑઱હોત૒વ્યમ્ । અનાર્તેનૈ૒વાર્તં૑ ય૒જ્ઞસ્ય૒ નિષ્ક૑રોતિ

1.4.3.5
યદ્યુદ્દ્રુ૑તસ્ય૒ સ્કન્દેત્ । યત્તતોઽહુ૑ત્વા૒ પુન૑રે૒યાત્ । ય૒જ્ઞં વિચ્છિ૑ન્દ્યાત્ । યત્ર૒ સ્કન્દેત્ । તન્નિ૒ષદ્ય૒ પુન૑ર્ગૃહ્ણીયાત્ । યત્રૈ૒વ સ્કન્દ૑તિ । તત૑ એ૒વૈન૒ત્પુન૑ર્ગૃહ્ણાતિ । તદે૒વ યા૒દૃક્કી૒દૃક્ચ૑ હોત૒વ્યમ્ । અથા૒ન્યાં દુ૒ગ્ધ્વા પુન૑઱હોત૒વ્યમ્ । અનાર્તેનૈ૒વાર્તં૑ ય૒જ્ઞસ્ય૒ નિષ્ક૑રોતિ

1.4.3.6
વિ વા એ૒તસ્ય૑ ય૒જ્ઞશ્છિ૑દ્યતે । યસ્યાગ્નિહો૒ત્રે૑ઽધિશ્રિ૑તે૒ શ્વાઽન્ત૒રા ધાવ૑તિ । રુ૒દ્રઃ ખલુ૒ વા એ૒ષઃ । યદ૒ગ્નિઃ । યદ્ગામ૑ન્વત્યા વ૒ર્તયેત્ । રુ૒દ્રાય૑ પ૒શૂનપિ૑ દધ્યાત્ । અ૒પ૒શુર્યજ૑માનસ્સ્યાત્ । યદ૒પોઽન્વતિષિ૒ઞ્ચેત્ । અ૒ના૒દ્યમ૒ગ્નેરાપઃ૑ । અ૒ના૒દ્યમાભ્યા૒મપિ૑ દધ્યાત્ । ગા઱હ૑પત્યા૒દ્ભસ્મા૒દાય૑ । ઇ૒દં વિષ્ણુ૒ર્વિચ૑ક્રમ૒ ઇતિ૑ વૈષ્ણ૒વ્યર્ચાઽઽહ૑વ૒નીયાદ્ધ્વ૒૒સય૒ન્નુદ્ર૑વેત્ । ય૒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ૑ । ય૒જ્ઞેનૈ૒વ ય૒જ્ઞ સંત૑નોતિ । ભસ્મ૑ના પ૒દમપિ૑ વપતિ૒ શાન્ત્યૈ

1.4.4.0
હર૒ત્યથાગ્નિહો૒ત્રં નિ૒મ્રોચ૑તિ હરેદ્દે૒વતા૑ ગચ્છત્યુ૒દ્વાયેન્મન્થેદ્રમસ્વ બૃ૒હદ્વિ૒રાડિતિ૒ નવ૑ ચ

(નિ વૈ પૂર્વં૒ ત્રીણિ૑ નિ૒મ્રોચ૑તિ દ૒ર્ભેણ૒ યદ્ધિર૑ણ્યમગ્નિહો૒ત્રં પુન૒ર્વરુ૑ણો વારુ૒ણં નિ વા એ૒તસ્યા૒ભ્યુ૑દેતિ૑ ચતુર્ગૃહી૒તમાજ્યં૒ યદાજ્યં૒ પરાચ્યુ૒ષા પુન૑ર્મિ૒ત્રો મૈ૒ત્રં યસ્યા૑હવ૒નીયેઽનુ૑દ્વાતે૒ ગા઱હ૑પત્યો૒ યદ્વૈ મ૑ન્થે૒દુદ્ધ૑રેત્ ॥ )
1.4.4.1
નિ વા એ૒તસ્યા૑હવ૒નીયો૒ ગા઱હ૑પત્યં કામયતે । નિગા઱હ૑પત્ય આહવ૒નીયમ્ । યસ્યા૒ગ્નિમનુ૑દ્ધૃત૒૒ સૂર્યો૒ઽભિ નિ૒મ્રોચ૑તિ । દ૒ર્ભેણ૒ હિર૑ણ્યં પ્ર૒બદ્ધ્ય૑ પુ૒રસ્તાદ્ધરેત્ । અથા૒ગ્નિમ્ । અથાગ્નિહો૒ત્રમ્ । યદ્ધિર૑ણ્યં પુ૒રસ્તા૒દ્ધર૑તિ । જ્યોતિ૒ર્વૈ હિર૑ણ્યમ્ । જ્યોતિ૑રે૒વૈનં૒ પશ્ય૒ન્નુદ્ધ૑રતિ । યદ૒ગ્નિં પૂર્વ૒૒ હર૒ત્યથાગ્નિહો૒ત્રમ્

1.4.4.2
ભા૒ગ૒ધેયે૑નૈ૒વૈનં૒ પ્રણ૑યતિ । બ્રા૒હ્મ૒ણ આ૑઱ષે૒ય ઉદ્ધ૑રેત્ । બ્રા૒હ્મ૒ણો વૈ સર્વા૑ દે૒વતાઃ । સર્વા૑ભિરે૒વૈનં૑ દે૒વતા૑ભિ૒રુદ્ધ૑રતિ । અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્રમુ૑પ૒સાદ્યાતમિ૑તોરાસીત । વ્ર૒તમે૒વ હ૒તમનુ૑ મ્રિયતે । અન્તં૒ વા એ૒ષ આ૒ત્મનો૑ ગચ્છતિ । યસ્તામ્ય૑તિ । અન્ત૑મે૒ષ ય૒જ્ઞસ્ય૑ ગચ્છતિ । યસ્યા૒ગ્નિમનુ૑દ્ધૃ૒ત૒ સૂર્યો૒ઽભિ નિ૒મ્રોચ૑તિ

1.4.4.3
પુન૑સ્સ૒મન્ય૑ જુહોતિ । અન્તે૑નૈ૒વાન્તં૑ ય૒જ્ઞસ્ય૒ નિષ્ક૑રોતિ । વરુ૑ણો૒ વા એ૒તસ્ય૑ ય૒જ્ઞં ગૃ૑હ્ણાતિ । યસ્યા૒ગ્નિમનુ૑દ્ધૃત૒૒ સૂર્યો૒ઽભિ નિ૒મ્રોચ૑તિ । વા૒રુ૒ણં ચ૒રું નિર્વ૑પેત્ । તેનૈ૒વ ય૒જ્ઞં નિષ્ક્રી૑ણીતે । નિ વા એ૒તસ્યા૑હવ૒નીયો૒ ગા઱હ૑પત્યં કામયતે । નિ ગા઱હ૑પત્ય આહવ૒નીયમ્ । યસ્યા૒ગ્નિમનુ૑દ્ધૃત૒૒ સૂર્યો૒ઽભ્યુ૑દેતિ૑ । ચ૒તુ૒ર્ગૃ૒હી૒તમાજ્યં૑ પુ૒રસ્તાદ્ધરેત્

1.4.4.4
અથા૒ગ્નિમ્ । અથાગ્નિહો૒ત્રમ્ । યદાજ્યં૑ પુ૒રસ્તા૒દ્ધર૑તિ । એ૒તદ્વા અ૒ગ્ને પ્રિ૒યં ધામ૑ । યદાજ્યમ્ । પ્રિ૒યેણૈ૒વૈનં૒ ધામ્ના૒ સમ૑ર્ધયતિ । યદ૒ગ્નિં પૂર્વ૒૒ હર૒ત્યથાગ્નિહો૒ત્રમ્ । ભા૒ગ૒ધેયે૑નૈ૒વૈનં૒ પ્રણ૑યતિ । બ્રા૒હ્મ૒ણ આ૑઱ષે૒ય ઉદ્ધ૑રેત્ । બ્રા૒હ્મ૒ણો વૈ સર્વા૑ દે૒વતાઃ

1.4.4.5
સર્વા૑ભિરે૒વૈનં૑ દે૒વતા૑ભિ૒રુદ્ધ૑રતિ । પરા૑ચી૒ વા એ૒તસ્મૈ વ્યુ૒ચ્છન્તી૒ વ્યુ૑ચ્છતિ । યસ્યા૒ગ્નિમનુ૑દ્ધૃત૒૒ સૂર્યો૒ઽભ્યુ૑દેતિ૑ । ઉ૒ષાઃ કે૒તુના૑ જુષતામ્ । ય૒જ્ઞં દે૒વેભિ૑રિન્વિ૒તમ્ । દે૒વેભ્યો૒ મધુ૑મત્તમ૒૒ સ્વાહેતિ૑ પ્ર૒ત્યઙ્નિ૒ષદ્યાજ્યે૑ન જુહુયાત્ । પ્ર૒તીચી૑મે૒વાસ્મૈ૒ વિવા૑સયતિ । અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્રમુ૑પ૒સાદ્યાતમિ૑તોરાસીત । વ્ર૒તમે૒વ હ૒તમનુ૑ મ્રિયતે । અન્તં૒ વા એ૒ષ આ૒ત્મનો૑ ગચ્છતિ

1.4.4.6
યસ્તામ્ય૑તિ । અન્ત૑મે૒ષ ય૒જ્ઞસ્ય૑ ગચ્છતિ । યસ્યા૒ગ્નિમનુ૑દ્ધૃત૒૒ સૂર્યો૒ઽભ્યુ૑દેતિ૑ । પુન૑સ્સ૒મન્ય૑ જુહોતિ । અન્તે૑નૈ૒વાન્તં૑ ય૒જ્ઞસ્ય૒ નિષ્ક૑રોતિ । મિ૒ત્રો વા એ૒તસ્ય૑ ય૒જ્ઞં ગૃ૑હ્ણાતિ । યસ્યા૒ગ્નિમનુ૑દ્ધૃત૒૒ સૂર્યો૒ઽભ્યુ૑દેતિ૑ । મૈ૒ત્રં ચ૒રું નિર્વ૑પેત્ । તેનૈ૒વ ય૒જ્ઞં નિષ્ક્રી૑ણીતે । યસ્યા૑હવ૒નીયેઽ નુ૑દ્વાતે૒ ગા઱હ૑પત્ય ઉ૒દ્વાયેત્

1.4.4.7
યદા૑હવ૒નીય૒મનુ૑દ્વાપ્ય૒ ગા઱હ૑પત્યં૒ મન્થેત્ । વિચ્છિ૑ન્દ્યાત્ । ભ્રાતૃ૑વ્યમસ્મૈ જનયેત્ । યદ્વૈ ય૒જ્ઞસ્ય૑ વાસ્ત૒વ્યં૑ ક્રિ૒યતે । તદનુ૑ રુ૒દ્રોઽવ૑ચરતિ । યત્પૂર્વ૑મન્વવ૒સ્યેત્ । વા૒સ્ત૒વ્ય૑મ૒ગ્નિમુપા૑સીત । રુ૒દ્રોઽસ્ય પ૒શૂન્ઘાતુ૑કસ્સ્યાત્ । આ૒હ૒વ૒નીય૑મુ૒દ્વાપ્ય૑ । ગા઱હ૑પત્યં મન્થેત્

1.4.4.8
ઇ૒ત પ્ર૑થ૒મં જ૑જ્ઞે અ૒ગ્નિઃ । સ્વાદ્યોને૒રધિ૑ જા૒તવે૑દાઃ । સ ગા૑યત્રિ૒યા ત્રિ૒ષ્ટુભા૒ જગ૑ત્યા । દે૒વેભ્યો૑ હ૒વ્યં વ૑હતુ પ્રજા૒નન્નિતિ૑ । છન્દો૑ભિરે૒વૈન૒૒ સ્વાદ્યોને૒ પ્રજ૑નયતિ । ગા઱હ૑પત્યં મન્થતિ । ગા઱હ૑પત્યં૒ વા અન્વાહિ૑તાગ્ને પ૒શવ૒ ઉપ૑ તિષ્ઠન્તે । સ યદુ૒દ્વાય૑તિ । તદનુ૑ પ૒શવોઽપ૑ ક્રામન્તિ । ઇ૒ષે ર૒ય્યૈ ર૑મસ્વ

1.4.4.9
સહ૑સે દ્યુ૒મ્નાય૑ । ઊ૒ર્જેઽપત્યા૒યેત્યા૑હ । પ૒શવો૒ વૈ ર૒યિઃ । પ૒શૂને૒વાસ્મૈ૑ રમયતિ । સા૒ર૒સ્વ૒તૌ ત્વોત્સૌ૒ સમિ૑ન્ધાતા૒મિત્યા૑હ । ઋ૒ખ્સા૒મે વૈ સા૑રસ્વ૒તાવુત્સૌ । ઋ૒ખ્સા૒માભ્યા૑મે૒વૈન૒૒ સમિ૑ન્ધે । સ૒મ્રાડ૑સિ વિ૒રાડ૒સીત્યા૑હ । ર૒થ૒ન્ત૒રં વૈ સ૒મ્રાટ્ । બૃ૒હદ્વિ૒રાટ્ । 25 ॥
1.4.4.10
તાભ્યા૑મે૒વૈન૒૒ સમિ૑ન્ધે । વજ્રો૒ વૈ ચ૒ક્રમ્ । વજ્રો૒ વા એ૒તસ્ય૑ ય૒જ્ઞં વિચ્છિ૑નત્તિ । યસ્યાનો૑ વા૒ રથો૑ વાઽન્ત૒રાઽગ્ની યાતિ૑ । આ૒હ૒વ૒નીય૑મુ૒દ્વાપ્ય૑ । ગા઱હ૑પત્યા૒દુદ્ધ૑રેત્ । યદ૑ગ્ને૒ પૂર્વં૒ પ્રભૃ૑તં પ૒દ હિ તે । સૂર્ય૑સ્ય ર૒શ્મીનન્વા૑ત૒તાન૑ । તત્ર૑ રયિ૒ષ્ઠામનુ૒ સં ભ૑રૈ૒તમ્ । સં ન૑સ્સૃજ સુમ૒ત્યા વાજ૑વ૒ત્યેતિ૑

1.4.4.11
પૂર્વે૑ણૈ૒વાસ્ય૑ ય૒જ્ઞેન૑ ય૒જ્ઞમનુ૒ સંત૑નોતિ । ત્વમ૑ગ્ને સ૒પ્રથા૑ અ૒સીત્યા૑હ । અ૒ગ્નિસ્સર્વા૑ દે૒વતાઃ । દે૒વતા૑ભિરે૒વ ય૒જ્ઞ સંત૑નોતિ । અ૒ગ્નયે૑ પથિ૒કૃતે૑ પુરો૒ડાશ૑મ૒ષ્ટાક૑પાલં૒ નિર્વ૑પેત્ । અ૒ગ્નિમે૒વ પ૑થિ૒કૃત૒૒ સ્વેન૑ ભાગ૒ધેયે૒નોપ૑ધાવતિ । સ એ૒વૈનં૑ ય૒જ્ઞિયં૒ પન્થા૒મપિ૑ નયતિ । અ૒ન૒ડ્વાન્દક્ષિ૑ણા । વ૒હી હ્યે૑ષ સમૃ૑દ્ધ્યૈ

1.4.5.0
ય૒ન્તિ૒ સવ૑નસ્યાતિ૒રિચ્ય૑તે શસતિ દાધારા૒ષ્ટૌ ચ૑

1.4.5.1
યસ્ય૑ પ્રાતસ્સવ૒ને સોમો૑ઽતિ૒રિચ્ય૑તે । માધ્ય૑ન્દિન૒૒ સવ૑નં કા૒મય૑માનો૒ઽભ્યતિ૑રિચ્યતે । ગૌર્ધ૑યતિ મ૒રુતા૒મિતિ૒ ધય૑દ્વતીષુ કુર્વન્તિ । હિ૒નસ્તિ૒ વૈ સ૒ન્ધ્યધી૑તમ્ । સ૒ન્ધીવ૒ ખલુ૒ વા એ૒તત્ । યત્સવ૑નસ્યાતિ૒રિચ્ય૑તે । યદ્ધય૑દ્વતીષુ કુ૒ર્વન્તિ૑ । સ૒ન્ધેશ્શાન્ત્યૈ । ગા૒ય૒ત્ર સામ૑ ભવતિ પઞ્ચદ૒શસ્સ્તોમઃ૑ । તેનૈ૒વ પ્રા૑તસ્સવ૒નાન્નય૑ન્તિ

1.4.5.2
મ૒રુત્વ૑તીષુ કુર્વન્તિ । તેનૈ૒વ માધ્ય૑ન્દિના૒ત્સવ૑ના૒ન્નય૑ન્તિ । હોતુ૑શ્ચમ૒સમનૂન્ન૑યન્તે । હોતાઽનુ૑ શસતિ । મ૒ધ્ય૒ત એ૒વ ય૒જ્ઞ સ૒માદ૑ધાતિ । યસ્ય૒ માધ્ય૑ન્દિને૒ સવ૑ને૒ સોમો૑ઽતિ૒રિચ્ય૑તે । આ૒દિ૒ત્યં તૃ૑તીયસવ૒નં કા૒મય૑માનો૒ઽભ્યતિ૑રિચ્યતે । ગૌ૒રિ૒વી૒ત સામ૑ ભવતિ । અતિ૑રિક્તં૒ વૈ ગૌ૑રિવી૒તમ્ । અતિ૑રિક્તં૒ યત્સવ૑નસ્યાતિ૒રિચ્ય૑તે

1.4.5.3
અતિ૑રિક્તસ્ય૒ શાન્ત્યૈ । બણ્મ૒હા અ૑સિ સૂ૒ર્યેતિ૑ કુર્વન્તિ । યસ્યૈ૒વાદિ૒ત્યસ્ય૒ સવ૑નસ્ય૒ કામે૑નાતિ૒રિચ્ય૑તે । તેનૈ૒વૈનં૒ કામે૑ન૒ સમ૑ર્ધયન્તિ । ગૌ૒રિ૒વી૒ત સામ૑ ભવતિ । તેનૈ૒વ માધ્ય૑ન્દિના૒ત્સવ૑ના૒ન્નય૑ન્તિ । સ૒પ્ત૒દ૒શસ્સ્તોમઃ૑ । તેનૈ૒વ તૃ૑તીયસવ૒નાન્નય૑ન્તિ । હોતુ૑શ્ચમ૒સમનૂન્ન૑યન્તે । હોતાઽનુ૑ શસતિ

1.4.5.4
મ૒ધ્ય૒ત એ૒વ ય૒જ્ઞ સ૒માદ૑ધાતિ । યસ્ય૑ તૃતીયસવ૒ને સોમો૑ઽતિ૒રિચ્યે૑ત । ઉ૒ક્થ્યં૑ કુર્વીત । યસ્યો૒ક્થ્યે૑ઽતિ૒રિચ્યે૑ત । અ૒તિ૒રા૒ત્રં કુ૑ર્વીત । યસ્યા૑તિરા૒ત્રે૑ઽતિ૒રિચ્ય૑તે । તત્ત્વૈ દુ૑ષ્પ્રજ્ઞા૒નમ્ । યજ૑માનં૒ વા એ૒તત્પ૒શવ૑ આ૒સાહ્ય૑યન્તિ । બૃ૒હત્સામ૑ ભવતિ । બૃ૒હદ્વા ઇ૒માલ્લોમ્૒̐કાન્દા૑ધાર । બા઱હ૑તા પ૒શવઃ૑ । બૃ૒હ૒તૈવાસ્મૈ૑ પ૒શૂન્દા૑ધાર । શિ૒પિ૒વિ૒ષ્ટવ૑તીષુ કુર્વન્તિ । શિ૒પિ૒વિ૒ષ્ટો વૈ દે૒વાનાં પુ૒ષ્ટમ્ । પુષ્ટ્યૈ૒વૈન૒૒ સમ૑ર્ધયન્તિ । હોતુ૑શ્ચમ૒સમનૂન્ન૑યન્તે । હોતાઽનુ૑શસતિ । મ૒ધ્ય૒ત એ૒વ ય૒જ્ઞ સ૒માદ૑ધાતિ

1.4.6.0
અ૒ભિજિ૑ત્યૈ પૃથિ૒વ્યાશ્ચ૒ સ્યાદ૑ધ્વ૒ર્યુર્બ્રૂ૑યાલ્લો૒કયો૒ પરિ૑દદતિ કુર્વીર૒૒સ્ત્રીણિ૑ ચ

1.4.6.1
એકૈ૑કો૒ વૈ જ૒નતા૑યા૒મિન્દ્રઃ૑ । એકં૒ વા એ૒તાવિન્દ્ર૑મ૒ભિ સસુ૑નુતઃ । યૌ દ્વૌ સ૑ સુનુ૒તઃ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વા એ૒ષ વિતા૑યતે । યદ્ય૒જ્ઞઃ । તસ્ય૒ ગ્રાવા૑ણો૒ દન્તાઃ । અ૒ન્ય૒ત૒રં વા એ૒તે સ૑સુન્વ૒તોર્નિર્બ૑ફ્સતિ । પૂર્વે૑ણોપ૒સૃત્યા૑ દે૒વતા૒ ઇત્યા૑હુઃ । પૂ૒ર્વો૒પ૒સૃ૒તસ્ય૒ વૈ શ્રેયાન્ભવતિ । એતિ૑વ૒ન્ત્યાજ્યા૑નિ ભવન્ત્ય૒ભિજિ૑ત્યૈ

1.4.6.2
મ૒રુત્વ૑તી પ્રતિ૒પદઃ૑ । મ૒રુતો૒ વૈ દે૒વાના૒મપ૑રાજિતમા૒યત૑નમ્ । દે૒વાના૑મે૒વાપ૑રાજિત આ૒યત૑ને યતતે । ઉ૒ભે બૃ૑હદ્રથન્ત૒રે ભ૑વતઃ । ઇ૒યં વાવ ર૑થન્ત૒રમ્ । અ૒સૌ બૃ૒હત્ । આ૒ભ્યામે૒વૈન૑મ૒ન્તરે૑તિ । વા૒ચશ્ચ૒ મન૑સશ્ચ । પ્રા૒ણાચ્ચા૑પા૒નાચ્ચ૑ । દિ૒વશ્ચ૑ પૃથિ૒વ્યાશ્ચ૑

1.4.6.3
સર્વ૑સ્માદ્વિ૒ત્તાદ્વેદ્યાત્ । અ૒ભિ૒વ૒ર્તો બ્ર૑હ્મસા૒મં ભ૑વતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્યા૒ભિવૃ૑ત્ત્યૈ । અ૒ભિ૒જિદ્ભ૑વતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્યા૒ભિજિ૑ત્યૈ । વિ૒શ્વ૒જિદ્ભ૑વતિ । વિશ્વ૑સ્ય૒ જિત્યૈ । યસ્ય૒ ભૂયા૑સો યજ્ઞક્ર૒તવ૒ ઇત્યા૑હુઃ । સ દે૒વતા૑ વૃઙ્ક્ત૒ ઇતિ૑ । યદ્ય૑ગ્નિષ્ટો૒મસ્સોમ૑ પ૒રસ્તા૒ત્સ્યાત્

1.4.6.4
ઉ૒ક્થ્યં૑ કુર્વીત । યદ્યુ૒ક્થ૑સ્સ્યાત્ । અ૒તિ૒રા૒ત્રં કુ૑ર્વીત । ય૒જ્ઞ૒ક્ર૒તુભિ૑રે૒વાસ્ય૑ દે૒વતા૑ વૃઙ્ક્તે । યો વૈ છન્દો૑ભિરભિ૒ભવ૑તિ । સ સ૑સુન્વ૒તોર૒ભિભ૑વતિ । સં૒વે૒શાય૑ ત્વોપવે૒શાય૒ ત્વેત્યા૑હ । છન્દા૑સિ૒ વૈ સં૑વે૒શ ઉ૑પવે૒શઃ । છન્દો૑ભિરે૒વાસ્ય૒ છન્દા૑સ્ય૒ભિભ૑વતિ । ઇ૒ષ્ટર્ગો૒ વા ઋ૒ત્વિજા૑મધ્વ૒ર્યુઃ

1.4.6.5
ઇ૒ષ્ટર્ગ૒ ખલુ૒ વૈ પૂર્વો૒ઽર્ષ્ટુઃ ક્ષી૑યતે । પ્રાણા૑પાનૌ મૃ૒ત્યોર્મા૑ પાત૒મિત્યા૑હ । પ્રા૒ણા૒પા૒નયો૑રે૒વ શ્ર૑યતે । પ્રાણા૑પાનૌ૒ મા મા૑હાસિષ્ટ૒મિત્યા૑હ । નૈનં૑ પુ૒રાઽઽયુ૑ષ પ્રાણાપા૒નૌ જ૑હિતઃ । આર્તિં૒ વા એ૒તે નિય૑ન્તિ । યેષાં દીક્ષિ૒તાનાં પ્ર૒મીય૑તે । તં યદ૑વ૒વર્જે૑યુઃ । ક્રૂ૒ર૒કૃતા૑મિવૈષાં લો૒કસ્સ્યાત્ । આહ૑ર દ૒હેતિ૑ બ્રૂયાત્

1.4.6.6
તં દ૑ક્ષિણ૒તો વેદ્યૈ૑ નિ૒ધાય૑ । સ૒ર્પ૒રા૒જ્ઞિયા૑ ઋ૒ગ્ભિસ્સ્તુ૑યુઃ । ઇ૒યં વૈ સર્પ૑તો૒ રાજ્ઞી । અ૒સ્યા એ૒વૈનં૒ પરિ૑દદતિ । વ્યૃ૑દ્ધં૒ તદિત્યા૑હુઃ । યત્સ્તુ૒તમન૑નુશસ્ત૒મિતિ૑ । હોતા પ્રથ૒મ પ્રા૑ચીનાવી૒તી માર્જા૒લીયં૒ પરી૑યાત્ । યા૒મીર૑નુબ્રુ૒વન્ન્ । સ૒ર્પ૒રા૒જ્ઞીનાં કીર્તયેત્ । ઉ૒ભયો૑રે૒વૈનં૑ લો૒કયો૒ પરિ૑દદતિ

1.4.6.7
અથો૑ ધુ૒વન્ત્યે૒વૈનમ્ । અથો૒ ન્યે૑વાસ્મૈ હ્નુવતે । ત્રિ પરિ૑યન્તિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ભ્ય એ૒વૈનં૑ લો૒કેભ્યો૑ ધુવતે । ત્રિ પુન૒પરિ૑યન્તિ । ષટ્ત્સંપ૑દ્યન્તે । ષડ્વા ઋ૒તવઃ૑ । ઋ૒તુભિ૑રે૒વૈનં૑ ધુવતે । અગ્ન૒ આયૂ૑ષિ પવસ૒ ઇતિ૑ પ્રતિ૒પદં૑ કુર્વીરન્ન્ । ર૒થ૒ન્ત૒રસા૑મૈષા૒૒ સોમ૑સ્સ્યાત્ । આયુ૑રે૒વાત્મન્દ૑ધતે । અથો૑ પા૒પ્માન૑મે૒વ વિ૒જહ૑તો યન્તિ

1.4.7.0
ઉ૒દ્વાય૑તિ મન્થેન્મન્થત્યક્રામત્પ૒રાઽપ૑તન્મ૒ધ્યન્દિ૑ન આગુ૒રતે૒ પઞ્ચ૑ ચ

1.4.7.1
અ૒સુ૒ર્યં૑ વા એ૒તસ્મા૒દ્વર્ણં૑ કૃ૒ત્વા । પ૒શવો૑ વી૒ર્ય૑મપ૑ ક્રામન્તિ । યસ્ય૒ યૂપો૑ વિ૒રોહ૑તિ । ત્વા૒ષ્ટ્રં બ૑હુરૂ૒પમાલ૑ભેત । ત્વષ્ટા૒ વૈ રૂ૒પાણા૑મીશે । ય એ૒વ રૂ૒પાણા૒મીશે । સોઽસ્મિન્પ૒શૂન્ વી૒ર્યં૑ યચ્છતિ । નાસ્માત્પ૒શવો૑ વી૒ર્ય૑મપ૑ ક્રામન્તિ । આર્તિં૒ વા એ૒તે નિય૑ન્તિ । યેષાં દીક્ષિ૒તાના૑મ૒ગ્નિરુ૒દ્વાય૑તિ

1.4.7.2
યદા૑હવ૒નીય૑ ઉ૒દ્વાયેત્ । યત્તં મન્થેત્ । વિચ્છિ૑ન્દ્યાત્ । ભ્રાતૃ૑વ્યમસ્મૈ જનયેત્ । યદા૑હવ૒નીય૑ ઉ૒દ્વાયેત્ । આગ્નીદ્ધ્રા૒દુદ્ધ૑રેત્ । યદાગ્નીદ્ધ્ર ઉ૒દ્વાયેત્ । ગા઱હ૑પત્યા૒દુદ્ધ૑રેત્ । યદ્ગા઱હ૑પત્ય ઉ૒દ્વાયેત્ । અત૑ એ૒વ પુન૑ર્મન્થેત્

1.4.7.3
અત્ર૒ વાવ સ નિલ૑યતે । યત્ર૒ ખલુ૒ વૈ નિલી૑નમુત્ત૒મં પશ્ય૑ન્તિ । તદે૑નમિચ્છન્તિ । યસ્મા૒દ્દારો૑રુ૒દ્વાયેત્ । તસ્યા૒રણી૑ કુર્યાત્ । ક્રુ૒મુ૒કમપિ૑ કુર્યાત્ । એ૒ષા વા અ૒ગ્ને પ્રિ૒યા ત૒નૂઃ । યત્ક્રુ૑મુ૒કઃ । પ્રિ૒યયૈ૒વૈન૑ન્ત૒નુવા૒ સમ૑ર્ધયતિ । ગા઱હ૑પત્યં મન્થતિ

1.4.7.4
ગા઱હ૑પત્યો૒ વા અ૒ગ્નેર્યોનિઃ૑ । સ્વાદે૒વૈન૒ય્યોઁનેર્જનયતિ । નાસ્મૈ૒ ભ્રાતૃ૑વ્યઞ્જનયતિ । યસ્ય૒ સોમ૑ ઉપ૒દસ્યેત્ । સુ૒વર્ણ૒૒ હિર૑ણ્યન્દ્વે૒ધા વિ૒ચ્છિદ્ય૑ । ઋ૒જી૒ષેઽન્યદા૑ધૂનુ૒યાત્ । જુ૒હુ૒યાદ૒ન્યત્ । સોમ૑મે૒વાભિ૑ષુ૒ણોતિ૑ । સોમ૑ઞ્જુહોતિ । સોમ૑સ્ય૒ વા અ૑ભિષૂ૒યમા૑ણસ્ય પ્રિ૒યા ત૒નૂરુદ૑ક્રામત્

1.4.7.5
તત્સુ૒વર્ણ૒૒ હિર૑ણ્યમભવત્ । યત્સુ૒વર્ણ૒૒ હિર૑ણ્યઙ્કુ૒ર્વન્તિ૑ । પ્રિ૒યયૈ૒વૈન૑ન્ત૒નુવા૒ સમ૑ર્ધયન્તિ । યસ્યાક્રી૑ત૒૒ સોમ૑મપ૒હરે૑યુઃ । ક્રી૒ણી૒યાદે૒વ । સૈવ તત૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ । યસ્ય૑ ક્રી૒તમ૑પ૒હરે૑યુઃ । આ૒દા૒રાશ્ચ૑ ફાલ્ગુ૒નાનિ૑ ચા૒ભિષુ૑ણુયાત્ । ગા૒ય૒ત્રી ય સોમ૒માહ૑રત્ । તસ્ય૒ યોઽ૑શુ પ૒રાઽપ૑તત્

1.4.7.6
ત આ૑દા૒રા અ૑ભવન્ન્ । ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્રમ૑હન્ન્ । તસ્ય૑ વ૒લ્ક પરા૑ઽપતત્ । તાનિ૑ ફાલ્ગુ૒નાન્ય૑ભવન્ન્ । પ૒શવો૒ વૈ ફાલ્ગુ૒નાનિ૑ । પ૒શવ૒સ્સોમો૒ રાજા । યદા૑દા૒રાશ્ચ૑ ફાલ્ગુ૒નાનિ૑ ચાભિષુ૒ણોતિ૑ । સોમ૑મે૒વ રાજા૑નમ૒ભિષુ૑ણોતિ । શૃ૒તેન૑ પ્રાતસ્સવ૒ને શ્રી૑ણીયાત્ । દ૒ધ્ના મ૒ધ્યન્દિ૑ને

1.4.7.7
ની૒ત૒મિ૒શ્રેણ૑ તૃતીયસવ૒ને । અ૒ગ્નિ૒ષ્ટો૒મસ્સોમ૑સ્સ્યાદ્રથન્ત૒રસા૑મા । ય એ૒વર્ત્વિજો૑ વૃ૒તાસ્સ્યુઃ । ત એ૑નય્યાઁજયેયુઃ । એકા૒ઙ્ગાન્દક્ષિ૑ણાન્દદ્યા૒ત્તેભ્ય૑ એ૒વ । પુન૒સ્સોમ૑ઙ્ક્રીણીયાત્ । ય૒જ્ઞેનૈ૒વ તદ્ય૒જ્ઞમિ૑ચ્છતિ । સૈવ તતઃ૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ । સર્વાભ્યો૒ વા એ૒ષ દે૒વતાભ્ય૒સ્સર્વેભ્ય પૃ૒ષ્ઠેભ્ય૑ આ૒ત્માન૒માગુ૑રતે । યસ્સ૒ત્ત્રાયા૑ગુ૒રતે । એ૒તાવા૒ન્ખલુ૒ વૈ પુરુ૑ષઃ । યાવ૑દસ્ય વિ૒ત્તમ્ । સ૒ર્વ૒વે૒દ૒સેન૑ યજેત । સર્વ૑પૃષ્ઠોઽસ્ય૒ સોમ૑સ્સ્યાત્ । સર્વાભ્ય એ૒વ દે૒વતાભ્ય૒સ્સર્વેભ્ય પૃ૒ષ્ઠેભ્ય૑ આ૒ત્માન૒ન્નિષ્ક્રી૑ણીતે

1.4.8.0
અનુ૑ રયી૒ણાં બ્રહ્મ૑ણા સ્વ૒સ્ત્યય૑નીસ્સુ૒દુઘા૒ હિ ઘૃ૑ત૒શ્ચુત૒ ઋષિ૑ભિ૒સ્સમ્ભૃ૑તો૒ રસ૑ પુનાતુ૒ ત્રીણિ૑ ચ

1.4.8.1
પવ૑માન૒સ્સુવ૒ર્જનઃ૑ । પ૒વિત્રે૑ણ૒ વિચ૑઱ષણિઃ । ય પોતા૒ સ પુ૑નાતુ મા । પુ૒નન્તુ૑ મા દેવજ૒નાઃ । પુ૒નન્તુ૒ મન૑વો ધિ૒યા । પુ૒નન્તુ૒ વિશ્વ૑ આ૒યવઃ૑ । જાત૑વેદ પ૒વિત્ર૑વત્ । પ૒વિત્રે૑ણ પુનાહિ મા । શૂ૒ક્રેણ૑ દેવ૒ દીદ્ય૑ત્ । અગ્ને૒ ક્રત્વા૒ ક્રતૂ૒ રનુ૑

1.4.8.2
યત્તે૑ પ૒વિત્ર૑મ૒ર્ચિષિ૑ । અગ્ને૒ વિત૑તમન્ત૒રા । બ્રહ્મ૒ તેન૑ પુનીમહે । ઉ૒ભાભ્યાન્દેવ સવિતઃ । પ૒વિત્રે૑ણ સ૒વેન૑ ચ । ઇ૒દં બ્રહ્મ૑ પુનીમહે । વૈ૒શ્વ૒દે૒વી પુ૑ન૒તી દે૒વ્યાગાત્ । યસ્યૈ૑ બ૒હ્વીસ્ત૒નુવો૑ વી૒તપૃ૑ષ્ઠાઃ । તયા૒ મદ૑ન્તસ્સધ૒માદ્યે૑ષુ । વ૒ય સ્યા૑મ૒ પત૑યો રયી૒ણામ્

1.4.8.3
વૈ૒શ્વા૒ન૒રો ર૒શ્મિભિ૑ર્મા પુનાતુ । વાત૑ પ્રા૒ણેને૑ષિ૒રો મ૑યો૒ભૂઃ । દ્યાવા૑પૃથિ૒વી પય૑સા૒ પયો૑ભિઃ । ઋ૒તાવ૑રી ય૒જ્ઞિયે૑ મા પુનીતામ્ । બૃ૒હદ્ભિ૑સ્સવિત૒સ્તૃભિઃ૑ । વ઱ષિ૑ષ્ઠૈર્દેવ૒ મન્મ૑ભિઃ । અગ્ને૒ દક્ષૈ પુનાહિ મા । યેન૑ દે૒વા અપુ૑નત । યેનાપો૑ દિ૒વ્યઙ્કશઃ૑ । તેન૑ દિ૒વ્યેન૒ બ્રહ્મ૑ણા

1.4.8.4
ઇ૒દં બ્રહ્મ૑ પુનીમહે । ય પા૑વમા૒નીર૒ધ્યેતિ૑ । ઋષિ૑ભિ૒સ્સંભૃ૑ત૒૒ રસમ્ । સર્વ૒૒ સ પૂ૒તમ૑શ્ઞાતિ । સ્વ૒દિ૒તં મા૑ત૒રિશ્વ૑ના । પા૒વ૒મા૒નીર્યો અ૒ધ્યેતિ૑ । ઋષિ૑ભિ૒સ્સંભૃ૑ત૒૒ રસમ્ । તસ્મૈ૒ સર૑સ્વતી દુહે । ક્ષી૒ર સ૒ર્પિર્મધૂ૑દ૒કમ્ । પા૒વ૒મા૒નીસ્સ્વ૒સ્ત્યય૑નીઃ

1.4.8.5
સુ૒દુઘા૒ હિ પય૑સ્વતીઃ । ઋષિ૑ભિ૒સ્સમ્ભૃ૑તો૒ રસઃ૑ । બ્રા૒હ્મ૒ણેષ્વ૒મૃત૑ હિ૒તમ્ । પા૒વ૒માનીર્દિ૑શન્તુ નઃ । ઇ૒મલ્લોમ્૒̐કમથો૑ અ૒મુમ્ । કામા૒ન્ત્સમ૑ર્ધયન્તુ નઃ । દે૒વીર્દે૒વૈસ્સ૒માભૃ૑તાઃ । પા૒વ૒મા૒નીસ્સ્વ૒સ્ત્યય૑નીઃ । સુ૒દુઘા૒ હિ ઘૃ૑ત૒શ્ચુતઃ૑ । ઋષિ૑ભિ૒સ્સમ્ભૃ૑તો૒ રસઃ૑

1.4.8.6
બ્રા૒હ્મ૒ણેષ્વ૒મૃત૑ હિ૒તમ્ । યેન૑ દે૒વા પ૒વિત્રે૑ણ । આ૒ત્માનં૑ પુ૒નતે૒ સદા । તેન૑ સ૒હસ્ર૑ધારેણ । પા૒વ૒મા૒ન્ય પુ૑નન્તુ મા । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યં પ૒વિત્રમ્ । શ૒તોદ્યા૑મ હિર૒ણ્મયમ્ । તેન૑ બ્રહ્મ૒વિદો૑ વ૒યમ્ । પૂ૒તં બ્રહ્મ૑ પુનીમહે । ઇન્દ્ર૑સ્સુની૒તી સ૒હ મા૑ પુનાતુ । સોમ૑સ્સ્વ૒સ્ત્યા વરુ૑ણસ્સ૒મીચ્યા । ય૒મો રાજા પ્રમૃ૒ણાભિ૑ પુનાતુ મા । જા૒તવે૑દા મો૒ર્જય૑ન્ત્યા પુનાતુ

1.4.9.0
મ૒નુ૒ષ્યા૑ અપશ્યઞ્ચમ૒સઙ્ઘૃ૒તસ્ય૑ પૂ૒ર્ણ સ્વ૒ધામસુ૑રા અપશ્યઞ્ચમ૒સઙ્ઘૃ૒તસ્ય૑ પૂ૒ર્ણ સ્વ૒ધામસુ૑રા૒ દદાત્યતિષ્ઠચ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

1.4.9.1
પ્ર૒જા વૈ સ૒ત્રમા૑સત૒ તપ૒સ્તપ્ય૑માના૒ અજુ૑હ્વતીઃ । દે૒વા અ૑પશ્યઞ્ચમ૒સઙ્ઘૃ૒તસ્ય૑ પૂ૒ર્ણ સ્વ૒ધામ્ । તમુપોદ૑તિષ્ઠ૒ન્તમ૑જુહવુઃ । તેનાર્ધમા૒સ ઊર્જ૒મવા૑રુન્ધત । તસ્મા૑દર્ધમા૒સે દે૒વા ઇ૑જ્યન્તે । પિ૒તરો૑ઽપશ્યઞ્ચમ૒સઙ્ઘૃ૒તસ્ય૑ પૂ૒ર્ણ સ્વ૒ધામ્ । તમુપોદ૑તિષ્ઠ૒ન્તમ૑જુહવુઃ । તેન૑ મા૒સ્યૂર્જ૒મવા૑રુન્ધત । તસ્માન્મા૒સિ પિ૒તૃભ્ય૑ ક્રિયતે । મ૒નુ૒ષ્યા૑ અપશ્યઞ્ચમ૒સઙ્ઘૃ૒તસ્ય૑ પૂ૒ર્ણ સ્વ૒ધામ્

1.4.9.2
તમુપોદ૑તિષ્ઠ૒ન્તમ૑જુહવુઃ । તેન૑ દ્વ૒યીમૂર્જ૒મવા૑રુન્ધત । તસ્મા૒દ્દ્વિરહ્નો૑ મનુ૒ષ્યેભ્ય૒ ઉપ૑હ્રિયતે । પ્રા૒તશ્ચ૑ સા૒યઞ્ચ૑ । પ૒શવો૑ઽપશ્યઞ્ચમ૒સઙ્ઘૃ૒તસ્ય૑ પૂ૒ર્ણ સ્વ૒ધામ્ । તમુપોદ૑તિષ્ઠ૒ન્તમ૑જુહવુઃ । તેન૑ ત્ર૒યીમૂર્જ૒મવા૑રુન્ધત । તસ્મા૒ત્ત્રિરહ્ન૑ પ૒શવ૒ પ્રેર૑તે । પ્રા૒તસ્સ૑ઙ્ગ૒વે સા૒યમ્ । અસુ૑રા અપશ્યઞ્ચમ૒સઙ્ઘૃ૒તસ્ય૑ પૂ૒ર્ણ સ્વ૒ધામ્

1.4.9.3
તમુપોદ૑તિષ્ઠ૒ન્તમ૑જુહવુઃ । તેન૑ સવઁત્સ૒ર ઊર્જ૒મવા૑રુન્ધત । તે દે૒વા અ૑મન્યન્ત । અ૒મી વા ઇ૒દમ૑ભૂવન્ન્ । યદ્વ૒ય સ્મ ઇતિ૑ । ત એ૒તાનિ૑ ચાતુર્મા૒સ્યાન્ય૑પશ્યન્ન્ । તાનિ૒ નિર૑વપન્ન્ । તૈરે૒વૈષા૒ન્તામૂર્જ૑મવૃઞ્જત । તતો૑ દે૒વા અભ૑વન્ન્ । પરાઽસુ૑રાઃ

1.4.9.4
યદ્યજ૑તે । યામે૒વ દે૒વા ઊર્જ૑મ૒વારુ૑ન્ધત । તાન્તેનાવ૑રુન્ધે । યત્પિ૒તૃભ્ય૑ ક૒રોતિ૑ । યામે૒વ પિ૒તર૒ ઊર્જ૑મ૒વારુ૑ન્ધત । તાન્તેનાવ૑રુન્ધે । યદા૑વસ૒થેઽન્ન૒૒ હર૑ન્તિ । યામે૒વ મ૑નુ૒ષ્યા૑ ઊર્જ૑મ૒વારુ૑ન્ધત । તાન્તેનાવ૑રુન્ધે । યદ્દક્ષિ૑ણા૒ન્દદા૑તિ

1.4.9.5
યામે૒વ પ૒શવ૒ ઊર્જ૑મ૒વારુ૑ન્ધત । તાન્તેનાવ૑રુન્ધે । યચ્ચા૑તુર્મા૒સ્યૈર્યજ૑તે । યામે૒વાસુ૑રા૒ ઊર્જ૑મ૒વારુ૑ન્ધત । તાન્તેનાવ૑રુન્ધે । ભવ૑ત્યા૒ત્મના । પરાસ્ય૒ ભ્રાતૃ૑વ્યો ભવતિ । વિ૒રાજો૒ વા એ૒ષા વિક્રાન્તિઃ । યચ્ચા૑તુર્મા૒સ્યાનિ૑ । વૈ૒શ્વ૒દે૒વેના૒સ્મિલ્લોમ્૒̐કે પ્રત્ય૑તિષ્ઠત્ । વ૒રુ૒ણ૒પ્ર૒ઘા૒સૈર૒ન્તરિ૑ક્ષે । સા૒ક૒મે૒ધૈર૒મુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે । એ૒ષ હ૒ ત્વાવૈતત્સર્વં૑ ભવતિ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાશ્ચા૑તુર્મા૒સ્યૈર્યજ૑તે

1.4.10.0
પ૒રિ૒વ૒ત્સ૒રમાપ્નોતિ શુનાસી૒રીયે૑ણ૒ યજ૑તેઽજયન્ત્સહસ્રયા૒જિન૑મા૒પ્નોતિ૑ વૈશ્વદેવ૒ત્વ સા૑કમે૒ધૈર૑યજત સ૒મૈધ૑ન્ત પિતૃયજ્ઞ૒ત્વઞ્જ૑યતિ૒ યસ્મિ૑ન્વા૒યુ઱હે૑મ૒ન્તસ્ત્રીણિ૑ ચ

1.4.10.1
અ૒ગ્નિર્વાવ સ૑વ્વઁત્સ૒રઃ । આ૒દિ૒ત્યઃ પ૑રિવત્સ૒રઃ । ચ૒ન્દ્રમા૑ ઇદાવત્સ૒રઃ । વા૒યુર૑નુવત્સ૒રઃ । યદ્વૈશ્વદે૒વેન૒ યજ૑તે । અ૒ગ્નિમે૒વ તત્સઁ૑વ્વત્સ૒રમાપ્નોતિ । તસ્માદ્વૈશ્વદે૒વેન૒ યજ૑માનઃ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રીણા૑ સ્વ૒સ્તિમાશાસ્ત૒ ઇત્યાશા૑સીત । યદ્વ૑રુણપ્રઘા૒સૈર્યજ૑તે । આ૒દિ૒ત્યમે૒વ તત્પ૑રિવત્સ૒રમાપ્નોતિ

1.4.10.2
તસ્માદ્વરુણપ્રઘા૒સૈર્યજ૑માનઃ । પ૒રિ૒વ૒ત્સ૒રીણા૑ સ્વ૒સ્તિમાશાસ્ત૒ ઇત્યાશા૑સીત । યત્સા૑કમે૒ધૈર્યજ૑તે । ચ૒ન્દ્રમ૑સમે૒વ તદિ૑દાવત્સ૒રમાપ્નોતિ । તસ્માત્સાકમે૒ધૈર્યજ૑માનઃ । ઇ૒દા૒વ૒ત્સ૒રીણા૑ સ્વ૒સ્તિમાશાસ્ત૒ ઇત્યાશા૑સીત । યત્પિ૑તૃય૒જ્ઞેન૒ યજ૑તે । દે૒વાને૒વ તદ૒ન્વવ૑સ્યતિ । અથ૒વા અ૑સ્ય વા૒યુશ્ચા૑નુવત્સ૒રશ્ચાપ્રી૑તા૒વુચ્છિ૑ષ્યેતે । યચ્છુ૑નાસી૒રીયે૑ણ૒ યજ૑તે

1.4.10.3
વા૒યુમે૒વ તદ૑નુવત્સ૒રમાપ્નોતિ । તસ્માચ્છુનાસી૒રીયે૑ણ૒ યજ૑માનઃ । અ૒નુ૒વ૒ત્સ૒રીણા૑ સ્વ૒સ્તિમાશાસ્ત૒ ઇત્યાશા૑સીત । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રવ્વાઁ એ૒ષ ઈફ્સ૒તીત્યા૑હુઃ । યશ્ચા૑તુર્મા૒સ્યૈર્યજ૑ત૒ ઇતિ૑ । એ૒ષ હ૒ ત્વૈ સ૑વ્વઁત્સ૒રમાપ્નોતિ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાશ્ચા૑તુર્મા૒સ્યૈર્યજ૑તે । વિશ્વે૑ દે૒વાસ્સમ૑યજન્ત । તેઽગ્નિમે૒વાય૑જન્ત । ત એ૒તલ્લોમ્૒̐કમ૑જયન્ન્

1.4.10.4
યસ્મિ૑ન્ન૒ગ્નિઃ । યદ્વૈશ્વદે૒વેન૒ યજ૑તે । એ૒તમે૒વ લો૒કઞ્જ૑યતિ । યસ્મિ૑ન્ન૒ગ્નિઃ । અ૒ગ્નેરે૒વ સાયુ૑જ્ય૒મુપૈ૑તિ । ય૒દા વૈશ્વદે૒વેન૒ યજ૑તે । અથ૑ સવ્વઁત્સ૒રસ્ય૑ ગૃ૒હપ૑તિમાપ્નોતિ । ય૒દા સઁ૑વ્વત્સ૒રસ્ય૑ ગૃ૒હપ૑તિમા૒પ્નોતિ૑ । અથ૑ સહસ્રયા૒જિન૑માપ્નોતિ । ય૒દા સ૑હસ્રયા૒જિન૑મા૒પ્નોતિ૑

1.4.10.5
અથ૑ ગૃહમે૒ધિન૑માપ્નોતિ । ય૒દા ગૃ૑હમે૒ધિન૑મા૒પ્નોતિ૑ । અથા૒ગ્નિર્ભ૑વતિ । ય૒દાગ્નિર્ભવ૑તિ । અથ૒ ગૌર્ભ૑વતિ । એ૒ષા વૈ વૈશ્વદે૒વસ્ય૒ માત્રા । એ૒તદ્વા એ૒તેષા૑મવ૒મમ્ । અતો૑તો૒ વા ઉત્ત૑રાણિ૒ શ્રેયા૑સિ ભવન્તિ । યદ્વિશ્વે૑ દે૒વાસ્સ૒મય૑જન્ત । તદ્વૈશ્વદે૒વસ્ય૑ વૈશ્વદેવ૒ત્વમ્

1.4.10.6
અથા૑દિ૒ત્યો વરુ૑ણ૒૒ રા૑જાનવ્વઁરુણપ્રઘા૒સૈર૑યજત । સ એ૒તલ્લોમ્૒̐કમ૑જયત્ । યસ્મિ૑ન્નાદિ૒ત્યઃ । યદ્વ૑રુણપ્રઘા૒સૈર્યજ૑તે । એ૒તમે૒વ લો૒કઞ્જ૑યતિ । યસ્મિ૑ન્નાદિ૒ત્યઃ । આ૒દિ૒ત્યસ્યૈ૒વ સાયુ૑જ્ય૒મુપૈ૑તિ । યદા૑દિ૒ત્યો વરુ૑ણ૒૒ રાજા૑નવ્વઁરુણ- પ્રઘા૒સૈરય૑જત । તદ્વ૑રુણપ્રઘા૒સાનાવ્વઁરુણપ્રઘાસ૒ત્વમ્ । અથ૒ સોમો૒ રાજા૒ છન્દા૑સિ સાકમે૒ધૈર૑યજત

1.4.10.7
સ એ૒તલ્લોમ્૒̐કમ૑જયત્ । યસ્મિ૑શ્ચ૒ન્દ્રમા૑ વિ૒ભાતિ૑ । યત્સા૑કમે૒ધૈર્યજ૑તે । એ૒તમે૒વ લો૒કઞ્જ૑યતિ । યસ્મિ૑શ્ચ૒ન્દ્રમા૑ વિ૒ભાતિ૑ । ચ૒ન્દ્રમ૑સ એ૒વ સાયુ૑જ્ય૒મુપૈ૑તિ । સોમો૒ વૈ ચ૒ન્દ્રમાઃ । એ૒ષ હ૒ ત્વૈ સા૒ક્ષાત્સોમં૑ ભક્ષયતિ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્ત્સા૑કમે૒ધૈર્યજ૑તે । યત્સોમ૑શ્ચ૒ રાજા૒ છન્દા૑સિ ચ સ૒મૈધ૑ન્ત

1.4.10.8
તત્સા૑કમે૒ધાના૑ સાકમેધ૒ત્વમ્ । અથ૒ર્તવ૑ પિ૒તર૑ પ્ર૒જાપ૑તિં પિ૒તરં૑ પિતૃય૒જ્ઞેના૑યજન્ત । ત એ૒તલ્લોમ્૒̐કમ૑જયન્ન્ । યસ્મિ૑ન્નૃ૒તવઃ૑ । યત્પિ૑તૃય૒જ્ઞેન૒ યજ૑તે । એ૒તમે૒વ લો૒કઞ્જ૑યતિ । યસ્મિ૑ન્નૃ૒તવઃ૑ । ઋ૒તૂ૒નામે૒વ સાયુ૑જ્ય૒મુપૈ૑તિ । યદૃ૒તવ૑ પિ૒તર૑ પ્ર૒જાપ૑તિં પિ૒તરં૑ પિતૃય૒જ્ઞેનાય૑જન્ત । તત્પિ૑તૃય૒જ્ઞસ્ય૑ પિતૃયજ્ઞ૒ત્વમ્

1.4.10.9
અથૌષ૑ધય ઇ૒મન્દે૒વન્ત્ર્ય૑મ્બકૈરયજન્ત૒ પ્રથે૑મ૒હીતિ૑ । તતો૒ વૈ તા અ૑પ્રથન્ત । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વા સ્ત્ર્ય૑મ્બકૈ૒ર્યજ૑તે । પ્રથ૑તે પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિઃ૑ । અથ૑ વા૒યુ પ૑રમે૒ષ્ઠિન૑ શુનાસી૒રીયે૑ણાયજત । સ એ૒તલ્લોમ્૒̐કમ૑જયત્ । યસ્મિ૑ન્વા૒યુઃ । યચ્છુ૑નાસી૒રીયે૑ણ૒ યજ૑તે । એ૒તમે૒વ લો૒કઞ્જ૑યતિ । યસ્મિ૑ન્વા૒યુઃ

1.4.10.10
વા૒યોરે૒વ સાયુ૑જ્ય૒મુપૈ૑તિ । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । પ્ર ચા૑તુર્માસ્યયા૒જી મી૑ય૒તા (૩) ન પ્રમી૑ય૒તા (૩) ઇતિ૑ । જીવ૒ન્વા એ૒ષ ઋ૒તૂનપ્યે૑તિ । યદિ૑ વ૒સન્તા પ્ર૒મીય૑તે । વ૒સ૒ન્તો ભ૑વતિ । યદિ૑ ગ્રી૒ષ્મે ગ્રી૒ષ્મઃ । યદિ૑ વ૒ર્૒ષાસુ૑ વ૒ર્૒ષાઃ । યદિ૑ શ૒રદિ૑ શ૒રત્ । યદિ૒ હેમ૑ન્ હેમ૒ન્તઃ । ઋ૒તુર્ભૂ૒ત્વા સ૑વ્વઁત્સ૒રમપ્યે૑તિ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒ર પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વાવૈષઃ

1.5.0.0
અ૒ગ્ને કૃત્તિ૑કા૒ યત્પુણ્ય૑ન્દે૒વસ્ય૑ સવિ૒તુર્બ્ર૑હ્મવા૒દિન૒ કત્યૃ૒તમે૒વ દે૒વા વા આયુ૑ષપ્રા૒ણમિન્દ્રો૑ દધી૒ચો દે૑વાસુ૒રાસ્સ પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્સ સ૑મુ૒દ્રો યે વૈ ચ૒ત્વાર૒સ્તસ્યાવા૑ચો૒ દ્વાદ૑શ

અ૒ગ્ને કૃત્તિ૑કા દેવગૃ૒હા ઋ૒તમે૒વર્ધ્યામે૒વ તિ૒સ્રઃ પરા૑ચી૒ર્યે વૈ ચ૒ત્વારો૒ નવ૑પઞ્ચા૒શત્

અ૒ગ્ને કૃત્તિ૑કા૒ ય ઉ૑ ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥
1.5.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે પંચમપ્રપાઠક પ્રારંભઃ । હરિઃ ઓમ્ ।
1.5.1.0
આ૒ર્દ્રમ૒વસ્તા૒દ્વહ૑માના અ૒વસ્તા૑દ૒ભ્યારૂ૑ઢમ૒વસ્તા૒ત્પન્થા૑ અ૒વસ્તાદ્વ૒ત્સા અ૒વસ્તા૒ત્પઞ્ચ૑ ચ

1.5.1.1
અ૒ગ્ને કૃત્તિ૑કાઃ । શુ૒ક્રં પ૒રસ્તા૒જ્જ્યોતિ૑ર૒વસ્તાત્ । પ્ર૒જાપ૑તે રોહિ૒ણી । આપ૑ પ૒રસ્તા૒દોષ૑ધયો૒ઽવસ્તાત્ । સોમ૑સ્યેન્વ૒કા વિત૑તાનિ । પ૒રસ્તા૒દ્વય૑ન્તો૒ઽવસ્તાત્ । રુ૒દ્રસ્ય૑ બા૒હૂ । મૃ૒ગ૒યવ૑ પ૒રસ્તાદ્વિક્ષા૒રો૑ઽવસ્તાત્ । આદિ૑ત્યૈ૒ પુન૑ર્વસૂ । વાતઃ૑ પ૒રસ્તા૑દા૒ર્દ્રમ૒વસ્તાત્

1.5.1.2
બૃહ૒સ્પતેસ્તિ૒ષ્યઃ૑ । જુહ્વ૑ત પ૒રસ્તા૒દ્યજ૑માના અ૒વસ્તાત્ । સ૒ર્પાણા૑માશ્રે૒ષાઃ । અ૒ભ્યા૒ગચ્છ૑ન્ત પ૒રસ્તા૑દભ્યા૒નૃત્ય૑ન્તો૒ઽવસ્તાત્ । પિ૒તૃ૒ણાં મ૒ઘાઃ । રુ૒દન્ત૑ પ૒રસ્તા૑દપભ્ર૒૒શો૑ઽવસ્તાત્ । અ૒ર્ય૒મ્ણ પૂર્વે૒ ફલ્ગુ૑ની । જા૒યા પ૒રસ્તા૑દૃષ૒ભો૑ઽવસ્તાત્ । ભગ૒સ્યોત્ત૑રે । વ૒હ૒તવ૑પ૒રસ્તા૒દ્વહ૑માના અ૒વસ્તાત્

1.5.1.3
દે૒વસ્ય૑ સવિ૒તુર્ હસ્તઃ૑ । પ્ર૒સ૒વ પ૒રસ્તાત્સ૒નિર૒વસ્તાત્ । ઇન્દ્ર૑સ્ય ચિ૒ત્રા । ઋ૒તં પ૒રસ્તાત્સ૒ત્યમ૒વસ્તાત્ । વા૒યોર્નિષ્ટ્યા વ્ર૒તતિઃ૑ । પ૒રસ્તા૒દસિ૑દ્ધિર૒વસ્તાત્ । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્નિ૒યોર્વિશા૑ખે । યુ૒ગાનિ૑ પ૒રસ્તાત્કૃ૒ષમા૑ણા અ૒વસ્તાત્ । મિ૒ત્રસ્યા૑નૂરા૒ધાઃ । અ૒ભ્યા૒રોહ૑ત્પ૒રસ્તા૑દ૒ભ્યારૂ૑ઢમ૒વસ્તાત્

1.5.1.4
ઇન્દ્ર૑સ્ય રોહિ૒ણી । શૃ૒ણત્પ૒રસ્તાત્પ્રતિશૃ૒ણદ૒વસ્તાત્ । નિ઱ઋ૑ત્યૈ મૂલ૒વ઱હ૑ણી । પ્ર૒તિ૒ભ૒ઞ્જન્ત૑ પ૒રસ્તાત્પ્રતિશૃ૒ણન્તો૒ઽવસ્તાત્ । અ૒પાં પૂર્વા૑ અષા૒ઢાઃ । વર્ચ૑ પ૒રસ્તા૒ત્સમિ૑તિર૒વસ્તાત્ । વિશ્વે૑ષાન્દે૒વાના૒મુત્ત૑રાઃ । અ૒ભિ૒જય૑ત્પ૒રસ્તા૑દ૒ભિજિ૑તમ૒વસ્તાત્ । વિષ્ણોશ્શ્રો૒ણા પૃ૒ચ્છમા૑નાઃ । પ૒રસ્તા૒ત્પન્થા૑ અ૒વસ્તાત્

1.5.1.5
વસૂ૑ના૒૒ શ્રવિ૑ષ્ઠાઃ । ભૂ૒તં પ૒રસ્તા૒દ્ભૂતિ૑ર૒વસ્તાત્ । ઇન્દ્ર૑સ્ય શ૒તભિ૑ષક્ । વિ૒શ્વવ્ય૑ચાપ૒રસ્તાદ્વિ૒શ્વક્ષિ૑તિર૒વસ્તાત્ । અ૒જસ્યૈક૑પદ૒પૂર્વે પ્રોષ્ઠપ૒દાઃ । વૈ૒શ્વા૒ન૒રં પ૒રસ્તાદ્વૈશ્વાવસ૒વમ૒વસ્તાત્ । અહેર્બુ૒ધ્નિય૒સ્યોત્ત૑રે । અ૒ભિ૒ષિ૒ઞ્ચન્ત૑ પ૒રસ્તા૑દભિષુ૒ણ્વન્તો૒ઽવસ્તાત્ । પૂ૒ષ્ણો રે૒વતી । ગાવ૑પ૒રસ્તાદ્વ૒ત્સા અ૒વસ્તાત્ । અ૒શ્વિનો૑રશ્વ૒યુજૌ । ગ્રામ૑ પ૒રસ્તા૒ત્સેના૒ઽવસ્તાત્ । ય૒મસ્યા૑પ૒ભર૑ણીઃ । અ૒પ૒ક઱ષ૑ન્ત પ૒રસ્તા૑દપ૒વહ૑ન્તો૒ઽવસ્તાત્ । પૂ૒ર્ણા પ૒શ્ચાદ્યત્તે૑ દે૒વા અદ૑ધુઃ

1.5.2.0
ચ૒કા૒રૈ૒વવ્વેઁદો૒ભયો૑રેનલ્લોમ્૒̐કયોર્વિદુરજયન્રે૒વતી૒મુપા૑તિષ્ઠન્ત નક્ષત્ર૒ત્વમ૒ન્યાનિ૒ યાનિ૑ યમનક્ષ૒ત્રાણ્યશ્લો૑ણદ્યમનક્ષ૒ત્રાણિ૒ ત્રીણિ૑ ચ

1.5.2.1
યત્પુણ્ય૒ન્નક્ષ૑ત્રમ્ । તદ્બટ્કુ૑ર્વીતોપવ્યુ૒ષમ્ । ય૒દા વૈ સૂર્ય૑ ઉ૒દેતિ૑ । અથ૒ નક્ષ૑ત્ર૒ન્નૈતિ૑ । યાવ૑તિ૒ તત્ર૒ સૂર્યો૒ ગચ્છેત્ । યત્ર૑ જઘ૒ન્યં૑ પશ્યેત્ । તાવ૑તિ કુર્વીત યત્કા૒રી સ્યાત્ । પુ૒ણ્યા૒હ એ૒વ કુ૑રુતે । એ૒વ હ૒ વૈ ય૒જ્ઞેષુ૑ઞ્ચ શ૒તદ્યુ૑મ્નઞ્ચ મા૒ત્સ્યો નિ૑રવસાય૒યાઞ્ચ૑કાર

1.5.2.2
યો વૈ ન૑ક્ષ૒ત્રિયં૑ પ્ર૒જાપ૑તિ૒વ્વેઁદ૑ । ઉ૒ભયો૑રેનલ્લોમ્૒̐કયોર્વિદુઃ । હસ્ત૑ એ૒વાસ્ય૒ હસ્તઃ૑ । ચિ૒ત્રા શિરઃ૑ । નિષ્ટ્યા૒ હૃદ૑યમ્ । ઊ૒રૂ વિશા૑ખે । પ્ર૒તિ૒ષ્ઠાઽનૂ૑રા૒ધાઃ । એ૒ષ વૈ ન૑ક્ષ૒ત્રિય૑ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । ઉ૒ભયો૑રેનલ્લોમ્૒̐કયોર્વિદુઃ

1.5.2.3
અ૒સ્મિશ્ચા૒મુષ્મિ૑શ્ચ । યાઙ્કા૒મયે૑ત દુહિ૒તરં૑ પ્રિ૒યા સ્યા૒દિતિ૑ । તાન્નિષ્ટ્યા૑યાન્દદ્યાત્ । પ્રિ૒યૈવ ભ૑વતિ । નેવ૒ તુ પુન૒રા ગ૑ચ્છતિ । અ૒ભિ૒જિન્નામ૒ નક્ષ૑ત્રમ્ । ઉ૒પરિ૑ષ્ટાદષા૒ઢાનામ્ । અ૒વસ્તાચ્છ્રો૒ણાયૈ । દે૒વા૒સુ૒રાસ્સય્યઁ૑ત્તા આસન્ન્ । તે દે૒વાસ્તસ્મિ૒ન્નક્ષ૑ત્રે૒ઽભ્ય૑જયન્ન્

1.5.2.4
યદ૒ભ્યજ૑યન્ન્ । તદ૑ભિ૒જિતો૑ઽભિજિ૒ત્ત્વમ્ । યઙ્કા૒મયે૑તાનપજ૒ય્યઞ્જ૑યે૒દિતિ૑ । તમે૒તસ્મિ૒ન્નક્ષ૑ત્રે યાતયેત્ । અ૒ન૒પ૒જ૒ય્યમે૒વ જ૑યતિ । પા૒પપ૑રાજિતમિવ૒ તુ । પ્ર૒જાપ૑તિ પ૒શૂન૑સૃજત । તે નક્ષ૑ત્ત્રન્નક્ષત્ત્ર૒મુપા૑તિષ્ઠન્ત । તે સ૒માવ૑ન્ત એ૒વાભ૑વન્ન્ । તે રે૒વતી૒મુપા૑તિષ્ઠન્ત

1.5.2.5
તે રે૒વત્યાં૒ પ્રાભ૑વન્ન્ । તસ્માદ્રે૒વત્યાં પશૂ૒નાઙ્કુ૑ર્વીત । યત્કિઞ્ચાર્વા૒ચીન૒૒ સોમાત્ । પ્રૈવ ભ૑વન્તિ । સ૒લિ૒લવ્વાઁ ઇ૒દમ૑ન્ત૒રાસીત્ । યદત૑રન્ન્ । તત્તાર૑કાણાન્તારક૒ત્વમ્ । યો વા ઇ૒હ યજ૑તે । અ૒મુ સ લો૒કન્ન૑ક્ષતે । તન્નક્ષ૑ત્રાણાન્નક્ષત્ર૒ત્વમ્

1.5.2.6
દે૒વ૒ગૃ૒હા વૈ નક્ષ૑ત્રાણિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । ગૃ૒હ્યે૑વ ભ૑વતિ । યાનિ૒ વા ઇ૒માનિ૑ પૃથિ૒વ્યાશ્ચિ૒ત્રાણિ૑ । તાનિ૒ નક્ષ૑ત્રાણિ । તસ્મા૑દશ્લી૒લના૑મ શ્ચિ૒ત્રે । નાવ૑સ્યે૒ન્ન ય૑જેત । યથા૑ પાપા૒હે કુ૑રુ૒તે । તા૒દૃગે૒વ તત્ । દે૒વ૒ન૒ક્ષ૒ત્રાણિ૒ વા અ૒ન્યાનિ૑

1.5.2.7
ય૒મ૒ન૒ક્ષ૒ત્રાણ્ય૒ન્યાનિ૑ । કૃત્તિ૑કા પ્રથ૒મમ્ । વિશા૑ખે ઉત્ત૒મમ્ । તાનિ૑ દેવનક્ષ૒ત્રાણિ૑ । અ૒નૂ૒રા૒ધા પ્ર૑થ૒મમ્ । અ૒પ૒ભર૑ણીરુત્ત૒મમ્ । તાનિ૑ યમનક્ષ૒ત્રાણિ૑ । યાનિ૑ દેવનક્ષ૒ત્રાણિ૑ । તાનિ૒ દક્ષિ૑ણેન૒ પરિ૑યન્તિ । યાનિ૑ યમનક્ષ૒ત્રાણિ૑

1.5.2.8
તાન્યુત્ત૑રેણ । અન્વે૑ષામરા૒ત્સ્મેતિ૑ । તદ૑નૂરા૒ધાઃ । જ્યે૒ષ્ઠમે૑ષામવધિ૒ષ્મેતિ૑ । તજ્જ્યેષ્ઠ૒ઘ્ની । મૂલ૑મેષાવૃક્ષા૒મેતિ૑ । તન્મૂ૑લ૒વ઱હ૑ણી । યન્નાસ૑હન્ત । તદ૑ષા૒ઢાઃ । યદશ્લો૑ણત્

1.5.2.9
તચ્છ્રો૒ણા । યદશૃ૑ણોત્ । તચ્છ્રવિ૑ષ્ઠાઃ । યચ્છ૒તમભિ૑ષજ્યન્ન્ । તચ્છ૒તભિ૑ષક્ । પ્રો૒ષ્ઠ૒પ૒દેષૂદ૑યચ્છન્ત । રે૒વત્યા૑મરવન્ત । અ૒શ્વ૒યુજો૑રયુઞ્જત । અ૒પ૒ભર૑ણી૒ષ્વપા૑વહન્ન્ । તાનિ૒ વા એ૒તાનિ૑ યમનક્ષ૒ત્રાણિ૑ । યાન્યે૒વ દે૑વનક્ષ૒ત્રાણિ૑ । તેષુ૑ કુર્વીત યત્કા૒રી સ્યાત્ । પુ૒ણ્યા૒હ એ૒વ કુ૑રુતે

1.5.3.0
સ૒ઙ્ગ૒વાથ્ષો૑ડ૒શિન૒ન્નિર૑મિમત૒ તત્તદાત્ત૑વીર્યન્નિર્મા૒ર્ગો વ૑દેદ્ભવતિ સમા૒નસ્યાહ્ન૒ પઞ્ચ૒ પુણ્યા૑નિ૒ નક્ષ૑ત્રાણ્ય૒ષ્ટૌ ચ૑

1.5.3.1
દે૒વસ્ય૑ સવિ૒તુ પ્રા૒ત પ્ર૑સ૒વ પ્રા૒ણઃ । વરુ૑ણસ્ય સા૒યમા૑સ૒વો૑ઽપા૒નઃ । યત્પ્ર૑તી૒ચીનં૑ પ્રાત૒સ્તનાત્ । પ્રા૒ચીન૑ સઙ્ગ૒વાત્ । તતો૑ દે૒વા અ૑ગ્નિષ્ટો૒મન્નિર૑મિમત । તત્તદાત્ત૑વીર્યન્નિર્મા૒ર્ગઃ । મિ૒ત્રસ્ય૑ સઙ્ગ૒વઃ । તત્પુણ્ય૑ન્તેજ૒સ્વ્યહઃ૑ । તસ્મા૒ત્ત઱હિ૑ પ૒શવ૑સ્સ૒માય૑ન્તિ । યત્પ્ર૑તી૒ચીન૑ સઙ્ગ૒વાત્

1.5.3.2
પ્રા૒ચીનં૑ મ૒ધ્યન્દિ૑નાત્ । તતો૑ દે૒વા ઉ૒ક્થ્ય૑ન્નિર૑મિમત । તત્તદાત્ત૑વીર્યન્નિર્મા૒ર્ગઃ । બૃહ૒સ્પતેર્મ૒ધ્યન્દિ૑નઃ । તત્પુણ્ય૑ન્તેજ૒સ્વ્યહઃ૑ । તસ્મા૒ત્ત઱હિ૒ તેક્ષ્ણિ૑ષ્ઠન્તપતિ । યત્પ્ર૑તી૒ચીનં૑ મ૒ધ્યન્દિ૑નાત્ । પ્રા૒ચીન૑મપરા૒હ્ણાત્ । તતો૑ દે૒વાષ્ષો૑ડ૒શિન૒ન્નિર૑મિમત । તત્તદાત્ત૑વીર્યન્નિર્મા૒ર્ગઃ

1.5.3.3
ભગ૑સ્યાપરા૒હ્ણઃ । તત્પુણ્ય૑ન્તેજ૒સ્વ્યહઃ૑ । તસ્મા૑દપરા૒હ્ણે કુ૑મા૒ર્યો૑ ભગ૑મિ૒ચ્છમા૑નાશ્ચરન્તિ । યત્પ્ર૑તી૒ચીન૑મપરા૒હ્ણાત્ । પ્રા૒ચીન૑ સા૒યાત્ । તતો૑ દે૒વા અ૑તિરા૒ત્રન્નિર૑મિમત । તત્તદાત્ત૑વીર્યન્નિર્મા૒ર્ગઃ । વરુ૑ણસ્ય સા૒યમ્ । તત્પુણ્ય૑ન્તેજ૒સ્વ્યહઃ૑ । તસ્મા૒ત્ત઱હિ૒ નાનૃ૑તવ્વઁદેત્

1.5.3.4
બ્રા૒હ્મ૒ણો વા અ૑ષ્ટાવિ૒૒શો નક્ષ૑ત્રાણામ્ । સ૒મા૒નસ્યાહ્ન૒ પઞ્ચ૒ પુણ્યા૑નિ૒ નક્ષ૑ત્રાણિ । ચ૒ત્વાર્ય૑શ્લી૒લાનિ૑ । તાનિ૒ નવ૑ । યચ્ચ૑ પ૒રસ્તા૒ન્નક્ષ૑ત્રાણા૒ય્યઁચ્ચા૒વસ્તાત્ । તાન્યેકા૑દશ । બ્રા૒હ્મ૒ણો દ્વા૑દ૒શઃ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્ત્સ૑વ્વઁત્સ૒રવ્વ્રમ્૒̐તઞ્ચર૑તિ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રેણૈ૒વાસ્ય૑ વ્ર૒તઙ્ગુ૒પ્તં ભ૑વતિ । સ૒મા૒નસ્યાહ્ન૒ પઞ્ચ૒ પુણ્યા૑નિ૒ નક્ષ૑ત્રાણિ । ચ૒ત્વાર્ય૑શ્લી૒લાનિ૑ । તાનિ૒ નવ૑ । આ૒ગ્ને૒યી રાત્રિઃ૑ । ઐ૒ન્દ્રમહઃ૑ । તાન્યેકા૑દશ । આ૒દિ૒ત્યો દ્વા૑દ૒શઃ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્ત્સ૑વ્વઁત્સ૒રવ્વ્રમ્૒̐તઞ્ચર૑તિ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રેણૈ૒વાસ્ય૑ વ્ર૒તઙ્ગુ૒પ્તં ભ૑વતિ

1.5.4.0
ઉ૒પા૒૒શ્વ૒ન્ત૒ર્યા૒મૌ નિર૑મિમીતામિમીત૒ ષટ્ચ૑

1.5.4.1
બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । કતિ૒ પાત્રા૑ણિ ય૒જ્ઞં વ૑હ૒ન્તીતિ૑ । ત્રયો૑દ૒શેતિ૑ બ્રૂયાત્ । સ યદ્બ્રૂ૒યાત્ । કસ્તાનિ૒ નિર૑મિમી૒તેતિ૑ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒રિતિ૑ બ્રૂયાત્ । સ યદ્બ્રૂ૒યાત્ । કુત૒સ્તાનિ૒ નિર૑મિમી૒તેતિ૑ । આ૒ત્મન૒ ઇતિ૑ । પ્રા૒ણા૒પા૒નાભ્યા૑મે૒વોપા૑શ્વન્તર્યા૒મૌ નિર૑મિમીત

1.5.4.2
વ્યા૒નાદુ૑પાશુ૒સવ૑નમ્ । વા૒ચ ઐન્દ્રવાય૒વમ્ । દ૒ક્ષ૒ક્ર૒તુભ્યાં મૈત્રાવરુ૒ણમ્ । શ્રોત્રા૑દાશ્વિ૒નમ્ । ચક્ષુ૑ષશ્શુ૒ક્રામ૒ન્થિનૌ । આ૒ત્મન૑ આગ્રય૒ણમ્ । અઙ્ગેભ્ય ઉ૒ક્થ્યમ્ । આયુ૑ષો ધ્રુ૒વમ્ । પ્ર૒તિ૒ષ્ઠાયા૑ ઋતુપા૒ત્રે । ય૒જ્ઞં વાવ તં પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્નિર૑મિમીત । સ નિર્મિ૑તો૒ નાદ્ધ્રિ૑યત૒ સમ૑વ્લીયત । સ એ૒તાન્પ્ર૒જાપ૑તિરપિવા૒પાન૑પશ્યત્ । તાન્નિર૑વપત્ । તૈર્વૈ સ ય૒જ્ઞમપ્ય૑વપત્ । યદ૑પિવા૒પા ભવ૑ન્તિ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ ધૃત્યા૒ અસ૑વ્વ્લઁયાય

1.5.5.0
(પરિ૑વર્તયે સ૒હાભિવ૑ર્તય ઉ૒ષ્ણિહા૑ રાધ્યાસ૒ન્ન્યવ૑ર્તય૒ન્નુપ૑વર્તયે ચ૒ત્વારિ૑ ચ) । ઋ૒તમે૒વ ષોડ૑શ । યદ્ઘ૒ર્મો યો અ૒સ્યાઃ સપ્તદ૑શસપ્તદશ । એકં૒ માસં૒ ચતુ૑ર્વિશતિઃ

1.5.5.1
ઋ૒તમે૒વ પ૑રમે૒ષ્ઠિ । ઋ૒તન્નાત્યે૑તિ૒ કિઞ્ચ૒ન । ઋ૒તે સ૑મુ૒દ્ર આહિ૑તઃ । ઋ૒તે ભૂમિ૑રિ૒યશ્રિ૒તા । અ૒ગ્નિસ્તિ૒ગ્મેન૑ શો૒ચિષા । તપ૒ આક્રાન્તમુ૒ષ્ણિહા । શિર૒સ્તપ૒સ્યાહિ૑તમ્ । વૈ૒શ્વા૒ન૒રસ્ય૒ તેજ૑સા । ઋ૒તેનાસ્ય૒ નિ વ૑ર્તયે । સ૒ત્યેન૒ પરિ૑ વર્તયે । તપ૑સા૒ઽસ્યાનુ૑ વર્તયે । શિ૒વેના૒સ્યોપ૑ વર્તયે । શ૒ગ્મેનાસ્યા૒ભિ વ૑ર્તયે । તદૃ૒તન્તત્સ૒ત્યમ્ । તદ્વ્ર૒તન્તચ્છ૑કેયમ્ । તેન૑ શકેય૒ન્તેન૑ રાધ્યાસમ્

1.5.5.2
યદ્ઘ૒ર્મ પ૒ર્યવ૑ર્તયત્ । અન્તાન્પૃથિ૒વ્યા દિ૒વઃ । અ૒ગ્નિરીશા૑ન૒ ઓજ૑સા । વરુ૑ણો ધી૒તિભિ૑સ્સ૒હ । ઇન્દ્રો૑ મ૒રુદ્ભિ૒સ્સખિ૑ભિસ્સ૒હ । અ૒ગ્નિસ્તિ૒ગ્મેન૑ શો૒ચિષા । તપ૒ આક્રાન્તમુ૒ષ્ણિહા । શિર૒સ્તપ૒સ્યાહિ૑તમ્ । વૈ૒શ્વા૒ન૒રસ્ય૒ તેજ૑સા । ઋ૒તેનાસ્ય૒ નિ વ૑ર્તયે । સ૒ત્યેન૒ પરિ૑ વર્તયે । તપ૑સા૒ઽસ્યાનુ૑ વર્તયે । શિ૒વેના૒સ્યોપ૑ વર્તયે । શ૒ગ્મેનાસ્યા૒ભિ વ૑ર્તયે । તદૃ૒તન્તત્સ૒ત્યમ્ । તદ્વ્ર૒તન્તચ્છ૑કેયમ્ । તેન૑ શકેય૒ન્તેન૑ રાધ્યાસમ્

1.5.5.3
યો અ૒સ્યા પૃ૑થિ૒વ્યાસ્ત્વ૒ચિ । નિ૒વ૒ર્તય૒ત્યોષ૑ધીઃ । અ૒ગ્નિરીશા૑ન૒ ઓજ૑સા । વરુ૑ણો ધી૒તિભિ૑સ્સ૒હ । ઇન્દ્રો૑ મ૒રુદ્ભિ૒સ્સખિ૑ભિસ્સ૒હ । અ૒ગ્નિસ્તિ૒ગ્મેન૑ શો૒ચિષા । તપ૒ આક્રાન્તમુ૒ષ્ણિહા । શિર૒સ્તપ૒સ્યાહિ૑તમ્ । વૈ૒શ્વા૒ન૒રસ્ય૒ તેજ૑સા । ઋ૒તેનાસ્ય૒ નિ વ૑ર્તયે । સ૒ત્યેન૒ પરિ૑ વર્તયે । તપ૑સા૒ઽસ્યાનુ૑ વર્તયે । શિ૒વેના૒સ્યોપ૑ વર્તયે । શ૒ગ્મેનાસ્યા૒ભિ વ૑ર્તયે । તદૃ૒તન્તત્સ૒ત્યમ્ । તદ્વ્ર૒તન્તચ્છ૑કેયમ્ । તેન૑ શકેય૒ન્તેન૑ રાધ્યાસમ્

1.5.5.4
એકં૒ માસ૒મુદ૑સૃજત્ । પ૒ર૒મે૒ષ્ઠી પ્ર૒જાભ્યઃ૑ । તેનાભ્યો૒ મહ૒ આવ૑હત્ । અ૒મૃતં૒ મર્ત્યાભ્યઃ । પ્ર૒જામનુ૒ પ્ર જા૑યસે । તદુ૑ તે મર્ત્યા૒મૃતમ્ । યેન૒ માસા૑ અર્ધમા૒સાઃ । ઋ૒તવ૑ પરિવત્સ૒રાઃ । યેન૒ તે તે પ્રજાપતે । ઈ૒જા૒નસ્ય૒ ન્યવ૑ર્તયન્ન્ । તેના૒હમ૒સ્ય બ્રહ્મ૑ણા । નિવ૑ર્તયામિ જી૒વસે । અ૒ગ્નિસ્તિ૒ગ્મેન૑ શો૒ચિષા । તપ૒ આક્રાન્તમુ૒ષ્ણિહા । શિર૒સ્તપ૒સ્યાહિ૑તમ્ । વૈ૒શ્વા૒ન૒રસ્ય૒ તેજ૑સા । ઋ૒તેનાસ્ય૒ નિ વ૑ર્તયે । સ૒ત્યેન૒ પરિ૑ વર્તયે । તપ૑સા૒ઽસ્યાનુ૑ વર્તયે । શિ૒વેના૒સ્યોપ૑ વર્તયે । શ૒ગ્મેનાસ્યા૒ભિ વ૑ર્તયે । તદૃ૒તન્તત્સ૒ત્યમ્ । તદ્વ્ર૒તન્તચ્છ૑કેયમ્ । તેન૑ શકેય૒ન્તેન૑ રાધ્યાસમ્

1.5.6.0
એ૒ત્યે૒ત્ય૒યુ૒ઞ્જ૒તાસુ૑રા એતિ લો૒કા મ૑ન્યતે

1.5.6.1
દે૒વા વૈ યદ્ય૒જ્ઞેઽકુ૑ર્વત । તદસુ૑રા અકુર્વત । તેઽસુ૑રા ઊ૒ર્ધ્વં પૃ૒ષ્ઠેભ્યો૒ નાપ૑શ્યન્ન્ । તે કેશા૒નગ્રે૑ઽવપન્ત । અથ૒ શ્મશ્રૂ૑ણિ । અથો૑પપ૒ક્ષૌ । તત૒સ્તેઽવાઞ્ચ આયન્ન્ । પરા૑ઽભવન્ન્ । યસ્યૈ૒વવ્વઁપ૑ન્તિ । અવા૑ઙેતિ

1.5.6.2
અથો૒ પરૈ૒વ ભ૑વતિ । અથ૑ દે૒વા ઊ૒ર્ધ્વં પૃ૒ષ્ઠેભ્યો૑ઽપશ્યન્ન્ । ત ઉ૑પપ૒ક્ષાવગ્રે૑ઽવપન્ત । અથ૒ શ્મશ્રૂ૑ણિ । અથ૒ કેશાન્૑ । તત૒સ્તે૑ઽભવન્ન્ । સુ૒વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમા૑યન્ન્ । યસ્યૈ૒વવ્વઁપ૑ન્તિ । ભવ૑ત્યા૒ત્મના । અથો૑ સુવ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમે૑તિ

1.5.6.3
અથૈ૒તન્મનુ૑ર્વ૒પ્ત્રે મિ૑થુ૒નમ૑પશ્યત્ । સ શ્મશ્રૂ૒ણ્યગ્રે૑ઽવપત । અથો૑પપ૒ક્ષૌ । અથ૒ કેશાન્૑ । તતો૒ વૈ સ પ્રાજા૑યત પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિઃ૑ । યસ્યૈ૒વવ્વઁપ૑ન્તિ । પ્ર પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑ર્મિથુ૒નૈર્જા૑યતે । દે૒વા૒સુ૒રાસ્સય્યઁ૑ત્તા આસન્ન્ । તે સ૑વ્વઁત્સ૒રે વ્યાય૑ચ્છન્ત । તાન્દે૒વાશ્ચા૑તુર્મા૒સ્યૈરે૒વાભિ પ્રાયુ૑ઞ્જત

1.5.6.4
વૈ૒શ્વ૒દે૒વેન૑ ચ૒તુરો૑ મા૒સો૑ઽવૃઞ્જ૒તેન્દ્ર૑રાજાનઃ । તાઞ્છી૒ર્૒ષન્નિ ચાવ૑ર્તયન્ત૒ પરિ૑ ચ । વ૒રુ૒ણ૒પ્ર૒ઘા૒સૈશ્ચ૒તુરો૑ મા૒સો૑ઽવૃઞ્જત૒ વરુ૑ણરાજાનઃ । તાઞ્છી૒ર્૒ષન્નિ ચાવ૑ર્તયન્ત૒ પરિ૑ ચ । સા૒ક૒મે૒ધૈશ્ચ૒તુરો૑ મા૒સો૑ઽવૃઞ્જત૒ સોમ૑રાજાનઃ । તાઞ્છી૒ર્૒ષન્નિ ચાવ૑ર્તયન્ત૒ પરિ૑ ચ । યા સ૑વ્વઁત્સ૒ર ઉ૑પજી૒વાઽઽસીત્ । તામે૑ષામવૃઞ્જત । તતો૑ દે૒વા અભ૑વન્ન્ । પરાઽસુ૑રાઃ

1.5.6.5
ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાશ્ચા૑તુર્મા૒સ્યૈર્યજ૑તે । ભ્રાતૃ૑વ્યસ્યૈ૒વ મા૒સો વૃ૒ક્ત્વા । શી૒ર્૒ષન્નિ ચ૑ વ૒ર્તય૑તે૒ પરિ૑ ચ । યૈષા સ૑વ્વઁત્સ૒ર ઉ૑પજી૒વા । વૃ૒ઙ્ક્તે તાં ભ્રાતૃ૑વ્યસ્ય । ક્ષુ૒ધાઽસ્ય૒ ભ્રાતૃ૑વ્ય૒ પરા૑ ભવતિ । લો૒હિ૒તા૒ય૒સેન૒ નિ વ૑ર્તયતે । યદ્વા ઇ૒મામ૒ગ્નિરૃ૒તાવાગ૑તે નિવ૒ર્તય૑તિ । એ૒તદે૒વૈના૑ રૂ૒પઙ્કૃ૒ત્વા નિવ૑ર્તયતિ । સા તત૒શ્શ્વશ્વો૒ ભૂય૑સી૒ ભવ૑ન્ત્યેતિ

1.5.6.6
પ્ર જા૑યતે । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાલ્લોઁ૑હિતાય૒સેન૑ નિવ૒ર્તય૑તે । એ૒તદે૒વ રૂ૒પઙ્કૃ૒ત્વા નિ વ૑ર્તયતે । સ તત૒શ્શ્વશ્વો૒ ભૂયા૒ન્ભવ૑ન્નેતિ । પ્રૈવ જા૑યતે । ત્રે૒ણ્યા શ૑લ૒લ્યા નિ વ૑ર્તયેત । ત્રીણિ૑ત્રીણિ૒ વૈ દે૒વાના૑મૃ૒દ્ધાનિ૑ । ત્રીણિ૒ છન્દા૑સિ । ત્રીણિ૒ સવ૑નાનિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ

1.5.6.7
ઋ૒ધ્યામે૒વ તદ્વી૒ર્ય૑ એ૒ષુ લો૒કેષુ૒ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । યચ્ચા૑તુર્માસ્યયા૒જ્યાત્મનો૒ નાવ૒દ્યેત્ । દે૒વેભ્ય૒ આવૃ૑શ્ચ્યેત । ચ૒તૃ૒ષુચ૑તૃષુ૒ માસે૑ષુ૒ નિ વ૑ર્તયેત । પ૒રોક્ષ૑મે૒વ તદ્દે૒વેભ્ય૑ આ૒ત્મનોઽવ૑દ્ય૒ત્યનાવ્રસ્કાય । દે૒વાના૒વ્વાઁ એ૒ષ આની૑તઃ । યશ્ચા૑તુર્માસ્યયા૒જી । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્નિ ચ૑ વ૒ર્તય૑તે૒ પરિ૑ ચ । દે૒વતા૑ એ૒વાપ્યે૑તિ । નાસ્ય૑ રુ૒દ્ર પ્ર૒જાં પ૒શૂન૒ભિ મ૑ન્યતે

1.5.7.0
અ૒ન્તરિ૑ક્ષ૒૒ સન્ત૑નુ૒ દ્વે ચ૑

1.5.7.1
આયુ૑ષ પ્રા૒ણ સન્ત૑નુ । પ્રા૒ણાદ૑પા૒ન સન્ત૑નુ । અ૒પા૒નાદ્વ્યા૒ન સન્ત૑નુ । વ્યા૒નાચ્ચક્ષુ૒સ્સન્ત૑નુ । ચક્ષુ૑ષ૒શ્શ્રોત્ર૒૒ સન્ત૑નુ । શ્રોત્રા૒ન્મન૒સ્સન્ત૑નુ । મન૑સો૒ વાચ૒૒ સન્ત૑નુ । વા૒ચ આ૒ત્માન૒૒ સન્ત૑નુ । આ૒ત્મન૑પૃથિ૒વી સન્ત૑નુ । પૃ૒થિ૒વ્યા અ૒ન્તરિ૑ક્ષ૒૒ સન્ત૑નુ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષા૒દ્દિવ૒ ૒સન્ત૑નુ । દિવ૒સ્સુવ૒સ્સન્ત૑નુ

1.5.8.0
બૃ૒હચ્ચાસ્તૃ૑તઃ

1.5.8.1
ઇન્દ્રો૑ દધી૒ચો અ૒સ્થભિઃ૑ । વૃ૒ત્રાણ્યપ્ર૑તિષ્કુતઃ । જ૒ઘાન૑ નવ૒તીર્નવ૑ । ઇ૒ચ્છન્નશ્વ૑સ્ય૒ યચ્છિરઃ૑ । પર્વ૑તે૒ષ્વપ૑શ્રિતમ્ । તદ્વિ૑દચ્છર્ય૒ણાવ૑તિ । અત્રાહ૒ ગોરમ૑ન્વત । નામ૒ ત્વષ્ટુ૑રપી૒ચ્યમ્ । ઇ૒ત્થા ચ૒ન્દ્રમ૑સો ગૃ૒હે । ઇન્દ્ર૒મિદ્ગા૒થિનો૑ બૃ૒હત્

1.5.8.2
ઇન્દ્ર૑મ૒ર્કેભિ૑ર૒ર્કિણઃ૑ । ઇન્દ્ર૒વ્વાઁણી૑રનૂષત । ઇન્દ્ર૒ ઇદ્ધર્યો૒સ્સચા । સંમિ૑શ્લ૒ આવ૑ચો૒ યુજા । ઇન્દ્રો૑ વ૒જ્રી હિ૑ર૒ણ્યયઃ૑ । ઇન્દ્રો૑ દી૒ર્ઘાય૒ ચક્ષ૑સે । આ સૂર્ય૑ રોહયદ્દિ૒વિ । વિ ગોભિ૒રદ્રિ૑મૈરયત્ । ઇન્દ્ર૒ વાજે૑ષુ નો અવ । સ૒હસ્ર૑પ્રધનેષુ ચ

1.5.8.3
ઉ૒ગ્ર ઉ૒ગ્રાભિ૑રૂ૒તિભિઃ૑ । તમિન્દ્ર૑વ્વાઁજયામસિ । મ૒હે વૃ૒ત્રાય૒ હન્ત૑વે । સ વૃષા૑ વૃષ૒ભો ભુ૑વત્ । ઇન્દ્ર૒સ્સ દામ૑ને કૃ૒તઃ । ઓજિ૑ષ્ઠ૒સ્સ બલે૑ હિ૒તઃ । દ્યુ૒મ્ની શ્લો૒કી સ સૌ૒મ્યઃ૑ । ગિ૒રા વજ્રો૒ ન સમ્ભૃ૑તઃ । સબ૑લો૒ અન૑પચ્યુતઃ । વ૒વ૒ક્ષુરુ૒ગ્રો અસ્તૃ૑તઃ

1.5.9.0
ઐ૒ચ્છ૒ન્ન૒ન૒ય૒૒સ્તિ૒ષ્ઠ૒ન્તે૒ઽનૂચ્યા૒નૂચ્ય૑ સ્રુ૒વેણા૑ઘા૒રમા૒ઘાર્ય૒ રાત્રિ૑યા એ૒વ તદ્દે૒વા અવ૑ર્તિં પા૒પ્માનં૑ મૃ૒ત્યુમપ૑જિઘ્નિરે મિ૒ત્રાવરુ૑ણૌ૒ નવ૑ ચ

(દે૒વા યજ૑માનો દે૒વા દે૒વા યજ૑માનો૒ યજ૑માનોઽલભન્ત૒ પ્રાચ૑રલ્લઁભેત૒ પ્રચ૑રે૒દાલ૑ભ૒ન્તાલ૑ભેત મૃ૒ત્યુમપ૑જઘ્નિરે૒ ભ્રાતૃ૑વ્યાન્ ॥ )
1.5.9.1
દે૒વા૒સુ૒રાસ્સય્યઁ૑ત્તા આસન્ન્ । સ પ્ર૒જાપ૑તિ૒રિન્દ્ર૑ઞ્જ્યે૒ષ્ઠં પુ૒ત્રમપ૒ ન્ય૑ધત્ત । નેદે૑ન૒મસુ૑રા૒ બલી૑યાસોઽહન૒ન્નિતિ૑ । પ્ર૒હ્રાદો૑ હ૒ વૈ કા૑યાધ૒વઃ । વિ૒રોચ૑ન૒૒ સ્વં પુ૒ત્રમપ૒ ન્ય૑ધત્ત । નેદે૑નન્દે૒વા અ૑હન૒ન્નિતિ૑ । તે દે૒વા પ્ર૒જાપ૑તિમુપસ૒મેત્યો૑ચુઃ । નારા૒જક૑સ્ય યુ૒દ્ધમ૑સ્તિ । ઇન્દ્ર૒મન્વિ૑ચ્છા૒મેતિ૑ । તય્યઁ૑જ્ઞક્ર૒તુભિ૒રન્વૈચ્છન્ન્

1.5.9.2
તય્યઁ૑જ્ઞક્ર૒તુભિ૒ર્નાન્વ૑વિન્દન્ન્ । તમિષ્ટિ૑ભિ૒રન્વૈચ્છન્ન્ । તમિષ્ટિ૑ભિ૒રન્વ૑વિન્દન્ન્ । તદિષ્ટી૑નામિષ્ટિ૒ત્વમ્ । એષ્ટ૑યો હ૒ વૈ નામ૑ । તા ઇષ્ટ૑ય૒ ઇત્યાચ૑ક્ષતે પ૒રોક્ષે૑ણ । પ૒રોક્ષ૑પ્રિયા ઇવ૒ હિ દે૒વાઃ । તસ્મા૑ એ૒તમાગ્નાવૈષ્ણ૒વમેકા૑દશકપાલ- ન્દીક્ષ૒ણીય૒ન્નિર૑વપન્ન્ । તદ૑પ૒દ્રુત્યા૑તન્વત । તાન્પ૑ત્નીસય્યામ્૒̐જાન્ત૒ ઉપા૑નયન્ન્

1.5.9.3
તે તદ૑ન્તમે૒વ કૃ૒ત્વોદ૑દ્રવન્ન્ । તે પ્રા૑ય૒ણીય૑મ૒ભિ સ૒મારો૑હન્ન્ । તદ૑પ૒દ્રુત્યા૑તન્વત । તાઞ્છ૒ય્ય્વઁ૑ન્ત૒ ઉપા૑નયન્ન્ । તે તદ૑ન્તમે૒વ કૃ૒ત્વોદ૑દ્રવન્ન્ । ત આ૑તિ૒થ્યમ૒ભિ સ૒મારો૑હન્ન્ । તદ૑પ૒દ્રુત્યા૑તન્વત । તાનિડાન્ત૒ ઉપા૑નયન્ન્ । તે તદ૑ન્તમે૒વ કૃ૒ત્વોદ૑દ્રવન્ન્ । તસ્મા૑દે૒તા એ૒તદ૑ન્તા૒ ઇષ્ટ૑ય૒સ્સન્તિ૑ષ્ઠન્તે

1.5.9.4
એ૒વ હિ દે૒વા અકુ૑ર્વત । ઇતિ૑ દે૒વા અ૑કુર્વત । ઇત્યુ૒ વૈ મ૑નુ૒ષ્યાઃ કુર્વતે । તે દે૒વા ઊ૑ચુઃ । યદ્વા ઇ૒દમુ૒ચ્ચૈર્ય૒જ્ઞેન૒ ચરા૑મ । તન્નોઽસુ૑રાઃ પા૒પ્માઽનુ૑વિન્દન્તિ । ઉ૒પા૒૒શૂ૑પ૒સદા૑ ચરામ । તથા૒ નોઽસુ૑રા પા૒પ્મા નાનુ૑વેત્સ્ય૒ન્તીતિ૑ । ત ઉ૑પા૒૒શૂ૑પ૒સદ૑મતન્વત । તિ૒સ્ર એ૒વ સા૑મિધે૒નીર૒નૂચ્ય૑

1.5.9.5
સ્રુ૒વેણા૑ઘા૒રમા૒ઘાર્ય૑ । તિ૒સ્ર પરા૑ચી૒રાહુ૑તીર્ હુ૒ત્વા । સ્રુ૒વેણો૑પ૒સદ૑ઞ્જુહ૒વાઞ્ચ૑ક્રુઃ । ઉ૒ગ્રવ્વઁચો૒ અપા૑વધીન્ત્વે૒ષવ્વઁચો૒ અપા૑વધી૒૒સ્વાહેતિ૑ । અ૒શ૒ન૒યા૒પિ૒પા૒સે હ૒ વા ઉ૒ગ્રવ્વઁચઃ૑ । એન૑શ્ચ૒ વૈર૑હત્યઞ્ચ ત્વે૒ષવ્વઁચઃ૑ । એ૒ત હ૒ વાવ તચ્ચ૑તુર્ધાવિહિ૒તં પા૒પ્માન૑ન્દે૒વા અપ૑જઘ્નિરે । તથો૑ એ૒વૈતદે૑વ૒વ્વિઁદ્યજ૑માનઃ । તિ૒સ્ર એ૒વ સા૑મિધે૒નીર૒નૂચ્ય૑ । સ્રુ૒વેણા૑ઘા૒રમા૒ઘાર્ય૑

1.5.9.6
તિ૒સ્ર પરા૑ચી૒રાહુ૑તી઱હુ૒ત્વા । સ્રુ૒વેણો૑પ૒સદ૑ઞ્જુહોતિ । ઉ૒ગ્રવ્વઁચો૒ અપા૑વધીન્ત્વે૒ષવ્વઁચો૒ અપા૑વધી૒૒ સ્વાહેતિ૑ । અ૒શ૒ન૒યા૒પિ૒પા૒સે હ૒ વા ઉ૒ગ્રવ્વઁચઃ૑ । એન૑શ્ચ૒ વૈર૑હત્યઞ્ચ ત્વે૒ષવ્વઁચઃ૑ । એ૒તમે૒વ તચ્ચ૑તુર્ધાવિહિ૒તં પા૒પ્માન૒ય્યઁજ૑મા૒નોઽપ૑ હતે । તે૑ઽભિ૒નીયૈ૒વાહ૑ પ૒શુમાઽલ૑ભન્ત । અહ્ન૑ એ૒વ તદ્દે૒વા અવ૑ર્તિં પા૒પ્માનં૑ મૃ૒ત્યુમપ૑જઘ્નિરે । તેના૑ભિ૒નીયે૑વ૒ રાત્રે૒ પ્રાચ૑રન્ન્ । રાત્રિ૑યા એ૒વ તદ્દે૒વા અવ૑ર્તિં પા૒પ્માનં૑ મૃ૒ત્યુમપ૑જઘ્નિરે

1.5.9.7
તસ્મા૑દભિ૒નીયૈ૒વાહ૑ પ૒શુમા લ૑ભેત । અહ્ન૑ એ૒વ તદ્યજ૑મા૒નોઽવ૑ર્તિં પા૒પ્માનં૒ ભ્રાતૃ૑વ્યા૒નપ૑ નુદતે । તેના૑ભિ૒નીયે૑વ૒ રાત્રે૒ પ્રચ૑રેત્ । રાત્રિ૑યા એ૒વ તદ્યજ૑મા૒નોઽવ૑ર્તિં પા૒પ્માનં૒ ભ્રાતૃ૑વ્યા૒નપ૑ નુદતે । સ એ૒ષ ઉ૑પવસ૒થીયેઽહ૑ન્દ્વિદેવ૒ત્ય૑ પ૒શુરા લ૑ભ્યતે । દ્વ૒યવ્વાઁ અ૒સ્મિલ્લોમ્૒̐કે યજ૑માનઃ । અસ્થિ૑ ચ મા૒૒સઞ્ચ૑ । અસ્થિ૑ ચૈ૒વ તેન૑ મા૒૒સઞ્ચ૒ યજ૑માન૒સ્સસ્કુ૑રુતે । તા વા એ૒તા પઞ્ચ૑ દે૒વતાઃ । અ૒ગ્નીષોમા૑વ૒ગ્નિર્મિ૒ત્રાવરુ૑ણૌ

1.5.9.8
પ૒ઞ્ચ૒પ૒ઞ્ચી વૈ યજ૑માનઃ । ત્વઙ્મા૒૒સ સ્નાવાઽસ્થિ૑ મ૒જ્જા । એ૒તમે૒વ તત્પ૑ઞ્ચધાવિહિ૒તમા૒ત્માન૑વ્વઁરુણપા૒શાન્મુ૑ઞ્ચતિ । ભે૒ષ૒જતા૑યૈ નિર્વરુણ૒ત્વાય૑ । ત સ૒પ્તભિ૒શ્છન્દો૑ભિ પ્રા૒તર૑હ્વયન્ન્ । તસ્માત્સ૒પ્ત ચ૑તુરુત્ત૒રાણિ૒ છન્દા૑સિ પ્રાતરનુવા૒કેઽનૂચ્યન્તે । તમે૒તયો૑પસ૒મેત્યોપા૑સીદન્ન્ । ઉપાસ્મૈ ગાયતા નર૒ ઇતિ૑ । તસ્મા૑દે૒તયા૑ બહિષ્પવમા૒ન ઉ૑પ૒સદ્યઃ૑

1.5.10.0
આ૒દિ૒ત્ય પ૑ઞ્ચદ૒શસ્ય૒ માત્રા સ્તુ૒વતે૑ પઞ્ચદ૒શેનૈ૒વ તદ્યજ૑માન૒માદ૑દતે સપ્તદ૒શેનૈ૒વ હ૑રન્ત્યાદિ૒ત્યસ્યૈ૒વૈનં૒ તદ્વિ૑શતિ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

1.5.10.1
સ સ૑મુ૒દ્ર ઉ૑ત્તર૒ત પ્રાજ્વ૑લદ્ભૂમ્ય૒ન્તેન૑ । એ૒ષ વાવ સ સ૑મુ૒દ્રઃ । યચ્ચાત્વા૑લઃ । એ૒ષ ઉ૑વે૒વ સ ભૂમ્ય૒ન્તઃ । યદ્વેદ્ય૒ન્તઃ । તદે૒તત્ત્રિ૑શ૒લન્ત્રિ૑પૂરુ૒ષમ્ । તસ્મા૒ત્તન્ત્રિ૑વિત૒સ્તઙ્ખ૑નન્તિ । સ સુ૑વર્ણરજ૒તાભ્યાઙ્કુ૒શીભ્યાં૒ પરિ૑ગૃહીત આસીત્ । તય્યઁદ૒સ્યા અધ્ય૒જન૑યન્ન્ । તસ્મા૑દાદિ૒ત્યઃ

1.5.10.2
અથ૒ યત્સુ૑વર્ણરજ૒તાભ્યાઙ્કુ૒શીભ્યાં૒ પરિ૑ગૃહીત૒ આસીત્ । સાઽસ્ય૑ કૌશિ૒કતા । તન્ત્રિ૒વૃતા૒ઽભિ પ્રાસ્તુ૑વત । તન્ત્રિ૒વૃતાઽદ૑દત । તન્ત્રિ૒વૃતાઽહ૑રન્ન્ । યાવ૑તી ત્રિ૒વૃતો૒ માત્રા । તં પ૑ઞ્ચદ૒શેના૒ભિ પ્રાસ્તુ૑વત । તં પ૑ઞ્ચદ૒શેનાદ૑દત । તં પ૑ઞ્ચદ૒શેનાહ૑રન્ન્ । યાવ૑તી પઞ્ચદ૒શસ્ય૒ માત્રા

1.5.10.3
ત સ૑પ્તદ૒શેના૒ભિ પ્રાસ્તુ૑વત । ત સ૑પ્તદ૒શેનાદ૑દત । ત સ૑પ્તદ૒શેનાહ૑રન્ન્ । યાવ૑તી સપ્તદ૒શસ્ય૒ માત્રા । તસ્ય૑ સપ્તદ૒શેન૑ હ્રિ૒યમા૑ણસ્ય૒ તેજો૒ હરો૑ઽપતત્ । તમે૑કવિ૒૒શેના૒ભિ પ્રાસ્તુ૑વત । તમે૑કવિ૒૒શેનાદ૑દત । તમે૑કવિ૒૒શેનાહ૑રન્ન્ । યાવ૑ત્યેકવિ૒૒શસ્ય૒ માત્રા । તે યત્ત્રિ૒વૃતા સ્તુ૒વતે

1.5.10.4
ત્રિ૒વૃતૈ૒વ તદ્યજ૑માન૒માદ૑દતે । તન્ત્રિ૒વૃતૈ૒વ હ૑રન્તિ । યાવ૑તી ત્રિ૒વૃતો૒ માત્રા । અ૒ગ્નિર્વૈ ત્રિ૒વૃત્ । યાવ૒દ્વા અ૒ગ્નેર્દહ૑તો ધૂ૒મ ઉ૒દેત્યાનુ૒ વ્યેતિ૑ । તાવ૑તી ત્રિ૒વૃતો૒ માત્રા । અ૒ગ્નેરે૒વૈન૒ન્તત્ । માત્રા૒૒ સાયુ૑જ્ય સલો૒કતાઙ્ગમયન્તિ । અથ૒ યત્પ૑ઞ્ચદ૒શેન૑ સ્તુ૒વતે । પ૒ઞ્ચ૒દ૒શેનૈ૒વ તદ્યજ૑માન૒માદ૑દતે

1.5.10.5
તં પ૑ઞ્ચદ૒શેનૈ૒વ હ૑રન્તિ । યાવ૑તી પઞ્ચદ૒શસ્ય૒ માત્રા । ચ૒ન્દ્રમા૒ વૈ પ૑ઞ્ચદ૒શઃ । એ૒ષ હિ પ૑ઞ્ચદ૒શ્યામ૑પક્ષી૒યતે । પ૒ઞ્ચ૒દ૒શ્યામા૑પૂ૒ર્યતે । ચ૒ન્દ્રમ૑સ એ૒વૈન૒ન્તત્ । માત્રા૒૒ સાયુ૑જ્ય સલો૒કતાઙ્ગમયન્તિ । અથ૒ યત્સ૑પ્તદ૒શેન૑ સ્તુ૒વતે । સ૒પ્ત૒દ૒શેનૈ૒વ તદ્યજ૑માન૒માદ૑દતે । ત સ૑પ્તદ૒શેનૈ૒વ હ૑રન્તિ

1.5.10.6
યાવ૑તી સપ્તદ૒શસ્ય૒ માત્રા । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વૈ સ૑પ્તદ૒શઃ । પ્ર૒જાપ૑તેરે૒વૈન૒ન્તત્ । માત્રા૒૒ સાયુ૑જ્ય સલો૒કતાઙ્ગમયન્તિ । અથ૒ યદે૑કવિ૒૒શેન૑ સ્તુ૒વતે । એ૒ક૒વિ૒૒શેનૈ૒વ તદ્યજ૑માન૒માદ૑દતે । તમે૑કવિ૒૒શેનૈ૒વ હ૑રન્તિ । યાવ૑ત્યેકવિ૒૒શસ્ય૒ માત્રા । અ૒સૌ વા આ૑દિ૒ત્ય એ૑કવિ૒૒શઃ । આ૒દિ૒ત્યસ્યૈ૒વૈન૒ન્તત્

1.5.10.7
માત્રા૒૒ સાયુ૑જ્ય સલો૒કતાઙ્ગમયન્તિ । તે કુ૒શ્યૌ । વ્ય૑ઘ્નન્ન્ । તે અ૑હોરા૒ત્રે અ૑ભવતામ્ । અહ૑રે૒વ સુ૒વર્ણા૑ઽભવત્ । ર૒જ૒તા રાત્રિઃ૑ । સ યદા૑દિ૒ત્ય ઉ૒દેતિ૑ । એ૒તામે૒વ તત્સુ૒વર્ણાઙ્કુ૒શીમનુ૒ સમે૑તિ । અથ૒ યદ૑સ્ત૒મેતિ૑ । એ૒તામે૒વ તદ્ર૑જ૒તાઙ્કુ૒શીમનુ૒સવ્વિઁ૑શતિ । પ્ર૒હ્રાદો૑ હ૒ વૈ કા૑યાધ૒વઃ । વિ૒રોચ૑ન૒૒ સ્વં પુ૒ત્રમુદાસ્યત્ । સ પ્ર૑દ૒રો૑ઽભવત્ । તસ્માત્પ્રદ૒રાદુ૑દ૒કન્નાચા૑મેત્

1.5.11.0
એ૒ક૒વિ૒૒શ આ૑હુસ્તૃતીયસવ૒ને પ્રા૑તસ્સવ૒નં પઞ્ચ૑ ચ

1.5.11.1
યે વૈ ચ૒ત્વાર૒સ્સ્તોમાઃ । કૃ૒તન્તત્ । અથ૒ યે પઞ્ચ૑ । કલિ૒સ્સઃ । તસ્મા૒ચ્ચતુ૑ષ્ટોમઃ । તચ્ચતુ૑ષ્ટોમસ્ય ચતુષ્ટોમ૒ત્વમ્ । તદા૑હુઃ । ક૒ત૒માનિ૒ તાનિ૒ જ્યોતી૑ષિ । ય એ૒તસ્ય૒ સ્તોમા૒ ઇતિ૑ । ત્રિ૒વૃત્પ૑ઞ્ચદ૒શસ્સ૑પ્તદ૒શ એ૑કવિ૒૒શઃ

1.5.11.2
એ૒તાનિ૒ વાવ તાનિ૒ જ્યોતી૑ષિ । ય એ૒તસ્ય૒ સ્તોમાઃ । સોઽબ્રવીત્ । સ૒પ્ત૒દ૒શેન૑ હ્રિ૒યમા૑ણો૒ વ્ય૑લેશિષિ । ભિ૒ષજ્ય૑ત૒ મેતિ૑ । તમ૒શ્વિનૌ૑ ધા૒નાભિ૑રભિષજ્યતામ્ । પૂ૒ષા ક૑ર૒મ્ભેણ૑ । ભાર૑તી પરિવા૒પેણ૑ । મિ૒ત્રાવરુ૑ણૌ પય૒સ્ય૑યા । તદા૑હુઃ

1.5.11.3
યદ૒શ્વિભ્યાન્ધા૒નાઃ । પૂ૒ષ્ણ ક૑ર૒મ્ભઃ । ભાર૑ત્યૈ પરિવા૒પઃ । મિ૒ત્રાવરુ૑ણયો પય૒સ્યાઽથ૑ । કસ્મા૑દે૒તેષા૑ હ૒વિષા૒મિન્દ્ર૑મે૒વ ય૑જ૒ન્તીતિ૑ । એ૒તા હ્યે૑નન્દે૒વતા૒ ઇતિ૑ બ્રૂયાત્ । એ૒તૈ઱હ૒વિર્ભિ૒રભિ૑ષજ્ય૒૒ સ્તસ્મા૒દિતિ૑ । તવ્વઁસ૑વો૒ઽષ્ટાક૑પાલેન પ્રાતસ્સવ૒ને૑ઽભિષજ્યન્ન્ । રુ૒દ્રા એકા૑દશકપાલેન૒ માધ્ય૑ન્દિને૒ સવ૑ને । વિશ્વે૑ દે૒વા દ્વાદ૑શકપાલેન તૃતીયસવ૒ને

1.5.11.4
સ યદ૒ષ્ટાક૑પાલાન્પ્રાતસ્સવ૒ને કુ૒ર્યાત્ । એકા૑દશકપાલા૒ન્માધ્ય૑ન્દિને૒ સવ૑ને । દ્વાદ૑શકપાલાસ્તૃતીયસવ૒ને । વિલો૑મ૒ તદ્ય૒જ્ઞસ્ય૑ ક્રિયેત । એકા૑દશકપાલાને૒વ પ્રા૑તસ્સવ૒ને કુ૑ર્યાત્ । એકા૑દશકપાલા૒ન્માધ્ય૑ન્દિને૒ સવ૑ને । એકા૑દશકપાલાસ્તૃતીયસવ૒ને । ય૒જ્ઞસ્ય૑ સલોમ૒ત્વાય૑ । તદા૑હુઃ । યદ્વસૂ૑નાં પ્રાતસ્સવ૒નમ્ । રુ૒દ્રાણાં૒ માધ્ય૑ન્દિન૒૒ સવ૑નમ્ । વિશ્વે૑ષાન્દે૒વાનાન્તૃતીયસવ૒નમ્ । અથ૒ કસ્મા૑દે૒તેષા૑ હ૒વિષા૒મિન્દ્ર૑મે૒વ ય૑જ૒ન્તીતિ૑ । એ૒તા હ્યે૑નન્દે૒વતા૒ ઇતિ૑ બ્રૂયાત્ । એ૒તૈ઱હ૒વિર્ભિ૒રભિ૑ષજ્ય૒૒ સ્તસ્મા૒દિતિ૑

1.5.12.0
અ૒ભ૒વ૒ન્વાવ સા દે૒વાક્ષ૑રા બૃહ૒ત્ય૑દધા૒દ્દ્વાદ૑શા૒ક્ષરાણ્યપ૒ચ્છિદ્યા૑દધાદા૒સ્થાય૒ ષટ્ચ૑

1.5.12.1
તસ્યાવા૑ચોઽવપા૒દાદ૑બિભયુઃ । તમે૒તેષુ૑ સ૒પ્તસુ૒ છન્દ૑સ્સ્વશ્રયન્ન્ । યદશ્ર૑યન્ન્ । તચ્છ્રા૑ય૒ન્તીય૑સ્ય શ્રાયન્તીય૒ત્વમ્ । યદવા૑રયન્ન્ । તદ્વા૑રવ૒ન્તીય૑સ્ય વારવન્તીય૒ત્વમ્ । તસ્યાવા૑ચ એ૒વાવ૑પા૒દાદ૑બિભયુઃ । તસ્મા૑ એ૒તાનિ૑ સ૒પ્ત ચ૑તુરુત્ત૒રાણિ૒ છન્દા૒૒સ્યુપા૑દધુઃ । તેષા૒મતિ૒ ત્રીણ્ય૑રિચ્યન્ત । ન ત્રીણ્યુદ૑ભવન્ન્

1.5.12.2
સ બૃ૑હ૒તીમે૒વાસ્પૃ૑શત્ । દ્વાભ્યા૑મ૒ક્ષરાભ્યામ્ । અ૒હો૒રા૒ત્રાભ્યા૑મે૒વ । તદા૑હુઃ । ક૒ત૒મા સા દે૒વાક્ષ૑રા બૃહ૒તી । યસ્યા૒ન્તત્પ્ર૒ત્યતિ૑ષ્ઠત્ । દ્વાદ૑શ પૌર્ણમા૒સ્યઃ૑ । દ્વાદ૒શાષ્ટ૑કાઃ । દ્વાદ૑શામાવા૒સ્યાઃ । એ૒ષા વાવ સા દે૒વાક્ષ૑રા બૃહ૒તી

1.5.12.3
યસ્યા૒ન્તત્પ્ર૒ત્યતિ૑ષ્ઠ૒દિતિ૑ । યાનિ૑ ચ૒ છન્દા૑સ્ય૒ત્યરિ૑ચ્યન્ત । યાનિ૑ ચ૒ નોદભ૑વન્ન્ । તાનિ૒ નિર્વીર્યાણિ હી૒નાન્ય૑મન્યન્ત । સાઽબ્ર૑વીદ્બૃહ૒તી । મામે૒વ ભૂ૒ત્વા । મામુપ૒ સશ્ર૑ય૒તેતિ૑ । ચ૒તુર્ભિ૑ર૒ક્ષરૈ૑રનુ૒ષ્ટુગ્બૃ૑હ૒તીન્નોદ૑ભવત્ । ચ૒તુર્ભિ૑ર૒ક્ષરૈ પ૒ઙ્ક્તિર્બૃ૑હ૒તીમત્ય૑રિચ્યત । તસ્યા૑મે૒તાનિ૑ ચ૒ત્વાર્ય૒ક્ષરાણ્યપ૒ચ્છિદ્યા૑દધાત્

1.5.12.4
તે બૃ૑હ૒તી એ૒વ ભૂ૒ત્વા । બૃ૒હ૒તીમુપ૒ સમ૑શ્રયતામ્ । અ૒ષ્ટા૒ભિર૒ક્ષરૈ૑રુ૒ષ્ણિગ્બૃ૑હ૒તીન્નોદ૑ભવત્ । અ૒ષ્ટા૒ભિર૒ક્ષરૈસ્ત્રિ૒ષ્ટુગ્બૃ૑હ૒તીમત્ય૑રિચ્યત । તસ્યા૑મે૒તાન્ય૒ષ્ટાવ૒ક્ષરાણ્યપ૒ચ્છિદ્યા૑દધાત્ । તે બૃ૑હ૒તી એ૒વ ભૂ૒ત્વા । બૃ૒હ૒તીમુપ૒ સમ૑શ્રયતામ્ । દ્વા૒દ૒શભિ૑ર૒ક્ષરૈર્ગાય૒ત્રી બૃ૑હ૒તીન્નોદ૑ભવત્ । દ્વા૒દ૒શભિ૑ર૒ક્ષરૈ૒ર્જગ૑તી બૃહ૒તીમત્ય૑રિચ્યત । તસ્યા૑મે૒તાનિ૒ દ્વાદ૑શા૒ક્ષરાણ્યપ૒ચ્છિદ્યા૑દધાત્

1.5.12.5
તે બૃ૑હ૒તી એ૒વ ભૂ૒ત્વા । બૃ૒હ૒તીમુપ૒ સમ૑શ્રયતામ્ । સોઽબ્રવીત્પ્ર૒જાપ૑તિઃ । છન્દા૑સિ૒ રથો૑ મે ભવત । યુ૒ષ્માભિ૑ર૒હમે૒તમધ્વા૑ન૒મનુ૒ સઞ્ચ૑રા૒ણીતિ૑ । તસ્ય૑ ગાય૒ત્રી ચ૒ જગ૑તી ચ પ૒ક્ષાવ૑ભવતામ્ । ઉ૒ષ્ણિક્ચ૑ ત્રિ૒ષ્ટુપ્ચ૒ પ્રષ્ટ્યૌ । અ૒નુ૒ષ્ટુપ્ચ૑ પ૒ઙ્ક્તિશ્ચ૒ ધુર્યૌ । બૃ૒હ૒ત્યે૑વોદ્ધિર૑ભવત્ । સ એ૒તઞ્છ૑ન્દોર૒થમા૒સ્થાય૑ । એ૒તમધ્વા૑ન૒મનુ૒ સમ૑ચરત્ । એ૒ત હ૒ વૈ છ૑ન્દોર૒થમા૒સ્થાય૑ । એ૒તમધ્વા૑ન૒મનુ૒ સઞ્ચ૑રતિ । યેનૈ૒ષ એ૒તત્સ૒ઞ્ચર૑તિ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્ત્સોમે૑ન૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનમે૒વઁવ્વેદ૑

1.6.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે ષષ્ઠપ્રપાઠક પ્રારંભઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
1.6.0.0
અનુ૑મત્યૈ વૈશ્વદે૒વેન૒ તાસ્સૃ૒ષ્ટાસ્ત્રિ૒વૃત્પ્ર૒જાપ૑તિસ્સવિ૒તોત્ત૑રસ્યાન્દેવાસુ૒રાસ્સોઽગ્નિર્યત્પત્ની૑ વૈશ્વદે૒વેન૒ તા વ૑રુણપ્રઘા૒સૈર૒ગ્નયે૑ દે૒વેભ્ય૑ પ્રતિપૂરુ૒ષન્દશ૑

અનુ૑મત્યૈ પ્રથમ૒જો વ૒ત્સો બ૑હુરૂ૒પા હિ પ૒શવ૒સ્તસ્માત્પૃથમા૒ત્રય્યઁદ૒ગ્નયેઽની૑કવત ઉદ્ધા૒રવ્વાઁ અ૒ગ્નયે૑ દે૒વેભ્ય૑ પ્રતિપૂરુ૒ષં પઞ્ચ૑સપ્તતિઃ

અનુ૑મત્યૈ૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠન્તિ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ તૈત્તિરીયકૃષ્ણયજુર્બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે ષષ્ઠપ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ ।
1.6.1.0
ઈ૒યુર્નિ૒રવ૑દયતેઽઙ્ગુ૒ષ્ઠાભ્યાઞ્જુહો૒ત્યનુ૑મતિર્દે૒વતા૑ નિ૒ર્વપ૑તિ વ૒હી દક્ષિ૑ણા૒ યદૈ૒ન્દ્રન્દધ્યપ૑રાભાવાય સ્વદયતિ૒ ગાવૌ૒ દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ૒ ષટ્ચ૑

1.6.1.1
અનુ૑મત્યૈ પુરો૒ડાશ૑મ૒ષ્ટાક૑પાલ૒ન્નિર્વ૑પતિ । યે પ્ર૒ત્યઞ્ચ૒શ્શમ્યા૑યા અવ૒શીય૑ન્તે । તન્નૈર્૑ઋ૒તમેક૑કપાલમ્ । ઇ૒યવ્વાઁ અનુ૑મતિઃ । ઇ૒યન્નિ઱ઋ૑તિઃ । નૈ૒ર્૒ઋ૒તેન૒ પૂર્વે૑ણ૒ પ્રચ૑રતિ । પા૒પ્માન૑મે૒વ નિ઱ઋ૑તિં૒ પૂર્વાન્નિ૒રવ૑દયતે । એક૑કપાલો ભવતિ । એ૒ક૒ધૈવ નિ઱ઋ૑તિન્નિ૒રવ૑દયતે । યદહુ૑ત્વા૒ ગા઱હ૑પત્ય ઈ૒યુઃ

1.6.1.2
રુ૒દ્રો ભૂ૒ત્વાઽગ્નિર૑નૂ૒ત્થાય૑ । અ૒ધ્વ૒ર્યુઞ્ચ૒ યજ૑માનઞ્ચ હન્યાત્ । વીહિ૒ સ્વાહાઽઽહુ૑તિઞ્જુષા૒ણ ઇત્યા૑હ । આહુ૑ત્યૈ૒વૈન૑ શમયતિ । નાર્તિ૒માર્ચ્છ૑ત્યધ્વ૒ર્યુર્ન યજ૑માનઃ । એ૒કો૒લ્મુ૒કેન૑ યન્તિ । તદ્ધિ નિ઱ઋ૑ત્યૈ ભાગ૒ધેયમ્ । ઇ૒માન્દિશ૑ય્યઁન્તિ । એ૒ષા વૈ નિ઱ઋ૑ત્યૈ૒ દિક્ । સ્વાયા૑મે૒વ દિ૒શિ નિ઱ઋ૑તિન્નિ૒રવ૑દયતે

1.6.1.3
સ્વકૃ૑ત૒ ઇરિ૑ણે જુહોતિ પ્રદ૒રે વા । એ૒તદ્વૈ નિ઱ઋ૑ત્યા આ૒યત૑નમ્ । સ્વ એ૒વાયત૑ને૒ નિ઱ઋ૑તિન્નિ૒રવ૑દયતે । એ૒ષ તે૑ નિર્‌ઋતે ભા૒ગ ઇત્યા૑હ । નિર્દિ૑શત્યે૒વૈનામ્ । ભૂતે૑ હ૒વિષ્મ૑ત્ય૒સીત્યા૑હ । ભૂતિ૑મે૒વોપાવ૑ર્તતે । મુ૒ઞ્ચેમમહ૑સ૒ ઇત્યા૑હ । અહ૑સ એ૒વૈનં૑ મુઞ્ચતિ । અ૒ઙ્ગુ૒ષ્ઠાભ્યાઞ્જુહોતિ

1.6.1.4
અ૒ન્ત૒ત એ૒વ નિ઱ઋ૑તિન્નિ૒રવ૑દયતે । કૃ૒ષ્ણવ્વાઁસ૑ કૃ૒ષ્ણતૂ૑ષ૒ન્દક્ષિ૑ણા । એ૒તદ્વૈ નિ઱ઋ૑ત્યૈ રૂ૒પમ્ । રૂ૒પેણૈ૒વ નિ઱ઋ૑તિન્નિ૒રવ૑દયતે । અપ્ર૑તીક્ષ૒માય૑ન્તિ । નિ઱ઋ૑ત્યા અ૒ન્ત઱હિ૑ત્યૈ । સ્વાહા૒ નમો૒ ય ઇ૒દઞ્ચ૒કારેતિ૒ પુન૒રેત્ય૒ ગા઱હ૑પત્યે જુહોતિ । આહુ૑ત્યૈ૒વ ન૑મ૒સ્યન્તો૒ ગા઱હ૑પત્યમુ૒પાવ૑ર્તન્તે । આ૒નુ૒મ૒તેન૒ પ્રચ૑રતિ । ઇ૒યવ્વાઁ અનુ૑મતિઃ

1.6.1.5
ઇ૒યમે૒વાસ્મૈ૑ રા૒જ્યમનુ૑ મન્યતે । ધે૒નુર્દક્ષિ૑ણા । ઇ૒મામે૒વ ધે૒નુઙ્કુ૑રુતે । આ૒દિ૒ત્યઞ્ચ૒રુન્નિર્વ૑પતિ । ઉ૒ભયીષ્વે૒વ પ્ર૒જાસ્વ૒ભિષિ૑ચ્યતે । દૈવી૑ષુ ચ૒ માનુ૑ષીષુ ચ । વરો૒ દક્ષિ૑ણા । વરો૒ હિ રા૒જ્ય સમૃ૑દ્ધ્યૈ । આ૒ગ્ના૒વૈ૒ષ્ણ૒વમેકા૑દશકપાલ૒ન્નિર્વ૑પતિ । અ૒ગ્નિસ્સર્વા૑ દે૒વતાઃ

1.6.1.6
વિષ્ણુ૑ર્ય૒જ્ઞઃ । દે૒વતાશ્ચૈ૒વ ય૒જ્ઞઞ્ચાવ૑ રુન્ધે । વા૒મ૒નો વ૒હી દક્ષિ૑ણા । યદ્વ૒હી । તેનાગ્ને૒યઃ । યદ્વા૑મ૒નઃ । તેન૑ વૈષ્ણ૒વસ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । અ૒ગ્ની૒ષો૒મીય૒મેકા૑દશકપાલ૒ન્નિર્વ૑પતિ । અ૒ગ્નીષોમાભ્યા૒વ્વાઁ ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્રમ૑હ૒ન્નિતિ૑ । યદ૑ગ્નીષો૒મીય૒મેકા૑દશકપાલન્નિ૒ર્વપ૑તિ

1.6.1.7
વાર્ત્ર૑ઘ્નમે૒વ વિજિ૑ત્યૈ । હિર૑ણ્ય૒ન્દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્ર હ૒ત્વા । દે૒વતા૑ભિશ્ચેન્દ્રિ૒યેણ૑ ચ૒ વ્યાર્ધ્યત । સ એ૒તમૈન્દ્રા૒ગ્નમેકા૑દશકપાલમપશ્યત્ । તન્નિર૑વપત્ । તેન૒ વૈ સ દે૒વતાશ્ચેન્દ્રિ૒યઞ્ચાવા૑રુન્ધ । યદૈન્દ્રા૒ગ્નમેકા૑દશકપાલન્નિ૒ર્વપ૑તિ । દે૒વતાશ્ચૈ૒વ તેનેન્દ્રિ૒યઞ્ચ૒ યજ૑મા૒નોઽવ૑રુન્ધે । ઋ૒ષ૒ભો વ૒હી દક્ષિ૑ણા

1.6.1.8
યદ્વ૒હી । તેનાગ્ને૒યઃ । યદૃ૑ષ૒ભઃ । તેનૈ૒ન્દ્રસ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । આ૒ગ્ને૒યમ૒ષ્ટાક૑પાલ૒ન્નિર્વ૑પતિ । ઐ૒ન્દ્રન્દધિ૑ । યદાગ્ને૒યો ભવ૑તિ । અ૒ગ્નિર્વૈ ય૑જ્ઞમુ૒ખમ્ । ય૒જ્ઞ૒મુ૒ખમે૒વર્દ્ધિં૑ પુ૒રસ્તાદ્ધત્તે । યદૈ૒ન્દ્રન્દધિ૑

1.6.1.9
ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વાવ૑રુન્ધે । ઋ૒ષ૒ભો વ૒હી દક્ષિ૑ણા । યદ્વ૒હી । તેનાગ્ને૒યઃ । યદૃ૑ષ૒ભઃ । તેનૈ૒ન્દ્રસ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । યાવ૑તી૒ર્વૈ પ્ર૒જા ઓષ૑ધીના૒મહુ૑તાના૒માશ્ઞન્ન્૑ । તા પરા૑ઽભવન્ન્ । આ૒ગ્ર૒ય૒ણં ભ૑વતિ હુ૒તાદ્યા૑ય । યજ૑માન૒સ્યાપ૑રાભાવાય

1.6.1.10
દે૒વા વા ઓષ૑ધીષ્વા૒જિમ૑યુઃ । તા ઇ૑ન્દ્રા૒ગ્ની ઉદ૑જયતામ્ । તાવે૒તમૈન્દ્રા૒ગ્નન્દ્વાદ૑શકપાલ૒ન્નિર૑વૃણાતામ્ । યદૈન્દ્રા૒ગ્નો ભવ૒ત્યુજ્જિ૑ત્યૈ । દ્વાદ૑શકપાલો ભવતિ । દ્વાદ૑શ૒ માસાસ્સવ્વઁત્સ૒રઃ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રેણૈ૒વાસ્મા૒ અન્ન૒મવ૑રુન્ધે । વૈ૒શ્વ૒દે૒વશ્ચ૒રુર્ભ૑વતિ । વૈ૒શ્વ૒દે૒વવ્વાઁ અન્નમ્ । અન્ન૑મે૒વાસ્મૈ સ્વદયતિ

1.6.1.11
પ્ર૒થ૒મ૒જો વ૒ત્સો દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । સૌ૒મ્ય શ્યા૑મા૒કઞ્ચ૒રુન્નિર્વ૑પતિ । સોમો૒ વા અ૑કૃષ્ટપ૒ચ્યસ્ય૒ રાજા । અ૒કૃ૒ષ્ટ૒પ૒ચ્યમે૒વાસ્મૈ સ્વદયતિ । વાસો૒ દક્ષિ૑ણા । સૌ૒મ્ય હિ દે૒વત૑યા૒ વાસ૒સ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । સર૑સ્વત્યૈ ચ૒રુન્નિર્વ૑પતિ । સર૑સ્વતે ચ૒રુમ્ । મિ૒થુ૒નમે૒વાવ૑ રુન્ધે । મિ૒થુ૒નૌ ગાવૌ૒ દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । એતિ૒ વા એ૒ષ ય૑જ્ઞમુ૒ખાદૃધ્યાઃ । યોઽગ્નેર્દે૒વતા૑યા૒ એતિ૑ । અ૒ષ્ટાવે૒તાનિ૑ હ૒વીષિ૑ ભવન્તિ । અ૒ષ્ટાક્ષ૑રા ગાય૒ત્રી । ગા૒ય૒ત્રોઽગ્નિઃ । તેનૈ૒વ ય૑જ્ઞમુ૒ખાદૃધ્યા૑ અ૒ગ્નેર્દે૒વતા૑યૈ૒ નૈતિ૑

1.6.2.0
ઐ૒દિત્ય૑શોચદ્વ્યુ૒દ્ધર૑ત્યબ્રવીત્પ્રતિ૒ષ્ઠયા૑ જેષ્ય૒થેત્યે૒ત઱હિ૑ પ૒શવઃ૑

1.6.2.1
વૈ૒શ્વ૒દે૒વેન૒ વૈ પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । તાસ્સૃ૒ષ્ટા ન પ્રાજા૑યન્ત । સોઽગ્નિર૑કામયત । અ૒હમિ૒મા પ્રજ૑નયેય૒મિતિ૑ । સ પ્ર૒જાપ૑તયે૒ શુચ૑મદધાત્ । સો૑ઽશોચત્પ્ર૒જામિ૒ચ્છમા૑નઃ । તસ્મા૒દ્યઞ્ચ૑ પ્ર૒જા ભુ૒નક્તિ૒ યઞ્ચ૒ ન । તાવુ૒ભૌ શો૑ચત પ્ર૒જામિ૒ચ્છમા૑નૌ । તાસ્વ૒ગ્નિમપ્ય૑સૃજત્ । તા અ૒ગ્નિરધ્યૈત્

1.6.2.2
સોમો૒ રેતો૑ઽદધાત્ । સ૒વિ૒તા પ્રાજ૑નયત્ । સર૑સ્વતી૒ વાચ૑મદધાત્ । પૂ૒ષાઽપો૑ષયત્ । તે વા એ૒તે ત્રિસ્સ૑વ્વઁત્સ૒રસ્ય૒ પ્રયુ૑જ્યન્તે । યે દે૒વા પુષ્ટિ૑પતયઃ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રો વૈ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રેણૈ૒વાસ્મૈ પ્ર૒જા પ્રાજ૑નયત્ । તા પ્ર૒જા જા૒તા મ૒રુતોઽઘ્નન્ન્ । અ૒સ્માનપિ૒ ન પ્રાયુ૑ક્ષ૒તેતિ૑

1.6.2.3
સ એ૒તં પ્ર૒જાપ૑તિર્મારુ૒ત સ૒પ્તક૑પાલમપશ્યત્ । તન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ પ્ર૒જાભ્યો૑ઽકલ્પત । યન્મા૑રુ૒તો નિ૑રુ૒પ્યતે । ય૒જ્ઞસ્ય૒ કૢપ્ત્યૈ । પ્ર૒જાના૒મઘા૑તાય । સ૒પ્તક૑પાલો ભવતિ । સ૒પ્તગ૑ણા૒ વૈ મ૒રુતઃ૑ । ગ૒ણ૒શ એ૒વાસ્મૈ૒ વિશ૑ઙ્કલ્પયતિ । સ પ્ર૒જાપ૑તિરશોચત્

1.6.2.4
યા પૂર્વા પ્ર૒જા અસૃ૑ક્ષિ । મ૒રુત૒સ્તા અ૑વધિષુઃ । ક૒થમપ૑રાસ્સૃજે૒યેતિ૑ । તસ્ય૒ શુષ્મ૑ આ૒ણ્ડં ભૂ૒તન્નિર૑વર્તત । તદ્વ્યુદ૑હરત્ । તદ૑પોષયત્ । તત્પ્રાજા૑યત । આ૒ણ્ડસ્ય૒ વા એ૒તદ્રૂ૒પમ્ । યદા૒મિક્ષા । યદ્વ્યુ૒દ્ધર૑તિ

1.6.2.5
પ્ર૒જા એ૒વ તદ્યજ૑માન પોષયતિ । વૈ૒શ્વ૒દે૒વ્યા૑મિક્ષા૑ ભવતિ । વૈ૒શ્વ૒દે૒વ્યો૑ વૈ પ્ર૒જાઃ । પ્ર૒જા એ૒વાસ્મૈ૒ પ્રજ૑નયતિ । વાજિ૑ન૒માન૑યતિ । પ્ર૒જાસ્વે૒વ પ્રજા૑તાસુ૒ રેતો૑ દધાતિ । દ્યા૒વા૒પૃ૒થિ૒વ્ય૑ એક૑કપાલો ભવતિ । પ્ર૒જા એ૒વ પ્રજા૑તા૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વીભ્યા૑મુભ૒યતઃ૒ પરિ૑ ગૃહ્ણાતિ । દે૒વા૒સુ૒રાસ્સય્યઁ૑ત્તા આસન્ન્ । સોઽગ્નિર૑બ્રવીત્

1.6.2.6
મામગ્રે૑ યજત । મયા૒ મુખે૒નાસુ૑રાઞ્જેષ્ય૒થેતિ૑ । માન્દ્વિ૒તીય૒મિતિ૒ સોમોઽબ્રવીત્ । મયા૒ રાજ્ઞા૑ જેષ્ય૒થેતિ૑ । માન્તૃ૒તીય૒મિતિ૑ સવિ૒તા । મયા૒ પ્રસૂ૑તા જેષ્ય૒થેતિ૑ । માઞ્ચ૑તુ૒ર્થીમિતિ૒ સર૑સ્વતી । ઇ૒ન્દ્રિ૒યવ્વોમ્૒̐ઽહન્ધાસ્યા૒મીતિ૑ । માં પ૑ઞ્ચ૒મમિતિ૑ પૂ૒ષા । મયા પ્રતિ૒ષ્ઠયા૑ જેષ્ય૒થેતિ૑

1.6.2.7
તેઽગ્નિના૒ મુખે૒નાસુ૑રાનજયન્ન્ । સોમે૑ન૒ રાજ્ઞા । સ૒વિ૒ત્રા પ્રસૂ૑તાઃ । સર૑સ્વતીન્દ્રિ૒યમ૑દધાત્ । પૂ૒ષા પ્ર૑તિ૒ષ્ઠાઽઽસીત્ । તતો૒ વૈ દે૒વા વ્ય૑જયન્ત । યદે૒તાનિ૑ હ૒વીષિ૑ નિરુ૒પ્યન્તે૒ વિજિ૑ત્યૈ । નોત્ત૑રવે૒દિમુપ૑વપતિ । પ૒શવો૒ વા ઉ૑ત્તરવે૒દિઃ । અજા૑તા ઇવ૒ હ્યે૑ત઱હિ૑ પ૒શવઃ૑

1.6.3.0
લો૒કો બ૑હુરૂ૒પં ભ૑વ૒ત્યાજ્ય૑ભાગૌ પ૒શવ૒ આજ્ય૑મવ૒દ્યેદા૑હવ૒નીય૑ પ્ર૒ત્યક્તસ્મા૒ત્પ્રતિ૑ષ્ઠિતો હોત૒વ્યો૑ ભાગ૒ધેય૑મે૒તે ચ૒ત્વારિ૑ ચ

1.6.3.1
ત્રિ૒વૃદ્બ૒ર્૒હિર્ભ૑વતિ । મા૒તા પિ૒તા પુ૒ત્રઃ । તદે૒વ તન્મિ૑થુ૒નમ્ । ઉલ્બ૒ઙ્ગર્ભો૑ જ૒રાયુ૑ । તદે૒વ તન્મિ૑થુ૒નમ્ । ત્રે૒ધા બ૒ર્૒હિસ્સન્ન૑દ્ધં ભવતિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ષ્વે૑વ લો૒કેષુ૒ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । એ૒ક૒ધા પુન૒સ્સન્ન૑દ્ધં ભવતિ । એક૑ ઇવ૒ હ્ય૑યલ્લોમ્૒̐કઃ

1.6.3.2
અ૒સ્મિન્ને૒વ તેન૑ લો૒કે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । પ્ર૒સુવો૑ ભવન્તિ । પ્ર૒થ૒મ૒જામે૒વ પુષ્ટિ૒મવ૑રુન્ધે । પ્ર૒થ૒મ૒જો વ૒ત્સો દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । પૃ૒ષ૒દા૒જ્યઙ્ગૃ૑હ્ણાતિ । પ૒શવો૒ વૈ પૃ૑ષદા૒જ્યમ્ । પ૒શૂને૒વાવ૑ રુન્ધે । પ૒ઞ્ચ૒ગૃ૒હી૒તં ભ૑વતિ । પાઙ્ક્તા૒ હિ પ૒શવઃ૑ । બ૒હુ૒રૂ૒પં ભ૑વતિ

1.6.3.3
બ૒હુ૒રૂ૒પા હિ પ૒શવ૒સ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । અ૒ગ્નિં મ૑ન્થન્તિ । અ૒ગ્નિમુ૑ખા૒ વૈ પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । યદ૒ગ્નિં મન્થ૑ન્તિ । અ૒ગ્નિમુ૑ખા એ૒વ તત્પ્ર૒જા યજ૑માનસ્સૃજતે । નવ૑ પ્રયા૒જા ઇ૑જ્યન્તે । નવા૑નૂયા૒જાઃ । અ૒ષ્ટૌ હ૒વીષિ૑ । દ્વાવા૑ઘા૒રૌ । દ્વાવાજ્ય૑ભાગૌ

1.6.3.4
ત્રિ૒૒શત્સંપ૑દ્યન્તે । ત્રિ૒૒શદ૑ક્ષરા વિ૒રાટ્ । અન્ન૑વ્વિમ્૒̐રાટ્ । વિ૒રાજૈ૒વાન્નાદ્ય૒મવ૑રુન્ધે । યજ૑માનો૒ વા એક૑કપાલઃ । તેજ૒ આજ્યમ્ । યદેક૑કપાલ૒ આજ્ય૑મા૒નય૑તિ । યજ૑માનમે૒વ તેજ૑સા૒ સમ૑ર્ધયતિ । યજ૑માનો૒ વા એક૑કપાલઃ । પ૒શવ૒ આજ્યમ્

1.6.3.5
યદેક૑કપાલ૒ આજ્ય૑મા૒નય૑તિ । યજ૑માનમે૒વ પ૒શુભિ૒સ્સમ૑ર્ધયતિ । યદલ્પ૑મા૒નયેત્ । અલ્પા૑ એનં પ૒શવો૑ ભુ૒ઞ્જન્ત૒ ઉપ૑તિષ્ઠેરન્ન્ । યદ્બ૒હ્વા૑નયેત્ । બ૒હવ૑ એનં પ૒શવોઽભુ૑ઞ્જન્ત૒ ઉપ૑તિષ્ઠેરન્ન્ । બ૒હ્વા૑નીયા૒વિ પૃ૑ષ્ઠં કુર્યાત્ । બ૒હવ૑ એ૒વૈનં૑ પ૒શવો૑ ભુ૒ઞ્જન્ત૒ ઉપ૑તિષ્ઠન્તે । યજ૑માનો૒ વા એક૑કપાલઃ । યદેક૑કપાલસ્યાવ૒દ્યેત્

1.6.3.6
યજ૑માન૒સ્યાવ૑દ્યેત્ । ઉદ્વા૒ માદ્યે૒દ્યજ૑માનઃ । પ્ર વા૑ મીયેત । સ૒કૃદે૒વ હો૑ત૒વ્યઃ૑ । સ૒કૃદિ૑વ૒ હિ સુ૑વ૒ર્ગો લો૒કઃ । હુ૒ત્વાઽભિ જુ૑હોતિ । યજ૑માનમે૒વ સુ૑વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કઙ્ગ૑મયિ૒ત્વા । તેજ૑સા૒ સમ૑ર્ધયતિ । યજ૑માનો૒ વા એક૑કપાલઃ । સુ૒વ૒ર્ગો લો૒ક આ૑હવ૒નીયઃ૑

1.6.3.7
યદેક૑કપાલમાહવ૒નીયે૑ જુ૒હોતિ૑ । યજ૑માનમે૒વ સુ૑વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કઙ્ગ૑મયતિ । યદ્ધસ્તે૑ન જુહુ૒યાત્ । સુ૒વ૒ર્ગાલ્લો૒કાદ્યજ૑માન૒મવ૑વિધ્યેત્ । સ્રુ૒ચા જુ૑હોતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ । યત્પ્રાઙ્પદ્યે૑ત । દે૒વ૒લો૒કમ૒ભિજ૑યેત્ । યદ્દ૑ક્ષિ૒ણા પિ૑તૃલો૒કમ્ । યત્પ્ર૒ત્યક્

1.6.3.8
રક્ષા૑સિ ય૒જ્ઞ હ૑ન્યુઃ । યદુદઙ્ઙ્૑ । મ૒નુ૒ષ્ય૒લો૒કમ૒ભિજ૑યેત્ । પ્રતિ૑ષ્ઠિતો હોત૒વ્યઃ૑ । એક૑કપાલ૒વ્વૈઁ પ્ર૑તિ૒તિષ્ઠ૑ન્ત૒ન્દ્યાવા૑પૃથિ૒વી અનુ૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠતઃ । દ્યાવા૑પૃથિ૒વી ઋ૒તવઃ૑ । ઋ૒તૂન્ ય૒જ્ઞઃ । ય૒જ્ઞય્યઁજ૑માનઃ । યજ૑માનં પ્ર૒જાઃ । તસ્મા૒ત્પ્રતિ૑ષ્ઠિતો હોત૒વ્યઃ૑

1.6.3.9
વા૒જિનો૑ યજતિ । અ૒ગ્નિર્વા૒યુસ્સૂર્યઃ૑ । તે વૈ વા૒જિનઃ૑ । તાને૒વ તદ્ય૑જતિ । અથો૒ ખલ્વા૑હુઃ । છન્દા૑સિ૒ વૈ વા૒જિન૒ ઇતિ૑ । તાન્યે૒વ તદ્ય૑જતિ । ઋ૒ખ્સા૒મે વા ઇન્દ્ર૑સ્ય૒ હરી૑ સોમ૒પાનૌ । તયો પરિ૒ધય૑ આ૒ધાનમ્ । વાજિ૑નં ભાગ૒ધેયમ્

1.6.3.10
યદપ્ર૑હૃત્ય પરિ૒ધીઞ્જુ૑હુ૒યાત્ । અ૒ન્તરા૑ધાનાભ્યાઙ્ઘા૒સં પ્રય૑ચ્છેત્ । પ્ર૒હૃત્ય૑ પરિ૒ધીઞ્જુ૑હોતિ । નિરા૑ધાનાભ્યામે૒વ ઘા૒સં પ્રય૑ચ્છતિ । બ૒ર્૒હિષિ૑ વિષિ૒ઞ્ચન્વાજિ૑ન૒મા ન૑યતિ । પ્ર૒જા વૈ બ૒ર્૒હિઃ । રેતો૒ વાજિ૑નમ્ । પ્ર૒જાસ્વે૒વ રેતો૑ દધાતિ । સ૒મુ૒પ૒હૂય૑ ભક્ષયન્તિ । એ૒તત્સો૑મપીથા૒ હ્યે૑તે । અથો૑ આ૒ત્મન્ને૒વ રેતો૑ દધતે । યજ૑માન ઉત્ત૒મો ભ૑ક્ષયતિ । પ૒શવો૒ વૈ વાજિ૑નમ્ । યજ૑માન એ૒વ પ૒શૂન્પ્રતિ૑ષ્ઠાપયન્તિ

1.6.4.0
નિ૒રુ૒પ્યન્તે૑ ભવતો૒ ભવ૑તિ મેધ્ય૒ત્વાય૑ રુન્ધે૒ ષટ્ચ૑

1.6.4.1
પ્ર૒જાપ૑તિસ્સવિ૒તા ભૂ૒ત્વા પ્ર૒જા અ૑સૃજત । તા એ૑ન૒મત્ય૑મન્યન્ત । તા અ૑સ્મા૒દપાક્રામન્ન્ । તા વરુ૑ણો ભૂ૒ત્વા પ્ર૒જા વરુ૑ણેનાગ્રાહયત્ । તા પ્ર૒જા વરુ૑ણગૃહીતાઃ । પ્ર૒જાપ૑તિં૒ પુન૒રુપા૑ધાવન્ના૒થમિ૒ચ્છમા૑નાઃ । સ એ૒તાન્પ્ર૒જાપ૑તિર્વરુણપ્રઘા૒સાન૑પશ્યત્ । તાન્નિર૑વપત્ । તૈર્વૈ સ પ્ર૒જા વ૑રુણપા૒શાદ૑મુઞ્ચત્ । યદ્વ૑રુણપ્રઘા૒સા નિ૑રુ૒પ્યન્તે

1.6.4.2
પ્ર૒જાના૒મવ૑રુણગ્રાહાય । તાસા૒ન્દક્ષિ૑ણો બા૒હુર્ન્ય૑ક્ન૒ આસીત્ । સ૒વ્ય પ્રસૃ૑તઃ । સ એ૒તાન્દ્વિ૒તીયાન્દક્ષિણ૒તો વેદિ૒મુદ૑હન્ન્ । તતો૒ વૈ સ પ્ર૒જાના૒ન્દક્ષિ૑ણં બા૒હું પ્રાસા૑રયત્ । યદ્દ્વિ૒તીયાન્દક્ષિણ૒તો વેદિ૑મુ૒દ્ધન્તિ૑ । પ્ર૒જાના૑મે૒વ તદ્યજ૑માનો૒ દક્ષિ૑ણં બા૒હું પ્રસા૑રયતિ । તસ્માચ્ચાતુર્માસ્યયા૒જ્ય૑મુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐ક ઉ૑ભ૒યાબા૑હુઃ । ય૒જ્ઞાભિ૑જિત૒૒ હ્ય૑સ્ય । પૃ૒થ૒મા૒ત્રાદ્વૈદી૒ અસં૑ભિન્ને ભવતઃ

1.6.4.3
તસ્માત્પૃથમા૒ત્રવ્વ્યઁસૌ । ઉત્ત૑રસ્યા૒વ્વેઁદ્યા૑મુત્તરવે૒દિમુપ૑ વપતિ । પ૒શવો૒ વા ઉ૑ત્તરવે૒દિઃ । પ૒શૂને૒વાવ૑રુન્ધે । અથો૑ યજ્ઞપ૒રુષોઽન૑ન્તરિત્યૈ । એ૒તદ્બ્રાહ્મણાન્યે૒વ પઞ્ચ૑ હ૒વીષિ૑ । અથૈ૒ષ ઐન્દ્રા૒ગ્નો ભ૑વતિ । પ્રા૒ણા૒પા૒નૌ વા એ૒તૌ દે૒વાનામ્ । યદિ૑ન્દ્રા૒ગ્ની । યદૈન્દ્રા૒ગ્નો ભવ૑તિ

1.6.4.4
પ્રા૒ણા૒પા૒નાવે૒વાવ૑ રુન્ધે । ઓજો૒ બલ૒વ્વાઁ એ૒તૌ દૈ૒વાનામ્ । યદિ૑ન્દ્રા૒ગ્ની । યદૈન્દ્રા૒ગ્નો ભવ૑તિ । ઓજો૒ બલ૑મે૒વાવ૑ રુન્ધે । મા૒રુ૒ત્યા૑મિક્ષા૑ ભવતિ । વા૒રુ૒ણ્યા૑મિક્ષા । મે૒ષી ચ૑ મે૒ષશ્ચ૑ ભવતઃ । મિ૒થુ૒ના એ૒વ પ્ર૒જા વ૑રુણપા૒શાન્મુ૑ઞ્ચતિ । લો૒મ૒શૌ ભ૑વતો મેધ્ય૒ત્વાય૑

1.6.4.5
શ૒મી૒પ૒ર્ણાન્યુપ૑ વપતિ । ઘા૒સમે૒વાભ્યા૒મપિ૑ યચ્છતિ । પ્ર૒જાપ૑તિમ૒ન્નાદ્ય૒ન્નોપા૑નમત્ । સ એ૒તેન૑ શ૒તેધ્મે૑ન હ૒વિષા૒ઽન્નાદ્ય૒મવા૑રુન્ધ । યત્પ૑રશ્શ૒તાનિ૑ શમીપ૒ર્ણાનિ૒ ભવ૑ન્તિ । અ૒ન્નાદ્ય૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । સૌ૒મ્યાનિ૒ વૈ ક૒રીરા૑ણિ । સૌ૒મ્યા ખલુ૒ વા આહુ૑તિર્દિ૒વો વૃષ્ટિ૑ઞ્ચ્યાવયતિ । યત્ક૒રીરા૑ણિ૒ ભવ૑ન્તિ । સૌ૒મ્યયૈ૒વાહુ૑ત્યા દિ૒વો વૃષ્ટિ૒મવ૑રુન્ધે । કા૒ય એક૑કપાલો ભવતિ । પ્ર૒જાનાઙ્ક૒ન્ત્વાય૑ । પ્ર૒તિ૒પૂ૒રુ૒ષઙ્ક૑રમ્ભપા૒ત્રાણિ૑ ભવન્તિ । જા૒તા એ૒વ પ્ર૒જા વ૑રુણપા૒શાન્મુ૑ઞ્ચતિ । એક૒મતિ૑રિક્તમ્ । જ૒નિ૒ષ્યમા૑ણા એ૒વ પ્ર૒જા વ૑રુણપા૒શાન્મુ૑ઞ્ચતિ

1.6.5.0
ક૒રોતિ૑ ગ્રાહયત્યાહવ૒નીય૒સ્તિષ્ઠ૑ઞ્જુહોત્ય૒પો૑ઽવભૃ૒થમવૈ૑તિ ધત્તે

1.6.5.1
ઉત્ત૑રસ્યા૒વ્વેઁદ્યા૑મ૒ન્યાનિ૑ હ૒વીષિ૑ સાદયતિ । દક્ષિ૑ણાયાં મારુ૒તીમ્ । અ૒પ૒ધુ૒રમે૒વૈના૑ યુનક્તિ । અથો૒ ઓજ૑ એ૒વાસા૒મવ૑ હરતિ । તસ્મા૒દ્બ્રહ્મ૑ણશ્ચ ક્ષ૒ત્રાચ્ચ૒ વિશોઽન્યતોઽપક્ર૒મિણીઃ । મા૒રુ૒ત્યા પૂર્વ૑યા૒ પ્રચ૑રતિ । અનૃ૑તમે૒વાવ૑ યજતે । વા૒રુ૒ણ્યોત્ત૑રયા । અ૒ન્ત૒ત એ૒વ વરુ૑ણ૒મવ૑ યજતે । યદે૒વાધ્વ૒ર્યુ ક૒રોતિ૑

1.6.5.2
તત્પ્ર૑તિપ્રસ્થા૒તા ક૑રોતિ । તસ્મા૒દ્યચ્છ્રેયાન્ક૒રોતિ૑ । તત્પાપી૑યાન્કરોતિ । પત્નીવ્વાઁચયતિ । મેધ્યા૑મે૒વૈનાઙ્કરોતિ । અથો૒ તપ૑ એ૒વૈના૒મુપ૑ નયતિ । યજ્જા૒ર સન્ત૒ન્ન પ્ર૑બ્રૂ૒યાત્ । પ્રિ૒યં જ્ઞા૒તિ રુ૑ન્ધ્યાત્ । અ૒સૌ મે૑ જા૒ર ઇતિ૒ નિર્દિ૑શેત્ । નિ૒ર્દિશ્યૈ૒વૈનં૑ વરુણપા૒શેન૑ ગ્રાહયતિ

1.6.5.3
પ્ર૒ઘા૒સ્યાન્૑ હવામહ૒ ઇતિ૒ પત્ની૑મુ૒દાન૑યતિ । અહ્વ૑તૈ૒વૈનામ્ । યત્પત્ની૑ પુરોનુવા૒ક્યા૑મનુબ્રૂ૒યાત્ । નિર્વીર્યો૒ યજ૑માનસ્સ્યાત્ । યજ૑મા૒નોઽન્વા૑હ । આ૒ત્મન્ને૒વ વી૒ર્ય૑ન્ધત્તે । ઉ૒ભૌ યા૒જ્યા૑ સવીર્ય૒ત્વાય૑ । યદ્ગ્રામે૒ યદર૑ણ્ય૒ ઇત્યા૑હ । ય૒થો૒દિ૒તમે૒વ વરુ૑ણ૒મવ૑ યજતે । ય૒જ૒મા૒ન૒દે૒વ૒ત્યો૑ વા આ૑હવ૒નીયઃ૑

1.6.5.4
ભ્રા૒તૃ૒વ્ય૒દે૒વ૒ત્યો૑ દક્ષિ૑ણઃ । યદા૑હવ૒નીયે૑ જુહુ૒યાત્ । યજ૑માનવ્વઁરુણપા૒શેન૑ ગ્રાહયેત્ । દક્ષિ૑ણે૒ઽગ્નૌ જુ૑હોતિ । ભ્રાતૃ૑વ્યમે૒વ વ૑રુણપા૒શેન૑ ગ્રાહયતિ । શૂર્પે૑ણ જુહોતિ । અન્ય૑મે૒વ વરુ૑ણ૒મવ૑ યજતે । શી૒ર્૒ષન્ન૑ધિ નિ૒ધાય૑ જુહોતિ । શી૒઱ષ૒ત એ૒વ વરુ૑ણ૒મવ૑ યજતે । પ્ર૒ત્યઙ્તિષ્ઠ૑ઞ્જુહોતિ

1.6.5.5
પ્ર૒ત્યઙ્ઙે૒વ વ૑રુણપા૒શાન્નિર્મુ૑ચ્યતે । અક્ર૒ન્કર્મ૑ કર્મ૒કૃત૒ ઇત્યા૑હ । દે૒વાનૃ૒ણન્નિ૑રવ૒દાય૑ । અ૒નૃ૒ણા ગૃ૒હાનુપ૒ પ્રેતેતિ૒ વાવૈતદા૑હ । વરુ૑ણગૃહીત૒વ્વાઁ એ૒તદ્ય૒જ્ઞસ્ય૑ । યદ્યજુ૑ષા ગૃહી૒તસ્યા૑તિ૒રિચ્ય૑તે । તુષાશ્ચ નિષ્કા૒સશ્ચ૑ । તુષૈશ્ચ નિષ્કા૒સેન૑ ચાવભૃ૒થમવૈ૑તિ । વરુ૑ણગૃહીતેનૈ૒વ વરુ૑ણ૒મવ૑યજતે । અ૒પો૑ઽવભૃ૒થમવૈ૑તિ

1.6.5.6
અ૒ફ્સુ વૈ વરુ૑ણઃ । સા૒ક્ષાદે૒વ વરુ૑ણ૒મવ૑યજતે । પ્રતિ૑યુતો૒ વરુ૑ણસ્ય૒ પાશ૒ ઇત્યા૑હ । વ૒રુ૒ણ૒પા૒શાદે૒વ નિર્મુ૑ચ્યતે । અપ્ર૑તીક્ષ૒મા ય૑ન્તિ । વરુ૑ણસ્યા૒ન્ત઱હિ૑ત્યૈ । એધોઽષ્યેધિષી૒મહીત્યા૑હ । સ૒મિધૈ૒વાગ્નિન્ન૑મ૒સ્યન્ત૑ ઉ૒પાય૑ન્તિ । તેજો૑ઽસિ૒ તેજો૒ મયિ૑ ધે૒હીત્યા૑હ । તેજ૑ એ૒વાત્મન્ધ૑ત્તે

1.6.6.0
અસુ૑રા અશ્રયન્ગૃહમે૒ધીય૑ઞ્ચ૒રુન્નિર૑વપન્નજુહવુર૒ન્વાહેડાન્તો ભવતિ૒ દ્વે ચ૑

1.6.6.1
દે૒વા૒સુ૒રાસ્સય્યઁ૑ત્તા આસન્ન્ । સોઽગ્નિર૑બ્રવીત્ । મમે૒યમની૑કવતી ત૒નૂઃ । તાં પ્રી૑ણીત । અથાસુ૑રાન૒ભિ ભ૑વિષ્ય૒થેતિ૑ । તે દે૒વા અ૒ગ્નયેઽની૑કવતે પુરો૒ડાશ૑મ૒ષ્ટાક૑પાલ૒ન્નિર૑વપન્ન્ । સોઽગ્નિરની૑કવા૒ન્ત્સ્વેન૑ ભાગ૒ધેયે૑ન પ્રી૒તઃ । ચ૒તુ૒ર્ધાઽની૑કાન્યજનયત । તતો૑ દે૒વા અભ૑વન્ન્ । પરાઽસુ૑રાઃ

1.6.6.2
યદ૒ગ્નયેઽની૑કવતે પુરો૒ડાશ૑મ૒ષ્ટાક૑પાલન્નિ૒ર્વપ૑તિ । અ૒ગ્નિમે૒વાની૑કવન્ત૒૒ સ્વેન૑ ભાગ૒ધેયે૑ન પ્રીણાતિ । સોઽગ્નિરની૑કવા૒ન્ત્સ્વેન૑ ભાગ૒ધેયે૑ન પ્રી૒તઃ । ચ૒તુ૒ર્ધાઽની૑કાનિ જનયતે । અ૒સૌ વા આ૑દિ૒ત્યોઽગ્નિરની૑કવાન્ । તસ્ય૑ ર૒શ્મયોઽની૑કાનિ । સા૒ક સૂર્યે૑ણોદ્ય૒તા નિર્વ૑પતિ । સા૒ક્ષાદે૒વાસ્મા૒ અની૑કાનિ જનયતિ । તેઽસુ૑રાઃ૒ પરા૑જિતા૒ યન્તઃ૑ । દ્યાવા૑પૃથિ૒વી ઉપાશ્રયન્ન્

1.6.6.3
તે દે૒વા મ૒રુદ્ભ્ય૑સ્સાન્તપ૒નેભ્ય૑શ્ચ૒રુન્નિર૑વપન્ન્ । તાન્દ્યાવા૑પૃથિ૒વીભ્યા૑મે૒વોભ૒યત૒ સમ૑તપન્ । યન્મ૒રુદ્ભ્ય૑સ્સાન્તપ૒નેભ્ય૑શ્ચ૒રુન્નિ૒ર્વપ૑તિ । દ્યાવા૑પૃથિ૒વીભ્યા૑મે૒વ તદુ૑ભ૒યતો૒ યજ૑માનો૒ ભ્રાતૃ૑વ્યા૒ન્ત્સન્ત૑પતિ । મ૒ધ્યન્દિ૑ને૒ નિર્વ૑પતિ । ત઱હિ૒ હિ તેક્ષ્ણિ૑ષ્ઠ૒ન્તપ૑તિ । ચ૒રુર્ભ૑વતિ । સ૒ર્વત૑ એ૒વૈના૒ન્ત્સન્ત૑પતિ । તે દે૒વાશ્શ્વો૑વિજ૒યિન૒સ્સન્તઃ૑ । સર્વા૑સાન્દુ૒ગ્ધે ગૃ૑હમે૒ધીય૑ઞ્ચ૒રુન્નિર૑વપન્ન્

1.6.6.4
આશિ૑તા એ૒વાદ્યોપ૑વસામ । કસ્ય૒ વાઽહે૒દમ્ । કસ્ય૑ વા૒ શ્વો ભ૑વિ૒તેતિ૑ । સ શૃ૒તો૑ઽભવત્ । તસ્યાહુ૑તસ્ય૒ નાશ્ઞન્ન્૑ । ન હિ દે૒વા અહુ૑તસ્યા૒શ્ઞન્તિ૑ । તેઽબ્રુવન્ન્ । કસ્મા૑ ઇ૒મ હોષ્યામ૒ ઇતિ૑ । મ૒રુદ્ભ્યો૑ ગૃહમે૒ધિભ્ય૒ ઇત્ય૑બ્રુવન્ન્ । તં મ૒રુદ્ભ્યો૑ ગૃહમે૒ધિભ્યો૑ઽજુહવુઃ

1.6.6.5
તતો૑ દે૒વા અભ૑વન્ન્ । પરાઽસુ૑રાઃ । યસ્યૈ૒વવ્વિમ્૒̐દુષો૑ મ૒રુદ્ભ્યો૑ ગૃહમે૒ધિભ્યો૑ ગૃ૒હે જુહ્વ૑તિ । ભવ૑ત્યા૒ત્મના । પરાઽસ્ય૒ ભ્રાતૃ૑વ્યો ભવતિ । યદ્વૈ ય૒જ્ઞસ્ય૑ પાક૒ત્રા ક્રિ૒યતે । પ૒શ૒વ્ય૑ન્તત્ । પા૒ક૒ત્રા વા એ૒તત્ક્રિ૑યતે । યન્નેધ્માબ૒ર્૒હિર્ભવ૑તિ । ન સા૑મિધે૒નીર૒ન્વાહ૑

1.6.6.6
ન પ્ર૑યા૒જા ઇ૒જ્યન્તે । નાનૂ૑યા૒જાઃ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । પ૒શુ૒માન્ભ૑વતિ । આજ્ય૑ભાગૌ યજતિ । ય૒જ્ઞસ્યૈ૒વ ચક્ષુ૑ષી૒ નાન્તરે૑તિ । મ૒રુતો૑ ગૃહમે૒ધિનો૑ યજતિ । ભા૒ગ૒ધેયે૑નૈ૒વૈના૒ન્ત્સમ૑ર્ધયતિ । અ૒ગ્નિસ્વિ૑ષ્ટ૒કૃત૑ય્યઁજતિ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । ઇડાન્તો ભવતિ । પ૒શવો૒ વા ઇડા । પ૒શુષ્વે૒વોપરિ૑ષ્ટા૒ત્પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ

1.6.7.0
ઋ૒દ્ધ્ય૒તે૒ઽભ્ય૑ઞ્જતે જુહોતિ વૃણામહૈ ભવત્ય૒ષ્ટૌ ચ૑

1.6.7.1
યત્પત્ની૑ ગૃહમે૒ધીય૑સ્યાશ્ઞી૒યાત્ । ગૃ૒હ૒મે૒ધ્યે૑વ સ્યાત્ । વિ ત્વ૑સ્ય ય૒જ્ઞ ઋ૑ધ્યેત । યન્નાશ્ઞી૒યાત્ । અગૃ૑હમેધી સ્યાત્ । નાસ્ય૑ ય૒જ્ઞો વ્યૃ૑દ્ધ્યેત । પ્રતિ૑વેશં પચેયુઃ । તસ્યાશ્ઞીયાત્ । ગૃ૒હ૒મે૒ધ્યે૑વ ભ૑વતિ । નાસ્ય૑ ય૒જ્ઞો વ્યૃ૑દ્ધ્યતે

1.6.7.2
તે દે૒વા ગૃ૑હમે૒ધીયે૑ને૒ષ્ટ્વા । આશિ૑તા અભવન્ન્ । આઞ્જ૑તા૒ભ્ય૑ઞ્જત । અનુ૑ વ૒ત્સાન૑વાસયન્ન્ । તેભ્યોઽસુ૑રાઃ૒ ક્ષુધં૒ પ્રાહિ૑ણ્વન્ન્ । સા દે૒વેષુ૑ લો૒કમવિ૑ત્વા । અસુ૑રા૒ન્પુન૑રગચ્છત્ । ગૃ૒હ૒મે૒ધીયે૑ને૒ષ્ટ્વા । આશિ૑તા ભવન્તિ । આઞ્જ૑તે૒ઽભ્ય૑ઞ્જતે

1.6.7.3
અનુ૑ વ૒ત્સાન્ વા૑સયન્તિ । ભ્રાતૃ૑વ્યાયૈ૒વ તદ્યજ૑માનઃ૒ ક્ષુધં૒ પ્રહિ૑ણોતિ । તે દે૒વા ગૃ૑હમે૒ધીયે૑ને૒ષ્ટ્વા । ઇન્દ્રા૑ય નિષ્કા૒સન્ન્ય૑દધુઃ । અ૒સ્માને૒વ શ્વ ઇન્દ્રો૒ નિહિ૑તભાગ ઉપાવર્તિ૒તેતિ૑ । તાનિન્દ્રો૒ નિહિ૑તભાગ ઉ૒પાવ૑ર્તત । ગૃ૒હ૒મે૒ધીયે૑ને૒ષ્ટ્વા । ઇન્દ્રા૑ય નિષ્કા૒સન્નિદ૑ધ્યાત્ । ઇન્દ્ર૑ એ૒વૈન૒ન્નિહિ૑તભાગ ઉ૒પાવ૑ર્તતે । ગા઱હ૑પત્યે જુહોતિ

1.6.7.4
ભા૒ગ૒ધેયે૑નૈ૒વૈન૒૒ સમ૑ર્ધયતિ । ઋ૒ષ૒ભમાહ્વ૑યતિ । વ૒ષ૒ટ્કા૒ર એ૒વાસ્ય૒ સઃ । અથો૑ ઇન્દ્રિ૒યમે૒વ તદ્વી૒ર્યઁ૑ય્યજ૑માનો૒ ભ્રાતૃવ્ય૑સ્ય વૃઙ્ક્તે । ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્ર હ૒ત્વા । પરાં પરા૒વત૑મગચ્છત્ । અપા૑રાધ૒મિતિ૒ મન્ય૑માનઃ । સોઽબ્રવીત્ । ક ઇ૒દવ્વે૑દિઁષ્ય૒તીતિ૑ । તેઽબ્રુવન્મ૒રુતો૒ વર૑વ્વૃઁણામહૈ

1.6.7.5
અથ૑ વ૒યવ્વેઁ૑દામ । અ૒સ્મભ્ય૑મે૒વ પ્ર૑થ૒મ હ૒વિર્નિરુ૑પ્યાતા૒ ઇતિ૑ । ત એ૑ન૒મધ્ય૑ક્રીડન્ન્ । તત્ક્રી૒ડિનાઙ્ક્રીડિ૒ત્વમ્ । યન્મ૒રુદ્ભ્ય૑ ક્રી૒ડિભ્ય૑ પ્રથ૒મ હ૒વિર્નિ૑રુ૒પ્યતે૒ વિજિ૑ત્યૈ । સા૒ક સૂર્યે૑ણોદ્ય૒તા નિર્વ૑પતિ । એ૒તસ્મિ૒ન્વૈ લો૒ક ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્રમ૑હ૒ન્ત્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । એ૒તદ્બ્રાહ્મણાન્યે૒વ પઞ્ચ૑ હ૒વીષિ૑ । એ૒તદ્બ્રાહ્મણ ઐન્દ્રા૒ગ્નઃ । અથૈ૒ષ ઐ૒ન્દ્રશ્ચ૒રુર્ભ૑વતિ

1.6.7.6
ઉ૒દ્ધારવ્વાઁ એ૒તમિન્દ્ર૒ ઉદ૑હરત । વૃ૒ત્ર હ૒ત્વા । અ૒ન્યાસુ૑ દે૒વતા૒સ્વધિ૑ । યદે૒ષ ઐ૒ન્દ્રશ્ચ૒રુર્ભવ૑તિ । ઉ૒દ્ધા૒રમે૒વ તય્યઁજ૑માન૒ ઉદ્ધ૑રતે । અ૒ન્યાસુ૑ પ્ર૒જાસ્વધિ૑ । વૈ૒શ્વ૒ક૒ર્મ૒ણ એક૑કપાલો ભવતિ । વિશ્વાન્યે૒વ તેન૒ કર્મા૑ણિ૒ યજ૑મા૒નોઽવ૑રુન્ધે

1.6.8.0
નિ૒રવ૑દયતે પિતૃ૒માન૑ગ્નિષ્વા૒ત્તા એક૒યોપ૑ મન્થ૒ત્યખા૑તા ભવતિ મનુ૒ષ્યા૑ણાં પદ્યન્તે પરિદ૒ધ્યાન્મી૑યતે૒ પઞ્ચ૑ ચ

1.6.8.1
વૈ૒શ્વ૒દે૒વેન૒ વૈ પ્ર૒જાપ૑તિઃ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । તા વ૑રુણપ્રઘા૒સૈર્વ૑રુણપા૒શાદ૑મુઞ્ચત્ । સા૒ક૒મે૒ધૈ પ્રત્ય૑સ્થાપયત્ । ત્ર્ય૑મ્બકૈ રુ૒દ્રન્નિ૒રવા૑દયત । પિ૒તૃ૒ય૒જ્ઞેન૑ સુવ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમ૑ગમયત્ । યદ્વૈશ્વદે૒વેન૒ યજ૑તે । પ્ર૒જા એ૒વ તદ્યજ૑માનસ્સૃજતે । તા વ૑રુણપ્રઘા૒સૈર્વ૑રુણપા૒શાન્મુ૑ઞ્ચતિ । સા૒ક૒મે૒ધૈ પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । ત્ર્ય૑મ્બકૈ રુ૒દ્રન્નિ૒રવ૑દયતે

1.6.8.2
પિ૒તૃ૒ય૒જ્ઞેન૑ સુવ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કઙ્ગ૑મયતિ । દ૒ક્ષિ૒ણ૒ત પ્રા૑ચીનાવી૒તી નિર્વ૑પતિ । દ૒ક્ષિ૒ણાવૃ૒દ્ધિ પિ૑તૃ૒ણામ્ । અના૑દૃત્ય૒ તત્ । ઉ૒ત્ત૒ર૒ત એ૒વોપ૒વીય૒ નિર્વ૑પેત્ । ઉ૒ભયે૒ હિ દે૒વાશ્ચ૑ પિ૒તર૑શ્ચે૒જ્યન્તે । અથો૒ યદે૒વ દ૑ક્ષિણા૒ર્ધે૑ઽધિ૒ શ્રય૑તિ । તેન૑ દક્ષિ૒ણાવૃ૑ત્ । સોમા૑ય પિતૃ૒મતે૑ પુરો૒ડાશ૒૒ ષટ્ક૑પાલ૒ન્નિર્વ૑પતિ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રો વૈ સોમ૑ પિતૃ૒માન્

1.6.8.3
સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રમે૒વ પ્રી૑ણાતિ । પિ૒તૃભ્યો૑ બ઱હિ૒ષદ્ભ્યો૑ ધા૒નાઃ । માસા૒ વૈ પિ૒તરો૑ બ઱હિ૒ષદઃ૑ । માસા૑ને૒વ પ્રી૑ણાતિ । યસ્મિ૒ન્વા ઋ૒તૌ પુરુ૑ષ પ્ર૒મીય૑તે । સોઽસ્યા૒મુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે ભ૑વતિ । બ૒હુ૒રૂ૒પા ધા૒ના ભ૑વન્તિ । અ૒હો૒રા૒ત્રાણા૑મ૒ભિજિ૑ત્યૈ । પિ૒તૃભ્યોઽગ્નિષ્વા૒ત્તેભ્યો૑ મ૒ન્થમ્ । અ૒ર્ધ૒મા૒સા વૈ પિ૒તરોઽગ્નિષ્વા૒ત્તાઃ

1.6.8.4
અ૒ર્ધ૒મા૒સાને૒વ પ્રી૑ણાતિ । અ૒ભિ૒વા૒ન્યા૑યૈ દુ૒ગ્ધે ભ૑વતિ । સા હિ પિ૑તૃદેવ૒ત્ય૑ન્દુ૒હે । યત્પૂ૒ર્ણમ્ । તન્મ૑નુ૒ષ્યા૑ણામ્ । ઉ૒પ૒ર્ય૒ર્ધો દે૒વાનામ્ । અ૒ર્ધ પિ૑તૃ૒ણામ્ । અ૒ર્ધ ઉપ૑મન્થતિ । અ૒ર્ધો હિ પિ૑તૃ૒ણામ્ । એક૒યોપ૑મન્થતિ

1.6.8.5
એકા૒ હિ પિ૑તૃ૒ણામ્ । દ૒ક્ષિ૒ણોપ૑મન્થતિ । દ૒ક્ષિ૒ણાવૃ૒દ્ધિ પિ૑તૃ૒ણામ્ । અના૑ર૒ભ્યોપ૑મન્થતિ । તદ્ધિ પિ૒તૄન્ગચ્છ૑તિ । ઇ૒માન્દિશ૒વ્વેઁદિ૒મુદ્ધ૑ન્તિ । ઉ૒ભયે૒ હિ દે૒વાશ્ચ૑ પિ૒તર૑શ્ચે૒જ્યન્તે । ચતુ૑સ્સ્રક્તિર્ભવતિ । સર્વા૒ હ્યનુ૒ દિશ૑ પિ૒તરઃ૑ । અખા૑તા ભવતિ

1.6.8.6
ખા૒તા હિ દે૒વાનામ્ । મ૒ધ્ય૒તોઽગ્નિરાધી૑યતે । અ૒ન્ત૒તો હિ દે૒વાના૑માધી૒યતે । વ઱ષી૑યાનિ૒ધ્મ ઇ૒ધ્માદ્ભ૑વતિ૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ । પરિ૑શ્રયતિ । અ૒ન્ત઱હિ૑તો૒ હિ પિ૑તૃલો૒કો મ૑નુષ્યલો૒કાત્ । યત્પરુ૑ષિ દિ૒નમ્ । તદ્દે૒વાનામ્ । યદ૑ન્ત૒રા । તન્મ૑નુ૒ષ્યા૑ણામ્

1.6.8.7
યત્સમૂ૑લમ્ । તત્પિ૑તૃ૒ણામ્ । સમૂ૑લં બ૒ર્૒હિર્ભ૑વતિ૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ । દ૒ક્ષિ૒ણા સ્તૃ૑ણાતિ । દ૒ક્ષિ૒ણાવૃ૒દ્ધિ પિ૑તૃ૒ણામ્ । ત્રિ પર્યે૑તિ । તૃ૒તીયે૒ વા ઇ૒તો લો૒કે પિ૒તરઃ૑ । તાને૒વ પ્રી૑ણાતિ । ત્રિ પુન૒ પર્યે૑તિ । ષટ્ત્સં પ૑દ્યન્તે

1.6.8.8
ષડ્વા ઋ૒તવઃ૑ । ઋ૒તૂને૒વ પ્રી૑ણાતિ । યત્પ્ર૑સ્ત૒રય્યઁજુ૑ષા ગૃહ્ણી૒યાત્ । પ્ર૒માયુ૑કો૒ યજ૑માનસ્સ્યાત્ । યન્ન ગૃ૑હ્ણી૒યાત્ । અ૒ના૒ય૒ત૒નસ્સ્યાત્ । તૂ૒ષ્ણીમે૒વ ન્ય૑સ્યેત્ । ન પ્ર૒માયુ૑કો૒ ભવ૑તિ । નાના૑યત૒નઃ । યત્ત્રીન્પ૑રિ૒ધીન્પ૑રિદ૒ધ્યાત્

1.6.8.9
મૃ૒ત્યુના૒ યજ૑માનં૒ પરિ૑ગૃહ્ણીયાત્ । યન્ન પ૑રિદ૒ધ્યાત્ । રક્ષા૑સિ ય૒જ્ઞ હ૑ન્યુઃ । દ્વૌ પ૑રિ૒ધી પરિ૑દધાતિ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । અથો૑ મૃ૒ત્યોરે૒વ યજ૑માન૒મુત્સૃ૑જતિ । યત્ત્રીણિ૑ ત્રીણિ હ૒વીષ્યુ૑દા૒હરે૑યુઃ । ત્રય૑સ્ત્રય એષા સા૒કં પ્રમી૑યેરન્ન્ । એકૈ૑કમનૂ૒ચીનાન્યુ૒દાહ૑રન્તિ । એકૈ૑ક એ૒વૈષા૑મ૒ન્વઞ્ચ૒ પ્રમી૑યતે । ક૒શિપુ૑ કશિપ૒વ્યા૑ય । ઉ૒પ૒બ઱હ૑ણમુપબ઱હ૒ણ્યા૑ય । આઞ્જ૑નમાઞ્જ૒ન્યા૑ય । અ૒ભ્યઞ્જ૑નમભ્યઞ્જ૒ન્યા૑ય । ય૒થા૒ભા૒ગમે૒વૈનાન્પ્રીણાતિ

1.6.9.0
હોતા૑ર૒માજ્ય૑ભાગૌ યજતિ૒ સન્ત૑ત૒મવ૑દ્યતિ૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ બ઱હિ૒ષદો૑ યજતિ૒ તમે૒વ તદ્ય૑જ૒ત્યનુ૒ નિષ્ક્રા૑મન્ત્યાહૈનાનૃ૒તવો૒ નવ૑ ચ

1.6.9.1
અ૒ગ્નયે૑ દે૒વેભ્ય૑ પિ૒તૃભ્ય૑સ્સમિ૒ધ્યમા૑ના૒યાનુ૑ બ્રૂ૒હીત્યા૑હ । ઉ૒ભયે૒ હિ દૈ૒વાશ્ચ૑ પિ૒તર૑શ્ચે૒જ્યન્તે । એકા૒મન્વા૑હ । એકા૒ હિ પિ૑તૃ૒ણામ્ । ત્રિરન્વા૑હ । ત્રિ઱હિ દે૒વાનામ્ । આ૒ઘા૒રાવાઘા૑રયતિ । ય૒જ્ઞ૒પ૒રુષો૒રન૑ન્તરિત્યૈ । ના઱ષે૒યવ્વૃઁ૑ણીતે । ન હોતા૑રમ્

1.6.9.2
યદા૑઱ષે૒યં વૃ૑ણી૒ત । યદ્ધોતા૑રમ્ । પ્ર૒માયુ૑કો૒ યજ૑માનસ્સ્યાત્ । પ્ર૒માયુ૑કો૒ હોતા । તસ્મા૒ન્ન વૃ૑ણીતે । યજ૑માનસ્ય૒ હોતુ૑ર્ગોપી૒થાય૑ । અપ૑ બ઱હિષ પ્રયા૒જાન્ ય૑જતિ । પ્ર૒જા વૈ બ૒ર્૒હિઃ । પ્ર૒જા એ૒વ મૃ૒ત્યોરુત્સૃ૑જતિ । આજ્ય૑ભાગૌ યજતિ

1.6.9.3
ય૒જ્ઞસ્યૈ૒વ ચક્ષુ૑ષી૒ નાન્તરે૑તિ । પ્રા૒ચી૒ના૒વી૒તી સોમ૑ય્યઁજતિ । પિ૒તૃ૒દે૒વ૒ત્યા૑ હિ । એ૒ષાઽઽહુ૑તિઃ । પઞ્ચ૒કૃત્વોઽવ૑ દ્યતિ । પઞ્ચ૒ હ્યે૑તા દે૒વતાઃ । દ્વે પુ૑રોઽનુવા૒ક્યે । યા૒જ્યા૑ દે૒વતા૑ વષટ્કા૒રઃ । તા એ૒વ પ્રી૑ણાતિ । સન્ત૑ત૒મવ૑ દ્યતિ

1.6.9.4
ઋ૒તૂ૒ના સન્ત૑ત્યૈ । પ્રૈવૈભ્ય૒ પૂર્વ૑યા પુરોઽનુવા૒ક્ય૑યાઽઽહ । પ્રણ૑યતિ દ્વિ૒તીય૑યા । ગ૒મય૑તિ યા૒જ્ય૑યા । તૃ૒તીયે૒ વા ઇ૒તો લો૒કે પિ૒તરઃ૑ । અહ્ન૑ એ૒વૈના૒ન્પૂર્વ૑યા પુરોઽનુવા૒ક્ય૑યા૒ઽત્યાન૑યતિ । રાત્રિ૑યૈ દ્વિ૒તીય૑યા । ઐવૈનાન્૑ યા૒જ્ય૑યા ગમયતિ । દ૒ક્ષિ૒ણ૒તો૑ઽવ૒દાય૑ । ઉદ૒ઙ્ઙતિ૑ ક્રામતિ૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ

1.6.9.5
આ સ્વ૒ધેત્યાશ્રા૑વયતિ । અસ્તુ૑ સ્વ૒ધેતિ૑ પ્ર૒ત્યાશ્રા૑વયતિ । સ્વ૒ધા નમ૒ ઇતિ૒ વષ૑ટ્કરોતિ । સ્વ૒ધા૒કા૒રો હિ પિ૑તૃ૒ણામ્ । સોમ૒મગ્રે૑ યજતિ । સોમ૑પ્રયાજા૒ હિ પિ૒તરઃ૑ । સોમં૑ પિતૃ૒મન્ત૑ય્યઁજતિ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રો વૈ સોમ૑ પિતૃ૒માન્ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રમે૒વ તદ્ય૑જતિ । પિ૒તૄન્બ૑઱હિ૒ષદો૑ યજતિ

1.6.9.6
યે વૈ યજ્વા૑નઃ । તે પિ૒તરો૑ બ઱હિ૒ષદઃ૑ । તાને૒વ તદ્ય૑જતિ । પિ૒તૄન૑ગ્નિષ્વા૒ત્તાન્ ય૑જતિ । યે વા અય૑જ્વાનો ગૃહમે૒ધિનઃ૑ । તે પિ૒તરોઽગ્નિષ્વા૒ત્તાઃ । તાને૒વ તદ્ય૑જતિ । અ૒ગ્નિઙ્ક૑વ્ય૒વાહ૑નય્યઁજતિ । ય એ૒વ પિ૑તૃ૒ણામ૒ગ્નિઃ । તમે૒વ તદ્ય૑જતિ

1.6.9.7
અથો૒ યથા૒ઽગ્નિ સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃત૒ય્યઁજ૑તિ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । એ૒તત્તે૑ તત૒ યે ચ૒ ત્વામન્વિતિ૑ તિ૒સૃષુ૑ સ્ર૒ક્તીષુ૒ નિદ૑ધાતિ । તસ્મા૒દા તૃ૒તીયા૒ત્પુરુ૑ષા૒ન્નામ૒ ન ગૃ૑હ્ણન્તિ । એ૒તાવ૑ન્તો૒ હીજ્યન્તે । અત્ર૑ પિતરો યથાભા૒ગં મ૑ન્દધ્વ૒મિત્યા૑હ । હ્લીકા૒ હિ પિ૒તરઃ૑ । ઉદ૑ઞ્ચો૒ નિષ્ક્રા૑મન્તિ । એ૒ષા વૈ મ૑નુ૒ષ્યા૑ણા૒ન્દિક્ । સ્વામે૒વ તદ્દિશ૒મનુ૒ નિષ્ક્રા૑મન્તિ

1.6.9.8
આ૒હ૒વ૒નીય૒મુપ૑તિષ્ઠન્તે । ન્યે૑વાસ્મૈ૒ તદ્ધ્નુ૑વતે । યત્સ૒ત્યા૑હવ૒નીયે । અથા૒ન્યત્ર૒ ચર૑ન્તિ । આતમિ૑તો૒રુપ૑તિષ્ઠન્તે । અ૒ગ્નિમે૒વોપ૑દ્ર૒ષ્ટાર૑ઙ્કૃ૒ત્વા । પિ૒તૄન્નિ૒રવ૑દયન્તે । અન્ત૒વ્વાઁ એ૒તે પ્રા૒ણાનાઙ્ગચ્છન્તિ । ય આતમિ૑તોરુપ૒ તિષ્ઠ૑ન્તે । સુ૒સ૒ન્દૃશ૑ન્ત્વા વ૒યમિત્યા૑હ

1.6.9.9
પ્રા૒ણો વૈ સુ૑સ૒ન્દૃક્ । પ્રા૒ણમે૒વાત્મન્દ૑ધતે । યોજા૒ ન્વિ૑ન્દ્ર તે૒ હરી૒ ઇત્યા૑હ । પ્રા૒ણમે૒વ પુન૑રયુક્ત । અક્ષ૒ન્નમી૑મદન્ત૒ હીતિ૒ ગા઱હ૑પત્ય૒મુપ૑તિષ્ઠન્તે । અક્ષ૒ન્નમી૑મદ૒ન્તાથ૒ ત્વોપ૑તિષ્ઠામહ૒ ઇતિ૒ વાવૈતદા૑હ । અમી૑મદન્ત પિ૒તર૑સ્સો૒મ્યા ઇત્ય૒ભિ પ્રપ૑દ્યન્તે । અમી૑મદન્ત પિ૒તરોઽથ૑ ત્વા૒ઽભિ પ્રપ૑દ્યામહ૒ ઇતિ૒ વાવૈતદા૑હ । અ૒પ પરિ૑ષિઞ્ચતિ । મા૒ર્જય૑ત્યે૒વૈનાન્૑

1.6.9.10
અથો૑ ત૒ર્પય૑ત્યે૒વ । તૃપ્ય૑તિ પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિઃ૑ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । અપ૑ બ઱હિષાવનૂયા૒જૌ ય૑જતિ । પ્ર૒જા વૈ બ૒ર્૒હિઃ । પ્ર૒જા એ૒વ મૃ૒ત્યોરુત્સૃ૑જતિ । ચ૒તુર૑ પ્રયા૒જાન્ ય૑જતિ । દ્વાવ૑નૂયા૒જૌ । ષટ્ત્સં પ૑દ્યન્તે । ષડ્વા ઋ૒તવઃ૑ । ઋ૒તૂને૒વ પ્રી૑ણાતિ । ન પત્ન્યન્વાસ્તે । ન સય્યાઁ૑જયન્તિ । યત્પત્ન્ય૒ન્વાસી૑ત । યત્સ૑ય્યામ્૒̐જયે૑યુઃ । પ્ર૒માયુ૑કા સ્યાત્ । તસ્મા૒ન્નાન્વાસ્તે । ન સય્યાઁ૑જયન્તિ । પત્નિ૑યૈ ગોપી૒થાય૑

1.6.10.0
ય૒ન્તિ૒ બ્રૂ૒યા૒ન્નિ૒રવ૑દયતે શાસ્તે સિઞ્ચતિ૒ ષટ્ચ૑

1.6.10.1
પ્ર૒તિ૒પૂ૒રુ૒ષમેક૑કપાલા૒ન્નિર્વ૑પતિ । જા૒તા એ૒વ પ્ર૒જા રુ૒દ્રાન્નિ૒રવ૑દયતે । એક૒મતિ૑રિક્તમ્ । જ૒નિ૒ષ્યમા૑ણા એ૒વ પ્ર૒જા રુ૒દ્રાન્નિ૒રવ૑દયતે । એક૑કપાલા ભવન્તિ । એ૒ક૒ધૈવ રુ૒દ્રન્નિ૒રવ૑દયતે । નાભિઘા૑રયતિ । યદ૑ભિઘા૒રયેત્ । અ૒ન્ત૒ર૒વ૒ચા૒રિણ૑ રુ૒દ્રઙ્કુ૑ર્યાત્ । એ૒કો૒લ્મુ૒કેન૑ યન્તિ

1.6.10.2
તદ્ધિ રુ૒દ્રસ્ય૑ ભાગ૒ધેયમ્ । ઇ૒માન્દિશ૑ય્યઁન્તિ । એ૒ષા વૈ રુ૒દ્રસ્ય૒ દિક્ । સ્વાયા૑મે૒વ દિ૒શિ રુ૒દ્રન્નિ૒રવ૑દયતે । રુ૒દ્રો વા અ૑પ૒શુકા૑યા૒ આહુ૑ત્યૈ૒ નાતિ૑ષ્ઠત । અ૒સૌ તે૑ પ૒શુરિતિ૒ નિર્દિ૑શે૒દ્યન્દ્વિ૒ષ્યાત્ । યમે૒વ દ્વેષ્ટિ૑ । તમ૑સ્મૈ પ૒શુન્નિર્દિ૑શતિ । યદિ૒ ન દ્વિ૒ષ્યાત્ । આ૒ખુસ્તે૑ પ૒શુરિતિ૑ બ્રૂયાત્

1.6.10.3
ન ગ્રા૒મ્યાન્પ૒શૂન્ હિ૒નસ્તિ૑ । નાર૒ણ્યાન્ । ચ૒તુ૒ષ્પ૒થે જુ૑હોતિ । એ૒ષ વા અ૑ગ્ની૒નાં પડ્બી૑શો૒ નામ૑ । અ૒ગ્નિ૒વત્યે૒વ જુ૑હોતિ । મ૒ધ્ય૒મેન૑ પ૒ર્ણેન૑ જુહોતિ । સ્રુગ્ઘ્યે૑ષા । અથો૒ ખલુ૑ । અ૒ન્ત૒મેનૈ૒વ હો૑ત૒વ્યમ્ । અ૒ન્ત૒ત એ૒વ રુ૒દ્રન્નિ૒રવ૑દયતે

1.6.10.4
એ૒ષ તે૑ રુદ્ર ભા૒ગસ્સ૒હ સ્વસ્રાઽમ્બિ૑ક૒યેત્યા૑હ । શ૒રદ્વા અ૒સ્યામ્બિ૑કા૒ સ્વસા । તયા૒ વા એ૒ષ હિ૑નસ્તિ । ય હિ૒નસ્તિ૑ । તયૈ૒વૈન૑ સ૒હ શ૑મયતિ । ભે૒ષ૒જઙ્ગવ૒ ઇત્યા૑હ । યાવ૑ન્ત એ૒વ ગ્રા૒મ્યા પ૒શવઃ૑ । તેભ્યો૑ ભેષ૒જઙ્ક૑રોતિ । અવામ્બ રુ૒દ્રમ૑દિમ૒હીત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે

1.6.10.5
ત્ર્ય૑મ્બકય્યઁજામહ૒ ઇત્યા૑હ । મૃ૒ત્યોર્મુ૑ક્ષીય૒ માઽમૃતા૒દિતિ૒ વાવૈતદા૑હ । ઉત્કિ૑રન્તિ । ભગ૑સ્ય લીફ્સન્તે । મૂતે૑કૃ૒ત્વાઽઽસ૑જન્તિ । યથા૒ જન૑ય્યમ્૒̐તે૑ઽવ૒સઙ્ક૒રોતિ૑ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । એ૒ષ તે૑ રુદ્ર ભા૒ગ ઇત્યા૑હ નિ૒રવ૑ત્ત્યૈ । અપ્ર૑તીક્ષ૒મા ય૑ન્તિ । અ૒પ પરિ૑ષિઞ્ચતિ । રુ૒દ્રસ્યા૒ન્ત઱હિ૑ત્યૈ । પ્ર વા એ૒તેઽસ્માલ્લો૒કાચ્ચ્ય૑વન્તે । યે ત્ર્ય૑મ્બકૈ૒શ્ચર૑ન્તિ । આ૒દિ૒ત્યઞ્ચ૒રું પુન૒રેત્ય૒ નિર્વ૑પતિ । ઇ૒યવ્વાઁ અદિ૑તિઃ । અ૒સ્યામે૒વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠન્તિ

1.7.0.0
એ૒તદ્બ્રાહ્મણાનિ ધા૒ત્રે ર૒ત્નિનાન્દેવસુ૒વામ૒ર્થેતો૒ દેવી૒ર્દિશ૒સ્સોમ૒સ્યેન્દ્ર૑સ્ય મિ૒ત્રો દશ૑

એ૒તદ્બ્રાહ્મણાનિ વૈષ્ણ૒વન્ત્રિ૑કપા૒લમન્ન૒વ્વૈઁ પૂ૒ષા વાશા૒સ્સ્થેત્યા૑હ૒ દિશો૒ વ્યાસ્થા૑પય૒ત્યુદ૑ઙ્પ૒રેત્ય૒ બ્રહ્મા ૩ ન્ત્વ રા૑જ૒૒શ્ચતુ૑ષ્ષષ્ટિઃ ॥ એ૒તદ્બ્રાહ્મણાનિ૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ

હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ સપ્તમ પ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ
1.7.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે સપ્તમપ્રપાઠક પ્રારંભઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
1.7.1.0
ય૒ચ્છ૒તિ૒ વરુ૑ણ૒ન્તૃતી૑ય૒વ્વિઁજિ૑ત્યા અસૃજત૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ હનો૒ મિત્ર૑દ્રુ૒ગિતિ૑ હન્તિ૒ સ્તૃત્યૈ૒ ત્રીણિ૑ ચ

1.7.1.1
એ૒તદ્બ્રાહ્મણાન્યે૒વ પઞ્ચ૑ હ૒વીષિ૑ । અથેન્દ્રા૑ય૒ શુના૒સીરા૑ય પુરો૒ડાશ૒ન્દ્વાદ૑શકપાલ૒ન્નિર્વ૑પતિ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રો વા ઇન્દ્રા૒શુના૒સીરઃ૑ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રેણૈ૒વાસ્મા૒ અન્ન૒મવ૑ રુન્ધે । વા૒ય૒વ્યં૑ પયો૑ ભવતિ । વા૒યુર્વૈ વૃષ્ટ્યૈ પ્રદાપયિ૒તા । સ એ૒વાસ્મૈ૒ વૃષ્ટિં૒ પ્રદા૑પયતિ । સૌ૒ર્ય૑ એક૑કપાલો ભવતિ । સૂર્યે૑ણ૒ વા અ૒મુષ્મિઁ૑લ્લો૒કે વૃષ્ટિ૑ર્ધૃ૒તા । સ એ૒વાસ્મૈ૒ વૃષ્ટિ૒ન્નિય૑ચ્છતિ

1.7.1.2
દ્વા૒દ૒શ૒ગ૒વ સીર૒ન્દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । દે૒વા૒સુ૒રાસ્સય્યઁ૑ત્તા આસન્ન્ । તે દે૒વા અ૒ગ્નિમ૑બ્રુવન્ન્ । ત્વયા૑ વી૒રેણાસુ૑રાન૒ભિભ૑વા૒મેતિ૑ । સોઽબ્રવીત્ । ત્રે૒ધાઽહમા૒ત્માન૒વ્વિઁક૑રિષ્ય૒ ઇતિ૑ । સ ત્રે૒ધાઽઽત્માન૒વ્વ્યઁ૑કુરુત । અ૒ગ્નિન્તૃતી૑યમ્ । રુ૒દ્રન્તૃતી૑યમ્ । વરુ૑ણ૒ન્તૃતી૑યમ્

1.7.1.3
સોઽબ્રવીત્ । ક ઇ૒દન્તુ૒રીય૒મિતિ૑ । અ૒હમિતીન્દ્રોઽબ્રવીત્ । સન્તુ સૃ૑જાવહા૒ ઇતિ૑ । તૌ સમ૑સૃજેતામ્ । સ ઇન્દ્ર૑સ્તુ૒રીય૑મભવત્ । યદિન્દ્ર૑સ્તુ૒રીય૒મભ૑વત્ । તદિ૑ન્દ્રતુરી૒યસ્યેન્દ્રતુરીય૒ત્વમ્ । તતો૒ વૈ દે૒વા વ્ય૑જયન્ત । યદિ૑ન્દ્રતુરી૒યન્નિ૑રુ૒પ્યતે૒ વિજિ૑ત્યૈ

1.7.1.4
વ૒હિની૑ ધે૒નુર્દક્ષિ૑ણા । યદ્વ૒હિની । તેનાગ્ને૒યી । યદ્ગૌઃ । તેન૑ રૌ૒દ્રી । યદ્ધે૒નુઃ । તેનૈ૒ન્દ્રી । યત્સ્ત્રી સ૒તી દા૒ન્તા । તેન૑ વારુ૒ણી સમૃ૑દ્ધ્યૈ । પ્ર૒જાપ૑તિર્ય૒જ્ઞમ૑સૃજત

1.7.1.5
ત સૃ૒ષ્ટ રક્ષા૑સ્યજિઘાસન્ન્ । સ એ૒તા પ્ર૒જાપ૑તિરા૒ત્મનો૑ દે૒વતા૒ નિર૑મિમીત । તાભિ૒ર્વૈ સ દિ૒ગ્ભ્યો રક્ષા૑સિ૒ પ્રાણુ૑દત । યત્પ૑ઞ્ચાવ૒ત્તીય૑ઞ્જુ૒હોતિ૑ । દિ૒ગ્ભ્ય એ૒વ તદ્યજ૑માનો૒ રક્ષા૑સિ૒ પ્રણુ૑દતે । સમૂ૑ઢ૒૒ રક્ષ૒સ્સન્દ૑ગ્ધ૒૒ રક્ષ૒ ઇત્યા૑હ । રક્ષા૑સ્યે૒વ સન્દ૑હતિ । અ૒ગ્નયે૑ રક્ષો૒ઘ્ને સ્વાહેત્યા૑હ । દે૒વતાભ્ય એ૒વ વિ૑જિગ્યા૒નાભ્યો૑ ભાગ૒ધેય૑ઙ્કરોતિ । પ્ર૒ષ્ટિ૒વા૒હી રથો૒ દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ

1.7.1.6
ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્ર હ૒ત્વા । અસુ૑રાન્પરા૒ભાવ્ય૑ । નમુ૑ચિમાસુ૒રન્નાલ૑ભત । તશ૒ચ્યા૑ઽગૃહ્ણાત્ । તૌ સમ૑લભેતામ્ । સોઽસ્માદ૒ભિશુ૑નતરોઽભવત્ । સોઽબ્રવીત્ । સ૒ન્ધા સન્દ૑ધાવહૈ । અથ૒ ત્વાઽવ૑ સ્રક્ષ્યામિ । ન મા૒ શુષ્કે૑ણ૒ નાર્દ્રેણ૑ હનઃ

1.7.1.7
ન દિવા૒ ન નક્ત૒મિતિ૑ । સ એ૒તમ૒પાં ફેન૑મસિઞ્ચત્ । ન વા એ૒ષ શુષ્કો૒ નાર્દ્રો વ્યુ૑ષ્ટાઽઽસીત્ । અનુ૑દિત૒સ્સૂર્યઃ૑ । ન વા એ૒તદ્દિવા૒ ન નક્તમ્ । તસ્યૈ૒તસ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે । અ૒પાં ફેને૑ન૒ શિર૒ ઉદ૑વર્તયત્ । તદે૑ન૒મન્વ૑વર્તત । મિત્ર૑દ્રુ૒ગતિ૑

1.7.1.8
સ એ૒તાન૑પામા૒ર્ગાન૑જનયત્ । તાન૑જુહોત્ । તૈર્વૈ સ રક્ષા૒૒સ્યપા૑હત । યદ૑પામાર્ગહો૒મો ભવ૑તિ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । એ૒કો૒લ્મુ૒કેન૑ યન્તિ । તદ્ધિ રક્ષ૑સાં ભાગ૒ધેયમ્ । ઇ૒માન્દિશ૑ય્યઁન્તિ । એ૒ષા વૈ રક્ષ૑સા૒ન્દિક્ । સ્વાયા૑મે૒વ દિ૒શિ રક્ષા૑સિ હન્તિ

1.7.1.9
સ્વકૃ૑ત૒ ઇરિ૑ણે જુહોતિ પ્રદ૒રે વા । એ૒તદ્વૈ રક્ષ૑સામા૒યતન૑મ્ । સ્વ એ૒વાયત૑ને૒ રક્ષા૑સિ હન્તિ । પ૒ર્ણ૒મયે૑ન સ્રુ૒વેણ૑ જુહોતિ । બ્રહ્મ૒ વૈ પ૒ર્ણઃ । બ્રહ્મ૑ણૈ૒વ રક્ષા૑સિ હન્તિ । દે૒વસ્ય૑ ત્વા સવિ૒તુ પ્ર૑સ૒વ ઇત્યા૑હ । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂત એ૒વ રક્ષા૑સિ હન્તિ । હ૒ત રક્ષોઽવ૑ધિષ્મ૒ રક્ષ૒ ઇત્યા૑હ । રક્ષ૑સા૒૒ સ્તૃત્યૈ । યદ્વસ્તે૒ તદ્દક્ષિ૑ણા નિ૒રવ૑ત્યૈ । અપ્ર૑તીક્ષ૒માય૑ન્તિ । રક્ષ૑સામ૒ન્તર્‌હિ૑ત્યૈ

1.7.2.0
ઐ૒ન્દ્રા૒વૈ૒ષ્ણ૒વમેકા૑દશકપાલ૒ય્યઁદૃ૑ષ૒ભો દધા૑તિ પૂ૒ષા પ૒શૂન્પ્રજ૑નયતિ૒ હિર૑ણ્ય૒ન્દક્ષિ૑ણા૒ દક્ષિ૒ણૈક૑ઞ્ચ

1.7.2.1
ધા૒ત્રે પુ૑રો૒ડાશ૒ન્દ્વાદ૑શકપાલ૒ન્નિર્વ૑પતિ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રો વૈ ધા૒તા । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રેણૈ૒વાસ્મૈ પ્ર૒જા પ્રજ૑નયતિ । અન્વે૒વાસ્મા૒ અનુ૑મતિર્મન્યતે । રા૒તે રા૒કા । પ્ર સિ૑નીવા૒લી જ૑નયતિ । પ્ર૒જાસ્વે૒વ પ્રજા૑તાસુ કુ૒હ્વા૑ વાચ૑ન્દધાતિ । મિ૒થુ૒નૌ ગાવૌ૒ દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । આ૒ગ્ના૒વૈ૒ષ્ણ૒વમેકા૑દશકપાલ૒ન્નિર્વ૑પતિ । ઐ૒ન્દ્રા૒વૈ૒ષ્ણ૒વમેકા૑દશકપાલમ્

1.7.2.2
વૈ૒ષ્ણ૒વન્ત્રિ૑કપા૒લમ્ । વી૒ર્ય૑વ્વાઁ અ૒ગ્નિઃ । વી૒ર્ય૑મિન્દ્રઃ૑ । વી૒ર્ય૑વ્વિઁષ્ણુઃ૑ । પ્ર૒જા એ૒વ પ્રજા૑તા વી૒ર્યે પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । તસ્માત્પ્ર૒જા વી૒ર્યા૑વતીઃ । વા૒મ૒ન ઋ૑ષ૒ભો વ૒હી દક્ષિ૑ણા । યદ્વ૒હી । તેનાગ્ને૒યઃ । યદૃ૑ષ૒ભઃ

1.7.2.3
તેનૈ૒ન્દ્રઃ । યદ્વા૑મ૒નઃ । તેન૑ વૈષ્ણ૒વસ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । અ૒ગ્ની૒ષો૒મીય૒મેકા૑દશકપાલ૒ન્નિર્વ૑પતિ । ઇ૒ન્દ્રા૒સો૒મીય૒મેકા૑દશકપાલમ્ । સૌ૒મ્યઞ્ચ૒રુમ્ । સોમો૒ વૈ રે૑તો૒ધાઃ । અ૒ગ્નિ પ્ર૒જાનાં પ્રજનયિ૒તા । વૃ૒દ્ધાના૒મિન્દ્ર૑ પ્રદાપયિ૒તા । સોમ૑ એ૒વાસ્મૈ૒ રેતો૒ દધા૑તિ

1.7.2.4
અ૒ગ્નિ પ્ર૒જાં પ્રજ૑નયતિ । વૃ૒દ્ધામિન્દ્ર૒ પ્રય૑ચ્છતિ । બ૒ભ્રુર્દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । સો૒મા૒પૌ૒ષ્ણઞ્ચ૒રુન્નિર્વ૑પતિ । ઐ૒ન્દ્રા૒પૌ૒ષ્ણઞ્ચ૒રુમ્ । સોમો૒ વૈ રે૑તો૒ધાઃ । પૂ૒ષા પ૑શૂ૒નાં પ્ર૑જનયિ૒તા । વૃ૒દ્ધાના૒મિન્દ્ર૑ પ્રદાપયિ૒તા । સોમ૑ એ૒વાસ્મૈ૒ રેતો૒ દધા૑તિ । પૂ૒ષા પ૒શૂન્પ્રજ૑નયતિ

1.7.2.5
વૃ૒દ્ધાનિન્દ્ર૒ પ્રય૑ચ્છતિ । પૌ૒ષ્ણશ્ચ૒રુર્ભ૑વતિ । ઇ૒યવ્વૈઁ પૂ૒ષા । અ૒સ્યામે૒વ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । શ્યા૒મો દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । બ૒હુ વૈ પુરુ૑ષો મે૒ધ્યમુપ૑ગચ્છતિ । વૈ૒શ્વા૒ન૒રન્દ્વાદ૑શકપાલ૒ન્નિર્વ૑પતિ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રો વા અ૒ગ્નિર્વૈશ્વાન૒રઃ । સ૒વ્વઁત્સ૒રેણૈ૒વૈન૑ સ્વદયતિ । હિર૑ણ્ય૒ન્દક્ષિ૑ણા

1.7.2.6
પ૒વિત્ર૒વ્વૈઁ હિર૑ણ્યમ્ । પુ૒નાત્યે૒વૈનમ્ । બ૒હુ વૈ રા૑જ૒ન્યોઽનૃ૑તઙ્કરોતિ । ઉપ૑ જા૒મ્યૈ હર૑તે । જિ૒નાતિ૑ બ્રાહ્મ૒ણમ્ । વદ૒ત્યનૃ૑તમ્ । અનૃ૑તે૒ ખલુ૒ વૈ ક્રિ૒યમા૑ણે૒ વરુ૑ણો ગૃહ્ણાતિ । વા૒રુ૒ણય્યઁ૑વ૒મય૑ઞ્ચ૒રુન્નિર્વ૑પતિ । વ૒રુ૒ણ૒પા૒શાદે૒વૈનં૑ મુઞ્ચતિ । અશ્વો૒ દક્ષિ૑ણા । વા૒રુ૒ણો હિ દે૒વત૒યાઽશ્વ૒સ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ

1.7.3.0
ર૒ત્નિ૒ત્વાય૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ પષ્ઠૌ૒હી દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ ગ્રામ૒ણ્યો૑ ગૃ૒હે ભા૑ગદુ૒ઘસ્ય૑ ગૃ૒હે ભ૑વતિ દુ૒ગ્ધે૑ઽભિજિ૑ત્યૈ૒ દ્વે ચ૑

1.7.3.1
ર૒ત્નિના૑મે૒તાનિ૑ હ૒વીષિ૑ ભવન્તિ । એ૒તે વૈ રા૒ષ્ટ્રસ્ય૑ પ્રદા૒તારઃ૑ । એ૒તે૑ઽપાદા૒તારઃ૑ । ય એ૒વ રા૒ષ્ટ્રસ્ય૑ પ્રદા૒તારઃ૑ । યે૑ઽપાદા૒તારઃ૑ । ત એ૒વાસ્મૈ૑ રા૒ષ્ટ્રં પ્રય૑ચ્છન્તિ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વ ભ૑વતિ । યત્સ૑મા૒હૃત્ય૑ નિ૒ર્વપેત્ । અર૑ત્નિનસ્સ્યુઃ । ય૒થા૒ય૒થન્નિર્વ૑પતિ રત્નિ૒ત્વાય૑

1.7.3.2
યત્સ૒દ્યો નિ૒ર્વપેત્ । યાવ૑તી૒મેકે૑ન હ૒વિષા૒ઽઽશિષ૑મવ રુ૒ન્ધે । તાવ૑તી૒મવ૑રુન્ધીત । અ૒ન્વ૒હન્નિર્વ૑પતિ । ભૂય૑સીમે૒વાશિષ૒મવ૑ રુન્ધે । ભૂય૑સો યજ્ઞક્ર૒તૂનુપૈ૑તિ । બા૒ર્૒હ૒સ્પ૒ત્યઞ્ચ૒રુન્નિર્વ૑પતિ બ્ર૒હ્મણો૑ ગૃ૒હે । મુ૒ખ૒ત એ૒વાસ્મૈ૒ બ્રહ્મ૒ સશ્ય૑તિ । અથો૒ બ્રહ્મ૑ન્ને૒વ ક્ષ૒ત્ત્રમ૒ન્વાર૑મ્ભયતિ । શિ૒તિ૒પૃ૒ષ્ઠો દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ

1.7.3.3
ઐ૒ન્દ્રમેકા૑દશકપાલ રાજ૒ન્ય૑સ્ય ગૃ૒હે । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વાવ૑ રુન્ધે । ઋ૒ષ૒ભો દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । આ૒દિ૒ત્યઞ્ચ૒રું મહિ૑ષ્યૈ ગૃ૒હે । ઇ૒યવ્વાઁ અદિ૑તિઃ । અ૒સ્યામે૒વ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । ધે૒નુર્દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । ભગા૑ય ચ૒રુવ્વામ્૒̐વાતા૑યૈ ગૃ૒હે । ભગ૑મે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । વિચિ૑ત્તગર્ભા પષ્ઠૌ૒હી દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ

1.7.3.4
નૈ૒ર્૒ઋ૒તઞ્ચ૒રું પ૑રિવૃ૒ક્ત્યૈ૑ ગૃ૒હે કૃ૒ષ્ણાનાં વ્રીહી૒ણાન્ન૒ખનિ૑ર્ભિન્નમ્ । પા૒પ્માન૑મે૒વ નિ઱ઋ૑તિન્નિ૒રવ૑દયતે । કૃ૒ષ્ણા કૂ૒ટા દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । આ૒ગ્ને૒યમ૒ષ્ટાક૑પાલ સેના૒ન્યો૑ ગૃ૒હે । સેના૑મે૒વાસ્ય૒ સશ્ય૑તિ । હિર૑ણ્ય૒ન્દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । વા૒રુ૒ણન્દશ૑કપાલ સૂ૒તસ્ય૑ ગૃ૒હે । વ૒રુ૒ણ૒સ૒વમે૒વાવ૑ રુન્ધે । મ૒હાનિ૑રષ્ટો૒ દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । મા૒રુ૒ત સ૒પ્તક૑પાલઙ્ગ્રામ૒ણ્યો૑ ગૃ૒હે

1.7.3.5
અન્ન૒વ્વૈઁ મ૒રુતઃ૑ । અન્ન૑મે૒વાવ૑ રુન્ધે । પૃશ્ઞિ૒ર્દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । સા૒વિ૒ત્રન્દ્વાદ૑શકપાલઙ્ક્ષ૒ત્તુર્ગૃ૒હે પ્રસૂત્યૈ । ઉ૒પ૒ધ્વ૒સ્તો દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । આ૒શ્વિ૒નન્દ્વિ૑કપા૒લ સ૑ઙ્ગ્રહી૒તુર્ગૃ૒હે । અ૒શ્વિનૌ૒ વૈ દે૒વાનાં ભિ૒ષજૌ । તાભ્યા૑મે૒વાસ્મૈ૑ ભેષ૒જઙ્ક૑રોતિ । સ૒વા૒ત્યૌ૑ દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । પૌ૒ષ્ણઞ્ચ૒રું ભા૑ગદુ૒ઘસ્ય૑ ગૃ૒હે

1.7.3.6
અન્ન૒વ્વૈઁ પૂ૒ષા । અન્ન૑મે૒વાવ૑ રુન્ધે । શ્યા૒મો દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । રૌ૒દ્રઙ્ગા૑વીધુ૒કઞ્ચ૒રુમ૑ક્ષાવા૒પસ્ય૑ ગૃ૒હે । અ૒ન્ત૒ત એ૒વ રુ૒દ્રન્નિ૒રવ૑દયતે । શ૒બલ૒ ઉદ્વા૑રો૒ દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । દ્વાદ૑શૈ૒તાનિ૑ હ૒વીષિ૑ ભવન્તિ । દ્વાદ૑શ૒ માસાસ્સવ્વઁત્સ૒રઃ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રેણૈ૒વાસ્મૈ૑ રા૒ષ્ટ્રમવ૑રુન્ધે । રા૒ષ્ટ્રમે૒વ ભ૑વતિ

1.7.3.7
યન્ન પ્ર૑તિ નિ૒ર્વપેત્ । ર૒ત્નિન૑ આ૒શિષોઽવ૑રુન્ધીરન્ન્ । પ્રતિ૒નિર્વ૑પતિ । ઇન્દ્રા૑ય સુ૒ત્રામ્ણે૑ પુરો૒ડાશ૒મેકા૑દશકપાલમ્ । ઇન્દ્રા૑યાહો૒મુચે । આ૒શિષ૑ એ૒વાવ૑રુન્ધે । અ૒યન્નો૒ રાજા૑ વૃત્ર૒હા રાજા૑ ભૂ૒ત્વા વૃ૒ત્રવ્વઁ૑ધ્યા૒દિત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે । મૈ૒ત્રા૒બા૒ર્૒હ૒સ્પ૒ત્યં ભ૑વતિ । શ્વે૒તાયૈ શ્વે૒તવ૑ત્સાયૈ દુ૒ગ્ધે

1.7.3.8
બા૒ર્૒હ૒સ્પ૒ત્યે મૈ૒ત્રમપિ૑ દધાતિ । બ્રહ્મ૑ ચૈ૒વાસ્મૈ ક્ષ૒ત્રઞ્ચ૑ સ૒મીચી૑ દધાતિ । અથો૒ બ્રહ્મ૑ન્ને૒વ ક્ષ૒ત્રં પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । બા૒ર્૒હ૒સ્પ૒ત્યેન૒ પૂર્વે૑ણ૒ પ્રચ૑રતિ । મુ૒ખ૒ત એ૒વાસ્મૈ૒ બ્રહ્મ૒ સશ્ય૑તિ । અથો૒ બ્રહ્મ૑ન્ને૒વ ક્ષ૒ત્રમ૒ન્વાર૑મ્ભયતિ । સ્વ૒ય૒ઙ્કૃ૒તા વેદિ૑ર્ભવતિ । સ્વ૒ય૒ન્દિ૒નં બ૒ર્૒હિઃ । સ્વ૒ય૒ઙ્કૃ૒ત ઇ૒ધ્મઃ । અન૑ભિજિતસ્યા૒ભિજિ૑ત્યૈ । તસ્મા૒દ્રાજ્ઞા૒મર૑ણ્યમ૒ભિજિ૑તમ્ । સૈવ શ્વે૒તા શ્વે૒તવ૑ત્સા૒ દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ

1.7.4.0
સ૒ત્યાના૑મધા૒યીત્યા૑હાતારી૒દિત્યા૑હ ક્રમત૒ એક૑ઞ્ચ

1.7.4.1
દે૒વ૒સુ૒વામે૒તાનિ૑ હ૒વીષિ૑ ભવન્તિ । એ૒તાવ૑ન્તો૒ વૈ દે૒વાના૑ સ૒વાઃ । ત એ૒વાસ્મૈ૑ સ૒વાન્પ્રય૑ચ્છન્તિ । ત એ૑ન સુવન્તે । અ૒ગ્નિરે૒વૈન૑ઙ્ગૃ૒હપ૑તીના સુવતે । સોમો૒ વન૒સ્પતી૑નામ્ । રુ૒દ્ર પ૑શૂ૒નામ્ । બૃહ૒સ્પતિ૑ર્વા૒ચામ્ । ઇન્દ્રો જ્યે૒ષ્ઠાનામ્ । મિ૒ત્રસ્સ૒ત્યાનામ્

1.7.4.2
વરુ૑ણો૒ ધર્મ૑પતીનામ્ । એ૒તદે૒વ સર્વં૑ ભવતિ । સ૒વિ૒તા ત્વા પ્રસ૒વાના૑ સુવતા૒મિતિ૒ હસ્ત૑ઙ્ગૃહ્ણાતિ૒ પ્રસૂત્યૈ । યે દે૑વા દેવ૒સ્સુવ૒સ્સ્થેત્યા૑હ । ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્ । મ૒હ૒તે ક્ષ૒ત્રાય૑ મહ૒ત આધિ૑પત્યાય મહ૒તે જાન૑રાજ્યા૒યેત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે । એ૒ષ વો૑ ભરતા૒ રાજા૒ સોમો૒ઽસ્માકં૑ બ્રાહ્મ૒ણાના૒૒ રાજેત્યા૑હ । તસ્મા૒ત્સોમ૑રાજાનો બ્રાહ્મ૒ણાઃ । પ્રતિ૒ ત્યન્નામ૑ રા૒જ્યમ૑ધા૒યીત્યા૑હ

1.7.4.3
રા૒જ્યમે૒વાસ્મિ૒ન્પ્રતિ૑દધાતિ । સ્વાન્ત૒નુવ૒વ્વઁરુ૑ણો અશિશ્રે૒દિત્યા૑હ । વ૒રુ૒ણ૒સ૒વમે૒વાવ૑રુન્ધે । શુચેર્મિ૒ત્રસ્ય૒ વ્રત્યા૑ અભૂ૒મેત્યા૑હ । શુચિ૑મે૒વૈન૒વ્વ્રઁત્ય૑ઙ્કરોતિ । અમ૑ન્મહિ મહ૒ત ઋ૒તસ્ય૒ નામેત્યા૑હ । મ૒નુ૒ત એ૒વૈનમ્ । સર્વે૒ વ્રાતા૒ વરુ૑ણસ્યાભૂવ૒ન્નિત્યા૑હ । સર્વ૑વ્રાતમે૒વૈન૑ઙ્કરોતિ । વિ મિ૒ત્ર એવૈ૒રરા૑તિમતારી૒દિત્યા૑હ

1.7.4.4
અરા૑તિમૈ૒વૈન૑ન્તારયતિ । અસૂ૑ષુદન્ત ય૒જ્ઞિયા૑ ઋ૒તેનેત્યા૑હ । સ્વ૒દય૑ત્યે૒વૈનમ્ । વ્યુ૑ ત્રિ૒તો જ૑રિ૒માણ૑ન્ન આન૒ડિત્યા૑હ । આયુ૑રે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । દ્વાભ્યા૒વ્વિઁમૃ૑ષ્ટે । દ્વિ૒પાદ્યજ૑માન૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । અ૒ગ્ની૒ષો૒મીય૑સ્ય૒ ચૈકા૑દશકપાલસ્ય દેવસુ૒વાઞ્ચ૑ હ૒વિષા૑મ૒ગ્નયે સ્વિષ્ટ૒કૃતે૑ સ૒મવ૑દ્યતિ । દે૒વતા૑ભિરે૒વૈન૑મુભ૒યત૒ પરિ૑ગૃહ્ણાતિ । વિ૒ષ્ણુ૒ક્ર૒માન્ક્ર૑મતે । વિષ્ણુ૑રે૒વ ભૂ૒ત્વેમાલ્લોમ્૒̐કાન૒ભિજ૑યતિ

1.7.5.0
ઊ૒ર્મિરિત્યા૑હ૒ સૂર્ય૑વર્ચસ૒સ્સ્થેત્યા૑હ બ્રહ્મવર્ચ૒સ્ય૑કસ્તેજ૒સ્યાસ્સ્થેત્યા૑હૈ૒વ પુરુ૑ષ૒ષ્ષટ્ ચ૑

1.7.5.1
અ૒ર્થેત૒સ્સ્થેતિ૑ જુહોતિ । આહુ૑ત્યૈ૒વૈના૑ નિ૒ષ્ક્રીય૑ ગૃહ્ણાતિ । અથો૑ હ૒વિષ્કૃ૑તાનામે૒વાભિઘૃ૑તાનાઙ્ગૃહ્ણાતિ । વહ૑ન્તીનાઙ્ગૃહ્ણાતિ । એ૒તા વા અ૒પા રા૒ષ્ટ્રમ્ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વાસ્મૈ૑ ગૃહ્ણાતિ । અથો૒ શ્રિય૑મે૒વૈન૑મ૒ભિવ૑હન્તિ । અ૒પાં પતિ૑ર૒સીત્યા૑હ । મિ૒થુ૒નમે૒વાકઃ૑ । વૃષાઽસ્યૂ૒ર્મિરિત્યા૑હ

1.7.5.2
ઊ૒ર્મિ૒મન્ત૑મે૒વૈન૑ઙ્કરોતિ । વૃ૒ષ૒સે૒નો૑ઽસીત્યા૑હ । સેના૑મે૒વાસ્ય૒ સશ્ય૑તિ । વ્ર૒જ૒ક્ષિત૒સ્સ્થેત્યા૑હ । એ૒તા વા અ૒પાવ્વિઁશઃ૑ । વિશ૑મે૒વાસ્મૈ૒ પર્યૂ૑હતિ । મ૒રુતા૒મોજ૒સ્સ્થેત્યા૑હ । અન્ન૒વ્વૈઁ મ૒રુતઃ૑ । અન્ન૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । સૂર્ય૑વર્ચસ૒સ્સ્થેત્યા૑હ

1.7.5.3
રા૒ષ્ટ્રમે૒વ વ૑ર્ચ૒સ્વ્ય૑કઃ । સૂર્ય૑ત્વચસ૒સ્સ્થેત્યા૑હ । સ૒ત્યવ્વાઁ એ૒તત્ । યદ્વ઱ષ૑તિ । અનૃ૑ત૒ય્યઁદા૒તપ૑તિ૒ વ઱ષ૑તિ । સ૒ત્યા૒નૃ૒તે એ૒વાવ૑રુન્ધે । નૈન૑ સત્યાનૃ૒તે ઉ૑દિ૒તે હિ૑સ્તઃ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । માન્દા૒સ્સ્થેત્યા૑હ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વ બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સ્ય૑કઃ

1.7.5.4
વાશા૒સ્સ્થેત્યા૑હ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વ વ૒શ્ય૑કઃ । શક્વ૑રી૒સ્સ્થેત્યા૑હ । પ૒શવો૒ વૈ શક્વ૑રીઃ । પ૒શૂને૒વાવ૑રુન્ધે । વિ૒શ્વ૒ભૃત૒સ્સ્થેત્યા૑હ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વ પ૑ય૒સ્વ્ય૑કઃ । જ૒ન૒ભૃત૒સ્સ્થેત્યા૑હ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વેન્દ્રિ૑યા૒વ્ય૑કઃ । અ૒ગ્નેસ્તે૑જ૒સ્યાસ્સ્થેત્યા૑હ

1.7.5.5
રા૒ષ્ટ્રમે૒વ તે૑જ૒સ્વ્ય૑કઃ । અ૒પામોષ૑ધીના૒૒ રસ૒સ્સ્થેત્યા૑હ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વ મ૑ધ૒વ્ય૑મકઃ । સા૒ર૒સ્વ૒તઙ્ગ્રહ૑ઙ્ગૃહ્ણાતિ । એ૒ષા વા અ૒પામ્પૃ૒ષ્ઠમ્ । યત્સર૑સ્વતી । પૃ૒ષ્ઠમે૒વૈન૑ સમા૒નાનાઙ્કરોતિ । ષો૒ડ૒શભિ૑ર્ગૃહ્ણાતિ । ષોડ૑શકલો૒ વૈ પુરુ૑ષઃ । યાવા૑ને૒વ પુરુ૑ષઃ । તસ્મિ૑ન્વી૒ર્ય૑ન્દધાતિ । ષો૒ડ૒શભિ૑ર્જુ૒હોતિ૑ ષોડ૒શભિ૑ર્ગૃહ્ણાતિ । દ્વાત્રિ૑શ૒ત્સંપ૑દ્યન્તે । દ્વાત્રિ૑શદક્ષરાઽનુ૒ષ્ટુક્ । વાગ૑નુ૒ષ્ટુફ્સર્વા૑ણિ૒ છન્દા૑સિ । વા૒ચૈવૈન૒૒ સર્વે૑ભિ૒શ્છન્દો૑ભિર૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ

1.7.6.0
વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ દા૒ત્રમ૒સીત્યા૑હા૒મૃત૒૒ હિર૑ણ્યમેકશ૒તો ગ૑મય૒ન્ત્યાહ૑ બ્રાહ્મ૒ણા ના૒ષ્ટ્રાભ્ય૑ પા૒તેત્યા૑હ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

1.7.6.1
દેવી૑રાપ૒સ્સં મધુ૑મતી૒ર્મધુ૑મતીભિસ્સૃજ્યધ્વ૒મિત્યા૑હ । બ્રહ્મ૑ણૈ૒વૈના૒સ્સ સૃ૑જતિ । અના૑ધૃષ્ટાસ્સીદ૒તેત્યા૑હ । બ્રહ્મ૑ણૈ૒વૈનાસ્સાદયતિ । અ૒ન્ત૒રા હોતુ૑શ્ચ૒ ધિષ્ણિ૑યં બ્રાહ્મણાચ્છ૒૒સિન૑શ્ચ સાદયતિ । આ૒ગ્ને૒યો વૈ હોતા । ઐ૒ન્દ્રો બ્રાહ્મણાચ્છ૒૒સી । તેજ૑સા ચૈ૒વેન્દ્રિ૒યેણ૑ ચોભ૒યતો૑ રા૒ષ્ટ્રં પરિ૑ગૃહ્ણાતિ । હિર૑ણ્યે૒નોત્પુ૑નાતિ । આહુ૑ત્યૈ૒ હિ પ૒વિત્રાભ્યામુત્પુ૒નન્તિ૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ

1.7.6.2
શ૒તમા૑નં ભવતિ । શ૒તાયુ૒ પુરુ૑ષશ્શ૒તેન્દ્રિ૑યઃ । આયુ૑ષ્યે૒વેન્દ્રિ૒યે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । અનિ૑ભૃષ્ટમ૒સીત્યા૑હ । અનિ૑ભૃષ્ટ૒૒ હ્યે૑તત્ । વા૒ચો બન્ધુ૒રિત્યા૑હ । વા૒ચો હ્યે૑ષ બન્ધુઃ૑ । ત૒પો૒જા ઇત્યા૑હ । ત૒પો૒જા હ્યે૑તત્ । સોમ૑સ્ય દા૒ત્રમ૒સીત્યા૑હ

1.7.6.3
સોમ૑સ્ય૒ હ્યે૑તદ્દા૒ત્રમ્ । શુ૒ક્રા વ૑શ્શુ૒ક્રેણોત્પુ૑ના૒મીત્યા૑હ । શુ૒ક્રા હ્યાપઃ૑ । શુ૒ક્ર હિર૑ણ્યમ્ । ચ૒ન્દ્રાશ્ચ૒ન્દ્રેણેત્યા૑હ । ચ૒ન્દ્રા હ્યાપઃ૑ । ચ૒ન્દ્ર હિર૑ણ્યમ્ । અ૒મૃતા૑ અ૒મૃતે૒નેત્યા૑હ । અ૒મૃતા૒ હ્યાપઃ૑ । અ૒મૃત૒૒ હિર૑ણ્યમ્

1.7.6.4
સ્વાહા૑ રાજ૒સૂયા૒યેત્યા૑હ । રા૒જ૒સૂયા૑ય૒ હ્યે૑ના ઉત્પુ૒નાતિ૑ । સ૒ધ૒માદો દ્યુ૒મ્નિની૒રૂર્જ૑ એ૒તા ઇતિ૑ વારુ૒ણ્યર્ચા ગૃ૑હ્ણાતિ । વ૒રુ૒ણ૒સ૒વમે૒વાવ૑રુન્ધે । એક૑યા ગૃહ્ણાતિ । એ૒ક૒ધૈવ યજ૑માને વી૒ર્ય૑ન્દધાતિ । ક્ષ૒ત્ત્રસ્યોલ્બ૑મસિ ક્ષ૒ત્ત્રસ્ય૒ યોનિ૑ર૒સીતિ૑ તા૒ર્પ્યઞ્ચો૒ષ્ણીષ૑ઞ્ચ૒ પ્રય૑ચ્છતિ સયોનિ૒ત્વાય૑ । એક૑શતેન દર્ભપુઞ્જી૒લૈ પ૑વયતિ । શ૒તાયુ૒ર્વૈ પુરુ૑ષશ્શ૒તવીર્યઃ । આ૒ત્મૈક૑શ૒તઃ

1.7.6.5
યાવા૑ને૒વ પુરુ૑ષઃ । તસ્મિ૑ન્વી૒ર્ય૑ન્દધાતિ । દધ્યા૑શયતિ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વાવ૑ રુન્ધે । ઉ૒દુ૒મ્બર૑માશયતિ । અ૒ન્નાદ્ય૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । શષ્પાણ્યાશયતિ । સુરા૑બલિમે૒વૈન૑ઙ્કરોતિ । આ૒વિદ૑ એ૒તા ભ૑વન્તિ । આ૒વિદ૑મે૒વૈન૑ઙ્ગમયન્તિ

1.7.6.6
અ૒ગ્નિરે૒વૈન૒ઙ્ગા઱હ૑પત્યેનાવતિ । ઇન્દ્ર૑ ઇન્દ્રિ૒યેણ૑ । પૂ૒ષા પ૒શુભિઃ૑ । મિ૒ત્રાવરુ૑ણૌ પ્રાણાપા૒નાભ્યામ્ । ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્રાય૒ વજ્ર૒મુદ૑યચ્છત્ । સ દિવ૑મલિખત્ । સોઽર્ય૒મ્ણ પન્થા૑ અભવત્ । સ આવિ૑ન્ને૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી ધૃ૒તવ્ર૑તે૒ ઇતિ૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી ઉપા૑ધાવત્ । સ આ૒ભ્યામે૒વ પ્રસૂ૑ત૒ ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્રાય૒ વજ્રં૒ પ્રાહ૑રત્ । આવિ૑ન્ને૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી ધૃ૒તવ્ર૑તે૒ ઇતિ૒ યદાહ૑

1.7.6.7
આ૒ભ્યામે૒વ પ્રસૂ૑તો૒ યજ૑માનો૒ વજ્રં૒ ભ્રાતૃ૑વ્યાય૒ પ્રહ૑રતિ । આવિ૑ન્ના દે૒વ્યદિ૑તિર્વિશ્વરૂ૒પીત્યા૑હ । ઇ૒યવ્વૈઁ દે૒વ્યદિ૑તિર્વિશ્વરૂ૒પી । અ૒સ્યામે૒વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । આવિ૑ન્નો૒ઽયમ૒સાવા૑મુષ્યાય૒ણોઽસ્યાવ્વિમ્૒̐શ્ય૑સ્મિન્રા૒ષ્ટ્ર ઇત્યા૑હ । વિ૒શૈવૈન૑ રા૒ષ્ટ્રેણ૒ સમ૑ર્ધયતિ । મ૒હ૒તે ક્ષ૒ત્ત્રાય૑ મહ૒ત આધિ૑પત્યાય મહ૒તે જાન૑રાજ્યા૒યેત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે । એ૒ષ વો૑ ભરતા૒ રાજા૒ સોમો૒ઽસ્માકં૑ બ્રાહ્મ૒ણાના૒૒ રાજેત્યા૑હ । તસ્મા૒ત્સોમ૑રાજાનો બ્રાહ્મ૒ણાઃ

1.7.6.8
ઇન્દ્ર૑સ્ય૒ વજ્રો૑ઽસિ૒ વાર્ત્ર૑ઘ્ન૒ ઇતિ૒ ધનુ૒ પ્રય૑ચ્છતિ૒ વિજિ૑ત્યૈ । શ૒ત્રુ૒બાધ૑ના૒સ્સ્થેતીષૂન્૑ । શત્રૂ૑ને૒વાસ્ય૑ બાધન્તે । પા૒ત મા પ્ર૒ત્યઞ્ચં૑ પા૒ત મા૑ તિ૒ર્યઞ્ચ૑મ૒ન્વઞ્ચં૑ મા પા૒તેત્યા૑હ । તિ૒સ્રો વૈ શ૑ર૒વ્યાઃ । પ્ર૒તીચી૑ તિ૒રશ્ચ્ય૒નૂચી । તાભ્ય૑ એ૒વૈનં૑ પાન્તિ । દિ૒ગ્ભ્યો મા૑ પા૒તેત્યા૑હ । દિ૒ગ્ભ્ય એ૒વૈનં૑ પાન્તિ । વિશ્વાભ્યો મા ના૒ષ્ટ્રાભ્ય૑ પા૒તેત્યા૑હ । અપ૑રિમિતાદે૒વૈનં૑ પાન્તિ । હિર૑ણ્યવર્ણાવુ૒ષસાવ્વિઁરો૒ક ઇતિ૑ ત્રિ૒ષ્ટુભા૑ બા૒હૂ ઉદ્ગૃ૑હ્ણાતિ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યવ્વૈઁ વી૒ર્ય૑ન્ત્રિ૒ષ્ટુક્ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વ વી૒ર્ય૑મુ૒પરિ૑ષ્ટાદા૒ત્મન્ધ૑ત્તે

1.7.7.0
રુ૒ન્ધે૒ સમ૑ષ્ટ્યા અસિચ્યત સ્થાપયતિ૒ જાય૑તે૒ પઞ્ચ૑ ચ

1.7.7.1
દિશો૒ વ્યાસ્થા૑પયતિ । દિ૒શામ૒ભિજિ૑ત્ત્યૈ । યદ૑નુ પ્ર૒ક્રામેત્ । અ૒ભિ દિશો૑ જયેત્ । ઉત્તુ માદ્યેત્ । મન૒સાઽનુ૒ પ્રક્રા૑મતિ । અ૒ભિ દિશો૑ જયતિ । નોન્માદ્યતિ । સ૒મિધ૒મા તિ૒ષ્ઠેત્યા૑હ । તેજ૑ એ૒વાવ૑રુન્ધે

1.7.7.2
ઉ૒ગ્રામા તિ૒ષ્ઠેત્યા૑હ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વાવ૑રુન્ધે । વિ૒રાજ૒માતિ૒ષ્ઠેત્યા૑હ । અ૒ન્નાદ્ય૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । ઉદી૑ચી૒મા તિ૒ષ્ઠેત્યા૑હ । પ૒શૂને૒વાવ૑રુન્ધે । ઊ૒ર્ધ્વામાતિ૒ષ્ઠેત્યા૑હ । સુ૒વ૒ર્ગમે૒વ લો૒કમ૒ભિજ૑યતિ । અનૂજ્જિ૑હીતે । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ

1.7.7.3
મા૒રુ૒ત એ૒ષ ભ૑વતિ । અન્ન૒વ્વૈઁ મ૒રુતઃ૑ । અન્ન૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । એક૑વિશતિકપાલો ભવતિ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । યો૑ઽરણ્યેઽનુવા૒ક્યો૑ ગ૒ણઃ । તં મ૑ધ્ય૒ત ઉપ૑દધાતિ । ગ્રા૒મ્યૈરે૒વ પ૒શુભિ૑રાર૒ણ્યાન્પ૒શૂન્પરિ૑ ગૃહ્ણાતિ । તસ્માદ્ગ્રા૒મ્યૈ પ૒શુભિ૑રાર૒ણ્યા પ૒શવ૒ પરિ૑ગૃહીતાઃ । પૃથિ૑ર્વૈ૒ન્યઃ । અ૒ભ્ય૑ષિચ્યત

1.7.7.4
સ રા૒ષ્ટ્રન્નાભ૑વત્ । સ એ૒તાનિ૑ પા૒ર્થાન્ય૑પશ્યત્ । તાન્ય૑જુહોત્ । તૈર્વૈ સ રા૒ષ્ટ્રમ૑ભવત્ । યત્પા૒ર્થાનિ૑ જુ૒હોતિ૑ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વ ભ૑વતિ । બા૒ર્૒હ૒સ્પ૒ત્યં પૂર્વે૑ષામુત્ત૒મં ભ૑વતિ । ઐ૒ન્દ્રમુત્ત૑રેષાં પ્રથ૒મમ્ । બ્રહ્મ૑ ચૈ૒વાસ્મૈ ક્ષ૒ત્ત્રઞ્ચ૑ સ૒મીચી૑ દધાતિ । અથો૒ બ્રહ્મ૑ન્ને૒વ ક્ષ૒ત્ત્રં પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ

1.7.7.5
ષટ્પુ૒રસ્તા૑દભિષે૒કસ્ય૑ જુહોતિ । ષડુ૒પરિ૑ષ્ટાત્ । દ્વાદ૑શ૒ સંપ૑દ્યન્તે । દ્વાદ૑શ૒ માસાસ્સવ્વઁત્સ૒રઃ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒ર ખલુ૒ વૈ દૈ૒વાનાં૒ પૂઃ । દે૒વાના૑મે૒વ પુરં૑ મધ્ય૒તો વ્યવ૑સર્પતિ । તસ્ય૒ ન કુત૑શ્ચ૒નોપાવ્યા૒ધો ભ૑વતિ । ભૂ૒તાના૒મવેષ્ટીર્જુહોતિ । અત્રાત્ર૒ વૈ મૃ૒ત્યુર્જા૑યતે । યત્ર૑યત્રૈ૒વ મૃ૒ત્યુર્જાય૑તે । તત૑ એ૒વૈન૒મવ૑યજતે । તસ્માદ્રાજ૒સૂયે૑નેજા૒નો નાભિચ૑રિત૒વૈ । પ્ર૒ત્યગે૑નમભિચા૒રસ્સ્તૃ૑ણુતે

1.7.8.0
ભ૒વ૒ત્યા૒હુ૒ પુરુ૑ષ૒ ઓજ૒સેત્યા૑હ નિ૒રવ૑દયતે યજતે૒ જન્યો૒ દ્વે ચ૑

1.7.8.1
સોમ૑સ્ય૒ ત્વિષિ૑રસિ૒ તવે૑વ મે૒ ત્વિષિ૑ર્ભૂયા૒દિતિ૑ શાર્દૂલચ૒ર્મોપ૑સ્તૃણાતિ । યૈવ સોમે૒ ત્વિષિઃ૑ । યા શાર્દૂ૒લે । તામે૒વાવ૑રુન્ધે । મૃ૒ત્યોર્વા એ૒ષ વર્ણઃ૑ । યચ્છાર્દૂ૒લઃ । અ૒મૃત૒૒ હિર૑ણ્યમ્ । અ૒મૃત૑મસિ મૃ૒ત્યોર્મા૑ પા૒હીતિ૒ હિર૑ણ્ય૒મુપાસ્યતિ । અ૒મૃત૑મે૒વ મૃ૒ત્યોર૒ન્તર્ધ૑ત્તે । શ૒તમા૑નં ભવતિ

1.7.8.2
શ૒તાયુ૒ પુરુ૑ષશ્શ૒તેન્દ્રિ૑યઃ । આયુ૑ષ્યે૒વેન્દ્રિ૒યે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । દિ૒દ્યોન્મા૑ પા૒હીત્યુ૒પરિ૑ષ્ટા૒દધિ૒ નિદ૑ધાતિ । ઉ૒ભ૒યત૑ એ૒વાસ્મૈ૒ શર્મ૑ દધાતિ । અવેષ્ટા દન્દ૒શૂકા૒ ઇતિ૑ ક્લી૒બ સીસે૑ન વિધ્યતિ । દ૒ન્દ૒શૂકા૑ને૒વાવ૑યજતે । તસ્માત્ક્લી૒બન્દ૑ન્દ૒શૂકા૒ દશુ૑કાઃ । નિર૑સ્ત૒ન્નમુ૑ચે૒શ્શિર૒ ઇતિ૑ લોહિતાય૒સન્નિર૑સ્યતિ । પા૒પ્માન૑મે૒વ નમુ૑ચિન્નિ૒રવ૑દયતે । પ્રા૒ણા આ૒ત્મન૒ પૂર્વે૑ઽભિ૒ષિચ્યા૒ ઇત્યા૑હુઃ

1.7.8.3
સોમો૒ રાજા૒ વરુ૑ણઃ । દૈ૒વા ધ૑ર્મ૒સુવ૑શ્ચ૒ યે । તે તે૒ વાચ૑ સુવન્તા૒ન્તે તે પ્રા૒ણ સુ૑વન્તા૒મિત્યા૑હ । પ્રા૒ણાને૒વાત્મન૒ પૂર્વા૑ન૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । યદ્બ્રૂ૒યાત્ । અ૒ગ્નેસ્ત્વા૒ તેજ૑સા૒ઽભિષિ૑ઞ્ચા૒મીતિ૑ । તે૒જ૒સ્વ્યે૑વ સ્યાત્ । દુ૒શ્ચર્મા૒ તુ ભ૑વેત્ । સોમ૑સ્ય ત્વા દ્યુ૒મ્નેના૒ભિષિ૑ઞ્ચા૒મીત્યા૑હ । સૌ૒મ્યો વૈ દે૒વત૑યા૒ પુરુ૑ષઃ

1.7.8.4
સ્વયૈ૒વૈન૑ન્દે૒વત૑યા૒ઽભિષિ૑ઞ્ચતિ । અ૒ગ્નેસ્તેજ૒સેત્યા૑હ । તેજ૑ એ૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । સૂર્ય૑સ્ય૒ વર્ચ૒સેત્યા૑હ । વર્ચ૑ એ૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । ઇન્દ્ર૑સ્યેન્દ્રિ૒યેણેત્યા૑હ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । મિ૒ત્રાવરુ૑ણયોર્વી૒ર્યે૑ણેત્યા૑હ । વી૒ર્ય૑મે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । મ૒રુતા૒મોજ૒સેત્યા૑હ

1.7.8.5
ઓજ૑ એ૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । ક્ષ૒ત્ત્રાણાઙ્ક્ષ૒ત્ત્રપ૑તિર૒સીત્યા૑હ । ક્ષ૒ત્ત્રાણા૑મે૒વૈન૑ઙ્ક્ષ૒ત્ત્રપ૑તિઙ્કરોતિ । અતિ૑ દિ૒વસ્પા૒હીત્યા૑હ । અત્ય૒ન્યાન્પા૒હીતિ૒ વાવૈતદા૑હ । સ૒માવ૑વૃત્રન્નધ૒રાગુદી૑ચી૒રિત્યા૑હ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વાસ્મિ૑ન્ધ્રુ૒વમ૑કઃ । ઉ૒ચ્છેષ૑ણેન જુહોતિ । ઉ૒ચ્છેષ૑ણભાગો૒ વૈ રુ૒દ્રઃ । ભા૒ગ૒ધેયે૑નૈ૒વ રુ૒દ્રન્નિ૒રવ૑દયતે

1.7.8.6
ઉદ૑ઙ્પ૒રેત્યાગ્નીદ્ધ્રે જુહોતિ । એ૒ષા વૈ રુ૒દ્રસ્ય૒ દિક્ । સ્વાયા૑મે૒વ દિ૒શિ રુ૒દ્રન્નિ૒રવ૑દયતે । રુદ્ર૒ યત્તે૒ ક્રયી૒ પર૒ન્નામેત્યા૑હ । યદ્વા અ૑સ્ય૒ ક્રયી૒ પર૒ન્નામ૑ । તેન૒ વા એ૒ષ હિ૑નસ્તિ । ય હિ૒નસ્તિ૑ । તેનૈ૒વૈન૑ સ૒હ શ૑મયતિ । તસ્મૈ૑ હુ૒તમ૑સિ ય૒મેષ્ટ૑મ૒સીત્યા૑હ । ય૒માદે૒વાસ્ય૑ મૃ૒ત્યુમવ૑યજતે

1.7.8.7
પ્રજા૑પતે૒ ન ત્વદે૒તાન્ય૒ન્ય ઇતિ૒ તસ્યૈ૑ ગૃ૒હે જુ૑હુયાત્ । યાઙ્કા૒મયે૑ત રા૒ષ્ટ્રમ૑સ્યૈ પ્ર૒જા સ્યા૒દિતિ૑ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વાસ્યૈ પ્ર૒જા ભ૑વતિ । પ૒ર્ણ૒મયે૑નાધ્વ૒ર્યુર૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સમે૒વાસ્મિ૒ન્ત્વિષિ૑ન્દધાતિ । ઔદુ૑મ્બરેણ રાજ૒ન્યઃ૑ । ઊર્જ૑મે૒વાસ્મિ૑ન્ન૒ન્નાદ્ય૑ન્દધાતિ । આશ્વ૑ત્થેન૒ વૈશ્યઃ૑ । વિશ૑મે૒વાસ્મિ૒ન્પુષ્ટિ૑ન્દધાતિ । નૈય૑ગ્રોધેન૒ જન્યઃ૑ । મિ૒ત્રાણ્યે૒વાસ્મૈ૑ કલ્પયતિ । અથો૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ

1.7.9.0
પ૒દ્ય૒ન્તે૒ દ૒ધા૒તિ૒ વી૒ર્યે૑ણેત્યા૒હાનાત્યૈ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ૒ બ્રહ્મ૒ણાઽઽદ૑ધાતિ સ૒પ્ત ચ૑

1.7.9.1
ઇન્દ્ર૑સ્ય૒ વજ્રો૑ઽસિ૒ વાર્ત્ર૑ઘ્ન૒ ઇતિ૒ રથ૑મુ૒પાવ૑હરતિ૒ વિજિ૑ત્યૈ । મિ૒ત્રાવરુ૑ણયોસ્ત્વા પ્રશા૒સ્ત્રો પ્ર૒શિષા૑ યુન૒જ્મીત્યા૑હ । બ્રહ્મ૑ણૈ૒વૈન૑ન્દે૒વતાભ્યાય્યુઁનક્તિ । પ્ર૒ષ્ટિ૒વા૒હિન૑ય્યુઁનક્તિ । પ્ર૒ષ્ટિ૒વા૒હી વૈ દે૑વર૒થઃ । દે૒વ૒ર૒થમે૒વાસ્મૈ૑ યુનક્તિ । ત્રયોઽશ્વા૑ ભવન્તિ । રથ૑શ્ચતુ૒ર્થઃ । દ્વૌ સ૑વ્યેષ્ઠસાર૒થી । ષટ્ત્સં પ૑દ્યન્તે

1.7.9.2
ષડ્વા ઋ૒તવઃ૑ । ઋ૒તુભિ૑રે૒વૈન૑ય્યુઁનક્તિ । વિ૒ષ્ણુ૒ક્ર૒માન્ક્ર૑મતે । વિષ્ણુ૑રે૒વ ભૂ૒ત્વેમાલ્લોમ્૒̐કાન૒ભિજ૑યતિ । યઃ ક્ષ૒ત્રિય૒ પ્રતિ૑હિતઃ । સોઽન્વાર૑ભતે । રા૒ષ્ટ્રમે૒વ ભ૑વતિ । ત્રિ૒ષ્ટુભા૒ઽન્વાર૑ભતે । ઇ૒ન્દ્રિ૒યવ્વૈઁ ત્રિ૒ષ્ટુક્ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વ યજ૑માને દધાતિ

1.7.9.3
મ૒રુતાં પ્રસ૒વે જે૑ષ૒મિત્યા૑હ । મ૒રુદ્ભિ૑રે૒વ પ્રસૂ૑ત૒ ઉજ્જ૑યતિ । આ૒પ્તં મન૒ ઇત્યા૑હ । યદે૒વ મન૒સૈફ્સીત્ । તદા૑પત્ । રા૒જ૒ન્ય૑ઞ્જિનાતિ । અનાક્રાન્ત એ૒વાક્ર૑મતે । વિ વા એ૒ષ ઇ૑ન્દ્રિ૒યેણ૑ વી૒ર્યે૑ણર્ધ્યતે । યો રા૑જ૒ન્ય૑ઞ્જિ૒નાતિ૑ । સમ૒હમિ૑ન્દ્રિ૒યેણ૑ વી૒ર્યે૑ણેત્યા૑હ

1.7.9.4
ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વ વી૒ર્ય૑મા૒ત્મન્ધ૑ત્તે । પ૒શૂ૒નાં મ૒ન્યુર૑સિ૒ તવે૑વ મે મ૒ન્યુર્ભૂ૑યા૒દિતિ૒ વારા૑હી ઉપા૒નહા૒વુપ૑ મુઞ્ચતે । પ૒શૂ૒નાવ્વાઁ એ૒ષ મ૒ન્યુઃ । યદ્વ૑રા૒હઃ । તેનૈ૒વ પ૑શૂ૒નાં મ૒ન્યુમા૒ત્મન્ધ૑ત્તે । અ૒ભિ વા ઇ૒ય સુ૑ષુવા૒ણઙ્કા૑મયતે । તસ્યેશ્વ૒રેન્દ્રિ૒યવ્વીમ્૒̐ર્ય૑માદા૑તોઃ । વારા૑હી ઉપા૒નહા૒વુપ૑મુઞ્ચતે । અ૒સ્યા એ૒વાન્તર્ધ૑ત્તે । ઇ૒ન્દ્રિ૒યસ્ય૑ વી૒ર્ય૑સ્યાનાત્યૈ

1.7.9.5
નમો૑ મા૒ત્રે પૃ૑થિ૒વ્યા ઇત્યા૒હાહિ૑સાયૈ । ઇય૑દ૒સ્યાયુ૑ર૒સ્યાયુ૑ર્મે ધે૒હીત્યા૑હ । આયુ૑રે૒વાત્મન્ધ૑ત્તે । ઊર્ગ૒સ્યૂર્જં૑ મે ધે૒હીત્યા૑હ । ઊર્જ૑મે૒વાત્મન્ધ૑ત્તે । યુઙ્ઙ૑સિ૒ વર્ચો૑સિ૒ વર્ચો૒ મયિ૑ ધે૒હીત્યા૑હ । વર્ચ૑ એ૒વાત્મન્ધ૑ત્તે । એ૒ક૒ધા બ્ર૒હ્મણ૒ ઉપ૑હરતિ । એ૒ક૒ધૈવ યજ૑માન૒ આયુ૒રૂર્જ૒વ્વઁર્ચો૑ દધાતિ । ર૒થ૒વિ૒મો૒ચ૒નીયા૑ જુહોતિ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ

1.7.9.6
ત્રયોઽશ્વા૑ ભવન્તિ । રથ૑શ્ચતુ૒ર્થઃ । તસ્માચ્ચ૒તુર્જુ૑હોતિ । યદુ૒ભૌ સ૒હાવ૒તિષ્ઠે૑તામ્ । સ૒મા૒નલ્લોમ્૒̐કમિ૑યાતામ્ । સ૒હ સ૑ઙ્ગ્રહી૒ત્રા ર૑થ૒વાહ૑ને૒ રથ૒માદ૑ધાતિ । સુ૒વ૒ર્ગાદે૒વૈન૑લ્લોમ્૒̐કાદ૒ન્તર્દ૑ધાતિ । હ૒૒સશ્શુ૑ચિ૒ષદિત્યાદ૑ધાતિ । બ્રહ્મ૑ણૈ૒વૈન૑મુપાવ૒હર૑તિ । બ્રહ્મ૒ણાઽઽદ૑ધાતિ । અતિ૑ચ્છન્દ૒સાઽઽદ૑ધાતિ । અતિ૑ચ્છન્દા૒ વૈ સર્વા૑ણિ૒ છન્દા૑સિ । સર્વે૑ભિરે૒વૈન૒ઞ્છન્દો૑ભિ૒રાદ૑ધાતિ । વર્ષ્મ૒ વા એ૒ષા છન્દ૑સામ્ । યદતિ૑ચ્છન્દાઃ । યદતિ૑ચ્છન્દસા૒ દધા૑તિ । વર્ષ્મૈ૒વૈન૑ સમા૒નાનાઙ્કરોતિ

1.7.10.0
દે૒વૈરિત્યા૑હ સ૒ત્યસ૑વઙ્કરોતિ ત્રિ૒ષ્ટુભ૑મે૒વૈતેના૑ભિ૒ વ્યાહ૑રતિ સત્યાનૃ૒તે એ૒વાવ૑રુન્ધે કરોતિ શ૒તેન્દ્રિ૑ય૒ષ્ષટ્ ચ૑

1.7.10.1
મિ૒ત્રો૑ઽસિ૒ વરુ૑ણો૒ઽસીત્યા૑હ । મૈ૒ત્રવ્વાઁ અહઃ૑ । વા૒રુ૒ણી રાત્રિઃ૑ । અ૒હો૒રા૒ત્રાભ્યા૑મે૒વૈન૑મુ૒પાવ૑હરતિ । મિ૒ત્રો૑ઽસિ૒ વરુ૑ણો૒ઽસીત્યા૑હ । મૈ૒ત્રો વૈ દક્ષિ૑ણઃ । વા૒રુ૒ણસ્સ૒વ્યઃ । વૈ૒શ્વ૒દે૒વ્યા૑મિક્ષા । સ્વમે૒વૈનૌ૑ ભાગ૒ધેય૑મુ૒પાવ૑હરતિ । સમ૒હવ્વિઁશ્વૈર્દે૒વૈરિત્યા૑હ

1.7.10.2
વૈ૒શ્વ૒દે૒વ્યો૑ વૈ પ્ર૒જાઃ । તા એ૒વાદ્યા કુરુતે । ક્ષ૒ત્ત્રસ્ય૒ નાભિ૑રસિ ક્ષ૒ત્ત્રસ્ય૒ યોનિ૑ર૒સીત્ય૑ધીવા૒સમાસ્તૃ૑ણાતિ સયોનિ૒ત્વાય૑ । સ્યો૒નામા સી૑દ સુ૒ષદા૒મા સી૒દેત્યા૑હ । ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્ । મા ત્વા૑ હિસી૒ન્મા મા૑ હિસી૒દિત્યા૒હાહિ૑સાયૈ । નિષ૑સાદ ધૃ૒તવ્ર૑તો૒ વરુ૑ણ પ૒સ્ત્યાસ્વા સામ્રાજ્યાય સુ૒ક્રતુ૒રિત્યા૑હ । સામ્રાજ્યમે૒વૈન૑ સુ૒ક્રતુ૑ઙ્કરોતિ । બ્રહ્મા(૩)ન્ત્વ રા૑જન્બ્ર૒હ્માઽસિ૑ સવિ૒તાઽસિ૑ સ૒ત્યસ૑વ૒ ઇત્યા૑હ । સ૒વિ૒તાર૑મે૒વૈન૑ સ૒ત્યસ૑વઙ્કરોતિ

1.7.10.3
બ્રહ્મા(૩)ન્ત્વ રા૑જન્બ્ર૒હ્માઽસીન્દ્રો૑ઽસિ સ૒ત્યૌજા૒ ઇત્યા૑હ । ઇન્દ્ર૑મે૒વૈન૑ સ૒ત્યૌજ૑સઙ્કરોતિ । બ્રહ્મા(૩)ન્ત્વ રા૑જન્બ્ર૒હ્માઽસિ૑ મિ૒ત્રો૑ઽસિ સુ૒શેવ૒ ઇત્યા૑હ । મિ૒ત્રમે૒વૈન૑ સુ૒શેવ૑ઙ્કરોતિ । બ્રહ્મા(૩)ન્ત્વ રા૑જન્બ્ર૒હ્માસિ૒ વરુ૑ણોઽસિ સ૒ત્યધ૒ર્મેત્યા૑હ । વરુ૑ણમે૒વૈન૑ સ૒ત્યધ૑ર્માણઙ્કરોતિ । સ૒વિ૒તાઽસિ૑ સ૒ત્યસ૑વ૒ ઇત્યા૑હ । ગા૒ય૒ત્રીમે૒વૈતેના૑ભિ૒ વ્યાહ૑રતિ । ઇન્દ્રો૑ઽસિ સ૒ત્યૌજા૒ ઇત્યા૑હ । ત્રિ૒ષ્ટુભ૑મે૒વૈતેના૑ભિ૒ વ્યાહ૑રતિ

1.7.10.4
મિ૒ત્રો૑ઽસિ સુ૒શેવ૒ ઇત્યા૑હ । જગ૑તીમે૒વૈતેના૑ભિ૒ વ્યાહ૑રતિ । સ૒ત્યમે૒તા દે૒વતાઃ । સ૒ત્યમે૒તાનિ૒ છન્દા૑સિ । સ૒ત્યમે૒વાવ૑રુન્ધે । વરુ૑ણોઽસિ સ૒ત્યધ૒ર્મેત્યા૑હ । અ૒નુ૒ષ્ટુભ૑મે૒વૈતેના૑ભિ૒ વ્યાહ૑રતિ । સ૒ત્યા૒નૃ૒તે વા અ૑નુ૒ષ્ટુપ્ । સ૒ત્યા૒નૃ૒તે વરુ૑ણઃ । સ૒ત્યા૒નૃ૒તે એ૒વાવ૑રુન્ધે

1.7.10.5
નૈન૑ સત્યાનૃ૒તે ઉ૑દિ૒તે હિ૑સ્તઃ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । ઇન્દ્ર૑સ્ય૒ વજ્રો૑ઽસિ૒ વાર્ત્ર૑ઘ્ન૒ ઇતિ૒ સ્ફ્યં પ્રય૑ચ્છતિ । વજ્રો૒ વૈ સ્ફ્યઃ । વજ્રે૑ણૈ૒વાસ્મા૑ અવરપ૒ર ર૑ન્ધયતિ । એ૒વ હિ તચ્છ્રેયઃ૑ । યદ૑સ્મા એ૒તે રધ્યે૑યુઃ । દિશો૒ઽભ્ય૑ય રાજા૑ઽભૂ૒દિતિ૒ પઞ્ચા૒ક્ષાન્પ્રય૑ચ્છતિ । એ૒તે વૈ સર્વેઽયાઃ । અપ૑રાજાયિનમે૒વૈન૑ઙ્કરોતિ

1.7.10.6
ઓ૒દ૒નમુદ્બ્રુ૑વતે । પ૒ર૒મે૒ષ્ઠી વા એ૒ષઃ । યદો૑દ૒નઃ । પ૒ર૒મામે૒વૈન૒૒ શ્રિય૑ઙ્ગમયતિ । સુશ્લો૒કાઁ 4 સુમ૑ઙ્ગ૒લાઁ 4 સત્ય૑રા૒જા ૩ નિત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે । શૌ૒ન૒શ્શે૒પમાખ્યા૑પયતે । વ૒રુ૒ણ૒પા૒શાદે૒વૈનં૑ મુઞ્ચતિ । પ૒ર૒શ્શ૒તં ભ૑વતિ । શ૒તાયુ૒ પુરુ૑ષશ્શ૒તેન્દ્રિ૑યઃ । આયુ૑ષ્યે૒વેન્દ્રિ૒યે પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । મા૒રુ૒તસ્ય૒ ચૈક૑વિશતિકપાલસ્ય વૈશ્વદે૒વ્યૈ ચા૒મિક્ષા૑યા અ૒ગ્નયે સ્વિષ્ટ૒કૃતે૑ સ૒મવ૑દ્યતિ । દે૒વતા૑ભિરે૒વૈન૑મુભ૒યત૒ પરિ૑ ગૃહ્ણાતિ । અ૒પાન્નપ્ત્રે૒ સ્વાહો૒ર્જો નપ્ત્રે૒ સ્વાહા૒ઽગ્નયે૑ ગૃ૒હપ૑તયે૒ સ્વાહેતિ૑ તિ૒સ્ર આહુ૑તીર્જુહોતિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ષ્વે૑વ લો૒કેષુ૒ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ

1.8.0.0
વરુ૑ણસ્ય જા૒મિ વા ઈશ્વ૒ર આગ્ને૒યમિન્દ્ર૑સ્ય૒ યત્ત્રિ૒ષ્વ૑ગ્નિષ્ટો૒મમુપ૑ ત્વે૒યઁવ્વૈ ર૑જ૒તાઽપ્ર૑તિષ્ઠિતો૒ દશ૑

વરુ૑ણસ્ય૒ યદ૒શ્વિભ્યા૒ય્યઁત્ત્રિ૒ષુ તસ્મા૒દુદ્વ૑તીસ્સ૒પ્તત્રિ૑શત્

વરુ૑ણસ્ય૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ પ્રથમાષ્ટકે અષ્ટમપ્રપાઠકઃ, પ્રથમાષ્ટકં ચ સમાપ્તમ્ ॥
1.8.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે અષ્ટમ પ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
1.8.1.0
સ૒પ્ત૒મે દ૑ધાતિ૒ પઞ્ચ૑ ચ

1.8.1.1
વરુ૑ણસ્ય સુષુવા૒ણસ્ય૑ દશ૒ધેન્દ્રિ૒યવ્વીમ્૒̐ર્યં૑ પરા૑ઽપતત્ । તત્સ૒૒સૃદ્ભિ૒રનુ૒ સમ૑સર્પત્ । તત્સ૒૒સૃપા૑ સસૃ૒ત્ત્વમ્ । અ૒ગ્નિના૑ દે૒વેન૑ પ્રથ૒મેઽહ૒ન્નનુ૒ પ્રાયુ૑ઙ્ક્ત । સર૑સ્વત્યા વા૒ચા દ્વિ૒તીયે । સ૒વિ૒ત્રા પ્ર૑સ૒વેન૑ તૃ૒તીયે । પૂ૒ષ્ણા પ૒શુભિ૑શ્ચતુ૒ર્થે । બૃહ૒સ્પતિ૑ના૒ બ્રહ્મ૑ણા પઞ્ચ૒મે । ઇન્દ્રે૑ણ દે૒વેન૑ ષ૒ષ્ઠે । વરુ૑ણેન૒ સ્વયા૑ દે૒વત૑યા સપ્ત૒મે

1.8.1.2
સોમે૑ન૒ રાજ્ઞાઽષ્ટ૒મે । ત્વષ્ટ્રા૑ રૂ૒પેણ૑ નવ૒મે । વિષ્ણુ૑ના ય૒જ્ઞેનાપ્નોત્ । યત્સ૒૒સૃપો૒ ભવ૑ન્તિ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વ તદ્વી૒ર્ય૑ય્યઁજ૑માન આપ્નોતિ । પૂર્વા૑પૂર્વા૒ વેદિ૑ર્ભવતિ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યસ્ય૑ વી૒ર્ય૑સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । પુ૒રસ્તા૑દુપ૒સદા૑ સૌ૒મ્યેન૒ પ્રચ૑રતિ । સોમો૒ વૈ રે૑તો૒ધાઃ । રેત૑ એ૒વ તદ્દ૑ધાતિ । અ૒ન્ત૒રા ત્વા૒ષ્ટ્રેણ૑ । રેત૑ એ૒વ હિ૒તન્ત્વષ્ટા૑ રૂ૒પાણિ૒ વિક૑રોતિ । ઉ૒પરિ૑ષ્ટાદ્વૈષ્ણ૒વેન૑ । ય૒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ૑ । ય૒જ્ઞ એ૒વાન્ત૒ત પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ

1.8.2.0
વિ૒રાટ્પ્ર૒જાપ૑તિ૒રશ્વ૑ પ્ર૒જાપ૑તે૒રાપ્ત્યૈ૑ યજતે બ્રહ્મસા૒મં ભ૑વતિ સ૒પ્ત ચ૑

1.8.2.1
જા૒મિ વા એ૒તત્કુ૑ર્વન્તિ । યત્સ૒દ્યો દી૒ક્ષય૑ન્તિ સ૒દ્યસ્સોમ૑ઙ્ક્રી૒ણન્તિ૑ । પુ૒ણ્ડ૒રિ૒સ્ર૒જાં પ્રય૑ચ્છ૒ત્યજા૑મિત્વાય । અઙ્ગિ૑રસસ્સુવ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કય્યઁન્તઃ૑ । અ૒ફ્સુ દીક્ષાત૒પસી૒ પ્રાવે૑શયન્ન્ । તત્પુ૒ણ્ડરી૑કમભવત્ । યત્પુ૑ણ્ડરિસ્ર૒જાં પ્ર૒યચ્છ૑તિ । સા૒ક્ષાદે૒વ દીક્ષાત૒પસી૒ અવ૑રુન્ધે । દ૒શભિ૑ર્વત્સત૒રૈસ્સોમ૑ઙ્ક્રીણાતિ । દશાક્ષરા વિ૒રાટ્

1.8.2.2
અન્ન૑વ્વિમ્૒̐રાટ્ । વિ૒રાજૈ૒વાન્નાદ્ય૒મવ૑ રુન્ધે । મુ૒ષ્ક૒રા ભ૑વન્તિ સેન્દ્ર૒ત્વાય૑ । દ૒શ૒પેયો૑ ભવતિ । અ૒ન્નાદ્ય૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । શ૒તં બ્રાહ્મ૒ણા પિ૑બન્તિ । શ૒તાયુ૒ પુરુ૑ષશ્શ૒તેન્દ્રિ૑યઃ । આયુ૑ષ્યે૒વેન્દ્રિ૒યે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । સ૒પ્ત૒દ૒શ સ્તો૒ત્રં ભ૑વતિ । સ૒પ્ત૒દ૒શ પ્ર૒જાપ૑તિઃ

1.8.2.3
પ્ર૒જાપ૑તે૒રાપ્ત્યૈ । પ્રા૒કા૒શાવ૑ધ્વ૒ર્યવે૑ દદાતિ । પ્ર૒કા૒શમે૒વૈન૑ઙ્ગમયતિ । સ્રજ૑મુદ્ગા૒ત્રે । વ્યે૑વાસ્મૈ૑ વાસયતિ । રુ૒ક્મ હોત્રે । આ૒દિ૒ત્યમે૒વાસ્મા૒ ઉન્ન૑યતિ । અશ્વં૑ પ્રસ્તોતૃપ્રતિહ૒ર્તૃભ્યામ્ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વા અશ્વઃ૑ । પ્ર૒જાપ૑તે૒રાપ્ત્યૈ

1.8.2.4
દ્વાદ૑શ પષ્ઠૌ૒હીર્બ્ર૒હ્મણે । આયુ૑રે૒વાવ૑રુન્ધે । વ૒શાં મૈત્રાવરુ૒ણાય૑ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વ વ૒શ્ય૑કઃ । ઋ૒ષ૒ભં બ્રાહ્મણાચ્છ૒૒સિને । રા૒ષ્ટ્રમે૒વેન્દ્રિ૑યા૒વ્ય૑કઃ । વાસ૑સી નેષ્ટાપો૒તૃભ્યામ્ । પ૒વિત્રે૑ એ૒વાસ્યૈ૒તે । સ્થૂરિ૑ યવાચિ૒તમ૑ચ્છાવા૒કાય૑ । અ૒ન્ત૒ત એ૒વ વરુ૑ણ૒મવ૑ યજતે

1.8.2.5
અ૒નડ્વાહ૑મ૒ગ્નીધે । વહ્નિ૒ર્વા અ૑ન૒ડ્વાન્ । વહ્નિ૑ર૒ગ્નીત્ । વહ્નિ૑નૈ૒વ વહ્નિ૑ ય૒જ્ઞસ્યાવ૑રુન્ધે । ઇન્દ્ર૑સ્ય સુષુવા૒ણસ્ય૑ ત્રે૒ધેન્દ્રિ૒યવ્વીમ્૒̐ર્યં૑ પરા૑ઽપતત્ । ભૃગુ૒સ્તૃતી૑યમભવત્ । શ્રા૒ય૒ન્તીય૒ન્તૃતી૑યમ્ । સર૑સ્વતી૒ તૃતી૑યમ્ । ભા૒ર્ગ૒વો હોતા૑ ભવતિ । શ્રા૒ય૒ન્તીયં૑ બ્રહ્મસા૒મં ભ૑વતિ । વા૒ર૒વ૒ન્તીય૑મગ્નિષ્ટોમસા૒મમ્ । સા૒ર૒સ્વ૒તીર૒પો ગૃ૑હ્ણાતિ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યસ્ય૑ વી૒ર્ય૑સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । શ્રા૒ય૒ન્તીયં૑ બ્રહ્મસા૒મં ભ૑વતિ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વાસ્મિ૑ન્વી૒ર્ય૑ શ્રયતિ । વા૒ર૒વ૒ન્તીય૑મગ્નિષ્ટોમસા૒મમ્ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વાસ્મિ૑ન્વી૒ર્ય૑વ્વાઁરયતિ

1.8.3.0
અ૒ર્ધ૒ય૒તિ૒ ભ૒વ૒ત્ય૒રુ૒ન્ધ૒ત૒ ગ૒મ૒ય૒ન્તિ૒ દ્વે ચ૑

1.8.3.1
ઈ૒શ્વ૒રો વા એ૒ષ દિશોઽનૂન્મ૑દિતોઃ । યન્દિશોઽનુ૑ વ્યાસ્થા૒પય૑ન્તિ । દિ૒શામવેષ્ટયો ભવન્તિ । દિ૒ક્ષ્વે૑વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠ૒ત્યનુ૑ન્માદાય । પઞ્ચ૑ દે૒વતા૑ યજતિ । પઞ્ચ૒ દિશઃ૑ । દિ૒ક્ષ્વે૑વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । હ૒વિષો૑હવિષ ઇ૒ષ્ટ્વા બા૑઱હસ્પ૒ત્યમ૒ભિઘા૑રયતિ । ય૒જ૒મા૒ન૒દે૒વ૒ત્યો૑ વૈ બૃહ૒સ્પતિઃ૑ । યજ૑માનમે૒વ તેજ૑સા૒ સમ૑ર્ધયતિ

1.8.3.2
આ૒દિ૒ત્યાં મ૒લ્૒હાઙ્ગ૒ર્ભિણી૒મા લ૑ભતે । મા૒રુ૒તીં પૃશ્ઞિં૑ પષ્ઠૌ૒હીમ્ । વિશ૑ઞ્ચૈવાસ્મૈ૑ રા૒ષ્ટ્રઞ્ચ૑ સ૒મીચી૑ દધાતિ । આ૒દિ૒ત્યયા૒ પૂર્વ૑યા૒ પ્રચ૑રતિ । મા૒રુ૒ત્યોત્ત૑રયા । રા૒ષ્ટ્ર એ૒વ વિશ૒મનુ૑બધ્નાતિ । ઉ૒ચ્ચૈરા૑દિ૒ત્યાયા૒ આશ્રા૑વયતિ । ઉ૒પા૒૒શુ મા૑રુ૒ત્યૈ । તસ્માદ્રા૒ષ્ટ્રવ્વિઁશ૒મતિ૑વદતિ । ગ૒ર્ભિણ્યા૑દિ૒ત્યા ભ૑વતિ

1.8.3.3
ઇ૒ન્દ્રિ૒યવ્વૈઁ ગર્ભઃ૑ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વેન્દ્રિ૑યા૒વ્ય૑કઃ । અ૒ગ૒ર્ભા મા૑રુ૒તી । વિડ્વૈ મ૒રુતઃ૑ । વિશ૑મે૒વ નિરિ૑ન્દ્રિયામકઃ । દે૒વા૒સુ૒રાસ્સય્યઁ૑ત્તા આસન્ન્ । તે દે૒વા અ૒શ્વિનો પૂ૒ષન્વા૒ચસ્સ૒ત્ય સ૑ન્નિ૒ધાય૑ । અનૃ૑તે૒નાસુ૑રાન૒ભ્ય૑ભવન્ન્ । તેઽશ્વિભ્યાં પૂ૒ષ્ણે પુ૑રો૒ડાશ૒ન્દ્વાદ૑શકપાલ૒ન્નિર૑વપન્ન્ । તતો૒ વૈ તે વા૒ચસ્સ૒ત્યમવા૑રુન્ધત

1.8.3.4
યદ૒શ્વિભ્યાં પૂ૒ષ્ણે પુ૑રો૒ડાશ૒ન્દ્વાદ૑શકપાલન્નિ૒ર્વપ૑તિ । અનૃ૑તેનૈ૒વ ભ્રાતૃ૑વ્યાનભિ૒ભૂય૑ । વા૒ચસ્સ૒ત્યમવ૑રુન્ધે । સર૑સ્વતે સત્ય૒વાચે૑ ચ૒રુમ્ । પૂર્વ૑મે૒વોદિ૒તમ્ । ઉત્ત૑રેણા૒ભિ ગૃ૑ણાતિ । સ૒વિ૒ત્રે સ૒ત્યપ્ર૑સવાય પુરો૒ડાશ૒ન્દ્વાદ૑શકપાલં૒ પ્રસૂત્યૈ । દૂ૒તાન્પ્રહિ૑ણોતિ । આ૒વિદ૑ એ૒તા ભ૑વન્તિ । આ૒વિદ૑મે૒વૈન૑ઙ્ગમયન્તિ । અથો૑ દૂ૒તેભ્ય૑ એ૒વ ન છિ૑દ્યતે । તિ૒સૃ૒ધ૒ન્વ શુ૑ષ્કદૃ૒તિર્દક્ષિ૑ણા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ

1.8.4.0
ત્વા૒ષ્ટ્રમ૒ષ્ટાક૑પાલન્દધતે યુન૒ક્ત્યેક૑ઞ્ચ

1.8.4.1
આ૒ગ્ને૒યમ૒ષ્ટાક૑પાલ૒ન્નિર્વ૑પતિ । તસ્મા૒ચ્છિશિ૑રે કુરુપઞ્ચા૒લા પ્રાઞ્ચો૑ યાન્તિ । સૌ૒મ્યઞ્ચ૒રુમ્ । તસ્માદ્વસ૒ન્તવ્વ્યઁ૑વ૒સાયા૑દયન્તિ । સા૒વિ૒ત્રન્દ્વાદ૑શકપાલમ્ । તસ્માત્પુ૒રસ્તા૒દ્યવા૑ના સવિ૒ત્રા વિરુ૑ન્ધતે । બા૒ર્૒હ૒સ્પ૒ત્યઞ્ચ૒રુમ્ । સ૒વિ૒ત્રૈવ વિ૒રુધ્ય૑ । બ્રહ્મ૑ણા૒ યવા૒નાદ૑ધતે । ત્વા૒ષ્ટ્રમ૒ષ્ટાક૑પાલમ્

1.8.4.2
રૂ૒પાણ્યે૒વ તેન૑ કુર્વતે । વૈ૒શ્વા૒ન૒રન્દ્વાદ૑શકપાલમ્ । તસ્માજ્જઘ૒ન્યે૑ નૈદા૑ઘે પ્ર૒ત્યઞ્ચ૑ કુરુપઞ્ચા૒લા યાન્તિ । સા૒ર૒સ્વ૒તઞ્ચ૒રુન્નિર્વ૑પતિ । તસ્માત્પ્રા૒વૃષિ૒ સર્વા૒ વાચો૑ વદન્તિ । પૌ૒ષ્ણેન૒ વ્યવ૑સ્યન્તિ । મૈ૒ત્રેણ૑ કૃષન્તે । વા૒રુ૒ણેન૒ વિધૃ૑તા આસતે । ક્ષૈ૒ત્ર૒પ૒ત્યેન૑ પાચયન્તે । આ૒દિ૒ત્યેનાદ૑ધતે

1.8.4.3
મા૒સિમાસ્યે૒તાનિ૑ હ૒વીષિ૑ નિ૒રુપ્યા૒ણીત્યા૑હુઃ । તેનૈ૒વર્તૂન્પ્રયુ૑ઙ્ક્ત૒ ઇતિ૑ । અથો૒ ખલ્વા૑હુઃ । કસ્સ૑વ્વઁત્સ૒રઞ્જી૑વિષ્ય૒તીતિ૑ । ષડે૒વ પૂર્વે૒દ્યુર્નિ૒રુપ્યા૑ણિ । ષડુ૑ત્તરે૒દ્યુઃ । તેનૈ૒વર્તૂન્પ્રયુ૑ઙ્ક્તે । દક્ષિ૑ણો રથવાહનવા૒હ પૂર્વે૑ષા૒ન્દક્ષિ૑ણા । ઉત્ત૑ર૒ ઉત્ત૑રેષામ્ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રસ્યૈ૒વાન્તૌ૑ યુનક્તિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ

1.8.5.0
અક્ષ્યો૒ર્લોમા૑નિ૒ હિર૑ણ્યવ્વઁસતિ ગૃહ્ણાતિ ભિષજ્ય૒ત્યેક૑ઞ્ચ

1.8.5.1
ઇન્દ્ર૑સ્ય સુષુવા૒ણસ્ય૑ દશ૒ધેન્દ્રિ૒યવ્વીમ્૒̐ર્યં૑ પરા૑ઽપતત્ । સ યત્પ્ર૑થ૒મન્નિ૒રષ્ઠી૑વત્ । તત્ક્વ૑લમભવત્ । યદ્દ્વિ૒તીયમ્ । તદ્બદ૑રમ્ । યત્તૃ૒તીયમ્ । તત્ક૒ર્કન્ધુ૑ । યન્ન૒સ્તઃ । સ સિ૒૒હઃ । યદક્ષ્યોઃ

1.8.5.2
સ શાર્દૂ૒લઃ । યત્કર્ણ૑યોઃ । સ વૃકઃ૑ । ય ઊ૒ર્ધ્વઃ । સ સોમઃ૑ । યાઽવા૑ચી । સા સુરા । ત્ર૒યાસ્સક્ત૑વો ભવન્તિ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યસ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । ત્ર૒યાણિ૒ લોમા૑નિ

1.8.5.3
ત્વિષિ૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । ત્રયો૒ ગ્રહાઃ । વી૒ર્ય૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । નામ્ના૑ દશ૒મી । નવ૒ વૈ પુરુ૑ષે પ્રા૒ણાઃ । નાભિ૑ર્દશ૒મી । પ્રા૒ણા ઇ૑ન્દ્રિ૒યવ્વીમ્૒̐ર્યમ્ । પ્રા૒ણાને૒વેન્દ્રિ૒યવ્વીમ્૒̐ર્ય૑ય્યઁજ૑માન આ૒ત્મન્ધ૑ત્તે । સીસે૑ન ક્લી૒બાચ્છષ્પા૑ણિ ક્રીણાતિ । ન વા એ૒તદયો૒ ન હિર૑ણ્યમ્

1.8.5.4
યત્સીસમ્ । ન સ્ત્રી ન પુમાન્૑ । યત્ક્લી૒બઃ । ન સોમો૒ ન સુરા । યત્સૌત્રામ૒ણી સમૃ૑દ્ધ્યૈ । સ્વા૒દ્વીન્ત્વા સ્વા૒દુનેત્યા૑હ । સોમ૑મે૒વૈનાઙ્કરોતિ । સોમોઽસ્ય૒શ્વિભ્યાં પચ્યસ્વ૒ સર૑સ્વત્યૈ પચ્ય૒સ્વેન્દ્રા૑ય સુ૒ત્રામ્ણે૑ પચ્ય૒સ્વેત્યા૑હ । એ૒તાભ્યો૒ હ્યે૑ષા દે૒વતાભ્ય૒ પચ્ય૑તે । તિ૒સ્રસ્સસૃ૑ષ્ટા વસતિ

1.8.5.5
તિ૒સ્રો હિ રાત્રી ક્રી૒તસ્સોમો૒ વસ૑તિ । પુ૒નાતુ૑ તે પરિ૒સ્રુત૒મિતિ૒ યજુ૑ષા પુનાતિ૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ । પ૒વિત્રે૑ણ પુનાતિ । પ૒વિત્રે૑ણ૒ હિ સોમં૑ પુ૒નન્તિ૑ । વારે૑ણ૒ શશ્વ૑તા૒ તનેત્યા૑હ । વારે૑ણ૒ હિ સોમં૑ પુ૒નન્તિ૑ । વા૒યુ પૂ૒ત પ૒વિત્રે૒ણેતિ૒ નૈતયા૑ પુનીયાત્ । વ્યૃ૑દ્ધા૒ હ્યે૑ષા । અ૒તિ૒પ૒વિ૒તસ્યૈ૒તયા૑ પુની૒યાત્ । કુ૒વિદ૒ઙ્ગેત્યનિ૑રુક્તયા પ્રાજાપ૒ત્યયા૑ ગૃહ્ણાતિ

1.8.5.6
અનિ૑રુક્ત પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્ર૒જાપ૑તે૒રાપ્ત્યૈ । એક૑ય૒ર્ચા ગૃ૑હ્ણાતિ । એ૒ક૒ધૈવ યજ૑માને વી૒ર્ય૑ન્દધાતિ । આ૒શ્વિ૒નન્ધૂ૒મ્રમાલ૑ભતે । અ૒શ્વિનૌ૒ વૈ દે૒વાનાં ભિ૒ષજૌ । તાભ્યા૑મે૒વાસ્મૈ૑ ભેષ૒જઙ્ક૑રોતિ । સા૒ર૒સ્વ૒તં મે૒ષમ્ । વાગ્વૈ સર૑સ્વતી । વા૒ચૈવૈનં૑ ભિષજ્યતિ । ઐ૒ન્દ્રમૃ૑ષ૒ભ સેન્દ્ર૒ત્વાય૑

1.8.6.0
પ્રી૒ણા૒તિ૒ પ્ર૒થ૒મો દક્ષિ૑ણા સ૒મવ૑નયતિ ધા૒રય૑તીન્દ્રિ૒યાણિ૑ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

1.8.6.1
યત્ત્રિ૒ષુ યૂપેષ્વા૒લભે૑ત । બ૒હિ૒ર્ધાઽસ્મા૑દિન્દ્રિ૒યવ્વીમ્૒̐ર્ય૑ન્દધ્યાત્ । ભ્રાતૃ૑વ્યમસ્મૈ જનયેત્ । એ૒ક૒યૂ૒પ આલ૑ભતે । એ૒ક૒ધૈવાસ્મિ૑ન્નિન્દ્રિ૒યવ્વીમ્૒̐ર્ય૑ન્દધાતિ । નાસ્મૈ૒ ભ્રાતૃ૑વ્યઞ્જનયતિ । નૈતેષાં પશૂ૒નાં પુ૑રો૒ડાશા૑ ભવન્તિ । ગ્રહ૑પુરોડાશા૒ હ્યે૑તે । યુ૒વ સુ૒રામ૑મશ્વિ૒નેતિ૑ સર્વદેવ૒ત્યે૑ યાજ્યાનુવા૒ક્યે૑ ભવતઃ । સર્વા૑ એ૒વ દે૒વતા પ્રીણાતિ

1.8.6.2
બ્રા૒હ્મ૒ણં પરિ૑ક્રીણીયાદુ૒ચ્છેષ૑ણસ્ય પા૒તારમ્ । બ્રા૒હ્મ૒ણો હ્યાહુ૑ત્યા ઉ૒ચ્છેષ૑ણસ્ય પા૒તા । યદિ૑ બ્રાહ્મ૒ણન્ન વિ૒ન્દેત્ । વ૒લ્મી૒ક૒વ૒પાયા૒મવ૑ નયેત્ । સૈવ તત૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ । યદ્વૈ સૌત્રામ૒ણ્યૈ વ્યૃ૑દ્ધમ્ । તદ૑સ્યૈ૒ સમૃ૑દ્ધમ્ । ના૒ના૒દે૒વ૒ત્યા પ૒શવ૑શ્ચ પુરો૒ડાશાશ્ચ ભવન્તિ૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । ઐ૒ન્દ્ર પ૑શૂ૒નામુ૑ત્ત૒મો ભ૑વતિ । ઐ૒ન્દ્ર પુ૑રો૒ડાશા૑નાં પ્રથ૒મઃ

1.8.6.3
ઇ૒ન્દ્રિ૒યે એ૒વાસ્મૈ૑ સ૒મીચી૑ દધાતિ । પુ૒રસ્તા૑દનૂયા૒જાનાં પુરો૒ડાશૈ૒ પ્રચ૑રતિ । પ૒શવો૒ વૈ પુ૑રો૒ડાશાઃ । પ૒શૂને૒વાવ૑ રુન્ધે । ઐ૒ન્દ્રમેકા૑દશકપાલ૒ન્નિર્વ૑પતિ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વાવ૑ રુન્ધે । સા૒વિ૒ત્રન્દ્વાદ૑શકપાલં૒ પ્રસૂત્યૈ । વા૒રુ૒ણન્દશ૑કપાલમ્ । અ૒ન્ત૒ત એ૒વ વરુ૑ણ૒મવ૑ યજતે । વડ૑બા૒ દક્ષિ૑ણા

1.8.6.4
ઉ૒ત વા એ૒ષાઽશ્વ૑ સૂ૒તે । ઉ૒તાઽશ્વ૑ત૒રમ્ । ઉ૒ત સોમ૑ ઉ૒ત સુરા । યત્સૌત્રામ૒ણી સમૃ૑દ્ધ્યૈ । બા૒ર્૒હ૒સ્પ૒ત્યં પ૒શુઞ્ચ૑તુ૒ર્થમ૑તિપવિ૒તસ્યા લ૑ભતે । બ્રહ્મ૒ વૈ દે૒વાનાં૒ બૃહ૒સ્પતિઃ૑ । બ્રહ્મ૑ણૈ૒વ ય૒જ્ઞસ્ય૒ વ્યૃ૑દ્ધ૒મપિ૑ વપતિ । પુ૒રો૒ડાશ૑વાને૒ષ પ૒શુર્ભ૑વતિ । ન હ્યે૑તસ્ય૒ ગ્રહ૑ઙ્ગૃ૒હ્ણન્તિ૑ । સોમ૑પ્રતીકા પિતરસ્તૃપ્ણુ૒તેતિ૑ શતાતૃ૒ણ્ણાયા૑ સ૒મવ૑નયતિ

1.8.6.5
શ૒તાયુ૒ પુરુ૑ષશ્શ૒તેન્દ્રિ૑યઃ । આયુ૑ષ્યે૒વેન્દ્રિ૒યે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । દક્ષિ૑ણે૒ઽગ્નૌ જુ૑હોતિ । પા૒પ૒વ૒સ્ય૒સસ્ય૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ । હિર૑ણ્યમન્ત૒રા ધા૑રયતિ । પૂ૒તામે૒વૈનાઞ્જુહોતિ । શ૒તમા૑નં ભવતિ । શ૒તાયુ૒ પુરુ૑ષશ્શ૒તેન્દ્રિ૑યઃ । આયુ૑ષ્યે૒વેન્દ્રિ૒યે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । યત્રૈ૒વ શ૑તાતૃ૒ણ્ણાન્ધા૒રય૑તિ

1.8.6.6
તન્નિદ૑ધાતિ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । પિ૒તૄન્ વા એ૒તસ્યેન્દ્રિ૒યવ્વીમ્૒̐ર્ય૑ઙ્ગચ્છતિ । ય સોમો૑ઽતિ૒ પવ૑તે । પિ૒તૃ૒ણાય્યાઁજ્યાનુવા૒ક્યા૑ભિ૒રુપ૑ તિષ્ઠતે । યદે૒વાસ્ય૑ પિ૒તૄનિ૑ન્દ્રિ૒યવ્વીમ્૒̐ર્ય૑ઙ્ગચ્છ૑તિ । તદે૒વાવ૑ રુન્ધે । તિ૒સૃભિ૒રુપ૑ તિષ્ઠતે । તૃ૒તીયે૒ વા ઇ૒તો લો૒કે પિ૒તરઃ૑ । તાને૒વ પ્રી૑ણાતિ । અથો૒ ત્રીણિ૒ વૈ ય૒જ્ઞસ્યેન્દ્રિ૒યાણિ૑ । અ૒ધ્વ૒ર્યુર્ હોતા બ્ર૒હ્મા । ત ઉપ૑તિષ્ઠન્તે । યાન્યે૒વ ય૒જ્ઞસ્યેન્દ્રિ૒યાણિ૑ । તૈરે૒વાસ્મૈ૑ ભેષ૒જઙ્ક૑રોતિ

1.8.7.0
સ્તોમા પ૒શવ૑ ઉ૒ક્થાન્યેક૑ઞ્ચ

1.8.7.1
અ૒ગ્નિ૒ષ્ટો૒મમગ્ર૒ આહ૑રતિ । ય૒જ્ઞ૒મુ૒ખવ્વાઁ અ૑ગ્નિષ્ટો૒મઃ । ય૒જ્ઞ૒મુ૒ખમે૒વારભ્ય૑ સ૒વમા ક્ર૑મતે । અથૈ૒ષો૑ઽભિષેચ૒નીય૑શ્ચતુસ્ત્રિ૒૒શપ૑વમાનો ભવતિ । ત્રય૑સ્ત્રિશ૒દ્વૈ દે૒વતાઃ । તા એ૒વાપ્નો૑તિ । પ્ર૒જાપ૑તિશ્ચતુસ્ત્રિ૒૒શઃ । તમે૒વાપ્નો૑તિ । સ૒૒શ૒ર એ૒ષ સ્તોમા૑ના૒મય૑થાપૂર્વમ્ । યદ્વિષ૑મા૒સ્સ્તોમાઃ

1.8.7.2
એ૒તાવા૒ન્ વૈ ય૒જ્ઞઃ । યાવા૒ન્પવ૑માનાઃ । અ૒ન્ત૒શ્શ્લેષ૑ણ૒ન્ત્વા અ૒ન્યત્ । યત્સ૒મા પવ૑માનાઃ । તેનાઽસ૑શરઃ । તેન૑ યથાપૂ૒ર્વમ્ । આ૒ત્મનૈ૒વાગ્નિ૑ષ્ટો૒મેન૒ર્ધ્નોતિ૑ । આ૒ત્મના૒ પુણ્યો૑ ભવતિ । પ્ર૒જા વા ઉ૒ક્થાનિ૑ । પ૒શવ૑ ઉ૒ક્થાનિ૑ । યદુ૒ક્થ્યો૑ ભવ૒ત્યનુ૒ સન્ત૑ત્ત્યૈ

1.8.8.0
અક્ર૑ન્રાજ૒ન્યો૑ ભવ૑ન્તિ દશ૒પેયો૑ માદ્યે૒ત્ત્રીણિ૑ ચ

1.8.8.1
ઉપ૑ ત્વા જા૒મયો૒ ગિર૒ ઇતિ૑ પ્રતિ૒પદ્ભ૑વતિ । વાગ્વૈ વા૒યુઃ । વા૒ચ એ૒વૈષો૑ઽભિષે૒કઃ । સર્વા૑સામે૒વ પ્ર૒જાના૑ સૂયતે । સર્વા૑ એનં પ્ર૒જા રાજેતિ૑ વદન્તિ । એ૒તમુ૒ ત્યન્દશ૒ ક્ષિપ૒ ઇત્યા૑હ । આ૒દિ૒ત્યા વૈ પ્ર૒જાઃ । પ્ર૒જાના૑મે૒વૈતેન૑ સૂયતે । યન્તિ૒ વા એ૒તે ય૑જ્ઞમુ૒ખાત્ । યે સ૑મ્ભા૒ર્યા૑ અક્રન્ન્૑

1.8.8.2
યદાહ૒ પવ૑સ્વ વા૒ચો અ૑ગ્રિય૒ ઇતિ૑ । તેનૈ૒વ ય૑જ્ઞમુ૒ખાન્નય૑ન્તિ । અ૒નુ૒ષ્ટુક્પ્ર૑થ૒મા ભ૑વતિ । અ૒નુ૒ષ્ટુગુ૑ત્ત૒મા । વાગ્વા અ૑નુ૒ષ્ટુક્ । વા૒ચૈવ પ્ર૒યન્તિ૑ । વા૒ચોદ્ય૑ન્તિ । ઉદ્વ૑તીર્ભવન્તિ । ઉદ્વ૒દ્વા અ૑નુ૒ષ્ટુભો૑ રૂ૒પમ્ । આનુ૑ષ્ટુભો રાજ૒ન્યઃ૑

1.8.8.3
તસ્મા૒દુદ્વ૑તીર્ભવન્તિ । સૌ૒ર્ય૑નુ૒ષ્ટુગુ૑ત્ત૒મા ભ૑વતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સન્ત૑ત્યૈ । યો વૈ સ૒વાદેતિ૑ । નૈન૑ સ૒વ ઉપ૑નમતિ । યસ્સામ૑ભ્ય૒ એતિ૑ । પાપી૑યાન્ત્સુષુવા૒ણો ભ૑વતિ । એ૒તાનિ૒ ખલુ૒ વૈ સામા૑નિ । યત્પૃ૒ષ્ઠાનિ૑ । યત્પૃ૒ષ્ઠાનિ૒ ભવ૑ન્તિ

1.8.8.4
તૈરે૒વ સ૒વાન્નૈતિ૑ । યાનિ૑ દેવરા૒જાના૒૒ સામા૑નિ । તૈર૒મુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐ક ઋ૑ધ્નોતિ । યાનિ૑ મનુષ્યરા૒જાના૒૒ સામા૑નિ । તૈર૒સ્મિલ્લોમ્૒̐ક ઋ૑ધ્નોતિ । ઉ૒ભયો૑રે૒વ લો૒કયોર્૑ ઋધ્નોતિ । દે૒વ૒લો૒કે ચ૑ મનુષ્યલો૒કે ચ૑ । એ૒ક૒વિ૒૒શો૑ઽભિષેચ૒નીય૑સ્યોત્ત૒મો ભ૑વતિ । એ૒ક૒વિ૒૒શ કે૑શવપ૒નીય૑સ્ય પ્રથ૒મઃ । સ૒પ્ત૒દ૒શો દ૑શ૒પેયઃ૑

1.8.8.5
વિડ્વા એ૑કવિ૒૒શઃ । રા૒ષ્ટ્ર સ૑પ્તદ૒શઃ । વિશ૑ એ૒વૈતન્મ૑ધ્ય૒તો૑ઽભિષિ૑ચ્યતે । તસ્મા૒દ્વા એ૒ષ વિ૒શાં પ્રિ૒યઃ । વિ૒શો હિ મ૑ધ્ય૒તો૑ઽભિષિ૒ચ્યતે । યદ્વા એ૑નમ૒દો દિશોઽનુ૑ વ્યાસ્થા૒પય૑ન્તિ । તત્સુ૑વ૒ર્ગલ્લો૒કમ૒ભ્યા રો૑હતિ । યદિ૒મલ્લોમ્૒̐કન્ન પ્ર૑ત્યવ૒રોહેત્ । અ૒તિ૒જ૒નવ્વેમ્૒̐યાત્ । ઉદ્વા૑ માદ્યેત્ । યદે૒ષ પ્ર૑તી૒ચીન૑સ્સ્તોમો૒ ભવ૑તિ । ઇ૒મમે૒વ તેન૑ લો૒કં પ્ર૒ત્યવ૑રોહતિ । અથો૑ અ૒સ્મિન્ને૒વ લો૒કે પ્રતિ૑ તિષ્ઠ૒ત્યનુ૑ન્માદાય

1.8.9.0
શ૒તક્ષ૑રો૒ઽષ્ટૌ ચ૑

1.8.9.1
ઇ૒યવ્વૈમ્૒̐ ર૑જ૒તા । અ૒સૌ હરિ૑ણી । યદ્રુ૒ક્મૌ ભવ૑તઃ । આ૒ભ્યામે૒વૈન૑મુભ૒યત૒ પરિ૑ ગૃહ્ણાતિ । વરુ૑ણસ્ય૒ વા અ૑ભિષિ૒ચ્યમા૑ન૒સ્યાપઃ૑ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યવ્વીમ્૒̐ર્ય૑ન્નિર૑ઘ્નન્ન્ । તત્સુ૒વર્ણ૒૒ હિર૑ણ્યમભવત્ । યદ્રુ૒ક્મમ૑ન્ત૒ર્દધા૑તિ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યસ્ય૑ વી૒ર્ય૑સ્યાનિ૑ર્ઘાતાય । શ૒તમા૑નો ભવતિ શ૒તક્ષ૑રઃ । શ૒તાયુ૒ પુરુ૑ષશ્શ૒તેન્દ્રિ૑યઃ । આયુ૑ષ્યે૒વેન્દ્રિ૒યે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । આયુ૒ર્વૈ હિર૑ણ્યમ્ । આ૒યુ૒ષ્યા૑ એ૒વૈન૑મ૒ભ્યતિ૑ ક્ષરન્તિ । તેજો૒ વૈ હિર૑ણ્યમ્ । તે૒જ૒સ્યા૑ એ૒વૈન૑મ૒ભ્યતિ૑ ક્ષરન્તિ । વર્ચો૒ વૈ હિર૑ણ્યમ્ । વ૒ર્ચ૒સ્યા૑ એ૒વૈન૑મ૒ભ્યતિ૑ ક્ષરન્તિ

1.8.10.0
ઉત્ત૑રં૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ પશ૒વ્ય૑સ્સ૒પ્ત ચ૑

1.8.10.1
અપ્ર૑તિષ્ઠિતો૒ વા એ૒ષ ઇત્યા૑હુઃ । યો રા૑જ૒સૂયે૑ન૒ યજ૑ત૒ ઇતિ૑ । ય૒દા વા એ૒ષ એ૒તેન૑ દ્વિરા૒ત્રેણ૒ યજ૑તે । અથ૑ પ્રતિ૒ષ્ઠા । અથ૑ સવ્વઁત્સ૒રમાપ્નોતિ । યાવ૑ન્તિ સવ્વઁત્સ૒રસ્યા૑હોરા૒ત્રાણિ૑ । તાવ૑તીરે૒તસ્ય૑ સ્તો૒ત્રીયાઃ । અ૒હો૒રા૒ત્રેષ્વે૒વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । અ૒ગ્નિ૒ષ્ટો૒મ પૂર્વ૒મહ૑ર્ભવતિ । અ૒તિ૒રા૒ત્ર ઉત્ત૑રમ્

1.8.10.2
નાનૈ૒વાહો૑રા૒ત્રયો૒ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । પૌ૒ર્ણ૒મા૒સ્યાં પૂર્વ૒મહ૑ર્ભવતિ । વ્ય૑ષ્ટકાયા૒મુત્ત૑રમ્ । નાનૈ૒વાર્ધ૑મા૒સયો૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । અ૒મા૒વા૒સ્યા૑યાં૒ પૂર્વ૒મહ૑ર્ભવતિ । ઉદ્દૃ૑ષ્ટ૒ ઉત્ત૑રમ્ । નાનૈ૒વ માસ૑યો૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । અથો૒ ખલુ૑ । યે એ૒વ સ૑માનપ૒ક્ષે પુ૑ણ્યા૒હે સ્યાતામ્ । તયો કા૒ર્યં૑ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ

1.8.10.3
અ૒પ૒શ૒વ્યો દ્વિ૑રા૒ત્ર ઇત્યા૑હુઃ । દ્વે હ્યે૑તે છન્દ૑સી । ગા૒ય૒ત્રઞ્ચ૒ ત્રૈષ્ટુ૑ભઞ્ચ । જગ૑તીમ૒ન્તર્ય૑ન્તિ । ન તેન૒ જગ૑તી કૃ૒તેત્યા૑હુઃ । યદે૑નાન્તૃતીયસવ૒ને કુ૒ર્વન્તીતિ૑ । ય૒દા વા એ૒ષાઽહીન૒સ્યાહ૒ર્ભજ૑તે । સા૒હ્નસ્ય૑ વા૒ સવ૑નમ્ । અથૈ૒વ જગ૑તી કૃ૒તા । અથ૑ પશ૒વ્યઃ૑ । વ્યુ૑ષ્ટિ૒ર્વા એ૒ષ દ્વિ૑રા૒ત્રઃ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્દ્વિ૑રા૒ત્રેણ૒ યજ૑તે । વ્યે૑વાસ્મા૑ ઉચ્છતિ । અથો૒ તમ૑ એ૒વાપ૑ હતે । અ૒ગ્નિ૒ષ્ટો૒મમ૑ન્ત૒ત આ હ૑રતિ । અ૒ગ્નિસ્સર્વા૑ દે૒વતાઃ । દે૒વતાસ્વે૒વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ

2.1.0.0
કૃષ્ણ યજુર્બ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે પ્રથમપ્રપાઠકપ્રારમ્ભઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
2.1.0.0
અઙ્ગિ૑રસ પ્ર૒જાપ૑તિર૒ગ્નિ રુ૒દ્ર ઉ૑ત્ત૒રાવ૑તીં બ્રહ્મવા૒દિનોઽગ્નિહો૒ત્રપ્રા૑યણા ય૒જ્ઞા પ્ર૒જાપ૑તિરકામયતાત્મ૒ન્વદ્રૌ૒દ્રઙ્ગવિ૑ દક્ષિણ૒તસ્ત્રયો૒ વૈ યદ૒ગ્નિમૃ૒તન્ત્વા૑ સ૒ત્યેનૈકા૑દશ

અઙ્ગિ૑રસ૒ પ્રૈવ તેન૑ પ૒શૂને૒વ યન્નિ૒માર્ષ્ટિ૒ યો વા અ૑ગ્નિહો૒ત્રસ્યો૑પ૒સદો૑ દક્ષિણ૒તષ્ષ૒ષ્ટિઃ

અઙ્ગિ૑રસો૒ ય ઉ૑ચૈનદે૒વઁવ્વેદ૑ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ કૃષ્ણયજુર્બ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે પ્રથમપ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ ॥
2.1.1.0
અ૒લિ૒મ્પ૒ન્વેદ૒ ઘાતુ૑ક૒ એક૑ઞ્ચ

2.1.1.1
અઙ્ગિ૑રસો૒ વૈ સ૒ત્ત્રમા૑સત । તેષાં૒ પૃશશ઼ઞિ૑ર્ઘર્મ૒ધુગા૑સીત્ । સર્જી૒ષેણા૑જીવત્ । તેઽબ્રુવન્ન્ । કસ્મૈ૒ નુ સ૒ત્રમાસ્મહે । યેઽસ્યા ઓષ૑ધી૒ર્ન જ૒નયા૑મ૒ ઇતિ૑ । તે દિ૒વો વૃષ્ટિ૑મસૃજન્ત । યાવ૑ન્તસ્સ્તો૒કા અ૒વાપ૑દ્યન્ત । તાવ૑તી૒રોષ૑ધયોઽજાયન્ત । તા જા૒તા પિ૒તરો૑ વિ૒ષેણા૑લિમ્પન્ન્

2.1.1.2
તાસાઞ્જ૒ગ્ધ્વા રુપ્ય૒ન્ત્યૈત્ । તેઽબ્રુવન્ન્ । ક ઇ૒દમિ૒ત્થમ૑ક૒રિતિ૑ । વ૒યં ભા૑ગ૒ધેય૑મિ૒ચ્છમા૑ના૒ ઇતિ૑ પિ૒તરોઽબ્રુવન્ન્ । કિવ્વોઁ૑ ભાગ૒ધેય૒મિતિ૑ । અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્ર એ૒વ નોઽપ્ય૒સ્ત્વિત્ય૑બ્રુવન્ન્ । તેભ્ય૑ એ૒તદ્ભા૑ગ૒ધેયં૒ પ્રાય૑ચ્છન્ન્ । યદ્ધુ૒ત્વા નિ૒માર્ષ્ટિ૑ । તતો૒ વૈ ત ઓષ૑ધીરસ્વદયન્ન્ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑

2.1.1.3
સ્વદ૑ન્તેઽસ્મા૒ ઓષ૑ધયઃ । તે વ૒ત્સમુ૒પાવા૑સૃજન્ન્ । ઇ૒દન્નો૑ હ૒વ્યં પ્રદા૑પ૒યેતિ૑ । સોઽબ્રવી૒દ્વરં૑ વૃણૈ । દશ૑ મા૒ રાત્રીર્જા૒તન્ન દો૑હન્ન્ । આ૒સ૒ઙ્ગ૒વં મા૒ત્રા સ૒હ ચ૑રા૒ણીતિ૑ । તસ્માદ્વ૒ત્સઞ્જા૒તન્દશ૒ રાત્રી૒ર્ન દુ૑હન્તિ । આ૒સ૒ઙ્ગ૒વં મા૒ત્રા સ૒હ ચ૑રતિ । વારે૑વૃત૒૒ હ્ય૑સ્ય । તસ્માદ્વ૒ત્સ સ૑સૃષ્ટધ૒ય રુ૒દ્રો ઘાતુ૑કઃ । અતિ૒ હિ સ૒ન્ધાન્ધય૑તિ

2.1.2.0
અ૒મૃ૒ષ્ટ૒ વિ૒ચિ૒કિત્સ૑તિ૒ જુહ્વ૑ત્ય૒જામ૑સૃજતાગ્નિહો૒ત્ર સૂર્યા૑ય પ્રા૒તર્જુ૒હોતિ૒ જુહ્વ૑તિ સં૒પદ્યે૑તે હૂયતે સ્થાપયતિ સંપ્ર૒તિ દ્વે ચ૑

2.1.2.1
પ્ર૒જાપ૑તિર૒ગ્નિમ૑સૃજત । તં પ્ર૒જા અન્વ૑સૃજ્યન્ત । તમ૑ભા૒ગ ઉપાસ્ત । સોઽસ્ય પ્ર૒જાભિ૒રપાક્રામત્ । તમ૑વ૒રુરુ૑ત્સમા૒નોઽન્વૈત્ । તમ૑વ૒રુધ૒ન્નાશ૑ક્નોત્ । સ તપો૑ઽતપ્યત । સોઽગ્નિરુપા૑રમ૒તાતા૑પિ૒ વૈ સ્ય પ્ર૒જાપ૑તિ૒રિતિ૑ । સ ર૒રાટા૒દુદ૑મૃષ્ટ

2.1.2.2
તદ્ઘૃ૒તમ૑ભવત્ । તસ્મા૒દ્યસ્ય૑ દક્ષિણ૒ત કેશા૒ ઉન્મૃ૑ષ્ટાઃ । તાઞ્જ્યેષ્ઠલ૒ક્ષ્મી પ્રા૑જાપ૒ત્યેત્યા૑હુઃ । યદ્ર૒રાટા૑દુ૒દમૃ૑ષ્ટ । તસ્માદ્ર૒રાટે૒ કેશા૒ ન સ૑ન્તિ । તદ૒ગ્નૌ પ્રાગૃ૑હ્ણાત્ । તદ્વ્ય૑ચિકિત્સત્ । જુ૒હવા૒ની ૩ મા હૌ૒ષા ૩ મિતિ૑ । તદ્વિ૑ચિકિ૒ત્સાયૈ૒ જન્મ૑ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્ વિ૑ચિ૒કિત્સ૑તિ

2.1.2.3
વસી૑ય એ૒વ ચે૑તયતે । તવ્વાઁગ૒ભ્ય૑વદજ્જુ૒હુધીતિ૑ । સોઽબ્રવીત્ । કસ્ત્વમ૒સીતિ૑ । સ્વૈવ તે૒ વાગિત્ય૑બ્રવીત્ । સો૑ઽજુહો૒ત્સ્વાહેતિ૑ । તત્સ્વા૑હાકા૒રસ્ય૒ જન્મ૑ । ય એ૒વસ્વા૑હાકા૒રસ્ય૒ જન્મ૒ વેદ૑ । ક૒રોતિ૑ સ્વાહાકા૒રેણ૑ વી૒ર્યમ્ । યસ્યૈ૒વઁવ્વિ૒દુષ૑સ્સ્વાહાકા૒રેણ૒ જુહ્વ૑તિ

2.1.2.4
ભોગા૑યૈ૒વાસ્ય૑ હુ૒તં ભ૑વતિ । તસ્યા૒ આહુ૑ત્યૈ૒ પુરુ૑ષમસૃજત । દ્વિ૒તીય૑મજુહોત્ । સોઽશ્વ૑મસૃજત । તૃ૒તીય૑મજુહોત્ । સ ગામ૑સૃજત । ચ૒તુ૒ર્થમ૑જુહોત્ । સોઽવિ૑મસૃજત । પ૒ઞ્ચ૒મમ૑જુહોત્ । સો૑ઽજામ૑સૃજત

2.1.2.5
સોઽગ્નિર૑બિભેત્ । આહુ૑તીભિ૒ર્વૈ માઽઽપ્નો૒તીતિ૑ । સ પ્ર૒જાપ૑તિં૒ પુન૒ પ્રાવિ૑શત્ । તં પ્ર૒જાપ૑તિરબ્રવીત્ । જાય૒સ્વેતિ૑ । સોઽબ્રવીત્ । કિં ભા૑ગ૒ધેય૑મ૒ભિ જ૑નિષ્ય૒ ઇતિ૑ । તુભ્ય૑મે૒વેદ હૂ૑યાતા૒ ઇત્ય૑બ્રવીત્ । સ એ૒તદ્ભા૑ગ૒ધેય૑મ૒ભ્ય૑જાયત । યદ૑ગ્નિહો૒ત્રમ્

2.1.2.6
તસ્મા૑દગ્નિહો૒ત્રમુ૑ચ્યતે । તદ્ધૂ૒યમા૑નમાદિ૒ત્યોઽબ્રવીત્ । મા હૌ૑ષીઃ । ઉ૒ભયો૒ર્વૈ ના૑વે૒તદિતિ૑ । સોઽગ્નિર૑બ્રવીત્ । ક૒થન્નૌ૑ હોષ્ય૒ન્તીતિ૑ । સા૒યમે૒વ તુભ્ય૑ઞ્જુ૒હુવન્ન્૑ । પ્રા૒તર્મહ્ય૒મિત્ય૑બ્રવીત્ । તસ્મા૑દ૒ગ્નયે૑ સા૒ય હૂ૑યતે । સૂર્યા૑ય પ્રા૒તઃ

2.1.2.7
આ૒ગ્ને૒યી વૈ રાત્રિઃ૑ । ઐ૒ન્દ્રમહઃ૑ । યદનુ૑દિતે૒ સૂર્યે પ્રા૒તર્જુ૑હુ૒યાત્ । ઉ૒ભય૑મે૒વાગ્ને૒ય સ્યાત્ । ઉદિ૑તે૒ સૂર્યે પ્રા૒તર્જુ૑હોતિ । તથા૒ગ્નયે૑ સા૒ય હૂ૑યતે । સૂર્યા૑ય પ્રા૒તઃ । રાત્રિ૒વ્વાઁ અનુ૑ પ્ર૒જા પ્ર જા૑યન્તે । અહ્ના૒ પ્રતિ૑ તિષ્ઠન્તિ । યત્સા૒યઞ્જુ૒હોતિ૑

2.1.2.8
પ્રૈવ તેન૑ જાયતે । ઉદિ૑તે૒ સૂર્યે પ્રા૒તર્જુ૑હોતિ । પ્રત્યે૒વ તેન૑ તિષ્ઠતિ । પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત૒ પ્રજા૑યે૒યેતિ૑ । સ એ૒તદ૑ગ્નિહો૒ત્રં મિ૑થુ૒નમ૑પશ્યત્ । તદુદિ૑તે૒ સૂર્યે૑ઽજુહોત્ । યજુ૑ષા૒ઽન્યત્ । તૂ૒ષ્ણીમ૒ન્યત્ । તતો૒ વૈ સ પ્રાજા૑યત । યસ્યૈ૒વવ્વિમ્૒̐દુષ૒ ઉદિ૑તે૒ સૂર્યેઽગ્નિહો૒ત્રઞ્જુહ્વ૑તિ

2.1.2.9
પ્રૈવ જા૑યતે । અથો૒ યથા૒ દિવા પ્રજા૒નન્નેતિ૑ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । અથો૒ ખલ્વા૑હુઃ । યસ્ય૒ વૈ દ્વૌ પુણ્યૌ૑ ગૃ૒હે વસ૑તઃ । યસ્તયો૑ર૒ન્ય રા૒ધય૑ત્ય૒ન્યન્ન । ઉ૒ભૌ વાવ સ તાવૃ૑ચ્છ૒તીતિ૑ । અ૒ગ્નિવ્વાઁવાદિ૒ત્યસ્સા૒યં પ્ર વિ૑શતિ । તસ્મા૑દ૒ગ્નિર્દૂ૒રાન્નક્ત૑ન્દદૃશે । ઉ૒ભે હિ તેજ૑સી સં૒ પદ્યે૑તે

2.1.2.10
ઉ૒દ્યન્ત૒વ્વાઁવાદિ૒ત્યમ૒ગ્નિરનુ૑ સ૒મારો૑હતિ । તસ્માદ્ધૂ૒મ એ૒વાગ્નેર્દિવા૑ દદૃશે । યદ૒ગ્નયે૑ સા૒યઞ્જુ૑હુ૒યાત્ । આ સૂર્યા૑ય વૃશ્ચ્યેત । યત્સૂર્યા૑ય પ્રા૒તર્જુ૑હુ૒યાત્ । આઽગ્નયે૑ વૃશ્ચ્યેત । દે૒વતાભ્યસ્સ૒મદ૑ન્દધ્યાત્ । અ૒ગ્નિર્જ્યોતિ૒ર્જ્યોતિ૒સ્સૂર્ય૒સ્સ્વા- હેત્યે૒વ સા૒ય હો૑ત૒વ્યમ્ । સૂર્યો૒ જ્યોતિ૒ર્જ્યોતિ૑ર૒ગ્નિસ્સ્વાહેતિ૑ પ્રા૒તઃ । તથો૒ભાભ્યા૑ સા૒ય હૂ૑યતે

2.1.2.11
ઉ૒ભાભ્યાં પ્રા૒તઃ । ન દે૒વતાભ્યસ્સ૒મદ૑ન્દધાતિ । અ૒ગ્નિર્જ્યોતિ૒રિત્યા૑હ । અ૒ગ્નિર્વૈ રે૑તો૒ધાઃ । પ્ર૒જા જ્યોતિ૒રિત્યા૑હ । પ્ર૒જા એ૒વાસ્મૈ૒ પ્ર જ૑નયતિ । સૂર્યો૒ જ્યોતિ૒રિત્યા૑હ । પ્ર૒જાસ્વે૒વ પ્રજા૑તાસુ૒ રેતો૑ દધાતિ । જ્યોતિ૑ર૒ગ્નિસ્સ્વાહેત્યા૑હ । પ્ર૒જા એ૒વ પ્રજા૑તા અ૒સ્યાં પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ

2.1.2.12
તૂ૒ષ્ણીમુત્ત૑રા૒માહુ૑તિઞ્જુહોતિ । મિ૒થુ૒ન૒ત્વાય૒ પ્રજાત્યૈ । યદુદિ૑તે૒ સૂર્યે પ્રા૒તર્જુ૑હુ૒યાત્ । યથાઽતિ૑થયે૒ પ્રદ્રુ૑તાય શૂ૒ન્યાયા૑વસ૒થાયા૑હા૒ર્ય૑ હર૑ન્તિ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । ક્વાહ૒ તત૒સ્તદ્ભવ૒તીત્યા૑હુઃ । યત્સ ન વેદ૑ । યસ્મૈ૒ તદ્ધર૒ન્તીતિ૑ । તસ્મા૒દ્યદૌ૑ષ૒સઞ્જુ૒હોતિ૑ । તદે૒વ સં૑પ્ર૒તિ । અથો૒ યથા૒ પ્રાર્થ૑મૌષ૒સં પ૑રિ૒વેવેષ્ટિ । તા૒દૃગે૒વ તત્

2.1.3.0
ભ૒વ૒તિ૒ પ્ર૒તિ૒ષિ૒ઞ્ચતિ૑ ગમયતિ પ્ર૒ત્યક્પ૒શવ૑ ઉપનિ૒ધાયાધ્રિય૒ન્તેતિ૒ તચ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.1.3.1
રુ૒દ્રો વા એ૒ષઃ । યદ૒ગ્નિઃ । પત્ની સ્થા૒લી । યન્મધ્યે૒ઽગ્નેર૑ધિ૒શ્રયેત્ । રુ૒દ્રાય૒ પત્ની૒મપિ૑ દધ્યાત્ । પ્ર૒માયુ૑કા સ્યાત્ । ઉદી૒ચોઽઙ્ગા૑રાન્નિ૒રૂહ્યાધિ૑ શ્રયતિ । પત્નિ૑યૈ ગોપી૒થાય૑ । વ્ય૑ન્તાન્કરોતિ । તથા૒ પત્ન્યપ્ર૑માયુકા ભવતિ

2.1.3.2
ઘ૒ર્મો વા એ૒ષોઽશાન્તઃ । અહ૑રહ૒ પ્ર વૃ૑જ્યતે । યદ૑ગ્નિહો૒ત્રમ્ । પ્રતિ૑ષિઞ્ચેત્પ૒શુકા૑મસ્ય । શા૒ન્તમિ૑વ૒ હિ પ૑શ૒વ્યમ્ । ન પ્રતિ૑ષિઞ્ચેદ્બ્રહ્મવર્ચ૒સકા૑મસ્ય । સમિ૑દ્ધમિવ૒ હિ બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સમ્ । અથો૒ ખલુ૑ । પ્ર૒તિ૒ષિચ્ય૑મે૒વ । યત્પ્ર૑તિષિ૒ઞ્ચતિ૑

2.1.3.3
તત્પ૑શ૒વ્યમ્ । યજ્જુ૒હોતિ૑ । તદ્બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સિ । ઉ૒ભય૑મે૒વાકઃ૑ । પ્રચ્યુ૑ત૒વ્વાઁ એ૒તદ૒સ્માલ્લો૒કાત્ । અગ૑તન્દેવલો૒કમ્ । યચ્છૃ૒ત હ૒વિરન૑ભિઘારિતમ્ । અ૒ભિ દ્યો૑તયતિ । અ૒ભ્યે૑વૈન૑દ્ઘારયતિ । અથો૑ દેવ૒ત્રૈવૈન૑દ્ગમયતિ

2.1.3.4
પર્ય૑ગ્નિ કરોતિ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । ત્રિ પર્ય૑ગ્નિ કરોતિ । ત્ર્યા૑વૃ૒દ્ધિ ય૒જ્ઞઃ । અથો૑ મેધ્ય૒ત્વાય૑ । યત્પ્રા૒ચીન૑મુદ્વા૒સયેત્ । યજ૑માન શુ૒ચાઽર્પ૑યેત્ । યદ્દ૑ક્ષિ૒ણા । પિ૒તૃ૒દે૒વ૒ત્ય૑ સ્યાત્ । યત્પ્ર૒ત્યક્

2.1.3.5
પત્ની૑ શુ૒ચાઽર્પ૑યેત્ । ઉ૒દી૒ચીન૒મુદ્વા૑સયતિ । એ૒ષા વૈ દે૑વમનુ૒ષ્યાણા૑ શા૒ન્તા દિક્ । તામે૒વૈન૒દનૂદ્વા૑સયતિ૒ શાન્ત્યૈ । વર્ત્મ૑ કરોતિ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ સન્ત૑ત્યૈ । નિષ્ટ૑પતિ । ઉપૈ૒વ તત્સ્તૃ૑ણાતિ । ચ૒તુરુન્ન૑યતિ । ચતુ૑ષ્પાદ પ૒શવઃ૑

2.1.3.6
પ૒શૂને૒વાવ૑રુન્ધે । સર્વાન્પૂ૒ર્ણાનુન્ન૑યતિ । સર્વે૒ હિ પુણ્યા૑ રા૒દ્ધાઃ । અ૒નૂચ૒ ઉન્ન૑યતિ । પ્ર૒જાયા૑ અનૂચીન૒ત્વાય૑ । અ૒નૂચ્યે૒વાસ્ય૑ પ્ર૒જાઽર્ધુ૑કા ભવતિ । સંમૃ૑શતિ૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ । નાહોષ્ય૒ન્નુપ૑ સાદયેત્ । યદહોષ્યન્નુપસા૒દયેત્ । યથા૒ઽન્યસ્મા૑ ઉપનિ૒ધાય૑

2.1.3.7
અ૒ન્યસ્મૈ પ્ર૒યચ્છ૑તિ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । આઽસ્મૈ૑ વૃશ્ચ્યેત । યદે૒વ ગા઱હ૑પત્યેઽધિ૒ શ્રય૑તિ । તેન૒ ગા઱હ૑પત્યં પ્રીણાતિ । અ૒ગ્નિર૑બિભેત્ । આહુ૑તયો૒ માઽત્યેષ્ય૒ન્તીતિ૑ । સ એ૒તા સ૒મિધ૑મપશ્યત્ । તામાઽધ૑ત્ત । તતો૒ વા અ૒ગ્નાવાહુ૑તયોઽધ્રિયન્ત

2.1.3.8
યદે૑ન સ૒મય૑ચ્છત્ । તત્સ૒મિધ૑સ્સમિ૒ત્ત્વમ્ । સ૒મિધ૒મા દ૑ધાતિ । સમે૒વૈન૑ય્યઁચ્છતિ । આહુ૑તીના૒ન્ધૃત્યૈ । અથો૑ અગ્નિહો૒ત્રમે૒વેધ્મવ૑ત્કરોતિ । આહુ૑તીનાં૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । યદેકા૑ સ૒મિધ૑મા૒ધાય૒ દ્વે આહુ૑તી જુ૒હોતિ૑ । અથ૒ કસ્યા૑ સ૒મિધિ૑ દ્વિ૒તીયા૒માહુ૑તિઞ્જુહો૒તીતિ૑

2.1.3.9
યદ્દ્વે સ૒મિધા૑વા દ૒ધ્યાત્ । ભ્રાતૃ૑વ્યમસ્મૈ જનયેત્ । એકા૑ સ૒મિધ૑મા૒ધાય૑ । યજુ૑ષા૒ઽન્યામાહુ૑તિઞ્જુહોતિ । ઉ૒ભે એ૒વ સ૒મિદ્વ૑તી૒ આહુ૑તી જુહોતિ । નાસ્મૈ૒ ભ્રાતૃ૑વ્યઞ્જનયતિ । આદીપ્તાયાઞ્જુહોતિ । સમિ૑દ્ધમિવ૒ હિ બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સમ્ । અથો૒ યથાઽતિ૑થિ૒ઞ્જ્યોતિ૑ષ્કૃ૒ત્વા પ૑રિ૒ વેવેષ્ટિ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । ચ૒તુરુન્ન૑યતિ । દ્વિર્જુ૑હોતિ । તસ્માદ્દ્વિ૒પાચ્ચતુ૑ષ્પાદમત્તિ । અથો દ્વિ૒પદ્યે૒વ ચતુ૑ષ્પદ૒ પ્રતિ૑ ષ્ઠાપયતિ

2.1.4.0
અ૒ભ૒વ૒ન્ભ૒વ૒તિ૒ જુ૒હુ૒યાન્ન૑યતિ માર્ષ્ટિ૒ દ્વિપ્રાશ્ઞા૑તિ પ્રાજાપ૒ત્યમાચા૑મતીન્ધેઽકઃ

2.1.4.1
ઉ૒ત્ત૒રાવ૑તીમ્૒̐વ્વૈ દે૒વા આહુ૑તિ૒મજુ૑હવુઃ । અવા૑ચી૒મસુ૑રાઃ । તતો૑ દે૒વા અભ૑વન્ન્ । પરાઽસુ૑રાઃ । યઙ્કા૒મયે૑ત૒ વસી૑યાન્ત્સ્યા૒દિતિ૑ । કની૑ય૒સ્તસ્ય૒ પૂર્વ૑ હુ૒ત્વા । ઉત્ત૑રં૒ ભૂયો૑ જુહુયાત્ । એ૒ષા વા ઉ૑ત્ત૒રાવ૒ત્યાહુ૑તિઃ । તાન્દે૒વા અ૑જુહવુઃ । તત૒સ્તે૑ઽભવન્ન્

2.1.4.2
યસ્યૈ૒વઞ્જુહ્વ૑તિ । ભવ૑ત્યે૒વ । યઙ્કા૒મયે૑ત૒ પાપી૑યાન્ત્સ્યા૒દિતિ૑ । ભૂય૒સ્તસ્ય૒ પૂર્વ૑ હુ૒ત્વા । ઉત્ત૑ર૒ઙ્કની૑યો જુહુયાત્ । એ૒ષા વા અવા૒ચ્યાહુ૑તિઃ । તામસુ૑રા અજુહવુઃ । તત૒સ્તે પરા૑ઽભવન્ન્ । યસ્યૈ૒વઞ્જુહ્વ૑તિ । પરૈ૒વ ભ૑વતિ

2.1.4.3
હુ૒ત્વોપ૑ સાદય૒ત્યજા૑મિત્વાય । અથો૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ । ગા઱હ૑પત્યં૒ પ્રતીક્ષતે । અન૑નુધ્યાયિનમે૒વૈન૑ઙ્કરોતિ । અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્રસ્ય૒ વૈ સ્થા૒ણુર૑સ્તિ । તય્યઁ ઋ૒ચ્છેત્ । ય૒જ્ઞ૒સ્થા૒ણુમૃ૑ચ્છેત્ । એ૒ષ વા અ૑ગ્નિહો૒ત્રસ્ય૑ સ્થા૒ણુઃ । યત્પૂર્વાઽઽહુ૑તિઃ । તાય્યઁદુત્ત૑રયા૒ઽભિ જુ૑હુ૒યાત્

2.1.4.4
ય૒જ્ઞ૒સ્થા૒ણુમૃ૑ચ્છેત્ । અ૒તિ૒હાય૒ પૂર્વા૒માહુ૑તિઞ્જુહોતિ । ય૒જ્ઞ૒સ્થા૒ણુમે૒વ પરિ૑ વૃણક્તિ । અથો૒ ભ્રાતૃ૑વ્યમે૒વાપ્ત્વાઽતિ૑ ક્રામતિ । અ૒વા૒ચીન૑ સા૒યમુપ૑માર્ષ્ટિ । રેત૑ એ૒વ તદ્દ૑ધાતિ । ઊ૒ર્ધ્વં પ્રા૒તઃ । પ્ર જ૑નયત્યે૒વ તત્ । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । ચ૒તુરુન્ન૑યતિ

2.1.4.5
દ્વિર્જુ૑હોતિ । અથ૒ ક્વ૑ દ્વે આહુ૑તી ભવત૒ ઇતિ૑ । અ૒ગ્નૌ વૈશ્વાન૒ર ઇતિ૑ બ્રૂયાત્ । એ૒ષ વા અ૒ગ્નિર્વૈશ્વાન૒રઃ । યદ્બ્રાહ્મ૒ણઃ । હુ૒ત્વા દ્વિ પ્રાશ્ઞા૑તિ । અ૒ગ્નાવે૒વ વૈશ્વાન૒રે દ્વે આહુ૑તી જુહોતિ । દ્વિર્જુ૒હોતિ૑ । દ્વિર્નિમાર્ષ્ટિ । દ્વિ પ્રાશ્ઞા૑તિ

2.1.4.6
ષટ્ત્સંપ૑દ્યન્તે । ષડ્વા ઋ૒તવઃ૑ । ઋ૒તૂને૒વ પ્રી૑ણાતિ । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । કિ૒ન્દે૒વ૒ત્ય૑મગ્નિહો૒ત્રમિતિ૑ । વૈ૒શ્વ૒દે૒વમિતિ૑ બ્રૂયાત્ । યદ્યજુ૑ષા જુ૒હોતિ૑ । તદૈન્દ્રા૒ગ્નમ્ । યત્તૂ૒ષ્ણીમ્ । તત્પ્રા૑જાપ૒ત્યમ્

2.1.4.7
યન્નિ૒માર્ષ્ટિ૑ । તદોષ૑ધીનામ્ । યદ્દ્વિ૒તીયમ્ । તત્પિ૑તૃ૒ણામ્ । યત્પ્રાશ્ઞા૑તિ । તદ્ગર્ભા૑ણામ્ । તસ્મા૒દ્ગર્ભા૒ અન૑શ્ઞન્તો વર્ધન્તે । યદા૒ચામ૑તિ । તન્મ૑નુ૒ષ્યા૑ણામ્ । ઉદ૑ઙ્પર્યા૒વૃત્યાચા૑મતિ

2.1.4.8
આ૒ત્મનો૑ ગોપી૒થાય૑ । નિર્ણે૑નેક્તિ૒ શુદ્ધ્યૈ । નિષ્ટ૑પતિ સ્વ૒ગાકૃ૑ત્યૈ । ઉદ્દિ૑શતિ । સ૒પ્ત૒ર્૒ષીને૒વ પ્રી૑ણાતિ । દ૒ક્ષિ૒ણા પ૒ર્યાવ૑ર્તતે । સ્વમે૒વ વી૒ર્ય૑મનુ૑ પ૒ર્યાવ૑ર્તતે । તસ્મા૒દ્દક્ષિ૒ણોઽર્ધ૑ આ૒ત્મનો૑ વી૒ર્યા૑વત્તરઃ । અથો૑ આદિ૒ત્યસ્યૈ૒વાવૃત૒મનુ૑ પ૒ર્યાવ૑ર્તતે । હુ૒ત્વોપ૒ સમિ૑ન્ધે

2.1.4.9
બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સસ્ય૒ સમિ૑દ્ધ્યૈ । ન બ૒ર્૒હિરનુ૒ પ્ર હ૑રેત્ । અસ૑સ્થિતો૒ વા એ૒ષ ય૒જ્ઞઃ । યદ૑ગ્નિહો૒ત્રમ્ । યદ૑નુ પ્ર૒હરેત્ । ય૒જ્ઞવ્વિઁચ્છિ૑ન્દ્યાત્ । તસ્મા૒ન્નાનુ૑ પ્ર૒હૃત્યમ્ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ સન્ત૑ત્યૈ । અ૒પો નિ ન૑યતિ । અ૒વ૒ભૃ૒થસ્યૈ૒વ રૂ૒પમ૑કઃ

2.1.5.0
બ૒ર્૒હિ પ્રા૒ત઱હુ૒તાદ્યા૑ય જાયતે રુન્ધેઽસા૒મા ક૑રોત્યે૒તા વા અ૑ગ્નિહો૒ત્રસ્યો૑પ૒સદો૑ વષટ્કા૒રશ્ચ૑ પ્રાત૒ર્યાવા૑ણો૒ વજ્ર૒સ્ત્રીણિ૑ ચ

2.1.5.1
બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્રપ્રા૑યણા ય૒જ્ઞાઃ । કિંપ્રા૑યણમગ્નિહો૒ત્રમિતિ૑ । વ૒ત્સો વા અ૑ગ્નિહો૒ત્રસ્ય૒ પ્રાય૑ણમ્ । અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્રય્યમ્૒̐જ્ઞાનામ્ । તસ્ય૑ પૃથિ૒વી સદઃ૑ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષ૒માગ્નીદ્ધ્રમ્ । દ્યૌ઱હ૑વિ૒ર્ધાનમ્ । દિ૒વ્યા આપ૒ પ્રોક્ષ૑ણયઃ । ઓષ૑ધયો બ૒ર્૒હિઃ

2.1.5.2
વન૒સ્પત૑ય ઇ૒ધ્મઃ । દિશ૑ પરિ૒ધયઃ૑ । આ૒દિ૒ત્યો યૂપઃ૑ । યજ૑માન પ૒શુઃ । સ૒મુ૒દ્રો૑ઽવભૃ૒થઃ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રસ્સ્વ૑ગાકા૒રઃ । તસ્મા૒દાહિ૑તાગ્ને૒સ્સર્વ૑મે૒વ બ૑઱હિ૒ષ્ય૑ન્દ૒ત્તં ભ૑વતિ । યત્સા૒યઞ્જુ૒હોતિ૑ । રાત્રિ૑મે૒વ તેન૑ દક્ષિ૒ણ્યાઙ્કુરુતે । યત્પ્રા૒તઃ

2.1.5.3
અહ૑રે૒વ તેન૑ દક્ષિ૒ણ્ય૑ઙ્કુરુતે । યત્તતો૒ દદા૑તિ । સા દક્ષિ૑ણા । યાવ૑ન્તો૒ વૈ દે૒વા અહુ૑ત૒માદન્ન્૑ । તે પરા૑ઽભવન્ન્ । ત એ૒તદ૑ગ્નિહો૒ત્ર સર્વ૑સ્યૈ૒વ સ૑મવ૒દાયા૑જુહવુઃ । તસ્મા૑દાહુઃ । અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્રવ્વૈઁ દે૒વા ગૃ૒હાણા૒ન્નિષ્કૃ૑તિમપશ્ય૒ન્નિતિ૑ । યત્સા૒યઞ્જુ૒હોતિ૑ । રાત્રિ૑યા એ૒વ તદ્ધુ૒તાદ્યા૑ય

2.1.5.4
યજ૑માન૒સ્યાપ૑રાભાવાય । યત્પ્રા૒તઃ । અહ્ન૑ એ૒વ તદ્ધુ૒તાદ્યા૑ય । યજ૑માન૒સ્યાપ૑રાભાવાય । યત્તતો૒ઽશશ઼ઞાતિ૑ । હુ૒તમે૒વ તત્ । દ્વયો૒ પય૑સા જુહુયાત્પ૒શુકા૑મસ્ય । એ૒તદ્વા અ૑ગ્નિહો૒ત્રં મિ૑થુ૒નમ્ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । પ્ર પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑ર્મિથુ૒નૈર્જા૑યતે

2.1.5.5
ઇ૒મામે૒વ પૂર્વ૑યા દુ૒હે । અ૒મૂમુત્ત૑રયા । અ૒ધિ૒શ્રિત્યોત્ત૑ર૒મા ન૑યતિ । યોના૑વે૒વ તદ્રેત૑સ્સિઞ્ચતિ પ્ર૒જન૑ને । આજ્યે૑ન જુહુયા૒ત્તેજ૑સ્કામસ્ય । તેજો૒ વા આજ્યમ્ । તે૒જ૒સ્વ્યે૑વ ભ૑વતિ । પય૑સા પ૒શુકા૑મસ્ય । એ૒તદ્વૈ પ૑શૂ૒ના રૂ૒પમ્ । રૂ૒પેણૈ૒વાસ્મૈ૑ પ૒શૂનવ૑રુન્ધે

2.1.5.6
પ૒શુ૒માને૒વ ભ૑વતિ । દ૒ધ્નેન્દ્રિ૒યકા૑મસ્ય । ઇ૒ન્દ્રિ૒યવ્વૈઁ દધિ૑ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યા૒વ્યે૑વ ભ૑વતિ । ય૒વા૒ગ્વા ગ્રામ૑કામસ્યૌષ૒ધા વૈ મ૑નુ૒ષ્યાઃ । ભા૒ગ૒ધેયે૑નૈ૒વાસ્મૈ૑ સજા૒તાનવ૑ રુન્ધે । ગ્રા૒મ્યે૑વ ભ૑વતિ । અય૑જ્ઞો૒ વા એ૒ષઃ । યો૑ઽસા૒મા

2.1.5.7
ચ૒તુરુન્ન૑યતિ । ચતુ૑રક્ષર રથન્ત૒રમ્ । ર૒થ૒ન્ત૒રસ્યૈ૒ષ વર્ણઃ૑ । ઉ૒પરી૑વ હરતિ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષવ્વાઁમદે૒વ્યમ્ । વા૒મ૒દે૒વ્યસ્યૈ૒ષ વર્ણઃ૑ । દ્વિર્જુ૑હોતિ । દ્વ્ય૑ક્ષરં બૃ૒હત્ । બૃ૒હ૒ત એ૒ષ વર્ણઃ૑ । અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્રમે૒વ તત્સામ૑ન્વત્કરોતિ

2.1.5.8
યો વા અ૑ગ્નિહો૒ત્રસ્યો૑પ૒સદો૒ વેદ૑ । ઉપૈ૑નમુપ૒સદો૑ નમન્તિ । વિ૒ન્દત૑ ઉપસ૒ત્તારમ્ । ઉ૒ન્નીયોપ૑ સાદયતિ । પૃ૒થિ૒વીમે૒વ પ્રી૑ણાતિ । હો૒ષ્યન્નુપ૑સાદયતિ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષમે૒વ પ્રી૑ણાતિ । હુ૒ત્વોપ૑ સાદયતિ । દિવ૑મે૒વ પ્રી૑ણાતિ । એ૒તા વા અ૑ગ્નિહો૒ત્રસ્યો૑પ૒સદઃ૑

2.1.5.9
ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । ઉપૈ૑નમુપ૒સદો૑ નમન્તિ । વિ૒ન્દત૑ ઉપસ૒ત્તારમ્ । યો વા અ૑ગ્નિહો૒ત્રસ્યાશ્રા૑વિતં પ્ર૒ત્યાશ્રા૑વિત૒૒ હોતા૑રં બ્ર૒હ્માણ૑વ્વઁષટ્કા૒રવ્વેઁદ૑ । તસ્ય૒ ત્વે૑વ હુ૒તમ્ । પ્રા૒ણો વા અ૑ગ્નિહો૒ત્રસ્યાશ્રા૑વિતમ્ । અ૒પા૒ન પ્ર૒ત્યાશ્રા૑વિતમ્ । મનો૒ હોતા । ચક્ષુ૑ર્બ્ર૒હ્મા । નિ૒મે૒ષો વ૑ષટ્કા૒રઃ

2.1.5.10
ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । તસ્ય૒ ત્વે૑વ હુ૒તમ્ । સા૒ય૒ય્યાઁવા૑નશ્ચ૒ વૈ દે૒વા પ્રા૑ત૒ર્યાવા૑ણશ્ચાગ્નિહો૒ત્રિણો૑ ગૃ૒હમાગ૑ચ્છન્તિ । તાન્ યન્ન ત૒ર્પયેત્ । પ્ર૒જયાઽસ્ય પ૒શુભિ૒ર્વિ તિ૑ષ્ઠેરન્ન્ । યત્ત૒ર્પયેત્ । તૃ૒પ્તા એ૑નં પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑સ્તર્પયેયુઃ । સ૒જૂર્દે૒વૈસ્સા૒યય્યાઁવ૑ભિ૒રિતિ૑ સા૒ય સંમૃ૑શતિ । સ૒જૂર્દે૒વૈ પ્રા૒તર્યાવ૑ભિ૒રિતિ૑ પ્રા૒તઃ । યે ચૈ૒વ દે૒વાસ્સા૑ય૒ય્યાઁવા૑નો૒ યે ચ૑ પ્રાત૒ર્યાવા૑ણઃ

2.1.5.11
તાને૒વોભયા૑ સ્તર્પયતિ । ત એ૑નન્તૃ૒પ્તા પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑સ્તર્પયન્તિ । અ૒રુ૒ણો હ૑ સ્મા૒હૌપ૑વેશિઃ । અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્ર એ૒વાહ સા૒યંપ્રા૑ત૒ર્વજ્રં૒ ભ્રાતૃ૑વ્યેભ્ય૒ પ્ર હ૑રામિ । તસ્મા૒ન્મત્પાપી૑યાસો૒ ભ્રાતૃ૑વ્યા૒ ઇતિ૑ । ચ૒તુરુન્ન૑યતિ । દ્વિર્જુ૑હોતિ । સ૒મિત્સ૑પ્ત૒મી । સ૒પ્તપ૑દા૒ શક્વ૑રી । શા૒ક્વ૒રો વજ્રઃ૑ । અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્ર એ૒વ તત્સા૒યંપ્રા૑ત૒ર્વજ્ર૒ય્યઁજ૑માનો૒ ભ્રાતૃ૑વ્યાય૒ પ્ર હ૑રતિ । ભવ૑ત્યા૒ત્મના । પરાઽસ્ય૒ ભ્રાતૃ૑વ્યો ભવતિ

2.1.6.0
ત૒નુવૈ૑ વા૒યુર૒ગ્નિર્ભ૑વ૒ત્યવિ૑ત્વા ભવ૒ત્યેક૑ઞ્ચ

2.1.6.1
પ્ર૒જાપ૑તિરકામયતાત્મ૒ન્વન્મે૑ જાયે૒તેતિ૑ । સો૑ઽજુહોત્ । તસ્માત્મ૒ન્વદ૑જાયત । અ૒ગ્નિર્વા૒યુરા૑દિ૒ત્યઃ । તેઽબ્રુવન્ન્ । પ્ર૒જાપ૑તિરહૌષીદાત્મ૒ન્વન્મે૑ જાયે૒તેતિ૑ । તસ્ય૑ વ૒યમ૑જનિષ્મહિ । જાય૑તાન્ન આત્મ૒ન્વદિતિ૒ તે૑ઽજુહવુઃ । પ્રા૒ણાના૑મ૒ગ્નિઃ । ત૒નુવૈ૑ વા૒યુઃ

2.1.6.2
ચક્ષુ૑ષ આદિ૒ત્યઃ । તેષા૑ હુ૒તાદ૑જાયત૒ ગૌરે૒વ । તસ્યૈ૒ પય૑સિ૒ વ્યાય૑ચ્છન્ત । મમ૑ હુ૒તાદ૑જનિ૒ મમેતિ૑ । તે પ્ર૒જાપ૑તિં પ્ર૒શ્ઞમા૑યન્ન્ । સ આ૑દિ૒ત્યોઽગ્નિમ૑બ્રવીત્ । ય૒ત૒રો નૌ૒ જયાત્ । તન્નૌ૑ સ૒હાસ૒દિતિ૑ । કસ્યૈ કોઽહૌ૑ષી૒દિતિ૑ પ્ર૒જાપ૑તિરબ્રવી૒ત્કસ્યૈ ક૒ ઇતિ૑ । પ્રા૒ણાના૑મ૒હમિત્ય૒ગ્નિઃ

2.1.6.3
ત૒નુવા૑ અ૒હમિતિ૑ વા૒યુઃ । ચક્ષુ૑ષો૒ઽહમિત્યા૑દિ૒ત્યઃ । ય એ૒વ પ્રા૒ણાના૒મહૌ૑ષીત્ । તસ્ય૑ હુ૒તાદ૑જ૒નીતિ૑ । અ૒ગ્ને઱હુ૒તાદ૑જ૒નીતિ૑ । તદ૑ગ્નિહો૒ત્રસ્યાગ્નિહોત્ર૒ત્વમ્ । ગૌર્વા અ૑ગ્નિહો૒ત્રમ્ । ય એ૒વવ્વેઁદ૒ ગૌર૑ગ્નિહો૒ત્રમિતિ૑ । પ્રા૒ણા૒પા૒નાભ્યા૑મે૒વાગ્નિ સમ૑ર્ધયતિ । અવ્ય૑ર્ધુક પ્રાણાપા૒નાભ્યાં ભવતિ

2.1.6.4
ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । તૌ વા૒યુર૑બ્રવીત્ । અનુ૒ મા ભ૑જત૒મિતિ૑ । યદે૒વ ગા઱હ૑પત્યેઽધિ૒શ્રિત્યા૑હવ૒નીય૑મ૒ભ્યુ૑દ્દ્રવાન્૑ । તેન૒ ત્વાં પ્રી૑ણા૒નિત્ય૑બ્રૂતામ્ । તસ્મા૒દ્યદ્ગા઱હ૑પત્યેઽધિ૒શ્રિત્યા૑હવ૒નીય૑મ૒ભ્યુ૑દ્દ્રવ૑તિ । વા૒યુમે૒વ તેન૑ પ્રીણાતિ । પ્ર૒જાપ૑તિર્દે૒વતાસ્સૃ૒જમા૑નઃ । અ૒ગ્નિમે૒વ દે૒વતા૑નાં પ્રથ૒મમ૑સૃજત । સોઽન્યદા૑લ૒મ્ભ્ય૑મવિ૑ત્વા

2.1.6.5
પ્ર૒જાપ૑તિમ૒ભિ પ૒ર્યાવ૑ર્તત । સ મૃ૒ત્યોર૑બિભેત્ । સો૑ઽમુમા૑દિ૒ત્યમા૒ત્મનો૒ નિર૑મિમીત । ત હુ૒ત્વા પરાઙ્પ૒ર્યાવ૑ર્તત । તતો૒ વૈ સ મૃ૒ત્યુમપા૑જયત્ । અપ૑ મૃ૒ત્યુઞ્જ૑યતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । તસ્મા૒દ્યસ્યૈ૒વવ્વિમ્૒̐દુષઃ૑ । ઉ૒તૈકા૒હમુ૒ત દ્વ્ય૒હન્ન જુહ્વ૑તિ । હુ૒તમે૒વાસ્ય૑ ભવતિ । અ૒સૌ હ્યા૑દિ૒ત્યોઽગ્નિહો૒ત્રમ્

2.1.7.0
ઉદ્વા૑સિત સ૒પ્ત ચ૑

2.1.7.1
રૌ૒દ્રઙ્ગવિ૑ । વા૒ય૒વ્ય૑મુપ૑સૃષ્ટમ્ । આ૒શ્વિ૒નન્દુ૒હ્યમા૑નમ્ । સૌ૒મ્યન્દુ૒ગ્ધમ્ । વા૒રુ૒ણમધિ૑ શ્રિતમ્ । વૈ૒શ્વ૒દે૒વા ભિ૒ન્દવઃ૑ । પૌ૒ષ્ણમુદ૑ન્તમ્ । સા૒ર૒સ્વ૒તવ્વિમ્૒̐ષ્યન્દ૑માનમ્ । મૈ૒ત્ર શરઃ૑ । ધા૒તુરુદ્વા૑સિતમ્ । બૃહ૒સ્પતે૒રુન્ની૑તમ્ । સ૒વિ૒તુ પ્ર ક્રાન્તમ્ । દ્યા૒વા૒પૃ૒થિ૒વ્ય૑ હ્રિ૒યમા૑ણમ્ । ઐ૒ન્દ્રા૒ગ્નમુપ૑સન્નમ્ । અ૒ગ્ને પૂર્વાઽઽહુ૑તિઃ । પ્ર૒જાપ૑તે૒રુત્ત૑રા । ઐ૒ન્દ્ર હુ૒તમ્

2.1.8.0
બુભૂ૑ષેદ્ધ્રિ૒યમા૑ણઞ્જાયતે૒ દ્વે ચ૑

2.1.8.1
દ૒ક્ષિ૒ણ૒ત ઉપ૑ સૃજતિ । પિ૒તૃ૒લો૒કમે૒વ તેન૑ જયતિ । પ્રાચી૒મા વ૑ર્તયતિ । દે૒વ૒લો૒કમે૒વ તેન૑ જયતિ । ઉદી૑ચીમા૒વૃત્ય૑ દોગ્ધિ । મ૒નુ૒ષ્ય૒લો૒કમે૒વ તેન૑ જયતિ । પૂર્વૌ૑ દુહ્યાજ્જ્યે૒ષ્ઠસ્ય૑ જ્યૈષ્ઠિને૒યસ્ય૑ । યો વા૑ ગ૒તશ્રી૒સ્સ્યાત્ । અપ૑રૌ દુહ્યાત્કનિ૒ષ્ઠસ્ય૑ કાનિષ્ઠિને૒યસ્ય૑ । યો વા૒ બુભૂ૑ષેત્

2.1.8.2
ન સં મૃ૑શતિ । પા૒પ૒વ૒સ્ય૒સસ્ય૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ । વા૒ય૒વ્ય૑વ્વાઁ એ૒તદુપ૑સૃષ્ટમ્ । આ૒શ્વિ૒નન્દુ૒હ્યમા૑નમ્ । મૈ૒ત્રન્દુ૒ગ્ધમ્ । અ૒ર્ય૒મ્ણ ઉ૑દ્વા૒સ્યમા૑નમ્ । ત્વા૒ષ્ટ્રમુ૑ન્ની૒યમા૑નમ્ । બૃહ૒સ્પતે૒રુન્ની૑તમ્ । સ૒વિ૒તુ પ્રક્રાન્તમ્ । દ્યા૒વા૒પૃ૒થિ૒વ્ય૑ હ્રિ૒યમા૑ણમ્

2.1.8.3
ઐ૒ન્દ્રા૒ગ્નમુપ૑ સાદિતમ્ । સર્વાભ્યો૒ વા એ૒ષ દે૒વતાભ્યો જુહોતિ । યોઽગ્નિહો૒ત્રઞ્જુ૒હોતિ૑ । યથા૒ ખલુ૒ વૈ ધે૒નુન્તી૒ર્થે ત૒ર્પય૑તિ । એ૒વમ૑ગ્નિહો૒ત્રી યજ૑માનન્તર્પયતિ । તૃપ્ય૑તિ પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિઃ૑ । પ્ર સુ૑વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કઞ્જા૑નાતિ । પશ્ય૑તિ પુ૒ત્રમ્ । પશ્ય૑તિ૒ પૌત્ત્રમ્ । પ્ર પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑ર્મિથુ૒નૈર્જા૑યતે । યસ્યૈ૒વવ્વિમ્૒̐દુષોઽગ્નિહો૒ત્રઞ્જુહ્વ૑તિ । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑

2.1.9.0
તૂ૒ષ્ણીઞ્જા૑યતે૒ યજ૑માનઃ

2.1.9.1
ત્રયો૒ વૈ પ્રૈ૑યમે૒ધા આ૑સન્ન્ । તેષા૒ન્ત્રિરેકોઽગ્નિહો૒ત્રમ૑જુહોત્ । દ્વિરેકઃ૑ । સ૒કૃદેકઃ૑ । તેષા૒ય્યઁસ્ત્રિરજુ૑હોત્ । સ ઋ૒ચાઽજુ૑હોત્ । યો દ્વિઃ । સ યજુ૑ષા । યસ્સ૒કૃત્ । સ તૂ૒ષ્ણીમ્

2.1.9.2
યશ્ચ૒ યજુ૒ષાઽજુ૑હો૒દ્યશ્ચ૑ તૂ૒ષ્ણીમ્ । તાવુ૒ભાવાર્ધ્નુતામ્ । તસ્મા૒દ્યજુ૒ષાઽઽહુ૑તિ૒ પૂર્વા૑ હોત૒વ્યા । તૂ૒ષ્ણીમુત્ત૑રા । ઉ૒ભે એ૒વર્ધી અવ૑રુન્ધે । અ૒ગ્નિર્જ્યોતિ૒ર્જ્યોતિ૑ર૒ગ્નિસ્સ્વાહેતિ૑ સા૒યઞ્જુ૑હોતિ । રેત૑ એ૒વ તદ્દ૑ધાતિ । સૂર્યો૒ જ્યોતિ૒ર્જ્યોતિ૒- સ્સૂર્ય૒સ્સ્વાહેતિ૑ પ્રા૒તઃ । રેત૑ એ૒વ હિ૒તં પ્ર જ૑નયતિ । રેતો૒ વા એ૒તસ્ય૑ હિ૒તન્ન પ્ર જા૑યતે

2.1.9.3
યસ્યાગ્નિહો૒ત્રમહુ૑ત૒૒ સૂર્યો૒ઽભ્યુ૑દેતિ૑ । યદ્યન્તે૒ સ્યાત્ । ઉ૒ન્નીય૒ પ્રાઙુ૒દાદ્ર૑વેત્ । સ ઉ૑પ૒સાદ્યાતમિ૑તોરાસીત । સ ય૒દા તામ્યેત્ । અથ૒ ભૂસ્સ્વાહેતિ૑ જુહુયાત્ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વૈ ભૂ૒તઃ । તમે૒વોપા૑સરત્ । સ એ૒વૈન૒ન્તત૒ ઉન્ન૑યતિ । નાર્તિ૒માર્ચ્છ૑તિ૒ યજ૑માનઃ

2.1.10.0
આ૒દિ૒ત્યાસ્તર્હ્ય૒ગ્નિરિન્દ્ર૑ એ૒વાસ્યાગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ દે૒વેષુ૑ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

(યદ૒ગ્નિન્નિહિ૑ત પ્રથ૒મ સર્વ૑ એ૒વ નિ૑ત૒રામઙ્ગા૑રા૒શ્શરોઽઙ્ગા૑રા૒ બ્રહ્મ૒ વસુ૑ષ્વ૒ષ્ટૌ ॥ )
2.1.10.1
યદ૒ગ્નિમુ૒દ્ધર૑તિ । વસ૑વ૒સ્તર્હ્ય૒ગ્નિઃ । તસ્મિ૒ન્૒ યસ્ય૒ તથા૑વિધે૒ જુહ્વ૑તિ । વસુ૑ષ્વે૒વાસ્યાગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ । નિહિ૑તો ધૂપા૒યઞ્છે૑તે । રુ૒દ્રાસ્તર્હ્ય૒ગ્નિઃ । તસ્મિ૒ન્૒ યસ્ય૒ તથા૑વિધે૒ જુહ્વ૑તિ । રુ૒દ્રે૒ષ્વે૒વાસ્યાગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ । પ્ર૒થ૒મમિ૒ધ્મમ૒ર્ચિરા લ૑ભતે । આ૒દિ૒ત્યાસ્તર્હ્ય૒ગ્નિઃ

2.1.10.2
તસ્મિ૒ન્૒ યસ્ય૒ તથા૑વિધે૒ જુહ્વ૑તિ । આ૒દિ૒ત્યેષ્વે૒વાસ્યાગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ । સર્વ૑ એ૒વ સ૑ર્વ૒શ ઇ૒ધ્મ આદીપ્તો ભવતિ । વિશ્વે૑ દે૒વાસ્તર્હ્ય૒ગ્નિઃ । તસ્મિ૒ન્૒ યસ્ય૒ તથા૑વિધે૒ જુહ્વ૑તિ । વિશ્વેષ્વે૒વાસ્ય૑ દે૒વેષ્વ૑ગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ । નિ૒ત૒રામ૒ર્ચિરુ૒પાવૈ૑તિ લોહિ૒નીકે૑વ ભવતિ । ઇન્દ્ર૒સ્તર્હ્ય૒ગ્નિઃ । તસ્મિ૒ન્૒ યસ્ય૒ તથા૑વિધે૒ જુહ્વ૑તિ । ઇન્દ્ર૑ એ૒વાસ્યાગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ

2.1.10.3
અઙ્ગા૑રા ભવન્તિ । તેભ્યોઽઙ્ગા૑રેભ્યો૒ઽર્ચિરુદે૑તિ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્તર્હ્ય૒ગ્નિઃ । તસ્મિ૒ન્૒ યસ્ય૒ તથા૑વિધે૒ જુહ્વ૑તિ । પ્ર૒જાપ૑તાવે૒વાસ્યાગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ । શરોઽઙ્ગા૑રા૒ અધ્યૂ૑હન્તે । બ્રહ્મ૒ તર્હ્ય૒ગ્નિઃ । તસ્મિ૒ન્૒ યસ્ય૒ તથા૑વિધે૒ જુહ્વ૑તિ । બ્રહ્મ૑ન્ને૒વાસ્યાગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ । વસુ૑ષુ રુ૒દ્રેષ્વા૑દિ૒ત્યેષુ૒ વિશ્વે૑ષુ દે૒વેષુ૑ । ઇન્દ્રે પ્ર૒જાપ૑તૌ૒ બ્રહ્મન્ન્૑ । અપ૑રિવર્ગમે૒વાસ્યૈ૒તાસુ૑ દે૒વતા૑સુ હુ૒તં ભ૑વતિ । યસ્યૈ૒વવ્વિમ્૒̐દુષોઽગ્નિહો૒ત્રઞ્જુહ્વ૑તિ । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑

2.1.11.0
અ૒સ્તિ૒ દ્વે ચ૑

2.1.11.1
ઋ૒તન્ત્વા૑ સ૒ત્યેન૒ પરિ૑ષિઞ્ચા૒મીતિ૑ સા૒યં પરિ૑ષિઞ્ચતિ । સ૒ત્યન્ત્વ૒ર્તેન૒ પરિ૑ષિઞ્ચા૒મીતિ૑ પ્રા૒તઃ । અ૒ગ્નિર્વા ઋ૒તમ્ । અ૒સાવા૑દિ૒ત્યસ્સ૒ત્યમ્ । અ૒ગ્નિમે૒વ તદા૑દિ૒ત્યેન૑ સા૒યં પરિ૑ષિઞ્ચતિ । અ૒ગ્નિના૑ઽઽદિ૒ત્યં પ્રા૒તસ્સઃ । યાવ૑દહોરા૒ત્રે ભવ૑તઃ । તાવ૑દસ્ય લો૒કસ્ય૑ । નાર્તિ૒ર્ન રિષ્ટિઃ૑ । નાન્તો૒ ન પ૑ર્ય૒ન્તોઽસ્તિ । યસ્યૈ૒વવ્વિમ્૒̐દુષોઽગ્નિહો૒ત્રઞ્જુહ્વ૑તિ । ય ઉ૑ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑

2.2.0.0
પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત પ્ર૒જાસ્સૃ૑જે૒યેતિ૑ પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત દર્‌શપૂર્ણમા૒સૌ સૃ૑જે૒યેતિ૑ પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત૒ પ્રજા૑યે૒યેતિ૒ સ તપ૒સ્સ ત્રિ૒વૃતં૑ પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત૒ દશ૑હોતારં૒ તેન૑ દશ૒ધાઽઽત્માન૑ન્દે૒વા વૈ વરુ૑ણ૒મન્તો૒ વૈ પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્તાસ્સૃ૒ષ્ટા- સ્સમ૑શ્લિષ્યન્દે૒વા વૈ ચતુ૑ર્‌હોતૃભિરિ૒દવ્વાઁ અગ્રે પ્ર૒જાપ૑તિ૒રિન્દ્રં૑ પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત બ૒હોર્ભૂયા૒નેકા૑દશ

પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્તદ્ગ્રહ૑સ્ય પ્ર૒જાપ૑તિરકામયતા૒નયૈ૒વૈન૒ત્તસ્ય૒ વા ઇ૒યઙ્કૢપ્તિ૒સ્તસ્માત્તેપા૒નાજ્જ્યોતિ૒ર્યદ૒સ્મિન્ના૑દિ૒ત્યે સ ષડ્ઢો૑તુસ્સ૒પ્તહો૑તાર૒ન્ત્રિસ૑પ્તતિઃ

પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત નિ૒દાન૑વાન્ભવતિ ॥ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ દ્વિતીય પ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ
2.2.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે દ્વિતીયપ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
2.2.1.0
દશ૑હોતા૒ સૃષ્ટ્યા૑ ઋ૒ચ્છેદ્વ્યાચ૑પ્ટે રુન્ધ એ૒વ ત૑નુતે૒ નિર્‌ઋ૑તિગૃહીતં૒ પઞ્ચ૑ ચ

2.2.1.1
પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત પ્ર૒જાસ્સૃ૑જે૒યેતિ૑ । સ એ૒તન્દશ૑હોતારમપશ્યત્ । તં મન૑સાઽનુ૒દ્રુત્ય૑ દર્ભસ્ત૒મ્બે૑ઽજુહોત્ । તતો૒ વૈ સ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । તા અ૑સ્માત્સૃ૒ષ્ટા અપાક્રામન્ન્ । તા ગ્રહે૑ણાગૃહ્ણાત્ । તદ્ગ્રહ૑સ્ય ગ્રહ૒ત્વમ્ । ય કા૒મયે૑ત૒ પ્રજા૑યે૒યેતિ૑ । સ દશ૑હોતારં૒ મન૑સાઽનુ૒દ્રુત્ય૑ દર્ભસ્ત૒મ્બે જુ૑હુયાત્ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વૈ દશ૑હોતા

2.2.1.2
પ્ર૒જાપ૑તિરે૒વ ભૂ૒ત્વા પ્રજા૑યતે । મન૑સા જુહોતિ । મન૑ ઇવ૒ હિ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્ર૒જાપ૑તે૒રાપ્ત્યૈ । પૂ૒ર્ણયા૑ જુહોતિ । પૂ૒ર્ણ ઇ૑વ૒ હિ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્ર૒જાપ૑તે૒રાપ્ત્યૈ । ન્યૂ૑નયા જુહોતિ । ન્યૂ૑ના૒દ્ધિ પ્ર૒જાપ૑તિઃ પ્ર૒જા અસૃ૑જત । પ્ર૒જાના૒૒ સૃષ્ટ્યૈ

2.2.1.3
દ૒ર્ભ૒સ્ત૒મ્બે જુ૑હોતિ । એ૒તસ્મા૒દ્વૈ યોને પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । યસ્મા૑દે૒વ યોને પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જા અસૃ૑જત । તસ્મા૑દે૒વ યોને૒ પ્રજા૑યતે । બ્રા૒હ્મ૒ણો દ૑ક્ષિણ૒ત ઉપાસ્તે । બ્રા૒હ્મ૒ણો વૈ પ્ર૒જાના૑મુપદ્ર૒ષ્ટા । ઉ૒પ૒દ્ર૒ષ્ટુ૒મત્યે૒વ પ્રજા૑યતે । ગ્રહો૑ ભવતિ । પ્ર૒જાના૑ સૃ૒ષ્ટાના૒ન્ધૃત્યૈ । યં બ્રાહ્મ૒ણવ્વિમ્૒̐દ્યાવ્વિમ્૒̐દ્વાસ૒ય્યઁશો૒ નર્ચ્છેત્

2.2.1.4
સોઽર૑ણ્યં પ૒રેત્ય૑ । દ૒ર્ભ૒સ્ત૒મ્બમુ૒દ્ગ્રથ્ય૑ । બ્રા૒હ્મ૒ણન્દ૑ક્ષિણ૒તો નિ૒ષાદ્ય૑ । ચતુ૑ર્હોતૄ૒ન્વ્યાચ૑ક્ષીત । એ૒તદ્વૈ દે૒વાનાં પર૒મઙ્ગુહ્યં૒ બ્રહ્મ૑ । યચ્ચતુ૑ર્‌હોતારઃ । તદે૒વ પ્ર૑કા૒શઙ્ગ૑મયતિ । તદે૑નં પ્રકા૒શઙ્ગ૒તમ્ । પ્ર૒કા૒શં પ્ર૒જાનાઙ્ગમયતિ । દ૒ર્ભ૒સ્ત૒મ્બમુ૒દ્ગ્રથ્ય૒ વ્યાચ૑ષ્ટે

2.2.1.5
અ૒ગ્નિ૒વાન્ વૈ દ૑ર્ભસ્ત૒મ્બઃ । અ૒ગ્નિ૒વત્યે૒વ વ્યાચ૑ષ્ટે । બ્રા૒હ્મ૒ણો દ૑ક્ષિણ૒ત ઉપાસ્તે । બ્રા૒હ્મ૒ણો વૈ પ્ર૒જાના૑મુપદ્ર૒ષ્ટા । ઉ૒પ૒દ્ર૒ષ્ટુ૒મત્યે૒વૈન૒ય્યઁશ૑ ઋચ્છતિ । ઈ૒શ્વ૒રન્તય્યઁશોર્તો૒રિત્યા૑હુઃ । યસ્યાન્તે વ્યા૒ચષ્ટ૒ ઇતિ૑ । વર૒સ્તસ્મૈ૒ દેયઃ૑ । યદે૒વૈન૒ન્તત્રો૑પ૒નમ૑તિ । તદે૒વાવ૑ રુન્ધે

2.2.1.6
અ૒ગ્નિમા૒દધા૑નો૒ દશ૑હોત્રા૒ઽરણિ૒મવ૑ દધ્યાત્ । પ્રજા૑તમે૒વૈન૒મા ધ૑ત્તે । તેનૈ૒વોદ્દ્રુત્યાગ્નિહો૒ત્રઞ્જુ૑હુયાત્ । પ્રજા૑તમે૒વૈન૑જ્જુહોતિ । હ૒વિર્નિ૑ર્વ૒ફ્સ્યન્દશ૑હોતાર૒વ્ય્યાઁચ૑ક્ષીત । પ્રજા૑તમે૒વૈન૒ન્નિર્વ૑પતિ । સા૒મિ૒ધે૒નીર૑નુવ૒ક્ષ્યન્દશ૑હોતાર૒- વ્વ્યાઁચ૑ક્ષીત । સા૒મિ૒ધે૒નીરે૒વ સૃ૒ષ્ટ્વાઽઽરભ્ય૒ પ્રત૑નુતે । અથો૑ ય૒જ્ઞો વૈ દશ૑હોતા । ય૒જ્ઞમે૒વ ત૑નુતે

2.2.1.7
અ૒ભિ૒ચર૒ન્દશ૑હોતારઞ્જુહુયાત્ । નવ૒ વૈ પુરુ૑ષે પ્રા૒ણાઃ । નાભિ૑ર્દશ૒મી । સપ્રા૑ણમે૒વૈન૑મ૒ભિ ચ૑રતિ । એ૒તાવ૒દ્વૈ પુરુ૑ષસ્ય૒ સ્વમ્ । યાવ૑ત્પ્રા૒ણાઃ । યાવ૑દે૒વાસ્યાસ્તિ૑ । તદ૒ભિ ચ૑રતિ । સ્વકૃ૑ત૒ ઇરિ૑ણે જુહોતિ પ્રદ૒રે વા । એ૒તદ્વા અ૒સ્યૈ નિર્‌ઋ૑તિગૃહીતમ્ । નિર્‌ઋ૑તિગૃહીત એ૒વૈન૒ન્નિર્‌ઋ૑ત્યા ગ્રાહયતિ । યદ્વા૒ચ ક્રૂ૒રમ્ । તેન૒ વષ૑ટ્કરોતિ । વા૒ચ એ૒વૈન૑ઙ્ક્રૂ૒રેણ૒ પ્ર વૃ૑શ્ચતિ । તા૒જગાર્તિ૒માર્ચ્છ૑તિ

2.2.2.0
ત૒નુ૒ત૒ આ૒લભ૑માનોઽગૃહ્ણાદસૃજતાભરઞ્જાયેર૒ન્થ્ષટ્ચ૑

2.2.2.1
પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત દર્‌શપૂર્ણમા૒સૌ સૃ૑જે૒યેતિ૑ । સ એ૒તઞ્ચતુ૑ર્‌હોતારમપશ્યત્ । તં મન૑સાઽનુ૒દ્રુત્યા૑હવ૒નીયે૑ઽજુહોત્ । તતો૒ વૈ સ દ૑ર્‌શપૂર્ણમા૒સાવ૑સૃજત । તાવ૑સ્માત્સૃ૒ષ્ટાવપાક્રામતામ્ । તૌ ગ્રહે૑ણાગૃહ્ણાત્ । તદ્ગ્રહ૑સ્ય ગ્રહ૒ત્વમ્ । દ૒ર્શ૒પૂ૒ર્ણ૒મા૒સાવા૒લભ૑માનઃ । ચતુ૑ર્‌હોતારં૒ મન૑સાઽનુ૒દ્રુત્યા૑હવ૒નીયે૑ જુહુયાત્ । દ૒ર્શ૒પૂ૒ર્ણ૒મા૒સાવે૒વ સૃ૒ષ્ટ્વાઽઽરભ્ય૒ પ્રત૑નુતે

2.2.2.2
ગ્રહો૑ ભવતિ । દ૒ર્‌શ૒પૂ૒ર્ણ૒મા૒સયોસ્સૃ૒ષ્ટયો૒ર્ધૃત્યૈ । સો૑ઽકામયત ચાતુર્મા૒સ્યાનિ૑ સૃજે૒યેતિ૑ । સ એ૒તં પઞ્ચ૑હોતારમપશ્યત્ । તં મન૑સાઽનુ૒દ્રુત્યા૑હવ૒નીયે૑ઽજુહોત્ । તતો૒ વૈ સ ચા૑તુર્મા૒સ્યાન્ય૑સૃજત । તાન્ય૑સ્માત્સૃ૒ષ્ટાન્યપાક્રામન્ન્ । તાનિ૒ ગ્રહે૑ણાગૃહ્ણાત્ । તદ્ગ્રહ૑સ્ય ગ્રહ૒ત્વમ્ । ચા૒તુ૒ર્મા૒સ્યાન્યા૒લભ૑માનઃ

2.2.2.3
પઞ્ચ૑હોતારં૒ મન૑સાઽનુ૒દ્રુત્યા૑હવ૒નીયે૑ જુહુયાત્ । ચા૒તુ૒ર્મા૒સ્યાન્યે૒વ સૃ૒ષ્ટ્વાઽઽરભ્ય૒ પ્રત૑નુતે । ગ્રહો૑ ભવતિ । ચા૒તુ૒ર્મા૒સ્યાના૑ સૃ૒ષ્ટાના૒ન્ધૃત્યૈ । સો૑ઽકામયત પશુબ૒ન્ધ સૃ૑જે૒યેતિ૑ । સ એ૒ત ષડ્ઢો૑તારમપશ્યત્ । તં મન૑સાઽનુ૒દ્રુત્યા૑હવ૒નીયે૑ઽજુહોત્ । તતો૒ વૈ સ પ૑શુબ૒ન્ધમ૑સૃજત । સોસ્માત્સૃ૒ષ્ટોઽપાક્રામત્ । તઙ્ગ્રહે૑ણાગૃહ્ણાત્

2.2.2.4
તદ્ગ્રહ૑સ્ય ગ્રહ૒ત્વમ્ । પ૒શુ૒બ૒ન્ધેન૑ ય૒ક્ષ્યમા૑ણઃ । ષડ્ઢો૑તારં૒ મન૑સાઽનુ૒દ્રુત્યા૑હવ૒નીયે૑ જુહુયાત્ । પ૒શુ૒બ૒ન્ધમે૒વ સૃ૒ષ્ટ્વાઽઽરભ્ય૒ પ્ર ત૑નુતે । ગ્રહો૑ ભવતિ । પ૒શુ૒બ૒ન્ધસ્ય૑ સૃ૒ષ્ટસ્ય૒ ધૃત્યૈ । સો૑ઽકામયત સૌ૒મ્યમ૑ધ્વ૒ર સૃ૑જે૒યેતિ૑ । સ એ૒ત સ૒પ્તહો૑તારમપશ્યત્ । તં મન૑સાઽનુ૒દ્રુત્યા૑હવ૒નીયે૑ઽજુહોત્ । તતો૒ વૈ સ સૌ૒મ્યમ૑ધ્વ૒રમ૑સૃજત

2.2.2.5
સોઽસ્માત્સૃ૒ષ્ટોઽપાક્રામત્ । તઙ્ગ્રહે૑ણાગૃહ્ણાત્ । તદ્ગ્રહ૑સ્ય ગ્રહ૒ત્વમ્ । દી૒ક્ષિ૒ષ્યમા૑ણઃ । સ૒પ્તહો૑તારં૒ મન૑સાઽનુ૒દ્રુત્યા૑હવ૒નીયે૑ જુહુયાત્ । સૌ૒મ્યમે૒વાધ્વ૒ર સૃ૒ષ્ટ્વાઽઽરભ્ય૒ પ્ર ત૑નુતે । ગ્રહો૑ ભવતિ । સૌ૒મ્યસ્યાધ્વ૒રસ્ય૑ સૃ૒ષ્ટસ્ય૒ ધૃત્યૈ । દે૒વેભ્યો૒ વૈ ય૒જ્ઞો ન પ્રાભ૑વત્ । તમે૑તાવ૒ચ્છસ્સમ૑ભરન્ન્

2.2.2.6
યત્સં૑ભા૒રાઃ । તતો૒ વૈ તેભ્યો૑ ય૒જ્ઞ પ્રાભ૑વત્ । યત્સં૑ભા૒રા ભવ૑ન્તિ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ પ્રભૂત્યૈ । આ૒તિ૒થ્યમા૒સાદ્ય૒ વ્યાચ૑ષ્ટે । ય૒જ્ઞ૒મુ૒ખવ્વાઁ આ૑તિ૒થ્યમ્ । મુ૒ખ૒ત એ૒વ ય૒જ્ઞ સં૒ભૃત્ય૒ પ્ર ત૑નુતે । અય૑જ્ઞો૒ વા એ૒ષઃ । યો૑ઽપ૒ત્નીકઃ૑ । ન પ્ર૒જા પ્રજા૑યેરન્ન્ । પત્ની૒ર્વ્યાચ૑ષ્ટે । ય૒જ્ઞમે૒વાકઃ૑ । પ્ર૒જાનાં પ્ર૒જન૑નાય । ઉ૒પ૒સત્સુ૒ વ્યાચ૑ષ્ટે । એ૒તદ્વૈ પત્ની૑નામા૒યત૑નમ્ । સ્વ એ૒વૈના૑ આ૒યત૒નેઽવ૑કલ્પયતિ

2.2.3.0
સ્યા૒દિતિ૑ સવ્વઁત્સ૒રો જ૑નયધ્વ૒મિતીત્ય૑બ્રવી૒ત્પૂર્વ૒ ઇત્યા૑દિ૒ત્યાનૃ૒તવ૒ષ્ષટ્ચ૑

2.2.3.1
પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત૒ પ્રજા૑યે૒યેતિ૑ । સ તપો૑ઽતપ્યત । સ ત્રિ૒વૃત૒૒ સ્તોમ૑મસૃજત । તં પ૑ઞ્ચદ૒શઃ સ્તોમો૑ મધ્ય૒ત ઉદ૑તૃણત્ । તૌ પૂર્વપ૒ક્ષશ્ચા૑પરપ૒ક્ષશ્ચા૑ભવતામ્ । પૂ૒ર્વ૒પ૒ક્ષન્દે૒વા અન્વસૃ૑જ્યન્ત । અ૒પ૒ર૒પ૒ક્ષમન્વસુ૑રાઃ । તતો૑ દે૒વા અભ૑વન્ન્ । પરાઽસુ૑રાઃ । યઙ્કા૒મયે૑ત૒ વસી૑યાન્ત્સ્યા૒દિતિ૑

2.2.3.2
તં પૂર્વપ૒ક્ષે યા૑જયેત્ । વસી૑યાને૒વ ભ૑વતિ । યઙ્કા૒મયે૑ત૒ પાપી૑યાન્ત્સ્યા૒દિતિ૑ । તમ૑પરપ૒ક્ષે યા૑જયેત્ । પાપી૑યાને૒વ ભ૑વતિ । તસ્માત્પૂર્વપ૒ક્ષો૑ઽપરપ૒ક્ષાત્ક૑રુ૒ણ્ય૑તરઃ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વૈ દશ૑હોતા । ચતુ૑ર્‌હોતા૒ પઞ્ચ૑હોતા । ષડ્ઢો૑તા સ૒પ્તહો૑તા । ઋ૒તવ૑સ્સવ્વઁત્સ૒રઃ

2.2.3.3
પ્ર૒જા પ૒શવ૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । ય એ૒વં પ્ર૒જાપ૑તિં બ૒હોર્ભૂયા૑સ૒વ્વેઁદ૑ । બ૒હોરે૒વ ભૂયાન્ભવતિ । પ્ર૒જાપ૑તિર્દેવાસુ૒રાન૑સૃજત । સ ઇન્દ્ર૒મપિ૒ નાસૃ૑જત । તન્દે૒વા અ૑બ્રુવન્ન્ । ઇન્દ્ર૑ન્નો જન૒યેતિ૑ । સોઽબ્રવીત્ । યથા૒ઽહય્યુમ્૒̐ષ્માસ્તપ૒સાઽસૃ૑ક્ષિ । એ૒વમિન્દ્ર૑ઞ્જનયધ્વ૒મિતિ૑

2.2.3.4
તે તપો૑ઽતપ્યન્ત । ત આ૒ત્મન્નિન્દ્ર૑મપશ્યન્ન્ । તમ૑બ્રુવન્ન્ । જાય૒સ્વેતિ૑ । સોઽબ્રવીત્ । કિં ભા૑ગ૒ધેય૑મ૒ભિ જ૑નિષ્ય૒ ઇતિ૑ । ઋ૒તૂન્ત્સ૑વઁત્સ૒રમ્ । પ્ર૒જા પ૒શૂન્ । ઇ૒માલ્લોમ્૒̐કાનિત્ય૑બ્રુવન્ન્ । તવ્વૈઁ માઽઽહુ૑ત્યા૒ પ્ર જ૑નય૒તેત્ય૑બ્રવીત્

2.2.3.5
તઞ્ચતુ૑ર્‌હોત્રા૒ પ્રાજ૑નયન્ન્ । ય કા૒મયે૑ત વી૒રો મ૒ આજા૑યે૒તેતિ૑ । સ ચતુ૑ર્‌હોતારઞ્જુહુયાત્ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વૈ ચતુ૑ર્હોતા । પ્ર૒જાપ૑તિરે૒વ ભૂ૒ત્વા પ્રજા૑યતે । જ૒જન૒દિન્દ્ર૑મિન્દ્રિ૒યાય૒ સ્વાહેતિ૒ ગ્રહે૑ણ જુહોતિ । આઽસ્ય૑ વી૒રો જા૑યતે । વી૒ર હિ દે૒વા એ૒તયાઽઽહુ૑ત્યા૒ પ્રાજ૑નયન્ન્ । આ૒દિ૒ત્યાશ્ચાઙ્ગિ૑રસશ્ચ સુવ૒ર્ગે લો૒કેઽસ્પર્ધન્ત । વ૒યં પૂર્વે૑ સુવ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમિ૑યામ વ૒યં પૂર્વ૒ ઇતિ૑

2.2.3.6
ત આ૑દિ૒ત્યા એ૒તં પઞ્ચ૑હોતારમપશ્યન્ન્ । તં પુ૒રા પ્રા૑તરનુવા૒કાદાગ્નીધ્રેઽજુહવુઃ । તતો૒ વૈ તે પૂર્વે૑ સુવ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમા૑યન્ન્ । યસ્સુ૑વ૒ર્ગકા૑મ૒સ્સ્યાત્ । સ પઞ્ચ૑હોતારં પુ૒રા પ્રા૑તરનુવા૒કાદાગ્નીધ્રે જુહુયાત્ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રો વૈ પઞ્ચ૑હોતા । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રસ્સુ૑વ૒ર્ગો લો૒કઃ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒ર એ૒વર્તુષુ૑ પ્રતિ૒ષ્ઠાય૑ । સુ૒વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમે૑તિ । તેઽબ્રુવ૒ન્નઙ્ગિ૑રસ આદિ૒ત્યાન્

2.2.3.7
ક્વ૑ સ્થ । ક્વ૑ વસ્સ૒દ્ભ્યો હ૒વ્યવ્વઁ૑ક્ષ્યામ૒ ઇતિ૑ । છન્દ૒સ્સ્વિત્ય૑બ્રુવન્ન્ । ગા૒ય૒ત્રિ૒યાન્ત્રિ૒ષ્ટુભિ૒ જગ૑ત્યા૒મિતિ૑ । તસ્મા૒ચ્છન્દ૑સ્સુ સ૒દ્ભ્ય આ૑દિ૒ત્યેભ્યઃ૑ । આ૒ઙ્ગી૒ર૒સી પ્ર૒જા હ૒વ્યવ્વઁ૑હન્તિ । વહ૑ન્ત્યસ્મૈ પ્ર૒જા બ૒લિમ્ । ઐન૒મપ્ર૑તિખ્યાતઙ્ગચ્છતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । દ્વાદ૑શ૒ માસા૒ પઞ્ચ૒ર્તવઃ૑ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । અ૒સાવા૑દિ૒ત્ય એ૑કવિ૒૒શઃ । એ૒તસ્મિ૒ન્વા એ૒ષ શ્રિ૒તઃ । એ૒તસ્મિ૒ન્પ્રતિ૑ષ્ઠિતઃ । ય એ૒વમે૒ત શ્રિ૒તં પ્રતિ૑ષ્ઠિત૒વ્વેઁદ૑ । પ્રત્યે૒વ તિ૑ષ્ઠતિ

2.2.4.0
અ૒ન૒ન્દ૒દ્ભુવ૒ ઇતિ૒ વ્યાહ૑ર૒દ્વેદા૑સી૒દ્વેદા૑ધત્ત૒ પ્રજાત્યૈ

2.2.4.1
પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત૒ પ્ર જા૑યે૒યેતિ૑ । સ એ૒તન્દશ૑હોતારમપશ્યત્ । તેન૑ દશ૒ધાઽઽત્માન૑વ્વિમ્૒̐ધાય૑ । દશ૑હોત્રાઽતપ્યત । તસ્ય૒ ચિત્તિ૒સ્સ્રુગાસીત્ । ચિ૒ત્તમાજ્યમ્ । તસ્યૈ૒તાવ૑ત્યે૒વ વાગાસીત્ । એ૒તાવાન્૑ યજ્ઞક્ર૒તુઃ । સ ચતુ૑ર્‌હોતારમસૃજત । સો૑ઽનન્દત્

2.2.4.2
અસૃ૑ક્ષિ૒ વા ઇ૒મમિતિ૑ । તસ્ય૒ સામો૑ હ૒વિરાસીત્ । સ ચતુ૑ર્‌હોત્રાઽતપ્યત । સો૑ઽતામ્યત્ । સ ભૂરિતિ૒ વ્યાહ૑રત્ । સ ભૂમિ૑મસૃજત । અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્રન્દ૑ર્‌શપૂર્ણમા૒સૌ યજૂ૑ષિ । સ દ્વિ૒તીય૑મતપ્યત । સો૑ઽતામ્યત્ । સ ભુવ૒ ઇતિ૒ વ્યાહ૑રત્

2.2.4.3
સોઽન્તરિ૑ક્ષમસૃજત । ચા૒તુ૒ર્મા૒સ્યાનિ૒ સામા૑નિ । સ તૃ૒તીય૑મતપ્યત । સો૑ઽતામ્યત્ । સ સુવ૒રિતિ૒ વ્યાહ૑રત્ । સ દિવ૑મસૃજત । અ૒ગ્નિ૒ષ્ટો૒મમુ૒ક્થ્ય૑મતિરા૒ત્રમૃચઃ૑ । એ૒તા વૈ વ્યાહૃ૑તય ઇ૒મે લો૒કાઃ । ઇ૒માન્ખલુ૒ વૈ લો૒કાનનુ૑ પ્ર૒જા પ૒શવ૒શ્છન્દા૑સિ૒ પ્રાજા૑યન્ત । ય એ૒વમે૒તા પ્ર૒જાપ૑તે પ્રથ૒મા વ્યાહૃ૑તી૒ પ્રજા૑તા૒ વેદ૑

2.2.4.4
પ્ર પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑ર્મિથુ૒નૈર્જા૑યતે । સ પઞ્ચ૑હોતારમસૃજત । સ હ૒વિર્નાવિ૑ન્દત । તસ્મૈ૒ સોમ૑સ્ત૒નુવં૒ પ્રાય૑ચ્છત્ । એ૒તત્તે૑ હ૒વિરિતિ૑ । સ પઞ્ચ૑હોત્રાઽતપ્યત । સો૑ઽતામ્યત્ । સ પ્ર૒ત્યઙ્ઙ૑બાધત । સોઽસુ૑રાનસૃજત । તદ૒સ્યાપ્રિ૑યમાસીત્

2.2.4.5
તદ્દુ૒ર્વર્ણ૒૒ હિર૑ણ્યમભવત્ । તદ્દુ૒ર્વર્ણ૑સ્ય૒ હિર૑ણ્યસ્ય૒ જન્મ૑ । સ દ્વિ૒તીય૑મતપ્યત । સો૑ઽતામ્યત્ । સ પ્રાઙ૑બાધત । સ દે૒વાન૑સૃજત । તદ૑સ્ય પ્રિ૒યમા૑સીત્ । તત્સુ૒વર્ણ૒૒ હિર૑ણ્યમભવત્ । તત્સુ૒વર્ણ૑સ્ય૒ હિર૑ણ્યસ્ય૒ જન્મ૑ । ય એ૒વ સુ૒વર્ણ૑સ્ય૒ હિર૑ણ્યસ્ય૒ જન્મ૒ વેદ૑

2.2.4.6
સુ૒વર્ણ૑ આ૒ત્મના૑ ભવતિ । દુ૒ર્વર્ણોઽસ્ય૒ ભ્રાતૃ૑વ્યઃ । તસ્માત્સુ૒વર્ણ૒૒ હિર૑ણ્યં ભા૒ર્યમ્ । સુ૒વર્ણ૑ એ૒વ ભ૑વતિ । ઐનં૑ પ્રિ૒યઙ્ગ૑ચ્છતિ૒ નાપ્રિ૑યમ્ । સ સ૒પ્તહો૑તારમસૃજત । સ સ૒પ્તહોત્રૈ૒વ સુ૑વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમૈત્ । ત્રિ૒ણ૒વેન૒ સ્તોમે૑નૈ૒ભ્યો લો૒કેભ્યોઽસુ૑રા૒ન્પ્રાણુ૑દત । ત્ર૒ય૒સ્ત્રિ૒૒શેન૒ પ્રત્ય૑તિષ્ઠત્ । એ૒ક૒વિ૒૒શેન૒ રુચ૑મધત્ત

2.2.4.7
સ૒પ્ત૒દ૒શેન૒ પ્રાજા૑યત । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્ત્સોમે૑ન૒ યજ૑તે । સ૒પ્તહોત્રૈ૒વ સુ૑વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમે૑તિ । ત્રિ૒ણ૒વેન૒ સ્તોમે૑નૈ૒ભ્યો લો૒કેભ્યો૒ ભ્રાતૃ૑વ્યા૒ન્પ્રણુ૑દતે । ત્ર૒ય૒સ્ત્રિ૒૒શેન૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । એ૒ક૒વિ૒૒શેન૒ રુચ૑ન્ધત્તે । સ૒પ્ત૒દ૒શેન૒ પ્ર જા૑યતે । તસ્માત્સપ્તદ૒શ- સ્સ્તોમો૒ ન નિ૒ર્૒હૃત્યઃ૑ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વૈ સ૑પ્તદ૒શઃ । પ્ર૒જાપ૑તિમે૒વ મ૑ધ્ય૒તો ધ૑ત્તે૒ પ્રજાત્યૈ

2.2.5.0
વ્લી૒ના૒ત્યશ્વ૒મિત્યા૑હાઙ્ગીર૒સ પ્ર૑તિગ્રહી૒ત્ર ઇત્યા૑હ પ્રતિગ્રહી૒તેત્યા૑હ૒ દક્ષિ૒ણેત્યા૑હ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.2.5.1
દે૒વા વૈ વરુ૑ણમયાજયન્ન્ । સ યસ્યૈ૑યસ્યૈ દે૒વતા૑યૈ૒ દક્ષિ૑ણા૒મન૑યત્ । તામ૑વ્લીનાત્ । તેઽબ્રુવન્ન્ । વ્યા૒વૃત્ય૒ પ્રતિ૑ ગૃહ્ણામ । તથા૑ નો૒ દક્ષિ૑ણા૒ ન વ્લેષ્ય૒તીતિ૑ । તે વ્યા૒વૃત્ય૒ પ્રત્ય૑ગૃહ્ણન્ન્ । તતો૒ વૈ તાન્દક્ષિ૑ણા૒ નાવ્લી૑નાત્ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્વ્યા૒વૃત્ય૒ દક્ષિ૑ણાં પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑ । નૈન૒ન્દક્ષિ૑ણા વ્લીનાતિ

2.2.5.2
રાજા ત્વા૒ વરુ૑ણો નયતુ દેવિ દક્ષિણે૒ઽગ્નયે૒ હિર૑ણ્ય૒મિત્યા૑હ । આ૒ગ્ને૒યવ્વૈઁ હિર૑ણ્યમ્ । સ્વયૈ૒વૈન૑દ્દે૒વત૑યા૒ પ્રતિ૑ ગૃહ્ણાતિ । સોમા૑ય૒ વાસ૒ ઇત્યા૑હ । સૌ૒મ્યવ્વૈઁ વાસઃ૑ । સ્વયૈ૒વૈન૑દ્દે૒વત૑યા૒ પ્રતિ૑ ગૃહ્ણાતિ । રુ૒દ્રાય૒ ગામિત્યા૑હ । રૌ૒દ્રી વૈ ગૌઃ । સ્વયૈ૒વૈનાન્દે૒વત૑યા૒ પ્રતિ૑ગૃહ્ણાતિ । વરુ૑ણા૒યાશ્વ૒મિત્યા૑હ

2.2.5.3
વા૒રુ૒ણો વા અશ્વઃ૑ । સ્વયૈ૒વૈન૑ન્દે૒વત૑યા૒ પ્રતિ૑ગૃહ્ણાતિ । પ્ર૒જાપ૑તયે૒ પુરુ૑ષ૒મિત્યા૑હ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વૈ પુરુ૑ષઃ । સ્વયૈ૒વૈન૑ન્દે૒વત૑યા૒ પ્રતિ૑ ગૃહ્ણાતિ । મન૑વે૒ તલ્પ૒મિત્યા૑હ । મા૒ન૒વો વૈ તલ્પઃ૑ । સ્વયૈ૒વૈન૑ન્દે૒વત૑યા૒ પ્રતિ૑ ગૃહ્ણાતિ । ઉ૒ત્તા૒નાયાઙ્ગીર૒સાયાન૒ ઇત્યા૑હ । ઇ૒યવ્વાઁ ઉ૑ત્તા૒ન આઙ્ગીર૒સઃ

2.2.5.4
અ૒નયૈ૒વૈન૒ત્પ્રતિ૑ ગૃહ્ણાતિ । વૈ૒શ્વા૒ન૒ર્યર્ચા રથં૒ પ્રતિ૑ ગૃહ્ણાતિ । વૈ૒શ્વા૒ન૒રો વૈ દે૒વત૑યા૒ રથઃ૑ । સ્વયૈ૒વૈન૑ન્દે૒વત૑યા૒ પ્રતિ૑ ગૃહ્ણાતિ । તેના૑મૃત૒ત્વમ૑શ્યા૒મિત્યા૑હ । અ૒મૃત૑મે૒વાત્મન્ધ૑ત્તે । વયો૑ દા૒ત્ર ઇત્યા૑હ । વય૑ એ૒વૈન૑ઙ્કૃ૒ત્વા । સુ૒વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કઙ્ગ૑મયતિ । મયો૒ મહ્ય૑મસ્તુ પ્રતિગ્રહી૒ત્ર ઇત્યા૑હ

2.2.5.5
યદ્વૈ શિ૒વમ્ । તન્મયઃ૑ । આ૒ત્મન૑ એ૒વૈષા પરીત્તિઃ । ક ઇ૒દઙ્કસ્મા૑ અદા૒દિત્યા૑હ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વૈ કઃ । સ પ્ર૒જાપ૑તયે દદાતિ । કામ૒ કામા૒યેત્યા૑હ । કામે૑ન૒ હિ દદા૑તિ । કામે૑ન પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑ । કામો૑ દા૒તા કામ૑ પ્રતિગ્રહી૒તેત્યા૑હ

2.2.5.6
કામો૒ હિ દા૒તા । કામ૑ પ્રતિગ્રહી૒તા । કામ૑ સમુ૒દ્રમાવિ૒શેત્યા૑હ । સ૒મુ૒દ્ર ઇ૑વ૒ હિ કામઃ૑ । નેવ૒ હિ કામ૒સ્યાન્તોઽસ્તિ૑ । ન સ૑મુ૒દ્રસ્ય૑ । કામે૑ન ત્વા૒ પ્રતિ૑ગૃહ્ણા૒મીત્યા૑હ । યેન૒ કામે૑ન પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑ । સ એ૒વૈન૑મ૒મુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે કામ૒ આગ૑ચ્છતિ । કામૈ૒તત્ત૑ એ૒ષા તે૑ કામ૒ દક્ષિ૒ણેત્યા૑હ । કામ૑ એ૒વ તદ્યજ૑માનો૒ઽમુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે દક્ષિ૑ણામિચ્છતિ । ન પ્ર૑તિગ્રહી૒તરિ૑ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્દક્ષિ૑ણાં પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑ । અ૒નૃ૒ણામે૒વૈનાં૒ પ્રતિ૑ ગૃહ્ણાતિ

2.2.6.0
પૃશ્ઞિ૑ તિષ્ઠન્તિ ગમયતિ શિષે૒ત્પઞ્ચ૑ ચ

2.2.6.1
અન્તો૒ વા એ૒ષ ય૒જ્ઞસ્ય૑ । યદ્દ૑શ૒મમહઃ૑ । દ૒શ૒મેઽહન્ત્સર્પરા૒જ્ઞિયા૑ ઋ૒ગ્ભિસ્સ્તુ૑વન્તિ । ય૒જ્ઞસ્યૈ૒વાન્ત૑ઙ્ગ૒ત્વા । અ૒ન્નાદ્ય૒મવ૑ રુન્ધતે । તિ૒સૃભિ૑સ્સ્તુવન્તિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ભ્ય એ૒વ લો૒કેભ્યો૒ઽન્નાદ્ય૒મવ૑ રુન્ધતે । પૃશ્ઞિ૑વતીર્ભવન્તિ । અન્ન૒વ્વૈઁ પૃશ્ઞિ૑

2.2.6.2
અન્ન૑મે૒વાવ૑ રુન્ધતે । મન૑સા૒ પ્રસ્તૌ૑તિ । મન૒સોદ્ગા૑યતિ । મન૑સા૒ પ્રતિ૑ હરતિ । મન૑ ઇવ૒ હિ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્ર૒જાપ૑તે૒રાપ્ત્યૈ । દે૒વા વૈ સ૒ર્પાઃ । તેષા૑મિ૒ય રાજ્ઞી । યત્સ૑ર્પરા૒જ્ઞિયા૑ ઋ૒ગ્ભિસ્સ્તુ૒વન્તિ૑ । અ૒સ્યામે૒વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠન્તિ

2.2.6.3
ચતુ૑ર્‌હોતૄ૒ન્૒ હોતા૒ વ્યાચ૑ષ્ટે । સ્તુ૒તમનુ૑શસતિ૒ શાન્ત્યૈ । અન્તો૒ વા એ૒ષ ય૒જ્ઞસ્ય૑ । યદ્દ૑શ૒મમહઃ૑ । એ૒તત્ખલુ૒ વૈ દે૒વાનાં પર૒મઙ્ગુહ્યં૒ બ્રહ્મ૑ । યચ્ચતુ૑ર્હોતારઃ । દ૒શ૒મેઽહ૒૒ શ્ચતુ૑ર્‌હોતૄ૒ન્વ્યાચ૑ષ્ટે । ય૒જ્ઞસ્યૈ૒વાન્ત૑ઙ્ગ૒ત્વા । પ૒ર૒મન્દે૒વાના૒ઙ્ગુહ્યં૒ બ્રહ્માવ૑ રુન્ધે । તદે૒વ પ્ર૑કા૒શઙ્ગ૑મયતિ

2.2.6.4
તદે૑નં પ્રકા૒શઙ્ગ૒તમ્ । પ્ર૒કા૒શં પ્ર૒જાનાઙ્ગમયતિ । વાચ૑ય્યઁચ્છતિ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ ધૃત્યૈ । ય૒જ૒મા૒ન૒દે૒વ૒ત્ય૑વ્વાઁ અહઃ૑ । ભ્રા૒તૃ૒વ્ય૒દે૒વ૒ત્યા૑ રાત્રિઃ૑ । અહ્ના૒ રાત્રિ૑ન્ધ્યાયેત્ । ભ્રાતૃ૑વ્યસ્યૈ૒વ તલ્લો૒કવ્વૃઁ૑ઙ્ક્તે । યદ્દિવા૒ વાચ૑વ્વિઁસૃ૒જેત્ । અહ૒ર્ભ્રાતૃ૑વ્યા૒યોચ્છિ૑ષેત્ । યન્નક્ત૑વ્વિઁસૃ૒જેત્ । રાત્રિં૒ ભ્રાતૃ૑વ્યા૒યોચ્છિ૑ષેત્ । અ૒ધિ૒વૃ૒ક્ષ૒સૂ૒ર્યે વાચ૒વ્વિઁસૃ૑જતિ । એ૒તાવ૑ન્તમે૒વાસ્મૈ૑ લો૒કમુચ્છિ૑ષતિ । યાવ૑દાદિ૒ત્યોઽસ્ત૒મેતિ૑

2.2.7.0
હ્વયે૑તે અભવત્કલ્પ૒યેતીતિ૑ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.2.7.1
પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । તાસ્સૃ૒ષ્ટાસ્સમ૑શ્લિષ્યન્ન્ । તા રૂ૒પેણાનુ૒પ્રાવિ૑શત્ । તસ્મા૑દાહુઃ । રૂ૒પવ્વૈઁ પ્ર૒જાપ૑તિ૒રિતિ૑ । તા નામ્નાઽનુ૒ પ્રાવિ૑શત્ । તસ્મા૑દાહુઃ । નામ૒ વૈ પ્ર૒જાપ૑તિ૒રિતિ૑ । તસ્મા૒દપ્યા૑મિ૒ત્રૌ સ૒ઙ્ગત્ય૑ । નામ્ના૒ ચેદ્ધ્વયે૑તે

2.2.7.2
મિ૒ત્રમે૒વ ભ૑વતઃ । પ્ર૒જાપ૑તિર્દેવાસુ૒રાન૑સૃજત । સ ઇન્દ્ર૒મપિ૒ નાસૃ૑જત । તન્દે૒વા અ૑બ્રુવન્ન્ । ઇન્દ્ર૑ન્નો જન૒યેતિ૑ । સ આ૒ત્મન્નિન્દ્ર૑મપશ્યત્ । તમ૑સૃજત । તન્ત્રિ૒ષ્ટુગ્વી૒ર્યં૑ ભૂ૒ત્વાઽનુ૒ પ્રાવિ૑શત્ । તસ્ય૒ વજ્ર૑ પઞ્ચદ૒શો હસ્ત૒ આપ૑દ્યત । તેનો૒દય્યાસુ૑રાન૒ભ્ય૑ભવત્

2.2.7.3
ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । અ૒ભિ ભ્રાતૃ૑વ્યાન્ભવતિ । તે દે૒વા અસુ૑રૈર્વિ૒જિત્ય૑ । સુ૒વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમા૑યન્ન્ । તે૑ઽમુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે વ્ય૑ક્ષુધ્યન્ન્ । તેઽબ્રુવન્ન્ । અ૒મુત૑ પ્રદાન૒વ્વાઁ ઉપ૑જિજીવિ૒મેતિ૑ । તે સ૒પ્તહો૑તારય્યમ્૒̐જ્ઞવ્વિમ્૒̐ધાયા૒યાસ્યમ્ । આ૒ઙ્ગી૒ર૒સં પ્રાહિ૑ણ્વન્ન્ । એ૒તેના૒મુત્ર૑ કલ્પ૒યેતિ૑

2.2.7.4
તસ્ય૒ વા ઇ૒યઙ્કૢપ્તિઃ૑ । યદિ૒દઙ્કિઞ્ચ૑ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । કલ્પ૑તેઽસ્મૈ । સ વા અ૒યં મ૑નુ૒ષ્યે૑ષુ ય૒જ્ઞસ્સ૒પ્તહો૑તા । અ૒મુત્ર૑ સ૒દ્ભ્યો દે૒વેભ્યો૑ હ૒વ્યવ્વઁ૑હતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । ઉપૈ૑નય્યમ્૒̐જ્ઞો ન૑મતિ । સો૑ઽમન્યત । અ૒ભિ વા ઇ૒મેઽસ્માલ્લો૒કાદ૒મુલ્લોમ્૒̐કઙ્ક૑મિષ્યન્ત૒ ઇતિ૑ । સ વાચ૑સ્પતે૒ હૃદિતિ૒ વ્યાહ૑રત્ । તસ્માત્પુ૒ત્ત્રો હૃદ૑યમ્ । તસ્મા૑દ૒સ્માલ્લો૒કાદ૒મુલ્લોમ્૒̐કન્નાભિ કા૑મયન્તે । પુ૒ત્ત્રો હિ હૃદ૑યમ્

2.2.8.0
અ૒ભિ૒ષુ૒ણ્વન્તિ૑ સ૒પ્તહો૑તા તર્પયતિ૒ ષડ્ઢોત્રા નિવિ૒ત્ત્વમભૂત્તિષ્ઠતિ૒ પ્રાહેતિ૒ દ્વે ચ૑

2.2.8.1
દે૒વા વૈ ચતુ૑ર્‌હોતૃભિર્ય૒જ્ઞમ૑તન્વત । તે વિ પા૒પ્મના૒ ભ્રાતૃ૑વ્યે૒ણાજ૑યન્ત । અ૒ભિ સુ૑વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમ૑જયન્ન્ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વા શ્ચતુ૑ર્હોતૃભિર્ય૒જ્ઞન્ત૑નુ૒તે । વિ પા૒પ્મના૒ ભ્રાતૃ૑વ્યેણ જયતે । અ૒ભિ સુ૑વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કઞ્જ૑યતિ । ષડ્ઢોત્રા પ્રાય૒ણીય૒મા સા૑દયતિ । અ૒મુષ્મૈ૒ વૈ લો૒કાય૒ ષડ્ઢો૑તા । ઘ્નન્તિ૒ ખલુ૒ વા એ૒તત્સોમમ્ । યદ૑ભિષુ૒ણ્વન્તિ૑

2.2.8.2
ઋ૒જુ૒ધૈવૈન૑મ૒મુલ્લોમ્૒̐કઙ્ગ૑મયતિ । ચતુ૑ર્‌હોત્રાઽઽતિ૒થ્યમ્ । યશો૒ વૈ ચતુ૑ર્‌હોતા । યશ૑ એ૒વાત્મન્ધ૑ત્તે । પઞ્ચ૑હોત્રા પ૒શુમુપ૑સાદયતિ । સુ૒વ૒ર્ગ્યો૑ વૈ પઞ્ચ૑હોતા । યજ૑માન પ૒શુઃ । યજ૑માનમે૒વ સુ૑વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કઙ્ગ૑મયતિ । ગ્રહાન્ગૃહી૒ત્વા સ૒પ્તહો૑તારઞ્જુહોતિ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યવ્વૈઁ સ૒પ્તહો૑તા

2.2.8.3
ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વાત્મન્ધ૑ત્તે । યો વૈ ચતુ૑ર્‌હોતૄનનુસવ૒નન્ત૒ર્પય૑તિ । તૃપ્ય૑તિ પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિઃ૑ । ઉપૈ૑ન સોમપી૒થો ન૑મતિ । બ૒હિ૒ષ્પ૒વ૒મા૒ને દશ૑હોતાર૒વ્વ્યાઁચ૑ક્ષીત । માધ્ય૑ન્દિને૒ પવ૑માને૒ ચતુ૑ર્‌હોતારમ્ । આર્ભ૑વે૒ પવ૑માને૒ પઞ્ચ૑હોતારમ્ । પિ૒તૃ૒ય૒જ્ઞે ષડ્ઢો૑તારમ્ । ય૒જ્ઞા૒ય૒જ્ઞિય૑સ્ય સ્તો૒ત્રે સ૒પ્તહો૑તારમ્ । અ૒નુ૒સ૒વ૒નમે૒વૈના૑ સ્તર્પયતિ

2.2.8.4
તૃપ્ય૑તિ પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિઃ૑ । ઉપૈ૑ન સોમપી૒થો ન૑મતિ । દે૒વા વૈ ચતુ૑ર્‌હોતૃભિસ્સ૒ત્ત્રમા૑સત । ઋદ્ધિ૑પરિમિત૒ય્યઁશ૑સ્કામાઃ । તેઽબ્રુવન્ન્ । યન્ન૑ પ્રથ૒મય્યઁશ૑ ઋ૒ચ્છાત્ । સર્વે૑ષાન્ન૒સ્તત્સ૒હાસ૒દિતિ૑ । સોમ૒શ્ચતુ૑ર્‌હોત્રા । અ૒ગ્નિ પઞ્ચ૑હોત્રા । ધા૒તા ષડ્ઢોત્રા

2.2.8.5
ઇન્દ્ર૑સ્સ૒પ્તહોત્રા । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્દશ૑હોત્રા । તેષા૒૒ સોમ૒૒ રાજા૑ન૒ય્યઁશ૑ આર્ચ્છત્ । તન્ન્ય૑કામયત । તેનાપાક્રામત્ । તેન૑ પ્ર૒લાય૑મચરત્ । તન્દે૒વા પ્રૈ૒ષૈ પ્રૈષ૑મૈચ્છન્ન્ । તત્પ્રૈ૒ષાણાં પ્રૈષ૒ત્વમ્ । નિ૒વિદ્ભિ૒ર્ન્ય૑વેદયન્ન્ । તન્નિ૒વિદાન્નિવિ૒ત્ત્વમ્

2.2.8.6
આ૒પ્રીભિ૑રાપ્નુવન્ન્ । તદા૒પ્રીણા૑માપ્રિ૒ત્વમ્ । તમ૑ઘ્નન્ન્ । તસ્ય૒ યશો૒ વ્ય૑ગૃહ્ણત । તે ગ્રહા૑ અભવન્ન્ । તદ્ગ્રહા૑ણાઙ્ગ્રહ૒ત્વમ્ । યસ્યૈ૒વવ્વિમ્૒̐દુષો૒ ગ્રહા૑ ગૃ૒હ્યન્તે । તસ્ય૒ ત્વે૑વ ગૃ૑હી૒તાઃ । તેઽબ્રુવન્ન્ । યો વૈ નઃ૒ શ્રેષ્ઠોઽભૂત્

2.2.8.7
તમ૑વધિષ્મ । પુન૑રિ૒મ સુ૑વામહા૒ ઇતિ૑ । તઞ્છન્દો૑ભિરસુવન્ત । તચ્છન્દ૑સાઞ્છન્દ૒સ્ત્વમ્ । સામ્ના૒ સમાન૑યન્ન્ । તત્સામ્ન૑સ્સામ૒ત્વમ્ । ઉ૒ક્થૈરુદ૑સ્થાપયન્ન્ । તદુ૒ક્થાના૑મુક્થ૒ત્વમ્ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । પ્રત્યે૒વ તિ૑ષ્ઠતિ

2.2.8.8
સર્વ૒માયુ૑રેતિ । સોમો૒ વૈ યશઃ૑ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્ત્સોમ૑મા૒ગચ્છ૑તિ । યશ૑ એ૒વૈન૑મૃચ્છતિ । તસ્મા૑દાહુઃ । યશ્ચૈ૒વવ્વેઁદ૒ યશ્ચ૒ ન । તાવુ૒ભૌ સોમ૒માગ૑ચ્છતઃ । સોમો૒ હિ યશઃ૑ । તન્ત્વાઽવ યશ૑ ઋચ્છ૒તીત્યા૑હુઃ । યસ્સોમે૒ સોમં૒ પ્રાહેતિ૑ । તસ્મા૒ત્સોમે૒ સોમ૒ પ્રોચ્યઃ૑ । યશ૑ એ૒વૈન૑મૃચ્છતિ

2.2.9.0
અ૒ગ્નિર૑જાયત૒ તદ્ભૂયો૑ઽતપ્યતાભિનદરોદીત્પ્ર૒જાપ૑તીરોદ૒સ્ત્વમ૑સૃજ૒તાસૃ૑જત ઘૃ૒તમ૑દુહ૒દ્યાઽસ્ય૒ સા ત૒નૂરાસી૒દહ૑રભવદૃચ્છતિ૒ વેદ૑

(ઇ૒દં ધૂ૒મોઽગ્નિર્જ્યોતિ૑ર૒ર્ચિર્મરી૑ચય ઉદા૒રાસ્તદ૒બ્ભ્ર સ જ૒ઘના૒ત્સા તમિ૑સ્રા૒ સ પ્ર૒જન૑ના૒ત્સા જોત્સ્ના૒ સ ઉ૑પપ૒ક્ષાભ્યા૒૒ સો૑ઽહોરા૒ત્રયોસ્સ૒ન્ધિસ્સ મુખા૒ત્તદહ૑ર્દે૒વવાન્મૃ૒ન્મયે૑ દારુ૒મયે૑ રજ૒તે હરિ૑તે૒ તેભ્ય૒સ્તાભ્યો૒ દ્વે તેઽન્નં૒ પયો૑ ઘૃ૒ત સોમમ્ ॥ )
2.2.9.1
ઇ૒દવ્વાઁ અગ્રે૒ નૈવ કિઞ્ચ૒ નાસીત્ । ન દ્યૌરા૑સીત્ । ન પૃ૑થિ૒વી । નાન્તરિ૑ક્ષમ્ । તદસ૑દે૒વ સન્મનો૑ઽકુરુત૒ સ્યામિતિ૑ । તદ૑તપ્યત । તસ્માત્તેપા૒નાદ્ધૂ૒મો૑ઽજાયત । તદ્ભૂયો૑ઽતપ્યત । તસ્માત્તેપા૒નાદ૒ગ્નિર૑જાયત । તદ્ભૂયો૑ઽતપ્યત

2.2.9.2
તસ્માત્તેપા૒નાજ્જ્યોતિ૑રજાયત । તદ્ભૂયો૑ઽતપ્યત । તન્માત્તેપા૒નાદ૒ર્ચિર૑જાયત । તદ્ભૂયો૑ઽતપ્યત । તસ્માત્તેપા૒નાન્મરી૑ચયોઽજાયન્ત । તદ્ભૂયો૑ઽતપ્યત । તસ્માત્તેપા૒નાદુ૑દા૒રા અ૑જાયન્ત । તદ્ભૂયો૑ઽતપ્યત । તદ૒ભ્રમિ૑વ૒ સમ૑હન્યત । તદ્વ૒સ્તિમ૑ભિનત્

2.2.9.3
સ સ૑મુ૒દ્રો૑ઽભવત્ । તસ્માત્સમુ૒દ્રસ્ય૒ ન પિ૑બન્તિ । પ્ર૒જન૑નમિવ૒ હિ મન્ય૑ન્તે । તસ્માત્પ૒શોર્જાય૑માના૒દાપ૑ પુ૒રસ્તાદ્યન્તિ । તદ્દશ૑હો૒તાઽન્વ૑સૃજ્યત । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વૈ દશ૑હોતા । ય એ૒વન્તપ૑સો વી૒ર્ય૑વ્વિમ્૒̐દ્વા સ્તપ્ય૑તે । ભવ૑ત્યે૒વ । તદ્વા ઇ૒દમાપ૑સ્સલિ૒લમા૑સીત્ । સો૑ઽરોદીત્પ્ર૒જાપ૑તિઃ

2.2.9.4
સ કસ્મા૑ અજ્ઞિ । યદ્ય૒સ્યા અપ્ર૑તિષ્ઠાયા૒ ઇતિ૑ । યદ૒ફ્સ્વ૑વાપ૑દ્યત । સા પૃ૑થિ૒વ્ય૑ભવત્ । યદ્વ્યમૃ૑ષ્ટ । તદ૒ન્તરિ૑ક્ષમભવત્ । યદૂ૒ર્ધ્વમુ૒દમૃ૑ષ્ટ । સા દ્યૌર૑ભવત્ । યદરો૑દીત્ । તદ૒નયો૑ રોદ૒સ્ત્વમ્

2.2.9.5
ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । નાસ્ય૑ ગૃ૒હે રુ૑દન્તિ । એ૒તદ્વા એ૒ષાલ્લોમ્૒̐કાના૒ઞ્જન્મ૑ । ય એ૒વમે૒ષાલ્લોમ્૒̐કાના૒ઞ્જન્મ૒ વેદ૑ । નૈષુ લો૒કેષ્વાર્તિ૒માર્ચ્છ૑તિ । સ ઇ૒માં પ્ર૑તિ૒ષ્ઠામ૑વિન્દત । સ ઇ૒માં પ્ર૑તિ૒ષ્ઠાવ્વિમ્૒̐ત્વાઽકા૑મયત૒ પ્રજા૑યે૒યેતિ૑ । સ તપો૑ઽતપ્યત । સોઽન્તર્વા૑નભવત્ । સ જ૒ઘના૒દસુ૑રાનસૃજત

2.2.9.6
તેભ્યો૑ મૃ૒ન્મયે૒ પાત્રેઽન્ન૑મદુહત્ । યાઽસ્ય૒ સા ત૒નૂરાસીત્ । તામપા૑હત । સા તમિ૑સ્રાઽભવત્ । સો૑કામયત૒ પ્રજા૑યે૒યેતિ૑ । સ તપો૑ઽતપ્યત । સોન્તર્વા૑નભવત્ । સ પ્ર૒જન૑નાદે૒વ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । તસ્મા૑દિ૒મા ભૂયિ૑ષ્ઠાઃ । પ્ર૒જન૑ના૒દ્ધ્યે૑ના૒ અસૃ૑જત

2.2.9.7
તાભ્યો૑ દારુ૒મયે૒ પાત્રે૒ પયો૑ઽદુહત્ । યાઽસ્ય૒ સા ત૒નૂરાસીત્ । તામપા૑હત । સા જોત્સ્ના૑ઽભવત્ । સો૑ઽકામયત૒ પ્રજા૑યે૒યેતિ૑ । સ તપો૑ઽતપ્યત । સોઽન્તર્વા૑નભવત્ । સ ઉ૑પપ૒ક્ષાભ્યા૑મે૒વર્તૂન૑સૃજત । તેભ્યો૑ રજ૒તે પાત્રે૑ ઘૃ૒તમ૑દુહત્ । યાઽસ્ય૒ સા ત૒નૂરાસીત્

2.2.9.8
તામપા૑હત । સો૑ઽહોરા૒ત્રયોસ્સ૒ન્ધિર૑ભવત્ । સો૑ઽકામયત૒ પ્રજા૑યે૒યેતિ૑ । સ તપો૑ઽતપ્યત । સોઽન્તર્વા૑નભવત્ । સ મુખાદ્દે૒વાન૑સૃજત । તેભ્યો૒ હરિ૑તે૒ પાત્રે૒ સોમ૑મદુહત્ । યાઽસ્ય૒ સા ત૒નૂરાસીત્ । તામપા૑હત । તદહ૑રભવત્

2.2.9.9
એ૒તે વૈ પ્ર૒જાપ૑તે૒ર્દોહાઃ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । દુ૒હ એ૒વ પ્ર૒જાઃ । દિવા૒ વૈ નો૑ઽભૂ૒દિતિ૑ । તદ્દે૒વાનાન્દેવ૒ત્વમ્ । ય એ૒વન્દે૒વાનાન્દેવ૒ત્વવ્વેઁદ૑ । દે૒વવા૑ને૒વ ભ૑વતિ । એ૒તદ્વા અ૑હોરા૒ત્રાણા૒ઞ્જન્મ૑ । ય એ૒વમ૑હોરા૒ત્રાણા૒ઞ્જન્મ૒ વેદ૑ । નાહો૑રા૒ત્રેષ્વાર્તિ૒માર્ચ્છ૑તિ

2.2.9.10
અસ૒તોઽધિ૒ મનો૑ઽસૃજ્યત । મનઃ૑ પ્ર૒જાપ૑તિમસૃજત । પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । તદ્વા ઇ૒દં મન૑સ્યે૒વ પ૑ર૒મં પ્રતિ૑ષ્ઠિતમ્ । યદિ૒દઙ્કિઞ્ચ૑ । તદે૒તચ્છ્વો૑વસ્ય૒સન્નામ૒ બ્રહ્મ૑ । વ્યુ૒ચ્છન્તીવ્યુચ્છન્ત્યસ્મૈ૒ વસ્ય૑સીવસ્યસી૒ વ્યુ૑ચ્છતિ । પ્રજા૑યતે પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિઃ૑ । પ્ર પ૑રમે૒ષ્ઠિનો૒ માત્રા૑માપ્નોતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑

2.2.10.0
આ૒સી૒દ્વેદ૑ ચન્દ્રમ૒સ્ત્વય્યઁ એ૒વવ્વેઁદેન્દ્રિયા૒વ્યે૑વ ભ૑વતિ પ્ર૒ત્યઞ્ચં૒ મુખ૑ન્દક્ષિણ૒તો મુખં૑ પ૒શ્ચાન્નવ૑ ચ

2.2.10.1
પ્ર૒જાપ૑તિ૒રિન્દ્ર૑મસૃજતાનુજાવ૒રન્દે૒વાનામ્ । તં પ્રાહિ૑ણોત્ । પરે૑હિ । એ૒તેષાન્દે૒વાના૒મધિ૑પતિરે૒ધીતિ૑ । તન્દે૒વા અ૑બ્રુવન્ન્ । કસ્ત્વમસિ૑ । વ૒યવ્વૈઁ ત્વચ્છ્રેયા૑સઃ સ્મ૒ ઇતિ૑ । સોઽબ્રવીત્ । કસ્ત્વમસિ૑ વ૒યવ્વૈઁ ત્વચ્છ્રેયા૑સઃ સ્મ૒ ઇતિ૑ મા દે૒વા અ૑વોચ૒ન્નિતિ૑ । અથ૒ વા ઇ૒દન્તર્‌હિ૑ પ્ર૒જાપ૑તૌ૒ હર૑ આસીત્

2.2.10.2
યદ૒સ્મિન્ના૑દિ૒ત્યે । તદે૑નમબ્રવીત્ । એ૒તન્મે૒ પ્રય૑ચ્છ । અથા૒હમે૒તેષાન્દે૒વાના૒મધિ૑પતિર્ભવિષ્યા૒મીતિ૑ । કો૑ઽહ સ્યા૒મિત્ય૑બ્રવીત્ । એ૒તત્પ્ર૒દાયેતિ૑ । એ૒તત્સ્યા૒ ઇત્ય૑બ્રવીત્ । યદે૒તદ્બ્રવી૒ષીતિ૑ । કો હ૒ વૈ નામ૑ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑

2.2.10.3
વિ૒દુરે૑ન૒ન્નામ્ના । તદ૑સ્મૈ રુ૒ક્મઙ્કૃ૒ત્વા પ્રત્ય૑મુઞ્ચત્ । તતો૒ વા ઇન્દ્રો૑ દે૒વાના૒મધિ૑પતિરભવત્ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । અધિ૑પતિરે૒વ સ૑મા૒નાનાં ભવતિ । સો૑ઽમન્યત । કિઙ્કિ૒વ્વાઁ અ૑કર૒મિતિ૑ । સ ચ૒ન્દ્રં મ૒ આહ૒રેતિ૒ પ્રાલ૑પત્ । તચ્ચ૒ન્દ્રમ૑સશ્ચન્દ્રમ૒સ્ત્વમ્ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑

2.2.10.4
ચ૒ન્દ્રવા૑ને૒વ ભ૑વતિ । તન્દે૒વા અ૑બ્રુવન્ન્ । સુ૒વીર્યો૑ મર્યા૒ યથા૑ ગોપા૒યત૒ ઇતિ૑ । તત્સૂર્ય૑સ્ય સૂર્ય૒ત્વમ્ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । નૈન૑ન્દભ્નોતિ । કશ્ચ૒ નાસ્મિ૒ન્વા ઇ૒દમિ૑ન્દ્રિ૒યં પ્રત્ય૑સ્થા૒દિતિ૑ । તદિન્દ્ર૑સ્યેન્દ્ર૒ત્વમ્ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યા૒વ્યે૑વ ભ૑વતિ

2.2.10.5
અ૒યવ્વાઁ ઇ૒દં પ૑ર૒મો૑ઽભૂ૒દિતિ૑ । તત્પ૑રમે૒ષ્ઠિન૑ પરમેષ્ઠિ૒ત્વમ્ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । પ૒ર૒મામે૒વ કાષ્ઠાઙ્ગચ્છતિ । તન્દે૒વાસ્સ૑મ૒ન્તં પર્ય૑વિશન્ન્ । વસ૑વ પુ૒રસ્તાત્ । રુ૒દ્રા દ૑ક્ષિણ૒તઃ । આ૒દિ૒ત્યા પ૒શ્ચાત્ । વિશ્વે૑ દે૒વા ઉ૑ત્તર૒તઃ । અઙ્ગિ૑રસ પ્ર૒ત્યઞ્ચમ્

2.2.10.6
સા૒ધ્યા પરાઞ્ચમ્ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । ઉપૈ૑ન સમા૒નાસ્સવ્વિઁ૑શન્તિ । સ પ્ર૒જાપ૑તિરે૒વ ભૂ૒ત્વા પ્ર૒જા આવ૑યત્ । તા અ૑સ્મૈ૒ નાતિ૑ષ્ઠન્તા૒ન્નાદ્યા૑ય । તા મુખં૑ પુ૒રસ્તા૒ત્પશ્ય૑ન્તીઃ । દ૒ક્ષિ૒ણ૒ત પર્યા૑યન્ન્ । સ દ૑ક્ષિણ૒ત પર્ય૑વર્તયત । તા મુખં૑ પુ૒રસ્તા૒ત્પશ્ય૑ન્તીઃ । મુખ૑ન્દક્ષિણ૒તઃ

2.2.10.7
પ૒શ્ચાત્પર્યા૑યન્ન્ । સ પ૒શ્ચાત્પર્ય૑વર્તયત । તા મુખં૑ પુ૒રસ્તા૒ત્પશ્ય૑ન્તીઃ । મુખ૑ન્દક્ષિણ૒તઃ । મુખં૑ પ૒શ્ચાત્ । ઉ૒ત્ત૒ર૒ત પર્યા૑યન્ન્ । સ ઉ૑ત્તર૒ત પર્ય૑વર્તયત । તા મુખં૑ પુ૒રસ્તા૒ત્પશ્ય૑ન્તીઃ । મુખ૑ન્દષ્ખિણ૒તઃ । મુખં૑ પ૒શ્ચાત્

2.2.10.8
મુખ૑મુત્તર૒તઃ । ઊ૒ર્ધ્વા ઉદા૑યન્ન્ । સ ઉ૒પરિ૑ષ્ટા૒ન્ન્ય૑વર્તયત । તાસ્સ૒ર્વતો૑મુખો ભૂ૒ત્વાઽઽવ૑યત્ । તતો૒ વૈ તસ્મૈ પ્ર૒જા અતિ૑ષ્ઠન્તા૒ન્નાદ્યા૑ય । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્પરિ૑ ચ વ૒ર્તય૑તે૒ નિ ચ૑ । પ્ર૒જાપ૑તિરે૒વ ભૂ૒ત્વા પ્ર૒જા અ૑ત્તિ । તિષ્ઠ૑ન્તેઽસ્મૈ પ્ર૒જા અ૒ન્નાદ્યા૑ય । અ૒ન્ના૒દ એ૒વ ભવ૑તિ

2.2.11.0
અ૒મિ૒મી૒ત૒ તં પ્રાયુ૑ઙ્ક્ત૒ પઞ્ચ૑હોતારં૒ પ્ર યુ૑ઞ્જીત જાયે૒તેતિ૑ તિષ્ઠતિ૒ કૢપ્તિ૒ર્દશ૑હોતુર્નિ૒દાન૑ સ૒પ્ત ચ૑

2.2.11.1
પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત બ૒હોર્ભૂયાન્ત્સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒તન્દશ૑હોતારમપશ્યત્ । તં પ્રાયુ૑ઙ્ક્ત । તસ્ય૒ પ્રયુ૑ક્તિ બ૒હોર્ભૂયા૑નભવત્ । ય કા૒મયે૑ત બ૒હોર્ભૂયાન્ત્સ્યા૒મિતિ૑ । સ દશ૑હોતારં૒ પ્રયુ૑ઞ્જીત । બ૒હોરે૒વ ભૂયાન્ભવતિ । સો૑ઽકામયત વી૒રો મ૒ આજા૑યે૒તેતિ૑ । સ દશ૑હોતુ૒શ્ચતુ૑ર્‌હોતાર૒ન્નિર૑મિમીત । તં પ્રાયુ૑ઙ્ક્ત

2.2.11.2
તસ્ય૒ પ્રયુ૒ક્તીન્દ્રો૑ઽજાયત । ય કા૒મયે૑ત વી૒રો મ૒ આજા૑યે૒તેતિ૑ । સ ચતુ૑ર્‌હોતારં૒ પ્રયુ૑ઞ્જીત । આઽસ્ય૑ વી૒રો જા૑યતે । સો૑ઽકામયત પશુ૒માન્ત્સ્યા૒મિતિ૑ । સ ચતુ૑ર્‌હોતુ૒ પઞ્ચ૑હોતાર૒ન્નિર૑મિમીત । તં પ્રાયુ૑ઙ્ક્ત । તસ્ય૒ પ્રયુ૑ક્તિ પશુ૒માન૑ભવત્ । ય કા૒મયે૑ત પશુ૒માન્ત્સ્યા૒મિતિ૑ । સ પઞ્ચ૑હોતારં૒ પ્રયુ૑ઞ્જીત

2.2.11.3
પ૒શુ૒માને૒વ ભ૑વતિ । સો૑ઽકામયત૒ર્તવો૑ મે કલ્પેર૒ન્નિતિ૑ । સ પઞ્ચ૑હોતુ૒ષ્ષડ્ઢો૑તાર૒ન્નિર૑મિમીત । તં પ્રાયુ૑ઙ્ક્ત । તસ્ય૒ પ્રયુ૑ક્ત્યૃ૒તવોઽસ્મા અકલ્પન્ત । યઃ કા૒મયે૑ત૒ર્તવો૑ મે કલ્પેર૒ન્નિતિ૑ । સ ષડ્ઢો૑તારં૒ પ્રયુ૑ઞ્જીત । કલ્પ૑ન્તેઽસ્મા ઋ૒તવઃ૑ । સો૑ઽકામયત સોમ૒પસ્સો૑મયા૒જી સ્યામ્ । આ મે૑ સોમ૒પસ્સો૑મયા૒જી જા૑યે૒તેતિ૑

2.2.11.4
સ ષડ્ઢો૑તુસ્સ૒પ્તહો૑તાર૒ન્નિર૑મિમીત । તં પ્રાયુ૑ઙ્ક્ત । તસ્ય૒ પ્રયુ૑ક્તિ સોમ૒પસ્સો૑મયા૒જ્ય૑ભવત્ । આઽસ્ય૑ સોમ૒પસ્સો૑મયા૒જ્ય૑જાયત । યઃ કા૒મયે૑ત સોમ૒પસ્સો૑મયા૒જી સ્યામ્ । આ મે૑ સોમ૒પસ્સો૑મયા૒જી જા૑યે૒તેતિ૑ । સ સ૒પ્તહો૑તારં૒ પ્રયુ૑ઞ્જીત । સો૒મ૒પ એ૒વ સો૑મયા૒જી ભ૑વતિ । આઽસ્ય૑ સોમ૒પસ્સો૑મયા૒જી જા૑યતે । સ વા એ૒ષ પ૒શુ પ૑ઞ્ચ૒ધા પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ

2.2.11.5
પ૒દ્ભિર્મુખે૑ન । તે દે૒વા પ૒શૂન્ વિ૒ત્વા । સુ૒વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમા૑યન્ન્ । તે૑ઽમુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે વ્ય૑ક્ષુધ્યન્ન્ । તેઽબ્રુવન્ન્ । અ૒મુત૑પ્રદાન૒વ્વાઁ ઉપ૑જિજીવિ૒મેતિ૑ । તે સ૒પ્તહો૑તારય્યમ્૒̐જ્ઞવ્વિમ્૒̐ધાયા૒યાસ્યમ્ । આ૒ઙ્ગી૒ર૒સં પ્રાહિ૑ણ્વન્ન્ । એ૒તેના૒મુત્ર૑ કલ્પ૒યેતિ૑ । તસ્ય૒ વા ઇ૒યઙ્કૢપ્તિઃ૑

2.2.11.6
યદિ૒દઙ્કિઞ્ચ૑ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । કલ્પ૑તેઽસ્મૈ । સ વા અ૒યં મ૑નુ૒ષ્યે૑ષુ ય૒જ્ઞસ્સ૒પ્તહો૑તા । અ૒મુત્ર૑ સ૒દ્ભ્યો દે૒વેભ્યો૑ હ૒વ્યવ્વઁ૑હતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । ઉપૈ૑નય્યમ્૒̐જ્ઞો ન૑મતિ । યો વૈ ચતુ૑ર્‌હોતૃણાન્નિ૒દાન૒વ્વેઁદ૑ । નિ૒દાન૑વાન્ભવતિ । અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્રવ્વૈઁ દશ૑હોતુર્નિ૒દાનમ્ । દ૒ર્‌શ૒પૂ૒ર્ણ૒માસૌ ચતુ૑ર્‌હોતુઃ । ચા૒તુ૒ર્મા૒સ્યાનિ૒ પઞ્ચ૑હોતુઃ । પ૒શુ૒બ૒ન્ધષ્ષડ્ઢો૑તુઃ । સૌ૒મ્યોઽધ્વ૒રસ્સ૒પ્તહો૑તુઃ । એ૒તદ્વૈ ચતુ૑ર્‌હોતૃણાન્નિ૒દાનમ્ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । નિ૒દાન૑વાન્ભવતિ

2.3.0.0
બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિન૒ કિન્દક્ષિ૑ણા૒ય્યોઁ વા અવિ૑દ્વા૒ન્તસ્ય૒ વૈ બ્ર૑હ્મવા૒દિનો૒ યદ્દશ૑હોતાર પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વ્ય૑સ્રં પ્ર૒જાપ૑તિ૒ પુરુ૑ષં પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત૒ સ તપ૒સ્સોઽન્તર્વાન્બ્રહ્મવા૒દિનો૒ યો વા ઇ૒મવ્વિમ્૒̐દ્યાત્પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્સોમ૒૒ રાજા૑નં૒ બ્રહ્માત્મ૒ન્વદેકા૑દશ

બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિન૒સ્તસ્ય૒ વા અ૒ગ્નેર્યદ્વા ઇ૒દઙ્કિઞ્ચ૑ પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત૒ ય એ૒વાસ્ય૑ દક્ષિણ૒ત પ૑ઞ્ચા૒શત્

બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૒ ય એ૒વવ્વેઁદ૑ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ તૃતીયપ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ ।
2.3.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે તૃતીય પ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ ॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
2.3.1.0
સ૒પ્તહો૑તા પ્રતિ૒ષ્ઠાવ્વેઁદ૑ બુધ્યન્તે૒ ષટ્ચ૑

2.3.1.1
બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । કિઞ્ચતુ૑ર્‌હોતૃણાઞ્ચતુર્‌હોતૃ૒ત્વમિતિ૑ । યદે૒વૈષુ ચ૑તુ૒ર્ધા હોતા૑રઃ । તેન૒ ચતુ૑ર્‌હોતારઃ । તસ્મા૒ચ્ચતુ૑ર્‌હોતાર ઉચ્યન્તે । તચ્ચતુર્૑હોતૃણાઞ્ચતુર્‌હોતૃ૒ત્વમ્ । સોમો૒ વૈ ચતુ૑ર્‌હોતા । અ૒ગ્નિ પઞ્ચ૑હોતા । ધા૒તા ષડ્ઢો૑તા । ઇન્દ્ર૑સ્સ૒પ્તહો૑તા

2.3.1.2
પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્દશ૑હોતા । ય એ૒વઞ્ચતુ૑ર્‌હોતૃણા૒મૃદ્ધિં૒ વેદ૑ । ઋ૒ધ્નોત્યે૒વ । ય એ૑ષામે૒વં બ૒ન્ધુતા૒વ્વેઁદ૑ । બન્ધુ૑માન્ભવતિ । ય એ૑ષામે૒વં કૢપ્તિ૒વ્વેઁદ૑ । કલ્પ૑તેઽસ્મૈ । ય એ૑ષામે૒વમા૒યત૑ન૒વ્વેઁદ૑ । આ૒યત૑નવાન્ભવતિ । ય એ૑ષામે૒વં પ્ર૑તિ૒ષ્ઠાવ્વેઁદ૑

2.3.1.3
પ્રત્યે૒વ તિ૑ષ્ઠતિ । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । દશ૑હોતા૒ ચતુ૑ર્‌હોતા । પઞ્ચ૑હોતા૒ ષડ્ઢો૑તા સ૒પ્તહો૑તા । અથ૒ કસ્મા૒ચ્ચતુ૑ર્‌હોતાર ઉચ્યન્ત૒ ઇતિ૑ । ઇન્દ્રો૒ વૈ ચતુ૑ર્‌હોતા । ઇન્દ્ર૒ ખલુ૒ વૈ શ્રેષ્ઠો૑ દે૒વતા૑નામુપ૒દેશ૑નાત્ । ય એ૒વમિન્દ્ર૒૒ શ્રેષ્ઠ૑ન્દે૒વતા૑નામુપ૒દેશ૑ના૒દ્વેદ૑ । વસિ૑ષ્ઠસ્સમા૒નાનાં ભવતિ । તસ્મા૒ચ્છ્રેષ્ઠ૑મા૒યન્તં૑ પ્રથ૒મેનૈ૒વાનુ૑ બુધ્યન્તે । અ૒યમાગન્ન્૑ । અ૒યમવા૑સા૒દિતિ૑ । કી૒ર્તિર૑સ્ય૒ પૂર્વાઽઽગ૑ચ્છતિ જ૒નતા૑માય૒તઃ । અથો૑ એનં પ્રથ૒મેનૈ૒વાનુ૑ બુધ્યન્તે । અ૒યમાગન્ન્૑ । અ૒યમવા૑સા૒દિતિ૑

2.3.2.0
વિ૒ગ્રાહ૑મૃ૒તવ૒સ્તદાઽલ૑ભ૒તેન્દ્ર૑ઙ્ગૃહ્ણીયા૒થ્ષટ્ચ૑

2.3.2.1
દક્ષિ૑ણાં પ્રતિગ્રહી૒ષ્યન્ત્સ૒પ્તદ૑શ૒કૃત્વોઽપાન્યાત્ । આ૒ત્માન૑મે૒વ સમિ૑ન્ધે । તેજ૑સે વી૒ર્યા૑ય । અથો પ્ર૒જાપ૑તિરે૒વૈનાં ભૂ૒ત્વા પ્રતિ૑ ગૃહ્ણાતિ । આ૒ત્મનોઽનાર્ત્યૈ । યદ્યે૑ન૒માર્ત્વિ૑જ્યાદ્વૃ૒ત સન્ત૑ન્નિ૒ર્‌હરે૑રન્ન્ । આગ્નીધ્રે જુહુયા૒દ્દશ૑હોતારમ્ । ચ૒તુ૒ર્ગૃ૒હી૒તેનાજ્યે૑ન । પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યઙ્તિષ્ઠન્ન્૑ । પ્ર૒તિ૒લો૒મવ્વિમ્૒̐ગ્રાહમ્

2.3.2.2
પ્રા૒ણાને૒વાસ્યોપ૑ દાસયતિ । યદ્યે૑નં૒ પુન૑રુપ૒ શિક્ષે૑યુઃ । આગ્નીધ્ર એ૒વ જુ૑હુયા૒દ્દશ૑હોતારમ્ । ચ૒તુ૒ર્ગૃ૒હી૒તેનાજ્યે૑ન । પ૒શ્ચાત્પ્રાઙાસી૑નઃ । અ૒નુ૒લો૒મમવિ૑ગ્રાહમ્ । પ્રા૒ણાને૒વાસ્મૈ૑ કલ્પયતિ । પ્રાય૑શ્ચિત્તી૒ વાગ્ઘોતેત્યૃ૑તુમુ૒ખઋ૑તુમુખે જુહોતિ । ઋ૒તૂને૒વાસ્મૈ૑ કલ્પયતિ । કલ્પ૑ન્તેઽસ્મા ઋ૒તવઃ૑

2.3.2.3
કૢ૒પ્તા અ૑સ્મા ઋ૒તવ૒ આય૑ન્તિ । ષડ્ઢો૑તા૒ વૈ ભૂ૒ત્વા પ્ર૒જાપ૑તિરિ૒દ સર્વ૑મસૃજત । સ મનો૑ઽસૃજત । મન૒સોઽધિ૑ ગાય૒ત્રીમ૑સૃજત । તદ્ગા૑ય૒ત્રીય્યઁશ૑ આર્ચ્છત્ । તામાઽલ૑ભત । ગા૒ય૒ત્રિ૒યા અધિ૒ છન્દા૑સ્યસૃજત । છન્દો૒ભ્યોઽધિ૒ સામ૑ । તત્સામ૒ યશ૑ આર્ચ્છત્ । તદાઽલ૑ભત

2.3.2.4
સામ્નોઽધિ૒ યજૂ૑ષ્યસૃજત । યજુ૒ર્ભ્યોઽધિ૒ વિષ્ણુમ્ । તદ્વિષ્ણુ૒ય્યઁશ૑ આર્ચ્છત્ । તમાઽલ૑ભત । વિષ્ણો૒રધ્યોષ૑ધીરસૃજત । ઓષ૑ધી૒ભ્યોઽધિ૒ સોમમ્ । તત્સોમ૒ય્યઁશ૑ આર્ચ્છત્ । તમાઽલ૑ભત । સોમા૒દધિ૑ પ૒શૂન૑સૃજત । પ૒શુભ્યોઽધીન્દ્રમ્

2.3.2.5
તદિન્દ્ર૒ય્યઁશ૑ આર્ચ્છત્ । તદે૑ન૒ન્નાતિ૒ પ્રાચ્ય૑વત । ઇન્દ્ર૑ ઇવ યશ૒સ્વી ભ૑વતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । નૈન૒ય્યઁશોઽતિ૒ પ્રચ્ય૑વતે । યદ્વા ઇ૒દઙ્કિઞ્ચ૑ । તત્સર્વ૑મુત્તા૒ન એ૒વાઙ્ગી૑ર૒સ પ્રત્ય૑ગૃહ્ણાત્ । તદે૑નં૒ પ્રતિ૑ગૃહીત૒ન્નાહિ૑નત્ । યત્કિઞ્ચ૑ પ્રતિગૃહ્ણી૒યાત્ । તત્સર્વ૑મુત્તા૒નસ્ત્વાઙ્ગીર૒સ પ્રતિ૑ગૃહ્ણા૒ત્વિત્યે૒વ પ્રતિ૑ગૃહ્ણીયાત્ । ઇ૒યવ્વાઁ ઉ૑ત્તા૒ન આઙ્ગીર૒સઃ । અ૒નયૈ૒વૈન૒ત્પ્રતિ૑ ગૃહ્ણાતિ । નૈન૑ હિનસ્તિ । બ૒ર્૒હિષા૒ પ્રતી૑યા૒દ્ગાવ્વાઁઽશ્વં૑ વા । એ૒તદ્વૈ પ૑શૂ૒નાં પ્રિ૒યં ધામ૑ । પ્રિ૒યેણૈ૒વૈનં૒ ધામ્ના૒ પ્રત્યે૑તિ

2.3.3.0
અ૒પુ૒ષ્ય૒ન્નક્ષ૑ત્ત્રૈરપુષ્ય૒ત્પઞ્ચ૑ ચ

2.3.3.1
યો વા અવિ૑દ્વાન્નિવ૒ર્તય૑તે । વિશી૑ર્‌ષા૒ સપાપ્મા૒ઽમુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે ભ૑વતિ । અથ૒ યો વિ૒દ્વાન્નિ૑વ૒ર્તય૑તે । સશી૑ર્‌ષા૒ વિપાપ્મા૒ઽમુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે ભ૑વતિ । દે૒વતા૒ વૈ સ૒પ્ત પુષ્ટિ૑કામા૒ ન્ય૑વર્તયન્ત । અ૒ગ્નિશ્ચ૑ પૃથિ૒વી ચ૑ । વા૒યુશ્ચા૒ન્તરિ૑ક્ષઞ્ચ । આ૒દિ૒ત્યશ્ચ૒ દ્યૌશ્ચ૑ ચ૒ન્દ્રમાઃ । અ૒ગ્નિર્ન્ય૑વર્તયત । સ સા૑હ૒સ્રમ૑પુષ્યત્

2.3.3.2
પૃ૒થિ૒વી ન્ય૑વર્તયત । સૌષ૑ધીભિ૒ર્વન૒સ્પતિ૑ભિરપુષ્યત્ । વા૒યુર્ન્ય૑વર્તયત । સ મરી૑ચીભિરપુષ્યત્ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષ૒ન્ન્ય૑વર્તયત । તદ્વયો૑ભિરપુષ્યત્ । આ૒દિ૒ત્યો ન્ય૑વર્તયત । સ ર૒શ્મિભિ૑રપુષ્યત્ । દ્યૌર્ન્ય૑વર્તયત । સા નક્ષ૑ત્રૈરપુષ્યત્ । ચ૒ન્દ્રમા૒ ન્ય૑વર્તયત । સૌ૑ઽહોરા૒ત્રૈર૑ર્ધમા૒સૈર્માસૈર્૑ઋ૒તુભિ૑સ્સવ્વઁત્સ૒રેણા૑પુષ્યત્ । તાન્પોષાન્પુષ્યતિ । યાસ્તેઽપુ૑ષ્યન્ન્ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્નિ ચ૑ વ૒ર્તય૑તે૒ પરિ૑ ચ

2.3.4.0
તૃતી૑યમિન્દ્રિ૒યસ્યાપાક્રામચ્ચતુ૒ર્થમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૒ત્તાશ્વં૑ પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑ ષ૒ષ્ઠમ૑સ્યેન્દ્રિ૒યસ્યાપ૑ક્રામત્યષ્ટ૒મમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યાપાક્રામત્પ્રતિગૃહ્ણી૒યાચ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

(તસ્ય૒ વા અ૒ગ્નેર્‌હિર૑ણ્ય૒૒ સોમ૑સ્ય૒ વાસ૒સ્તદે૒તેન૑ રુ૒દ્રસ્ય૒ ગાન્તામે૒તેન૒ વરુ૑ણ૒સ્યાશ્વં૑ પ્ર૒જાપ૑તે૒ પુરુ૑ષં૒ મનો૒સ્તલ્પ૒ન્તમે૒તેનોત્તા૒નસ્ય૒ તદે૒તેનાપ્રા૑ણ૒દ્યદ્વૈ । અ૒ર્ધં તૃતી૑યમષ્ટ૒મં તચ્ચ૑તુ૒ર્થં તાં પ૑ઞ્ચ૒મ ષ૒ષ્ઠ સ૑પ્ત૒મન્તમ્ । તદે૒તેન૒ દ્વે તામે૒તેનૈકં૒ તમે૒તેન૒ ત્રીણિ૒ તદે૒તેનૈકમ્ ॥ )
2.3.4.1
તસ્ય૒ વા અ૒ગ્નેર્‌હિર૑ણ્યં પ્રતિજગ્ર૒હુષઃ૑ । અ૒ર્ધમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યાપાક્રામત્ । તદે૒તેનૈ૒વ પ્રત્ય૑ગૃહ્ણાત્ । તેન૒ વૈ સોઽર્ધમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્ત । અ૒ર્ધમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્તે । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્ હિર૑ણ્યં પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑ । અથ૒ યોઽવિ૑દ્વાન્પ્રતિ ગૃ૒હ્ણાતિ૑ । અ૒ર્ધમ૑સ્યેન્દ્રિ૒યસ્યાપ૑ ક્રામતિ । તસ્ય૒ વૈ સોમ૑સ્ય૒ વાસ૑ પ્રતિજગ્ર૒હુષઃ૑ । તૃતી૑યમિન્દ્રિ૒યસ્યાપાક્રામત્

2.3.4.2
તદે૒તેનૈ૒વ પ્રત્ય૑ગૃહ્ણાત્ । તેન૒ વૈ સ તૃતી૑યમિન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્ત । તૃતી૑યમિન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્તે । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્ વાસ૑પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑ । અથ૒ યોઽવિ૑દ્વાન્પ્રતિ ગૃ૒હ્ણાતિ૑ । તૃતી૑યમસ્યેન્દ્રિ૒યસ્યાપ૑ ક્રામતિ । તસ્ય૒ વૈ રુ૒દ્રસ્ય૒ ગાં પ્ર૑તિજગ્ર૒હુષઃ૑ । ચ૒તુ૒ર્થમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યાપાક્રામત્ । તામે૒તેનૈ૒વ પ્રત્ય૑ગૃહ્ણાત્ । તેન૒ વૈ સ ચ૑તુ૒ર્થમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્ત

2.3.4.3
ચ૒તુ૒ર્થમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્તે । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્ગાં પ્ર૑તિગૃ૒હ્ણાતિ૑ । અથ૒ યોઽવિ૑દ્વાન્પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑ । ચ૒તુ૒ર્થમ૑સ્યેન્દ્રિ૒યસ્યાપ૑ ક્રામતિ । તસ્ય૒ વૈ વરુ૑ણ૒સ્યાશ્વં૑ પ્રતિજગ્ર૒હુષઃ૑ । પ૒ઞ્ચ૒મમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યાપાક્રામત્ । તમે૒તેનૈ૒વ પ્રત્ય૑ગૃહ્ણાત્ । તેન૒ વૈ સ પ૑ઞ્ચ૒મમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્ત । પ૒ઞ્ચ૒મમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્તે । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાનશ્વં૑ પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑

2.3.4.4
અથ૒ યોઽવિ૑દ્વાન્પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑ । પ૒ઞ્ચ૒મમ૑સ્યેન્દ્રિ૒યસ્યાપ૑ ક્રામતિ । તસ્ય૒ વૈ પ્ર૒જાપ૑તે૒ પુરુ૑ષં પ્રતિજગ્ર૒હુષઃ૑ । ષ૒ષ્ઠમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યાપાક્રામત્ । તમે૒તેનૈ૒વ પ્રત્ય૑ગૃહ્ણાત્ । તેન૒ વૈ સ ષ૒ષ્ઠમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્ત । ષ૒ષ્ઠમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્તે । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્પુરુ૑ષં પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑ । અથ૒ યોઽવિ૑દ્વાન્પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑ । ષ૒ષ્ઠમ૑સ્યેન્દ્રિ૒યસ્યાપ૑ ક્રામતિ

2.3.4.5
તસ્ય૒ વૈ મનો૒સ્તલ્પં૑ પ્રતિજગ્ર૒હુષઃ૑ । સ૒પ્ત૒મમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યાપાક્રામત્ । તમે૒તેનૈ૒વ પ્રત્ય૑ગૃહ્ણાત્ । તેન૒ વૈ સ સ૑પ્ત૒મમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્ત । સ૒પ્ત૒મમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્તે । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાસ્તલ્પં૑ પ્રતિ ગૃ૒હ્ણાતિ૑ । અથ૒ યોઽવિ૑દ્વાન્પ્રતિ ગૃ૒હ્ણાતિ૑ । સ૒પ્ત૒મમ૑સ્યેન્દ્રિ૒યસ્યાપ૑ ક્રામતિ । તસ્ય૒ વા ઉ૑ત્તા૒નસ્યાઙ્ગીર૒સસ્યાપ્રા૑ણત્પ્રતિજગ્ર૒હુષઃ૑ । અ૒ષ્ટ૒મમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યાપાક્રામત્

2.3.4.6
તદે૒તેનૈ૒વ પ્રત્ય૑ગૃહ્ણાત્ । તેન૒ વૈ સોઽષ્ટ૒મમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્ત । અ૒ષ્ટ૒મમિ૑ન્દ્રિ૒યસ્યા૒ત્મન્નુ૒પાધ૑ત્તે । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાનપ્રા૑ણત્પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑ । અથ૒ યોઽવિ૑દ્વાન્પ્રતિગૃ૒હ્ણાતિ૑ । અ૒ષ્ટ૒મમ૑સ્યેન્દ્રિ૒યસ્યાપ૑ ક્રામતિ । યદ્વા ઇ૒દઙ્કિઞ્ચ૑ । તત્સર્વ૑મુત્તા૒ન એ૒વાઙ્ગી૑ર૒સ પ્રત્ય૑ગૃહ્ણાત્ । તદે૑નં૒ પ્રતિ૑ગૃહીત૒ન્નાહિ૑નત્ । યત્કિઞ્ચ૑ પ્રતિગૃહ્ણી૒યાત્ । તત્સર્વ૑મુત્તા૒નસ્ત્વાઙ્ગીર૒સ પ્રતિ૑ગૃહ્ણા૒ત્વિત્યે૒વ પ્રતિ૑ગૃહ્ણીયાત્ । ઇ૒યવ્વાઁ ઉ૑ત્તા૒ન આઙ્ગીર૒સઃ । અ૒નયૈ૒વૈન૒ત્પ્રતિ૑ ગૃહ્ણાતિ । નૈન૑ હિનસ્તિ

2.3.5.0
આ૒ર્ધ્નુ૒વ૒ન્ના૒ર્ધ્નુ૒વ૒ન્નિત્યે૒વવ્વેઁદાત્તિ સર્વા૒ દિશો૒ઽભિ જ૑યતિ

(વૈ તેન૑ સ૒ત્રઙ્કેન૑ ॥ )
2.3.5.1
બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । યદ્દશ૑હોતારસ્સ૒ત્રમાસ૑ત । કેન૒ તે ગૃ૒હપ૑તિનાઽઽર્ધ્નુવન્ન્ । કેન૑ પ્ર૒જા અ૑સૃજ૒ન્તેતિ૑ । પ્ર૒જાપ૑તિના૒ વૈ તે ગૃ૒હપ૑તિનાઽઽર્ધ્નુવન્ન્ । તેન૑ પ્ર૒જા અ૑સૃજન્ત । યચ્ચતુ૑ર્‌હોતારસ્સ૒ત્રમાસ૑ત । કેન૒ તે ગૃ૒હપ૑તિનાઽઽર્ધ્નુવન્ન્ । કેનૌષ૑ધીરસૃજ૒ન્તેતિ૑ । સોમે૑ન૒ વૈ તે ગૃ૒હપ૑તિનાઽઽર્ધ્નુવન્ન્

2.3.5.2
તેનૌષ૑ધીરસૃજન્ત । યત્પઞ્ચ૑હોતારસ્સ૒ત્રમાસ૑ત । કેન૒ તે ગૃ૒હપ૑તિનાઽઽર્ધ્નુવન્ન્ । કેનૈ૒ભ્યો લો૒કેભ્યોઽસુ૑રા૒ન્પ્રાણુ૑દન્ત । કેનૈ૑ષાં પ૒શૂન૑વૃઞ્જ૒તેતિ૑ । અ૒ગ્નિના૒ વૈ તે ગૃ૒હપ૑તિનાઽઽર્ધ્નુવન્ન્ । તેનૈ૒ભ્યો લો૒કેભ્યોઽસુ૑રા૒ન્પ્રાણુ૑દન્ત । તેનૈ૑ષાં પ૒શૂન૑વૃઞ્જત । યથ્ષડ્ઢો૑તારસ્સ૒ત્રમાસ૑ત । કેન૒ તે ગૃ૒હપ૑તિનાઽઽર્ધ્નુવન્ન્

2.3.5.3
કેન૒ર્તૂન૑કલ્પય૒ન્તેતિ૑ । ધા૒ત્રા વૈ તે ગૃ૒હપ૑તિનાઽઽર્ધ્નુવન્ન્ । તેન૒ર્તૂન૑કલ્પયન્ત । યત્સ૒પ્તહો૑તારસ્સ૒ત્રમાસ૑ત । કેન૒ તે ગૃ૒હપ૑તિનાઽઽર્ધ્નુવન્ન્ । કેન૒ સુવ૑રાયન્ન્ । કેને૒માલ્લોમ્૒̐કાન્ત્સમ૑તન્વ૒ન્નિતિ૑ । અ૒ર્ય૒મ્ણા વૈ તે ગૃ૒હપ૑તિનાઽઽર્ધ્નુવન્ન્ । તેન૒ સુવ૑રાયન્ન્ । તેને૒માલ્લોમ્૒̐કાન્ત્સમ૑તન્વ૒ન્નિતિ૑

2.3.5.4
એ૒તે વૈ દે૒વા ગૃ૒હપ૑તયઃ । તાન્ ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્ । અપ્ય૒ન્યસ્ય૑ ગાર્‌હપ૒તે દીક્ષ૑તે । અ૒વા૒ન્ત૒રમે૒વ સ૒ત્રિણા૑મૃધ્નોતિ । યો વા અ૑ર્ય૒મણ૒વ્વેઁદ૑ । દાન૑કામા અસ્મૈ પ્ર૒જા ભ૑વન્તિ । ય૒જ્ઞો વા અ૑ર્ય૒મા । આર્યા૑વસ૒તિરિતિ૒ વૈ તમા૑હુ૒ર્યં પ્ર૒શસ૑ન્તિ । આર્યા૑વસ૒તિર્ભ૑વતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑

2.3.5.5
યદ્વા ઇ૒દઙ્કિઞ્ચ૑ । તત્સર્વ૒ઞ્ચતુ૑઱હોતારઃ । ચતુ૑ર્‌હોતૃ૒ભ્યોઽધિ૑ ય૒જ્ઞો નિર્મિ૑તઃ । સ ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્‌ વિ૒વદે૑ત । અ૒હમે૒વ ભૂયો૑ વેદ । યશ્ચતુ૑ર્‌હોતૄ૒ન્ વેદેતિ૑ । સ હ્યે૑વ ભૂયો૒ વેદ૑ । યશ્ચતુ૑ર્‌હોતૄ૒ન્ વેદ૑ । યો વૈ ચતુ૑ર્‌હોતૃણા૒૒ હોતૄ૒ન્ વેદ૑ । સર્વા૑સુ પ્ર૒જાસ્વન્ન૑મત્તિ

2.3.5.6
સર્વા૒ દિશો૒ઽભિ જ૑યતિ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વૈ દશ૑હોતૃણા૒૒ હોતા । સોમ૒શ્ચતુ૑ર્‌હોતૃણા૒૒ હોતા । અ૒ગ્નિ પઞ્ચ૑હોતૃણા૒૒ હોતા । ધા૒તા ષડ્ઢો૑તૃણા૒૒ હોતા । અ૒ર્ય૒મા સ૒પ્તહો૑તૃણા૒૒ હોતા । એ૒તે વૈ ચતુ૑઱હોતૃણા૒૒ હોતા૑રઃ । તાન્ ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । સર્વા૑સુ પ્ર૒જાસ્વન્ન૑મત્તિ । સર્વા૒ દિશો૒ઽભિ જ૑યતિ

2.3.6.0
ચ૒ન્દ્રમાશ્ચાતુર્મા૒સ્યાનાય્યઁજ્ઞક્ર૒તોર૑ધ્વ૒રેણ૑ યજ્ઞક્ર૒તુનોપ૑ પ૒ર્યાવ૑ર્તન્ત સ૒પ્તહો૑તા ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.3.6.1
પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જાસ્સૃ૒ષ્ટ્વા વ્ય૑સ્રસત । સ હૃદ૑યં ભૂ૒તો૑ઽશયત્ । આત્મ૒ન્૒ હા ૩ ઇત્યહ્વ૑યત્ । આપ૒ પ્રત્ય૑શૃણ્વન્ન્ । તા અ૑ગ્નિહો૒ત્રેણૈ૒વ ય૑જ્ઞક્ર૒તુનોપ૑ પ૒ર્યાવ૑ર્તન્ત । તા કુસિ૑ન્ધ૒મુપૌ૑હન્ન્ । તસ્મા૑દગ્નિહો૒ત્રસ્ય૑ યજ્ઞક્ર૒તોઃ । એક૑ ઋ૒ત્વિક્ । ચ૒તુ૒ષ્કૃત્વોઽહ્વ૑યત્ । અ૒ગ્નિર્વા૒યુરા૑દિ૒ત્યશ્ચ૒ન્દ્રમાઃ

2.3.6.2
તે પ્રત્ય૑શૃણ્વન્ન્ । તે દ૑ર્‌શપૂર્ણમા૒સાભ્યા૑મે૒વ ય૑જ્ઞક્ર૒તુનોપ૑ પ૒ર્યાવ૑ર્તન્ત । ત ઉપૌ૑હશ્ચ૒ત્વાર્યઙ્ગા૑નિ । તસ્માદ્દર્‌શપૂર્ણમા૒સયોર્યજ્ઞક્ર૒તોઃ । ચ૒ત્વાર૑ ઋ૒ત્વિજઃ૑ । પ૒ઞ્ચ૒કૃત્વોઽહ્વ૑યત્ । પ૒શવ૒ પ્રત્ય૑શૃણ્વન્ન્ । તે ચા૑તુર્મા૒સ્યૈરે૒વ ય૑જ્ઞક્ર૒તુનોપ૑ પ૒ર્યાવ૑ર્તન્ત । ત ઉપૌ૑હ૒લ્લોઁમ૑ છ૒વીં મા૒૒સમસ્થિ૑ મ૒જ્જાનમ્ । તસ્માચ્ચાતુર્મા૒સ્યાનાય્યઁજ્ઞક્ર૒તોઃ

2.3.6.3
પઞ્ચ૒ર્ત્વિજઃ૑ । ષ૒ટ્કૃત્વોઽહ્વ૑યત્ । ઋ૒તવઃ૒ પ્રત્ય૑શૃણ્વન્ન્ । તે પ૑શુબ૒ન્ધેનૈ૒વ ય૑જ્ઞક્ર૒તુનોપ૑પ૒ર્યાવ૑ર્તન્ત । ત ઉપૌ૑હ૒ન્ત્સ્તના૑વા૒ણ્ડૌ શિ૒શ્ઞમવાઞ્ચં પ્રા૒ણમ્ । તસ્માત્પશુબ૒ન્ધસ્ય૑ યજ્ઞક્ર૒તોઃ । ષડૃ૒ત્વિજઃ૑ । સ૒પ્ત૒કૃત્વોઽહ્વ૑યત્ । હોત્રા૒ પ્રત્ય૑શૃણ્વન્ન્ । તાસ્સૌ૒મ્યેનૈ૒વાધ્વ૒રેણ૑ યજ્ઞક્ર૒તુનોપ૑પ૒ર્યાવ૑ર્તન્ત

2.3.6.4
તા ઉપૌ૑હન્ત્સ૒પ્ત શી૑ર્‌ષ૒ણ્યાન્પ્રા૒ણાન્ । તસ્માત્સૌ૒મ્યસ્યાધ્વ૒રસ્ય૑ યજ્ઞક્ર૒તોઃ । સ૒પ્ત હોત્રા૒ પ્રાચી૒ર્વષ૑ટ્કુર્વન્તિ । દ૒શ૒કૃત્વોઽહ્વ૑યત્ । તપ૒ પ્રત્ય૑શૃણોત્ । તત્કર્મ૑ણૈ૒વ સ૑વ્વઁત્સ૒રેણ૒ સર્વૈર્યજ્ઞક્ર૒તુભિ૒રુપ૑ પ૒ર્યાવ૑ર્તત । તત્સર્વ૑મા૒ત્માન૒મપ૑રિવર્ગ૒મુપૌ૑હત્ । તસ્માત્સવ્વઁત્સ૒રે સર્વે૑ યજ્ઞક્ર૒તવોઽવ૑રુધ્યન્તે । તસ્મા૒દ્દશ૑હોતા૒ ચતુ૑ર્‌હોતા । પઞ્ચ૑હોતા૒ ષડ્ઢો૑તા સ૒પ્તહો૑તા । એક૑હોત્રે બ૒લિ હ૑રન્તિ । હર૑ન્ત્યસ્મૈ પ્ર૒જા બ૒લિમ્ । ઐન૒મપ્ર૑તિખ્યાતઙ્ગચ્છતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑

2.3.7.0
અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્રં મ૒જ્જાન૒ન્દ્વિર્જુ૑હો૒ત્યપ૑રિવર્ગ સ્પૃ૒ણોત્યેક૑ઞ્ચ

2.3.7.1
પ્ર૒જાપ૑તિ૒ પુરુ૑ષમસૃજત । સોઽગ્નિર૑બ્રવીત્ । મમા૒યમન્ન૑મ૒સ્ત્વિતિ૑ । સો૑ઽબિભેત્ । સર્વ૒વ્વૈઁ મા૒ઽયં પ્ર ધ૑ક્ષ્ય૒તીતિ૑ । સ એ૒તાશ્ચતુ૑઱હોતૄનાત્મ૒સ્પર૑ણાનપશ્યત્ । તાન૑જુહોત્ । તૈર્વૈ સ આ૒ત્માન૑મસ્પૃણોત્ । યદ૑ગ્નિહો૒ત્રઞ્જુ૒હોતિ૑ । એક૑હોતારમે૒વ તદ્ય૑જ્ઞક્ર૒તુમાપ્નોત્યગ્નિહો૒ત્રમ્

2.3.7.2
કુસિ૑ન્ધઞ્ચા૒ત્મન૑સ્સ્પૃ૒ણોતિ૑ । આ૒દિ૒ત્યસ્ય૑ ચ૒ સા૑યુજ્યઙ્ગચ્છતિ । ચ૒તુરુન્ન૑યતિ । ચતુ૑ર્‌હોતારમે૒વ તદ્ય૑જ્ઞક્ર૒તુમાપ્નોતિ દર્‌શપૂર્ણમા૒સૌ । ચ૒ત્વારિ૑ ચા૒ત્મનોઽઙ્ગા૑નિ સ્પૃ૒ણોતિ૑ । આ૒દિ૒ત્યસ્ય૑ ચ૒ સાયુ૑જ્યઙ્ગચ્છતિ । ચ૒તુરુન્ન૑યતિ । સ૒મિત્પ૑ઞ્ચ૒મી । પઞ્ચ૑હોતારમે૒વ તદ્ય૑જ્ઞક્ર૒તુમાપ્નોતિ ચાતુર્મા૒સ્યાનિ૑ । લોમ૑ છ૒વીં મા૒૒સમસ્થિ૑ મ૒જ્જાનમ્

2.3.7.3
તાનિ૑ ચા૒ત્મન૑સ્સ્પૃ૒ણોતિ૑ । આ૒દિ૒ત્યસ્ય૑ ચ૒ સાયુ૑જ્યઙ્ગચ્છતિ । ચ૒તુરુન્ન૑યતિ । દ્વિર્જુ૑હોતિ । ષડ્ઢો૑તારમે૒વ તદ્ય૑જ્ઞક્ર૒તુમાપ્નોતિ પશુબ૒ન્ધમ્ । સ્તના૑વા૒ણ્ડૌ શિ૒શ્ઞમવાઞ્ચં પ્રા૒ણમ્ । તાનિ૑ ચા૒ત્મન૑સ્સ્પૃ૒ણોતિ૑ । આ૒દિ૒ત્યસ્ય૑ ચ૒ સાયુ૑જ્યઙ્ગચ્છતિ । ચ૒તુરુન્ન૑યતિ । દ્વિર્જુ૑હોતિ

2.3.7.4
સ૒મિત્સ૑પ્ત૒મી । સ૒પ્તહો૑તારમે૒વ તદ્ય૑જ્ઞક્ર૒તુમાપ્નોતિ સૌ૒મ્યમ૑ધ્વ૒રમ્ । સ૒પ્ત ચા૒ત્મન૑શ્શી઱ષ૒ણ્યાન્પ્રા૒ણાન્ત્સ્પૃ૒ણોતિ૑ । આ૒દિ૒ત્યસ્ય૑ ચ૒ સાયુ૑જ્યઙ્ગચ્છતિ । ચ૒તુરુન્ન૑યતિ । દ્વિર્જુ૒હોતિ૑ । દ્વિર્નિમાર્ષ્ટિ । દ્વિ પ્રાશ્ઞા૑તિ । દશ૑હોતારમે૒વ તદ્ય૑જ્ઞક્ર૒તુમાપ્નોતિ સવ્વઁત્સ૒રમ્ । સર્વ૑ઞ્ચા૒ત્માન૒મપ૑રિવર્ગ સ્પૃ૒ણોતિ૑ । આ૒દિ૒ત્યસ્ય૑ ચ૒ સાયુ૑જ્યઙ્ગચ્છતિ

2.3.8.0
અ૒જી૒વ૒ત્સ્વાનાં ભવતિ દે૒વાન૑સૃજત સ૒પ્ત ચ૑

2.3.8.1
પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત૒ પ્ર જા૑યે૒યેતિ૑ । સ તપો૑ઽતપ્યત । સોઽન્તર્વા૑નભવત્ । સ હરિ૑તશ્શ્યા૒વો૑ઽભવત્ । તસ્મા૒ત્સ્ત્ર્ય૑ન્તર્વ૑ત્ની । હરિ૑ણી સ૒તી શ્યા૒વા ભ૑વતિ । સ વિ૒જાય૑માનો૒ ગર્ભે૑ણાતામ્યત્ । સ તા૒ન્ત કૃ૒ષ્ણશ્શ્યા૒વો૑ઽભવત્ । તસ્માત્તા૒ન્ત કૃ૒ષ્ણશ્શ્યા૒વો ભ૑વતિ । તસ્યાસુ૑રે૒વાજી૑વત્

2.3.8.2
તેનાસુ૒નાઽસુ૑રાનસૃજત । તદસુ૑રાણામસુર૒ત્વમ્ । ય એ૒વમસુ૑રાણામસુર૒ત્વવ્વેઁદ૑ । અસુ૑માને૒વ ભ૑વતિ । નૈન૒મસુ૑ર્જહાતિ । સોઽસુ૑રાન્ત્સૃ૒ષ્ટ્વા પિ૒તેવા૑મન્યત । તદનુ૑ પિ૒તૄન૑સૃજત । તત્પિ૑તૃ૒ણાં પિ૑તૃ૒ત્વમ્ । ય એ૒વં પિ૑તૃ૒ણાં પિ૑તૃ૒ત્વવ્વેઁદ૑ । પિ૒તેવૈ૒વ સ્વાનાં ભવતિ

2.3.8.3
યન્ત્ય૑સ્ય પિ૒તરો૒ હવમ્ । સ પિ૒તૄન્ત્સૃ૒ષ્ટ્વાઽઽમ૑નસ્યત્ । તદનુ૑ મનુ૒ષ્યા૑નસૃજત । તન્મ૑નુ૒ષ્યા૑ણાં મનુષ્ય૒ત્વમ્ । ય એ૒વં મ૑નુ૒ષ્યા૑ણાં મનુષ્ય૒ત્વવ્વેઁદ૑ । મ૒ન૒સ્વ્યે૑વ ભ૑વતિ । નૈનં૒ મનુ૑ર્જહાતિ । તસ્મૈ૑ મનુ૒ષ્યાન્ત્સસૃજા૒નાય૑ । દિવા૑ દેવ૒ત્રાઽભ૑વત્ । તદનુ૑ દે૒વાન૑સૃજત । તદ્દે૒વાનાન્દેવ૒ત્વમ્ । ય એ૒વન્દે૒વાનાન્દેવ૒ત્વવ્વેઁદ૑ । દિવા૑ હૈ૒વાસ્ય૑ દેવ૒ત્રા ભ૑વતિ । તાનિ૒ વા એ૒તાનિ૑ ચ૒ત્વાર્યમ્ભા૑સિ । દે૒વા મ૑નુ૒ષ્યા પિ૒તરોઽસુ૑રાઃ । તેષુ૒ સર્વે૒ષ્વમ્ભો૒ નભ૑ ઇવ ભવતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑

2.3.9.0
વેદ૒ સં પ૑વત આદિ૒ત્યાત્પ૑વતે વા૒ત્યા વાત્યે૒ષ પવ૑માન એ૒વ દ૑ક્ષિણ૒ત આ૒યન્ત૑મુપ૒ વદ૑ન્ત્યુત્તર૒ત પા૒પ્માન૒સ્તા સ્તેપ૑ ઘ્ન૒ન્તીત્ય૒ષ્ટૌ ચ૑

2.3.9.1
બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । યો વા ઇ૒મવ્વિમ્૒̐દ્યાત્ । યતો૒ઽયં પવ૑તે । યદ૑ભિ૒ પવ૑તે । યદ૑ભિ સં૒પવ૑તે । સર્વ૒માયુ૑રિયાત્ । ન પુ૒રાઽઽયુ૑ષ૒ પ્ર મી૑યેત । પ૒શુ૒માન્ત્સ્યાત્ । વિ૒ન્દેત૑ પ્ર૒જામ્ । યો વા ઇ૒મવ્વેઁદ૑

2.3.9.2
યતો૒ઽયં પવ૑તે । યદ૑ભિ૒ પવ૑તે । યદ૑ભિ સં૒પવ૑તે । સર્વ૒માયુ૑રેતિ । ન પુ૒રાઽઽયુ૑ષ૒ પ્ર મી૑યતે । પ૒શુ૒માન્ભ૑વતિ । વિ૒ન્દતે પ્ર૒જામ્ । અ૒દ્ભ્ય પ૑વતે । અ૒પો૑ઽભિ પ૑વતે । અ૒પો૑ઽભિ સંપ૑વતે

2.3.9.3
અ૒સ્યા પ૑વતે । ઇ૒મામ૒ભિ પ૑વતે । ઇ૒મામ૒ભિ સંપ૑વતે । અ૒ગ્ને પ૑વતે । અ૒ગ્નિમ૒ભિ પ૑વતે । અ૒ગ્નિમ૒ભિ સં પ૑વતે । અ૒ન્તરિ૑ક્ષાત્પવતે । અ૒ન્તરિ૑ક્ષમ૒ભિ પ૑વતે । અ૒ન્તરિ૑ક્ષમ૒ભિ સં પ૑વતે । આ૒દિ૒ત્યાત્પ૑વતે

2.3.9.4
આ૒દિ૒ત્યમ૒ભિ પ૑વતે । આ૒દિ૒ત્યમ૒ભિ સં પ૑વતે । દ્યો પ૑વતે । દિવ૑મ૒ભિ પ૑વતે । દિવ૑મ૒ભિ સં પ૑વતે । દિ૒ગ્ભ્ય પ૑વતે । દિશો૒ઽભિ પ૑વતે । દિશો૒ઽભિ સંપ૑વતે । સ યત્પુ૒રસ્તા૒દ્વાતિ૑ । પ્રા૒ણ એ૒વ ભૂ૒ત્વા પુ૒રસ્તાદ્વાતિ

2.3.9.5
તસ્માત્પુ૒રસ્તા૒દ્વાન્તમ્ । સર્વા પ્ર૒જા પ્રતિ૑ નન્દન્તિ । પ્રા૒ણો હિ પ્રિ૒ય પ્ર૒જાનામ્ । પ્રા૒ણ ઇ૑વ પ્રિ૒ય પ્ર૒જાનાં ભવતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । સ વા એ૒ષ પ્રા૒ણ એ૒વ । અથ૒ યદ્દ૑ક્ષિણ૒તો વાતિ૑ । મા૒ત૒રિશ્વૈ૒વ ભૂ૒ત્વા દ૑ક્ષિણ૒તો વા૑તિ । તસ્માદ્દક્ષિણ૒તો વાન્ત૑વ્વિમ્૒̐દ્યાત્ । સર્વા૒ દિશ૒ આ વા૑તિ

2.3.9.6
સર્વા૒ દિશોઽનુ૒ વિ વા૑તિ । સર્વા૒ દિશોઽનુ૒ સવ્વામ્૒̐તીતિ૑ । સ વા એ૒ષ મા૑ત૒રિશ્વૈ૒વ । અથ૒ યત્પ૒શ્ચાદ્વાતિ૑ । પવ૑માન એ૒વ ભૂ૒ત્વા પ૒શ્ચાદ્વા૑તિ । પૂ૒તમ૑સ્મા૒ આહ૑રન્તિ । પૂ૒તમુપ૑હરન્તિ । પૂ૒તમ૑શ્ઞાતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । સ વા એ૒ષ પવ૑માન એ૒વ

2.3.9.7
અથ૒ યદુ૑ત્તર૒તો વાતિ૑ । સ૒વિ૒તૈવ ભૂ૒ત્ત્વોત્ત૑ર૒તો વા૑તિ । સ૒વિ૒તેવ૒ સ્વાનાં ભવતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । સ વા એ૒ષ સ૑વિ૒તૈવ । તે ય એ૑નં પુ૒રસ્તા૑દા૒યન્ત૑મુપ૒વદ૑ન્તિ । ય એ૒વાસ્ય૑ પુ૒રસ્તાત્પા૒પ્માનઃ૑ । તાસ્તેઽપ૑ ઘ્નન્તિ । પુ૒રસ્તા૒દિત૑રાન્પા૒પ્મન૑સ્સચન્તે । અથ૒ ય એ૑નન્દક્ષિણ૒ત આ૒યન્ત૑મુપ૒વદ૑ન્તિ

2.3.9.8
ય એ૒વાસ્ય૑ દક્ષિણ૒ત પા૒પ્માનઃ૑ । તાસ્તેઽપ૑ ઘ્નન્તિ । દ૒ક્ષિ૒ણ૒ત ઇત૑રાન્પા૒પ્મન૑સ્સચન્તે । અથ૒ ય એ૑નં પ૒શ્ચાદા૒યન્ત૑મુપ૒ વદ૑ન્તિ । ય એ૒વાસ્ય૑ પ૒શ્ચાત્પા૒પ્માનઃ૑ । તાસ્તેઽપ૑ ઘ્નન્તિ । પ૒શ્ચાદિત૑રાન્પા૒પ્મન૑સ્સચન્તે । અથ૒ ય એ૑નમુત્તર૒ત આ૒યન્ત૑મુપ૒ વદ૑ન્તિ । ય એ૒વાસ્યોત્તર૒ત પા૒પ્માનઃ૑ । તાસ્તેઽપ૑ ઘ્નન્તિ

2.3.9.9
ઉ૒ત્ત૒ર૒ત ઇત૑રાન્પા૒પ્મન૑સ્સચન્તે । તસ્મા૑દે૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્ । વીવ૑ નૃત્યેત્ । પ્રેવ૑ ચલેત્ । વ્યસ્યે૑વા૒ક્ષ્યૌ ભા૑ષેત । મ૒ણ્ટયે૑દિવ । ક્રા૒થયે૑દિવ । શૃ૒ઙ્ગા૒યેતે૑વ । ઉ૒ત મોપ૑ વદેયુઃ । ઉ૒ત મે૑ પા૒પ્માન૒મપ૑ હન્યુ૒રિતિ૑ । સ યાન્દિશ૑ સ૒નિમે૒ષ્યન્ત્સ્યાત્ । ય૒દા તાન્દિશ૒વ્વાઁતો૑ વા૒યાત્ । અથ૒ પ્રવે૒યાત્ । પ્ર વા૑ ધાવયેત્ । સા૒તમે૒વ ર૑દિ૒તવ્વ્યૂઁ૑ઢઙ્ગ૒ન્ધમ૒ભિ પ્રચ્ય૑વતે । આઽસ્ય૒ તઞ્જ૑નપ૒દં પૂર્વા૑ કી૒ર્તિર્ગ૑ચ્છતિ । દાન૑કામા અસ્મૈ પ્ર૒જા ભ૑વન્તિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑

2.3.10.0
અ૒યા૒ન્ય૒લ૒ઙ્કૃત્ય૑ સ્યા૒મિતિ૑ ભવતિ

2.3.10.1
પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્સોમ૒૒ રાજા૑નમસૃજત । તન્ત્રયો૒ વેદા૒ અન્વ૑સૃજ્યન્ત । તાન્ હસ્તે૑ઽકુરુત । અથ૒ હ સીતા૑ સાવિ૒ત્રી । સોમ૒૒ રાજા૑નઞ્ચકમે । શ્ર૒દ્ધામુ૒ સ ચ૑કમે । સાઽઽહ૑ પિ૒તરં૑ પ્ર૒જાપ૑તિ૒મુપ૑સસાર । ત હો૑વાચ । નમ૑સ્તે અસ્તુ ભગવઃ । ઉપ૑ ત્વાઽયાનિ

2.3.10.2
પ્ર ત્વા૑ પદ્યે । સોમ૒વ્વૈઁ રાજા૑નઙ્કામયે । શ્ર૒દ્ધામુ૒ સ કા૑મયત૒ ઇતિ૑ । તસ્યા૑ ઉ૒ હ સ્થા૑ગ૒રમ૑લઙ્કા૒રઙ્ક૑લ્પયિ૒ત્વા । દશ૑હોતારં પુ૒રસ્તાદ્વ્યા૒ખ્યાય૑ । ચતુ૑઱હોતારન્દક્ષિણ૒તઃ । પઞ્ચ૑હોતારં પ૒શ્ચાત્ । ષડ્ઢો૑તારમુત્તર૒તઃ । સ૒પ્તહો૑તારમુ૒પરિ૑ષ્ટાત્ । સ૒મ્ભા૒રૈશ્ચ૒ પત્નિ૑ભિશ્ચ૒ મુખે૑ઽલ૒ઙ્કૃત્ય૑

2.3.10.3
આઽસ્યાર્ધવ્વઁ૑વ્રાજ । તા હો૒દીક્ષ્યો૑વાચ । ઉપ૒ મા વ૑ર્ત૒સ્વેતિ૑ । ત હો૑વાચ । ભોગ૒ન્તુ મ૒ આચ૑ક્ષ્વ । એ૒તન્મ૒ આચ૑ક્ષ્વ । યત્તે૑ પા૒ણાવિતિ૑ । તસ્યા૑ ઉ૒ હ ત્રીન્ વેદા૒ન્પ્રદ૑દૌ । તસ્મા૒દુહ૒ સ્ત્રિયો૒ ભોગ૒મૈવ હા૑રયન્તે । સ ય કા૒મયે૑ત પ્રિ૒યસ્સ્યા૒મિતિ૑

2.3.10.4
યવ્વાઁ કા૒મયે૑ત પ્રિ૒યસ્સ્યા૒દિતિ૑ । તસ્મા૑ એ૒ત સ્થા૑ગ૒રમ૑લઙ્કા૒રઙ્ક૑લ્પયિ૒ત્વા । દશ૑હોતારં પુ૒રસ્તાદ્વ્યા૒ખ્યાય૑ । ચતુ૑઱હોતારન્દક્ષિણ૒તઃ । પઞ્ચ૑હોતારં પ૒શ્ચાત્ । ષડ્ઢો૑તારમુત્તર૒તઃ । સ૒પ્તહો૑તારમુ૒પરિ૑ષ્ટાત્ । સં૒ભા૒રૈશ્ચ૒ પત્નિ૑ભિશ્ચ૒ મુખે૑ઽલ૒ઙ્કૃત્ય૑ । આસ્યાર્ધવ્વ્રઁ૑જેત્ । પ્રિ૒યો હૈ૒વ ભ૑વતિ

2.3.11.0
દે૒વાષ્ષડ્ઢૂ૑તોઽભવ૒ત્પઞ્ચ૑હો૒તેત્યાચ૑ક્ષતે પ૒રોક્ષે૑ણાશ્રૌષી૒ષ્ષટ્ચ૑

2.3.11.1
બ્રહ્માત્મ૒ન્વદ૑સૃજત । તદ૑કામયત । સમા૒ત્મના૑ પદ્યે૒યેતિ૑ । આત્મ૒ન્નાત્મ૒ન્નિત્યામ૑ન્ત્રયત । તસ્મૈ૑ દશ૒મ હૂ૒ત પ્રત્ય૑શૃણોત્ । સ દશ૑હૂતોઽભવત્ । દશ૑હૂતો હ૒ વૈ નામૈ૒ષઃ । તવ્વાઁ એ૒તન્દશ૑હૂત૒૒ સન્તમ્ । દશ૑હો૒તેત્યાચ૑ક્ષતે પ૒રોક્ષે૑ણ । પ૒રોક્ષ૑પ્રિયા ઇવ૒ હિ દે૒વાઃ

2.3.11.2
આત્મ૒ન્નાત્મ૒ન્નિત્યામ૑ન્ત્રયત । તસ્મૈ૑ સપ્ત૒મ હૂ૒ત પ્રત્ય૑શૃણોત્ । સ સ૒પ્તહૂ૑તોઽભવત્ । સ૒પ્તહૂ૑તો હ૒ વૈ નામૈ૒ષઃ । તવ્વાઁ એ૒ત સ૒પ્તહૂ૑ત૒૒ સન્તમ્ । સ૒પ્તહો૒તેત્યાચ૑ક્ષતે પ૒રોક્ષે૑ણ । પ૒રોક્ષ૑પ્રિયા ઇવ૒ હિ દે૒વાઃ । આત્મ૒ન્નાત્મ૒ન્નિત્યામ૑ન્ત્રયત । તસ્મૈ૑ ષ૒ષ્ઠ હૂ૒ત પ્રત્ય૑શૃણોત્ । સ ષડ્ઢૂ૑તોઽભવત્

2.3.11.3
ષડ્ઢૂ૑તો હ૒ વૈ નામૈ૒ષઃ । તવ્વાઁ એ૒ત ષડ્ઢૂ૑ત૒૒ સન્તમ્ । ષડ્ઢો૒તેત્યાચ૑ક્ષતે પ૒રોક્ષે૑ણ । પ૒રોક્ષ૑પ્રિયા ઇવ૒ હિ દે૒વાઃ । આત્મ૒ન્નાત્મ૒ન્નિત્યામ૑ન્ત્રયત । તસ્મૈ૑ પઞ્ચ૒મ હૂ૒ત પ્રત્ય૑શૃણોત્ । સ પઞ્ચ૑હૂતોઽભવત્ । પઞ્ચ૑હૂતો હ૒ વૈ નામૈ૒ષઃ । તવ્વાઁ એ૒તં પઞ્ચ૑હૂત૒૒ સન્તમ્ । પઞ્ચ૑હો૒તેત્યાચ૑ક્ષતે પ૒રોક્ષે૑ણ

2.3.11.4
પ૒રોક્ષ૑પ્રિયા ઇવ૒ હિ દે૒વાઃ । આત્મ૒ન્નાત્મ૒ન્નિત્યામ૑ન્ત્રયત । તસ્મૈ૑ ચતુ૒ર્થ હૂ૒ત પ્રત્ય૑શૃણોત્ । સ ચતુ૑઱હૂતોઽભવત્ । ચતુ૑ર્‌હૂતો હ૒ વૈ નામૈ૒ષઃ । તવ્વાઁ એ૒તઞ્ચતુ૑ર્‌હૂત૒૒ સન્તમ્ । ચતુ૑ર્હો૒તેત્યાચ૑ક્ષતે પ૒રોક્ષે૑ણ । પ૒રોક્ષ૑પ્રિયા ઇવ૒ હિ દે૒વાઃ । તમ૑બ્રવીત્ । ત્વવ્વૈઁ મે૒ નેદિ૑ષ્ઠ હૂ૒ત પ્રત્ય૑શ્રૌષીઃ । ત્વયૈ૑નાનાખ્યા૒તાર૒ ઇતિ૑ । તસ્મા૒ન્નુ હૈ૑ના૒૒શ્ચતુ૑ર્‌હોતાર૒ ઇત્યાચ૑ક્ષતે । તસ્માચ્છુશ્રૂ૒ષુ પુ૒ત્રાણા૒૒ હૃદ્ય૑તમઃ । નેદિ૑ષ્ઠો૒ હૃદ્ય૑તમઃ । નેદિ૑ષ્ઠો૒ બ્રહ્મ૑ણો ભવતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑

2.4.0.0
જુષ્ટ૒શ્ચક્ષુ૑ષો૒ જુષ્ટી૑નરો નક્તઞ્જા૒તા વૃષા૒સ ઉ૒ત નો૒ વૃષાઽસ્ય૒૒શુસ્સપ્ર૑ત્ન૒વદ૒ષ્ટૌ

જુષ્ટો૑ મ૒ન્યુર્ભગો૒ જુષ્ટી૑ નરો૒ હરિ૑વર્પસ૒ઙ્ગિર૒શ્શિપ્રિ૑ન્વાજાનામુ૒ત નઃ૑ પ્રિ૒યા યદ્વાગ્વદ૑ન્તી૒ વિશ્વા૒ આશા૒ અશી૑તિઃ

જુષ્ટ૑સ્સુ૒દાન૑વઃ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ ચતુર્થપ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ ॥
2.4.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે ચતુર્થપ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
2.4.1.0
જિઘા૑સત્ય૒મિત્રાઞ્જઘ૒ન્વાની૑ડતે૒ સર્વા૒ અહ૑સો વાતો હૃ૒દે રા૑જત્ય૒ગ્નિરૂ૑પાસ્સુવિદા૒નો અ૑ગ્ન૒ એક૑ઞ્ચ

2.4.1.1
જુષ્ટો૒ દમૂ૑ના૒ અતિ૑થિર્દુરો૒ણે । ઇ૒મન્નો૑ ય૒જ્ઞમુપ૑ યાહિ વિ૒દ્વાન્ । વિશ્વા૑ અગ્નેઽભિ૒યુજો૑ વિ૒હત્ય૑ । શ૒ત્રૂ૒ય૒તામા ભ૑રા૒ ભોજ૑નાનિ । અગ્ને૒ શર્ધ૑ મહ૒તે સૌભ૑ગાય । તવ૑ દ્યુ૒મ્નાન્યુ૑ત્ત૒માનિ૑ સન્તુ । સઞ્જાસ્પ૒ત્ય સુ૒યમ૒મા કૃ૑ણુષ્વ । શ૒ત્રૂ૒ય૒તામ૒ભિ તિ૑ષ્ઠા૒ મહા૑ સિ । અગ્ને૒ યો નો૒ઽભિતો૒ જનઃ૑ । વૃકો૒ વારો૒ જિઘા૑સતિ

2.4.1.2
તાસ્ત્વવ્વૃઁ૑ત્રહઞ્જહિ । વસ્વ૒સ્મભ્ય૒મા ભ૑ર । અગ્ને૒ યો નો૑ઽભિ૒દાસ૑તિ । સ૒મા૒નો યશ્ચ૒ નિષ્ટ્યઃ૑ । ઇ૒ધ્મસ્યે૑વ પ્ર૒ક્ષાય૑તઃ । મા તસ્યોચ્છે૑ષિ૒ કિઞ્ચ૒ન । ત્વમિ૑ન્દ્રાભિ૒ભૂર૑સિ । દે૒વો વિજ્ઞા૑તવીર્યઃ । વૃ૒ત્ર૒હા પુ૑રુ૒ચેત૑નઃ । અપ૒ પ્રાચ૑ ઇન્દ્ર૒ વિશ્વા૑ અ૒મિત્રાન્૑

2.4.1.3
અપાપા૑ચો અભિભૂતે નુદસ્વ । અપોદી૑ચો૒ અપ૑શૂરાધ૒રા ચ૑ ઊ૒રૌ । યથા૒ તવ૒ શર્મ૒ન્મદે૑મ । તમિન્દ્ર૑વ્વાઁજયામસિ । મ૒હે વૃ૒ત્રાય૒ હન્ત૑વે । સ વૃષા૑ વૃષ૒ભો ભુ૑વત્ । યુ૒જે રથ૑ઙ્ગ૒વેષ૑ણ૒૒ હરિ૑ભ્યામ્ । ઉપ૒ બ્રહ્મા૑ણિ જુજુષા૒ણમ૑સ્થુઃ । વિબા૑ધિષ્ટા૒સ્ય રોદ૑સી મહિ૒ત્વા । ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્રાણ્ય૑પ્ર૒તીજ૑ઘ૒ન્વાન્

2.4.1.4
હ૒વ્ય૒વાહ૑મભિમાતિ૒ષાહમ્ । ર૒ક્ષો૒હણં૒ પૃત૑નાસુ જિ૒ષ્ણુમ્ । જ્યોતિ૑ષ્મન્ત૒ન્દીદ્ય૑તં૒ પુર૑ન્ધિમ્ । અ૒ગ્નિ સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃત૒મા હુ૑વેમ । સ્વિ૑ષ્ટમગ્ને અ૒ભિ તત્પૃ૑ણાહિ । વિશ્વા૑ દેવ૒ પૃત૑ના અ૒ભિ ષ્ય । ઉ૒રુન્ન૒ પન્થાં પ્રદિ૒શન્વિભા૑હિ । જ્યોતિ૑ષ્મદ્ધેહ્ય૒જર૑ન્ન૒ આયુઃ૑ । ત્વામ૑ગ્ને હ૒વિષ્મ૑ન્તઃ । દે૒વં મર્તા૑સ ઈડતે

2.4.1.5
મન્યે ત્વા જા૒તવે૑દસમ્ । સ હ૒વ્યા વ૑ક્ષ્યાનુ૒ષક્ । વિશ્વા૑નિ નો દુ૒ર્ગહા૑ જાતવેદઃ । સિન્ધુ૒ન્ન ના૒વા દુ૑રિ૒તાઽતિ૑ પર્‌ષિ । અગ્ને૑ અત્રિ૒વન્મન૑સા ગૃણા૒નઃ । અ૒સ્માકં૑ બોધ્યવિ૒તા ત૒નૂનામ્ । પૂ૒ષા ગા અન્વે૑તુ નઃ । પૂ૒ષા ર૑ક્ષ૒ત્વર્વ૑તઃ । પૂ૒ષા વાજ૑ સનોતુ નઃ । પૂ૒ષેમા આશા૒ અનુ૑વેદ૒ સર્વાઃ

2.4.1.6
સો અ૒સ્મા અભ૑યતમેન નેષત્ । સ્વ૒સ્તિ૒દા અઘૃ૑ણિ૒સ્સર્વ૑વીરઃ । અપ્ર૑યુચ્છન્પુ૒ર એ૑તુ૒ પ્રજા૒નન્ન્ । ત્વમ૑ગ્ને સ૒પ્રથા૑ અસિ । જુષ્ટો૒ હોતા૒ વરેણ્યઃ । ત્વયા૑ ય૒જ્ઞવ્વિઁત૑ન્વતે । અ૒ગ્ની રક્ષા૑સિ સેધતિ । શુ૒ક્રશો૑ચિ૒રમ૑ર્ત્યઃ । શુચિ૑ પાવ૒ક ઈડ્યઃ૑ । અગ્ને૒ રક્ષા૑ ણો૒ અહ૑સઃ

2.4.1.7
પ્રતિ૑ ષ્મ દેવ૒ રીષ૑તઃ । તપિ૑ષ્ઠૈર૒જરો૑ દહ । અગ્ને૒ હસિ૒ ન્ય૑ત્રિણમ્ । દીદ્ય૒ન્મર્ત્યે૒ષ્વા । સ્વે ક્ષયે૑ શુચિવ્રત । આ વા૑ત વાહિ ભેષ૒જમ્ । વિ વા૑ત વાહિ૒ યદ્રપઃ૑ । ત્વ હિ વિ૒શ્વભે૑ષજઃ । દે૒વાનાન્દૂ૒ત ઈય૑સે । દ્વાવિ૒મૌ વાતૌ૑ વાતઃ

2.4.1.8
આ સિન્ધો૒રા પ૑રા૒વતઃ૑ । દક્ષં૑ મે અ૒ન્ય આ૒વાતુ૑ । પરા૒ન્યો વા૑તુ૒ યદ્રપઃ૑ । યદ૒દો વા૑ત તે ગૃ૒હે । અ૒મૃત૑સ્ય નિ૒ધિ઱હિ૒તઃ । તતો૑ નો દેહિ જી૒વસે । તતો૑ નો ધેહિ ભેષ૒જમ્ । તતો૑ નો૒ મહ૒ આવ૑હ । વાત૒ આવા૑તુ ભેષ૒જમ્ । શ૒મ્ભૂર્મ૑યો૒ભૂર્નો૑ હૃ૒દે

2.4.1.9
પ્ર ણ૒ આયૂ૑ષિ તારિષત્ । ત્વમ૑ગ્ને અ૒યાસિ૑ । અ૒યા સન્મન૑સા હિ૒તઃ । અ૒યા સન્ હ૒વ્યમૂ૑હિષે । અ૒યા નો૑ ધેહિ ભેષ૒જમ્ । ઇ૒ષ્ટો અ૒ગ્નિરાહુ૑તઃ । સ્વાહા૑કૃત પિપર્તુ નઃ । સ્વ૒ગા દે૒વેભ્ય૑ ઇ૒દન્નમઃ૑ । કામો૑ ભૂ૒તસ્ય૒ ભવ્ય૑સ્ય । સ૒મ્રાડેકો૒ વિરા૑જતિ

2.4.1.10
સ ઇ૒દં પ્રતિ૑ પપ્રથે । ઋ૒તૂનુત્સૃ૑જતે વ૒શી । કામ૒સ્તદગ્રે૒ સમ૑વર્ત૒તાધિ૑ । મન૑સો૒ રેત૑ પ્રથ૒મય્યઁદાસીત્ । સ૒તો બન્ધુ૒મસ૑તિ૒ નિર૑વિન્દન્ન્ । હૃ૒દિ પ્ર૒તીષ્યા૑ ક૒વયો૑ મની૒ષા । ત્વયા૑ મન્યો સ૒રથ૑મારુ૒જન્તઃ૑ । હર્‌ષ૑માણાસો ધૃષ૒તા મ૑રુત્વઃ । તિ૒ગ્મેષ૑વ૒ આયુ૑ધા સ૒૒શિશા૑નાઃ । ઉપ૒ પ્રય૑ન્તિ૒ નરો૑ અ૒ગ્નિરૂ૑પાઃ

2.4.1.11
મ૒ન્યુર્ભગો૑ મ૒ન્યુરે૒વાસ૑ દે૒વઃ । મ૒ન્યુર્‌હોતા૒ વરુ૑ણો વિ૒શ્વવે૑દાઃ । મ૒ન્યુવ્વિઁશ૑ ઈડતે દેવ૒યન્તીઃ । પા૒હિ નો૑ મન્યો૒ તપ૑સા૒ શ્રમે૑ણ । ત્વમ૑ગ્ને વ્રત૒ભૃચ્છુચિઃ૑ । દે૒વા આસા૑દયા ઇ૒હ । અગ્ને૑ હ૒વ્યાય૒ વોઢ૑વે । વ્ર૒તાનુબિભ્ર૑દ્વ્રત૒પા અદાભ્યઃ । યજા૑ નો દે૒વા અ૒જર૑સ્સુ૒વીરઃ૑ । દધ૒દ્રત્ના૑નિ સુવિદા૒નો અ૑ગ્ને । ગો૒પા૒ય નો૑ જી૒વસે૑ જાતવેદઃ

2.4.2.0
હ૒વિર્ભિ૑રા૒સ્ય૑મભિ૒ દાસ૑તો વિપ૒શ્ચિત૒મપ્ર૑યાવઞ્જી૒વસે૒ દદા૑ના વ્યથિષ્ઠા બ્રવ૒ન્નેક૑ઞ્ચ

2.4.2.1
ચક્ષુ૑ષો હેતે૒ મન૑સો હેતે । વાચો૑ હેતે૒ બ્રહ્મ૑ણો હેતે । યો મા૑ઽઘા૒યુર૑ભિ૒દાસ૑તિ । તમ૑ગ્ને મે૒ન્યા મે૒નિઙ્કૃ૑ણુ । યો મા૒ ચક્ષુ૑ષા૒ યો મન૑સા । યો વા૒ચા બ્રહ્મ૑ણાઽઘા૒યુર૑ભિ૒દાસ૑તિ । તયાઽગ્ને૒ ત્વં મે૒ન્યા । અ૒મુમ૑મે૒નિઙ્કૃ૑ણુ । યત્કિઞ્ચા૒સૌ મન૑સા૒ યચ્ચ૑ વા૒ચા । ય૒જ્ઞૈર્જુ૒હોતિ૒ યજુ૑ષા હ૒વિર્ભિઃ૑

2.4.2.2
તન્મૃ૒ત્યુર્નિ઱ઋ૑ત્યા સવ્વિઁદા૒નઃ । પુ૒રાદિ૒ષ્ટાદાહુ૑તીરસ્ય હન્તુ । યા૒તુ૒ધાના૒ નિ઱ઋ૑તિ૒રાદુ૒રક્ષઃ૑ । તે અ૑સ્ય ઘ્ન૒ન્ત્વનૃ૑તેન સ૒ત્યમ્ । ઇન્દ્રે૑ષિતા૒ આજ્ય૑મસ્ય મથ્નન્તુ । મા તત્સમૃ૑દ્ધિ૒ યદ૒સૌ ક૒રોતિ૑ । હન્મિ૑ તે૒ઽહઙ્કૃ૒ત હ૒વિઃ । યો મે૑ ઘો૒રમચી૑કૃતઃ । અપાઞ્ચૌ ત ઉ૒ભૌ બા૒હૂ । અપ૑નહ્યામ્યા૒સ્યમ્

2.4.2.3
અપ૑ નહ્યામિ તે બા૒હૂ । અપ૑ નહ્યામ્યા૒સ્યમ્ । અ૒ગ્નેર્દે૒વસ્ય૒ બ્રહ્મ૑ણા । સર્વ૑ન્તેઽવધિષઙ્કૃ૒તમ્ । પુ૒રાઽમુષ્ય૑ વષટ્કા૒રાત્ । ય૒જ્ઞન્દે૒વેષુ૑ નસ્કૃધિ । સ્વિ૑ષ્ટમ૒સ્માકં૑ ભૂયાત્ । માઽસ્માન્પ્રાપ૒ન્નરા૑તયઃ । અન્તિ૑ દૂ૒રે સ૒તો અ૑ગ્ને । ભ્રાતૃ૑વ્યસ્યાભિ૒દાસ૑તઃ

2.4.2.4
વ૒ષ૒ટ્કા૒રેણ૒ વજ્રે૑ણ । કૃ૒ત્યા હ૑ન્મિ કૃ૒તામ૒હમ્ । યો મા૒ નક્ત૒ન્દિવા૑ સા૒યમ્ । પ્રા૒તશ્ચાહ્નો૑ નિ૒પીય૑તિ । અ૒દ્યા તમિ૑ન્દ્ર૒ વજ્રે૑ણ । ભાતૃ૑વ્યં પાદયામસિ । ઇન્દ્ર૑સ્ય ગૃ૒હો૑ઽસિ૒ તન્ત્વા । પ્રપ૑દ્યે૒ સગુ૒સ્સાશ્વઃ૑ । સ૒હ યન્મે૒ અસ્તિ૒ તેન૑ । ઈડે૑ અ૒ગ્નિવ્વિઁ૑પ૒શ્ચિતમ્

2.4.2.5
ગિ૒રા ય૒જ્ઞસ્ય૒ સાધ૑નમ્ । શ્રુ૒ષ્ટી૒વાન૑ન્ધિ૒તાવા૑નમ્ । અગ્ને૑ શ૒કેમ૑ તે વ૒યમ્ । યમ૑ન્દે૒વસ્ય૑ વા૒જિનઃ૑ । અતિ૒ દ્વેષા૑સિ તરેમ । અવ૑તં મા૒ સમ૑નસૌ૒ સમો૑કસૌ । સચે૑તસૌ૒ સરે૑તસૌ । ઉ૒ભૌ મામ૑વતઞ્જાતવેદસૌ । શિ૒વૌ ભ૑વતમ૒દ્ય નઃ૑ । સ્વ૒યઙ્કૃ૑ણ્વા૒નસ્સુ૒ગમપ્ર૑યાવમ્

2.4.2.6
તિ૒ગ્મશૃ૑ઙ્ગો વૃષ૒ભશ્શોશુ૑ચાનઃ । પ્ર૒ત્ન સ૒ધસ્થ૒મનુ૒ પશ્ય૑માનઃ । આ તન્તુ૑મ૒ગ્નિર્દિ૒વ્યન્ત૑તાન । ત્વન્ન૒સ્તન્તુ૑રુ૒ત સેતુ૑રગ્ને । ત્વં પન્થા૑ ભવસિ દેવ૒યાનઃ૑ । ત્વયાઽગ્ને પૃ૒ષ્ઠવ્વમ્૒̐યમારુ૑હેમ । અથા૑ દે૒વૈસ્સ૑ધ૒માદં૑ મદેમ । ઉદુ૑ત્ત૒મં મુ૑મુગ્ધિ નઃ । વિ પાશં૑ મધ્ય૒મઞ્ચૃ૑ત । અવા૑ધ૒માનિ૑ જી૒વસે

2.4.2.7
વ૒ય સો૑મ વ્ર૒તે તવ૑ । મન૑સ્ત૒નૂષુ૒ બિભ્ર૑તઃ । પ્ર૒જાવ૑ન્તો અશીમહિ । ઇ૒ન્દ્રા૒ણી દે૒વી સુ૒ભગા૑ સુ૒પત્ની । ઉદશે૑ન પતિ૒વિદ્યે૑ જિગાય । ત્રિ૒૒શદ૑સ્યા જ૒ઘન૒ય્યોઁજ૑નાનિ । ઉ૒પસ્થ૒ ઇન્દ્ર૒૒ સ્થવિ૑રં બિભર્તિ । સેના૑ હ૒ નામ૑ પૃથિ૒વી ધ૑નઞ્જ૒યા । વિ૒શ્વવ્ય૑ચા૒ અદિ૑તિ૒સ્સૂર્ય૑ત્વક્ । ઇ૒ન્દ્રા૒ણી દે૒વી પ્રા૒સહા૒ દદા૑ના

2.4.2.8
સા નો૑ દે૒વી સુ૒હવા૒ શર્મ૑ યચ્છતુ । આત્વા૑ઽહાર્‌ષમ૒ન્તર૑ભૂઃ । ધ્રુ૒વસ્તિ૒ષ્ઠાવિ૑ચાચલિઃ । વિશ૑સ્ત્વા૒ સર્વા૑ વાઞ્છન્તુ । મા ત્વદ્રા૒ષ્ટ્રમધિ૑ ભ્રશત્ । ધ્રુ૒વા દ્યૌર્ધ્રુ૒વા પૃ૑થિ૒વી । ધ્રુ૒વવ્વિઁશ્વ૑મિ૒દઞ્જગ૑ત્ । ધ્રુ૒વા હ૒ પર્વ૑તા ઇ૒મે । ધ્રુ૒વો રાજા૑ વિ૒શામ૒યમ્ । ઇ૒હૈવૈધિ૒ મા વ્ય૑થિષ્ઠાઃ

2.4.2.9
પર્વ૑ત ઇ૒વાવિ૑ચાચલિઃ । ઇન્દ્ર૑ ઇવે૒હ ધ્રુ૒વસ્તિ૑ષ્ઠ । ઇ૒હ રા૒ષ્ટ્રમુ૑ ધારય । અ૒ભિતિ૑ષ્ઠ પૃતન્ય૒તઃ । અધ૑રે સન્તુ૒ શત્ર૑વઃ । ઇન્દ્ર૑ ઇવ વૃત્ર૒હા તિ૑ષ્ઠ । અ૒પઃ ક્ષેત્રા૑ણિ સ૒ઞ્જયન્ન્૑ । ઇન્દ્ર૑ એણમદીધરત્ । ધ્રુ૒વન્ધ્રુ૒વેણ૑ હ૒વિષા । તસ્મૈ૑ દે૒વા અધિ૑બ્રવન્ન્ । અ૒યઞ્ચ૒ બ્રહ્મ૑ણ૒સ્પતિઃ૑

2.4.3.0
ચા૒શ્વ૒જિદ્યો ગ૑ચ્છતન્નો૒ દાશ૒ન્નામા૑ભિ૒શ્રીર્ગ૑મેમ સ૒પ્રથા૑ ભજામહે વિશન્તુ યા૒હ્ય૑ર્વાઙચ્છ૑ પિબાથ૒ષ્ષટ્ચ૑

2.4.3.1
જુષ્ટી૑ નરો૒ બ્રહ્મ૑ણા વ પિતૃ૒ણામ્ । અક્ષ૑મવ્યય૒ન્ન કિલા૑રિષાથ । યચ્છક્વ૑રીષુ બૃહ૒તા રવે૑ણ । ઇન્દ્રે૒ શુષ્મ૒મદ૑ધાથા વસિષ્ઠાઃ । પા૒વ૒કા ન૒સ્સર૑સ્વતી । વાજે૑ભિર્વા૒જિની૑વતી । ય૒જ્ઞવ્વઁ૑ષ્ટુ ધિ૒યા વ૑સુઃ । સર૑સ્વત્ય૒ભિનો૑ નેષિ૒ વસ્યઃ૑ । મા પ૑સ્ફરી૒ પય૑સા૒ મા ન૒ આધ૑ક્ । જુ૒ષસ્વ૑ નસ્સ૒ખ્યા૑ વે૒શ્યા૑ ચ

2.4.3.2
મા ત્વક્ષેત્રા૒ણ્યર૑ણાનિ ગન્મ । વૃ૒ઞ્જે હ૒વિર્નમ૑સા બ૒ર્૒હિર૒ગ્નૌ । અયા૑મિ૒ સ્રુગ્ઘૃ૒તવ૑તી સુવૃ૒ક્તિઃ । અમ્ય૑ક્ષિ૒ સદ્મ૒ સદ૑ને પૃથિ૒વ્યાઃ । અશ્રા૑યિ ય૒જ્ઞસ્સૂર્યે૒ ન ચક્ષુઃ૑ । ઇ૒હાર્વાઞ્ચ૒મતિ૑ હ્વયે । ઇન્દ્ર૒ઞ્જૈત્રા૑ય૒ જેત૑વે । અ૒સ્માક૑મસ્તુ૒ કેવ૑લઃ । અ૒ર્વાઞ્ચ૒મિન્દ્ર૑મ૒મુતો૑ હવામહે । યો ગો૒જિદ્ધ૑ન૒જિદ૑શ્વ૒જિદ્યઃ

2.4.3.3
ઇ૒મન્નો૑ ય૒જ્ઞવ્વિઁ૑હ૒વે જુ૑ષસ્વ । અ૒સ્ય કુ૑ર્મો હરિવો મે૒દિન૑ન્ત્વા । અસં૑મૃષ્ટો જાયસે માતૃ૒વોશ્શુચિઃ૑ । મ૒ન્દ્ર ક૒વિરુદ૑તિષ્ઠો૒ વિવ૑સ્વતઃ । ઘૃ૒તેન૑ ત્વા વર્ધયન્નગ્ન આહુત । ધૂ૒મસ્તે૑ કે૒તુર૑ભવદ્દિ૒વિ શ્રિ૒તઃ । અ૒ગ્નિરગ્રે પ્રથ૒મો દે૒વતા૑નામ્ । સય્યાઁ૑તાનામુત્ત૒મો વિષ્ણુ૑રાસીત્ । યજ૑માનાય પરિ૒ગૃહ્ય૑ દે૒વાન્ । દી૒ક્ષયે૒દ હ૒વિરા ગ૑ચ્છતન્નઃ

2.4.3.4
અ૒ગ્નિશ્ચ૑ વિષ્ણો૒ તપ૑ ઉત્ત૒મં મ૒હઃ । દી૒ક્ષા૒પા૒લેભ્યો૒ઽવન૑ત૒૒ હિ શ૑ક્રા । વિશ્વૈર્દે૒વૈર્ય૒જ્ઞિયૈસ્સવ્વિઁદા૒નૌ । દી૒ક્ષામ૒સ્મૈ યજ૑માનાય ધત્તમ્ । પ્ર તદ્વિષ્ણુ૑સ્સ્તવતે વી૒ર્યા૑ય । મૃ૒ગો ન ભી૒મ કુ૑ચ૒રો ગિ૑રિ૒ષ્ઠાઃ । યસ્યો૒રુષુ૑ ત્રિ૒ષુ વિ૒ક્રમ૑ણેષુ । અધિ૑ ક્ષિ૒યન્તિ૒ ભુવ૑નાનિ૒ વિશ્વા । નૂમર્તો૑ દયતે સનિ૒ષ્યન્ યઃ । વિષ્ણ૑વ ઉરુગા૒યાય૒ દાશ૑ત્

2.4.3.5
પ્ર યસ્સ૒ત્રાચા૒ મન૑સા૒ યજા૑તૈ । એ૒તાવ૑ન્ત૒ન્નર્ય૑મા૒ વિવા૑સાત્ । વિચ૑ક્રમે પૃથિ૒વીમે૒ષ એ૒તામ્ । ક્ષેત્રા૑ય૒ વિષ્ણુ૒ર્મનુ૑ષે દશ૒સ્યન્ન્ । ધ્રુ૒વાસો૑ અસ્ય કી૒રયો૒ જના૑સઃ । ઉ૒રુ૒ક્ષિ૒તિ સુ૒જનિ૑મા ચકાર । ત્રિર્દે૒વ પૃ૑થિ૒વીમે૒ષ એ૒તામ્ । વિચ૑ક્રમે શ૒તર્ચ૑સં મહિ૒ત્વા । પ્ર વિષ્ણુ૑રસ્તુ ત૒વસ૒સ્તવી૑યાન્ । ત્વે૒ષ હ્ય૑સ્ય૒ સ્થવિ૑રસ્ય૒ નામ૑

2.4.3.6
હોતા૑રઞ્ચિ૒ત્રર૑થમધ્વ૒રસ્ય૑ । ય૒જ્ઞસ્ય૑યજ્ઞસ્ય કે૒તુ રુશ૑ન્તમ્ । પ્રત્ય૑ર્ધિન્દે૒વસ્ય૑દેવસ્ય મ૒હ્ના । શ્રિ૒યા ત્વ૑ગ્નિમતિ૑થિ૒ઞ્જના૑નામ્ । આ નો૒ વિશ્વા૑ભિરૂ૒તિભિ૑સ્સ૒જોષાઃ । બ્રહ્મ૑ જુષા૒ણો હ૑ર્યશ્વ યાહિ । વરી૑વૃજ૒ત્સ્થવિ૑રેભિસ્સુશિપ્ર । અ૒સ્મે દધ૒દ્વૃષ૑ણ૒૒ શુષ્મ૑મિન્દ્ર । ઇન્દ્ર૑સ્સુવ૒ર્૒ષા જ૒નય૒ન્નહા૑નિ । જિ૒ગાયો૒શિગ્ભિ૒ પૃત૑ના અભિ૒ શ્રીઃ

2.4.3.7
પ્રારો૑ચય૒ન્મન૑વે કે૒તુમહ્નામ્ । અવિ૑ન્દ૒જ્જ્યોતિ૑ર્બૃહ૒તે રણા૑ય । અશ્વિ૑ના૒વવ૑સે૒ નિહ્વ૑યે વામ્ । આ નૂ૒નય્યાઁ૑ત સુકૃ૒તાય૑ વિપ્રા । પ્રા૒ત૒ર્યુ૒ક્તેન૑ સુ૒વૃતા૒ રથે૑ન । ઉ૒પાગ૑ચ્છત૒મવ૒સાગ૑તન્નઃ । અ૒વિ૒ષ્ટન્ધી૒ષ્વશ્વિ૑ના ન આ૒સુ । પ્ર૒જાવ૒દ્રેતો૒ અહ્ર૑યન્નો અસ્તુ । આવાન્તો૒કે તન૑યે૒ તૂતુ૑જાનાઃ । સુ૒રત્ના૑સો દે૒વવી૑તિઙ્ગમેમ

2.4.3.8
ત્વ સો૑મ૒ ક્રતુ૑ભિસ્સુ૒ક્રતુ૑ર્ભૂઃ । ત્વદન્દક્ષૈસ્સુ૒દક્ષો૑ વિ૒શ્વવે૑દાઃ । ત્વવ્વૃઁષા૑ વૃષ૒ત્વેભિ૑ર્મહિ૒ત્વા । દ્યુ૒મ્નેભિ૑ર્દ્યુ૒મ્ન્ય૑ભવો નૃ૒ચક્ષાઃ । અષા૑ઢય્યુમ્૒̐ત્સુ પૃત૑નાસુ૒ પપ્રિમ્ । સુ૒વ૒ર્૒ષામ૒પ્સ્વાવ્વૃમ્૒̐જન૑સ્ય ગો૒પામ્ । ભ૒રે૒ષુ૒જા સુ૑ક્ષિ૒તિ સુ૒શ્રવ૑સમ્ । જય૑ન્ત૒ન્ત્વામનુ૑ મદેમ સોમ । ભવા૑ મિ૒ત્રો ન શેવ્યો૑ ઘૃ૒તાસુ૑તિઃ । વિભૂ૑તદ્યુમ્ન એવ૒ યા ઉ૑ સ૒પ્રથાઃ

2.4.3.9
અધા૑ તે વિષ્ણો વિ૒દુષા૑ ચિ૒દૃધ્યઃ૑ । સ્તોમો૑ ય૒જ્ઞસ્ય૒ રાધ્યો૑ હ૒વિષ્મ૑તઃ । ય પૂ૒ર્વ્યાય૑ વે૒ધસે૒ નવી૑યસે । સુ૒મજ્જા૑નયે૒ વિષ્ણ૑વે૒ દદા૑શતિ । યો જા૒તમ૒સ્ય મ૑હ૒તો મ૒હિ બ્રવાત્ । સેદુ૒ શ્રવો૑ભિર્યુ૒જ્ય૑ઞ્ચિદ૒ભ્ય૑સત્ । તમુ૑ સ્તોતાર પૂ૒ર્વ્યય્યઁથા૑ વિ૒દ ઋ૒તસ્ય૑ । ગર્ભ૑ હ૒વિષા૑ પિપર્તન । આઽસ્ય૑ જા૒નન્તો૒ નામ૑ ચિદ્વિવક્તન । બૃ૒હત્તે૑ વિષ્ણો સુમ૒તિં ભ૑જામહે

2.4.3.10
ઇ૒મા ધા૒ના ઘૃ૑ત૒સ્નુવઃ૑ । હરી૑ ઇ૒હોપ૑વક્ષતઃ । ઇન્દ્ર૑ સુ૒ખત૑મે૒ રથે । એ૒ષ બ્ર૒હ્મા પ્રતે૑મ૒હે । વિ૒દથે૑ શસિષ૒૒ હરી । ય ઋ૒ત્વિય૒ પ્રતે૑ વન્વે । વ૒નુષો૑ હર્ય૒તં મદમ્ । ઇન્દ્રો૒ નામ૑ ઘૃ૒તન્નયઃ । હરિ૑ભિ૒શ્ચારુ૒ સેચ૑તે । શ્રુ૒તો ગ૒ણ આ ત્વા૑ વિશન્તુ

2.4.3.11
હરિ૑વર્પસ૒ઙ્ગિરઃ૑ । આચ૑ર્‌ષણિ૒પ્રા વૃ૑ષ૒ભો જના૑નામ્ । રાજા૑ કૃષ્ટી૒નાં પુ૑રુહૂ૒ત ઇન્દ્રઃ૑ । સ્તુ૒તશ્ર૑વ૒સ્યન્નવ૒સોપ૑મ૒દ્રિક્ । યુ૒ક્ત્વા હરી૒ વૃષ૒ણાયાહ્ય૒ર્વાઙ્ । પ્ર યત્સિન્ધ૑વ પ્રસ૒વય્યઁદાયન્ન્૑ । આપ૑સ્સમુ૒દ્ર ર૒થ્યે૑વ જગ્મુઃ । અત૑શ્ચિ૒દિન્દ્ર૒સ્સદ૑સો૒ વરી૑યાન્ । યદી૒૒ સોમ૑ પૃ૒ણતિ૑ દુ૒ગ્ધો અ૒૒શુઃ । હ્વયા૑મસિ૒ ત્વેન્દ્ર૑ યા૒હ્ય૑ર્વાઙ્

2.4.3.12
અર૑ન્તે૒ સોમ૑સ્ત૒નુવે૑ ભવાતિ । શત૑ક્રતો મા૒દય૑સ્વા સુ૒તેષુ૑ । પ્રાસ્મા અ૑વ૒ પૃત૑નાસુ૒ પ્રયુ૒ત્સુ । ઇન્દ્રા૑ય૒ સોમા પ્ર૒દિવો૒ વિદા૑નાઃ । ઋ૒ભુર્યેભિ૒ર્વૃષ૑પર્વા૒ વિહા૑યાઃ । પ્ર૒ય૒મ્યમા૑ણા૒ન્પ્રતિ૒ ષૂ ગૃ૑ભાય । ઇન્દ્ર૒ પિબ૒ વૃષ૑ધૂતસ્ય૒ વૃષ્ણઃ૑ । અહે૑ડમાન૒ ઉપ૑યાહિ ય૒જ્ઞમ્ । તુભ્યં૑ પવન્ત૒ ઇન્દ૑વસ્સુ૒તાસઃ૑ । ગાવો૒ ન વ૑જ્રિન્ત્સ્વ૒મોકો૒ અચ્છ૑

2.4.3.13
ઇન્દ્રા ગ૑હિ પ્રથ૒મો ય૒જ્ઞિયા૑નામ્ । યા તે૑ કા૒કુત્સુકૃ૑તા૒ યા વરિ૑ષ્ઠા । યયા૒ શશ્વ૒ત્પિબ૑સિ૒ મધ્વ૑ ઊ૒ર્મિમ્ । તયા૑ પાહિ૒ પ્ર તે૑ અધ્વ૒ર્યુર૑સ્થાત્ । સન્તે૒ વજ્રો૑ વર્તતામિન્દ્ર ગ૒વ્યુઃ । પ્રા૒ત૒ર્યુજા૒ વિ બો૑ધય । અશ્વિ૑ના૒વેહ ગ૑ચ્છતમ્ । અ૒સ્ય સોમ૑સ્ય પી૒તયે । પ્રા૒ત૒ર્યાવા૑ણા પ્રથ૒મા ય૑જધ્વમ્ । પુ૒રા ગૃધ્રા૒દર૑રુષ પિબાથઃ । પ્રા૒ત઱હિ ય૒જ્ઞમ૒શ્વિના૒ દધા૑તે । પ્રશ૑સન્તિ ક૒વય૑ પૂર્વ૒ભાજઃ૑ । પ્રા૒તર્ય૑જધ્વમ૒શ્વિના૑ હિનોત । ન સા૒યમ૑સ્તિ દેવ૒યા અજુ૑ષ્ટમ્ । ઉ૒તાન્યો અ૒સ્મદ્ય૑જતે૒ વિચા૑યઃ । પૂર્વ૑ પૂર્વો૒ યજ૑માનો૒ વની૑યાન્

2.4.4.0
તવ૑ કૃધિ૒ વન૒સ્પતીઞ્જાનતા૒મસ૑તિ વ૒યં ભ૑રાદિત્યાશ્ચ૒ નવ૑ ચ

2.4.4.1
ન૒ક્ત૒ઞ્જા૒તાઽસ્યો૑ષધે । રામે૒ કૃષ્ણે૒ અસિ૑ક્નિ ચ । ઇ૒દ ર૑જનિ રજય । કિ૒લાસં૑ પલિ૒તઞ્ચ૒ યત્ । કિ૒લાસ૑ઞ્ચ પલિ૒તઞ્ચ૑ । નિરિ૒તો ના૑શયા૒ પૃષ૑ત્ । આ ન૒સ્સ્વો અ૑શ્ઞુતા૒વ્વઁર્ણઃ૑ । પરા શ્વે૒તાનિ૑ પાતય । અસિ૑તન્તે નિ૒લય૑નમ્ । આ૒સ્થાન૒મસિ૑ત૒ન્તવ૑

2.4.4.2
અસિ૑ક્નિયસ્યોષધે । નિરિ૒તો ના૑શયા૒ પૃષ૑ત્ । અ૒સ્થિ૒જસ્ય૑ કિ૒લાસ૑સ્ય । ત૒નૂ૒જસ્ય૑ ચ૒ યત્ત્વ૒ચિ । કૃ૒ત્યયા૑ કૃ૒તસ્ય૒ બ્રહ્મ૑ણા । લક્ષ્મ૑ શ્વે૒તમ૑નીનશમ્ । સરૂ૑પા૒ નામ૑ તે મા૒તા । સરૂ૑પો૒ નામ૑ તે પિ૒તા । સરૂ૑પાઽસ્યોષધે૒ સા । સરૂ૑પમિ૒દઙ્કૃ૑ધિ

2.4.4.3
શુ૒ન હુ૑વેમ મ૒ઘવા૑ન૒મિન્દ્રમ્ । અ૒સ્મિન્ભરે૒ નૃત૑મ૒વ્વાઁજ૑સાતૌ । શૃ૒ણ્વન્ત૑મુ૒ગ્રમૂ૒તયે૑ સ૒મત્સુ૑ । ઘ્નન્ત૑વ્વૃમ્૒̐ત્રાણિ૑ સ૒ઞ્જિત૒ન્ધના૑નામ્ । ધૂ૒નુ૒થ દ્યાં પર્વ૑તાન્દા૒શુષે૒ વસુ૑ । નિ વો૒ વના૑ જિહતે૒ યામ૑ નો ભિ૒યા । કો૒પય૑થ પૃથિ૒વીં પૃ૑શ્ઞિમાતરઃ । યુ૒ધે યદુ૑ગ્રાઃ૒ પૃષ૑તી૒રયુ૑ગ્ધ્વમ્ । પ્રવે૑પયન્તિ૒ પર્વ૑તાન્ । વિવિ૑ઞ્ચન્તિ૒ વન૒સ્પતીન્૑

2.4.4.4
પ્રોવા૑રત મરુતો દુ૒ર્મદા૑ ઇવ । દેવા૑સ૒સ્સર્વ૑યા વિ૒શા । પુ૒રુ૒ત્રા હિ સ૒દૃઙ્ઙસિ૑ । વિશો૒ વિશ્વા૒ અનુ૑ પ્ર૒ભુ । સ૒મત્સુ૑ ત્વા હવામહે । સ૒મત્સ્વ૒ગ્નિમવ૑સે । વા૒જ૒યન્તો૑ હવામહે । વાજે૑ષુ ચિ૒ત્રરા૑ધસમ્ । સઙ્ગ૑ચ્છધ્વ૒૒ સવ્વઁ૑દધ્વમ્ । સવ્વોમ્૒̐ મના૑સિ જાનતામ્

2.4.4.5
દે૒વા ભા૒ગય્યઁથા૒ પૂર્વે । સ૒ઞ્જા૒ના૒ના ઉ૒પાસ૑ત । સ૒મા૒નો મન્ત્ર૒સ્સમિ૑તિસ્સમા૒ની । સ૒મા૒નં મન૑સ્સ૒હ ચિ૒ત્તમે૑ષામ્ । સ૒મા૒નઙ્કેતો૑ અ૒ભિ સ ર૑ભધ્વમ્ । સં૒જ્ઞાને૑ન વો હ૒વિષા૑ યજામઃ । સ૒મા૒ની વ૒ આકૂ૑તિઃ । સ૒મા૒ના હૃદ૑યાનિ વઃ । સ૒મા૒નમ૑સ્તુ વો૒ મનઃ૑ । યથા૑ વ૒સ્સુસ૒હાસ૑તિ

2.4.4.6
સં૒જ્ઞાન૑ન્ન૒સ્સ્વૈઃ । સં૒જ્ઞાન૒મર૑ણૈઃ । સં૒જ્ઞાન૑મશ્વિના યુ૒વમ્ । ઇ૒હાસ્માસુ૒ નિય૑ચ્છતમ્ । સં૒જ્ઞાનં૑ મે૒ બૃહ૒સ્પતિઃ૑ । સં૒જ્ઞાન૑ સવિ૒તા ક૑રત્ । સં૒જ્ઞાન૑મશ્વિના યુ૒વમ્ । ઇ૒હ મહ્ય૒ન્નિ ય૑ચ્છતમ્ । ઉપ૑ ચ્છા૒યામિ૑વ૒ ઘૃણેઃ । અગ૑ન્મ૒ શર્મ૑ તે વ૒યમ્

2.4.4.7
અગ્ને૒ હિર૑ણ્યસન્દૃશઃ । અદ૑બ્ધેભિસ્સવિત પા૒યુભિ૒ષ્ટ્વમ્ । શિ૒વેભિ૑ર૒દ્ય પરિ૑પાહિ નો૒ ગયમ્ । હિર૑ણ્યજિહ્વસ્સુવિ૒તાય૒ નવ્ય૑સે । રક્ષા૒ માકિ૑ર્નો અ૒ઘશ૑સ ઈશત । મદે૑મદે૒ હિ નો૑ દ૒દુઃ । યૂ૒થા ગવા૑મૃજુ૒ક્રતુઃ૑ । સઙ્ગૃ૑ભાય પુ૒રૂશ૒તા । ઉ૒ભ૒યા હ૒સ્ત્યા વસુ૑ । શિ૒શી૒હિ રા૒ય આ ભ૑ર

2.4.4.8
શિપ્રિ૑ન્વાજાનાં પતે । શચી૑વ૒સ્તવ૑ દ૒૒સના । આ તૂ ન૑ ઇન્દ્ર ભાજય । ગોષ્વશ્વે૑ષુ શુ૒ભ્રુષુ૑ । સ૒હસ્રે૑ષુ તુવીમઘ । યદ્દે૑વા દેવ૒હેડ૑નમ્ । દેવા૑સશ્ચકૃ૒મા વ૒યમ્ । આદિ૑ત્યા૒સ્તસ્માન્મા યૂ૒યમ્ । ઋ૒તસ્ય૒ર્તેન૑ મુઞ્ચત । ઋ૒તસ્ય૒ર્તેના૑દિત્યાઃ

2.4.4.9
યજ૑ત્રા મુ૒ઞ્ચતે૒હ મા । ય૒જ્ઞૈર્વો૑ યજ્ઞવાહસઃ । આ૒શિક્ષ૑ન્તો૒ ન શે૑કિમ । મેદ૑સ્વતા૒ યજ૑માનાઃ । સ્રુ૒ચાઽઽજ્યે૑ન૒ જુહ્વ૑તઃ । અ૒કા૒મા વો૑ વિશ્વેદેવાઃ । શિક્ષ૑ન્તો૒ નોપ૑ શેકિમ । યદિ૒ દિવા૒ યદિ૒ નક્તમ્ । એન૑ એન૒સ્યોક૑રત્ । ભૂ૒તં મા૒ તસ્મા૒દ્ભવ્ય૑ઞ્ચ

2.4.4.10
દ્રુ૒પ૒દાદિ૑વ મુઞ્ચતુ । દ્રુ૒પ૒દાદિ૒વેન્મુ૑મુચા૒નઃ । સ્વિ૒ન્નસ્સ્ના૒ત્વી મલા૑દિવ । પૂ૒તં પ૒વિત્રે૑ણે૒વાજ્યમ્ । વિશ્વે૑ મુઞ્ચન્તુ૒ મૈન૑સઃ । ઉદ્વ૒યન્તમ૑સ૒સ્પરિ૑ । પશ્ય૑ન્તો૒ જ્યોતિ૒રુત્ત૑રમ્ । દે૒વન્દે૑વ૒ત્રા સૂર્યમ્ । અગ૑ન્મ૒ જ્યોતિ૑રુત્ત૒મમ્

2.4.5.0
મન૒ ઇન્દ્રો૒ ગવિ૑ષ્ટિષુ૒ તન્તુ૒ઙ્ગર્ભ૒૒ સુજા૑તા૒સ્સખા૑ સ૒પ્ત ચ૑

2.4.5.1
વૃષા૒સો અ૒૒શુ પ૑વતે હ૒વિષ્મા૒ન્ત્સોમઃ૑ । ઇન્દ્ર૑સ્ય ભા૒ગ ઋ૑ત૒યુશ્શ૒તાયુઃ૑ । સ મા૒ વૃષા૑ણવ્વૃઁષ૒ભઙ્કૃ૑ણોતુ । પ્રિ૒યવ્વિમ્૒̐શા સર્વ૑વીર સુ૒વીરમ્ । કસ્ય૒ વૃષા૑ સુ૒તે સચા । નિ૒યુત્વાન્વૃષ૒ભો ર૑ણત્ । વૃ૒ત્ર૒હા સોમ૑પીતયે । યસ્તે૑ શૃઙ્ગ વૃષોનપાત્ । પ્રણ૑પાત્કુણ્ડ૒પાય્યઃ૑ । ન્ય૑સ્મિન્દધ્ર૒ આ મનઃ૑

2.4.5.2
ત સ૒ધ્રીચી૑રૂ૒તયો૒ વૃષ્ણિ૑યાનિ । પૌસ્યા૑નિ નિ૒યુત૑સ્સશ્ચુ૒રિન્દ્રમ્ । સ૒મુ૒દ્રન્ન સિન્ધ૑વ ઉ૒ક્થશુ૑ષ્માઃ । ઉ૒રુ૒વ્યચ૑સ૒ઙ્ગિર૒ આ વિ૑શન્તિ । ઇન્દ્રા૑ય૒ ગિરો૒ અનિ૑શિતસર્ગાઃ । અ૒પ પ્રૈર૑ય૒ન્ત્સગ૑રસ્ય બુ૒ધ્નાત્ । યો અક્ષે૑ણેવ ચ૒ક્રિયા૒ શચી૑ભિઃ । વિષ્વ૑ક્ત૒સ્તમ્ભ૑ પૃથિ૒વીમુ૒ત દ્યામ્ । અક્ષો૑દય૒ચ્છવ૑સા૒ ક્ષામ૑બુ૒ધ્નમ્ । વાર્ણવા૑ત૒સ્તવિ૑ષીભિ૒રિન્દ્રઃ૑

2.4.5.3
દૃ૒ઢાન્યૌઘ્નાદુ૒શમા૑ન૒ ઓજઃ૑ । અવા૑ભિનત્ક૒કુભ૒ પર્વ૑તાનામ્ । આ નો૑ અગ્ને સુકે૒તુના । ર૒યિવ્વિમ્૒̐શ્વાયુ૑પોષસમ્ । મા૒ર્ડી૒કન્ધે૑હિ જી૒વસે । ત્વ સો૑મ મ૒હે ભગમ્ । ત્વય્યૂઁન૑ ઋતાય૒તે । દક્ષ૑ન્દધાસિ જી૒વસે । રથ૑ય્યુઁઞ્જતે મ૒રુત૑શ્શુ૒ભે સુ૒ગમ્ । સૂરો૒ ન મિ૑ત્રાવરુણા૒ ગવિ૑ષ્ટિષુ

2.4.5.4
રજા૑સિ ચિ૒ત્રા વિચ૑રન્તિ ત૒ન્યવઃ૑ । દિ૒વસ્સ૑મ્રાજા૒ પય૑સા ન ઉક્ષતમ્ । વાચ૒૒ સુમિ૑ત્રાવરુણા૒વિરા૑વતીમ્ । પ૒ર્જન્ય૑શ્ચિ૒ત્રાવ્વઁ૑દતિ૒ ત્વિષી૑મતીમ્ । અ૒ભ્રા વ૑સત મરુતસ્સુમા૒યયા । દ્યાવ્વઁ૑ર્‌ષયતમરુ૒ણામ૑રે૒પસમ્ । અયુ૑ક્ત સ૒પ્ત શુ૒ન્ધ્યુવઃ૑ । સૂરો૒ રથ૑સ્ય ન૒પ્ત્રિયઃ૑ । તાભિ૑ર્યાતિ૒ સ્વયુ૑ક્તિભિઃ । વહિ૑ષ્ઠેભિ઱વિ૒હર૑ન્ યાસિ૒ તન્તુમ્

2.4.5.5
અ૒વ૒વ્યય૒ન્નસિ૑તન્દેવ૒ વસ્વઃ૑ । દવિ૑ધ્વતો ર૒શ્મય૒સ્સૂર્ય૑સ્ય । ચર્મે૒વાવા૑ધુ૒સ્તમો૑ અ૒ફ્સ્વ૑ન્તઃ । પ૒ર્જન્યા૑ય૒ પ્ર ગા૑યત । દિ૒વસ્પુ૒ત્રાય૑ મી૒ઢુષે । સ નો૑ ય૒વસ૑મિચ્છતુ । અચ્છા૑ વદ ત૒વસ૑ઙ્ગી૒ર્ભિરા૒ભિઃ । સ્તુ૒હિ પ૒ર્જન્ય૒ન્નમ૒સાઽઽવિ૑વાસ । કનિ૑ક્રદદ્વૃષ૒ભો જી૒રદા૑નુઃ । રેતો૑ દધા૒ત્વોષ૑ધીષુ૒ ગર્ભમ્

2.4.5.6
યો ગર્ભ૒મોષ૑ધીનામ્ । ગવાઙ્કૃ૒ણોત્યર્વ૑તામ્ । પ૒ર્જન્ય૑ પુરુ૒ષીણામ્ । તસ્મા૒ ઇદા૒સ્યે૑ હ૒વિઃ । જૂ૒હોતા૒ મધુ૑મત્તમમ્ । ઇડાન્નસ્સ૒ય્યઁત૑ઙ્કરત્ । તિ૒સ્રો યદ૑ગ્ને શ૒રદ૒સ્ત્વામિત્ । શુચિ૑ઙ્ઘૃ૒તેન૒ શુચ૑યસ્સપ૒ર્યન્ન્ । નામા૑નિ ચિદ્દધિરે ય૒જ્ઞિયા૑નિ । અસૂ૑દયન્ત ત૒નુવ૒સ્સુજા૑તાઃ

2.4.5.7
ઇન્દ્ર૑શ્ચ નશ્શુનાસીરૌ । ઇ૒મય્યમ્૒̐જ્ઞં મિ૑મિક્ષતમ્ । ગર્ભ૑ન્ધત્ત સ્વ૒સ્તયે । યયો૑રિ૒દવ્વિઁશ્વં૒ ભુવ૑નમા વિ૒વેશ૑ । યયો૑રાન૒ન્દો નિહિ૑તો૒ મહ૑શ્ચ । શુના૑સીરાવૃ૒તુભિ૑સ્સવ્વિઁદા૒નૌ । ઇન્દ્ર૑વન્તૌ હ૒વિરિ૒દઞ્જુ૑ષેથામ્ । આઘા૒યે અ૒ગ્નિમિ૑ન્ધ૒તે । સ્તૃ૒ણન્તિ૑ બ૒ર્૒હિરા૑નુ૒ષક્ । યેષા૒મિન્દ્રો૒ યુવા૒ સખા । અગ્ન૒ ઇન્દ્ર૑શ્ચ મે૒દિના । હ૒થો વૃ૒ત્રાણ્ય૑પ્ર૒તિ । યુ૒વ હિ વૃ૑ત્ર૒હન્ત૑મા । યાભ્યા૒૒ સુવ૒રજ૑ય૒ન્નગ્ર૑ એ૒વ । યાવા૑તસ્થ૒તુર્ભુવ૑નસ્ય૒ મધ્યે । પ્રચ૑ર્‌ષ૒ણી વૃ૑ષણા૒ વજ્ર૑બાહૂ । અ૒ગ્ની ઇન્દ્રા૑વૃત્ર૒હણા૑ હુવે વામ્

2.4.6.0
ધા૒રય૑ન્પુરો૒ડાશં૒ બૃહ૒સ્પતિ૑ઞ્જ૒ઘન૑ચ્યુતિમાન૒ન્દો ભગ૑સ્ય તૃપ્યાણ્ય૒ગ્ને પૃ૑થિ૒વી યજ્વ૑ન એતુ પ્ર૒દિશ૒શ્ચત૑સ્રો૒ વાજ૑સાતૌ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.4.6.1
ઉ૒ત ન૑ પ્રિ૒યા પ્રિ૒યાસુ૑ । સ૒પ્તસ્વસા૒ સુજુ૑ષ્ટા । સર૑સ્વતી૒ સ્તોમ્યા૑ઽભૂત્ । ઇ૒મા જુહ્વા૑નાયુ૒ષ્મદા નમો૑ભિઃ । પ્રતિ૒ સ્તોમ૑ સરસ્વતિ જુષસ્વ । તવ૒ શર્મ૑ન્પ્રિ૒યત૑મે૒ દધા૑નાઃ । ઉપ૑સ્થેયામ શર૒ણન્ન વૃ૒ક્ષમ્ । ત્રિણિ૑ પ૒દા વિચ૑ક્રમે । વિષ્ણુ૑ર્ગો૒પા અદાભ્યઃ । તતો૒ ધર્મા૑ણિ ધા૒રયન્ન્૑

2.4.6.2
તદ૑સ્ય પ્રિ૒યમ૒ભિ પાથો૑ અશ્યામ્ । નરો૒ યત્ર૑ દેવ૒યવો૒ મદ૑ન્તિ । ઉ૒રુ૒ક્ર૒મસ્ય૒ સ હિ બન્ધુ૑રિ૒ત્થા । વિષ્ણો પ૒દે પ૑ર૒મે મધ્વ૒ ઉત્સઃ૑ । ક્ર૒ત્વા૒દા અ૑સ્થુ૒ શ્રેષ્ઠઃ૑ । અ૒દ્ય ત્વા૑ વ૒ન્વન્ત્સુ૒રેક્ણાઃ । મર્ત૑ આનાશ સુવૃ૒ક્તિમ્ । ઇ૒મા બ્ર૑હ્મ બ્રહ્મવાહ । પ્રિ૒યા ત૒ આ બ૒ર્૒હિસ્સી૑દ । વી૒હિ સૂ૑ર પુરો૒ડાશમ્

2.4.6.3
ઉપ૑ નસ્સૂ૒નવો૒ ગિરઃ૑ । શૃ૒ણ્વન્ત્વ૒મૃત૑સ્ય૒ યે । સુ૒મૃ૒ડી૒કા ભ૑વન્તુ નઃ । અ૒દ્યા નો૑ દેવ સવિતઃ । પ્ર૒જાવ૑ત્સાવી૒સ્સૌભ૑ગમ્ । પરા૑ દુ૒ષ્વપ્નિ૑ય સુવ । વિશ્વા૑નિ દેવ સવિતઃ । દુ૒રિ૒તાનિ૒ પરા૑ સુવ । યદ્ભ૒દ્રન્તન્મ૒ આ સુ૑વ । શુચિ૑મ૒ર્કૈર્બૃહ૒સ્પતિમ્

2.4.6.4
અ૒ધ્વ૒રેષુ૑ નમસ્યત । અ૒ના૒મ્યોજ૒ આ ચ૑કે । યા ધા૒રય૑ન્ત દે૒વા સુ૒દક્ષા૒ દક્ષ૑પિતારા । અ૒સુ૒ર્યા૑ય૒ પ્રમ૑હસા । સ ઇત્ ક્ષેતિ૒ સુધિ૑ત૒ ઓક૑સિ૒ સ્વે । તસ્મા૒ ઇડા૑ પિન્વતે વિશ્વ૒દાની । તસ્મૈ૒ વિશ૑સ્સ્વ૒યમે૒વાન૑મન્તિ । યસ્મિ૑ન્બ્ર૒હ્મા રાજ૑નિ૒ પૂર્વ૒ એતિ૑ । સકૂ૑તિમિન્દ્ર૒ સચ્યુ૑તિમ્ । સચ્યુ૑તિઞ્જ૒ઘન૑ચ્યુતિમ્

2.4.6.5
ક૒નાત્કા૒ભાન્ન૒ આ ભ૑ર । પ્ર૒ય૒ફ્સ્યન્નિ૑વ સ૒ક્થ્યૌ । વિ ન૑ ઇન્દ્ર૒ મૃધો૑ જહિ । કની૑ખુનદિવ સા૒પયન્ન્૑ । અ૒ભિ ન૒સ્સુષ્ટુ૑તિન્નય । પ્ર૒જાપ૑તિસ્સ્ત્રિ૒યાય્યઁશઃ૑ । મુ૒ષ્કયો૑રદધા૒ત્સપમ્ । કામ૑સ્ય૒ તૃપ્તિ૑માન૒ન્દમ્ । તસ્યાગ્ને ભાજયે૒હ મા । મોદ૑ પ્રમો૒દ આ૑ન૒ન્દઃ

2.4.6.6
મુ૒ષ્કયો૒ર્નિહિ૑ત૒સ્સપઃ૑ । સૃ૒ત્વેવ૒ કામ૑સ્ય તૃપ્યાણિ । દક્ષિ૑ણાનાં પ્રતિગ્ર૒હે । મન૑સશ્ચિ૒ત્તમાકૂ૑તિમ્ । વા૒ચસ્સ૒ત્યમ૑શીમહિ । પ૒શૂ૒ના રૂ૒પમન્ન૑સ્ય । યશ૒શ્શ્રીશ્શ્ર૑યતાં૒ મયિ૑ । યથા૒ઽહમ૒સ્યા અતૃ૑પ સ્ત્રિ૒યૈ પુમાન્૑ । યથા૒ સ્ત્રી તૃપ્ય૑તિ પુ૒૒સિ પ્રિ૒યે પ્રિ૒યા । એ૒વં ભગ૑સ્ય તૃપ્યાણિ

2.4.6.7
ય૒જ્ઞસ્ય૒ કામ્ય૑ પ્રિ૒યઃ । દદા૒મીત્ય૒ગ્નિર્વ૑દતિ । તથેતિ૑ વા૒યુરા૑હ૒ તત્ । હન્તેતિ૑ સ૒ત્યઞ્ચ૒ન્દ્રમાઃ । આ૒દિ૒ત્યસ્સ૒ત્યમોમિતિ૑ । આપ૒સ્તત્સ૒ત્યમા ભ૑રન્ન્ । યશો૑ ય૒જ્ઞસ્ય૒ દક્ષિ૑ણામ્ । અ૒સૌ મે૒ કામ૒સ્સમૃ૑દ્ધ્યતામ્ । ન હિ સ્પશ૒મવિ૑દન્ન૒ન્યમ૒સ્માત્ । વૈ૒શ્વા૒ન૒રાત્પુ૑રએ૒તાર૑મ૒ગ્નેઃ

2.4.6.8
અથે૑મમન્થન્ન૒મૃત૒મમૂ૑રાઃ । વૈ૒શ્વા૒ન૒રઙ્ક્ષેત્ર૒જિત્યા૑ય દે૒વાઃ । યેષા૑મિ૒મે પૂર્વે૒ અર્મા૑સ૒ આસન્ન્૑ । અ૒યૂ૒પાસ્સદ્મ૒ વિભૃ૑તા પુ૒રૂણિ૑ । વૈશ્વા૑નર૒ ત્વયા૒ તે નુ૒ત્તાઃ । પૃ૒થિ૒વીમ૒ન્યામ૒ભિત૑સ્થુ૒ર્જના૑સઃ । પૃ૒થિ૒વીં મા૒તરં૑ મ૒હીમ્ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષ૒મુપ૑ બ્રુવે । બૃ૒હ૒તીમૂ૒તયે૒ દિવમ્ । વિશ્વં૑ બિભર્તિ પૃથિ૒વી

2.4.6.9
અ૒ન્તરિ૑ક્ષ૒વ્વિઁ પ૑પ્રથે । દુ૒હે દ્યૌર્બૃ૑હ૒તી પયઃ૑ । ન તા ન૑શન્તિ૒ ન દ૑ભાતિ૒ તસ્ક૑રઃ । નૈના૑ અમિ૒ત્રો વ્યથિ૒રાદ૑ધર્‌ષતિ । દે૒વાશ્ચ૒ યાભિ૒ર્યજ૑તે૒ દદા૑તિ ચ । જ્યોગિત્તાભિ૑સ્સચતે૒ ગોપ૑તિસ્સ૒હ । ન તા અર્વા૑ રે૒ણુક૑કાટો અશ્ઞુતે । ન સ૑સ્કૃત૒ત્રમુપ૑ યન્તિ૒ તા અ૒ભિ । ઉ૒રુ૒ગા૒યમભ૑ય૒ન્તસ્ય૒ તા અનુ૑ । ગાવો૒ મર્ત્ય૑સ્ય૒ વિ ચ૑રન્તિ૒ યજ્વ૑નઃ

2.4.6.10
રાત્રી૒ વ્ય૑ખ્યદાય૒તી । પુ૒રુ૒ત્રા દે૒વ્ય૑ક્ષભિઃ૑ । વિશ્વા૒ અધિ૒ શ્રિયો૑ઽધિત । ઉપ૑ તે૒ ગા ઇ૒વાક૑રમ્ । વૃ૒ણી૒ષ્વ દુ૑હિતર્દિવઃ । રાત્રી૒ સ્તોમ૒ન્ન જિ૒ગ્યુષી । દે૒વીવ્વાઁચ૑મજનયન્ત દે૒વાઃ । તાવ્વિમ્૒̐શ્વરૂ૑પા પ૒શવો૑ વદન્તિ । સા નો૑ મ૒ન્દ્રેષ૒મૂર્જ૒ન્દુહા૑ના । ધે૒નુર્વાગ૒સ્માનુપ૒ સુષ્ટુ૒તૈતુ૑

2.4.6.11
યદ્વાગ્વદ૑ન્ત્યવિચેત૒નાનિ૑ । રાષ્ટ્રી૑ દે૒વાનાન્નિષ૒સાદ૑ મ૒ન્દ્રા । ચત૑સ્ર૒ ઊર્જ૑ન્દુદુહે૒ પયા૑સિ । ક્વ૑ સ્વિદસ્યા પર૒મઞ્જ૑ગામ । ગૌ૒રી મિ૑માય સલિ૒લાનિ૒ તક્ષ૑તી । એક૑પદી દ્વિ૒પદી૒ સા ચતુ૑ષ્પદી । અ૒ષ્ટાપ૑દી૒ નવ૑પદી બભૂ૒વુષી । સ૒હસ્રાક્ષરા પર૒મે વ્યો૑મન્ન્ । તસ્યા૑ સમુ૒દ્રા અધિ૒ વિક્ષ૑રન્તિ । તેન૑ જીવન્તિ પ્ર૒દિશ૒શ્ચત૑સ્રઃ

2.4.6.12
તતઃ૑ ક્ષરત્ય૒ક્ષરમ્ । તદ્વિશ્વ૒મુપ૑ જીવતિ । ઇન્દ્રા૒સૂરા૑ જ૒નય૑ન્વિ૒શ્વક૑ર્મા । મ૒રુત્વા૑ અસ્તુ ગ૒ણવાન્ત્સજા૒તવાન્૑ । અ૒સ્ય સ્નુ૒ષા શ્વશુ૑રસ્ય૒ પ્રશિ૑ષ્ટિમ્ । સ૒પત્ના૒ વાચં૒ મન૑સા૒ ઉપા૑સતામ્ । ઇન્દ્ર૒સ્સૂરો૑ અતર૒દ્રજા૑સિ । સ્નુ૒ષા સ૒પત્ના૒ શ્વશુ૑રો૒ઽયમ૑સ્તુ । અ૒ય શત્રૂઞ્જયતુ૒ જર્‌હૃ૑ષાણઃ । અ૒યવ્વાઁજ૑ઞ્જયતુ૒ વાજ૑સાતૌ । અ૒ગ્નિઃ ક્ષ૑ત્ર૒ભૃદનિ૑ભૃષ્ટ૒મોજઃ૑ । સ૒હ૒સ્રિયો૑ દીપ્યતા૒મપ્ર૑યુચ્છન્ન્ । વિ૒ભ્રાજ૑માનસ્સમિધા૒ન ઉ૒ગ્રઃ । આઽન્તરિ૑ક્ષમરુહ૒દગ૒ન્દ્યામ્

2.4.7.0
વિ૒શાઞ્જ૑યામસિ જીરદાનો૒ હર્યા૒ વિશ્વા૒ દિવિ૑ષ્ટિષુ૒ વસૂ૑નિ જિગી૒વાન્ત્સહો૑ભિર્મિ૒તા ન૑શ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.4.7.1
વૃષાઽસ્ય૒૒શુર્વૃ૑ષ૒ભાય૑ ગૃહ્યસે । વૃષા૒ઽયમુ૒ગ્રો નૃ૒ચક્ષ૑સે । દિ૒વ્ય ક૑ર્મ૒ણ્યો૑ હિ૒તો બૃ૒હન્નામ૑ । વૃ૒ષ૒ભસ્ય૒ યા ક૒કુત્ । વિ૒ષૂ૒વાન્ વિ૑ષ્ણો ભવતુ । અ૒યય્યોઁ મા૑મ૒કો વૃષા । અથો૒ ઇન્દ્ર૑ ઇવ દે૒વેભ્યઃ૑ । વિ બ્ર૑વીતુ૒ જનેભ્યઃ । આયુ૑ષ્મન્ત૒વ્વઁર્ચ૑સ્વન્તમ્ । અથો૒ અધિ૑પતિવ્વિમ્૒̐શામ્

2.4.7.2
અ૒સ્યા પૃ૑થિ૒વ્યા અધ્ય૑ક્ષમ્ । ઇ૒મમિ૑ન્દ્ર વૃષ૒ભઙ્કૃ૑ણુ । યસ્સુ૒શૃઙ્ગ૑સ્સુવૃષ૒ભઃ । ક૒લ્યાણો૒ દ્રોણ૒ આહિ૑તઃ । કાર્‌ષી૑વલ પ્રગાણેન । વૃ૒ષ૒ભેણ૑ યજામહે । વૃ૒ષ૒ભેણ૒ યજ૑માનાઃ । અક્રૂ૑રેણેવ સ૒ર્પિષા । મૃધ૑શ્ચ૒ સર્વા૒ ઇન્દ્રે૑ણ । પૃત૑નાશ્ચ જયામસિ

2.4.7.3
યસ્યા૒યમૃ૑ષ૒ભો હ૒વિઃ । ઇન્દ્રા૑ય પરિણી૒યતે । જયા૑તિ૒ શત્રુ૑મા૒યન્તમ્ । અથો૑ હન્તિ પૃતન્ય૒તઃ । નૃ૒ણામહ૑ પ્ર૒ણીરસ૑ત્ । અગ્ર૑ ઉદ્ભિન્દ૒તામ૑સત્ । ઇન્દ્ર૒ શુષ્મ૑ન્ત૒નુવા૒ મેર૑યસ્વ । ની૒ચા વિશ્વા૑ અ૒ભિતિ૑ષ્ઠા૒ભિમા૑તીઃ । નિ શૃ૑ણીહ્યાબા૒ધય્યોમ્૒̐ નો૒ અસ્તિ૑ । ઉ૒રુન્નો૑ લો૒કઙ્કૃ૑ણુહિ જીરદાનો

2.4.7.4
પ્રેહ્ય૒ભિ પ્રેહિ૒ પ્ર ભ૑રા૒ સહ૑સ્વ । મા વિવે૑નો૒ વિ શૃ૑ણુષ્વા૒ જને૑ષુ । ઉદી૑ડિ૒તો વૃ૑ષભ૒ તિષ્ઠ૒ શુષ્મૈઃ । ઇન્દ્ર૒ શત્રૂન્પુ૒રો અ૒સ્માક૑ યુધ્ય । અગ્ને૒ જેતા૒ ત્વઞ્જ૑ય । શત્રૂન્ત્સહસ૒ ઓજ૑સા । વિ શત્રૂ૒ન્૒ વિમૃધો૑ નુદ । એ૒તન્તે૒ સ્તોમ૑ન્તુવિજાત૒ વિપ્રઃ૑ । રથ૒ન્ન ધીર૒સ્સ્વપા૑ અતક્ષમ્ । યદીદ૑ગ્ને૒ પ્રતિ૒ત્વન્દે૑વ૒ હર્યાઃ

2.4.7.5
સુવ૑ર્વતીર૒પ એ૑ના જયેમ । યો ઘૃ૒તેના૒ભિમા૑નિતઃ । ઇન્દ્ર૒ જૈત્રા૑ય જજ્ઞિષે । સ ન૒સ્સઙ્કા૑સુ પારય । પૃ૒ત૒ના૒સાહ્યે૑ષુ ચ । ઇન્દ્રો૑ જિગાય પૃથિ૒વીમ્ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષ૒૒ સુવ૑ર્મ૒હત્ । વૃ૒ત્ર૒હા પુ૑રુ૒ચેત૑નઃ । ઇન્દ્રો૑ જિગાય૒ સહ૑સા૒ સહા૑સિ । ઇન્દ્રો૑ જિગાય૒ પૃત૑નાનિ૒ વિશ્વા

2.4.7.6
ઇન્દ્રો૑ જા૒તો વિ પુરો૑ રુરોજ । સ ન૑ પર૒સ્પા વરિ૑વ કૃણોતુ । અ૒યઙ્કૃ૒ત્નુરગૃ૑ભીતઃ । વિ૒શ્વ૒જિદુ૒દ્ભિદિત્સોમઃ૑ । ઋષિ૒ર્વિપ્ર૒ કાવ્યે૑ન । વા૒યુર૑ગ્રે૒ગા ય૑જ્ઞ૒પ્રીઃ । સા૒કઙ્ગ૒ન્મન૑સા ય૒જ્ઞમ્ । શિ૒વો નિ૒યુદ્ભિ૑શ્શિ૒વાભિઃ૑ । વાયો૑ શુ૒ક્રો અ૑યામિ તે । મધ્વો૒ અગ્ર૒ન્દિવિ૑ષ્ટિષુ

2.4.7.7
આ યા૑હિ૒ સોમ૑ પીતયે । સ્વા૒રુ૒હો દે૑વ નિ૒યુત્વ૑તા । ઇ૒મમિ૑ન્દ્ર વર્ધય ક્ષ૒ત્રિયા૑ણામ્ । અ૒યવ્વિમ્૒̐શાવ્વિમ્૒̐શ્પતિ૑રસ્તુ૒ રાજા । અ૒સ્મા ઇ૑ન્દ્ર૒ મહિ૒ વર્ચા૑સિ ધેહિ । અ૒વ૒ર્ચસ૑ઙ્કણુહિ૒ શત્રુ૑મસ્ય । ઇ૒મમા ભ૑જ૒ ગ્રામે૒ અશ્વે૑ષુ૒ ગોષુ૑ । નિર૒મું ભ૑જ૒ યો૑ઽમિત્રો૑ અસ્ય । વર્ષ્મ૑ન્ ક્ષ૒ત્રસ્ય૑ ક૒કુભિ૑ શ્રયસ્વ । તતો૑ ન ઉ૒ગ્રો વિ ભ૑જા૒ વસૂ૑નિ

2.4.7.8
અ૒સ્મે દ્યા૑વાપૃથિવી૒ ભૂરિ૑ વા૒મમ્ । સન્દુ૑હાથાઙ્ઘર્મ૒દુઘે૑વ ધે૒નુઃ । અ૒ય રાજા પ્રિ૒ય ઇન્દ્ર૑સ્ય ભૂયાત્ । પ્રિ૒યો ગવા૒મોષ૑ધીનામુ૒તાપામ્ । યુ૒નજ્મિ૑ ત ઉત્ત૒રાવ૑ન્ત૒મિન્દ્રમ્ । યેન૒ જયા૑સિ૒ ન પરા૒ જયા૑સૈ । સ ત્વા૑ઽકરેકવૃષ૒ભ સ્વાનામ્ । અથો૑ રાજન્નુત્ત૒મં મા૑ન૒વાનામ્ । ઉત્ત૑ર૒સ્ત્વમધ૑રે તે સ૒પત્નાઃ । એક૑વૃષા૒ ઇન્દ્ર૑સખા જિગી૒વાન્

2.4.7.9
વિશ્વા૒ આશા૒ પૃત૑નાસ્સ૒ઞ્જય૒ઞ્જયન્ન્૑ । અ૒ભિ તિ૑ષ્ઠ શત્રૂય૒તસ્સ૑હસ્વ । તુભ્યં૑ ભરન્તિ ક્ષિ૒તયો૑ યવિષ્ઠ । બ૒લિમ૑ગ્ને૒ અન્તિ૑ત૒ ઓત દૂ૒રાત્ । આ ભન્દિ૑ષ્ઠસ્ય સુમ૒તિઞ્ચિ૑કિદ્ધિ । બૃ૒હત્તે૑ અગ્ને૒ મહિ૒ શર્મ૑ ભ૒દ્રમ્ । યો દે૒હ્યો અન૑મયદ્વધ૒સ્નૈઃ । યો અર્ય૑પત્નીરુ૒ષસ૑શ્ચ૒કાર૑ । સ નિ૒રુધ્યા૒ નહુ૑ષો ય૒હ્વો અ૒ગ્નિઃ । વિશ૑શ્ચક્રે બલિ૒હૃત૒સ્સહો૑ભિઃ

2.4.7.10
પ્ર સ૒દ્યો અ૑ગ્ને૒ અત્યેષ્ય૒ન્યાન્ । આ૒વિર્યસ્મૈ૒ ચારુ૑તરો બ૒ભૂથ૑ । ઈ૒ડેન્યો૑ વપુ૒ષ્યો૑ વિ૒ભાવા । પ્રિ૒યો વિ૒શામતિ૑થિ૒ર્માનુ૑ષીણામ્ । બ્રહ્મ૑જ્યેષ્ઠા વી૒ર્યા૑ સંભૃ૑તાનિ । બ્રહ્માગ્રે૒ જ્યેષ્ઠ૒ન્દિવ૒મા ત૑તાન । ઋ૒તસ્ય૒ બ્રહ્મ૑ પ્રથ૒મોત જ૑જ્ઞે । તેના૑ર્‌હતિ૒ બ્રહ્મ૑ણા૒ સ્પર્ધિ૑તુ૒ઙ્કઃ । બ્રહ્મ૒ સ્રુચો૑ ઘૃ૒તવ૑તીઃ । બ્રહ્મ૑ણા૒ સ્વર૑વો મિ૒તાઃ

2.4.7.11
બ્રહ્મ૑ ય૒જ્ઞસ્ય૒ તન્ત૑વઃ । ઋ૒ત્વિજો૒ યે હ૑વિ૒ષ્કૃતઃ૑ । શૃઙ્ગા૑ણી૒વેચ્છૃ૒ઙ્ગિણા૒૒ સન્દ૑દૃશ્રિરે । ચ૒ષાલ૑વન્ત૒સ્સ્વર૑વ પૃથિ૒વ્યામ્ । તે દે૒વાસ૒સ્સ્વર૑વસ્તસ્થિ૒વાસઃ૑ । નમ૒સ્સખિ૑ભ્યસ્સ૒ન્નાન્માઽવ૑ગાત । અ૒ભિ૒ભૂર૒ગ્નિર૑તર૒દ્રજા૑સિ । સ્પૃધો૑ વિ૒હત્ય૒ પૃત૑ના અભિ૒શ્રીઃ । જુ૒ષા૒ણો મ૒ આહુ૑તિં મામહિષ્ટ । હ૒ત્વા સ૒પત્ના૒ન્૒ વરિ૑વસ્કરન્નઃ । ઈશા૑નન્ત્વા૒ ભુવ૑નાનામભિ૒શ્રિયમ્ । સ્તૌમ્ય૑ગ્ન ઉરુ૒કૃત૑ સુ૒વીરમ્ । હ૒વિર્જુ૑ષા૒ણસ્સ૒પત્ના૑ અભિ૒ભૂર૑સિ । જ૒હિ શત્રૂ૒૒ રપ૒ મૃધો૑ નુદસ્વ

2.4.8.0
પુ૒ર૒એ૒તા વૃ૑ણીમહે જુ૒ષેથાન્તર્પયતા૒મૃત૒ન્નવે૑ન મીયસે સ્યો૒નશ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.4.8.1
સ પ્ર૑ત્ન૒વન્નવી૑યસા । અગ્ને દ્યુ૒મ્નેન૑ સ૒ય્યઁતા । બૃ૒હત્ત૑તન્થ ભા૒નુના । નવ૒ન્નુ સ્તોમ૑મ૒ગ્નયે । દિ૒વશ્શ્યે૒નાય૑ જીજનમ્ । વસો કુ૒વિદ્વ૒નાતિ૑ નઃ । સ્વા૒રુ૒હા યસ્ય૒ શ્રિયો૑ દૃ૒શે । ર૒યિર્વી૒રવ૑તો યથા । અગ્રે૑ ય૒જ્ઞસ્ય૒ ચેત૑તઃ । અદાભ્ય પુરએ૒તા

2.4.8.2
અ૒ગ્નિર્વિ૒શાં માનુ૑ષીણામ્ । તૂર્ણી૒ રથ૒સ્સદા૒ નવઃ૑ । નવ૒૒ સોમા૑ય વા૒જિને । આજ્યં૒ પય૑સોઽજનિ । જુષ્ટ૒૒ શુચિ૑તમ૒વ્વઁસુ૑ । નવ૑ સોમ જુષસ્વ નઃ । પી૒યૂષ૑સ્યે૒હ તૃ૑પ્ણુહિ । યસ્તે૑ ભા૒ગ ઋ૒તા વ૒યમ્ । નવ૑સ્ય સોમ તે વ૒યમ્ । આ સુ૑મ૒તિવ્વૃઁ૑ણીમહે

2.4.8.3
સ નો૑ રાસ્વ સહ૒સ્રિણઃ૑ । નવ૑ હ૒વિર્જુ૑ષસ્વ નઃ । ઋ૒તુભિ૑સ્સોમ૒ ભૂત૑મમ્ । તદ૒ઙ્ગ પ્રતિ૑હર્ય નઃ । રાજન્ત્સોમ સ્વ૒સ્તયે । નવ૒૒સ્તોમ૒ન્નવ૑ હ૒વિઃ । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્નિભ્યા૒ન્નિ વે૑દય । તજ્જુ૑ષેતા૒૒ સચે૑તસા । શુચિ૒ન્નુ સ્તોમ૒ન્નવ૑જાતમ૒દ્ય । ઇન્દ્રાગ્ની વૃત્રહણા જુ૒ષેથામ્

2.4.8.4
ઉ૒ભા હિ વા૑ સુ૒હવા૒ જોહ૑વીમિ । તા વાજ૑ સ૒દ્ય ઉ૑શ૒તે ધેષ્ઠા । અ૒ગ્નિરિન્દ્રો૒ નવ૑સ્ય નઃ । અ૒સ્ય હ૒વ્યસ્ય૑ તૃપ્યતામ્ । ઇ૒હ દે૒વૌ સ૑હ૒સ્રિણૌ । ય૒જ્ઞન્ન૒ આ હિ ગચ્છ૑તામ્ । વસુ૑મન્ત સુવ૒ર્વિદમ્ । અ૒સ્ય હ૒વ્યસ્ય૑ તૃપ્યતામ્ । અ૒ગ્નિરિન્દ્રો૒ નવ૑સ્ય નઃ । વિશ્વાન્દે૒વાસ્ત૑ર્પયત

2.4.8.5
હ૒વિષો૒ઽસ્ય નવ૑સ્ય નઃ । સુ૒વ૒ર્વિદો૒ હિ જ૑જ્ઞિ૒રે । એદં બ૒ર્૒હિસ્સુ૒ષ્ટરી૑મા૒ નવે૑ન । અ૒યય્યમ્૒̐જ્ઞો યજ૑માનસ્ય ભા૒ગઃ । અ૒યં બ૑ભૂવ૒ ભુવ૑નસ્ય૒ ગર્ભઃ૑ । વિશ્વે૑ દે૒વા ઇ૒દમ૒દ્યાગ૑મિષ્ઠાઃ । ઇ૒મે નુ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી સ૒મીચી । ત૒ન્વા૒ને ય૒જ્ઞં પુ૑રુ૒પેશ૑સન્ધિ૒યા । આઽસ્મૈ૑ પૃણીતાં૒ ભુવ૑નાનિ૒ વિશ્વા । પ્ર૒જાં પુષ્ટિ૑મ૒મૃત૒ન્નવે૑ન

2.4.8.6
ઇ૒મે ધે૒નૂ અ૒મૃત૒ય્યેઁ દુ૒હાતે । પય૑સ્વત્યુત્ત૒રામે૑તુ૒ પુષ્ટિઃ૑ । ઇ૒મય્યમ્૒̐જ્ઞઞ્જુ૒ષમા૑ણે૒ નવે૑ન । સ૒મીચી૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી ઘૃ૒તાચી । યવિ૑ષ્ઠો હવ્ય૒વાહ૑નઃ । ચિ૒ત્રભા૑નુર્ઘુ૒તાસુ૑તિઃ । નવ૑જાતો૒ વિ રો૑ચસે । અગ્ને૒ તત્તે૑ મહિત્વ૒નમ્ । ત્વમ૑ગ્ને દે૒વતાભ્યઃ । ભા૒ગે દે૑વ૒ ન મી૑યસે

2.4.8.7
સ એ૑ના વિ૒દ્વાન્ ય૑ક્ષ્યસિ । નવ૒૒ સ્તોમ૑ઞ્જુષસ્વ નઃ । અ૒ગ્નિ પ્ર૑થ૒મ પ્રાશ્ઞા૑તુ । સ હિ વેદ૒ યથા૑ હ૒વિઃ । શિ૒વા અ૒સ્મભ્ય૒મોષ૑ધીઃ । કૃ૒ણોતુ૑ વિ૒શ્વચ૑ર્‌ષણિઃ । ભ૒દ્રાન્ન૒શ્શ્રેય૒સ્સમ૑નૈષ્ટ દેવાઃ । ત્વયા૑ઽવ૒સેન૒ સમ૑શીમહિ ત્વા । સ નો૑ મયો૒ભૂ પિ૑તો૒ આ વિ૑શસ્વ । શન્તો૒કાય૑ ત૒નુવે સ્યો૒નઃ । એ૒તમુ૒ ત્યં મધુ૑ના૒ સય્યુઁ૑ત૒ય્યઁવમ્ । સર૑સ્વત્યા૒ અધિ૑મ૒નાવ૑ચર્કૃષુઃ । ઇન્દ્ર૑ આસી૒ત્સીર૑પતિશ્શ૒તક્ર૑તુઃ । કી૒નાશા૑ આસન્મ૒રુત૑સ્સુ૒દાન૑વઃ

2.5.0.0
પ્રા૒ણ ઉ૒દેહિ૒ પુન૒રા નો૑ ભર ય૒જ્ઞો રા૒યો વાર્ત્ર૑હત્યાય૒ વસૂ૑ના૒૒ સ ઈં પાહ્ય૒ષ્ટૌ

પ્રા૒ણો ર૑ક્ષ૒ત્યગૃ૑ભીતા ધારાવ૒રા મ૒રુતો૑ દીર્ઘાયુ૒ત્વાય૒ જ્યોતિ૑ષા ત્વા૒ પઞ્ચ૑ચત્વારિશત્

પ્રા૒ણશ્શુ૒ન હુ૑વેમ । હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ પઞ્ચમપ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ

તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે પઞ્ચમ પ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ ॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
2.5.1.0
અ૒ગ્રિ૒યમન૑પસ્ફુરન્તી સ૒ત્ય સ૒પ્ત ચ૑

2.5.1.1
પ્રા૒ણો ર૑ક્ષતિ૒ વિશ્વ૒મેજ૑ત્ । ઇર્યો૑ ભૂ૒ત્વા બ૑હુ૒ધા બ૒હૂનિ૑ । સ ઇત્સર્વ૒વ્વ્યાઁ૑નશે । યો દે૒વો દે૒વેષુ૑ વિ૒ભૂર૒ન્તઃ । આવૃ૑દૂ૒દાત્ ક્ષેત્રિય૑ધ્વ૒ગદ્વૃષા । તમિત્પ્રા૒ણં મન૒સોપ૑ શિક્ષત । અગ્ર૑ન્દે૒વાના૑મિ૒દમ૑ત્તુ નો હ૒વિઃ । મન૑સ૒શ્ચિત્તે૒દમ્ । ભૂ૒તં ભવ્ય૑ઞ્ચ ગુપ્યતે । તદ્ધિ દે૒વેષ્વ૑ગ્રિ૒યમ્

2.5.1.2
આ ન૑ એતુ પુરશ્ચ૒રમ્ । સ૒હ દે૒વૈરિ૒મ હવમ્ । મન૒શ્શ્રેય૑સિશ્રેયસિ । કર્મ૑ન્ ય૒જ્ઞપ૑તિ૒ન્દધ૑ત્ । જુ૒ષતાં મે૒ વાગિ૒દ હ૒વિઃ । વિ૒રાડ્દે૒વી પુ૒રોહિ૑તા । હ૒વ્ય૒વાા઼ડન૑પાયિની । યયા૑ રૂ૒પાણિ૑ બહુ૒ધા વદ૑ન્તિ । પેશા૑સિ દે૒વા પ૑ર૒મે જ૒નિત્રે । સા નો૑ વિ૒રાડન૑પસ્ફુરન્તી

2.5.1.3
વાગ્દે૒વી જુ૑ષતામિ૒દ હ૒વિઃ । ચક્ષુ૑ર્દે૒વાના૒ઞ્જ્યોતિ૑ર૒મૃતે૒ ન્ય૑ક્તમ્ । અ૒સ્ય વિ૒જ્ઞાના૑ય બહુ૒ધા નિધી૑યતે । તસ્ય૑ સુ૒મ્નમ૑શીમહિ । મા નો૑ હાસીદ્વિચક્ષ૒ણમ્ । આયુ૒રિન્ન૒ પ્રતીર્યતામ્ । અન૑ન્ધા૒શ્ચક્ષુ૑ષા વ૒યમ્ । જી૒વા જ્યોતિ૑રશીમહિ । સુવ૒ર્જ્યોતિ૑રુ૒તામૃતમ્ । શ્રોત્રે૑ણ ભ૒દ્રમુ૒ત શૃ૑ણ્વન્તિ સ૒ત્યમ્ । શ્રોત્રે૑ણ૒ વાચં૑ બહુ૒ધોદ્યમા૑નામ્ । શ્રોત્રે૑ણ૒ મોદ૑શ્ચ૒ મહ૑શ્ચ શ્રૂયતે । શ્રોત્રે૑ણ૒ સર્વા૒ દિશ૒ આ શૃ૑ણોમિ । યેન૒ પ્રાચ્યા૑ ઉ૒ત દ૑ક્ષિ૒ણા । પ્ર૒તીચ્યૈ૑ દિ૒શશ્શૃ૒ણ્વન્ત્યુ૑ત્ત૒રાત્ । તદિચ્છ્રોત્રં૑ બહુ૒ધોદ્યમા૑નમ્ । અ૒રાન્ન ને૒મિ પરિ૒ સર્વં૑ બભૂવ

2.5.2.0
અ૒સ્ત્વે૒તુ૒ રોહિ૑તો૒ નાકો૒ મહા૑સિ

2.5.2.1
ઉ૒દેહિ૑ વાજિ૒ન્યો અ૑સ્ય૒ફ્સ્વ૑ન્તઃ । ઇ૒દ રા૒ષ્ટ્રમા વિ૑શ સૂ૒નૃતા૑વત્ । યો રોહિ૑તો૒ વિશ્વ૑મિ૒દઞ્જ૒જાન૑ । સ નો૑ રા૒ષ્ટ્રેષુ૒ સુધિ૑તાન્દધાતુ । રોહ૑રોહ૒૒ રોહિ૑ત૒ આરુ૑રોહ । પ્ર૒જાભિ૒ર્વૃદ્ધિ૑ઞ્જ૒નુષા૑મુ૒પસ્થમ્ । તાભિ૒સ્સર૑બ્ધો અવિદ૒થ્ષડુ૒ર્વીઃ । ગા૒તું પ્ર૒પશ્ય૑ન્નિ૒હ રા૒ષ્ટ્રમાઽહાઃ । આઽહા૑઱ષીદ્રા૒ષ્ટ્રમિ૒હ રોહિ૑તઃ । મૃધો૒ વ્યાસ્થ૒દભ૑યન્નો અસ્તુ

2.5.2.2
અ૒સ્મભ્ય૑ન્દ્યાવાપૃથિવી૒ શક્વ૑રીભિઃ । રા૒ષ્ટ્રન્દુ૑હાથામિ૒હ રે૒વતી૑ભિઃ । વિમ૑મ઱શ૒ રોહિ૑તો વિ૒શ્વરૂ૑પઃ । સ૒મા૒ચ૒ક્રા૒ણ પ્ર૒રુહો૒ રુહ૑શ્ચ । દિવ૑ઙ્ગ૒ત્વાય૑ મહ૒તા મ૑હિ૒મ્ના । વિ નો૑ રા૒ષ્ટ્રમુ૑નત્તુ૒ પય૑સા૒ સ્વેન૑ । યાસ્તે૒ વિશ૒સ્તપ૑સા સં બભૂ૒વુઃ । ગા૒ય૒ત્રવ્વમ્૒̐ત્સમનુ૒ તાસ્ત૒ આઽગુઃ૑ । તાસ્ત્વા વિ૑શન્તુ૒ મહ૑સા૒ સ્વેન૑ । સં મા૑તા પુ૒ત્રો અ૒ભ્યે૑તુ૒ રોહિ૑તઃ

2.5.2.3
યૂ૒યમુ૑ગ્રા મરુત પૃશ્ઞિમાતરઃ । ઇન્દ્રે૑ણ સ૒યુજા૒ પ્રમૃ૑ણીથ૒ શત્રૂન્૑ । આ વો૒ રોહિ૑તો અશૃણોદભિદ્યવઃ । ત્રિસ૑પ્તાસો મરુતસ્સ્વાદુસમ્મુદઃ । રોહિ૑તો૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી જ૑જાન । તસ્મિ૒૒સ્તન્તું૑ પરમે૒ષ્ઠી ત૑તાન । તસ્મિ૑ઞ્છિશ્રિયે અ૒જ એક૑પાત્ । અદૃ૑હ૒દ્દ્યાવા૑પૃથિ૒વી બલે૑ન । રોહિ૑તો૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી અ૑દૃહત્ । તેન૒ સુવ૑સ્સ્તભિ૒તન્તેન૒ નાકઃ૑

2.5.2.4
સો અ૒ન્તરિ૑ક્ષે૒ રજ૑સો વિ૒માનઃ૑ । તેન૑ દે૒વાસ્સુવ૒રન્વ૑વિન્દન્ન્ । સુ૒શેવ૑ન્ત્વા ભા૒નવો૑ દીદિ૒વાસમ્ । સમ૑ગ્રાસો જુ૒હ્વો૑ જાતવેદઃ । ઉ૒ક્ષન્તિ૑ ત્વા વા૒જિન૒મા ઘૃ૒તેન૑ । સસ૑મગ્ને યુવસે૒ ભોજ૑નાનિ । અગ્ને૒ શર્ધ૑ મહ૒તે સૌભ૑ગાય । તવ૑ દ્યુ૒મ્નાન્યુ૑ત્ત૒માનિ૑ સન્તુ । સઞ્જાસ્પ૒ત્ય સુ૒યમ૒મા કૃ૑ણુષ્વ । શ૒ત્રૂ૒ય૒તામ૒ભિ તિ૑ષ્ઠા૒ મહા૑સિ

2.5.3.0
ક૒ર૒ન્નિવિ૑ષ્ટમસ્યતા૒ન્નવ૑ ચ

2.5.3.1
પુન૑ર્ન૒ ઇન્દ્રો૑ મ૒ઘવા૑ દદાતુ । ધના૑નિ શ૒ક્રો ધન્ય૑સ્સુ૒રાધાઃ । અ૒ર્વા૒ચીન૑ઙ્કૃણુતાય્યાઁચિ૒તો મનઃ૑ । શ્રુ૒ષ્ટી નો૑ અ૒સ્ય હ૒વિષો૑ જુષા૒ણઃ । યાનિ૑ નોઽજિ૒નન્ધના૑નિ । જ૒હર્થ૑ શૂર મ૒ન્યુના । ઇન્દ્રાનુ૑વિન્દ ન૒સ્તાનિ૑ । અ૒નેન૑ હ૒વિષા૒ પુનઃ૑ । ઇન્દ્ર૒ આશાભ્ય૒ પરિ૑ । સર્વા૒ભ્યોઽભ૑યઙ્કરત્

2.5.3.2
જેતા૒ શત્રૂ૒ન્૒ વિચ૑઱ષણિઃ । આકૂત્યૈ ત્વા૒ કામા૑ય ત્વા સ૒મૃધે ત્વા । પુ૒રો દ૑ધે અમૃત૒ત્વાય૑ જી૒વસે । આકૂ૑તિમ૒સ્યાવ૑સે । કામ૑મસ્ય૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । ઇન્દ્ર૑સ્ય યુઞ્જતે૒ ધિયઃ૑ । આકૂ૑તિન્દે૒વીં મન૑સ પુ૒રો દ૑ધે । ય૒જ્ઞસ્ય૑ મા૒તા સુ૒હવા૑ મે અસ્તુ । યદિ૒ચ્છામિ૒ મન૑સા૒ સકા૑મઃ । વિ૒દેય૑મેન૒દ્ધૃદ૑યે૒ નિવિ૑ષ્ટમ્

2.5.3.3
સેદ૒ગ્નિર૒ગ્નીરત્યેત્ય૒ન્યાન્ । યત્ર૑ વા૒જી તન૑યો વી૒ડુપા૑ણિઃ । સ૒હસ્ર૑પાથા અ૒ક્ષરા૑ સ૒મેતિ૑ । આશા૑નાન્ત્વાઽઽશાપા૒લેભ્યઃ૑ । ચ૒તુર્ભ્યો૑ અ૒મૃતેભ્યઃ । ઇ૒દં ભૂ૒તસ્યાધ્ય૑ક્ષેભ્યઃ । વિ૒ધેમ૑ હ૒વિષા૑ વ૒યમ્ । વિશ્વા૒ આશા૒ મધુ૑ના૒ સ સૃ૑જામિ । અ૒ન૒મી૒વા આપ૒ ઓષ૑ધયો ભવન્તુ । અ૒યય્યઁજ૑માનો૒ મૃધો૒ વ્ય૑સ્યતામ્

2.5.3.4
અગૃ૑ભીતા પ૒શવ૑સ્સન્તુ૒ સર્વે । અ૒ગ્નિસ્સોમો૒ વરુ૑ણો મિ૒ત્ર ઇન્દ્રઃ૑ । બૃહ૒સ્પતિ૑સ્સવિ૒તા યસ્સ૑હ૒સ્રી । પૂ૒ષા નો૒ ગોભિ૒રવ૑સા૒ સર૑સ્વતી । ત્વષ્ટા૑ રૂ૒પાણિ૒ સમ૑નક્તુ ય૒જ્ઞૈઃ । ત્વષ્ટા૑ રૂ૒પાણિ૒ દધ૑તી૒ સર૑સ્વતી । પૂ૒ષા ભગ૑ સવિ૒તા નો૑ દદાતુ । બૃહ૒સ્પતિ૒ર્દદ૒દિન્દ્ર૑સ્સ૒હસ્રમ્ । મિ૒ત્રો દા૒તા વરુ૑ણ૒સ્સોમો૑ અ૒ગ્નિઃ

2.5.4.0
વ૒જ્ર્યહી૑નામૃજી૒ષં વ્યૃ૑ણ્વતિ રક્ષતુ નો ર૒યિ સૌભ૑ગા૒ન્યેક૑ઞ્ચ

2.5.4.1
આ નો૑ ભર૒ ભગ૑મિન્દ્ર દ્યુ૒મન્તમ્ । નિ તે૑ દે૒ષ્ણસ્ય૑ ધીમહિ પ્રરે૒કે । ઉ૒ર્વ ઇ૑વ પપ્રથે૒ કામો૑ અ૒સ્મે । તમાપૃ૑ણા વસુપતે૒ વસૂ૑નામ્ । ઇ૒મઙ્કામં૑ મન્દયા૒ ગોભિ૒રશ્વૈઃ । ચ૒ન્દ્રવ૑તા૒ રાધ૑સા પ૒પ્રથ૑શ્ચ । સુ૒વ૒ર્યવો૑ મ૒તિભિ૒સ્તુભ્યં૒ વિપ્રાઃ । ઇન્દ્રા૑ય૒ વાહ૑ કુશિ૒કાસો૑ અક્રન્ન્ । ઇન્દ્ર૑સ્ય૒ નુ વી૒ર્યા૑ણિ૒ પ્રવો૑ચમ્ । યાનિ૑ ચ૒કાર૑ પ્રથ૒માનિ૑ વ૒જ્રી

2.5.4.2
અહ૒ન્નહિ૒મન્વ૒પસ્ત૑તર્દ । પ્રવ૒ક્ષણા૑ અભિન૒ત્પર્વ૑તાનામ્ । અહ૒ન્નહિં૒ પર્વ૑તે શિશ્રિયા૒ણમ્ । ત્વષ્ટાઽસ્મૈ૒ વજ્ર૑ સ્વ૒ર્ય૑ન્તતક્ષ । વા૒શ્રા ઇ૑વ ધે૒નવ૒સ્સ્યન્દ૑માનાઃ । અઞ્જ૑સ્સમુ૒દ્રમવ૑ જગ્મુ૒રાપઃ૑ । વૃ૒ષા૒યમા૑ણોઽવૃણીત૒ સોમમ્ । ત્રિક૑દ્રુકેષ્વપિબત્સુ૒તસ્ય૑ । આ સાય૑કં મ૒ઘવા૑ દત્ત૒ વજ્રમ્ । અહ૑ન્નેનં પ્રથમ૒જા મહી૑નામ્

2.5.4.3
યદિન્દ્રાહ૑ન્પ્રથમ૒જા મહી૑નામ્ । આન્મા૒યિના૒મમિ૑ના૒ પ્રોત મા૒યાઃ । આત્સૂર્ય૑ઞ્જ૒નય૒ન્દ્યામુ૒ષાસમ્ । તા૒દીક્ના૒ શત્રૂ૒ન્ન કિલા૑વિવિત્સે । અહ૑ન્વૃ૒ત્રવ્વૃઁ૑ત્ર૒તરં૒ વ્યસમ્ । ઇન્દ્રો૒ વજ્રે૑ણ મહ૒તા વ૒ધેન૑ । સ્કન્ધા૑સીવ૒ કુલિ૑શેના૒વિવૃ૑ક્ણા । અહિ૑શ્શયત ઉપ૒પૃક્પૃ૑થિ૒વ્યામ્ । અ૒યો૒ધ્યેવ દુ૒ર્મદ૒ આ હિ જુ૒હ્વે । મ૒હા૒વી૒રન્તુ૑વિબા૒ધમૃ૑જી૒ષમ્

2.5.4.4
નાતા૑રીરસ્ય૒ સમૃ૑તિં વ૒ધાનામ્ । સ રુ૒જાનાઃ પિપિષ૒ ઇન્દ્ર૑શત્રુઃ । વિશ્વો૒ વિહા૑યા અર૒તિઃ । વસુ૑ર્દધે૒ હસ્તે૒ દક્ષિ૑ણે । ત૒રણિ૒ર્ન શિ૑શ્રથત્ । શ્ર૒વ૒સ્ય૑યા૒ ન શિ૑શ્રથત્ । વિશ્વ૑સ્મા૒ ઇદિ૑ષુધ્ય૒સે । દે૒વ૒ત્રા હ૒વ્યમૂહિ૑ષે । વિશ્વ૑સ્મા૒ ઇત્સુ૒કૃતે૒ વાર૑મૃણ્વતિ । અ૒ગ્નિર્દ્વારા૒ વ્યૃ૑ણ્વતિ

2.5.4.5
ઉદુ૒જ્જિહા૑નો અ૒ભિ કામ૑મી૒રયન્ન્૑ । પ્ર૒પૃ૒ઞ્ચન્વિશ્વા૒ ભુવ૑નાનિ પૂ૒ર્વથા । આ કે૒તુના૒ સુષ૑મિદ્ધો૒ યજિ૑ષ્ઠઃ । કામ૑ન્નો અગ્ને અ૒ભિહ૑ર્ય દિ૒ગ્ભ્યઃ । જુ૒ષા૒ણો હ૒વ્યમ૒મૃતે૑ષુ દૂ૒ઢ્યઃ૑ । આ નો૑ ર૒યિં બ૑હુ૒લાઙ્ગોમ૑તી૒મિષમ્ । નિ ધે૑હિ૒ યક્ષ૑દ૒મૃતે૑ષુ૒ ભૂષન્ન્૑ । અશ્વિ૑ના ય૒જ્ઞમાગ૑તમ્ । દા૒શુષ૒ પુરુ૑દસસા । પૂ૒ષા ર૑ક્ષતુ નો ર૒યિમ્

2.5.4.6
ઇ૒મય્યમ્૒̐જ્ઞમ૒શ્વિના૑ વ૒ર્ધય૑ન્તા । ઇ૒મૌ ર૒યિય્યઁજ૑માનાય ધત્તમ્ । ઇ૒મૌ પ૒શૂન્ર૑ક્ષતાવ્વિમ્૒̐શ્વતો૑ નઃ । પૂ૒ષા ન૑ પાતુ૒ સદ૒મપ્ર૑યચ્છન્ન્ । પ્રતે૑ મ૒હે સ૑રસ્વતિ । સુભ૑ગે૒ વાજિ૑નીવતિ । સ૒ત્ય૒વાચે૑ ભરે મ૒તિમ્ । ઇ૒દન્નો૑ હ૒વ્યઙ્ઘૃ૒તવ૑ત્સરસ્વતિ । સ૒ત્ય૒વાચે૒ પ્રભ૑રેમા હ૒વીષિ૑ । ઇ૒માનિ૑ તે દુરિ૒તા સૌભ૑ગાનિ । તેભિ૑ર્વ૒ય સુ૒ભગા૑સસ્સ્યામ

2.5.5.0
સ્યા૒મ૒ રુ૒રો૒હ૒ યુ૒વા૒ન૒શ્શુ૒ન્ધ્યૂરિ૒ચ્છમા૑નો દૃશ્યતે૒ નિપ૑દ્યતે ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.5.5.1
ય૒જ્ઞો રા૒યો ય૒જ્ઞ ઈ૑શે૒ વસૂ૑નામ્ । ય૒જ્ઞસ્સ૒સ્યાના૑મુ૒ત સુ૑ક્ષિતી૒નામ્ । ય૒જ્ઞ ઇ૒ષ્ટ પૂ૒ર્વચિ૑ત્તિન્દધાતુ । ય૒જ્ઞો બ્ર૑હ્મ૒ણ્વા અપ્યે૑તુ દે૒વાન્ । અ૒યય્યમ્૒̐જ્ઞો વ૑ર્ધતા૒ઙ્ગોભિ૒રશ્વૈઃ । ઇ૒યવ્વેઁદિ૑સ્સ્વપ૒ત્યા સુ૒વીરા । ઇ૒દં બ૒ર્૒હિરતિ૑ બ૒ર્૒હીષ્ય૒ન્યા । ઇ૒મય્યમ્૒̐જ્ઞવ્વિઁશ્વે૑ અવન્તુ દે૒વાઃ । ભગ૑ એ૒વ ભગ૑વા અસ્તુ દેવાઃ । તેન૑ વ૒યં ભગ૑વન્તસ્સ્યામ

2.5.5.2
તન્ત્વા૑ ભગ૒ સર્વ૒ ઇજ્જો૑હવીમિ । સ નો૑ ભગ પુરએ૒તા ભ૑વે૒હ । ભગ૒ પ્રણે૑ત૒ર્ભગ૒ સત્ય૑રાધઃ । ભગે૒માન્ધિય૒મુદ૑વ૒ દદ૑ન્નઃ । ભગ૒ પ્ર ણો૑ જનય૒ ગોભિ૒રશ્વૈઃ । ભગ૒ પ્ર નૃભિ૑ર્નૃ૒વન્ત૑સ્સ્યામ । શશ્વ૑તી૒સ્સમા૒ ઉપ૑યન્તિ લો૒કાઃ । શશ્વ૑તી૒સ્સમા૒ ઉપ૑ય૒ન્ત્યાપઃ૑ । ઇ૒ષ્ટં પૂ૒ર્ત શશ્વ૑તીના૒૒ સમા૑ના શાશ્વ૒તેન૑ । હ૒વિષે૒ષ્ટ્વાઽન૒ન્તલ્લોમ્૒̐કં પર૒મા રુ૑રોહ

2.5.5.3
ઇ૒યમે૒વ સા યા પ્ર૑થ૒મા વ્યૌચ્છ૑ત્ । સા રૂ૒પાણિ૑ કુરુતે૒ પઞ્ચ૑ દે૒વી । દ્વે સ્વસા૑રૌ વયત૒સ્તન્ત્ર૑મે૒તત્ । સ૒ના૒તન૒વ્વિઁત૑ત૒૒ ષણ્મ૑યૂખમ્ । અવા૒ન્યાસ્તન્તૂન્કિ૒રતો૑ ધ૒ત્તો અ૒ન્યાન્ । નાવ૑પૃ૒જ્યાતે૒ ન ગ૑માતે૒ અન્તમ્ । આ વો૑ યન્તૂદવા૒હાસો૑ અ૒દ્ય । વૃષ્ટિ૒ય્યેઁ વિશ્વે૑ મ૒રુતો૑ જુ૒નન્તિ૑ । અ૒યય્યોઁ અ૒ગ્નિર્મ૑રુત૒સ્સમિ૑દ્ધઃ । એ૒તઞ્જુ૑ષધ્વઙ્કવયો યુવાનઃ

2.5.5.4
ધા૒રા૒વ૒રા મ૒રુતો૑ ધૃ૒ષ્ણુવો૑જસઃ । મૃ૒ગા ન ભી૒માસ્ત૑વિ૒ષેભિ૑રૂ૒ર્મિભિઃ૑ । અ૒ગ્નયો૒ ન શુ૑શુચા૒ના ઋ૑જી૒ષિણઃ૑ । ભ્રુમિ૒ન્ધમ૑ન્ત૒ ઉપ૒ ગા અ૑વૃણ્વત । વિ ચ૑ક્રમે૒ ત્રિર્દે૒વઃ । આ વે૒ધસ૒ન્નીલ૑પૃષ્ઠં બૃ૒હન્તમ્ । બૃહ૒સ્પતિ૒૒ સદ૑ને સાદયધ્વમ્ । સા૒દદ્યો૑નિ૒ન્દમ૒ આ દી૑દિ૒વાસમ્ । હિર૑ણ્યવર્ણમરુ૒ષ સ૑પેમ । સ હિ શુચિ૑શ્શ૒તપ૑ત્ર૒સ્સ શુ૒ન્ધ્યૂઃ

2.5.5.5
હિર૑ણ્યવાશીરિષિ૒રસ્સુ૑વ૒ર્૒ષાઃ । બૃહ૒સ્પતિ૒સ્સ સ્વા૑વે૒શ ઋ૒ષ્વાઃ । પૂ૒રૂ સખિ૑ભ્ય આસુ૒તિઙ્ક૑રિષ્ઠઃ । પૂષ૒૒ સ્તવ૑ વ્ર૒તે વ૒યમ્ । નરિ૑ષ્યેમ ક૒દાચ૒ન । સ્તો૒તાર૑સ્ત ઇ૒હ સ્મ૑સિ । યાસ્તે૑ પૂષ૒ન્ના વો૑ અ૒ન્તસ્સ૑મુ૒દ્રે । હિ૒ર૒ણ્યયી૑ર૒ન્તરિ૑ક્ષે૒ ચર૑ન્તિ । યાભિ૑ર્યાસિ દૂ૒ત્યા સૂર્ય૑સ્ય । કામે૑ન કૃ૒તશ્રવ૑ ઇ૒ચ્છમા૑નઃ

2.5.5.6
અર૑ણ્યા૒ન્યર૑ણ્યાન્ય૒સૌ । યા પ્રેવ૒ નશ્ય૑સિ । ક૒થા ગ્રામ૒ન્ન પૃ૑ચ્છસિ । ન ત્વા૒ભીરિ૑વ વિન્દતી ૩ । વૃ૒ષા૒ર૒વાય૒ વદ૑તે । યદુ૒પાવ૑તિ ચિચ્ચિ૒કઃ । આ૒ઘા૒ટીભિ૑રિવ ધા૒વયન્ન્૑ । અ૒ર૒ણ્યા૒નિર્મ૑હીયતે । ઉ૒ત ગાવ૑ ઇવાદન્ન્ । ઉ૒તો વેશ્મે૑વ દૃશ્યતે

2.5.5.7
ઉ૒તો અ૑રણ્યા૒નિસ્સા૒યમ્ । શ૒ક૒ટીરિ૑વ સર્જતિ । ગામ૒ઙ્ગૈષ૒ આ હ્વ૑યતિ । દાર્વ૒ઙ્ગૈષ૒ ઉપા૑વધીત્ । વસ૑ન્નરણ્યા૒ન્યા સા૒યમ્ । અક્રુ૑ક્ષ૒દિતિ૑ મન્યતે । ન વા અ૑રણ્યા૒નિ઱હ૑ન્તિ । અ૒ન્યશ્ચેન્નાભિ૒ગચ્છ૑તિ । સ્વા૒દો ફલ૑સ્ય જ૒ગ્ધ્વા । યત્ર૒ કામં૒ નિ પ૑દ્યતે । આઞ્જ૑નગન્ધી સુર૒ભીમ્ । બ૒હ્વ૒ન્નામકૃ૑ષીવલામ્ । પ્રાહં મૃ૒ગાણાં મા૒તરમ્ । અ૒ર૒ણ્યા૒નીમ૑શસિષમ્

2.5.6.0
ક૒રો૒મ્યવ૑ર્ત્યૈ ચિચ્છુભ્રેઽશ્ઞવામહૈ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.5.6.1
વાર્ત્ર૑હત્યાય૒ શવ૑સે । પૃ૒ત૒ના૒સાહ્યા૑ય ચ । ઇન્દ્ર૒ ત્વા વ૑ર્તયામસિ । સુ૒બ્રહ્મા૑ણં વી૒રવ૑ન્તં બૃ૒હન્તમ્ । ઉ૒રું ગ૑ભી૒રં પૃ૒થુબુ૑ધ્નમિન્દ્ર । શ્રુ૒ત઱ષિ૑મુ૒ગ્રમ૑ભિમાતિ૒ષાહમ્ । અ૒સ્મભ્યં૑ ચિ૒ત્રં વૃષ૑ણ ર૒યિં દાઃ । ક્ષે૒ત્રિ૒યૈ ત્વા૒ નિ઱ઋ૑ત્યૈ ત્વા । દ્રુ૒હો મુ૑ઞ્ચામિ૒ વરુ૑ણસ્ય૒ પાશાત્ । અ૒ના૒ગસં૒ બ્રહ્મ૑ણે ત્વા કરોમિ

2.5.6.2
શિ૒વે તે૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી ઉ૒ભે ઇ૒મે । શં તે૑ અ૒ગ્નિસ્સ૒હાદ્ભિર૑સ્તુ । શં દ્યાવા૑પૃથિ૒વી સ૒હૌષ૑ધીભિઃ । શમ૒ન્તરિ૑ક્ષ સ૒હ વાતે૑ન તે । શં તે૒ ચત૑સ્ર પ્ર૒દિશો૑ ભવન્તુ । યા દૈવી૒શ્ચત૑સ્ર પ્ર૒દિશઃ૑ । વાત૑પત્નીર૒ભિ સૂર્યો૑ વિચ૒ષ્ટે । તાસાન્ત્વા જ૒રસ૒ આ દ૑ધામિ । પ્ર યક્ષ્મ૑ એતુ૒ નિ઱ઋ૑તિં પરા૒ચૈઃ । અમો૑ચિ૒ યક્ષ્માદ્દુરિ૒તાદવ૑ર્ત્યૈ

2.5.6.3
દ્રુ૒હ પાશા૒ન્નિ઱ઋ૑ત્યૈ૒ ચોદ૑મોચિ । અહા૒ અવ૑ર્તિ૒મવિ૑દત્સ્યો૒નમ્ । અપ્ય૑ભૂદ્ભ૒દ્રે સુ૑કૃ૒તસ્ય૑ લો૒કે । સૂર્ય૑મૃ૒તં તમ૑સો૒ ગ્રાહ્યા૒ યત્ । દે૒વા અમુ૑ઞ્ચ૒ન્નસૃ૑જ૒ન્વ્યે૑નસઃ । એ૒વમ૒હમિ૒મં ક્ષેત્રિ૒યાજ્જા૑મિશ૒૒સાત્ । દ્રુ૒હો મુ૑ઞ્ચામિ૒ વરુ૑ણસ્ય૒ પાશાત્ । બૃહ૑સ્પતે યુ૒વમિન્દ્ર૑શ્ચ૒ વસ્વઃ૑ । દિ૒વ્યસ્યે૑શાથે ઉ૒ત પાર્થિ૑વસ્ય । ધ૒ત્ત ર૒યિ સ્તુ૑વ૒તે કી૒રયે૑ચિત્

2.5.6.4
યૂ૒યં પા૑ત સ્વ૒સ્તિભિ૒સ્સદા૑ નઃ । દે૒વા૒યુધ૒મિન્દ્ર૒મા જોહુ૑વાનાઃ । વિ૒શ્વા૒વૃધ૑મ૒ભિ યે રક્ષ૑માણાઃ । યેન૑ હ૒તા દી૒ર્ઘમધ્વા૑ન૒માયન્ન્૑ । અ૒ન૒ન્તમર્થ૒મનિ૑વર્ત્સ્યમાનાઃ । યત્તે૑ સુજાતે હિ૒મવ૑ત્સુ ભેષ૒જમ્ । મ૒યો૒ભૂશ્શન્ત૑મા૒ યદ્ધૃ૒દોસિ૑ । તતો૑ નો દેહિ સીબલે । અ૒દો ગિ૒રિભ્યો૒ અધિ૒ યત્પ્ર૒ધાવ૑સિ । સ૒૒શોભ૑માના ક૒ન્યે૑વ શુભ્રે

2.5.6.5
તાં ત્વા૒ મુદ્ગ૑લા હ૒વિષા૑ વર્ધયન્તિ । સા ન૑સ્સીબલે ર૒યિમા ભા૑જયે૒હ । પૂર્વં૑ દેવા૒ અપ૑રેણાનુ૒પશ્ય૒ઞ્જન્મ૑ભિઃ । જન્મા૒ન્યવ૑રૈ૒ પરા૑ણિ । વેદા૑નિ દેવા અ૒યમ૒સ્મીતિ૒ મામ્ । અ૒હ હિ૒ત્વા શરી૑રં જ૒રસ૑ પ૒રસ્તાત્ । પ્રા૒ણા૒પા૒નૌ ચક્ષુ૒શ્શ્રોત્રમ્ । વાચં૒ મન૑સિ૒ સંભૃ૑તામ્ । હિ૒ત્વા શરી૑રં જ૒રસ૑ પ૒રસ્તાત્ । આ ભૂતિં૒ભૂતિં૑ વ૒યમ૑શ્ઞવામહૈ । ઇ૒મા એ૒વ તા ઉ૒ષસો૒ યા પ્ર૑થ૒મા વ્યૌચ્છન્ન્૑ । તા દે૒વ્ય૑ કુર્વતે૒ પઞ્ચ૑રૂ૒પા । શશ્વ૑તી૒ર્નાવ૑પૃજ્યન્તિ । ન ગ૑મ૒ન્ત્યન્તમ્

2.5.7.0
ચ૒ સ્વાહા૒ સામ્રાજ્યમ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે યજ૑માનાય દદાતુ૒ સ્વાહા૒ વિશ૑મ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે યજ૑માનાય દદાતુ૒ સ્વાહા૑ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

(અ૒ગ્નિસ્સોમો૒ વરુ૑ણો મિ૒ત્ર ઇન્દ્રો૒ બૃહ૒સ્પતિ૑સ્સવિ૒તા પૂ૒ષા સર૑સ્વતી૒ ત્વષ્ટા૒ દશ૑ ॥ )
2.5.7.1
વસૂ૑નાં૒ ત્વાઽધી૑તેન । રુ૒દ્રાણા૑મૂ૒ર્મ્યા । આ૒દિ૒ત્યાનાં૒ તેજ૑સા । વિશ્વે૑ષાં દે૒વાનાં૒ ક્રતુ૑ના । મ૒રુતા૒મેમ્ના૑ જુહોમિ૒ સ્વાહા । અ૒ભિભૂ૑તિર૒હમાગ૑મમ્ । ઇન્દ્ર૑સખા સ્વા૒યુધઃ૑ । આસ્વાશા૑સુ દુ૒ષ્ષહઃ૑ । ઇ૒દં વર્ચો૑ અ૒ગ્નિના૑ દ૒ત્તમાગાત્ । યશો૒ ભર્ગ૒સ્સહ૒ ઓજો૒ બલં૑ ચ

2.5.7.2
દી૒ર્ઘા૒યુ૒ત્વાય૑ શ૒તશા૑રદાય । પ્રતિ૑ગૃભ્ણામિ મહ૒તે વી૒ર્યા૑ય । આયુ૑રસિ વિ૒શ્વાયુ૑રસિ । સ૒ર્વાયુ૑રસિ૒ સર્વ૒માયુ૑રસિ । સર્વ૑મ્મ૒ આયુ૑ર્ભૂયાત્ । સર્વ૒માયુ૑ર્ગેષમ્ । ભૂર્ભુવ૒સ્સુવઃ૑ । અ૒ગ્નિર્ધર્મે૑ણાન્ના૒દઃ । મૃ૒ત્યુર્ધર્મે૒ણાન્ન૑પતિઃ । બ્રહ્મ૑ ક્ષ૒ત્ર સ્વાહા

2.5.7.3
પ્ર૒જાપ૑તિ પ્રણે૒તા । બૃહ૒સ્પતિઃ૑ પુરએ૒તા । ય૒મ પન્થાઃ । ચ૒ન્દ્રમાઃ પુનર૒સુસ્સ્વાહા । અ૒ગ્નિર૑ન્ના૒દોઽન્ન૑પતિઃ । અ૒ન્નાદ્ય૑મ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે યજ૑માનાય દદાતુ૒ સ્વાહા । સોમો૒ રાજા૒ રાજ૑પતિઃ । રા૒જ્યમ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે યજ૑માનાય દદાતુ૒ સ્વાહા । વરુ૑ણસ્સ૒મ્રાટ્ત્સ૒મ્રાટ્પ૑તિઃ । સામ્રાજ્યમ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે યજ૑માનાય દદાતુ૒ સ્વાહા

2.5.7.4
મિ૒ત્રઃ ક્ષ૒ત્રં ક્ષ૒ત્રપ૑તિઃ । ક્ષ૒ત્રમ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે યજ૑માનાય દદાતુ૒ સ્વાહા । ઇન્દ્રો૒ બલં૒ બલ૑પતિઃ । બલ૑મ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે યજ૑માનાય દદાતુ૒ સ્વાહા । બૃહ૒સ્પતિ૒ર્બ્રહ્મ૒ બ્રહ્મ૑પતિઃ । બ્રહ્મા૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે યજ૑માનાય દદાતુ૒ સ્વાહા । સ૒વિ૒તા રા૒ષ્ટ્ર રા૒ષ્ટ્રપ૑તિઃ । રા૒ષ્ટ્રમ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે યજ૑માનાય દદાતુ૒ સ્વાહા । પૂ૒ષા વિ૒શાં વિટ્પ૑તિઃ । વિશ૑મ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે યજ૑માનાય દદાતુ૒ સ્વાહા । સર૑સ્વતી૒ પુષ્ટિ૒ પુષ્ટિ૑પત્ની । પુષ્ટિ૑મ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે યજ૑માનાય દદાતુ૒ સ્વાહા । ત્વષ્ટા૑ પશૂ૒નાં મિ૑થુ૒નાના૑ રૂપ૒કૃદ્રૂ૒પપ૑તિઃ । રુ૒પેણા૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે યજ૑માનાય પ૒શૂન્દ૑દાતુ૒ સ્વાહા

2.5.8.0
અ૒ર્ચ૒ત૒ હ૒વિર્ગા૑યત યસચ્ચ઱ષણી૒નાં વૈ૑શમ્ભ૒લ્યા હા૑સી૒ત્ત્વમુ૒રું દે૒વહૂ૑તૌ ન૒સ્ત્મના૒ ષટ્ચ૑

2.5.8.1
સ ઈં પાહિ૒ ય ઋ૑જી૒ષી તરુ૑ત્રઃ । યશ્શિપ્ર૑વાન્વૃષ૒ભો યો મ૑તી૒નામ્ । યો ગોત્ર૒ભિદ્વ૑જ્ર૒ભૃદ્યો હ૑રિ૒ષ્ઠાઃ । સ ઇ૑ન્દ્ર ચિ૒ત્રા અ૒ભિ તૃ૑ન્ધિ૒ વાજાન્૑ । આ તે૒ શુષ્મો૑ વૃષ૒ભ એ૑તુ પ૒શ્ચાત્ । ઓત્ત૒રાદ૑ધ૒રાગા પુ૒રસ્તાત્ । આ વિ૒શ્વતો૑ અ૒ભિસમેત્વ૒ર્વાઙ્ । ઇન્દ્ર૑ દ્યુ૒મ્ન સુવ૑ર્વદ્ધેહ્ય૒સ્મે । પ્રોષ્વ૑સ્મૈ પુરોર૒થમ્ । ઇન્દ્રા૑ય શૂ૒ષમ૑ર્ચત

2.5.8.2
અ૒ભીકે૑ ચિદુ લોક૒કૃત્ । સ૒ઙ્ગે સ૒મત્સુ૑ વૃત્ર૒હા । અ૒સ્માકં૑ બોધિ ચોદિ૒તા । નભ૑ન્તામન્ય૒કેષામ્ । જ્યા૒કા અધિ૒ ધન્વ૑સુ । ઇન્દ્રં૑ વ૒ય શુ૑ના૒સીરમ્ । અ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે હ૑વામહે । આ વાજૈ૒રુપ૑ નો ગમત્ । ઇન્દ્રા૑ય૒ શુના૒સીરા૑ય । સ્રુ૒ચા જુ૑હુત નો હ૒વિઃ

2.5.8.3
જુ૒ષતાં૒ પ્રતિ૒ મેધિ૑રઃ । પ્ર હ૒વ્યાનિ૑ ઘૃ૒તવ૑ન્ત્યસ્મૈ । હર્ય૑શ્વાય ભરતા સ૒જોષાઃ । ઇન્દ્ર૒ર્તુભિ૒ર્બ્રહ્મ૑ણા વાવૃધા૒નઃ । શુ૒ના૒સી૒રી હ૒વિરિ૒દં જુ૑ષસ્વ । વય૑સ્સુપ૒ર્ણા ઉપ૑સેદુ૒રિન્દ્રમ્ । પ્રિ૒યમે૑ધા૒ ઋષ૑યો૒ નાધ૑માનાઃ । અપ૑ ધ્વા૒ન્તમૂર્ણુ૒હિ પૂ૒ર્ધિ ચક્ષુઃ૑ । મુ૒મુ૒ગ્ધ્ય૑સ્માન્નિ૒ધયે૑ઽવ બ૒દ્ધાન્ । બૃ૒હદિન્દ્રા૑ય ગાયત

2.5.8.4
મરુ૑તો વૃત્ર૒હન્ત૑મમ્ । યેન૒ જ્યોતિ૒રજ૑નયન્નૃતા૒વૃધઃ૑ । દે૒વં દે૒વાય૒ જાગૃ૑વિ । કામિ૒હૈકા૒ ક ઇ૒મે પ૑ત૒ઙ્ગાઃ । મા૒ન્થા૒લા કુલિ૒પરિ૑માપતન્તિ । અના૑વૃતૈના૒ન્પ્રધ૑મન્તુ દે૒વાઃ । સૌપ૑ર્ણં૒ ચક્ષુ૑સ્ત૒નુવા૑ વિદેય । એ૒વા વ૑ન્દસ્વ૒ વરુ૑ણં બૃ૒હન્તમ્ । ન૒મ૒સ્યાધીર૑મ૒મૃત૑સ્ય ગો૒પામ્ । સ ન૒શ્શર્મ૑ ત્રિ૒વરૂ૑થં૒ વિય૑સત્

2.5.8.5
યૂ૒યં પા૑ત સ્વ૒સ્તિભિ૒સ્સદા૑ નઃ । નાકે૑ સુપ૒ર્ણમુપ૒ યત્પત૑ન્તમ્ । હૃ૒દા વેન૑ન્તો અ૒ભ્યચ૑ક્ષત ત્વા । હિર૑ણ્યપક્ષં૒ વરુ૑ણસ્ય દૂ૒તમ્ । ય૒મસ્ય૒ યોનૌ૑ શકુ૒નં ભુ૑ર૒ણ્યુમ્ । શં નો૑ દે૒વીર૒ભિષ્ટ૑યે । આપો૑ ભવન્તુ પી૒તયે । શય્યોઁર૒ભિ સ્ર૑વન્તુ નઃ । ઈશા૑ના૒ વાર્યા૑ણામ્ । ક્ષય૑ન્તીશ્ચ઱ષણી૒નામ્

2.5.8.6
અ૒પો યા૑ચામિ ભેષ૒જમ્ । અ૒ફ્સુ મે૒ સોમો૑ અબ્રવીત્ । અ૒ન્તર્વિશ્વા૑નિ ભેષ૒જા । અ૒ગ્નિં ચ૑ વિ૒શ્વશ૑મ્ભુવમ્ । આપ૑શ્ચ વિ૒શ્વભે૑ષજીઃ । યદ૒ફ્સુ તે૑ સરસ્વતિ । ગોષ્વશ્વે૑ષુ૒ યન્મધુ૑ । તેન૑ મે વાજિનીવતિ । મુખ૑મઙ્ગ્ધિ સરસ્વતિ । યા સર૑સ્વતી વૈશમ્ભ૒લ્યા

2.5.8.7
તસ્યાં મે રાસ્વ । તસ્યાસ્તે ભક્ષીય । તસ્યાસ્તે ભૂયિષ્ઠ૒ભાજો૑ ભૂયાસ્મ । અ૒હં ત્વદ૑સ્મિ૒ મદ૑સિ૒ ત્વમે૒તત્ । મમા૑સિ૒ યોનિ૒સ્તવ૒ યોનિ૑રસ્મિ । મમૈ૒વ સન્વહ૑ હ૒વ્યાન્ય૑ગ્ને । પુ૒ત્ર પિ૒ત્રે લો૑ક૒કૃજ્જા૑તવેદઃ । ઇ૒હૈવ સન્તત્ર૒ સન્તં૑ ત્વાઽગ્ને । પ્રા૒ણેન૑ વા૒ચા મન૑સા બિભર્મિ । તિ૒રો મા૒ સન્ત૒માયુ૒ર્મા પ્રહા૑સીત્

2.5.8.8
જ્યોતિ૑ષા ત્વા વૈશ્વાન૒રેણોપ૑તિષ્ઠે । અ૒યં તે૒ યોનિ૑ર્ ઋ૒ત્વિયઃ૑ । યતો૑ જા૒તો અરો૑ચથાઃ । તં જા૒નન્ન૑ગ્ન૒ આરો૑હ । અથા૑ નો વર્ધયા ર૒યિમ્ । યા તે૑ અગ્ને ય૒જ્ઞિયા૑ ત૒નૂસ્તયેહ્યારો૑હા૒ત્માઽઽત્માનમ્ । અચ્છા૒ વસૂ૑નિ કૃ૒ણ્વન્ન૒સ્મે નર્યા૑ પુ૒રૂણિ૑ । ય૒જ્ઞો ભૂ૒ત્વા ય૒જ્ઞમા સી૑દ૒ સ્વાં યોનિમ્ । જાત૑વેદો૒ ભુવ૒ આ જાય૑માન૒સ્સક્ષ૑ય૒ એહિ૑ । ઉ૒પાવ૑રોહ જાતવેદ૒ પુન૒સ્ત્વમ્

2.5.8.9
દે૒વેભ્યો૑ હ૒વ્યં વ૑હ ન પ્રજા૒નન્ન્ । આયુ૑ પ્ર૒જા ર૒યિમ૒સ્માસુ૑ ધેહિ । અજ૑સ્રો દીદિહિ નો દુરો૒ણે । તમિન્દ્રં૑ જોહવીમિ મ૒ઘવા૑નમુ૒ગ્રમ્ । સ૒ત્રા દધા૑ન૒મપ્ર૑તિષ્કુત૒૒ શવા૑સિ । મહિ૑ષ્ઠો ગી૒ર્ભિરા ચ૑ ય૒જ્ઞિયો૑ઽવ૒વર્ત૑ત્ । રા૒યે નો૒ વિશ્વા૑ સુ૒પથા૑ કૃણોતુ વ૒જ્રી । ત્રિક૑દ્રુકેષુ મહિ૒ષો યવા૑શિરં તુવિ૒શુષ્મ૑સ્તૃ૒પત્ । સોમ૑મપિબ૒દ્વિષ્ણુ૑ના સુ૒તં યથાઽવ૑શત્ । સ ઈં મમાદ૒ મહિ૒ કર્મ૒ કર્ત૑વે મ૒હામુ૒રુમ્

2.5.8.10
સૈન૑ સશ્ચદ્દે૒વં દે૒વસ્સ૒ત્યમિન્દુ૑ સ૒ત્ય ઇન્દ્રઃ૑ । વિ૒દદ્યતી૑ સ૒રમા૑ રુ૒ગ્ણમદ્રેઃ । મહિ૒ પાથ૑ પૂ૒ર્વ્ય સ૒દ્ધ્રિય૑ક્કઃ । અગ્રં૑ નયત્સુ૒પદ્યક્ષ૑રાણામ્ । અચ્છા૒ રવં૑ પ્રથ૒મા જા૑ન૒તીગાત્ । વિ૒દદ્ગવ્ય૑ સ૒રમા૑ દૃ૒ઢમૂ૒ર્વમ્ । યેના૒નુકં૒ માનુ૑ષી૒ ભોજ૑તે૒ વિટ્ । આ યે વિશ્વાસ્સ્વપ૒ત્યાનિ૑ ચ૒ક્રુઃ । કૃ૒ણ્વા૒નાસો૑ અમૃત૒ત્વાય૑ ગા૒તુમ્ । ત્વં નૃભિ૑ર્નૃપતે દે૒વહૂ૑તૌ

2.5.8.11
ભૂરી૑ણિ વૃ૒ત્વા હ૑ર્યશ્વ હસિ । ત્વન્નિદ૑સ્યુ૒ઞ્ચુમુ૑રિમ્ । ધુનિં૒ ચાસ્વા૑પયો દ૒ભીત૑યે સુ૒હન્તુ૑ । એ૒વા પા૑હિ પ્ર૒ત્નથા૒ મન્દ૑તુ ત્વા । શ્રુ૒ધિ બ્રહ્મ૑ વાવૃધસ્વો૒ત ગી૒ર્ભિઃ । આ૒વિસ્સુર્યં૑ કૃણુ૒હિ પી૒પિહી૒ષઃ । જ૒હિ શત્રૂ૑ ર૒ભિ ગા ઇ૑ન્દ્ર તૃન્ધિ । અગ્ને૒ બાધ૑સ્વ૒ વિ મૃધો૑ નુદસ્વ । અપામી૑વા૒ અપ૒ રક્ષા૑સિ સેધ । અ૒સ્માત્સ૑મુ૒દ્રાદ્બૃ૑હ૒તો દિ૒વો નઃ૑

2.5.8.12
અ૒પાં ભૂ૒માન૒મુપ૑ નસ્સૃજે૒હ । યજ્ઞ૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠ સુમ૒તૌ સુ૒શેવા૒ આ ત્વા । વસૂ૑નિ પુરુ૒ધા વિ૑શન્તુ । દી૒ર્ઘમાયુ૒ર્યજ૑માનાય કૃ૒ણ્વન્ન્ । અધા૒મૃતે૑ન જરિ૒તાર૑મઙ્ગ્ધિ । ઇન્દ્ર૑શ્શુ૒નાવ૒દ્વિત૑નોતિ૒ સીરમ્ । સં૒વ૒ત્સ૒રસ્ય૑ પ્રતિ૒માણ૑મે૒તત્ । અ૒ર્કસ્ય૒ જ્યોતિ૒સ્તદિદા૑સ૒ જ્યેષ્ઠમ્ । સં૒વ૒ત્સ૒ર શુ૒નવ૒ત્સીર૑મે૒તત્ । ઇન્દ્ર૑સ્ય૒ રાધ૒ પ્રય૑તં પુ૒રુ ત્મના । તદ૑ર્કરૂ૒પં વિ૒મિમા૑નમેતિ । દ્વાદ૑શારે૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠ૒તીદ્વૃષા । અ૒શ્વા૒યન્તો૑ ગ૒વ્યન્તો૑ વા૒જય૑ન્તઃ । હવા૑મહે૒ ત્વોપ૑ગન્ત૒વા ઉ૑ । આ૒ભૂષ૑ન્તસ્ત્વા સુમ૒તૌ નવા૑યામ્ । વ૒યમિ૑ન્દ્ર ત્વા શુ૒ન હુ૑વેમ

2.6.0.0
સ્વા૒દ્વીન્ત્વા૒ સોમ૒સ્સુરા૑વન્ત૒ સીસે૑ન મિ૒ત્રો૑ઽસિ૒ યદ્દે૑વા૒ હોતા૑ યક્ષત્સ૒મિધેન્દ્ર૒૒ સમિ૑દ્ધ૒ ઇન્દ્ર૒ આચ૑ર્‌ષણિ૒પ્રા દે૒વં બ૒ર્૒હિર્‌હોતા૑ યક્ષત્સ૒મિધા૒ઽગ્નિ સમિ૑દ્ધો અ૒ગ્નિર૑શ્વિના૒ઽશ્વિના૑ હ૒વિરિ૑ન્દ્રિ૒યન્દે૒વં બ૒ર્૒હિસ્સર૑સ્વત્ય૒ગ્નિમ૒દ્યોશન્તો૒ હોતા૑ યક્ષદિ૒ડસ્પ૒દે સમિ૑દ્ધો અ૒ગ્નિસ્સ૒મિધા૑ વસ૒ન્તેન૒ર્તુના૑ દે૒વં બ૒ર્૒હિરિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસં૑ વિશ૒તિઃ

સ્વા૒દ્વીન્ત્વાઽમી૑મદન્ત પિ૒તર૒સ્સામ્રાજ્યાય પૂ૒તં પ૒વિત્રે૑ણો૒ષાસા૒નક્તા૒ બદ૑રૈ૒રધા૑તાન્દે૒વ ઇન્દ્રો૒ વન૒સ્પતિ૑ પષ્ઠ૒વાહ૒ઙ્ગાન્દે૒વી દે૒વવ્વઁ૑યો૒ધસ૒ઞ્ચતુ૑ર્નવતિઃ

સ્વા૒દ્વીન્ત્વા૑ વેતુ૒ યજ૑ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ ષષ્ઠ પ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ
2.6.0.0
॥ તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે ષષ્ઠ પ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ ॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
2.6.1.0
હ૒વિ પ્ર૒ત્યઙ્ખ્સોમો૒ અતિ૑દ્રુતો ગૃહ્ણામ્યાવિ૒શન્વિષૂ૑ચિકા૒ પઞ્ચ૑ ચ

2.6.1.1
સ્વા૒દ્વીં ત્વા સ્વા૒દુના । તી૒વ્રાં તી૒વ્રેણ૑ । અ૒મૃતા૑મ૒મૃતે૑ન । મધુ૑મતીં૒ મધુ૑મતા । સૃ૒જામિ૒ સ સોમે૑ન । સોમોઽસ્ય૒શ્વિભ્યાં પચ્યસ્વ । સર૑સ્વત્યૈ પચ્યસ્વ । ઇન્દ્રા૑ય સુ૒ત્રામ્ણે૑ પચ્યસ્વ । પરી૒તો ષિ૑ઞ્ચતા સુ૒તમ્ । સોમો૒ ય ઉ૑ત્ત૒મ હ૒વિઃ

2.6.1.2
દ૒ધ૒ન્વા યો નર્યો૑ અ૒પ્સ્વ૑ન્તરા । સુ૒ષાવ૒ સોમ૒મદ્રિ૑ભિઃ । પુ૒નાતુ૑ તે પરિ૒સ્રુતમ્ । સોમ૒૒ સૂર્ય૑સ્ય દુહિ૒તા । વારે૑ણ૒ શશ્વ૑તા૒ તના । વા૒યુ પૂ૒ત પ૒વિત્રે૑ણ । પ્રાઙ્ખ્સોમો૒ અતિ૑દ્રુતઃ । ઇન્દ્ર૑સ્ય૒ યુજ્ય૒સ્સખા । વા૒યુ પૂ૒ત પ૒વિત્રે૑ણ । પ્ર૒ત્યઙ્ખ્સોમો૒ અતિ૑દ્રુતઃ

2.6.1.3
ઇન્દ્ર૑સ્ય૒ યુજ્ય૒સ્સખા । બ્રહ્મ૑ ક્ષ૒ત્રં પ૑વતે૒ તેજ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । સુર૑યા૒ સોમ૑સ્સુ૒ત આસુ૑તો૒ મદા૑ય । શુ૒ક્રેણ૑ દેવ દે૒વતા પિપૃગ્ધિ । રસે૒નાન્નં૒ યજ૑માનાય ધેહિ । કુ૒વિદ૒ઙ્ગ યવ૑મન્તો૒ યવં૑ચિત્ । યથા૒ દાન્ત્ય૑નુપૂ૒ર્વં વિ૒યૂય૑ । ઇ૒હેહૈ૑ષાં કૃણુત૒ ભોજ૑નાનિ । યે બ૒ર્‌હિષો૒ નમો૑વૃક્તિં૒ ન જ૒ગ્મુઃ । ઉ૒પ૒યા૒મગૃ૑હીતોઽસ્ય૒શ્વિભ્યાં ત્વા૒ જુષ્ટં૑ ગૃહ્ણામિ

2.6.1.4
સર૑સ્વત્યા૒ ઇન્દ્રા૑ય સુ૒ત્રામ્ણે । એ૒ષ તે૒ યોનિ૒સ્તેજ૑સે ત્વા । વી૒ર્યા૑ય ત્વા૒ બલા૑ય ત્વા । તેજો૑ઽસિ૒ તેજો૒ મયિ૑ ધેહિ । વી૒ર્ય૑મસિ વી૒ર્યં૑ મયિ૑ ધેહિ । બલ૑મસિ૒ બલં૒ મયિ૑ ધેહિ । નાના૒ હિ વાં દે૒વહિ૑ત૒૒ સદ૑ કૃ૒તમ્ । મા સસૃ૑ક્ષાથાં પર૒મે વ્યો૑મન્ન્ । સુરા૒ ત્વમસિ૑ શુ૒ષ્મિણી૒ સોમ૑ એ૒ષઃ । મા મા૑ હિસી૒સ્સ્વાં યોનિ૑માવિ૒શન્ન્

2.6.1.5
ઉ૒પ૒યા૒મગૃ૑હીતોઽસ્યાશ્વિ૒નં તેજઃ૑ । સા૒ર૒સ્વ૒તં વી૒ર્યમ્ । ઐ૒ન્દ્રં બલમ્ । એ૒ષ તે૒ યોનિ૒ર્મોદા૑ય ત્વા । આ૒ન૒ન્દાય૑ ત્વા૒ મહ૑સે ત્વા । ઓજો૒ઽસ્યોજો૒ મયિ૑ ધેહિ । મ૒ન્યુર૑સિ મ૒ન્યું મયિ૑ ધેહિ । મહો૑ઽસિ૒ મહો૒ મયિ૑ ધેહિ । સહો૑ઽસિ૒ સહો૒ મયિ૑ ધેહિ । યા વ્યા૒ઘ્રં વિષૂ૑ચિકા । ઉ૒ભૌ વૃકં૑ ચ૒ રક્ષ૑તિ । શ્યે૒નં પ૑ત૒ત્રિણ૑ સિ૒૒હમ્ । સેમં પા૒ત્વહ૑સઃ । સં૒પૃચ૑સ્સ્થ૒ સં મા૑ ભ૒દ્રેણ૑ પૃઙ્ક્ત । વિ૒પૃચ૑સ્સ્થ૒ વિ મા૑ પા૒પ્મના૑ પૃઙ્ક્ત

2.6.2.0
અ૒દ્ભ્યઃ ક્ષી૒રવ્વ્યઁ૑પિબ૒જ્જન્મ૑ન૒ર્તેન૑ સ૒ત્યમિ૑ન્દ્રિ૒ય શ્ર૒દ્ધા સ૒ત્યે પ્ર૒જાપ૑તિર૒ષ્ટૌ ચ૑

2.6.2.1
સોમો૒ રાજા૒ઽમૃત૑ સુ૒તઃ । ઋ૒જી૒ષેણા૑જહાન્મૃ૒ત્યુમ્ । ઋ૒તેન૑ સ૒ત્યમિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । વિપાન૑ શુ૒ક્રમન્ધ૑સઃ । ઇન્દ્ર૑સ્યેન્દ્રિ૒યમ્ । ઇ૒દં પયો૒ઽમૃતં૒ મધુ૑ । સોમ૑મ૒દ્ભ્યો વ્ય૑પિબત્ । છન્દ૑સા હ૒૒સશ્શુ૑ચિ૒ષત્ । ઋ૒તેન૑ સ૒ત્યમિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । અ૒દ્ભ્યઃ ક્ષી૒રવ્વ્યઁ૑પિબત્

2.6.2.2
ક્રુઙ્ઙાઙ્ગિર૒સો ધિ૒યા । ઋ૒તેન૑ સ૒ત્યમિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । અન્નાત્પરિ૒સ્રુતો૒ રસમ્ । બ્રહ્મ૑ણા૒ વ્ય૑પિબત્ ક્ષ૒ત્રમ્ । ઋ૒તેન૑ સ૒ત્યમિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । રેતો૒ મૂત્ર૒વ્વિઁજ૑હાતિ । યોનિં૑ પ્રવિ૒શદિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । ગર્ભો૑ જ૒રાયુ૒ણાઽઽવૃ૑તઃ । ઉલ્બ૑ઞ્જહાતિ૒ જન્મ૑ના । ઋ૒તેન૑ સ૒ત્યમિ૑ન્દ્રિ૒યમ્

2.6.2.3
વેદે૑ન રૂ૒પે વ્ય૑કરોત્ । સ૒તા૒સ૒તી પ્ર૒જાપ૑તિઃ । ઋ૒તેન૑ સ૒ત્યમિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । સોમે૑ન૒ સોમૌ૒ વ્ય૑પિબત્ । સુ૒તા૒સુ૒તૌ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । ઋ૒તેન૑ સ૒ત્યમિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । દૃ૒ષ્ટ્વા રૂ૒પે વ્યાક૑રોત્ । સ૒ત્યા૒નૃ૒તે પ્ર૒જાપ૑તિઃ । અશ્ર૑દ્ધા૒મનૃ૒તેઽદ૑ધાત્ । શ્ર૒દ્ધા સ૒ત્યે પ્ર૒જાપ૑તિઃ । ઋ૒તેન૑ સ૒ત્યમિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । દૃ૒ષ્ટ્વા પ૑રિ૒સ્રુતો૒ રસમ્ । શુ૒ક્રેણ૑ શુ૒ક્રવ્વ્યઁ૑પિબત્ । પય૒સ્સોમં૑ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । ઋ૒તેન૑ સ૒ત્યમિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । વિપાન૑ શુ૒ક્રમન્ધ૑સઃ । ઇન્દ્ર૑સ્યેન્દ્રિ૒યમ્ । ઇ૒દં પયો૒ઽમૃતં૒ મધુ૑

2.6.3.0
ઇ૒ન્દ્રિ૒યાય૑ પિ૒તર૑શ્શ૒તાયુ૑ષા પુ૒નન્તુ૑ મા પિતામ૒હા પુ૒નન્તુ૒ પ્રપિ૑તામહા કલ્પતા સ્વ૒સ્તયે૒ પઞ્ચ૑ ચ

2.6.3.1
સુરા૑વન્તં બર્‌હિ૒ષદ૑ સુ૒વીરમ્ । ય૒જ્ઞ હિ૑ન્વન્તિ મહિ૒ષા નમો૑ભિઃ । દધા૑ના૒સ્સોમ૑ન્દિ૒વિ દે૒વતા૑સુ । મદે૒મેન્દ્ર૒ય્યઁજ૑માનાસ્સ્વ૒ર્કાઃ । યસ્તે૒ રસ૒સ્સમ્ભૃ૑ત૒ ઓષ૑ધીષુ । સોમ૑સ્ય૒ શુષ્મ૒સ્સુર૑યા સુ૒તસ્ય૑ । તેન૑ જિન્વ૒ યજ૑માનં૒ મદે૑ન । સર૑સ્વતીમ૒શ્વિના૒વિન્દ્ર૑મ૒ગ્નિમ્ । યમ૒શ્વિના૒ નમુ૑ચેરાસુ૒રાદધિ૑ । સર૑સ્વ૒ત્યસ૑નોદિન્દ્રિ૒યાય૑

2.6.3.2
ઇ૒મન્ત શુ૒ક્રં મધુ૑મન્ત૒મિન્દુમ્ । સોમ૒૒ રાજા૑નમિ૒હ ભ૑ક્ષયામિ । યદત્ર૑ રિ૒પ્ત ર૒સિન૑સ્સુ૒તસ્ય૑ । યદિન્દ્રો૒ અપિ૑બ૒ચ્છચી૑ભિઃ । અ૒હન્તદ૑સ્ય૒ મન૑સા શિ૒વેન૑ । સોમ૒૒ રાજા૑નમિ૒હ ભ૑ક્ષયામિ । પિ૒તૃભ્ય૑સ્સ્વધા૒વિભ્ય૑સ્સ્વ૒ધા નમઃ૑ । પિ૒તા૒મ૒હેભ્ય૑સ્સ્વધા૒વિભ્ય૑સ્સ્વ૒ધા નમઃ૑ । પ્રપિ૑તામહેભ્યસ્સ્વધા૒વિભ્ય૑સ્સ્વ૒ધા નમઃ૑ । અક્ષ૑ન્પિ૒તરઃ૑

2.6.3.3
અમી૑મદન્ત પિ૒તરઃ૑ । અતી૑તૃપન્ત પિ૒તરઃ૑ । અમી૑મૃજન્ત પિ૒તરઃ૑ । પિત૑ર૒શ્શુન્ધ૑ધ્વમ્ । પુ૒નન્તુ૑ મા પિ૒તર૑સ્સો૒મ્યાસઃ૑ । પુ૒નન્તુ૑ મા પિતામ૒હાઃ । પુ૒નન્તુ૒ પ્રપિ૑તામહાઃ । પ૒વિત્રે૑ણ શ૒તાયુ૑ષા । પુ૒નન્તુ૑ મા પિતામ૒હાઃ । પુ૒નન્તુ૒ પ્રપિ૑તામહાઃ

2.6.3.4
પ૒વિત્રે૑ણ શ૒તાયુ૑ષા । વિશ્વ૒માયુ૒ર્વ્ય૑શ્ઞવૈ । અગ્ન૒ આયૂ૑ષિ પવ૒સેઽગ્ને૒ પવ૑સ્વ । પવ૑માન૒સ્સુવ૒ર્જન૑ પુ૒નન્તુ૑ મા દેવજ૒નાઃ । જાત૑વેદ પ૒વિત્ર૑વ૒દ્યત્તે૑ પ૒વિત્ર૑મ૒ર્ચિષિ૑ । ઉ૒ભાભ્યાન્દેવ સવિતર્વૈશ્વદે૒વી પુ૑ન૒તી । યે સ૑મા૒નાસ્સમ૑નસઃ । પિ૒તરો૑ યમ૒રાજ્યે । તેષાલ્લોમ્૒̐કસ્સ્વ૒ધા નમઃ૑ । ય૒જ્ઞો દે૒વેષુ૑ કલ્પતામ્

2.6.3.5
યે સ૑જા૒તાસ્સમ૑નસઃ । જી૒વા જી૒વેષુ૑ મામ૒કાઃ । તેષા૒૒ શ્રીર્મયિ૑ કલ્પતામ્ । અ૒સ્મિલ્લોમ્૒̐કે શ૒ત સમાઃ । દ્વે સ્રુ૒તી અ૑શૃણવં પિતૃ૒ણામ્ । અ૒હન્દે૒વાના૑મુ૒ત મર્ત્યા૑નામ્ । યાભ્યા૑મિ૒દવ્વિઁશ્વ૒મેજ૒ત્સમે૑તિ । યદ૑ન્ત૒રા પિ૒તરં૑ મા૒તર૑ઞ્ચ । ઇ૒દ હ૒વિ પ્ર૒જન૑નં મે અસ્તુ । દશ૑વીર સ૒ર્વગ૑ણ સ્વ૒સ્તયે । આ૒ત્મ૒સનિ૑ પ્રજા૒સનિ૑ । પ૒શુ૒સન્ય૑ભય૒સનિ૑ લોક૒સનિ૑ । અ૒ગ્નિ પ્ર૒જાં બ૑હુ૒લાં મે૑ કરોતુ । અન્નં૒ પયો૒ રેતો૑ અ૒સ્માસુ૑ ધત્ત । રા૒યસ્પોષ૒મિષ૒મૂર્જ૑મ૒સ્માસુ૑ દીધર૒ત્સ્વાહા

2.6.4.0
અન્ત૑ર આ૒રાદ૒ન્તર્વ૑સાતે વ્યાઘ્રલો૒મ રાજા૑ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.6.4.1
સીસે૑ન૒ તન્ત્રં૒ મન૑સા મની૒ષિણઃ૑ । ઊ૒ર્ણા૒સૂ૒ત્રેણ૑ ક૒વયો૑ વયન્તિ । અ૒શ્વિના૑ ય૒જ્ઞ સ૑વિ૒તા સર૑સ્વતી । ઇન્દ્ર૑સ્ય રૂ૒પં વરુ૑ણો ભિષ૒જ્યન્ન્ । તદ૑સ્ય રૂ૒પમ૒મૃત૒૒ શચી૑ભિઃ । તિ૒સ્રોઽદ૑ધુર્દે૒વતાસ્સરરા૒ણાઃ । લોમા૑નિ૒ શષ્પૈર્બહુ૒ધા ન તોક્મ૑ભિઃ । ત્વગ૑સ્ય મા૒૒સમ૑ભવ૒ન્ન લા૒જાઃ । તદ૒શ્વિના૑ ભિ૒ષજા૑ રુ૒દ્રવ૑ર્તની । સર૑સ્વતી વયતિ૒ પેશો૒ અન્ત૑રઃ

2.6.4.2
અસ્થિ૑ મ૒જ્જાનં૒ માસ૑રૈઃ । કા૒રો૒ત૒રેણ૒ દધ૑તો૒ ગવાન્ત્વ૒ચિ । સર૑સ્વતી૒ મન૑સા પેશ૒લવ્વઁસુ૑ । નાસ૑ત્યાભ્યાં વયતિ દર્‌શ૒તવ્વઁપુઃ૑ । રસં૑ પરિ૒સ્રુતા૒ ન રોહિ૑તમ્ । ન૒ગ્નહુ૒ર્ધીર૒સ્તસ૑ર૒ન્ન વેમ૑ । પય૑સા શુ૒ક્રમ૒મૃત૑ઞ્જ૒નિત્રમ્ । સુર૑યા૒ મૂત્રાજ્જનયન્તિ૒ રેતઃ૑ । અપામ૑તિન્દુર્મ૒તિં બાધ૑માનાઃ । ઊવ૑ધ્ય૒વ્વાઁત૑ સ૒બુવ૒ન્તદા૒રાત્

2.6.4.3
ઇન્દ્ર૑સ્સુ૒ત્રામા૒ હૃદ૑યેન સ૒ત્યમ્ । પુ૒રો૒ડાશે૑ન સવિ૒તા જ૑જાન । યકૃ૑ત્ક્લો૒માન૒વ્વઁરુ૑ણો ભિષ૒જ્યન્ન્ । મત૑સ્ને વાય૒વ્યૈર્ન મિ૑નાતિ પિ૒ત્તમ્ । આ૒ન્ત્રાણિ૑ સ્થા૒લી મધુ૒ પિન્વ૑માના । ગુદા૒ પાત્રા૑ણિ સુ૒દુઘા૒ ન ધે૒નુઃ । શ્યે૒નસ્ય૒ પત્ર૒ન્ન પ્લી૒હા શચી૑ભિઃ । આ૒સ૒ન્દી નાભિ૑રુ૒દર૒ન્ન મા૒તા । કુ૒મ્ભો વ૑નિ૒ષ્ઠુર્જ૑નિ૒તા શચી૑ભિઃ । યસ્મિ૒ન્નગ્રે૒ યોન્યા૒ઙ્ગર્ભો૑ અ૒ન્તઃ

2.6.4.4
પ્લા૒શીર્વ્ય૑ક્તશ્શ૒તધા૑ર૒ ઉત્સઃ૑ । દુ૒હે ન કુ૒મ્ભી સ્વ૒ધાં પિ૒તૃભ્યઃ૑ । મુખ૒૒ સદ૑સ્ય૒ શિર૒ ઇત્સદે૑ન । જિ૒હ્વા પ૒વિત્ર૑મ૒શ્વિના૒ સ સર૑સ્વતી । ચપ્પ૒ન્ન પા૒યુર્ભિ૒ષગ૑સ્ય૒ વાલઃ૑ । વ૒સ્તિર્ન શેપો૒ હર૑સા તર૒સ્વી । અ૒શ્વિભ્યા૒ઞ્ચક્ષુ૑ર૒મૃતં૒ ગ્રહાભ્યામ્ । છાગે૑ન૒ તેજો૑ હ૒વિષા૑ શૃ૒તેન૑ । પક્ષ્મા૑ણિ ગો૒ધૂમૈ૒ ક્વ૑લૈરુ૒તાનિ૑ । પેશો૒ ન શુ૒ક્લમસિ૑તવ્વઁસાતે

2.6.4.5
અવિ૒ર્ન મે૒ષો ન૒સિ વી૒ર્યા૑ય । પ્રા૒ણસ્ય૒ પન્થા૑ અ૒મૃતો૒ ગ્રહાભ્યામ્ । સર૑સ્વ૒ત્યુપ૒વાકૈર્વ્યા૒નમ્ । નસ્યા૑નિ બ૒ર્૒હિર્બદ૑રૈર્જજાન । ઇન્દ્ર૑સ્ય રૂ૒પમૃ૑ષ૒ભો બલા૑ય । કર્ણાભ્યા૒ શ્રોત્ર૑મ૒મૃત૒ઙ્ગ્રહાભ્યામ્ । યવા૒ ન બ૒ર્૒હિર્ભ્રુ૒વિ કેસ૑રાણિ । ક૒ર્કન્ધુ૑ જજ્ઞે૒ મધુ૑ સાર૒ઘં મુખાત્ । આ૒ત્મન્નુ૒પસ્થે૒ ન વૃક૑સ્ય૒ લોમ૑ । મુખે૒ શ્મશ્રૂ૑ણિ૒ ન વ્યાઘ્રલો૒મમ્

2.6.4.6
કેશા૒ ન શી૒ર્૒ષન્‌ યશ૑સે શ્રિ૒યૈ શિખા । સિ૒૒હસ્ય૒ લોમ૒ ત્વિષિ૑રિન્દ્રિ૒યાણિ૑ । અઙ્ગાન્યા૒ત્મન્ભિ૒ષજા૒ તદ૒શ્વિના । આ૒ત્માન૒મઙ્ગૈ૒સ્સમ૑ધા૒ત્સર૑સ્વતી । ઇન્દ્ર૑સ્ય રૂ૒પ શ૒તમા૑ન૒માયુઃ૑ । ચ૒ન્દ્રેણ૒ જ્યોતિ૑ર૒મૃત૒ન્દધા૑ના । સર૑સ્વતી૒ યોન્યા૒ઙ્ગર્ભ૑મ૒ન્તઃ । અ૒શ્વિભ્યાં૒ પત્ની૒ સુકૃ૑તં બિભર્તિ । અ૒પા રસે૑ન૒ વરુ૑ણો૒ ન સામ્ના । ઇન્દ્ર૑ શ્રિ૒યૈ જ૒નય૑ન્ન૒પ્સુ રાજા । તેજ૑ પશૂ૒ના હ૒વિરિ૑ન્દ્રિ૒યાવ૑ત્ । પ૒રિ૒સ્રુતા૒ પય૑સા સાર૒ઘં મધુ૑ । અ૒શ્વિભ્યાન્દુ૒ગ્ધં ભિ૒ષજા૒ સર૑સ્વત્યા સુતાસુ૒તાભ્યામ્ । અ૒મૃત૒સ્સોમ૒ ઇન્દુઃ૑

2.6.5.0
પ૒સ્ત્યાસ્વા સર૑સ્વત્યૈ૒ ભૈષ૑જ્યેન૒ શ્રીરઙ્ગા૑નિ ભ૒સદ્ય૒જ્ઞે ય૒જ્ઞો યજુ૑ર્ભિ૒રુપ૑નતિ૒ર્દ્વે ચ૑

2.6.5.1
મિ૒ત્રો૑ઽસિ૒ વરુ૑ણોઽસિ । સમ૒હં વિશ્વૈર્દે૒વૈઃ । ક્ષ૒ત્રસ્ય૒ નાભિ૑રસિ । ક્ષ૒ત્રસ્ય૒ યોનિ૑રસિ । સ્યો૒નામા સી૑દ । સુ૒ષદા૒મા સી૑દ । મા ત્વા૑ હિસીત્ । મા મા૑ હિસીત્ । નિષ૑સાદ ધૃ૒તવ્ર૑તો૒ વરુ૑ણઃ । પ૒સ્ત્યાસ્વા

2.6.5.2
સામ્રાજ્યાય સુ૒ક્રતુઃ૑ । દે૒વસ્ય૑ ત્વા સવિ૒તુ પ્ર૑સ૒વે । અ૒શ્વિનોર્બા૒હુભ્યામ્ । પૂ૒ષ્ણો હસ્તાભ્યામ્ । અ૒શ્વિનો૒ર્ભૈષ૑જ્યેન । તેજ૑સે બ્રહ્મવર્ચ૒સાયા૒ભિષિ૑ઞ્ચામિ । દે૒વસ્ય૑ ત્વા સવિ૒તુ પ્ર૑સ૒વે । અ૒શ્વિનોર્બા૒હુભ્યામ્ । પૂ૒ષ્ણો હસ્તાભ્યામ્ । સર૑સ્વત્યૈ૒ ભૈષ૑જ્યેન

2.6.5.3
વી૒ર્યા૑યા૒ન્નાદ્યા૑યા૒ભિષિ૑ઞ્ચામિ । દે૒વસ્ય૑ ત્વા સવિ૒તુ પ્ર૑સ૒વે । અ૒શ્વિનોર્બા૒હુભ્યામ્ । પૂ૒ષ્ણો હસ્તાભ્યામ્ । ઇન્દ્ર૑સ્યેન્દ્રિ૒યેણ૑ । શ્રિ૒યૈ યશ૑સે૒ બલા૑યા૒ભિષિ૑ઞ્ચામિ । કો૑ઽસિ કત૒મો૑ઽસિ । કસ્મૈ ત્વા૒ કાય૑ ત્વા । સુશ્લો૒કાઁ (4) સુમ૑ઙ્ગ૒લાઁ (4) સત્ય૑રા૒જા (૩) ન્ । શિરો૑ મે૒ શ્રીઃ

2.6.5.4
યશો૒ મુખમ્ । ત્વિષિ૒ કેશાશ્ચ૒ શ્મશ્રૂ૑ણિ । રાજા૑ મે પ્રા૒ણો૑ઽમૃતમ્ । સ૒મ્રાટ્ચક્ષુઃ૑ । વિ૒રાટ્છ્રોત્રમ્ । જિ૒હ્વા મે૑ ભ૒દ્રમ્ । વાઙ્મહઃ૑ । મનો૑ મ૒ન્યુઃ । સ્વ૒રાડ્ભામઃ૑ । મોદા પ્રમો૒દા અ૒ઙ્ગુલી૒રઙ્ગા૑નિ

2.6.5.5
ચિ૒ત્તં મે૒ સહઃ૑ । બા૒હૂ મે૒ બલ૑મિન્દ્રિ૒યમ્ । હસ્તૌ૑ મે૒ કર્મ૑ વી૒ર્યમ્ । આ૒ત્મા ક્ષ૒ત્રમુરો૒ મમ૑ । પૃ૒ષ્ટીર્મે૑ રા૒ષ્ટ્રમુ૒દર૒મસૌ । ગ્રી૒વાશ્ચ૒ શ્રોણ્યૌ । ઊ૒રૂ અ૑ર૒ત્ની જાનુ૑ની । વિશો૒ મેઽઙ્ગા૑નિ સ૒ર્વતઃ૑ । નાભિ૑ર્મે ચિ૒ત્તવ્વિમ્૒̐જ્ઞાનમ્ । પા૒યુર્મેઽપ૑ચિતિર્ભ૒સત્

2.6.5.6
આ૒ન૒ન્દ૒ન૒ન્દાવા૒ણ્ડૌ મે । ભગ૒સ્સૌભાગ્યં૒ પસઃ૑ । જઙ્ઘાભ્યાં પ૒દ્ભ્યાં ધર્મોઽસ્મિ । વિ૒શિ રાજા૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિતઃ । પ્રતિ૑ ક્ષ૒ત્રે પ્રતિ૑તિષ્ઠામિ રા૒ષ્ટ્રે । પ્રત્યશ્વે૑ષુ૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠામિ૒ ગોષુ૑ । પ્રત્યઙ્ગે૑ષુ૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠામ્યા૒ત્મન્ન્ । પ્રતિ૑ પ્રા૒ણેષુ૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠામિ પુ૒ષ્ટે । પ્રતિ૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વ્યોઃ । પ્રતિ૑તિષ્ઠામિ ય૒જ્ઞે

2.6.5.7
ત્ર૒યા દે૒વા એકા૑દશ । ત્ર૒ય૒સ્ત્રિ૒૒શાસ્સુ૒રાધ૑સઃ । બૃહ૒સ્પતિ૑પુરોહિતાઃ । દે૒વસ્ય૑ સવિ૒તુસ્સ૒વે । દે૒વા દે૒વૈર૑વન્તુ મા । પ્ર૒થ૒મા દ્વિ૒તીયૈઃ । દ્વિ૒તીયાસ્તૃ૒તીયૈઃ । તૃ૒તીયાસ્સ૒ત્યેન૑ । સ૒ત્યય્યમ્૒̐જ્ઞેન૑ । ય૒જ્ઞો યજુ૑ર્ભિઃ

2.6.5.8
યજૂ૑ષિ૒ સામ૑ભિઃ । સામાન્યૃ૒ગ્ભિઃ । ઋચો૑ યા૒જ્યા૑ભિઃ । યા૒જ્યા૑ વષટ્કા૒રૈઃ । વ૒ષ૒ટ્કા૒રા આહુ૑તિભિઃ । આહુ૑તયો મે૒ કામા૒ન્ત્સમ૑ર્ધયન્તુ । ભૂસ્સ્વાહા । લોમા૑નિ૒ પ્રય૑તિ૒ર્મમ૑ । ત્વઙ્મ૒ આન૑તિ૒રાગ૑તિઃ । મા૒૒સં મ૒ ઉપ૑નતિઃ । વસ્વસ્થિ૑ । મ૒જ્જા મ૒ આન૑તિઃ

2.6.6.0
સ્વપ્ન૒ એના૑સિ ચકૃ૒મા વ૒યં મુ૑ઞ્ચ૒ મલા૑દિવ સ૒મિદ૑સિ૒ જગ૒ત્ત્રીણિ૑ ચ

2.6.6.1
યદ્દે૑વા દેવ૒હેડ૑નમ્ । દેવા૑સશ્ચકૃ૒મા વ૒યમ્ । અ૒ગ્નિર્મા૒ તસ્મા૒દેન૑સઃ । વિશ્વાન્મુઞ્ચ૒ત્વહ૑સઃ । યદિ૒ દિવા૒ યદિ૒ નક્તમ્ । એના૑સિ ચકૃ૒મા વ૒યમ્ । વા૒યુર્મા૒ તસ્મા૒દેન૑સઃ । વિશ્વાન્મુઞ્ચ૒ત્વહ૑સઃ । યદિ૒ જાગ્ર૒દ્યદિ૒ સ્વપ્ને । એના૑સિ ચકૃ૒મા વ૒યમ્

2.6.6.2
સૂર્યો૑ મા૒ તસ્મા૒દેન૑સઃ । વિશ્વાન્મુઞ્ચ૒ત્વહ૑સઃ । યદ્ગ્રામે૒ યદર૑ણ્યે । યત્સ૒ભાયા૒ય્યઁદિ૑ન્દ્રિ૒યે । યચ્છૂ૒દ્રે યદ૒ર્યે । એન૑શ્ચકૃ૒મા વ૒યમ્ । યદેક૒સ્યાધિ૒ ધર્મ૑ણિ । તસ્યા૑વ૒યજ૑નમસિ । યદાપો૒ અઘ્નિ૑યા૒ વરુ૒ણેતિ૒ શપા૑મહે । તતો૑ વરુણ નો મુઞ્ચ

2.6.6.3
અવ૑ભૃથ નિચઙ્કુણ નિચે૒રુર૑સિ નિચઙ્કુણ । અવ૑ દે૒વૈર્દે૒વકૃ૑ત૒મેનો૑ઽયાટ્ । અવ૒ મર્ત્યૈ૒ર્મર્ત્ય૑કૃતમ્ । ઉ૒રોરા નો૑ દેવ રિ૒ષસ્પા૑હિ । સુ૒મિ૒ત્રા ન૒ આપ૒ ઓષ૑ધયસ્સન્તુ । દુ૒ર્મિ૒ત્રાસ્તસ્મૈ૑ ભૂયાસુઃ । યોઽસ્માન્દ્વેષ્ટિ૑ । યઞ્ચ૑ વ૒યન્દ્વિ૒ષ્મઃ । દ્રુ૒પ૒દાદિ૒વેન્મુ૑મુચા૒નઃ । સ્વિ૒ન્નસ્સ્ના૒ત્વી મલા૑દિવ

2.6.6.4
પૂ૒તં પ૒વિત્રે૑ણે૒વાજ્યમ્ । આપ૑શ્શુન્ધન્તુ૒ મૈન૑સઃ । ઉદ્વ૒યન્તમ૑સ૒સ્પરિ૑ । પશ્ય૑ન્તો૒ જ્યોતિ૒રુત્ત૑રમ્ । દે૒વન્દે૑વ૒ત્રા સૂર્યમ્ । અગ૑ન્મ૒ જ્યોતિ૑રુત્ત૒મમ્ । પ્રતિ૑યુતો૒ વરુ૑ણસ્ય૒ પાશઃ૑ । પ્રત્ય૑સ્તો૒ વરુ૑ણસ્ય૒ પાશઃ૑ । એધોઽસ્યેધિષી૒મહિ૑ । સ૒મિદ૑સિ

2.6.6.5
તેજો૑ઽસિ૒ તેજો૒ મયિ૑ ધેહિ । અ૒પો અન્વ૑ચારિષમ્ । રસે૑ન૒ સમ૑સૃક્ષ્મહિ । પય૑સ્વા અગ્ન૒ આગ૑મમ્ । તં મા૒ સસૃ૑જ૒ વર્ચ૑સા । પ્ર૒જયા૑ ચ૒ ધને૑ન ચ । સ૒માવ૑વર્તિ પૃથિ૒વી । સમુ૒ષાઃ । સમુ૒ સૂર્યઃ૑ । સમુ૒ વિશ્વ૑મિ૒દઞ્જગ૑ત્ । વૈ૒શ્વા૒ન૒રજ્યો૑તિર્ભૂયાસમ્ । વિ૒ભુઙ્કામ૒વ્વ્યઁ૑શ્ઞવૈ । ભૂસ્સ્વાહા

2.6.7.0
તેજ૑સાઽઽસદદવર્ધતાં૒ ભાર૑તીન્દ્રિ૒યઞ્જુ૑ષા૒ણા દ્વે ચ૑

(સ૒મિધેન્દ્ર૒ન્તનૂ૒નપા૑ત૒મિડા૑ભિર્બ૒ર્૒હિષ્યોજ૑ ઉ૒ષે દૈવ્યા૑ તિ૒સ્રસ્ત્વષ્ટા૑ર૒વ્વઁન૒સ્પતિ૒મિન્દ્રમ્ ॥ સ૒મિધેન્દ્ર૑ઞ્ચ૒તુર્વેત્વેકો૑ વિ૒યન્તુ૒ દ્વિર્વી૒તામેકો૑ વિ૒યન્તુ૒ દ્વિર્વેત્વેકો૑ વિ૒યન્તુ૒ હોત૒ર્યજ૑ ॥ )
2.6.7.1
હોતા૑ યક્ષત્સ૒મિધેન્દ્ર૑મિ૒ડસ્પ૒દે । નાભા૑ પૃથિ૒વ્યા અધિ૑ । દિ૒વો વર્ષ્મ૒ન્ત્સમિ૑ધ્યતે । ઓજિ૑ષ્ઠશ્ચર્‌ષણી૒ સહાન્૑ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒ત્તનૂ૒નપા૑તમ્ । ઊ૒તિભિ૒ર્જેતા૑ર૒મપ૑રાજિતમ્ । ઇન્દ્ર૑ન્દે૒વ સુ૑વ૒ર્વિદમ્ । પ૒થિભિ૒ર્મધુ૑મત્તમૈઃ । નરા૒શસે૑ન૒ તેજ૑સા

2.6.7.2
વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒દિડા૑ભિ૒રિન્દ્ર૑મીડિ૒તમ્ । આ૒જુહ્વા૑ન૒મમ૑ર્ત્યમ્ । દે૒વો દે૒વૈસ્સવીર્યઃ । વજ્ર૑હસ્ત પુરન્દ૒રઃ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑યક્ષદ્બ૒ર્૒હિષીન્દ્ર૑ન્નિષદ્વ૒રમ્ । વૃ૒ષ૒ભન્નર્યા૑પસમ્ । વસુ૑ભીરુ૒દ્રૈરા૑દિ૒ત્યૈઃ । સ૒યુગ્ભિ૑ર્બ૒ર્૒હિરાસ૑દત્

2.6.7.3
વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒દોજો૒ ન વી૒ર્યમ્ । સહો૒ દ્વાર૒ ઇન્દ્ર૑મવર્ધયન્ન્ । સુ૒પ્રા૒ય૒ણા વિશ્ર૑યન્તામૃતા૒વૃધઃ૑ । દ્વાર૒ ઇન્દ્રા૑ય મી૒ઢુષે । વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષદુ૒ષે ઇન્દ્ર૑સ્ય ધે૒નૂ । સુ૒દુઘે૑ મા૒તરૌ૑ મ૒હી । સવા૒તરૌ૒ ન તેજ૑સી । વ૒ત્સમિન્દ્ર૑મવર્ધતામ્

2.6.7.4
વી૒તામાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒દ્દૈવ્યા૒ હોતા૑રા । ભિ૒ષજા૒ સખા૑યા । હ૒વિષેન્દ્રં૑ ભિષજ્યતઃ । ક૒વી દે૒વૌ પ્રચે૑તસૌ । ઇન્દ્રા૑ય ધત્ત ઇન્દ્રિ૒યમ્ । વી૒તામાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષત્તિ૒સ્રો દે૒વીઃ । ત્રય૑સ્ત્રિ૒ધાત૑વો૒પસઃ૑ । ઇડા૒ સર૑સ્વતી૒ ભાર૑તી

2.6.7.5
મ૒હીન્દ્ર૑પત્નીર્‌હ૒વિષ્મ૑તીઃ । વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒ત્ત્વષ્ટા૑ર૒મિન્દ્ર૑ન્દે૒વમ્ । ભિ૒ષજ૑ સુ૒યજ૑ઙ્ઘૃત૒શ્રિયમ્ । પુ૒રુ૒રૂપ૑ સુ૒રેત૑સં મ૒ઘોનિમ્ । ઇન્દ્રા૑ય૒ ત્વષ્ટા૒ દધ૑દિન્દ્રિ૒યાણિ૑ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒દ્વન૒સ્પતિમ્ । શ૒મિ૒તાર૑ શ૒તક્ર૑તુમ્ । ધિ૒યો જો૒ષ્ટાર૑મિન્દ્રિ૒યમ્

2.6.7.6
મધ્વા૑ સમ૒ઞ્જન્પ૒થિભિ૑સ્સુ૒ગેભિઃ૑ । સ્વદા૑તિ હ૒વ્યં મધુ૑ના ઘૃ૒તેન૑ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒દિન્દ્ર૒૒ સ્વાહાઽઽજ્ય૑સ્ય । સ્વાહા૒ મેદ૑સઃ । સ્વાહા સ્તો૒કાનામ્ । સ્વાહા૒ સ્વાહા૑કૃતીનામ્ । સ્વાહા૑ હ૒વ્યસૂક્તીનામ્ । સ્વાહા૑ દે૒વા આજ્ય૒પાન્ । સ્વાહેન્દ્ર૑ હો૒ત્રાજ્જુ૑ષા૒ણાઃ । ઇન્દ્ર૒ આજ્ય૑સ્ય વિયન્તુ । હોત૒ર્યજ૑

2.6.8.0
શર્ધ૑માનો૒ મહો૑ભિ૒ પત્નીર્ઘૃ૒તેન૑ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.6.8.1
સમિ૑દ્ધ૒ ઇન્દ્ર૑ ઉ૒ષસા૒મની૑કે । પુ૒રો૒રુચા૑ પૂર્વ૒કૃદ્વા૑વૃધા૒નઃ । ત્રિ૒ભિર્દે૒વૈસ્ત્રિ૒૒શતા૒ વજ્ર૑બાહુઃ । જ૒ઘાન૑ વૃ૒ત્રવ્વિઁ દુરો૑ વવાર । નરા૒શસ૒ પ્રતિ૒શૂરો૒ મિમા૑નઃ । તનૂ૒નપા૒ત્પ્રતિ૑ ય૒જ્ઞસ્ય૒ ધામ૑ । ગોભિ૑ર્વ૒પાવા૒ન્મધુ૑ના સમ૒ઞ્જન્ન્ । હિર૑ણ્યૈશ્ચ૒ન્દ્રી ય૑જતિ૒ પ્રચે૑તાઃ । ઈ૒ડિ૒તો દે૒વૈર્‌હરિ૑વા અભિ૒ષ્ટિઃ । આ૒જુહ્વા૑નો હ૒વિષા૒ શર્ધ૑માનઃ

2.6.8.2
પુ૒ર૒ન્દ૒રો મ૒ઘવા૒ન્ વજ્ર૑બાહુઃ । આયા૑તુ ય૒જ્ઞમુપ૑નો જુષા૒ણઃ । જુ૒ષા૒ણો બ૒ર્‌હિર્હરિ૑વાન્ન૒ ઇન્દ્રઃ૑ । પ્રા૒ચીન૑ સીદત્પ્ર૒દિશા૑ પૃથિ૒વ્યાઃ । ઉ૒રુ૒વ્યચા૒ પ્રથ૑માન સ્યો૒નમ્ । આ૒દિ૒ત્યૈર૒ક્તવ્વઁસુ૑ભિસ્સ૒જોષાઃ । ઇન્દ્ર૒ન્દુર૑ કવ૒ષ્યો૑ ધાવ૑માનાઃ । વૃષા૑ણય્યઁન્તુ૒ જન૑યસ્સુ૒પત્નીઃ । દ્વારો૑ દે૒વીર૒ભિતો૒ વિશ્ર૑યન્તામ્ । સુ૒વીરા૑ વી૒રં પ્રથ૑માના૒ મહો૑ભિઃ

2.6.8.3
ઉ૒ષાસા૒નક્તા૑ બૃહ૒તી બૃ૒હન્તમ્ । પય૑સ્વતી સુ૒દુઘે૒ શૂર૒મિન્દ્રમ્ । પેશ૑સ્વતી૒ તન્તુ૑ના સ૒વ્વ્યઁય૑ન્તી । દૈ૒વાનાન્દે૒વય્યઁ૑જતઃ સુરુ૒ક્મે । દૈવ્યા૒ મિમા૑ના૒ મન૑સા પુરુ૒ત્રા । હોતા૑રા૒વિન્દ્રં૑ પ્રથ૒મા સુ૒વાચા । મૂ૒ર્ધન્ ય૒જ્ઞસ્ય૒ મધુ૑ના૒ દધા૑ના । પ્રા૒ચીન૒ઞ્જ્યોતિ૑ર્ હ૒વિષા૑ વૃધાતઃ । તિ૒સ્રો દે૒વીર્‌ હ૒વિષા૒ વર્ધ૑માનાઃ । ઇન્દ્ર૑ઞ્જુષા૒ણા વૃષ૑ણ૒ન્ન પત્નીઃ

2.6.8.4
અચ્છિ૑ન્ન૒ન્તન્તું૒ પય૑સા૒ સર૑સ્વતી । ઇડા૑ દે૒વી ભાર૑તી વિ૒શ્વતૂર્તિઃ । ત્વષ્ટા૒ દધ૒દિન્દ્રા૑ય૒ શુષ્મમ્ । અપા૒કોચિ૑ષ્ટુર્ય૒શસે૑ પુ૒રૂણિ૑ । વૃષા૒ યજ૒ન્વૃષ૑ણં૒ ભૂરિ૑રેતાઃ । મૂ૒ર્ધન્ ય૒જ્ઞસ્ય૒ સમ૑નક્તુ દે૒વાન્ । વન૒સ્પતિ૒રવ૑સૃષ્ટો૒ ન પાશૈઃ । ત્મન્યા૑ સમ૒ઞ્જઞ્છ૑મિ૒તા ન દે૒વઃ । ઇન્દ્ર૑સ્ય હ૒વ્યૈર્જ૒ઠરં૑ પૃણા૒નઃ । સ્વદા૑તિ હ૒વ્યં મધુ૑ના ઘૃ૒તેન૑ । સ્તો૒કાના૒મિન્દું૒ પ્રતિ૒ શૂર૒ ઇન્દ્રઃ૑ । વૃ૒ષા૒યમા૑ણો વૃષ૒ભસ્તુ૑રા૒ષાટ્ । ઘૃ૒ત૒પ્રુષા૒ મધુ૑ના હ૒વ્યમુ૒ન્દન્ન્ । મૂ૒ર્ધન્ ય૒જ્ઞસ્ય૑ જુષતા૒૒ સ્વાહા

2.6.9.0
રે૒વતી૑નાઞ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.6.9.1
આચ૑ર્‌ષણિ૒પ્રા વિ૒વેષ૒ યન્મા । ત સ૒ધ્રીચીઃ । સ૒ત્યમિત્તન્ન ત્વાવા૑ અ૒ન્યો અસ્તિ૑ । ઇન્દ્ર૑ દે૒વો ન મર્ત્યો૒ જ્યાયાન્૑ । અહ૒ન્નહિં૑ પરિ૒શયા૑ન૒મર્ણઃ૑ । અવા૑સૃજો૒ઽપો અચ્છા૑ સમુ૒દ્રમ્ । પ્રસ૑સાહિષે પુરુહૂત૒ શત્રૂન્૑ । જ્યેષ્ઠ૑સ્તે૒ શુષ્મ૑ ઇ૒હ રા૒તિર૑સ્તુ । ઇન્દ્રા ભ૑ર૒ દક્ષિ૑ણેના૒ વસૂ૑નિ । પતિ૒સ્સિન્ધૂ૑નામસિ રે૒વતી૑નામ્ । સ શેવૃ૑ધ૒મધિ૑ ધાદ્દ્યુ૒મ્નમ૒સ્મે । મહિ૑ ક્ષ૒ત્રઞ્જ૑ના૒ષાડિ૑ન્દ્ર૒ તવ્યમ્ । રક્ષા૑ ચ નો મ૒ઘોન૑ પા૒હિ સૂ૒રીન્ । રા૒યે ચ૑ નઃ સ્વપ૒ત્યા ઇ૒ષે ધાઃ

2.6.10.0
વિ૒ય૒ન્તુ૒ યજ૑ શિક્ષિ૒તે શિ૑ક્ષિ૒તે વ૑સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતામ્૒̐ય્યજ૑ ગૃ૒હાન્ વે૑તુ૒ યજા૑ભૂ૒થ્ષટ્ચ૑

(દે૒વં બ૒ર્૒હિર્દે૒વીર્દ્વારો૑ દે૒વી ઉ૒ષાસા૒નક્તા૑ દે૒વી જોષ્ટ્રી૑ દે૒વી ઊ૒ર્જાહુ૑તી દે૒વા દૈવ્યા૒ હોતા૑રા શિક્ષિ૒તૌ દે૒વીસ્તિ૒સ્રસ્તિ૒સ્રો દે૒વીર્દે૒વ ઇન્દ્રો૒ નરા૒શસો૑ દે૒વ ઇન્દ્રો૒ વન૒સ્પતિ૑ર્દે૒વં બ૒ર્૒હિર્વારિ૑તીનાન્દે૒વો અ૒ગ્નિઃ સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃદ્દે૒વમ્ । વે૒તુ૒ વિ૒ય૒ન્તુ૒ ચ૒તુર્વી૑તા૒મેકો૑ વિયન્તુ ચ૒તુર્વેત્વવર્ધયદવર્ધય૒ન્ત્રિર૑વર્ધતા૒મેકો૑ઽ વર્ધયશ્ચ૒તુર૑વર્ધયત્ । વસ્તો૒રા વ૒ત્સેન૒ દૈવી૒રયા૒વીષ૑હ૒તાઽસ્પૃ૑ક્ષચ્છ૒તેન૒ દિવ૑ સ્વાસ૒સ્થ સ્વિ૑ષ્ટ શિક્ષિ૒તે શિ૑ક્ષિ૒તે શિ૑ક્ષિ૒તૌ ॥ )
2.6.10.1
દે૒વં બ૒ર્૒હિરિન્દ્ર૑ સુદે૒વન્દે૒વૈઃ । વી૒રવ૑ત્સ્તી૒ર્ણવ્વેઁદ્યા૑મવર્ધયત્ । વસ્તોર્વૃ૒તં પ્રાક્તોર્ભૃ૒તમ્ । રા૒યા બ૒ર્૒હિષ્મ૒તોઽત્ય૑ગાત્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ૒ યજ૑ । દે૒વીર્દ્વાર૒ ઇન્દ્ર૑ સઙ્ઘા૒તે । વિ૒ડ્વીર્યામ૑ન્નવર્ધયન્ન્ । આ વ૒ત્સેન૒ તરુ૑ણેન કુમા૒રેણ૑ ચમીવિ૒તા અપાર્વા૑ણમ્ । રે૒ણુક૑કાટન્નુદન્તામ્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑

2.6.10.2
દે૒વી ઉ૒ષાસા૒નક્તા । ઇન્દ્ર૑ય્યમ્૒̐જ્ઞે પ્ર૑ય૒ત્ય૑હ્વેતામ્ । દૈવી૒ર્વિશ૒ પ્રાયા૑સિષ્ટામ્ । સુપ્રી૑તે૒ સુધિ૑તે અભૂતામ્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતા૒ય્યઁજ૑ । દે૒વી જોષ્ટ્રી૒ વસુ૑ધિતી । દે૒વમિન્દ્ર૑મવર્ધતામ્ । અયાવ્ય૒ન્યાઘા દ્વેષા૑સિ । આન્યાવાક્ષી૒દ્વસુ૒ વાર્યા૑ણિ । યજ૑માનાય શિક્ષિ૒તે

2.6.10.3
વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતા૒ય્યઁજ૑ । દે૒વી ઊ૒ર્જાહુ૑તી૒ દુઘે૑ સુ૒દુઘે । પય૒સેન્દ્ર૑મવર્ધતામ્ । ઇષ૒મૂર્જ૑મ૒ન્યાઽવાક્ષીત્ । સગ્ધિ૒૒ સપી૑તિમ૒ન્યા । નવે૑ન૒ પૂર્વ૒ન્દય૑માને । પુ૒રા૒ણેન૒ નવમ્ । અધા૑તા૒મૂર્જ૑મૂ૒ર્જાહુ૑તી૒ વસુ૒ વાર્યા૑ણિ । યજ૑માનાય શિક્ષિ૒તે । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતા૒ય્યઁજ૑

2.6.10.4
દે૒વા દૈવ્યા૒ હોતા૑રા । દે૒વમિન્દ્ર૑મવર્ધતામ્ । હ૒તાઘ૑શસા૒વાભાર્ષ્ટા૒વ્વઁસુ૒વાર્યા૑ણિ । યજ૑માનાય શિક્ષિ૒તૌ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતા૒ય્યઁજ૑ । દે૒વીસ્તિ૒સ્રસ્તિ૒સ્રો દે૒વીઃ । પતિ૒મિન્દ્ર૑મવર્ધયન્ન્ । અસ્પૃ૑ક્ષ૒દ્ભાર૑તી૒ દિવમ્ । રુ૒દ્રૈર્ય૒જ્ઞ સર૑સ્વતી । ઇડા૒ વસુ૑મતી ગૃ૒હાન્

2.6.10.5
વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑ । દે૒વ ઇન્દ્રો૒ નરા૒શસઃ૑ । ત્રિ૒વ૒રૂ૒થસ્ત્રિ૑વન્ધુ૒રઃ । દે૒વમિન્દ્ર૑મવર્ધયત્ । શ૒તેન૑ શિતિપૃ૒ષ્ઠાના૒માહિ૑તઃ । સ૒હસ્રે૑ણ૒ પ્રવ૑ર્તતે । મિ૒ત્રાવરુ૒ણેદ૑સ્ય હો૒ત્રમર્‌હ૑તઃ । બૃહ૒સ્પતિઃ૑ સ્તો૒ત્રમ્ । અ૒શ્વિનાઽઽધ્વ૑ર્યવમ્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ૒ યજ૑

2.6.10.6
દે૒વ ઇન્દ્રો૒ વન૒સ્પતિઃ૑ । હિર૑ણ્યવર્ણો૒ મધુ૑શાખસ્સુપિપ્પ૒લઃ । દે૒વમિન્દ્ર૑મવર્ધયત્ । દિવ૒મગ્રે૑ણાપ્રાત્ । આઽન્તરિ૑ક્ષં પૃથિ૒વીમ૑દૃહીત્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ૒ યજ૑ । દે૒વં બ૒ર્૒હિર્વારિ૑તીનામ્ । દે૒વમિન્દ્ર૑મવર્ધયત્ । સ્વા૒સ૒સ્થમિન્દ્રે૒ણાસ૑ન્નમ્ । અ૒ન્યા બ૒ર્૒હીષ્ય૒ભ્ય૑ભૂત્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેયસ્ય૑ વેતુ૒ યજ૑ । દે૒વો અ૒ગ્નિસ્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃત્ । દે૒વમિન્દ્ર૑મવર્ધયત્ । સ્વિ૑ષ્ટઙ્કુ૒ર્વન્ત્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃત્ । સ્વિ૑ષ્ટમ૒દ્ય ક૑રોતુ નઃ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ૒ યજ૑

2.6.11.0
વી૒ર્ય૑વ્વિમ્૒̐યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૒ નાસ૑ત્યા૒ સર૑સ્વતી૒ મધુ૑ હિર૒ણ્યયં૑ ભેષ૒જવ્વિમ્૒̐યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજાજ્ય૒પાન૒મૃતા૒ પઞ્ચ૑ ચ

(સ૒મિધા૒ઽગ્નિ ષટ્ । તનૂ૒નપાત્સ૒પ્ત । નરા૒શસ૒મૃષિઃ૑ । ઇ૒ડેડિ૒તો યવૈ૑ર૒ષ્ટૌ । બ૒ર્‌હિ૒સ્સ૒પ્ત । દુરો૒ઽશ્વિના૒ નવ૑ । સુ૒પેશ૒સર્‌ષિઃ૑ । દૈવ્યા૒ હોતા૑રા૒ સીસે૑ન૒ રસઃ૑ । તિ૒સ્રસ્ત્વષ્ટા૑રમ૒ષ્ટાવ૑ષ્ટૌ । વન૒સ્પતિ૒મૃષિઃ૑ । અ૒ગ્નિન્ત્રયો૑દશ । અ૒શ્વિના૒ દ્વાદ૑શ ત્રયોદશ । સ૒મિધા૒ઽગ્નિં બદ૑રૈ૒ર્બદ૑રૈ૒ર્યવૈ૑ર૒શ્વિના૒ ત્વિષિ૑મ૒શ્વિના૒ ન ભે૑ષ૒જ રૂ૒પમ૒શ્વિના૑ ભી૒મં ભામમ્ ॥ )
2.6.11.1
હોતા૑ યક્ષત્સ૒મિધા૒ઽગ્નિમિ૒ડસ્પ૒દે । અ૒શ્વિનેન્દ્ર૒૒ સર૑સ્વતીમ્ । અ૒જો ધૂ૒મ્રો ન ગો૒ધૂમૈ૒ ક્વ૑લૈર્ભેષ૒જમ્ । મધુ૒ શષ્પૈ૒ર્ન તેજ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । પય૒સ્સોમ૑ પરિ૒સ્રુતા૑ ઘૃ૒તં મધુ૑ । વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒ત્તનૂ૒નપા૒ત્સર૑સ્વતી । અવિ૑ર્મે૒ષો ન ભે૑ષ૒જમ્ । પ૒થા મધુ૑મ૒તાભ૑રન્ન્ । અ૒શ્વિનેન્દ્રા૑ય વી૒ર્યમ્

2.6.11.2
બદ૑રૈરુપ૒વાકા૑ભિર્ભેષ૒જન્તોક્મ૑ભિઃ । પય૒સ્સોમ૑ પરિ૒સ્રુતા૑ ઘૃ૒તં મધુ૑ । વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒ન્નરા૒શસં૒ ન ન૒ગ્નહુમ્ । પતિ૒૒ સુરા૑યૈ ભેષ૒જમ્ । મે૒ષસ્સર૑સ્વતી ભિ૒ષક્ । રથો૒ ન ચ૒ન્દ્ર્ય૑શ્વિનોર્વ૒પા ઇન્દ્ર૑સ્ય વી૒ર્યમ્ । બદ૑રૈરુપ૒વાકા૑ભિર્ભેષ૒જન્તોક્મ૑ભિઃ । પય૒સ્સોમ૑ પરિ૒સ્રુતા૑ ઘૃ૒તં મધુ૑ । વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑

2.6.11.3
હોતા૑ યક્ષદિ૒ડેડિ૒ત આ૒જુહ્વા૑ન૒સ્સર૑સ્વતીમ્ । ઇન્દ્રં૒ બલે૑ન વ૒ર્ધયન્ન્૑ । ઋ૒ષ૒ભેણ૒ ગવેન્દ્રિ૒યમ્ । અ૒શ્વિનેન્દ્રા૑ય વી૒ર્યમ્ । યવૈ ક૒ર્કન્ધુ૑ભિઃ । મધુ૑ લા૒જૈર્ન માસ૑રમ્ । પય૒સ્સોમ૑ પરિ૒સ્રુતા૑ ઘૃ૒તં મધુ૑ । વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષદ્બ૒ર્૒હિસ્સુ૒ષ્ટરી૒મોર્ણ૑મ્રદાઃ । ભિ૒ષઙ્નાસ૑ત્યા

2.6.11.4
ભિ૒ષજા૒ઽશ્વિનાઽશ્વા૒ શિશુ૑મતી । ભિ૒ષગ્ધે૒નુસ્સર૑સ્વતી । ભિ૒ષગ્દુ૒હ ઇન્દ્રા૑ય ભેષ૒જમ્ । પય૒સ્સોમ૑ પરિ૒સ્રુતા૑ ઘૃ૒તં મધુ૑ । વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒દ્દુરો૒ દિશઃ૑ । ક૒વ૒ષ્યો૑ ન વ્યચ૑સ્વતીઃ । અ૒શ્વિભ્યા૒ન્ન દુરો૒ દિશઃ૑ । ઇન્દ્રો૒ ન રોદ૑સી૒ દુઘે । દુ૒હે કામા૒ન્ત્સર૑સ્વતી

2.6.11.5
અ૒શ્વિનેન્દ્રા૑ય ભેષ૒જમ્ । શુ૒ક્રન્ન જ્યોતિ૑રિન્દ્રિ૒યમ્ । પય૒સ્સોમ૑ પરિ૒સ્રુતા૑ ઘૃ૒તં મધુ૑ । વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષત્સુ૒પેશ૑સો૒ષે નક્ત૒ન્દિવા । અ૒શ્વિના૑ સઞ્જાના૒ને । સમ૑ઞ્જાતે૒ સર૑સ્વત્યા । ત્વિષિ૒મિન્દ્રે૒ ન ભે૑ષ૒જમ્ । શ્યે૒નો ન રજ૑સા હૃ૒દા । પય૒સ્સોમ૑ પરિ૒સ્રુતા૑ ઘૃ૒તં મધુ૑

2.6.11.6
વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒દ્દૈવ્યા૒ હોતા૑રા ભિ૒ષજા૒ઽશ્વિના । ઇન્દ્ર૒ન્ન જાગૃ૑વી૒ દિવા૒ નક્ત૒ન્ન ભે૑ષ૒જૈઃ । શૂષ૒૒ સર૑સ્વતી ભિ૒ષક્ । સીસે૑ન દુહ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । પય૒સ્સોમ૑ પરિ૒સ્રુતા૑ ઘૃ૒તં મધુ૑ । વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષત્તિ૒સ્રો દે૒વીર્ન ભે૑ષ૒જમ્ । ત્રય૑સ્ત્રિ૒ધાત૑વો૒ઽપસઃ૑ । રૂ૒પમિન્દ્રે૑ હિર૒ણ્યયમ્

2.6.11.7
અ૒શ્વિનેડા૒ ન ભાર૑તી । વા૒ચા સર૑સ્વતી । મહ૒ ઇન્દ્રા૑ય દધુરિન્દ્રિ૒યમ્ । પય૒સ્સોમ૑ પરિ૒સ્રુતા૑ ઘૃ૒તં મધુ૑ । વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒ત્ત્વષ્ટા૑ર૒મિન્દ્ર૑મ૒શ્વિના । ભિ૒ષજ૒ન્ન સર૑સ્વતીમ્ । ઓજો૒ ન જૂ૒તિરિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । વૃકો૒ ન ર૑ભ૒સો ભિ૒ષક્ । યશ૒સ્સુર૑યા ભેષ૒જમ્

2.6.11.8
શ્રિ૒યા ન માસ૑રમ્ । પય૒સ્સોમ૑ પરિ૒સ્રુતા૑ ઘૃ૒તં મધુ૑ । વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒દ્વન૒સ્પતિમ્ । શ૒મિ૒તાર૑ શ૒તક્ર૑તુમ્ । ભી૒મન્ન મ૒ન્યુ રાજા૑નવ્વ્યામ્૒̐ઘ્રન્નમ૑સા૒ઽશ્વિના૒ ભામમ્ । સર૑સ્વતી ભિ૒ષક્ । ઇન્દા૑ય દુહ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । પય૒સ્સોમ૑ પરિ૒સ્રુતા૑ ઘૃ૒તં મધુ૑ । વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑

2.6.11.9
હોતા૑ યક્ષદ૒ગ્નિ સ્વાહાઽઽજ્ય૑સ્ય સ્તો૒કાનામ્ । સ્વાહા૒ મેદ૑સાં૒ પૃથ૑ક્ । સ્વાહા૒ છાગ૑મ૒શ્વિભ્યામ્ । સ્વાહા૑ મે૒ષ સર૑સ્વત્યૈ । સ્વાહ૑ર્‌ષ૒ભમિન્દ્રા૑ય સિ૒૒હાય૒ સહ૑સેન્દ્રિ૒યમ્ । સ્વાહા૒ઽગ્નિન્ન ભે૑ષ૒જમ્ । સ્વાહા૒ સોમ૑મિન્દ્રિ૒યમ્ । સ્વાહેન્દ્ર૑ સુ૒ત્રામા૑ણ સવિ૒તાર૒વ્વઁરુ૑ણં ભિ૒ષજાં૒ પતિમ્ । સ્વાહા૒ વન૒સ્પતિં૑ પ્રિ૒યં પાથો૒ ન ભે૑ષ૒જમ્ । સ્વાહા૑ દે૒વા આજ્ય૒પાન્

2.6.11.10
સ્વાહા૒ઽગ્નિ હો૒ત્રાજ્જુ૑ષા૒ણો અ૒ગ્નિર્ભે૑ષ૒જમ્ । પય૒સ્સોમ૑ પરિ૒સ્રુતા૑ ઘૃ૒તં મધુ૑ । વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષદ૒શ્વિના૒ સર૑સ્વતી૒મિન્દ્ર૑ સુ૒ત્રામા૑ણમ્ । ઇ૒મે સોમાસ્સુ૒રામા૑ણઃ । છાગૈ૒ર્ન મે૒ષૈ઱ઋ૑ષ૒ભૈસ્સુ૒તાઃ । શષ્પૈ૒ર્ન તોક્મ૑ભિઃ । લા૒જૈર્મહ૑સ્વન્તઃ । મદા૒ માસ૑રેણ૒ પરિ૑ષ્કૃતાઃ । શુ૒ક્રા પય૑સ્વન્તો૒ઽમૃતાઃ । પ્રસ્થિ૑તા વો મધુ૒શ્ચુતઃ૑ । તાન૒શ્વિના૒ સર૑સ્વ૒તીન્દ્ર૑સ્સુ૒ત્રામા૑ વૃત્ર૒હા । જુ૒ષન્તા૑ સૌ૒મ્યં મધુ૑ । પિબ૑ન્તુ૒ મદ૑ન્તુ વિ૒યન્તુ૒ સોમમ્ । હોત૒ર્યજ૑

2.6.12.0
ન૒ગ્નહુ૒ પાત૑વે સરસ્વત્યધુસ્સુ૒તેઽષ્ટૌ ચ૑

2.6.12.1
સમિ૑દ્ધો અ૒ગ્નિર૑શ્વિના । ત૒પ્તો ઘ૒ર્મો વિ૒રાટ્ત્સુ૒તઃ । દુ૒હે ધે૒નુસ્સર૑સ્વતી । સોમ૑ શુ૒ક્રમિ૒હેન્દ્રિ૒યમ્ । ત૒નૂ૒પા ભિ૒ષજા૑ સુ૒તે । અ૒શ્વિનો૒ભા સર૑સ્વતી । મધ્વા૒ રજા૑સીન્દ્રિ૒યમ્ । ઇન્દ્રા૑ય પ૒થિભિ૑ર્વહાન્ । ઇન્દ્રા૒યેન્દુ૒૒ સર૑સ્વતી । નરા૒શસે૑ન ન૒ગ્નહુઃ૑

2.6.12.2
અધા૑તામ૒શ્વિના૒ મધુ૑ । ભે૒ષ૒જં ભિ૒ષજા૑ સુ૒તે । આ૒જુહ્વા૑ના૒ સર૑સ્વતી । ઇન્દ્રા૑યેન્દ્રિ૒યાણિ૑ વી૒ર્યમ્ । ઇડા૑ભિર૒શ્વિના૒વિષમ્ । સમૂર્જ૒ સ ર૒યિન્દ૑ધુઃ । અશ્વિ૑ના૒ નમુ૑ચેસ્સુ૒તમ્ । સોમ૑ શુ૒ક્રં પ૑રિ૒સ્રુતા । સર૑સ્વતી૒ તમાભ૑રત્ । બ૒ર્૒હિષેન્દ્રા૑ય૒ પાત૑વે

2.6.12.3
ક૒વ૒ષ્યો૑ ન વ્યચ૑સ્વતીઃ । અ૒શ્વિભ્યાં૒ ન દુ૒રો દિશઃ૑ । ઇન્દ્રો૒ ન રોદ૑સી૒ દુઘે । દુ૒હે કામા૒ન્ત્સર૑સ્વતી । ઉ૒ષાસા૒ નક્ત૑મશ્વિના । દિવેન્દ્ર૑ સા૒યમિ૑ન્દ્રિ૒યૈઃ । સ૒ઞ્જા૒ના૒ને સુ૒પેશ૑સા । સમ૑ઞ્જાતે૒ સર૑સ્વત્યા । પા૒તન્નો૑ અશ્વિના૒ દિવા । પા૒હિ નક્ત૑ સરસ્વતિ

2.6.12.4
દૈવ્યા૑ હોતારા ભિષજા । પા૒તમિન્દ્ર૒૒ સચા૑ સુ૒તે । તિ૒સ્રસ્ત્રે૒ધા સર૑સ્વતી । અ૒શ્વિના૒ ભાર૒તીડા । તી૒વ્રં પ૑રિ૒સ્રુતા૒ સોમમ્ । ઇન્દ્રા૑ય સુષવુ૒ર્મદમ્ । અશ્વિ૑ના ભેષ૒જં મધુ૑ । ભે૒ષ૒જન્ન૒સ્સર૑સ્વતી । ઇન્દ્રે૒ ત્વષ્ટા૒ યશ૒શ્શ્રિયમ્ । રૂ૒પ રૂ૑પમધુસ્સુ૒તે । ઋ૒તુ૒થેન્દ્રો૒ વન૒સ્પતિઃ૑ । શ૒શ૒મા૒ન પ૑રિ૒સ્રુતા । કી૒લાલ૑મ૒શ્વિભ્યાં૒ મધુ૑ । દુ૒હે ધે૒નુસ્સર૑સ્વતી । ગોભિ૒ર્ન સોમ૑મશ્વિના । માસ૑રેણ પરિ૒ષ્કૃતા । સમ૑ધાતા૒૒ સર૑સ્વત્યા । સ્વાહેન્દ્રે૑ સુ૒તં મધુ૑

2.6.13.0
ઉ૒ભા સર૑સ્વતી૒ બલ૑મિન્દ્રિ૒યન્નરા૒ ષટ્ચ૑

2.6.13.1
અ૒શ્વિના૑ હ૒વિરિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । નમુ૑ચેર્ધિ૒યા સર૑સ્વતી । આ શુ૒ક્રમા૑સુ૒રાદ્વ૒સુ । મ૒ઘમિન્દ્રા૑ય જભ્રિરે । યમ૒શ્વિના૒ સર૑સ્વતી । હ૒વિષેન્દ્ર૒મવ૑ર્ધયન્ન્ । સ બિ૑ભેદ વ૒લં મ૒ઘમ્ । નમુ૑ચાવાસુ૒રે સચા । તમિન્દ્રં૑ પ૒શવ૒સ્સચા । અ૒શ્વિનો૒ભા સર૑સ્વતી

2.6.13.2
દધા૑ના અ૒ભ્ય૑નૂષત । હ૒વિષા૑ ય૒જ્ઞમિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । ય ઇન્દ્ર૑ ઇન્દ્રિ૒યન્દ૒ધુઃ । સ૒વિ૒તા વરુ૑ણો૒ ભગઃ૑ । સ સુ૒ત્રામા૑ હ૒વિષ્પ૑તિઃ । યજ૑માનાય સશ્ચત । સ૒વિ૒તા વરુ૑ણો૒ઽદધ૑ત્ । યજ૑માનાય દા૒શુષે । આદ૑ત્ત૒ નમુ૑ચે૒ર્વસુ૑ । સુ૒ત્રામા૒ બલ૑મિન્દ્રિ૒યમ્

2.6.13.3
વરુ૑ણઃ ક્ષ૒ત્રમિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । ભગે૑ન સવિ૒તા શ્રિયમ્ । સુ૒ત્રામા૒ યશ૑સા૒ બલમ્ । દધા૑ના ય૒જ્ઞમા૑શત । અશ્વિ૑ના૒ ગોભિ૑રિન્દ્રિ૒યમ્ । અશ્વે૑ભિર્વી૒ર્યં૑ બલમ્ । હ૒વિષેન્દ્ર૒૒ સર૑સ્વતી । યજ૑માનમવર્ધયન્ન્ । તા નાસ૑ત્યા સુ૒પેશ૑સા । હિર૑ણ્યવર્તની૒ નરા । સર૑સ્વતી હ૒વિષ્મ૑તી । ઇન્દ્ર૒ કર્મ૑સુ નોઽવત । તા ભિ૒ષજા૑ સુ૒કર્મ૑ણા । સા સુ૒દુઘા૒ સર૑સ્વતી । સ વૃ૑ત્ર૒હા શ૒તક્ર૑તુઃ । ઇન્દ્રા૑ય દધુરિન્દ્રિ૒યમ્

2.6.14.0
દ્વારો૑ દધુરિન્દ્રિ૒યવ્વઁ૑સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૒ જોષ્ટ્રીભ્યાન્દધુરિન્દ્રિ૒યવ્વઁ૑સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૒ હોતૃ૑ભ્યાન્દધુરિન્દ્રિ૒યવ્વઁ૑સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજેન્દ્રિ૒યાણિ૑ વસુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૒ સર૑સ્વત્યા૒ વન૒સ્પતિ૒ષ્ષટ્ચ૑

(દે૒વં બ૒ર્૒હિર્દે૒વીર્દ્વારો૑ દે૒વી ઉ૒ષાસા૑વ૒શ્વિના૑ દે૒વી જોષ્ટ્રી૑ દે૒વી ઊ૒ર્જાહુ૑તી દે૒વા દે૒વાનાં ભિ૒ષજા૑ વષટ્કા૒રૈર્દે૒વીસ્તિ૒સ્રસ્તિ૒સ્રો દે૒વીર્દે૒વ ઇન્દ્રો૒ નરા૒શસો૑ દે૒વ ઇન્દ્રો૒ વન૒સ્પતિ૑ર્દે૒વં બ૒ર્૒હિર્વારિ૑તીનાન્દે૒વો અ૒ગ્નિસ્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃદ્દે૒વાન્ । સ૒મિધા૒ઽગ્નિન્દે૒વં બ૒ર્૒હિસ્સર૑સ્વત્ય૒શ્વિના૒ સર્વ૑ વિયન્તુ । દ્વાર૑સ્તિ૒સ્રસ્સર્વ૑વિયન્તુ । અ૒જ ઇન્દ્ર૒મોજો૒ઽગ્નિં પર૒સ્સર૑સ્વતીમ્ । નક્તં૒ પૂર્વ૒સ્સર૑સ્વતિ । અ૒ન્યત્ર૒ સર૑સ્વતી । ભિ૒ષક્પૂર્વ૑ન્દુહ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । અ૒ન્યત્ર૑ દધુરિન્દ્રિ૒યમ્ । સૌ૒ત્રા૒મ૒ણ્યા સુ૑તાસુ૒તી । અ૒ઞ્જન્ત્ય૒યય્યઁજ૑માનઃ ॥ )
2.6.14.1
દે૒વં બ૒ર્૒હિસ્સ૑રસ્વતી । સુ૒દે૒વમિન્દ્રે૑ અ૒શ્વિના । તેજો૒ ન ચક્ષુ૑ર૒ક્ષ્યોઃ । બ૒ર્૒હિષા૑ દધુરિન્દ્રિ૒યમ્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑ । દે૒વીર્દ્વારો૑ અ૒શ્વિના । ભિ૒ષજેન્દ્રે૒ સર૑સ્વતી । પ્રા૒ણન્ન વી૒ર્ય૑ન્ન૒સિ । દ્વારો૑ દધુરિન્દ્રિ૒યમ્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑

2.6.14.2
દે૒વી ઉ૒ષાસા૑વ૒શ્વિના । ભિ૒ષજેન્દ્રે૒ સર૑સ્વતી । બલ૒ન્ન વાચ૑મા૒સ્યે । ઉ૒ષાભ્યાન્દધુરિન્દ્રિ૒યમ્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑ । દે૒વી જોષ્ટ્રી૑ અ૒શ્વિના । સુ૒ત્રામેન્દ્રે૒ સર૑સ્વતી । શ્રોત્ર૒ન્ન કર્ણ૑યો૒ર્યશઃ૑ । જોષ્ટ્રીભ્યાન્દધુરિન્દ્રિ૒યમ્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑

2.6.14.3
દે૒વી ઊ૒ર્જાહુ૑તી૒ દુઘે૑ સુ૒દુઘે । પય૒સેન્દ્ર૒૒ સર૑સ્વત્ય૒શ્વિના૑ ભિ૒ષજા૑વત । શુ૒ક્રન્ન જ્યોતિ૒સ્સ્તન૑યો૒રાહુ૑તી ધત્ત ઇન્દ્રિ૒યમ્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑ । દે૒વા દે૒વાનાં ભિ૒ષજા । હોતા૑રા૒વિન્દ્ર૑મ૒શ્વિના । વ૒ષ૒ટ્કા૒રૈસ્સર૑સ્વતી । ત્વિષિ૒ન્ન હૃદ૑યે મ૒તિમ્ । હોતૃ૑ભ્યાન્દધુરિન્દ્રિ૒યમ્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑

2.6.14.4
દે૒વીસ્તિ૒સ્રસ્તિ૒સ્રો દે૒વીઃ । સર૑સ્વત્ય૒શ્વિના૒ ભાર૒તીડા । શૂષ૒ન્ન મધ્યે૒ નાભ્યામ્ । ઇન્દ્રા૑ય દધુરિન્દ્રિ૒યમ્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑ । દે૒વ ઇન્દ્રો૒ નરા૒શસઃ૑ । ત્રિ૒વ૒રૂ૒થસ્સર૑સ્વત્યા૒ઽશ્વિભ્યા૑મીયતે૒ રથઃ૑ । રેતો૒ ન રૂ૒પમ૒મૃત૑ઞ્જ૒નિત્રમ્ । ઇન્દ્રા૑ય૒ ત્વષ્ટા૒ દધ૑દિન્દ્રિ૒યાણિ૑ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑

2.6.14.5
દે૒વ ઇન્દ્રો૒ વન૒સ્પતિઃ૑ । હિર૑ણ્યપર્ણો અ૒શ્વિભ્યામ્ । સર૑સ્વત્યાસ્સુપિપ્પ૒લઃ । ઇન્દ્રા૑ય પચ્યતે૒ મધુ૑ । ઓજો૒ ન જૂ૒તિમૃ૑ષ૒ભો ન ભામમ્ । વન૒સ્પતિ૑ર્નો૒ દધ૑દિન્દ્રિ૒યાણિ૑ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑ । દે૒વં બ૒ર્૒હિર્વારિ૑તીનામ્ । અ૒ધ્વ૒રે સ્તી૒ર્ણમ૒શ્વિભ્યામ્ । ઊર્ણ૑મ્રદા૒સ્સર૑સ્વત્યાઃ

2.6.14.6
સ્યો૒નમિ૑ન્દ્ર તે૒ સદઃ૑ । ઈ૒શાયૈ૑ મ૒ન્યુ રાજા૑નં બ૒ર્૒હિષા૑ દધુરિન્દ્રિ૒યમ્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑ । દે૒વો અ૒ગ્નિસ્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃત્ । દે૒વાન્ ય૑ક્ષદ્યથાય૒થમ્ । હોતા૑રા૒વિન્દ્ર૑મ૒શ્વિના । વા૒ચા વાચ૒૒ સર૑સ્વતીમ્ । અ૒ગ્નિ સોમ૑ સ્વિષ્ટ૒કૃત્ । સ્વિ૑ષ્ટ૒ ઇન્દ્ર૑સ્સુ૒ત્રામા૑ સવિ૒તા વરુ૑ણો ભિ૒ષક્ । ઇ૒ષ્ટો દે૒વો વન૒સ્પતિઃ૑ । સ્વિ૑ષ્ટા દે૒વા આજ્ય૒પાઃ । ઇ૒ષ્ટો અ૒ગ્નિર૒ગ્નિના । હોતા૑ હો૒ત્રે સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃત્ । યશો૒ ન દધ૑દિન્દ્રિ૒યમ્ । ઊર્જ૒મપ૑ચિતિ સ્વ૒ધામ્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑

2.6.15.0
ઇન્દ્રા૑ય૒ યજ૑માનસ્સ૒પ્ત ચ૑

2.6.15.1
અ૒ગ્નિમ૒દ્ય હોતા૑રમવૃણીત । અ૒ય સુ૑તાસુ૒તી યજ૑માનઃ । પચ૑ન્પ૒ક્તીઃ । પચ૑ન્પુરો૒ડાશાન્૑ । ગૃ૒હ્ણન્ગ્રહાન્૑ । બ૒ધ્નન્ન૒શ્વિભ્યા૒ઞ્છાગ૒૒ સર૑સ્વત્યા૒ ઇન્દ્રા૑ય । બ૒ધ્નન્ત્સર૑સ્વત્યૈ મે૒ષમિન્દ્રા૑યા૒શ્વિભ્યામ્ । બ૒ધ્નન્નિન્દ્રા૑યર્‌ષ૒ભમ૒શ્વિભ્યા૒૒ સર૑સ્વત્યૈ । સૂ૒પ૒સ્થા અ૒દ્ય દે૒વો વન૒સ્પતિ૑રભવત્ । અ૒શ્વિભ્યા૒ઞ્છાગે૑ન૒ સર૑સ્વત્યા૒ ઇન્દ્રા૑ય

2.6.15.2
સર૑સ્વત્યૈ મે૒ષેણેન્દ્રા૑યા૒શ્વિભ્યામ્ । ઇન્દ્રા૑યર્‌ષ૒ભેણા૒શ્વિભ્યા૒૒ સર૑સ્વત્યૈ । અક્ષ૒૒ સ્તાન્મે૑દ૒સ્ત પ્રતિ૑પચ૒તાગ્ર૑ભીષુઃ । અવી૑વૃધન્ત૒ ગ્રહૈઃ । અપા૑તામ૒શ્વિના૒ સર૑સ્વ૒તીન્દ્ર૑સ્સુ૒ત્રામા૑ વૃત્ર૒હા । સોમાન્ત્સુ૒રામ્ણઃ૑ । ઉપો૑ ઉક્થામ૒દાઃ શ્રૌ૒દ્વિમદા૑ અદન્ન્ । અવી૑વૃધન્તાઙ્ગૂ૒ષૈઃ । ત્વામ૒દ્યર્‌ષ૑ આર્‌ષેયર્‌ષીણાન્નપાદવૃણીત । અ૒ય સુ૑તાસુ૒તી યજ૑માનઃ । બ૒હુભ્ય૒ આ સઙ્ગ૑તેભ્યઃ । એ૒ષ મે૑ દે૒વેષુ૒ વસુ૒ વાર્યા ય૑ક્ષ્યત૒ ઇતિ૑ । તા યા દે૒વા દે૑વ૒દાના૒ન્યદુઃ૑ । તાન્ય૑સ્મા૒ આ ચ૒ શાસ્વ૑ । આ ચ૑ ગુરસ્વ । ઇ૒ષિ૒તશ્ચ૑ હોત૒રસિ૑ ભદ્ર૒વાચ્યા૑ય૒ પ્રેષિ૑તો૒ માનુ૑ષઃ । સૂ૒ક્ત૒વા૒કાય૑ સૂ૒ક્તા બ્રૂ૑હિ

2.6.16.0
અન૑ગ્નિષ્વાત્તા૒ જેહ૑માનાસ્સ૒પ્ત ચ૑

2.6.16.1
ઉ૒શન્ત૑સ્ત્વા હવામહ૒ આ નો૑ અગ્ને સુકે૒તુના । ત્વ સો૑મ મ૒હે ભગ૒ન્ત્વ સો૑મ૒ પ્રચિ૑કિતો મની૒ષા । ત્વયા૒ હિ ન૑ પિ૒તર૑સ્સોમ૒ પૂર્વે૒ ત્વ સો૑મ પિ૒તૃભિ૑સ્સવ્વિઁદા૒નઃ । બર્‌હિ૑ષદ પિતર૒ આઽહં પિ૒તૄન્ । ઉપ૑હૂતા પિ૒તરોઽગ્નિ૑ષ્વાત્તા પિતરઃ । અ૒ગ્નિષ્વા૒ત્તાનૃ૑તુ૒મતો૑ હવામહે । નરા૒શસે૑ સોમપી૒થય્યઁ આ૒શુઃ । તે નો૒ અર્વ૑ન્તસ્સુ૒હવા૑ ભવન્તુ । શન્નો૑ ભવન્તુ દ્વિ૒પદે૒ શઞ્ચતુ૑ષ્પદે । યે અ૑ગ્નિષ્વા૒ત્તા યેઽન૑ગ્નિષ્વાત્તાઃ

2.6.16.2
અ૒૒હો૒મુચ૑ પિ૒તર૑સ્સો૒મ્યાસઃ૑ । પરેઽવ૑રે૒ઽમૃતા૑સો૒ ભવ૑ન્તઃ । અધિ૑ બ્રુવન્તુ૒ તે અ૑વન્ત્વ૒સ્માન્ । વા૒ન્યા૑યૈ દુ૒ગ્ધે જુ૒ષમા૑ણા કર૒મ્ભમ્ । ઉ૒દીરા૑ણા૒ અવ૑રે૒ પરે૑ ચ । અ૒ગ્નિ૒ષ્વા૒ત્તા ઋ૒તુભિ૑સ્સવ્વિઁદા૒નાઃ । ઇન્દ્ર૑વન્તો હ૒વિરિ૒દઞ્જુ૑ષન્તામ્ । યદ૑ગ્ને કવ્યવાહન૒ ત્વમ૑ગ્ન ઈડિ૒તો જા૑તવેદઃ । માત૑લી ક૒વ્યૈઃ । યે તા૑તૃ૒પુર્દે૑વ૒ત્રા જેહ૑માનાઃ । હો૒ત્રા૒વૃધ૒સ્સ્તોમ૑તષ્ટાસો અ૒ર્કૈઃ । આઽગ્ને૑ યાહિ સુવિ૒દત્રે૑ભિર૒ર્વાઙ્ । સ૒ત્યૈ ક૒વ્યૈ પિ૒તૃભિ૑ર્ઘર્મ૒સદ્ભિઃ૑ । હ૒વ્ય૒વાહ૑મ૒જરં૑ પુરુપ્રિ૒યમ્ । અ૒ગ્નિઙ્ઘૃ૒તેન૑ હ૒વિષા૑ સપ૒ર્યન્ન્ । ઉપા૑સદઙ્કવ્ય૒વાહં૑ પિતૃ૒ણામ્ । સ ન૑ પ્ર૒જાવ્વીમ્૒̐રવ૑તી૒૒ સમૃ૑ણ્વતુ

2.6.17.0
દ૒ધે દધ૑દૃતા૒વૃધ૑ ઇન્દ્રિ૒યં પેશ૑સ્વતીર્વયો૒ધસં૒ વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ સ૒પ્ત ચ૑

(ઇ૒ડસ્પ૒દેઽગ્નિઙ્ગા૑ય૒ત્રીન્ત્ર્યવિમ્ । શુચિ૑વ્રત૒૒ શુચિ૑મુ૒ષ્ણિહ૑ન્દિત્ય૒વાહમ્ । ઈ૒ડેન્ય૒૒ સોમ૑મનુ૒ષ્ટુભ૑ન્ત્રિવ૒ત્સમ્ । સુ૒બ૒ર્૒હિ૒ષદ૑મ૒મૃતેન્દ્રં૑ બૃહ૒તીં પઞ્ચા૑વિમ્ । વ્યચ૑સ્વતીસ્સુપ્રાય૒ણા દ્વારો બ્ર૒હ્માણ૑ પ૒ઙ્ક્તિમિ૒હ તુ૑ર્ય૒વાહમ્ । સુ૒પેશ૑સે૒ વિશ્વ૒મિન્દ્ર૑ન્ત્રિ૒ષ્ટુભં૑ પષ્ઠ૒વાહમ્ । પ્રચે૑તસા સ૒યુજેન્દ્ર૒ઞ્જગ૑તીમિ૒હાન૒ડ્વાહમ્ । પેશ૑સ્વતીસ્તિ૒સ્ર પતિઁ૑વ્વિ૒રાજ૑મિ૒હ ધે૒નુન્ન । સુ૒રેત૑સ૒ન્ત્વષ્ટા૑રં૒ પુષ્ટિ૒મિન્દ્ર૑ન્દ્વિ૒પદ૑મિ૒હોક્ષાણ૒ન્ન । શ૒તક્ર૑તું૒ ભગ૒મિન્દ્ર૑ઙ્ક૒કુભ૑મિ૒હ વ૒શાન્ન । સ્વાહા૑કૃતીઃ ક્ષ૒ત્રમતિ૑ચ્છન્દસં બૃ૒હદૃ૑ષ૒ભઙ્ગાવ્વઁયો૒ દધ૑દિન્દ્રિ૒યમૃષિ૑ વસુ૒ નવ૑ દ૒શેહેન્દ્રિ૒યમષ્ટ૑ નવ દશ૒ ગાન્ન વયો૒ દધ૑દિ૒ડસ્પ૒દે સર્વ૑ વેતુ ॥ )
2.6.17.1
હોતા૑ યક્ષદિ૒ડસ્પ૒દે । સ૒મિ૒ધા૒નં મ૒હદ્યશઃ૑ । સુષ૑મિદ્ધ૒વ્વઁરેણ્યમ્ । અ૒ગ્નિમિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । ગા૒ય૒ત્રીઞ્છન્દ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । ત્ર્યવિ૒ઙ્ગાવ્વઁયો૒ દધ૑ત્ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒ચ્છુચિ૑વ્રતમ્ । તનૂ૒નપા૑તમુ૒દ્ભિદમ્ । યઙ્ગર્ભ૒મદિ૑તિર્દ૒ધે

2.6.17.2
શુચિ૒મિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । ઉ૒ષ્ણિહ૒ઞ્છન્દ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । દિ૒ત્ય૒વાહ૒ઙ્ગાવ્વઁયો૒ દધ૑ત્ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષદી૒ડેન્યમ્ । ઈ૒ડિ૒તવ્વૃઁ૑ત્ર૒હન્ત૑મમ્ । ઇડા૑ભિ૒રીડ્ય૒૒ સહઃ૑ । સોમ૒મિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । અ૒નુ૒ષ્ટુભ૒ઞ્છન્દ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । ત્રિ૒વ૒ત્સઙ્ગાવ્વઁયો૒ દધ૑ત્

2.6.17.3
વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષત્સુબ઱હિ૒ષદમ્ । પૂ૒ષ૒ણ્વન્ત૒મમ૑ર્ત્યમ્ । સીદ૑ન્તં બ૒ર્૒હિષિ૑ પ્રિ૒યે । અ૒મૃતેન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । બૃ૒હ૒તીઞ્છન્દ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । પઞ્ચા૑વિ૒ઙ્ગાવ્વઁયો૒ દધ૑ત્ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑યક્ષ૒દ્વ્યચ૑સ્વતીઃ । સુ૒પ્રા૒ય૒ણા ઋ૑તા૒વૃધઃ૑

2.6.17.4
દ્વારો૑ દે૒વીર્‌હિ૑ર૒ણ્યયીઃ । બ્ર૒હ્માણ૒ ઇન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । પ૒ઙ્ક્તિઞ્છન્દ૑ ઇ૒હેન્દ્રિ૒યમ્ । તુ૒ર્ય૒વાહ૒ઙ્ગાવ્વઁયો૒ દધ૑ત્ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષત્સુ૒પેશ૑સે । સુ૒શિ૒લ્પે બૃ૑હ૒તી ઉ૒ભે । નક્તો૒ષાસા૒ ન દ૑ર્‌શ૒તે । વિશ્વ૒મિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । ત્રિ૒ષ્ટુભ૒ઞ્છન્દ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્

2.6.17.5
પ૒ષ્ઠ૒વાહ૒ઙ્ગાવ્વઁયો૒ દધ૑ત્ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒ત્પ્રચે૑તસા । દે૒વાના૑મુત્ત૒મય્યઁશઃ૑ । હોતા૑રા૒ દૈવ્યા૑ ક૒વી । સ૒યુજેન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । જગ૑તી૒ઞ્છન્દ૑ ઇ૒હેન્દ્રિ૒યમ્ । અ૒ન૒ડ્વાહ૒ઙ્ગાવ્વઁયો૒ દધ૑ત્ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒ત્પેશ૑સ્વતીઃ

2.6.17.6
તિ૒સ્રો દે૒વીર્‌હિ૑ર૒ણ્યયીઃ । ભાર૑તીર્બૃહ૒તીર્મ૒હીઃ । પતિ૒મિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । વિ૒રાજ૒ઞ્છન્દ૑ ઇ૒હેન્દ્રિ૒યમ્ । ધે૒નુઙ્ગાન્ન વયો૒ દધ૑ત્ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષત્સુ૒રેત૑સમ્ । ત્વષ્ટા૑રં પુષ્ટિ૒વર્ધ૑નમ્ । રૂ૒પાણિ૒ બિભ્ર૑તં૒ પૃથ૑ક્ । પુષ્ટિ૒મિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્

2.6.17.7
દ્વિ૒પદ૒ઞ્છન્દ૑ ઇ૒હેન્દ્રિ૒યમ્ । ઉ૒ક્ષાણ૒ઙ્ગાન્ન વયો૒ દધ૑ત્ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષચ્છ૒તક્ર૑તુમ્ । હિર૑ણ્યપર્ણમુ૒ક્થિનમ્ । ર૒શ૒નાં બિભ્ર૑તવ્વમ્૒̐શિમ્ । ભગ૒મિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । ક૒કુભ૒ઞ્છન્દ૑ ઇ૒હેન્દ્રિ૒યમ્ । વ૒શાવ્વેમ્૒̐હત૒ઙ્ગાન્ન વયો૒ દધ૑ત્ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒ત્સ્વાહા૑કૃતીઃ । અ૒ગ્નિઙ્ગૃ૒હપ૑તિં૒ પૃથ૑ક્ । વરુ૑ણં ભેષ૒જઙ્ક૒વિમ્ । ક્ષ૒ત્રમિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । અતિ૑ચ્છન્દસ૒ઞ્છન્દ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । બૃ૒હદૃ૑ષ૒ભઙ્ગાવ્વઁયો૒ દધ૑ત્ । વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑

2.6.18.0
અમ૑ર્ત્યસ્તુર્ય૒વાડ્ગૌર્વયો૑ દધુ૒ર્વિશો૑ વ૒શા વે૒હદ્ગૌર્ન વયો૑ દધુશ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.6.18.1
સમિ૑દ્ધો અ૒ગ્નિસ્સ૒મિધા । સુષ૑મિદ્ધો૒ વરેણ્યઃ । ગા૒ય૒ત્રી છન્દ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । ત્ર્યવિ૒ર્ગૌર્વયો૑ દધુઃ । તનૂ૒નપા૒ચ્છુચિ૑વ્રતઃ । ત૒નૂ૒પાચ્ચ૒ સર૑સ્વતી । ઉ૒ષ્ણિક્છન્દ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । દિ૒ત્ય૒વાડ્ગૌર્વયો૑ દધુઃ । ઇડા૑ભિર૒ગ્નિરીડ્યઃ૑ । સોમો૑ દે૒વો અમ૑ર્ત્યઃ

2.6.18.2
અ૒નુ૒ષ્ટુપ્છન્દ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । ત્રિ૒વ૒ત્સો ગૌર્વયો૑ દધુઃ । સુ૒બ૒ર્૒હિર૒ગ્નિ પૂ૑ષ૒ણ્વાન્ । સ્તી૒ર્ણબ૑ર્‌હિ૒રમ૑ર્ત્યઃ । બૃ૒હ૒તી છન્દ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । પઞ્ચા૑વિ૒ર્ગૌર્વયો૑ દધુઃ । દુરો૑ દે૒વીર્દિશો૑ મ૒હીઃ । બ્ર૒હ્મા દે૒વો બૃહ૒સ્પતિઃ૑ । પ૒ઙ્ક્તિશ્છન્દ૑ ઇ૒હેન્દ્રિ૒યમ્ । તુ૒ર્ય૒વાડ્ગૌર્વયો૑ દધુઃ

2.6.18.3
ઉ૒ષે ય૒હ્વી સુ૒પેશ૑સા । વિશ્વે૑ દે૒વા અમ૑ર્ત્યાઃ । ત્રિ૒ષ્ટુપ્છન્દ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । પ૒ષ્ઠ૒વાદ્ગૌર્વયો૑ દધુઃ । દૈવ્યા૑ હોતારા ભિષજા । ઇન્દ્રે૑ણ સ૒યુજા૑ યુ૒જા । જગ૑તી૒ છન્દ૑ ઇ૒હેન્દ્રિ૒યમ્ । અ૒ન૒ડ્વાન્ગૌર્વયો૑ દધુઃ । તિ૒સ્ર ઇડા૒ સર૑સ્વતી । ભાર૑તી મ૒રુતો૒ વિશઃ૑

2.6.18.4
વિ૒રાટ્છન્દ૑ ઇ૒હેન્દ્રિ૒યમ્ । ધે૒નુર્ગૌર્ન વયો૑ દધુઃ । ત્વષ્ટા૑ તુ૒રીપો૒ અદ્ભુ૑તઃ । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્ની પુ૑ષ્ટિ૒વર્ધ૑ના । દ્વિ૒પાચ્છન્દ૑ ઇ૒હેન્દ્રિ૒યમ્ । ઉ૒ક્ષા ગૌર્ન વયો૑ દધુઃ । શ૒મિ૒તા નો૒ વન૒સ્પતિઃ૑ । સ૒વિ૒તા પ્ર૑સુ૒વન્ભગમ્ । ક૒કુચ્છન્દ૑ ઇ૒હેન્દ્રિ૒યમ્ । વ૒શા વે૒હદ્ગૌર્ન વયો૑ દધુઃ । સ્વાહા૑ ય૒જ્ઞવ્વઁરુ૑ણઃ । સુ૒ક્ષ૒ત્રો ભે૑ષ૒જઙ્ક૑રત્ । અતિ૑ચ્છન્દા૒શ્છન્દ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । બૃ૒હદૃ૑ષ૒ભો ગૌર્વયો૑ દધુઃ

2.6.19.0
સ્તોમે૑ સપ્તદ૒શે સ્તુ૒ત સહો૑ હ૒વિરિન્દ્રે૒ વયો૑ દધુશ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

(વ૒સ૒ન્તેન૑ ગ્રી૒ષ્મેણ૑ વ૒ર્‌ષાભિ૑શ્શાર૒દેન૑ હેમ૒ન્તેન૑ શૈશિ૒રેણ૒ ષટ્ ॥ )
2.6.19.1
વ૒સ૒ન્તેન૒ર્તુના૑ દે૒વાઃ । વસ૑વસ્ત્રિ૒વૃતા સ્તુ૒તમ્ । ર૒થ૒ન્ત૒રેણ૒ તેજ૑સા । હ૒વિરિન્દ્રે૒ વયો૑ દધુઃ । ગ્રી૒ષ્મેણ૑ દે૒વા ઋ૒તુના । રુ૒દ્રા પ૑ઞ્ચદ૒શે સ્તુ૒તમ્ । બૃ૒હ૒તા યશ૑સા૒ બલમ્ । હ૒વિરિન્દ્રે૒ વયો૑ દધુઃ । વ૒ર્૒ષાભિ૑઱ઋ૒તુના૑ઽઽદિ૒ત્યાઃ । સ્તોમે૑ સપ્તદ૒શે સ્તુ૒તમ્

2.6.19.2
વૈ૒રૂ૒પેણ૑ વિ૒શૌજ૑સા । હ૒વિરિન્દ્રે૒ વયો૑ દધુઃ । શા૒ર૒દેન૒ર્તુના૑ દે૒વાઃ । એ૒ક૒વિ૒૒શ ઋ૒ભવ૑સ્સ્તુ૒તમ્ । વૈ૒રા૒જેન૑ શ્રિ૒યા શ્રિયમ્ । હ૒વિરિન્દ્રે૒ વયો૑ દધુઃ । હે૒મ૒ન્તેન૒ર્તુના૑ દે૒વાઃ । મ૒રુત૑સ્ત્રિણ૒વે સ્તુ૒તમ્ । બલે૑ન૒ શક્વ૑રી૒સ્સહઃ૑ । હ૒વિરિન્દ્રે૒ વયો૑ દધુઃ । શૈ૒શિ૒રેણ૒ર્તુના૑ દે૒વાઃ । ત્ર૒ય૒સ્ત્રિ૒૒શે૑ઽમૃત૑ સ્તુ૒તમ્ । સ૒ત્યેન૑ રે૒વતીઃ ક્ષ૒ત્રમ્ । હ૒વિરિન્દ્રે૒ વયો૑ દધુઃ

2.6.20.0
વિ૒ય૒ન્તુ૒ યજ૑ વીતા૒ય્યઁજ૑ વીતા૒ય્યઁજ૑ વેતુ૒ યજ૑ વેતુ૒ યજ૒ પઞ્ચ૑ ચ

(દે૒વં બ૒ર્૒હિર્ગા૑યત્રિ૒યા તેજઃ૑ । દે૒વીર્દ્વાર૑ ઉ૒ષ્ણિહા પ્રા૒ણમ્ । દે૒વી દે૒વમુ૒ષે અ૑નુ૒ષ્ટુભા૒ વાચમ્ । દે૒વી જોષ્ટ્રી૑ બૃહ૒ત્યા શ્રોત્રમ્ । દે૒વી ઊ૒ર્જાહુ૑તી પ૒ઙ્ક્ત્યા શુ૒ક્રમ્ । દે૒વા દૈવ્યા૒ હોતા૑રા ત્રિ૒ષ્ટુભા૒ ત્વિષિમ્ । દે૒વીસ્તિ૒સ્રસ્તિ૒સ્રો દે૒વી પતિ૒ઞ્જગ૑ત્યા૒ બલમ્ । દે૒વો નરા૒શસો૑ વિ૒રાજા૒ રેતઃ૑ । દે૒વો વન૒સ્પતિ૑ર્દ્વિ૒પદા૒ ભગમ્ । દે૒વં બ૒ર્૒હિર્વારિ૑તીનાઙ્ક૒કુભા૒ યશઃ૑ । દે૒વો અ૒ગ્નિસ્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃદતિ૑ચ્છન્દસા ક્ષ૒ત્રમ્ । વે૒તુ૒ વિ૒ય૒ન્તુ૒ ચ૒તુર્વી૑તા૒મેકો૑ વિયન્તુ ચ૒તુર્વેત્વવર્ધયદવર્ધયશ્ચ૒તુર૑વર્ધતા૒મેકો૑ઽવર્ધય શ્ચ૒તુર૑વર્ધયત્ ॥ )
2.6.20.1
દે૒વં બ૒ર્૒હિરિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । દે૒વન્દે૒વમ૑વર્ધયત્ । ગા૒ય૒ત્રિ૒યા છન્દ૑સેન્દ્રિ૒યમ્ । તેજ૒ ઇન્દ્રે૒ વયો૒ દધ૑ત્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ૒ યજ૑ । દે૒વીર્દ્વારો૑ દે૒વમિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । દે૒વીર્દે૒વમ૑વર્ધયન્ન્ । ઉ૒ષ્ણિહા૒ છન્દ૑સેન્દ્રિ૒યમ્ । પ્રા૒ણમિન્દ્રે૒ વયો૒ દધ૑ત્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑

2.6.20.2
દે૒વી દે૒વવ્વઁ૑યો૒ધસમ્ । ઉ૒ષે ઇન્દ્ર૑મવર્ધતામ્ । અ૒નુ૒ષ્ટુભા૒ છન્દ૑સેન્દ્રિ૒યમ્ । વાચ૒મિન્દ્રે૒ વયો૒ દધ૑ત્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતા૒ય્યઁજ૑ । દે૒વી જોષ્ટ્રી૑ દે૒વમિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । દે૒વી દે૒વમ૑વર્ધતામ્ । બૃ૒હ૒ત્યા છન્દ૑સેન્દ્રિ૒યમ્ । શ્રોત્ર૒મિન્દ્રે૒ વયો૒ દધ૑ત્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતા૒ય્યઁજ૑

2.6.20.3
દે૒વી ઊ૒ર્જાહુ૑તી દે૒વમિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । દે૒વી દે૒વમ૑વર્ધતામ્ । પ૒ઙ્ક્ત્યા છન્દ૑સેન્દ્રિ૒યમ્ । શુ૒ક્રમિન્દ્રે૒ વયો૒ દધ૑ત્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતા૒ય્યઁજ૑ । દે૒વા દૈવ્યા૒ હોતા૑રા દે૒વમિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । દે૒વા દે૒વમ૑વર્ધતામ્ । ત્રિ૒ષ્ટુભા૒ છન્દ૑સેન્દ્રિ૒યમ્ । ત્વિષિ૒મિન્દ્રે૒ વયો૒ દધ૑ત્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતા૒ય્યઁજ૑

2.6.20.4
દે૒વીસ્તિ૒સ્રસ્તિ૒સ્રો દે૒વીર્વ૑યો૒ધસમ્ । પતિ૒મિન્દ્ર૑મવર્ધયન્ન્ । જગ૑ત્યા૒ છન્દ૑સેન્દ્રિ૒યમ્ । બલ૒મિન્દ્રે૒ વયો૒ દધ૑ત્ । વ૒સુ૒વ૒ને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑ । દે૒વો નરા૒શસો૑ દે૒વમિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । દે૒વો દે૒વમ૑વર્ધયત્ । વિ૒રાજા૒ છન્દ૑સેન્દ્રિ૒યમ્ । રેત૒ ઇન્દ્રે૒ વયો૒ દધ૑ત્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ૒ યજ૑

2.6.20.5
દે૒વો વન૒સ્પતિ૑ર્દે૒વમિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । દે૒વો દે૒વમ૑વર્ધયત્ । દ્વિ૒પદા૒ છન્દ૑સેન્દ્રિ૒યમ્ । ભગ૒મિન્દ્રે૒ વયો૒ દધ૑ત્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ૒ યજ૑ । દે૒વં બ૒ર્૒હિર્વારિ૑તીનાન્દે૒વમિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । દે૒વન્દે૒વમ૑વર્ધયત્ । ક૒કુભા૒ છન્દ૑સેન્દ્રિ૒યમ્ । યશ૒ ઇન્દ્રે૒ વયો૒ દધ૑ત્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ૒ યજ૑ । દે૒વો અ૒ગ્નિસ્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃદ્દે૒વમિન્દ્ર૑વ્વઁયો૒ધસમ્ । દે૒વો દે૒વમ૑વર્ધયત્ । અતિ૑ચ્છન્દસા૒ છન્દ૑સેન્દ્રિ૒યમ્ । ક્ષ૒ત્રમિન્દ્રે૒ વયો૒ દધ૑ત્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ૒ યજ૑

2.7.0.0
ત્રિ૒વૃદ્યદાગ્ને૒યોઽગ્નિમુ૑ખા૒ હ્યૃદ્ધિ૒ર્યદાગ્ને૒ય આગ્ને૒યો ન વૈ સોમે૑ન૒ યો વૈ સોમે૑નૈ૒ષ ગો૑સ૒વસ્સિ૒૒હે૑ઽભિ પ્રેહિ૑ મિત્ર૒વર્ધ૑નઃ પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્તા ઓ૑દ૒નં પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત બ૒હોર્ભૂયા૑ન૒ગસ્ત્યો૒સ્યા જરા૑સ૒સ્તિષ્ઠા૒ હરી પ્ર૒જાપ૑તિપ૒શૂન્વ્યા૒ઘ્રો૑ઽયમ૒ભિપ્રેહિ૑ વૃત્ર૒હન્ત૑મો૒ યે કે૒શિન૒ ઇન્દ્ર૒વ્વાઁ અ૒ષ્ટાદ૑શ ॥ 18 । ત્રિ૒વૃદ્યો વૈ સોમે૒નાયુ૑રસિ બ૒હુર્ભ૑વતિ૒ તિષ્ઠા૒ હરી૒રથ૒ આયં ભા૑તુ૒ તેભ્યો૑ નિ૒ધાન૒૒ ષટ્થ્ષ૑ષ્ટિઃ

ત્રિ૒વૃત્પા૒પ્મનો૑ નુદતે ॥ હરિઃ૑ઓમ્ ॥ સપ્તમપ્પાઠકસ્સમાપ્તઃ ।
2.7.0.0
॥ તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે સપ્તમ પ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ ॥ હરિઃઓમ્ ॥
2.7.1.0
હોતા૑ ભવતિ યજેત૒ વા અશ્વો૑ દધાતિ

2.7.1.1
ત્રિ૒વૃત્સ્તોમો૑ ભવતિ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સવ્વૈઁ ત્રિ૒વૃત્ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સમે૒વાવ૑ રુન્ધે । અ૒ગ્નિ૒ષ્ટો૒મસ્સોમો૑ ભવતિ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સવ્વાઁ અ૑ગ્નિષ્ટો૒મઃ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સમે૒વાવ૑ રુન્ધે । ર૒થ૒ન્ત૒ર સામ૑ ભવતિ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સવ્વૈઁ ર૑થન્ત૒રમ્ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સમે૒વાવ૑ રુન્ધે । પ૒રિ૒સ્ર૒જી હોતા૑ ભવતિ

2.7.1.2
અ૒રુ૒ણો મિ૑ર્મિ૒રસ્ત્રિશુ૑ક્રઃ । એ૒તદ્વૈ બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સસ્ય૑ રૂ૒પમ્ । રૂ૒પેણૈ૒વ બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સમવ૑ રુન્ધે । બૃહ૒સ્પતિ૑રકામયત દે૒વાનાં પુરો૒ધાઙ્ગ૑ચ્છેય૒મિતિ૑ । સ એ૒તં બૃ૑હસ્પતિસ૒વમ૑પશ્યત્ । તમાઽહ૑રત્ । તેના૑યજત । તતો૒ વૈ સ દે૒વાનાં પુરો૒ધામ૑ગચ્છત્ । ય પુ૑રો૒ધાકા૑મ૒સ્સ્યાત્ । સ બૃ૑હસ્પતિસ૒વેન૑ યજેત

2.7.1.3
પુ૒રો૒ધામે૒વ ગ૑ચ્છતિ । તસ્ય૑ પ્રાતસ્સવ૒ને સ૒ન્નેષુ૑ નારાશ૒૒સેષુ૑ । એકા૑દશ૒ દક્ષિ૑ણા નીયન્તે । એકા૑દશ૒ માધ્ય૑ન્દિને૒ સવ૑ને સ૒ન્નેષુ૑ નારાશ૒૒સેષુ૑ । એકા૑દશ તૃતીયસવ૒ને સ૒ન્નેષુ૑ નારાશ૒૒સેષુ૑ । ત્રય૑સ્ત્રિશ૒ત્સંપ૑દ્યન્તે । ત્રય૑સ્ત્રિશ૒દ્વૈ દે૒વતાઃ । દે૒વતા૑ એ૒વાવ૑રુન્ધે । અશ્વ૑શ્ચતુસ્ત્રિ૒૒શઃ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વા અશ્વઃ૑

2.7.1.4
પ્ર૒જાપ૑તિશ્ચતુસ્ત્રિ૒૒શો દે૒વતા૑નામ્ । યાવ૑તીરે૒વ દે૒વતાઃ । તા એ૒વાવ૑રુન્ધે । કૃ૒ષ્ણા૒જિ૒ને૑ઽભિષિ૑ઞ્ચતિ । બ્રહ્મ૑ણો૒ વા એ૒તદ્રૂ૒પમ્ । યત્કૃ૑ષ્ણાજિ૒નમ્ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સેનૈ૒વૈન૒૒ સમ૑ર્ધયતિ । આજ્યે૑ના૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । તેજો૒ વા આજ્યમ્ । તેજ૑ એ૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ

2.7.2.0
વા૒રુ૒ણો વિડ્વૈ મ૒રુતો૒ઽષ્ટૌ ચ૑

2.7.2.1
યદાગ્ને૒યો ભવ૑તિ । અ૒ગ્નિમુ૑ખા૒ હ્યૃદ્ધિઃ૑ । અથ૒ યત્પૌ૒ષ્ણઃ । પુષ્ટિ૒ર્વૈ પૂ૒ષા । પુષ્ટિ૒ર્વૈશ્ય૑સ્ય । પુષ્ટિ૑મે૒વાવ૑ રુન્ધે । પ્ર૒સ૒વાય૑ સાવિ૒ત્રઃ । અથ૒ યત્ત્વા૒ષ્ટ્રઃ । ત્વષ્ટા૒ હિ રૂ૒પાણિ૑ વિક૒રોતિ૑ । નિ૒ર્વ૒રુ૒ણ૒ત્વાય૑ વારુ૒ણઃ

2.7.2.2
અથો૒ ય એ૒વ કશ્ચ૒ સન્ત્સૂ૒યતે । સ હિ વા૑રુ૒ણઃ । અથ૒ યદ્વૈશ્વદે૒વઃ । વૈ૒શ્વ૒દે૒વો હિ વૈશ્યઃ૑ । અથ૒ યન્મા૑રુ૒તઃ । મા૒રુ૒તો હિ વૈશ્યઃ૑ । સ૒પ્તૈતાનિ૑ હ૒વીષિ૑ ભવન્તિ । સ૒પ્તગ૑ણા૒ વૈ મ૒રુતઃ૑ । પૃશ્ઞિ૑ પષ્ઠૌ૒હી મા૑રુ૒ત્યા લ૑ભ્યતે । વિડ્વૈ મ૒રુતઃ૑ । વિશ૑ એ૒વૈતન્મ૑ધ્ય૒તો૑ઽભિષિ૑ચ્યતે । તસ્મા૒દ્વા એ૒ષ વિ૒શ પ્રિ૒યઃ । વિ૒શો હિ મ૑ધ્ય૒તો૑ઽભિષિ૒ચ્યતે । ઋ૒ષ૒ભ૒ચ૒ર્મેઽધ્ય૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । સ હિ પ્ર૑જનયિ૒તા । દ૒ધ્નાઽભિષિ૑ઞ્ચતિ । ઊર્ગ્વા અ૒ન્નાદ્ય૒ન્દધિ૑ । ઊ૒ર્જૈવૈન૑મ૒ન્નાદ્યે૑ન૒ સમ૑ર્ધયતિ

2.7.3.0
સ૒ઙ્ગચ્છે૑તે ભાગ૒ધેયે૒નાન્વ૑મન્યેતા રૂ૒પઞ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.7.3.1
યદાગ્ને૒યો ભવ૑તિ । આ૒ગ્ને૒યો વૈ બ્રાહ્મ૒ણઃ । અથ૒ યત્સૌ૒મ્યઃ । સૌ૒મ્યો હિ બ્રાહ્મ૒ણઃ । પ્ર૒સ૒વાયૈ૒વ સા૑વિ૒ત્રઃ । અથ૒ યદ્બા૑઱હસ્પ૒ત્યઃ । એ૒તદ્વૈ બ્રાહ્મ૒ણસ્ય૑ વાક્પ૒તીયમ્ । અથ૒ યદ૑ગ્નીષો૒મીયઃ૑ । આ૒ગ્ને૒યો વૈ બ્રાહ્મ૒ણઃ । તૌ ય૒દા સ૒ઙ્ગચ્છે૑તે

2.7.3.2
અથ૑ વી૒ર્યા૑વત્તરો ભવતિ । અથ૒ યત્સા૑રસ્વ૒તઃ । એ૒તદ્ધિ પ્ર૒ત્યક્ષં૑ બ્રાહ્મ૒ણસ્ય૑ વાક્પ૒તીયમ્ । નિ૒ર્વ૒રુ૒ણ૒ત્વાયૈ૒વ વા૑રુ૒ણઃ । અથો૒ ય એ૒વ કશ્ચ૒ સન્ત્સૂ૒યતે । સ હિ વા૑રુ૒ણઃ । અથ૒ યદ્દ્યા૑વાપૃથિ૒વ્યઃ૑ । ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્રાય૒ વજ્ર૒મુદ૑યચ્છત્ । તન્દ્યાવા૑પૃથિ૒વી નાન્વ૑મન્યેતામ્ । તમે૒તેનૈ૒વ ભા૑ગ૒ધેયે૒નાન્વ૑મન્યેતામ્

2.7.3.3
વજ્ર૑સ્ય૒ વા એ૒ષો૑ઽનુમા૒નાય૑ । અનુ૑મતવજ્રસ્સૂયાતા૒ ઇતિ૑ । અ૒ષ્ટાવે૒તાનિ૑ હ૒વીષિ૑ ભવન્તિ । અ૒ષ્ટાક્ષ૑રા ગાય૒ત્રી । ગા૒ય૒ત્રી બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સમ્ । ગા૒ય૒ત્રિ૒યૈવ બ૑હ્મવર્ચ૒સમવ૑ રુન્ધે । હિર૑ણ્યેન ઘૃ૒તમુત્પુ૑નાતિ । તેજ૑સ એ૒વ રુ૒ચે । કૃ૒ષ્ણા૒જિ૒ને૑ઽભિષિ૑ઞ્ચતિ । બ્રહ્મ૑ણો૒ વા એ૒તદૃ૑ખ્સા૒મયો૑ રૂ૒પમ્ । યત્કૃ૑ષ્ણાજિ૒નમ્ । બ્રહ્મ૑ન્ને૒વૈન૑મૃખ્સા૒મયો૒રધ્ય૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । ઘૃ૒તેના૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । તથા૑ વી૒ર્યા૑વત્તરો ભવતિ

2.7.4.0
રેત૒સ્સોમ૑સ્સ૒પ્ત ચ૑

2.7.4.1
ન વૈ સોમે૑ન૒ સોમ૑સ્ય સ૒વોઽસ્તિ । હ૒તો હ્યે૑ષઃ । અ૒ભિષુ૑તો૒ હ્યે૑ષઃ । ન હિ હ૒તસ્સૂ૒યતે । સૌ૒મી સૂ૒તવ૑શા૒મા લ૑ભતે । સોમો૒ વૈ રે૑તો૒ધાઃ । રેત૑ એ૒વ તદ્દ૑ધાતિ । સૌ૒મ્યર્ચાઽભિષિ૑ઞ્ચતિ । રે૒તો૒ધા હ્યે૑ષા । રેત૒સ્સોમઃ૑ । રેત૑ એ૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । યત્કિઞ્ચ૑ રાજ૒સૂય૑મૃ૒તે સોમમ્ । તત્સર્વં૑ ભવતિ । અષા૑ઢય્યુમ્૒̐ત્સુ પૃત૑નાસુ૒ પપ્રિમ્ । સુ૒વ૒ર્૒ષામ૒ફ્સ્વાવ્વૃમ્૒̐જન૑સ્ય ગો૒પામ્ । ભ૒રે૒ષુ૒જા સુ૑ક્ષિ૒તિ સુ૒શ્રવ૑સમ્ । જય૑ન્ત૒ન્ત્વામનુ૑ મદેમ સોમ

2.7.5.0
સૂ૒ય૒તે૒ સ૒ધસ્તુ૑તિ૒સ્ત્રીણિ૑ ચ

2.7.5.1
યો વૈ સોમે૑ન સૂ૒યતે । સ દે૑વસ૒વઃ । ય પ૒શુના૑ સૂ૒યતે । સ દે૑વસ૒વઃ । ય ઇષ્ટ્યા૑ સૂ૒યતે । સ મ૑નુષ્યસ૒વઃ । એ૒તવ્વૈઁ પૃથ૑યે દે૒વા પ્રાય૑ચ્છન્ન્ । તતો૒ વૈ સોઽપ્યા૑ર૒ણ્યાનાં પશૂ૒નામ૑સૂયત । યાવ૑તી૒ કિય૑તીશ્ચ પ્ર૒જા વાચ૒વ્વઁદ૑ન્તિ । તાસા૒૒ સર્વા૑સા સૂયતે

2.7.5.2
ય એ૒તેન૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑ । ના૒રા૒શ૒સ્યર્ચાઽભિષિ૑ઞ્ચતિ । મ૒નુ૒ષ્યા૑ વૈ નરા૒શસઃ૑ । નિ૒હ્નુત્ય૒ વાવૈતત્ । અથા૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । યત્કિઞ્ચ૑ રાજ૒સૂય૑મનુત્તરવે૒દીકમ્ । તત્સર્વં૑ ભવતિ । યે મે૑ પઞ્ચા૒શત૑ન્દ૒દુઃ । અશ્વા૑ના સ૒ધસ્તુ૑તિઃ । દ્યુ૒મદ૑ગ્ને૒ મહિ૒ શ્રવઃ૑ । બૃ૒હત્કૃ૑ધિ મ૒ઘોનામ્ । નૃ૒વદ૑મૃત નૃ૒ણામ્

2.7.6.0
ઇ૒વ૒ ભ૒વ૒તિ૒ ર૒થ૒ન્ત૒રમા૒હૈક૑ઞ્ચ

2.7.6.1
એ૒ષ ગો૑સ૒વઃ । ષ૒ટ્ત્રિ૒૒શ ઉ૒ક્થ્યો૑ બૃ૒હત્સા૑મા । પવ૑માને કણ્વરથન્ત૒રં ભ૑વતિ । યો વૈ વા૑જ૒પેયઃ૑ । સ સ૑મ્રાટ્ત્સ૒વઃ । યો રા૑જ૒સૂયઃ૑ । સ વ૑રુણસ૒વઃ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્સ્વારાજ્યં પરમે૒ષ્ઠી । સ્વારાજ્ય૒ઙ્ગૌરે૒વ । ગૌરિ૑વ ભવતિ

2.7.6.2
ય એ૒તેન૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑ । ઉ૒ભે બૃ૑હદ્રથન્ત૒રે ભ૑વતઃ । તદ્ધિ સ્વારાજ્યમ્ । અ૒યુત૒ન્દક્ષિ૑ણાઃ । તદ્ધિ સ્વારાજ્યમ્ । પ્ર૒તિ૒ધુષા૒ઽભિષિ૑ઞ્ચતિ । તદ્ધિ સ્વારાજ્યમ્ । અનુ૑દ્ધતે૒ વેદ્યૈ૑ દક્ષિણ૒ત આ૑હવ૒નીય૑સ્ય બૃહ૒તસ્સ્તો૒ત્રં પ્રત્ય૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । ઇ૒યવ્વાઁવ ર૑થન્ત૒રમ્

2.7.6.3
અ૒સૌ બૃ૒હત્ । અ૒નયો૑રે૒વૈન૒મન૑ન્ત઱હિતમ૒ભિષિ૑ઞ્ચતિ । પ૒શુ૒સ્તો૒મો વા એ૒ષઃ । તેન૑ ગોસ૒વઃ । ષ૒ટ્ત્રિ૒૒શસ્સર્વઃ૑ । રે૒વજ્જા૒તસ્સહ૑સા વૃ૒દ્ધઃ । ક્ષ૒ત્રાણાઙ્ખત્ર૒ભૃત્ત૑મો વયો૒ધાઃ । મ૒હાન્મ૑હિ૒ત્વે ત૑સ્તભા૒નઃ । ક્ષ૒ત્રે રા૒ષ્ટ્રે ચ૑ જાગૃહિ । પ્ર૒જાપ૑તેસ્ત્વા પરમે૒ષ્ઠિન૒સ્સ્વારાજ્યેના૒ભિષિ૑ઞ્ચા૒મીત્યા૑હ । સ્વારાજ્યમે૒વૈન૑ઙ્ગમયતિ

2.7.7.0
ગોષ્વોજ૑સ્વન્ત શ્રીણા૒મ્યોજો૑ઽસિ૒ તત્તે૒ પ્રય૑ચ્છામિ૒ પય૑સા૒ સંપિ૑પૃગ્ધિ૒ માઽસ૑દ્વિ૒ભૂર્ય૒જ્ઞિયો૒ રસો૒ દ્વે ચ૑

2.7.7.1
સિ૒૒હે વ્યા૒ઘ્ર ઉ૒ત યા પૃદા૑કૌ । ત્વિષિ૑ર૒ગ્નૌ બ્રાહ્મ૒ણે સૂર્યે૒ યા । ઇન્દ્ર૒ય્યાઁ દે૒વી સુ૒ભગા૑ જ૒જાન૑ । સા ન૒ આગ૒ન્વર્ચ૑સા સવ્વિઁદા૒ના । યા રા૑જ૒ન્યે૑ દુન્દુ૒ભાવાય૑તાયામ્ । અશ્વ૑સ્ય૒ ક્રન્દ્યે૒ પુરુ૑ષસ્ય મા૒યૌ । ઇન્દ્ર૒ય્યાઁ દે૒વી સુ૒ભગા૑ જ૒જાન૑ । સા ન૒ આગ૒ન્વર્ચ૑સા સવ્વિઁદા૒ના । યા હ૒સ્તિનિ૑ દ્વી૒પિનિ૒ યા હિર૑ણ્યે । ત્વિષિ૒રશ્વે૑ષુ૒ પુરુ૑ષેષુ૒ ગોષુ૑

2.7.7.2
ઇન્દ્ર૒ય્યાઁ દે૒વી સુ૒ભગા૑ જ૒જાન૑ । સા ન૒ આગ૒ન્વર્ચ૑સા સવ્વિઁદા૒ના । રથે૑ અ૒ક્ષેષુ૑ વૃષ૒ભસ્ય૒ વાજે । વાતે૑ પ૒ર્જન્યે૒ વરુ૑ણસ્ય૒ શુષ્મે । ઇન્દ્ર૒ય્યાઁ દે૒વી સુ૒ભગા૑ જ૒જાન૑ । સા ન૒ આગ૒ન્વર્ચ૑સા સવ્વિઁદા૒ના । રાડ૑સિ વિ૒રાડ૑સિ । સ૒મ્રાડ૑સિ સ્વ૒રાડ૑સિ । ઇન્દ્રા૑ય ત્વા૒ તેજ૑સ્વતે૒ તેજ૑સ્વન્ત શ્રીણામિ । ઇન્દ્રા૑ય૒ ત્વૌજ૑સ્વત૒ ઓજ૑સ્વન્ત શ્રીણામિ

2.7.7.3
ઇન્દ્રા૑ય ત્વા૒ પય૑સ્વતે૒ પય૑સ્વન્ત શ્રીણામિ । ઇન્દ્રા૑ય૒ ત્વાઽઽયુ૑ષ્મત૒ આયુ૑ષ્મન્ત શ્રીણામિ । તેજો૑ઽસિ । તત્તે૒ પ્ર ય૑ચ્છામિ । તેજ૑સ્વદસ્તુ મે૒ મુખમ્ । તેજ૑સ્વ૒ચ્છિરો૑ અસ્તુ મે । તેજ૑સ્વાન્ વિ૒શ્વત૑ પ્ર૒ત્યઙ્ઙ્ । તેજ૑સા૒ સંપિ૑પૃગ્ધિ મા । ઓજો૑ઽસિ । તત્તે૒ પ્ર ય૑ચ્છામિ

2.7.7.4
ઓજ૑સ્વદસ્તુ મે૒ મુખમ્ । ઓજ૑સ્વ૒ચ્છિરો૑ અસ્તુ મે । ઓજ૑સ્વાન્ વિ૒શ્વત૑ પ્ર૒ત્યઙ્ઙ્ । ઓજ૑સા૒ સં પિ૑પૃગ્ધિ મા । પયો૑ઽસિ । તત્તે૒ પ્ર ય૑ચ્છામિ । પય૑સ્વદસ્તુ મે૒ મુખમ્ । પય૑સ્વ૒ચ્છિરો૑ અસ્તુ મે । પય૑સ્વાન્ વિ૒શ્વત૑ પ્ર૒ત્યઙ્ઙ્ । પય૑સા૒ સં પિ૑પૃગ્ધિ મા

2.7.7.5
આયુ૑રસિ । તત્તે૒ પ્ર ય૑ચ્છામિ । આયુ૑ષ્મદસ્તુ મે૒ મુખમ્ । આયુ૑ષ્મ૒ચ્છિરો૑ અસ્તુ મે । આયુ૑ષ્માન્ વિ૒શ્વત૑ પ્ર૒ત્યઙ્ઙ્ । આયુ૑ષા૒ સં પિ૑પૃગ્ધિ મા । ઇ૒મમ૑ગ્ન૒ આયુ૑ષે૒ વર્ચ૑સે કૃધિ । પ્રિ૒ય રેતો૑ વરુણ સોમ રાજન્ન્ । મા૒તેવાસ્મા અદિતે૒ શર્મ૑ યચ્છ । વિશ્વે૑ દેવા૒ જર૑દષ્ટિ૒ર્યથાઽસ૑ત્

2.7.7.6
આયુ૑રસિ વિ૒શ્વાયુ૑રસિ । સ૒ર્વાયુ૑રસિ૒ સર્વ૒માયુ૑રસિ । યતો૒ વાતો૒ મનો૑જવાઃ । યતઃ૒ ક્ષર૑ન્તિ૒ સિન્ધ૑વઃ । તાસાન્ત્વા૒ સર્વા૑સા રુ૒ચા । અ૒ભિષિ૑ઞ્ચામિ૒ વર્ચ૑સા । સ૒મુ૒દ્ર ઇ૑વાસિ ગ૒હ્મના । સોમ૑ ઇવા૒સ્યદાભ્યઃ । અ૒ગ્નિરિ૑વ વિ૒શ્વત૑ પ્ર૒ત્યઙ્ઙ્ । સૂર્ય૑ ઇવ૒ જ્યોતિ૑ષા વિ૒ભૂઃ

2.7.7.7
અ૒પાય્યોઁ દ્રવ૑ણે૒ રસઃ૑ । તમ૒હમ૒સ્મા આ૑મુષ્યાય૒ણાય૑ । તેજ૑સે બ્રહ્મવર્ચ૒સાય૑ ગૃહ્ણામિ । અ૒પાય્યઁ ઊ૒ર્મૌ રસઃ૑ । તમ૒હમ૒સ્મા આ૑મુષ્યાય૒ણાય૑ । ઓજ૑સે વી૒ર્યા૑ય ગૃહ્ણામિ । અ૒પાય્યોઁ મ૑ધ્ય૒તો રસઃ૑ । તમ૒હમ૒સ્મા આ૑મુષ્યાય૒ણાય૑ । પુષ્ટ્યૈ પ્ર૒જન૑નાય ગૃહ્ણામિ । અ૒પાય્યોઁ ય૒જ્ઞિયો૒ રસઃ૑ । તમ૒હમ૒સ્મા આ૑મુષ્યાય૒ણાય૑ । આયુ૑ષે દીર્ઘાયુ૒ત્વાય૑ ગૃહ્ણામિ

2.7.8.0
બૃહ૒સ્પતિ૒સ્સોમો૑ અ૒ગ્નિરેક૑ઞ્ચ

2.7.8.1
અ૒ભિપ્રેહિ૑ વી૒રય૑સ્વ । ઉ૒ગ્રશ્ચેત્તા૑ સપત્ન૒હા । આતિ૑ષ્ઠ મિત્ર૒વર્ધ૑નઃ । તુભ્ય૑ન્દે૒વા અધિ૑બ્રવન્ન્ । અ૒ઙ્કૌ ન્ય૒ઙ્કાવ૒ભિત૒ આતિ૑ષ્ઠ વૃત્રહ૒ન્રથમ્ । આ૒તિષ્ઠ૑ન્તં૒ પરિ૒ વિશ્વે૑ અભૂષન્ન્ । શ્રિય૒વ્વઁસા૑નશ્ચરતિ૒ સ્વરો૑ચાઃ । મ૒હત્તદ૒સ્યાસુ૑રસ્ય૒ નામ૑ । આ વિ૒શ્વરૂ૑પો અ૒મૃતા૑નિ તસ્થૌ । અનુ૒ ત્વેન્દ્રો૑ મદ૒ત્વનુ૒ બૃહ૒સ્પતિઃ૑

2.7.8.2
અનુ૒ સોમો૒ અન્વ૒ગ્નિરા૑વીત્ । અનુ૑ ત્વા૒ વિશ્વે૑ દે૒વા અ૑વન્તુ । અનુ૑ સ૒પ્ત રાજા૑નો૒ ય ઉ૒તાભિષિ૑ક્તાઃ । અનુ૑ ત્વા મિ૒ત્રાવરુ૑ણાવિ૒હાવ૑તમ્ । અનુ૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી વિ૒શ્વશ૑મ્ભૂ । સૂર્યો૒ અહો૑ભિ૒રનુ૑ ત્વાઽવતુ । ચ૒ન્દ્રમા૒ નક્ષ૑ત્રૈ૒રનુ૑ ત્વાઽવતુ । દ્યૌશ્ચ૑ ત્વા પૃથિ૒વી ચ૒ પ્રચે૑તસા । શુ૒ક્રો બૃ૒હદ્દક્ષિ૑ણા ત્વા પિપર્તુ । અનુ૑ સ્વ૒ધા ચિ૑કિતા૒૒ સોમો૑ અ૒ગ્નિઃ । આઽયં પૃ૑ણક્તુ૒ રજ૑સી ઉ૒પસ્થમ્

2.7.9.0
ભ૒વ૒ન્ત્યષ્ટ્રા૑મવ૒રુધ્ય૑ વદન્તિ દ૒ર્ભા યદ્દ૑ર્ભપુઞ્જી૒લૈ પ૒વય૒ત્યેક૑ઞ્ચ

2.7.9.1
પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । તા અ૑સ્માત્સૃ૒ષ્ટા પરા૑ચીરાયન્ન્ । સ એ૒તં પ્ર૒જાપ૑તિરોદ૒નમ૑પશ્યત્ । સોઽન્નં૑ ભૂ૒તો૑ઽતિષ્ઠત્ । તા અ૒ન્યત્રા૒ન્નાદ્ય૒મવિ૑ત્વા । પ્ર૒જાપ૑તિં પ્ર૒જા ઉ૒પાવ૑ર્તન્ત । અન્ન૑મે૒વૈનં૑ ભૂ૒તં પશ્ય૑ન્તી પ્ર૒જા ઉ૒પાવ૑ર્તન્તે । ય એ૒તેન૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑ । સર્વા૒ણ્યન્ના૑નિ ભવન્તિ

2.7.9.2
સર્વે૒ પુરુ૑ષાઃ । સર્વાણ્યે૒વાન્ના૒ન્યવ૑ રુન્ધે । સર્વા૒ન્પુરુ૑ષાન્ । રાડ૑સિ વિ૒રાડ૒સીત્યા૑હ । સ્વારાજ્યમે૒વૈન૑ઙ્ગમયતિ । યદ્ધિર૑ણ્ય૒ન્દદા૑તિ । તેજ૒સ્તેનાવ૑રુન્ધે । યત્તિ૑સૃધ૒ન્વમ્ । વી૒ર્ય૑ન્તેન૑ । યદષ્ટ્રામ્

2.7.9.3
પુષ્ટિ૒ન્તેન૑ । યત્ક૑મ૒ણ્ડલુમ્ । આયુ૒ષ્ટેન૑ । યદ્ધિર૑ણ્યમા બ૒ધ્નાતિ૑ । જ્યોતિ૒ર્વૈ હિર૑ણ્યમ્ । જ્યોતિ૑રે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । અથો૒ તેજો૒ વૈ હિર૑ણ્યમ્ । તેજ૑ એ૒વાત્મન્ધ૑ત્તે । યદો૑દ૒નં પ્રા૒શ્ઞાતિ૑ । એ૒તદે૒વ સર્વ૑મવ૒રુધ્ય૑

2.7.9.4
તદ૑સ્મિન્નેક૒ધાઽધાત્ । રો૒હિ૒ણ્યાઙ્કા૒ર્યઃ૑ । યદ્બ્રાહ્મ૒ણ એ૒વ રો૑હિ૒ણી । તસ્મા૑દે૒વ । અથો૒ વર્ષ્મૈ૒વૈન૑ સમા૒નાનાઙ્કરોતિ । ઉ૒દ્ય૒તા સૂર્યે૑ણ કા૒ર્યઃ૑ । ઉ૒દ્યન્ત૒વ્વાઁ એ૒ત સર્વા પ્ર૒જા પ્રતિ૑નન્દન્તિ । દિ૒દૃ૒ક્ષેણ્યો૑ દ઱શ૒નીયો૑ ભવતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ

2.7.9.5
અ૒વેત્યો૑ઽવભૃ૒થા ૩ ના ૩ ઇતિ૑ । યદ્દ૑ર્ભપુઞ્જી૒લૈ પ૒વય૑તિ । તત્સ્વિ૑દે૒વાવૈ૑તિ । તન્નાવૈ૑તિ । ત્રિ૒ભિ પ૑વયતિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ભિરે૒વૈન૑લ્લોમ્૒̐કૈ પ૑વયતિ । અથો૑ અ૒પાવ્વાઁ એ૒તત્તેજો૒ વર્ચઃ૑ । યદ્દ૒ર્ભાઃ । યદ્દ૑ર્ભપુઞ્જી૒લૈ પ૒વય૑તિ । અ૒પામે૒વૈન૒ન્તેજ૑સા૒ વર્ચ૑સા૒ઽભિષિ૑ઞ્ચતિ

2.7.10.0
ભૂયિ૑ષ્ઠા યન્તિ૒ દ્વે ચ૑

2.7.10.1
પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત બ૒હોર્ભૂયાન્ત્સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒તં પ૑ઞ્ચશાર૒દીય૑મપશ્યત્ । તમાઽહ૑રત્ । તેના૑યજત । તતો૒ વૈ સ બ૒હોર્ભૂયા૑નભવત્ । ય કા૒મયે૑ત બ૒હોર્ભૂયાન્ત્સ્યા૒મિતિ૑ । સ પ૑ઞ્ચશાર૒દીયે૑ન યજેત । બ૒હોરે૒વ ભૂયાન્ભવતિ । મ૒રુ૒ત્સ્તો૒મો વા એ૒ષઃ । મ૒રુતો૒ હિ દે૒વાનાં૒ ભૂયિ૑ષ્ઠાઃ

2.7.10.2
બ૒હુર્ભ૑વતિ । ય એ૒તેન૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑ । પ૒ઞ્ચ૒શા૒ર૒દીયો૑ ભવતિ । પઞ્ચ૒ વા ઋ૒તવ૑સ્સવ્વઁત્સ૒રઃ । ઋ૒તુષ્વે૒વ સ૑વ્વઁત્સ૒રે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । અથો૒ પઞ્ચાક્ષરા પ૒ઙ્ક્તિઃ । પાઙ્ક્તો૑ ય૒જ્ઞઃ । ય૒જ્ઞમે૒વાવ૑ રુન્ધે । સ૒પ્ત૒દ૒શ સ્તોમા૒ નાતિ૑ યન્તિ । સ૒પ્ત૒દ૒શ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્ર૒જાપ૑તે૒રાપ્ત્યૈ

2.7.11.0
તૃ૒તીયે૑ ગચ્છતિ૒ ય એ૒તેન૒ યજ૑તેઽત્તિ૒ ય એ૒તેન૒ યજ૑તે૒ ય ઉ૑ ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૒ ત્રીણિ૑ ચ

(અ૒ગસ્ત્ય૒સ્સ્વારાજ્યં મારુ૒ત પ૑ઞ્ચશાર૒દીયો૒ વા એ૒ષ ય૒જ્ઞસ્સ૑પ્તદ૒શં પ્ર૒જાપ૑તેરે૒વ નૈતિ૑ ॥ )
2.7.11.1
અ૒ગસ્ત્યો૑ મ૒રુદ્ભ્ય૑ ઉ૒ક્ષ્ણ પ્રૌક્ષ૑ત્ । તાનિન્દ્ર૒ આદ૑ત્ત । ત એ૑ન૒વ્વઁજ્ર૑મુ૒દ્યત્યા૒ભ્યા૑યન્ત । તાન૒ગસ્ત્ય૑શ્ચૈ૒વેન્દ્ર૑શ્ચ કયાશુ૒ભીયે૑નાશમયતામ્ । તાઞ્છા૒ન્તાનુપાહ્વયત । યત્ક૑યાશુ૒ભીયં૒ ભવ૑તિ૒ શાન્ત્યૈ । તસ્મા૑દે૒ત ઐન્દ્રામારુ૒તા ઉ૒ક્ષાણ૑સ્સવ૒નીયા૑ ભવન્તિ । ત્રય૑ પ્રથ૒મેઽહ૒ન્ના લ૑ભ્યન્તે । એ૒વન્દ્વિ૒તીયે । એ૒વન્તૃ૒તીયે

2.7.11.2
એ૒વઞ્ચ૑તુ૒ર્થે । પઞ્ચોત્ત૒મેઽહ૒ન્ના લ૑ભ્યન્તે । વ઱ષિ૑ષ્ઠમિવ૒ હ્યે૑તદહઃ૑ । વ઱ષિ૑ષ્ઠસ્સમા૒નાનાં ભવતિ । ય એ૒તેન૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑ । સ્વારાજ્ય૒વ્વાઁ એ૒ષ ય૒જ્ઞઃ । એ૒તેન૒ વા એક૒યા વા૑ કાન્દ૒મસ્સ્વારાજ્યમગચ્છત્ । સ્વરાજ્યઙ્ગચ્છતિ । ય એ૒તેન૒ યજ૑તે

2.7.11.3
ય ઉ૑ ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑ । મા૒રુ૒તો વા એ૒ષ સ્તોમઃ૑ । એ૒તેન૒ વૈ મ૒રુતો૑ દે૒વાનાં૒ ભૂયિ૑ષ્ઠા અભવન્ન્ । ભૂયિ૑ષ્ઠસ્સમા૒નાનાં ભવતિ । ય એ૒તેન૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑ । પ૒ઞ્ચ૒શા૒ર૒દીયો૒ વા એ૒ષ ય૒જ્ઞઃ । આ પ૑ઞ્ચ૒માત્પુરુ૑ષા૒દન્ન૑મત્તિ । ય એ૒તેન૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑ । સ૒પ્ત૒દ૒શ સ્તોમા૒ નાતિ૑ યન્તિ । સ૒પ્ત૒દ૒શ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્ર૒જાપ૑તેરે૒વ નૈતિ૑

2.7.12.0
ય૒જ્ઞ૒વા૒હ૒સા૒સ૒પ૒ર્ય૒ન્વ૒યમૃ૑દ્ધ્યાં૒ ભિક્ષ૑માણાઃ૒ પ્રચે૑તસ૒મેક૑ઞ્ચ

2.7.12.1
અ૒સ્યા જરા૑સો દ૒મા મ૒રિત્રાઃ । અ૒ર્ચદ્ધૂ૑માસો અ૒ગ્નય૑ પાવ૒કાઃ । શ્વિ૒ચી૒ચય૑શ્શ્વા૒ત્રાસો૑ ભુર૒ણ્યવઃ૑ । વ૒ન૒ર્૒ષદો૑ વા૒યવો૒ ન સોમાઃ । યજા૑ નો મિ૒ત્રાવરુ૑ણા । યજા૑ દે૒વા ઋ૒તં બૃ૒હત્ । અગ્ને૒ યક્ષિ૒ સ્વન્દમમ્ । અશ્વિ૑ના૒ પિબ૑ત સુ૒તમ્ । દીદ્ય૑ગ્ની શુચિવ્રતા । ઋ૒તુના૑ યજ્ઞવાહસા

2.7.12.2
દ્વે વિરૂ૑પે ચરત૒સ્સ્વર્થે । અ૒ન્યાઽન્યા૑ વ૒ત્સમુપ૑ ધાપયેતે । હરિ૑ર૒ન્યસ્યાં૒ ભવ૑તિ સ્વ૒ધાવાન્૑ । શુ૒ક્રો અ૒ન્યસ્યાન્દદૃશે સુ૒વર્ચાઃ । પૂ૒ર્વા૒પ૒રઞ્ચ૑રતો મા૒યયૈ૒તૌ । શિશૂ૒ ક્રીડ૑ન્તૌ૒ પરિ૑ યાતો અધ્વ૒રમ્ । વિશ્વાન્ય૒ન્યો ભુવ૑નાઽભિ૒ ચષ્ટે । ઋ૒તૂન૒ન્યો વિ૒દધ૑જ્જાયતે૒ પુનઃ૑ । ત્રીણિ૑ શ૒તા ત્રીષ૒હસ્રાણ્ય૒ગ્નિમ્ । ત્રિ૒૒શચ્ચ૑ દે૒વા નવ૑ ચાઽસપર્યન્ન્

2.7.12.3
ઔક્ષ૑ન્ઘૃ૒તૈરાસ્તૃ૑ણન્બ૒ર્૒હિર૑સ્મૈ । આદિદ્ધોતા૑ર૒ન્ન્ય૑ષાદયન્ત । અ૒ગ્નિના૒ઽગ્નિસ્સમિ૑ધ્યતે । ક૒વિર્ગૃ૒હપ૑તિ૒ર્યુવા । હ૒વ્ય૒વાડ્જુ૒હ્વાસ્યઃ । અ૒ગ્નિર્દે૒વાનાઞ્જ૒ઠરમ્ । પૂ૒તદ૑ક્ષ ક૒વિક્ર૑તુઃ । દે૒વો દે૒વેભિ૒રા ગ૑મત્ । અ૒ગ્નિ૒શ્રિયો૑ મ૒રુતો૑ વિ૒શ્વકૃ૑ષ્ટયઃ । આ ત્વે૒ષમુ૒ગ્રમવ૑ ઈમહે વ૒યમ્

2.7.12.4
તે સ્વા૒નિનો૑ રુ૒દ્રિયા૑ વ૒ર્૒ષનિ૑ર્ણિજઃ । સિ૒૒હા ન હે૒ષક્ર૑તવસ્સુ૒દાન૑વઃ । યદુ૑ત્ત૒મે મ૑રુતો મધ્ય૒મે વા । યદ્વા૑ઽવ૒મે સુ૑ભગાસો દિ૒વિ ષ્ઠ । તતો૑ નો રુદ્રા ઉ૒ત વા૒ઽન્વસ્ય૑ । અગ્ને૑ વિ૒ત્તાદ્ધ૒વિષો૒ યદ્યજા૑મઃ । ઈડે૑ અ૒ગ્નિ સ્વવ૑સ૒ન્નમો૑ભિઃ । ઇ૒હ પ્ર૑સ૒પ્તો વિ ચ૑ યત્કૃ૒તન્નઃ૑ । રથૈ૑રિવ૒ પ્રભ૑રે વાજ૒યદ્ભિઃ૑ । પ્ર૒દ૒ક્ષિ૒ણિન્મ૒રુતા૒૒ સ્તોમ૑મૃદ્ધ્યામ્

2.7.12.5
શ્રુ૒ધિ શ્રુ૑ત્કર્ણ૒ વહ્નિ૑ભિઃ । દે૒વૈર૑ગ્ને સ૒યાવ૑ભિઃ । આસી૑દન્તુ બ૒ર્૒હિષિ૑ । મિ૒ત્રો વરુ૑ણો અર્ય૒મા । પ્રા૒ત૒ર્યાવા૑ણો અધ્વ૒રમ્ । વિશ્વે૑ષા૒મદિ૑તિર્ય૒જ્ઞિયા૑નામ્ । વિશ્વે૑ષા૒મતિ૑થિ૒ર્માનુ૑ષાણામ્ । અ૒ગ્નિર્દે૒વાના૒મવ૑ આવૃણા૒નઃ । સુ૒મૃ૒ડી૒કો ભવતુ વિ૒શ્વવે૑દાઃ । ત્વે અ૑ગ્ને સુમ૒તિં ભિક્ષ૑માણાઃ

2.7.12.6
દિ૒વિ શ્રવો૑ દધિરે ય૒જ્ઞિયા૑સઃ । નક્તા૑ ચ ચ૒ક્રુરુ૒ષસા૒ વિરૂ૑પે । કૃ૒ષ્ણઞ્ચ૒ વર્ણ૑મરુ૒ણઞ્ચ૒ સન્ધુઃ૑ । ત્વામ૑ગ્ન આદિ૒ત્યાસ૑ આ૒સ્યમ્ । ત્વાઞ્જિ૒હ્વા શુચ૑યશ્ચક્રિરે કવે । ત્વા રા૑તિ૒ષાચો૑ અધ્વ૒રેષુ૑ સશ્ચિરે । ત્વે દે૒વા હ૒વિર૑દ૒ન્ત્યાહુ૑તમ્ । નિ ત્વા૑ ય૒જ્ઞસ્ય૒ સાધ૑નમ્ । અગ્ને૒ હોતા૑રમૃ૒ત્વિજમ્ । વ૒નુ૒ષ્વદ્દે૑વ ધીમહિ૒ પ્રચે૑તસમ્ । જી૒રન્દૂ૒તમમ૑ર્ત્યમ્

2.7.13.0
વ૒જ્રિણ૑મયત્સ્વ૒સ્તિ જો૑જયુર્નસ્સ૒પ્ત ચ૑

2.7.13.1
તિષ્ઠા૒ હરી૒ રથ૒ આ યુ૒જ્યમા૑ના યા૒હિ । વા૒યુર્ન નિ૒યુતો૑ નો૒ અચ્છ૑ । પિબા૒સ્યન્ધો૑ અ૒ભિસૃ૑ષ્ટો અ૒સ્મે । ઇન્દ્ર૒સ્સ્વાહા૑ રરિ૒મા તે૒ મદા૑ય । કસ્ય૒ વૃષા૑ સુ૒તે સચા । નિ૒યુત્વાન્વૃષ૒ભો ર૑ણત્ । વૃ૒ત્ર૒હા સોમ૑પીતયે । ઇન્દ્ર૑વ્વમ્૒̐યમ્મ૑હાધ૒ને । ઇન્દ્ર૒મર્ભે૑ હવામહે । યુજ૑વ્વૃમ્૒̐ત્રેષુ૑ વ૒જ્રિણમ્

2.7.13.2
દ્વિ૒તા યો વૃ૑ત્ર૒હન્ત૑મઃ । વિ૒દ ઇન્દ્ર૑શ્શ૒તક્ર૑તુઃ । ઉપ૑ નો૒ હરિ૑ભિસ્સુ૒તમ્ । સ સૂર૒ આજ૒નય૒ઞ્જ્યોતિ૒રિન્દ્રમ્ । અ૒યા ધિ૒યા ત૒રણિ૒રદ્રિ૑બ઱હાઃ । ઋ૒તેન૑ શુ૒ષ્મી નવ૑માનો અ૒ર્કૈઃ । વ્યુ૑સ્રિધો૑ અ૒સ્રો અદ્રિ૑ર્બિભેદ । ઉ૒તત્યદા૒શ્વશ્વિ૑યમ્ । યદિ૑ન્દ્ર૒ નાહુ૑ષી૒ષ્વા । અગ્રે૑ વિ૒ક્ષુ પ્રતીદ૑યત્

2.7.13.3
ભરે૒ષ્વિન્દ્ર૑ સુ૒હવ૑ હવામહે । અ૒૒હો૒મુચ૑ સુ૒કૃત૒ન્દૈવ્ય૒ઞ્જનમ્ । અ૒ગ્નિમ્મિ૒ત્રવ્વઁરુ૑ણ સા૒તયે૒ ભગમ્ । દ્યાવા૑પૃથિ૒વી મ૒રુત૑સ્સ્વ૒સ્તયે । મ૒હિ ક્ષેત્રં૑ પુ૒રુશ્ચ૒ન્દ્રવ્વિઁ વિ૒દ્વાન્ । આદિત્સખિ૑ભ્યશ્ચ૒રથ૒૒ સમૈ૑રત્ । ઇન્દ્રો૒ નૃભિ૑રજન૒દ્દીદ્યા૑નસ્સા૒કમ્ । સૂર્ય૑મુ૒ષસ૑ઙ્ગા૒તુમ૒ગ્નિમ્ । ઉ૒રુન્નો૑ લો૒કમનુ૑ નેષિ વિ૒દ્વાન્ । સુવ૑ર્વ૒જ્જ્યોતિ૒રભ૑ય સ્વ૒સ્તિ

2.7.13.4
ઋ૒ષ્વા ત૑ ઇન્દ્ર૒ સ્થવિ૑રસ્ય બા૒હૂ । ઉપ૑સ્થેયામ શર૒ણા બૃ૒હન્તા । આ નો૒ વિશ્વા૑ભિરૂ૒તિભિ૑સ્સ૒જોષાઃ । બ્રહ્મ૑ જુષા૒ણો હ૑ર્યશ્વ યાહિ । વરી૑વૃજ૒ત્સ્થવિ૑રેભિસ્સુશિપ્ર । અ૒સ્મે દધ૒દ્વૃષ૑ણ૒૒ શુષ્મ૑મિન્દ્ર । ઇન્દ્રા૑ય૒ ગાવ૑ આ૒શિરમ્ । દુ૒દુ૒હ્રે વ૒જ્રિણે૒ મધુ૑ । યત્સી૑મુપહ્વ૒રે વિ૒દત્ । તાસ્તે૑ વજ્રિન્ધે૒નવો૑ જોજયુર્નઃ

2.7.13.5
ગભ૑સ્તયો નિ૒યુતો૑ વિ૒શ્વવા૑રાઃ । અહ૑રહ૒ર્ભૂય૒ ઇજ્જોગુ૑વાનાઃ । પૂ૒ર્ણા ઇ૑ન્દ્ર ક્ષુ૒મતો૒ ભોજ૑નસ્ય । ઇ૒માન્તે૒ ધિયં૒ પ્ર ભ૑રે મ૒હો મ૒હીમ્ । અ૒સ્ય સ્તો૒ત્રે ધિ૒ષણા૒ યત્ત૑ આન૒જે । તમુ૑ત્સ૒વે ચ૑ પ્રસ૒વે ચ૑ સાસ૒હિમ્ । ઇન્દ્ર૑ન્દે૒વાસ૒શ્શવ૑સા મદ૒ન્નનુ૑

2.7.14.0
સ્તોમે૑ન૒ નાપ્નો૑દવારયત૒ નવ૑ ચ

2.7.14.1
પ્ર૒જાપ૑તિ પ૒શૂન૑સૃજત । તેઽસ્માત્સૃ૒ષ્ટા પરાઞ્ચ આયન્ન્ । તાન૑ગ્નિષ્ટો૒મેન૒ નાપ્નોત્ । તાનુ૒ક્થ્યે૑ન૒ નાપ્નોત્ । તાન્થ્ષો૑ડ૒શિના૒ નાપ્નોત્ । તાન્રાત્રિ૑યા૒ નાપ્નોત્ । તાન્ત્સ૒ન્ધિના૒ નાપ્નોત્ । સોઽગ્નિમ૑બ્રવીત્ । ઇ૒માન્મ૑ ઈ૒પ્સેતિ૑ । તાન૒ગ્નિસ્ત્રિ૒વૃતા૒ સ્તોમે૑ન૒ નાપ્નોત્

2.7.14.2
સ ઇન્દ્ર૑મબ્રવીત્ । ઇ૒માન્મ૑ ઈ૒પ્સેતિ૑ । તાનિન્દ્રઃ૑ પઞ્ચદ૒શેન૒ સ્તોમે૑ન૒ નાપ્નોત્ । સ વિશ્વાન્દે૒વાન૑બ્રવીત્ । ઇ૒માન્મ૑ ઈપ્સ૒તેતિ૑ । તાન્ વિશ્વે૑દે૒વાસ્સ૑પ્તદ૒શેન૒ સ્તોમે૑ન૒ નાપ્નુ૑વન્ન્ । સ વિષ્ણુ૑મબ્રવીત્ । ઇ૒માન્મ૑ ઈ૒પ્સેતિ૑ । તા઩ વિષ્ણુ૑રેકવિ૒૒શેન૒ સ્તોમે૑નાપ્નોત્ । વા૒ર૒વ૒ન્તીયે૑નાવારયત

2.7.14.3
ઇ૒દવ્વિઁષ્ણુ૒ર્વિ ચ૑ક્રમ૒ ઇતિ૒ વ્ય૑ક્રમત । યસ્માત્પ૒શવ૒ પ્રપ્રેવ૒ ભ્રશે૑રન્ન્ । સ એ૒તેન૑ યજેત । યદાપ્નોત્ । તદ૒પ્તોર્યામ૑સ્યાપ્તોર્યામ૒ત્વમ્ । એ૒તેન૒ વૈ દે૒વા જૈત્વા૑નિ જિ૒ત્વા । યઙ્કામ૒મકા૑મયન્ત૒ તમાપ્નુવન્ન્ । યઙ્કામ૑ઙ્કા૒મય૑તે । તમે૒તેનાપ્નોતિ

2.7.15.0
બ૒ભૂ૒વાવ્ય૑ય૒ત્તેને૒મમ૑ગ્ન ઇ૒હ વર્ચ૑સા૒ સમ૑ઙ્ગ્ધિ૒ વૈયા૒ઘ્રેઽધિ૑ રાષ્ટ્ર૒વર્ધ૑ન૒પાઙ્ક્તે૑ન૒ છન્દ૑સો૒પાવ૑હરામિ

2.7.15.1
વ્યા૒ઘ્રો૑ઽયમ૒ગ્નૌ ચ૑રતિ૒ પ્રવિ૑ષ્ટઃ । ઋષી૑ણાં પુ૒ત્રો અ૑ભિશસ્તિ૒પા અ૒યમ્ । ન૒મ૒સ્કા૒રેણ૒ નમ૑સા તે જુહોમિ । મા દે૒વાનામ્મિથુ૒યાક૑ર્મ ભા૒ગમ્ । સાવી૒ર્૒હિ દે૑વ પ્રસ૒વાય૑ પિત્રે । વ૒ર્ષ્માણ૑મસ્મૈ વરિ૒માણ૑મસ્મૈ । અથા૒સ્મભ્ય૑ સવિતસ્સ૒ર્વતા૑તા । દિ૒વેદિ૑વ૒ આ સુ૑વા૒ ભૂરિ૑ પ૒શ્વઃ । ભૂ૒તો ભૂ૒તેષુ૑ ચરતિ૒ પ્રવિ૑ષ્ટઃ । સ ભૂ૒તાના૒મધિ૑પતિર્બભૂવ

2.7.15.2
તસ્ય૑ મૃ૒ત્યૌ ચ૑રતિ રાજ૒સૂયમ્ । સ રાજા૑ રા૒જ્યમનુ૑ મન્યતામિ૒દમ્ । યેભિ૒શ્શિલ્પૈ પપ્રથા૒નામદૃ૑હત્ । યેભિ૒ર્દ્યામ૒ભ્યપિ૑શત્પ્ર૒જાપ૑તિઃ । યેભિ૒ર્વાચ૑વ્વિમ્૒̐શ્વરૂ૑પા સ૒મવ્ય૑યત્ । તેને૒મમ૑ગ્ન ઇ૒હ વર્ચ૑સા૒ સમ૑ઙ્ગ્ધિ । યેભિ૑રાદિ૒ત્યસ્તપ૑તિ૒ પ્ર કે૒તુભિઃ૑ । યેભિ૒સ્સૂર્યો૑ દદૃ૒શે ચિ૒ત્રભા૑નુઃ । યેભિ૒ર્વાચં૑ પુષ્ક૒લેભિ૒રવ્ય૑યત્ । તેને૒મમ૑ગ્ન ઇ૒હ વર્ચ૑સા૒ સમ૑ઙ્ગ્ધિ

2.7.15.3
આઽયં ભા૑તુ૒ શવ૑સા૒ પઞ્ચ૑ કૃ૒ષ્ટીઃ । ઇન્દ્ર૑ ઇવ જ્યે૒ષ્ઠો ભ૑વતુ પ્ર૒જાવાન્૑ । અ૒સ્મા અ૑સ્તુ પુષ્ક૒લઞ્ચિ૒ત્રભા૑નુ । આઽયં પૃ૑ણક્તુ૒ રજ૑સી ઉ૒પસ્થમ્ । યત્તે૒ શિલ્પ૑ઙ્કશ્યપ રોચ૒નાવ૑ત્ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યાવ૑ત્પુષ્ક૒લઞ્ચિ૒ત્રભા૑નુ । યસ્મિ૒ન્ત્સૂર્યા૒ અર્પિ૑તાસ્સ૒પ્ત સા૒કમ્ । તસ્મિ૒ન્રાજા૑ન૒મધિ૒ વિશ્ર૑યે૒મમ્ । દ્યૌર૑સિ પૃથિ૒વ્ય૑સિ । વ્યા૒ઘ્રો વૈયા૒ઘ્રેઽધિ૑

2.7.15.4
વિશ્ર૑યસ્વ૒ દિશો૑ મ૒હીઃ । વિશ૑સ્ત્વા૒ સર્વા૑ વાઞ્છન્તુ । મા ત્વદ્રા૒ષ્ટ્રમધિ૑ ભ્રશત્ । યા દિ૒વ્યા આપ૒ પય૑સા સંબભૂ૒વુઃ । યા અ૒ન્તરિ૑ક્ષ ઉ૒ત પાર્થિ૑વી૒ર્યાઃ । તાસાન્ત્વા૒ સર્વા૑સા રુ૒ચા । અ૒ભિષિ૑ઞ્ચામિ૒ વર્ચ૑સા । અ૒ભિ ત્વા૒ વર્ચ૑સાઽસિચન્દિ૒વ્યેન૑ । પય૑સા સ૒હ । યથાસા૑ રાષ્ટ્ર૒વર્ધ૑નઃ

2.7.15.5
તથા ત્વા સવિ૒તા ક૑રત્ । ઇન્દ્ર૒વ્વિઁશ્વા૑ અવીવૃધન્ન્ । સ૒મુ૒દ્રવ્ય૑ચસ૒ઙ્ગિરઃ૑ । ર૒થીત૑મ રથી૒નામ્ । વાજા૑ના૒૒ સત્પ૑તિં૒ પતિમ્ । વસ૑વસ્ત્વા પુ૒રસ્તા૑દ૒ભિષિ૑ઞ્ચન્તુ ગાય૒ત્રેણ૒ છન્દ૑સા । રુ૒દ્રાસ્ત્વા૑ દક્ષિણ૒તો૑ઽભિષિ૑ઞ્ચન્તુ૒ ત્રૈષ્ટુ૑ભેન૒ છન્દ૑સા । આ૒દિ૒ત્યાસ્ત્વા૑ પ૒શ્ચાદ૒ભિષિ૑ઞ્ચન્તુ૒ જાગ૑તેન૒ છન્દ૑સા । વિશ્વે ત્વા દે૒વા ઉ૑ત્તર૒તો૑ઽભિષિ૑ઞ્ચ૒ન્ત્વાનુ૑ષ્ટુભેન૒ છન્દ૑સા । બૃહ૒સ્પતિ૑સ્ત્વો૒પરિ૑ષ્ટાદ૒ભિષિ૑ઞ્ચતુ૒ પાઙ્ક્તે૑ન૒ છન્દ૑સા

2.7.15.6
અ૒રુ૒ણન્ત્વા૒ વૃક૑મુ૒ગ્રઙ્ખ૑જઙ્ક૒રમ્ । રોચ૑માનં મ૒રુતા૒મગ્રે૑ અ૒ર્ચિષઃ૑ । સૂર્ય૑વન્તં મ૒ઘવા૑નવ્વિઁષાસ૒હિમ્ । ઇન્દ્ર૑મુ૒ક્થેષુ૑ નામ૒હૂત૑મ હુવેમ । પ્ર બા૒હવા૑ સિસૃતઞ્જી૒વસે૑ નઃ । આ નો૒ ગવ્યૂ૑તિમુક્ષતઙ્ઘૃ૒તેન૑ । આ નો૒ જને શ્રવયતય્યુઁવાના । શ્રુ૒તં મે૑ મિત્રાવરુણા૒ હવે૒મા । ઇન્દ્ર૑સ્ય તે વીર્ય૒કૃતઃ૑ । બા૒હૂ ઉ૒પાવ૑ હરામિ

2.7.16.0
સ્વ૒ધાયૈ ત્વા સ૒વેન૒ દ્યૌસ્સૂર્ય સ૒પ્ત ચ૑

2.7.16.1
અ૒ભિ પ્રેહિ૑ વી૒રય૑સ્વ । ઉ૒ગ્રશ્ચેત્તા૑ સપત્ન૒હા । આતિ૑ષ્ઠ વૃત્ર૒હન્ત૑મઃ । તુભ્ય૑ન્દે૒વા અધિ૑બ્રવન્ન્ । અ૒ઙ્કૌ ન્ય૒ઙ્કાવ૒ભિતો૒ રથ૒ય્યૌઁ । ધ્વા૒ન્તવ્વાઁ૑તા૒ગ્રમનુ૑ સ૒ઞ્ચર૑ન્તૌ । દૂ૒રેહે૑તિરિન્દ્રિ૒યાવાન્પત૒ત્રી । તે નો૒ઽગ્નય૒ પપ્ર૑ય પારયન્તુ । નમ૑સ્ત ઋષે ગદ । અવ્ય૑થાયૈ ત્વા સ્વ૒ધાયૈ ત્વા

2.7.16.2
મા ન૑ ઇન્દ્રા૒ભિત૒સ્ત્વદૃ૒ષ્વારિ૑ષ્ટાસઃ । એ૒વા બ્ર૑હ્મ૒ન્તવેદ૑સ્તુ । તિષ્ઠા૒ રથે૒ અધિ૒ યદ્વજ્ર૑હસ્તઃ । આ ર૒શ્મીન્દે૑વ યુવસે૒ સ્વશ્વઃ૑ । આ તિ૑ષ્ઠ વૃત્રહન્ના૒તિષ્ઠ૑ન્તં૒ પરિ૑ । અનુ૒ ત્વેન્દ્રો૑ મદ૒ત્વનુ૑ ત્વા મિ૒ત્રાવરુ૑ણૌ । દ્યૌશ્ચ૑ ત્વા પૃથિ૒વી ચ૒ પ્રચે૑તસા । શુ૒ક્રો બૃ૒દ્દક્ષિ૑ણા ત્વા પિપર્તુ । અનુ૑ સ્વ૒ધા ચિ૑કિતા૒૒ સોમો૑ અ૒ગ્નિઃ । અનુ૑ ત્વાઽવતુ સવિ૒તા સ૒વેન૑

2.7.16.3
ઇન્દ્ર૒વ્વિઁશ્વા૑ અવીવૃધન્ન્ । સ૒મુ૒દ્રવ્ય૑ચસ૒ઙ્ગિરઃ૑ । ર૒થીત૑મ રથી૒નામ્ । વાજા૑ના૒૒ સત્પ૑તિં૒ પતિમ્ । પરિ૑મા સે૒ન્યા ઘોષાઃ । જ્યાનાવ્વૃઁઞ્જન્તુ ગૃ૒ધ્નવઃ૑ । મે૒થિ૒ષ્ઠા પિન્વ૑માના ઇ૒હ । માઙ્ગોપ૑તિમ૒ભિ સવ્વિઁ૑શન્તુ । તન્મેઽનુ૑મતિ૒રનુ૑ મન્યતામ્ । તન્મા૒તા પૃ૑થિ૒વી તત્પિ૒તા દ્યૌઃ

2.7.16.4
તદ્ગ્રાવા૑ણસ્સોમ૒સુતો૑ મયો૒ભુવઃ૑ । તદ૑શ્વિના શૃણુત સૌભગા યુ૒વમ્ । અવ૑ તે૒ હેડ૒ ઉદુ૑ત્ત૒મમ્ । એ૒ના વ્યા૒ઘ્રં પ૑રિષસ્વજા૒નાઃ । સિ૒૒હ હિ૑ન્વન્તિ મહ૒તે સૌભ૑ગાય । સ૒મુ૒દ્રન્ન સુ૒હવ૑ન્તસ્થિ૒વાસમ્ । મ૒ર્મૃ૒જ્યન્તે દ્વી૒પિન૑મ૒ફ્સ્વ૑ન્તઃ । ઉદ૒સાવે૑તુ૒ સૂર્યઃ૑ । ઉદિ૒દં મા૑મ૒કવ્વઁચઃ૑ । ઉદિ૑હિ દેવ સૂર્ય । સ૒હ વ૒ગ્નુના૒ મમ૑ । અ૒હવ્વામ્૒̐ચો વિ૒વાચ૑નમ્ । મયિ૒ વાગ૑સ્તુ ધર્ણ૒સિઃ । યન્તુ૑ ન૒દયો૒ વ઱ષ૑ન્તુ પ૒ર્જન્યાઃ । સુ૒પિ૒પ્પ૒લા ઓષ૑ધયો ભવન્તુ । અન્ન૑વતામોદ૒નવ૑તામા૒મિક્ષ૑વતામ્ । એ૒ષા રાજા૑ ભૂયસામ્

2.7.17.0
અવાસ્રાગ્દી૒ક્ષા વ૒શિની૒ હ્યુ૑ગ્રાઽદ૑ધાદ્વ૒વર્જ૒ વપ૑ સ્તે૒ દ્વે ચ૑

2.7.17.1
યે કે૒શિન૑ પ્રથ૒માસ્સ૒ત્રમાસ૑ત । યેભિ૒રાભૃ૑ત૒ય્યઁદિ૒દવ્વિમ્૒̐રોચ૑તે । તેભ્યો૑ જુહોમિ બહુ૒ધા ઘૃ૒તેન૑ । રા૒યસ્પોષે૑ણે૒મવ્વઁર્ચ૑સા૒ સ સૃ૑જાથ । નર્તે બ્રહ્મ૑ણ૒સ્તપ૑સો વિમો૒કઃ । દ્વિ૒નામ્ની૑ દી૒ક્ષા વ૒શિની૒ હ્યુ૑ગ્રા । પ્ર કેશાસ્સુ૒વતે૑ કા૒ણ્ડિનો૑ ભવન્તિ । તેષાં બ્ર૒હ્મેદીશે૒ વપ૑નસ્ય૒ નાન્યઃ । આ રો૑હ૒ પ્રોષ્ઠ૒વ્વિઁષ૑હસ્વ૒ શત્રૂન્૑ । અવાસ્રાગ્દી૒ક્ષા વ૒શિની૒ હ્યુ૑ગ્રા

2.7.17.2
દે૒હિ દક્ષિ૑ણાં૒ પ્રતિ૑ર૒સ્વાયુઃ૑ । અથા૑મુચ્યસ્વ૒ વરુ૑ણસ્ય૒ પાશાત્ । યેનાવ૑પત્સવિ૒તા ક્ષુ૒રેણ૑ । સોમ૑સ્ય૒ રાજ્ઞો૒ વરુ૑ણસ્ય વિ૒દ્વાન્ । તેન૑ બ્રહ્માણો વપતે૒દમ૒સ્યોર્જેમમ્ । ર૒ય્યા વર્ચ૑સા૒ સ સૃ૑જાથ । મા તે૒ કેશા૒નનુ૑ ગા૒દ્વર્ચ૑ એ૒તત્ । તથા૑ ધા૒તા ક૑રોતુ તે । તુભ્ય૒મિન્દ્રો૒ બૃહ૒સ્પતિઃ૑ । સ૒વિ૒તા વર્ચ૒ આદ૑ધાત્

2.7.17.3
તેભ્યો૑ નિ૒ધાનં૑ બહુ૒ધા વ્યૈચ્છન્ન્૑ । અ૒ન્ત૒રા દ્યાવા૑પૃથિ૒વી અ૒પસ્સુવઃ૑ । દ૒ર્ભ૒સ્ત૒મ્બે વી૒ર્ય૑કૃતે નિ૒ધાય૑ । પૌસ્યે૑ને૒મવ્વઁર્ચ૑સા૒ સ સૃ૑જાથ । બલ૑ન્તે બાહુ૒વોસ્સ૑વિ૒તા દ૑ધાતુ । સોમ૑સ્ત્વાઽનક્તુ૒ પય૑સા ઘૃ૒તેન૑ । સ્ત્રી૒ષુ રૂ૒પમ૑શ્વિનૈ૒તન્નિ ધ૑ત્તમ્ । પૌસ્યે૑ને૒મવ્વઁર્ચ૑સા૒ સસૃ૑જાથ । યત્સી૒મન્ત૒ઙ્કઙ્ક૑તસ્તે લિ૒લેખ૑ । યદ્વા ક્ષુ૒ર પ૑રિવ૒વર્જ૒ વપ૑સ્તે । સ્ત્રી૒ષુ રૂ૒પમ૑શ્વિનૈ૒તન્નિ ધ૑ત્તમ્ । પૌસ્યે૑ને૒મ સ સૃ૑જાથો વી૒ર્યે૑ણ

2.7.18.0
વેદ૒ હર૑ન્ત્યેનમે૒વવ્વેઁદા૒ભ્યૂ૑ઢ પા૒પ્મભિ૒રેક૑ઞ્ચ

2.7.18.1
ઇન્દ્ર૒વ્વૈઁ સ્વાવિશો૑ મ૒રુતો૒ નાપા૑ચાયન્ન્ । સોઽન૑પચાય્યમાન એ૒તવ્વિઁ૑ઘ૒નમ૑પશ્યત્ । તમાઽહ૑રત્ । તેના૑યજત । તેનૈ૒વાસા૒ન્ત સ૑ સ્ત૒મ્ભવ્વ્યઁ૑હન્ન્ । યદ્વ્યહન્ન્૑ । તદ્વિ૑ઘ૒નસ્ય૑ વિઘન૒ત્વમ્ । વિ પા૒પ્માનં૒ ભ્રાતૃ૑વ્ય હતે । ય એ૒તેન૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑

2.7.18.2
ય રાજા૑ન૒વ્વિઁશો૒ નાપ૒ચાયે૑યુઃ । યો વા બ્રાહ્મ૒ણસ્તમ૑સા પા૒પ્મના૒ પ્રાવૃ૑ત૒સ્સ્યાત્ । સ એ૒તેન૑ યજેત । વિ૒ઘ૒નેનૈ૒વૈન૑દ્વિ૒હત્ય૑ । વિ૒શામાધિ૑પત્યઙ્ગચ્છતિ । તસ્ય૒ દ્વે દ્વા૑દ૒શે સ્તો૒ત્રે ભવ૑તઃ । દ્વે ચ૑તુર્વિ૒૒શે । ઔદ્ભિ૑દ્યમે૒વ તત્ । એ૒તદ્વૈ ક્ષ૒ત્રસ્યૌદ્ભિ૑દ્યમ્ । યદ૑સ્મૈ૒ સ્વાવિશો૑ બ૒લિ હર૑ન્તિ

2.7.18.3
હર૑ન્ત્યસ્મૈ૒ વિશો૑ બ૒લિમ્ । ઐન૒મપ્ર૑તિખ્યાતઙ્ગચ્છતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । પ્ર૒બાહુ૒ગ્વા અગ્રે ક્ષ૒ત્રાણ્યાતે૑પુઃ । તેષા૒મિન્દ્રઃ૑ ક્ષ૒ત્રાણ્યાદ૑ત્ત । ન વા ઇ૒માનિ૑ ક્ષ૒ત્રાણ્ય૑ભૂવ૒ન્નિતિ૑ । તન્નક્ષ૑ત્રાણન્નક્ષત્ર૒ત્વમ્ । આ શ્રેય૑સો૒ ભ્રાતૃ૑વ્યસ્ય૒ તેજ૑ ઇન્દ્રિ૒યન્દ૑ત્તે । ય એ૒તેન૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑

2.7.18.4
તદ્યથા૑ હ૒ વૈ સ૑ચ૒ક્રિણૌ૒ કપ્લ૑કાવુ૒પાવ૑હિતૌ૒ સ્યાતામ્ । એ૒વમે૒તૌ યુ૒ગ્મન્તૌ૒ સ્તોમૌ । અ૒યુક્ષુ૒ સ્તોમે૑ષુ ક્રિયેતે । પા૒પ્મનોઽપ૑હત્યૈ । અપ૑ પા૒પ્માનં૒ ભ્રાતૃ૑વ્ય હતે । ય એ૒તેન૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑ । તદ્યથા૑ હ૒ વૈ સૂ૑તગ્રામ૒ણ્યઃ૑ । એ૒વઞ્છન્દા૑સિ । તેષ્વ૒સાવા૑દિ૒ત્યો બૃ૑હ૒તીર૒ભ્યૂ૑ઢઃ

2.7.18.5
સ૒તોબૃ૑હતીષુ સ્તુવતે સ૒તો બૃ૑હન્ન્ । પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑રસા૒નીત્યે૒વ । વ્યતિ૑ષક્તાભિસ્સ્તુવતે । વ્યતિ૑ષક્ત૒વ્વૈઁ ક્ષ૒ત્રવ્વિમ્૒̐શા । વિ૒શૈવૈન૑ઙ્ક્ષ૒ત્રેણ૒ વ્યતિ૑ષજતિ । વ્યતિ૑ષક્તાભિસ્સ્તુવતે । વ્યતિ૑ષક્તો૒ વૈ ગ્રા૑મ૒ણીસ્સ૑જા૒તૈઃ । સ૒જા૒તૈરે૒વૈન૒વ્વ્યઁતિ૑ષજતિ । વ્યતિ૑ષક્તાભિસ્સ્તુવતે । વ્યતિ૑ષક્તો૒ વૈ પુરુ૑ષ પા૒પ્મભિઃ૑ । વ્યતિ૑ષક્તાભિરે૒વાસ્ય૑ પા૒પ્મનો૑ નુદતે

2.8.0.0
પીવોન્ના૒ન્તે શુ૒ક્રાસ૒સ્સોમો૑ ધે૒નુમિન્દ્ર૒સ્તર૑સ્વા૒ઞ્છુચિ૒મા દે૒વો યા૑તુ૒ સૂર્યો૑ દે૒વીમ૒હમ૑સ્મિ૒ તા સૂર્યાચન્દ્ર૒મસા૒ નવ૑

પીવોન્ના૒મગ્ને૒ ત્વં પા૑રયાનાધૃ૒ષ્યશ્શુચિ૒ન્નુ વિ૒શ્રય૑માણો દિ૒વો રુ૒ક્મોઽન્નં૑ પ્રા૒ણમન્ન૒ન્તા સૂર્યાચન્દ્ર૒મસા૒ નવ૑સપ્તતિઃ

પીવોન્નાય્યૂમ્૒̐યં પા૑ત સ્વ૒સ્તિભિ૒સ્સદા૑ નઃ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ કૃષ્ણયજુર્બ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે અષ્ટમ પ્રપાઠકઃ દ્વિતીયાષ્ટકઞ્ચ સમાપ્તમ્ ।
2.8.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે અષ્ટમપ્રપાઠકપ્રારમ્ભઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
2.8.1.0
મ૒ની૒ષાઽસ્તુ૑ ચ૒ર્તસ્યા૒સ્મે કિ૑ત૒વાસ૑શ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

2.8.1.1
પીવોન્ના રયિ૒વૃધ૑સ્સુમે૒ધાઃ । શ્વે૒તસ્સિ૑ષક્તિ નિ૒યુતા૑મભિ૒શ્રીઃ । તે વા૒યવે૒ સમ૑નસો૒ વિત૑સ્થુઃ । વિશ્વેન્નર૑સ્સ્વપ૒ત્યાનિ૑ ચક્રુઃ । રા૒યેઽનુ યઞ્જ૒જ્ઞતૂ૒ રોદ૑સી ઉ૒ભે । રા૒યે દે૒વી ધિ૒ષણા૑ ધાતિ દે૒વમ્ । અધા૑ વા૒યુન્નિ૒યુત૑સ્સશ્ચત૒ સ્વાઃ । ઉ૒ત શ્વે૒તવ્વઁસુ૑ધિતિન્નિરે૒કે । આ વા૑યો૒ પ્ર યાભિઃ૑ । પ્ર વા૒યુમચ્છા૑ બૃહ૒તી મ૑ની૒ષા

2.8.1.2
બૃ૒હદ્ર૑યિવ્વિમ્૒̐શ્વવા૑રા રથ૒પ્રામ્ । દ્યુ૒તદ્યા૑મા નિ૒યુત૒ પત્ય૑માનઃ । ક૒વિ ક૒વિમિ૑યક્ષસિ પ્રયજ્યો । આ નો૑ નિ૒યુદ્ભિ૑શ્શ૒તિની૑ભિરધ્વ૒રમ્ । સ૒હ૒સ્રિણી૑ભિ૒રુપ૑ યાહિ ય૒જ્ઞમ્ । વાયો૑ અ૒સ્મિન્ હ૒વિષિ૑ માદયસ્વ । યૂ૒યં પા૑ત સ્વ૒સ્તિભિ૒સ્સદા૑ નઃ । પ્રજા૑પતે૒ ન ત્વદે૒તાન્ય૒ન્યઃ । વિશ્વા૑ જા૒તાનિ૒ પરિ૒ તા બ૑ભૂવ । યત્કા૑માસ્તે જુહુ૒મસ્તન્નો૑ અસ્તુ

2.8.1.3
વ૒ય સ્યા૑મ૒ પત૑યો રયી૒ણામ્ । ર૒યી૒ણાં પતિ૑ય્યઁજ૒તં બૃ૒હન્તમ્ । અ૒સ્મિન્ભરે૒ નૃત૑મ૒વ્વાઁજ૑સાતૌ । પ્ર૒જાપ૑તિં પ્રથમ૒જામૃ૒તસ્ય૑ । યજા૑મ દે૒વમધિ૑ નો બ્રવીતુ । પ્રજા૑પતે૒ ત્વન્નિ૑ધિ૒પા પુ૑રા૒ણઃ । દે૒વાનાં પિ૒તા જ૑નિ૒તા પ્ર૒જાનામ્ । પતિ૒ર્વિશ્વ૑સ્ય૒ જગ૑ત પર૒સ્પાઃ । હ૒વિર્નો૑ દેવ વિહ૒વે જુ૑ષસ્વ । તવે૒મે લો૒કા પ્ર૒દિશો૒ દિશ૑શ્ચ

2.8.1.4
પ૒રા૒વતો૑ નિ૒વત૑ ઉ૒દ્વત૑શ્ચ । પ્રજા૑પતે વિશ્વ૒સૃજ્જી૒વધ૑ન્ય ઇ૒દન્નો૑ દેવ । પ્રતિ૑હર્ય હ૒વ્યમ્ । પ્ર૒જાપ૑તિં પ્રથ૒મય્યમ્૒̐જ્ઞિયા૑નામ્ । દે૒વાના૒મગ્રે૑ યજ૒તય્યઁ૑જધ્વમ્ । સ નો૑ દદાતુ૒ દ્રવિ૑ણ સુ૒વીર્યમ્ । રા૒યસ્પોષ૒વ્વિઁ ષ્ય૑તુ૒ નાભિ૑મ૒સ્મે । યો રા૒ય ઈશે૑ શતદા૒ય ઉ૒ક્થ્યઃ૑ । ય પ૑શૂ૒ના ર૑ક્ષિ૒તા વિષ્ઠિ૑તાનામ્ । પ્ર૒જાપ૑તિ પ્રથમ૒જા ઋ૒તસ્ય૑

2.8.1.5
સ૒હસ્ર૑ધામા જુષતા હ૒વિર્નઃ૑ । સોમા૑પૂષણે૒મૌ દે૒વૌ । સોમા૑પૂષણા૒ રજ૑સો વિ૒માનમ્ । સ૒પ્તચ૑ક્ર૒૒ રથ૒મવિ૑શ્વમિન્વમ્ । વિ૒ષૂ૒વૃતં૒ મન૑સા યુ૒જ્યમા૑નમ્ । તઞ્જિ૑ન્વથો વૃષણા૒ પઞ્ચ૑રશ્મિમ્ । દિ૒વ્ય૑ન્યસ્સદ૑નઞ્ચ૒ક્ર ઉ૒ચ્ચા । પૃ૒થિ૒વ્યામ૒ન્યો અધ્ય૒ન્તરિ૑ક્ષે । તાવ૒સ્મભ્યં૑ પુરુ૒વારં૑ પુરુ૒ક્ષુમ્ । રા૒યસ્પોષ૒વ્વિઁષ્ય૑તા૒ન્નાભિ૑મ૒સ્મે

2.8.1.6
ધિયં૑ પૂ૒ષા જિ૑ન્વતુ વિશ્વમિ૒ન્વઃ । ર૒યિ સોમો૑ રયિ૒પતિ૑ર્દધાતુ । અવ૑તુ દે૒વ્યદિ૑તિરન૒ર્વા । બૃ૒હદ્વ૑દેમ વિ૒દથે૑ સુ૒વીરાઃ । વિશ્વાન્ય૒ન્યો ભુવ૑ના જ૒જાન૑ । વિશ્વ૑મ૒ન્યો અ૑ભિ૒ચક્ષા૑ણ એતિ । સોમા૑પૂષણા૒વવ૑ત૒ન્ધિયં૑ મે । યુ૒વભ્યા૒વ્વિઁશ્વા૒ પૃત૑ના જયેમ । ઉદુ૑ત્ત૒મવ્વઁ૑રુ૒ણાસ્ત૑ભ્ના૒દ્દ્યામ્ । યત્કિઞ્ચે૒દઙ્કિ૑ત૒વાસઃ૑ । અવ૑ તે૒ હેડ૒સ્તત્ત્વા૑ યામિ । આ૒દિ૒ત્યાના૒મવ૑સા૒ ન દ૑ક્ષિ૒ણા । ધા૒રય૑ન્ત આદિ૒ત્યાસ૑સ્તિ૒સ્રો ભૂમીર્ધારયન્ન્ । ય૒જ્ઞો દે૒વાના૒૒ શુચિ૑ર૒પઃ

2.8.2.0
દે૒વ૒યાનૈર્દે૒વાસ્સુપૂ૑તય્યઁજત્ર૒ હસ્ત૒મસ્તિ૒ તમા૑સ્યૂ૒ર્મિભિ૒ર્દ્વે ચ૑

2.8.2.1
તે શુ૒ક્રાસ૒શ્શુચ૑યો રશ્મિ૒વન્તઃ૑ । સીદ૑ન્નાદિ૒ત્યા અધિ૑ બ૒ર્૒હિષિ૑ પ્રિ૒યે । કામે૑ન દે૒વાસ્સ૒રથ૑ન્દિ૒વો નઃ૑ । આ યાન્તુ ય૒જ્ઞમુપ૑ નો જુષા૒ણાઃ । તે સૂ૒નવો૒ અદિ૑તે પીવ૒સામિષમ્ । ઘૃ૒તં પિન્વ૒ત્પ્રતિ૑હર્યન્નૃતે૒જાઃ । પ્ર ય૒જ્ઞિયા૒ યજ૑માનાય યેમુરે । આ૒દિ૒ત્યા કામં૑ પિતુ૒મન્ત૑મ૒સ્મે । આ ન૑ પુ૒ત્રા અદિ૑તેર્યાન્તુ ય૒જ્ઞમ્ । આ૒દિ૒ત્યાસ૑ પ૒થિભિ૑ર્દેવ૒યાનૈઃ

2.8.2.2
અ૒સ્મે કામ૑ન્દા૒શુષે૑ સ૒ન્નમ૑ન્તઃ । પુરો૒ડાશ૑ઙ્ઘૃ૒તવ૑ન્તઞ્જુષન્તામ્ । સ્ક૒ભા૒યત૒ નિ઱ઋ૑તિ૒૒ સેધ૒તામ૑તિમ્ । પ્ર ર૒શ્મિભિ૒ર્યત૑માના અમૃધ્રાઃ । આદિ૑ત્યા૒ કામ૒ પ્રય૑તા૒વ્વઁષ૑ટ્કૃતિમ્ । જુ૒ષધ્વ૑ન્નો હ૒વ્યદા૑તિય્યઁજત્રાઃ । આ૒દિ૒ત્યાન્કામ૒મવ૑સે હુવેમ । યે ભૂ૒તાનિ૑ જ૒નય૑ન્તો વિચિ૒ખ્યુઃ । સીદ૑ન્તુ પુ૒ત્રા અદિ૑તેરુ૒પસ્થમ્ । સ્તી૒ર્ણં બ૒ર્૒હિ઱હ૑વિ૒રદ્યા૑ય દે૒વાઃ

2.8.2.3
સ્તી૒ર્ણં બ૒ર્૒હિસ્સી૑દતા ય૒જ્ઞે અ૒સ્મિન્ન્ । ધ્રા૒જાસ્સેધ૑ન્તો૒ અમ૑તિન્દુ૒રેવામ્ । અ૒સ્મભ્યં૑ પુત્રા અદિતે૒ પ્ર ય૑સત । આદિ૑ત્યા૒ કામ૑ હ૒વિષો૑ જુષા૒ણાઃ । અગ્ને૒ નય૑ સુ૒પથા૑ રા૒યે અ૒સ્માન્ । વિશ્વા૑નિ દેવ વ૒યુના૑નિ વિ૒દ્વાન્ । યુ૒યો૒ધ્ય૑સ્મજ્જુ૑હુરા૒ણમેનઃ૑ । ભૂયિ૑ષ્ઠાન્તે૒ નમ૑ ઉક્તિવ્વિઁધેમ । પ્ર વ૑શ્શુ૒ક્રાય૑ ભા૒નવે૑ ભરધ્વમ્ । હ૒વ્યં મ૒તિઞ્ચા૒ગ્નયે૒ સુપૂ૑તમ્

2.8.2.4
યો દૈવ્યા૑નિ૒ માનુ૑ષા જ૒નૂષિ૑ । અ૒ન્તર્વિશ્વા૑નિ વિ૒દ્મના૒ જિગા૑તિ । અચ્છા૒ ગિરો૑ મ૒તયો૑ દેવ૒યન્તીઃ । અ૒ગ્નિય્યઁ૑ન્તિ૒ દ્રવિ૑ણં૒ ભિક્ષ૑માણાઃ । સુ૒સ૒ન્દૃશ૑ સુ૒પ્રતી૑ક૒૒ સ્વઞ્ચમ્ । હ૒વ્ય૒વાહ૑મર૒તિં માનુ૑ષાણામ્ । અગ્ને૒ ત્વમ૒સ્મદ્યુ૑યો૒ધ્યમી૑વાઃ । અન૑ગ્નિત્રા અ૒ભ્ય૑મન્ત કૃ૒ષ્ટીઃ । પુન૑ર૒સ્મભ્ય૑ સુવિ૒તાય૑ દેવ । ક્ષાવ્વિઁશ્વે૑ભિર૒જરે૑ભિર્યજત્ર

2.8.2.5
અગ્ને૒ ત્વં પા૑રયા૒ નવ્યો૑ અ૒સ્માન્ । સ્વ૒સ્તિભિ૒રતિ૑ દુ૒ર્ગાણિ૒ વિશ્વા । પૂશ્ચ૑ પૃ૒થ્વી બ૑હુ૒લા ન૑ ઉ૒ર્વી । ભવા૑ તો૒કાય૒ તન૑યાય૒ શય્યોઁઃ । પ્રકા૑રવો મન૒ના વ૒ચ્યમા૑નાઃ । દે૒વ૒દ્રીચીન્નયથ દેવ૒યન્તઃ૑ । દ૒ક્ષિ૒ણા૒વાડ્વા૒જિની૒ પ્રાચ્યે૑તિ । હ૒વિર્ભર૑ન્ત્ય૒ગ્નયે૑ ઘૃ૒તાચી । ઇન્દ્ર૒ન્નરો૑ યુ૒જે રથમ્ । જ૒ગૃ૒ભ્ણાતે૒ દક્ષિ૑ણમિન્દ્ર૒ હસ્તમ્

2.8.2.6
વ૒સૂ૒યવો૑ વસુપતે૒ વસૂ૑નામ્ । વિ૒દ્મા હિ ત્વા૒ ગોપ૑તિ શૂર૒ ગોનામ્ । અ૒સ્મભ્ય૑ઞ્ચિ૒ત્રવ્વૃઁષ૑ણ ર૒યિન્દાઃ । તવે૒દવ્વિઁશ્વ૑મ૒ભિત૑ પશ૒વ્યમ્ । યત્પશ્ય૑સિ૒ ચક્ષ૑સા૒ સૂર્ય૑સ્ય । ગવા૑મસિ૒ ગોપ૑તિ૒રેક૑ ઇન્દ્ર । ભ૒ક્ષી૒મહિ૑ તે૒ પ્રય૑તસ્ય૒ વસ્વઃ૑ । સમિ૑ન્દ્ર ણો૒ મન૑સા નેષિ૒ ગોભિઃ૑ । સ સૂ૒રિભિ૑ર્મઘવ૒ન્ત્સ સ્વ૒સ્ત્યા । સં બ્રહ્મ૑ણા દે૒વકૃ૑ત૒ય્યઁદસ્તિ૑

2.8.2.7
સન્દે૒વાના૑ સુમ૒ત્યા ય૒જ્ઞિયા૑નામ્ । આ૒રાચ્છત્રુ૒મપ૑ બાધસ્વ દૂ૒રમ્ । ઉ૒ગ્રો યશ્શમ્બ૑ પુરુહૂત૒ તેન૑ । અ૒સ્મે ધે૑હિ૒ યવ૑મ૒દ્ગોમ૑દિન્દ્ર । કૃ૒ધીધિય૑ઞ્જરિ૒ત્રે વાજ૑રત્નામ્ । આ વે૒ધસ૒૒ સ હિ શુચિઃ૑ । બૃહ૒સ્પતિ૑ પ્રથ૒મઞ્જાય૑માનઃ । મ૒હો જ્યોતિ૑ષ પર૒મે વ્યો૑મન્ન્ । સ૒પ્તાસ્ય૑સ્તુવિજા૒તો રવે૑ણ । વિ સ૒પ્તર૑શ્મિરધમ૒ત્તમા૑સિ

2.8.2.8
બૃહ૒સ્પતિ૒સ્સમ૑જય૒દ્વસૂ૑નિ । મ૒હો વ્ર૒જાન્ગોમ૑તો દે૒વ એ૒ષઃ । અ૒પસ્સિષા૑સ૒ન્ત્સુવ૒રપ્ર૑તીત્તઃ । બૃહ૒સ્પતિ૒ર્૒હન્ત્ય૒મિત્ર૑મ૒ર્કૈઃ । બૃહ૑સ્પતે૒ પર્યે૒વા પિ૒ત્રે । આ નો૑ દિ૒વ પાવી૑રવી । ઇ૒મા જુહ્વા૑ના૒ યસ્તે૒ સ્તનઃ૑ । સર૑સ્વત્ય૒ભિ નો૑ નેષિ । ઇ૒ય શુષ્મે૑ભિર્બિસ૒ખા ઇ૑વારુજત્ । સાનુ૑ ગિરી૒ણાન્ત૑વિ૒ષેભિ૑રૂ૒ર્મિભિઃ૑ । પા૒રા૒વ૒દ૒ઘ્નીમવ૑સે સુવૃ૒ક્તિભિઃ૑ । સર૑સ્વતી૒મા વિ૑વાસેમ ધી૒તિભિઃ૑

2.8.3.0
વ૒વ૒ર્થ૒ વિ૒ત્સ૒ ઇન્દ્ર૑સ્તુ૒રાયાસ્તુ વૃત્ર૒તૂર્યે૒ વજ્ર૑બાહુ પૃથિ૒વ્યાન્ત્રીણિ૑ ચ

2.8.3.1
સોમો૑ ધે૒નુ સોમો૒ અર્વ૑ન્તમા૒શુમ્ । સોમો૑ વી૒રઙ્ક૑ર્મ૒ણ્ય૑ન્દદાતુ । સા૒દ૒ન્ય૑વ્વિઁદ૒થ્ય૑ સ૒ભેયમ્ । પિ૒તુ૒શ્શ્રવ૑ણ૒ય્યોઁ દદા૑શદસ્મૈ । અષા૑ઢય્યુમ્૒̐ત્સુ ત્વ સો૑મ૒ ક્રતુ૑ભિઃ । યા તે૒ ધામા૑નિ હ૒વિષા૒ યજ૑ન્તિ । ત્વમિ૒મા ઓષ૑ધીસ્સોમ૒ વિશ્વાઃ । ત્વમ૒પો અ૑જનય૒સ્ત્વઙ્ગાઃ । ત્વમાત૑તન્થો૒ર્વ૑ન્તરિ૑ક્ષમ્ । ત્વઞ્જ્યોતિ૑ષા૒ વિ તમો૑ વવર્થ

2.8.3.2
યા તે૒ ધામા૑નિ દિ૒વિ યા પૃ૑થિ૒વ્યામ્ । યા પર્વ૑તે૒ષ્વોષ૑ધીષ્વ૒ફ્સુ । તેભિ૑ર્નો૒ વિશ્વૈસ્સુ૒મના૒ અહે૑ડન્ન્ । રાજન્ત્સોમ૒ પ્રતિ૑ હ૒વ્યા ગૃ૑ભાય । વિષ્ણો૒ર્નુક૒ન્તદ૑સ્ય પ્રિ૒યમ્ । પ્ર તદ્વિષ્ણુઃ૑ । પ૒રો માત્ર૑યા ત૒નુવા૑ વૃધાન । ન તે૑ મહિ૒ત્વમન્વ૑શ્ઞુવન્તિ । ઉ૒ભે તે૑ વિદ્મ૒ રજ૑સી પૃથિ૒વ્યા વિષ્ણો૑ દેવ૒ ત્વમ્ । પ૒ર૒મસ્ય૑ વિત્સે

2.8.3.3
વિચ૑ક્રમે૒ ત્રિર્દે૒વઃ । આ તે૑ મ૒હો યો જા૒ત એ૒વ । અ૒ભિ ગો૒ત્રાણિ૑ । આભિ૒સ્સ્પૃધો૑ મિથ૒તીરરિ૑ષણ્યન્ન્ । અ૒મિત્ર૑સ્ય વ્યથયા મ૒ન્યુમિ૑ન્દ્ર । આભિ૒ર્વિશ્વા૑ અભિ૒યુજો૒ વિષૂ૑ચીઃ । આર્યા૑ય૒ વિશોવ૑તારી૒ર્દાસીઃ । અ૒ય શૃ૑ણ્વે૒ અધ૒ જય૑ન્નુ૒ત ઘ્નન્ન્ । અ૒યમુ૒ત પ્ર કૃ૑ણુતે યુ૒ધા ગાઃ । ય૒દા સ૒ત્યઙ્કૃ૑ણુ૒તે મ૒ન્યુમિન્દ્રઃ૑

2.8.3.4
વિશ્વ૑ન્દૃ૒ઢં ભ૑યત૒ એજ૑દસ્માત્ । અનુ૑ સ્વ૒ધામ૑ક્ષર૒ન્નાપો૑ અસ્ય । અવ૑ર્ધત૒ મધ્ય૒ આ ના૒વ્યા૑નામ્ । સ૒ધ્રી૒ચીને૑ન૒ મન૑સા૒ તમિ૑ન્દ્ર૒ ઓજિ૑ષ્ઠેન । હન્મ૑નાહન્ન૒ભિદ્યૂન્ । મ૒રુત્વ૑ન્તવ્વૃઁષ૒ભવ્વાઁ૑વૃધા૒નમ્ । અક૑વારિન્દિ૒વ્ય શા૒સમિન્દ્રમ્ । વિ૒શ્વા૒સાહ૒મવ૑સે૒ નૂત૑નાય । ઉ૒ગ્ર સ૑હો૒દામિ૒હ ત હુ૑વેમ । જનિ૑ષ્ઠા ઉ૒ગ્રસ્સહ૑સે તુ૒રાય૑

2.8.3.5
મ૒ન્દ્ર ઓજિ૑ષ્ઠો બહુ૒લાભિ૑માનઃ । અવ૑ર્ધ૒ન્નિન્દ્રં૑ મ૒રુત૑શ્ચિ૒દત્ર૑ । મા૒તા યદ્વી૒રન્દ૒ધન૒દ્ધનિ૑ષ્ઠા । ક્વ૑સ્યાવો૑ મરુતસ્સ્વ૒ધાઽઽસીત્ । યન્મામેક૑ સ૒મધ૑ત્તાહિ૒હત્યે । અ૒હ હ્યુ૑ગ્રસ્ત૑વિ૒ષસ્તુવિ૑ષ્માન્ । વિશ્વ૑સ્ય૒ શત્રો૒રન૑મવ્વઁધ૒સ્નૈઃ । વૃ૒ત્રસ્ય૑ ત્વા શ્વ૒સથા૒ દીષ૑માણાઃ । વિશ્વે૑ દે૒વા અ૑જહુ૒ર્યે સખા૑યઃ । મ૒રુદ્ભિ૑રિન્દ્ર સ૒ખ્યન્તે૑ અસ્તુ

2.8.3.6
અથે૒મા વિશ્વા૒ પૃત૑ના જયાસિ । વધીવ્વૃમ્૒̐ત્રં મ૑રુત ઇન્દ્રિ૒યેણ૑ । સ્વેન૒ ભામે૑ન તવિ૒ષો બ૑ભૂ૒વાન્ । અ૒હમે૒તા મન૑વે વિ૒શ્વશ્ચ૑ન્દ્રાઃ । સુ૒ગા અ૒પશ્ચ૑કર૒ વજ્ર૑બાહુઃ । સ યો વૃષા૒ વૃષ્ણિ૑યેભિ૒સ્સમો૑કાઃ । મ૒હો દિ૒વ પૃ૑થિ૒વ્યાશ્ચ૑ સ૒મ્રાટ્ । સ૒તી૒નસ૑ત્વા૒ હવ્યો૒ ભરે૑ષુ । મ૒રુત્વાન્નો ભવ૒ત્વિન્દ્ર૑ ઊ૒તી । ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્રમ૑તરદ્વૃત્ર૒તૂર્યે

2.8.3.7
અ૒ના૒ધૃ૒ષ્યો મ૒ઘવા૒ શૂર૒ ઇન્દ્રઃ૑ । અન્વે૑ન૒વ્વિઁશો૑ અમદન્ત પૂ૒ર્વીઃ । અ૒ય રાજા૒ જગ૑તશ્ચ઱ષણી૒નામ્ । સ એ૒વ વી૒રસ્સ ઉ૑ વી૒ર્યા૑વાન્ । સ એ૑કરા૒જો જગ૑ત પર૒સ્પાઃ । ય૒દા વૃ૒ત્રમત૑ર૒ચ્છૂર૒ ઇન્દ્રઃ૑ । અથા૑ભવદ્દમિ૒તાભિક્ર૑તૂનામ્ । ઇન્દ્રો૑ ય૒જ્ઞવ્વમ્૒̐ર્ધય૑ન્વિ૒શ્વવે૑દાઃ । પુ૒રો૒ડાશ૑સ્ય જુષતા હ૒વિર્નઃ૑ । વૃ૒ત્રન્તી૒ર્ત્વા દા૑ન૒વવ્વઁજ્ર૑બાહુઃ

2.8.3.8
દિશો૑ઽદૃહદ્દૃહિ૒તા દૃહ૑ણેન । ઇ૒મય્યમ્૒̐જ્ઞવ્વમ્૒̐ર્ધય૑ન્વિ૒શ્વવે૑દાઃ । પુ૒રો૒ડાશં૒ પ્રતિ૑ ગૃભ્ણા૒ત્વિન્દ્રઃ૑ । ય૒દા વૃ૒ત્રમત૑ર૒ચ્છૂર૒ ઇન્દ્રઃ૑ । અથૈ૑કરા૒જો અ૑ભવ૒જ્જના૑નામ્ । ઇન્દ્રો૑ દે૒વાઞ્છ૑મ્બર૒હત્ય૑ આવત્ । ઇન્દ્રો૑ દે૒વાના૑મભવત્પુરો૒ગાઃ । ઇન્દ્રો૑ ય૒જ્ઞે હ૒વિષા૑ વાવૃધા૒નઃ । વૃ૒ત્ર૒તૂર્નો૒ અભ૑ય૒૒ શર્મ૑ યસત્ । યસ્સ૒પ્ત સિન્ધૂ૒૒ રદ૑ધાત્પૃથિ૒વ્યામ્ । યસ્સ૒પ્ત લો૒કાનકૃ૑ણો૒દ્દિશ૑શ્ચ । ઇન્દ્રો૑ હ૒વિષ્મા૒ન્ત્સગ૑ણો મ૒રુદ્ભિઃ૑ । વૃ૒ત્ર૒તૂર્નો૑ ય૒જ્ઞમિ૒હોપ૑ યાસત્

2.8.4.0
હ૒વિર્નો૑ દાદ્ભભૂવ રા૒તિં પૂ૒ર્વહૂ૑તાવ૒ર્કૈરૈ૑રદ૒સ્મિન્પઞ્ચ૑ ચ

2.8.4.1
ઇન્દ્ર૒સ્તર૑સ્વાનભિમાતિ૒હોગ્રઃ । હિર૑ણ્યવાશીરિષિ૒રસ્સુ૑વ૒ર્૒ષાઃ । તસ્ય૑ વ૒ય સુ૑મ૒તૌ ય૒જ્ઞિય૑સ્ય । અપિ૑ ભ૒દ્રે સૌ૑મન૒સે સ્યા૑મ । હિર૑ણ્યવર્ણો૒ અભ૑યઙ્કૃણોતુ । અ૒ભિ૒મા૒તિ૒હેન્દ્ર૒ પૃત૑નાસુ જિ૒ષ્ણુઃ । સ ન૒શ્શર્મ૑ ત્રિ૒વરૂ૑થ૒વ્વિઁ ય૑સત્ । યૂ૒યં પા૑ત સ્વ૒સ્તિભિ૒સ્સદા૑ નઃ । ઇન્દ્ર૑ સ્તુહિ વ૒જ્રિણ૒૒ સ્તોમ૑પૃષ્ઠમ્ । પુ૒રો૒ડાશ૑સ્ય જુષતા હ૒વિર્નઃ૑

2.8.4.2
હ૒ત્વાભિમા૑તી૒ પૃત૑ના૒સ્સહ૑સ્વાન્ । અથાભ૑યઙ્કૃણુહિ વિ૒શ્વતો૑ નઃ । સ્તુ૒હિ શૂર૑વ્વમ્૒̐જ્રિણ૒મપ્ર૑તીત્તમ્ । અ૒ભિ૒મા૒તિ૒હનં૑ પુરુહૂ૒તમિન્દ્રમ્ । ય એક૒ ઇચ્છ૒તપ૑તિ૒ર્જને૑ષુ । તસ્મા૒ ઇન્દ્રા૑ય હ૒વિરા જુ૑હોત । ઇન્દ્રો૑ દે૒વાના૑મધિ૒પા પુ૒રોહિ૑તઃ । દિ૒શાં પતિ૑રભવદ્વા૒જિની૑વાન્ । અ૒ભિ૒મા૒તિ૒હા ત૑વિ૒ષસ્તુવિ૑ષ્માન્ । અ૒સ્મભ્ય૑ઞ્ચિ૒ત્રવ્વૃઁષ૑ણ ર૒યિન્દાત્

2.8.4.3
ય ઇ૒મે દ્યાવા૑પૃથિ૒વી મ૑હિ૒ત્વા । બલે૒નાદૃ૑હદભિમાતિ૒હેન્દ્રઃ૑ । સ નો૑ હ૒વિ પ્રતિ૑ ગૃભ્ણાતુ રા૒તયે । દે૒વાનાન્દે૒વો નિ૑ધિ૒પા નો૑ અવ્યાત્ । અન૑વસ્તે૒ રથ૒વ્વૃઁષ્ણે૒ યત્તે । ઇન્દ્ર૑સ્ય૒ નુ વી૒ર્યાણ્યહ૒ન્નહિમ્ । ઇન્દ્રો૑ યા૒તોઽવ૑સિતસ્ય૒ રાજા । શમ૑સ્ય ચ શૃ૒ઙ્ગિણો૒ વજ્ર૑બાહુઃ । સેદુ૒ રાજા ક્ષેતિ ચ઱ષણી૒નામ્ । અ૒રાન્ન ને૒મિ પરિ૒ તા બ૑ભૂવ

2.8.4.4
અ૒ભિ સિ૒ધ્મો અ૑જિગાદસ્ય૒ શત્રૂન્૑ । વિતિ૒ગ્મેન૑ વૃષ૒ભેણા૒ પુરો૑ભેત્ । સવ્વઁજ્રે૑ણાસૃજદ્વૃ૒ત્રમિન્દ્રઃ૑ । પ્ર સ્વાં મ૒તિમ૑તિર૒ચ્છાશ૑દાનઃ । વિષ્ણુ૑ન્દે૒વવ્વઁરુ૑ણમૂ૒તયે૒ ભગમ્ । મેદ૑સા દે૒વા વ૒પયા૑ યજધ્વમ્ । તા નો૑ ય૒જ્ઞમાગ૑તવ્વિમ્૒̐શ્વધે૑ના । પ્ર૒જાવ૑દ૒સ્મે દ્રવિ૑ણે૒હ ધ૑ત્તમ્ । મેદ૑સા દે૒વા વ૒પયા૑ યજધ્વમ્ । વિષ્ણુ૑ઞ્ચ દે૒વવ્વઁરુ૑ણઞ્ચ રા૒તિમ્

2.8.4.5
તા નો૒ અમી૑વા અપ૒ બાધ૑માનૌ । ઇ૒મય્યમ્૒̐જ્ઞઞ્જુ૒ષમા૑ણા૒વુપેતમ્ । વિષ્ણૂ૑વરુણા યુ૒વમ૑ધ્વ૒રાય૑ નઃ । વિ૒શે જના૑ય૒ મહિ૒ શર્મ૑ યચ્છતમ્ । દી૒ર્ઘપ્ર૑યજ્જ્યૂ હ૒વિષા૑ વૃધા૒ના । જ્યોતિ૒ષાઽરા૑તીર્દહત૒ન્તમા૑સિ । યયો૒રોજ૑સા સ્કભિ૒તા રજા૑સિ । વી૒ર્યે૑ભિર્વી૒રત૑મા૒ શવિ૑ષ્ઠા । યાઽપત્યે૑ તે૒ અપ્ર૑તીત્તા૒ સહો૑ભિઃ । વિષ્ણૂ૑ અગ૒ન્વરુ૑ણા પૂ૒ર્વહૂ૑તૌ

2.8.4.6
વિષ્ણૂ૑વરુણાવભિશસ્તિ૒પાવામ્ । દે૒વા ય૑જન્ત હ૒વિષા૑ ઘૃ૒તેન૑ । અપામી૑વા સેધત ર૒ક્ષસ૑શ્ચ । અથા૑ધત્ત૒ય્યઁજ૑માનાય૒ શય્યોઁઃ । અ૒૒હો૒મુચા૑ વૃષ૒ભા સુ૒પ્રતૂર્તી । દે૒વાનાન્દે૒વત૑મા૒ શચિ૑ષ્ઠા । વિષ્ણૂ૑વરુણા૒ પ્રતિ૑હર્યતન્નઃ । ઇ૒દન્નરા૒ પ્રય૑તમૂ૒તયે૑ હ૒વિઃ । મ૒હી નુ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી ઇ૒હ જ્યેષ્ઠે । રુ૒ચા ભ૑વતા શુ૒ચય૑દ્ભિર૒ર્કૈઃ

2.8.4.7
યત્સી૒વ્વઁરિ૑ષ્ઠે બૃહ૒તી વિ૑મિ૒ન્વન્ન્ । નૃ૒વદ્ભ્યો૒ક્ષા પ૑પ્રથા૒નેભિ૒રેવૈઃ । પ્રપૂર્વ૒જે પિ૒તરા૒ નવ્ય૑સીભિઃ । ગી૒ર્ભિ કૃ૑ણુધ્વ૒૒ સદ૑ને ઋ૒તસ્ય૑ । આ નો દ્યાવાપૃથિવી૒ દૈવ્યે૑ન । જને૑ન યાતં૒ મહિ૑ વા૒વ્વઁરૂ૑થમ્ । સ ઇત્સ્વપા૒ ભુવ૑નેષ્વાસ । ય ઇ૒મે દ્યાવા૑પૃથિ૒વી જ૒જાન૑ । ઉ૒ર્વી ગ૑ભી૒રે રજ૑સી સુ૒મેકે । અ૒વ૒૒શે ધીર૒શ્શચ્યા૒ સમૈ૑રત્

2.8.4.8
ભૂરિ૒ન્દ્વે અચ૑રન્તી૒ ચર૑ન્તમ્ । પ૒દ્વન્ત૒ઙ્ગર્ભ૑મ૒પદી૑દધાતે । નિત્ય૒ન્ન સૂ૒નું પિ૒ત્રોરુ૒પસ્થે । તં પિ૑પૃત રોદસી સત્ય૒વાચમ્ । ઇ૒દન્દ્યા૑વાપૃથિવી સ૒ત્યમ૑સ્તુ । પિત૒ર્માત૒ર્યદિ૒હોપ૑ બ્રુ૒વે વામ્ । ભૂ૒તન્દે૒વાના૑મવ૒મે અવો૑ભિઃ । વિદ્યામે૒ષવ્વૃમ્૒̐જન૑ઞ્જી૒ર- દા૑નુમ્ । ઉ૒ર્વી પૃ૒થ્વી બ૑હુ૒લે દૂ૒રે અ૑ન્તે । ઉપ૑ બ્રુવે૒ નમ૑સા ય૒જ્ઞે અ૒સ્મિન્ન્ । દધા૑તે૒ યે સુ૒ભગે૑ સુ૒પ્રતૂર્તી । દ્યાવા૒ રક્ષ૑તં પૃથિ૒વી નો૒ અભ્વાત્ । યા જા૒તા ઓષ૑ધ૒યોઽતિ૒ વિશ્વા પરિ૒ષ્ઠાઃ । યા ઓષ૑ધય૒સ્સોમ૑રાજ્ઞીરશ્વાવ૒તી સો૑મવ૒તીમ્ । ઓષ૑ધી૒રિતિ૑ માતરો૒ઽન્યા વો૑ અ૒ન્યામ૑વતુ

2.8.5.0
વ૒રાહૈર્વિ૒શ્વહા૑ઽજનિષ્ટ પૂ૒ષોદ્વરી૑વૃજત્ખા૒દયો૑ વ પા૒ન્ત્યસ્ત્યા૒ભિર્નવ૑ ચ

2.8.5.1
શુચિ૒ન્નુ સ્તોમ૒૒ શ્ઞથ૑દ્વૃ૒ત્રમ્ । ઉ૒ભા વા૑મિન્દ્રાગ્ની૒ પ્ર ચ૑઱ષ૒ણિભ્યઃ૑ । આ વૃ૑ત્રહણા ગી૒ર્ભિર્વિપ્રઃ૑ । બ્રહ્મ૑ણસ્પતે૒ ત્વમ૒સ્ય ય૒ન્તા । સૂ૒ક્તસ્ય૑ બોધિ૒ તન૑યઞ્ચ જિન્વ । વિશ્વ૒ન્તદ્ભ૒દ્રય્યઁદ૒વન્તિ૑ દે૒વાઃ । બૃ૒હદ્વ૑દેમ વિ૒દથે૑ સુ૒વીરાઃ । સ ઈ૑ સ૒ત્યેભિ૒સ્સખિ૑ભિશ્શુ૒ચદ્ભિઃ૑ । ગોધા૑યસ૒વ્વિઁધ૑ન૒સૈર૑તર્દત્ । બ્રહ્મ૑ણ૒સ્પતિ૒ર્વૃષ૑ભિર્વ૒રાહૈઃ

2.8.5.2
ઘ૒ર્મસ્વે૑દેભિ૒ર્દ્રવિ૑ણ૒વ્વ્યાઁ૑નટ્ । બ્રહ્મ૑ણ૒સ્પતે૑રભવદ્યથાવ૒શમ્ । સ૒ત્યો મ૒ન્યુર્મહિ૒ કર્મા૑ કરિષ્ય૒તઃ । યો ગા ઉ૒દાજ૒ત્સ દિ૒વે વિ ચા૑ભજત્ । મ૒હીવ૑ રી૒તિશ્શવ૑સા સર૒ત્પૃથ૑ક્ । ઇન્ધા૑નો અ૒ગ્નિઁવ્વ૑નવદ્વનુષ્ય૒તઃ । કૃ૒તબ્ર૑હ્મા શૂશુવદ્રા૒તહ૑વ્ય૒ ઇત્ । જા૒તેન૑ જા૒તમતિ૒સૃત્પ્ર સૃ૑સતે । યય્યમ્૒̐ય્યુઁજ૑ઙ્કૃણુ૒તે બ્રહ્મ૑ણ૒સ્પતિઃ૑ । બ્રહ્મ૑ણસ્પતે સુ૒યમ૑સ્ય વિ૒શ્વહા

2.8.5.3
રા૒યસ્સ્યા૑મ ર૒થ્યો૑ વિવ૑સ્વતઃ । વી૒રેષુ૑ વી૒રા ઉપ૑પૃઙ્ગ્ધિ ન૒સ્ત્વમ્ । યદીશા૑નો૒ બ્રહ્મ૑ણા૒ વેષિ૑ મે૒ હવમ્ । સ ઇજ્જને૑ન૒ સ વિ૒શા સ જન્મ૑ના । સ પુ૒ત્રૈર્વાજં૑ ભરતે૒ ધના૒ નૃભિઃ૑ । દે૒વાના૒ય્યઁ પિ૒તર૑મા૒ વિવા૑સતિ । શ્ર૒દ્ધામ૑ના હ૒વિષા૒ બ્રહ્મ૑ણ૒સ્પતિમ્ । યાસ્તે૑ પૂષ૒ન્નાવો૑ અ૒ન્તઃ । શુ૒ક્રન્તે૑ અ૒ન્યત્પૂ૒ષેમા આશાઃ । પ્રપ૑થે પ૒થામ૑જનિષ્ટ પૂ૒ષા

2.8.5.4
પ્રપ૑થે દિ૒વ પ્રપ૑થે પૃથિ૒વ્યાઃ । ઉ૒ભે અ૒ભિ પ્રિ૒યત૑મે સ૒ધસ્થે । આ ચ૒ પરા૑ ચ ચરતિ પ્રજા૒નન્ન્ । પૂ૒ષા સુ૒બન્ધુ૑ર્દિ૒વ આ પૃ૑થિ૒વ્યાઃ । ઇ૒ડસ્પતિ૑ર્મ૒ઘવા૑ દ૒સ્મવ૑ર્ચાઃ । તન્દે૒વાસો૒ અદ૑દુસ્સૂ૒ર્યાયૈ । કામે૑ન કૃ૒તન્ત૒વસ૒૒ સ્વઞ્ચમ્ । અ૒જાઽશ્વ૑ પશુ૒પા વાજ૑બસ્ત્યઃ । ધિ૒ય૒ઞ્જિ૒ન્વો વિશ્વે૒ ભુવ૑ને૒ અર્પિ૑તઃ । અષ્ટ્રાં પૂ૒ષા શિ૑થિ૒રામુ૒દ્વરી૑વૃજત્

2.8.5.5
સ૒ઞ્ચક્ષા૑ણો૒ ભુવ૑ના દે૒વ ઈ૑યતે । શુચી૑ વો હ૒વ્યા મ૑રુત૒શ્શુચી૑નામ્ । શુચિ૑ હિનોમ્યધ્વ૒ર શુચિ૑ભ્યઃ । ઋ૒તેન૑ સ૒ત્યમૃત૒સાપ૑ આયન્ન્ । શુચિ૑જન્માન૒શ્શુચ૑ય પાવ૒કાઃ । પ્ર ચિ૒ત્રમ૒ર્કઙ્ગૃ૑ણ૒તે તુ૒રાય૑ । મારુ૑તાય૒ સ્વત૑વસે ભરધ્વમ્ । યે સહા૑સિ૒ સહ૑સા૒ સહ૑ન્તે । રેજ૑તે અગ્ને પૃથિ૒વી મ૒ખેભ્યઃ૑ । અસે૒ષ્વા મ૑રુત ખા૒દયો૑ વઃ

2.8.5.6
વક્ષ૑સ્સુરુ૒ક્મા ઉપ૑ શિશ્રિયા૒ણાઃ । વિ વિ૒દ્યુતો૒ ન વૃ૒ષ્ટિભી૑ રુચા૒નાઃ । અનુ૑ સ્વ૒ધામાયુ૑ધૈ૒ર્યચ્છ૑માનાઃ । યા વ૒શ્શર્મ૑ શશમા૒નાય૒ સન્તિ૑ । ત્રિ૒ધાતૂ૑નિ દા૒શુષે૑ યચ્છ૒તાધિ૑ । અ૒સ્મભ્ય૒ન્તાનિ૑ મરુતો૒ વિય૑ન્ત । ર૒યિન્નો૑ ધત્ત વૃષણસ્સુ૒વીરમ્ । ઇ૒મે તુ૒રં મ૒રુતો૑ રામયન્તિ । ઇ૒મે સહ૒સ્સહ૑સ૒ આ ન૑મન્તિ । ઇ૒મે શસ૑વ્વઁનુષ્ય૒તો નિ પાન્તિ

2.8.5.7
ગુ૒રુદ્વેષો૒ અર૑રુષે દધન્તિ । અ૒રા ઇ૒વેદચ૑રમા૒ અહે૑વ । પ્રપ્ર૑ જાયન્તે૒ અક૑વા૒ મહો૑ભિઃ । પૃશ્ઞે પ્રુ૒ત્રા ઉ૑પ૒માસો૒ રભિ૑ષ્ઠાઃ । સ્વયા૑ મ૒ત્યા મ૒રુત૒સ્સં મિ૑મિક્ષુઃ । અનુ૑ તે દાયિ મ૒હ ઇ૑ન્દ્રિ૒યાય૑ । સ૒ત્રા તે૒ વિશ્વ૒મનુ૑ વૃત્ર૒હત્યે । અનુ૑ ક્ષ૒ત્રમનુ૒ સહો૑ યજત્ર । ઇન્દ્ર૑ દે૒વેભિ૒રનુ૑ તે નૃ૒ષહ્યે । ય ઇન્દ્ર૒ શુષ્મો૑ મઘવન્તે૒ અસ્તિ૑

2.8.5.8
શિક્ષા૒ સખિ૑ભ્ય પુરુહૂત૒ નૃભ્યઃ૑ । ત્વ હિ દૃ૒ઢા મ૑ઘવ૒ન્વિચે૑તાઃ । અપા૑વૃધિ૒ પરિ૑વૃતિ૒ન્ન રાધઃ૑ । ઇન્દ્રો૒ રાજા૒ જગ૑તશ્ચર્‌ષણી૒નામ્ । અ૒ધિ૒ક્ષમિ૒ વિષુ૑રૂપ૒ય્યઁદસ્તિ૑ । તતો૑ દદાતુ દા૒શુષે૒ વસૂ૑નિ । ચોદ૒દ્રાધ૒ ઉપ૑સ્તુતશ્ચિદ૒ર્વાક્ । તમુ૑ષ્ટુહિ૒ યો અ૒ભિભૂત્યોજાઃ । વ૒ન્વન્નવા૑ત પુરુહૂ૒ત ઇન્દ્રઃ૑ । અષા૑ઢમુ૒ગ્ર સહ૑માનમા૒ભિઃ

2.8.5.9
ગી૒ર્ભિર્વ૑ર્ધ વૃષ૒ભઞ્ચ૑઱ષણી૒નામ્ । સ્થૂ૒રસ્ય૑ રા૒યો બૃ૑હ૒તો ય ઈશે । તમુ૑ ષ્ટવામ વિ૒દથે૒ષ્વિન્દ્રમ્ । યો વા૒યુના૒ જય૑તિ૒ ગોમ૑તીષુ । પ્ર ધૃ૑ષ્ણુ૒યા ન૑યતિ૒ વસ્યો૒ અચ્છ૑ । આ તે૒ શુષ્મો૑ વૃષ૒ભ એ૑તુ પ૒શ્ચાત્ । ઓત્ત૒રાદ૑ધ૒રાગા પુ૒રસ્તાત્ । આ વિ૒શ્વતો૑ અ૒ભિસમેત્વ૒ર્વાઙ્ । ઇન્દ્ર૑ દ્યુ૒મ્ન સુવ૑ર્વદ્ધેહ્ય૒સ્મે

2.8.6.0
વસૂ૑નિ તતાનાસ્તુ૒ વિશ્વાન્૑ વવૃત્યાવ્વઁવર્તિ ઘૃ૒તેન૒ વિષૂ૑ચીશ્શ્રુ૒તન્દ્વે ચ૑

2.8.6.1
આ દે૒વો યા૑તુ સવિ૒તા સુ૒રત્નઃ૑ । અ૒ન્ત૒રિ૒ક્ષ૒પ્રા વહ૑માનો૒ અશ્વૈઃ । હસ્તે૒ દધા૑નો૒ નર્યા૑ પુ૒રૂણિ૑ । નિ૒વે૒શય૑ઞ્ચ પ્રસુ૒વઞ્ચ૒ ભૂમ૑ । અ૒ભીવૃ૑ત૒ઙ્કૃશ૑નૈર્વિ૒શ્વરૂ૑પમ્ । હિર૑ણ્યશમ્યય્યઁજ૒તો બૃ૒હન્તમ્ । આસ્થા૒દ્રથ૑ સવિ૒તા ચિ૒ત્રભા૑નુઃ । કૃ૒ષ્ણા રજા૑ સિ૒ તવિ૑ષી૒ન્દધા૑નઃ । સઘા૑ નો દે૒વસ્સ૑વિ૒તા સ૒વાય૑ । આ સા૑વિષ૒દ્વસુ૑પતિ૒ર્વસૂ૑નિ

2.8.6.2
વિ૒શ્રય૑માણો૒ અમ૑તિમુરૂ૒ચીમ્ । મ૒ર્ત૒ભોજ૑ન૒મધ૑રાસતેન । વિજનાઞ્છ્યા૒વાશ્શિ૑તિ૒પાદો૑ અખ્યન્ન્ । રથ૒૒ હિર૑ણ્યપ્રૌગ૒વ્વઁહ૑ન્તઃ । શશ્વ૒દ્દિશ૑સ્સવિ૒તુર્દૈવ્ય૑સ્ય । ઉ૒પસ્થે૒ વિશ્વા૒ ભુવ૑નાનિ તસ્થુઃ । વિ સુ૑પ૒ર્ણો અ૒ન્તરિ૑ક્ષાણ્યખ્યત્ । ગ૒ભી૒રવે૑પા૒ અસુ૑રસ્સુની૒થઃ । ક્વે૑દાની૒૒ સૂર્ય૒ કશ્ચિ૑કેત । ક૒ત૒માન્દ્યા ર૒શ્મિર૒સ્યા ત૑તાન

2.8.6.3
ભગ૒ન્ધિય૑વ્વામ્૒̐જય૑ન્ત૒ પુર૑ન્ધિમ્ । નરા૒શસો૒ ગ્નાસ્પતિ૑ર્નો અવ્યાત્ । આ યે વા૒મસ્ય૑ સઙ્ગ૒થે ર૑યી૒ણામ્ । પ્રિ૒યા દે૒વસ્ય૑ સવિ૒તુસ્સ્યા૑મ । આ નો૒ વિશ્વે૒ અસ્ક્રા૑ગમન્તુ દે૒વાઃ । મિ૒ત્રો અ૑ર્ય૒મા વરુ૑ણસ્સ૒જોષાઃ । ભુવ૒ન્૒ યથા૑ નો૒ વિશ્વે૑ વૃ૒ધાસઃ૑ । કરન્ત્સુ૒ષાહા૑ વિથુ૒રન્ન શવઃ૑ । શન્નો૑ દે૒વા વિ૒શ્વદે૑વા ભવન્તુ । શ સર૑સ્વતી સ૒હ ધી૒ભિર૑સ્તુ

2.8.6.4
શમ૑ભિ૒ષાચ૒શ્શમુ૑ રાતિ૒ષાચઃ૑ । શન્નો૑ દિ૒વ્યા પાર્થિ૑વા૒શ્શન્નો૒ અપ્યાઃ । યે સ૑વિ૒તુસ્સ૒ત્યસ૑વસ્ય૒ વિશ્વે । મિ૒ત્રસ્ય૑ વ્ર૒તે વરુ૑ણસ્ય દે૒વાઃ । તે સૌભ૑ગઁવ્વી૒રવ૒દ્ગોમ૒દપ્નઃ૑ । દધા૑તન૒ દ્રવિ૑ણઞ્ચિ૒ત્રમ૒સ્મે । અગ્ને૑ યા૒હિ દૂ૒ત્ય૑વ્વાઁરિ૑ષેણ્યઃ । દે૒વા અચ્છા બ્રહ્મ૒કૃતા૑ ગ૒ણેન૑ । સર૑સ્વતીં મ૒રુતો૑ અ૒શ્વિના૒પઃ । ય૒ક્ષિ૒ દે૒વાન્ર૑ત્ન૒ધેયા૑ય૒ વિશ્વાન્૑

2.8.6.5
દ્યૌ પિ૑ત૒ પૃથિ૑વિ૒ માત૒રધ્રુ૑ક્ । અગ્ને ભ્રાતર્વસવો મૃ૒ડતા૑ નઃ । વિશ્વ૑ આદિત્યા અદિતે સ૒જોષાઃ । અ૒સ્મભ્ય૒૒ શર્મ૑ બહુ૒લવ્વિઁ ય૑ન્ત । વિશ્વે૑ દેવાશ્શૃણુ૒તેમ હવં૑ મે । યે અ૒ન્તરિ૑ક્ષે૒ ય ઉપ૒ દ્યવિ૒ ષ્ઠ । યે અ૑ગ્નિજિ૒હ્વા ઉ૒ત વા૒ યજ૑ત્રાઃ । આ૒સદ્યા૒સ્મિન્બ૒ર્૒હિષિ૑ માદયધ્વમ્ । આ વાં મિત્રાવરુણા હ૒વ્યજુ૑ષ્ટિમ્ । નમ૑સા દેવા૒વવ૑સાવવૃત્યામ્

2.8.6.6
અ૒સ્માકં૒ બ્રહ્મ૒ પૃત૑નાસુ સહ્યા અ૒સ્માકમ્ । વૃ૒ષ્ટિર્દિ૒વ્યા સુ૑પા૒રા । યુ૒વવ્વઁસ્ત્રા૑ણિ પીવ૒સા વ૑સાથે । યુ૒વોરચ્છિ૑દ્રા૒ મન્ત૑વો હ૒ સર્ગાઃ । અવા૑તિરત૒મનૃ૑તાનિ૒ વિશ્વા । ઋ૒તેન૑ મિત્રાવરુણા સચેથે । તત્સુ વાં મિત્રાવરુણા મહિ૒ત્વમ્ । ઈ૒ર્મા ત૒સ્થુષી૒રહ૑ભિર્દુદુહ્રે । વિશ્વા પિન્વથ૒ સ્વસ૑રસ્ય૒ ધેનાઃ । અનુ૑ વા૒મેક૑ પ૒વિરા વ૑વર્તિ

2.8.6.7
યદ્બહિ૑ષ્ઠ૒ન્નાતિ૒ વિદે૑ સુદાનૂ । અચ્છિ૑દ્ર૒૒ શર્મ૒ ભુવ૑નસ્ય ગોપા । તતો૑ નો મિત્રાવરુણાવવીષ્ટમ્ । સિષા૑સન્તો જી(જિ?)ગિ૒વાસ૑સ્સ્યામ । આ નો મિત્રાવરુણા હ૒વ્યદા૑તિમ્ । ઘૃ૒તૈર્ગવ્યૂ૑તિમુક્ષત૒મિડા૑ભિઃ । પ્રતિ૑ વા૒મત્ર૒ વર૒મા જના૑ય । પૃ૒ણી૒તમુ૒દ્નો દિ૒વ્યસ્ય૒ ચારોઃ । પ્ર બા૒હવા૑ સિસૃતઞ્જી૒વસે૑ નઃ । આ નો૒ ગવ્યૂ૑તિમુક્ષતઙ્ઘૃ૒તેન૑

2.8.6.8
આ નો૒ જને શ્રવયતય્યુઁવાના । શ્રુ૒તં મે૑ મિત્રાવરુણા૒ હવે૒મા । ઇ૒મા રુ૒દ્રાય૑ સ્થિ૒રધ૑ન્વને૒ ગિરઃ૑ । ક્ષિ૒પ્રેષ૑વે દે૒વાય૑ સ્વ૒ધામ્ને । અષા૑ઢાય૒ સહ૑માનાય મી૒ઢુષે । તિ૒ગ્માયુ૑ધાય ભરતા શૃ૒ણોત૑ન । ત્વાદ૑ત્તેભી રુદ્ર૒ શન્ત૑મેભિઃ । શ૒ત હિમા૑ અશીય ભેષ૒જેભિઃ૑ । વ્ય૑સ્મદ્દ્વેષો૑ વિત૒રવ્વ્યઁહઃ૑ । વ્યમી૑વાશ્ચાતયસ્વા૒ વિષૂ૑ચીઃ

2.8.6.9
અ઱હ૑ન્બિભ઱ષિ૒ મા ન૑સ્તો૒કે । આ તે૑ પિતર્મરુતા સુ૒મ્નમે૑તુ । મા ન૒સ્સૂર્ય૑સ્ય સ૒ન્દૃશો૑ યુયોથાઃ । અ૒ભિ નો૑ વી૒રો અર્વ૑તિ ક્ષમેત । પ્ર જા૑યેમહિ રુદ્ર પ્ર૒જાભિઃ૑ । એ૒વા બ૑ભ્રો વૃષભ ચેકિતાન । યથા૑ દેવ૒ ન હૃ૑ણી૒ષે ન હસિ૑ । હા૒વ૒ન૒શ્રૂર્નો૑ રુદ્રે૒હ બો૑ધિ । બૃ૒હદ્વ૑દેમ વિ૒દથે૑ સુ૒વીરાઃ । પરિ૑ ણો રુ૒દ્રસ્ય૑ હે૒તિસ્સ્તુ૒હિ શ્રુ૒તમ્ । મીઢુ૑ષ્ટ૒મા઱હ૑ન્બિભ઱ષિ । ત્વમ૑ગ્ને રુ૒દ્ર આ વો૒ રાજા૑નમ્

2.8.7.0
જ૒ભા૒ર૒ દ્યૌર૒ગ્નેરુ૒પસ્થ૑ ઉપ૒ક્ષ્યન્તો૑ બદ્બધા૒નો વ૒ધ્વા૑ યાદ૑માનસ્સમુ૒દ્રેઽહ૑સ૒ પ્રસ્થિ૑તસ્ય

2.8.7.1
સૂર્યો૑ દે૒વીમુ૒ષસ૒૒ રોચ૑માના૒મર્યઃ૑ । ન યોષા૑મ૒ભ્યે૑તિ પ૒શ્ચાત્ । યત્રા૒ નરો૑ દેવ૒યન્તો૑ યુ૒ગાનિ૑ । વિ૒ત૒ન્વતે૒ પ્રતિ૑ ભ૒દ્રાય૑ ભ૒દ્રમ્ । ભ૒દ્રા અશ્વા૑ હ૒રિત૒સ્સૂર્ય૑સ્ય । ચિ૒ત્રા એદ૑ગ્વા અનુ૒માદ્યા૑સઃ । ન૒મ૒સ્યન્તો૑ દિ૒વ આ પૃ૒ષ્ઠમ૑સ્થુઃ । પરિ૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી ય૑ન્તિ સ૒દ્યઃ । તત્સૂર્ય૑સ્ય દેવ૒ત્વન્તન્મ૑હિ૒ત્વમ્ । મ૒ધ્યા કર્તો૒ર્વિત૑ત૒૒ સઞ્જ૑ભાર

2.8.7.2
ય૒દેદયુ૑ક્ત હ૒રિત૑સ્સ૒ધસ્થાત્ । આદ્રાત્રી૒ વાસ૑સ્તનુતે સિ૒મસ્મૈ । તન્મિ૒ત્રસ્ય૒ વરુ૑ણસ્યાભિ૒ચક્ષે । સૂર્યો૑ રૂ૒પઙ્કૃ૑ણુતે૒ દ્યોરુ૒પસ્થે । અ૒ન૒ન્તમ૒ન્યદ્રુશ૑દસ્ય૒ પાજઃ૑ । કૃ૒ષ્ણમ૒ન્યદ્ધ૒રિત૒સ્સં ભ૑રન્તિ । અ૒દ્યા દે૑વા૒ ઉદિ૑તા૒ સૂર્ય૑સ્ય । નિરહ૑સ પિપૃ૒તાન્નિર૑વ૒દ્યાત્ । તન્નો૑ મિ૒ત્રો વરુ૑ણો મામહન્તામ્ । અદિ૑તિ૒સ્સિન્ધુ૑ પૃથિ૒વી ઉ૒ત દ્યૌઃ

2.8.7.3
દિ૒વો રુ૒ક્મ ઉ૑રુ૒ચક્ષા૒ ઉદે૑તિ । દૂ૒રે અ૑ર્થસ્ત૒રણિ૒ર્ભ્રાજ૑માનઃ । નૂ૒નઞ્જના૒સ્સૂર્યે૑ણ૒ પ્રસૂ૑તાઃ । આયન્નર્થા૑નિ કૃ૒ણવ૒ન્નપા૑સિ । શન્નો૑ ભવ૒ ચક્ષ૑સા૒ શન્નો૒ અહ્ના । શં ભા૒નુના૒ શ હિ૒મા શઙ્ઘૃ૒ણેન૑ । યથા૒ શમ૒સ્મૈ શમસ૑દ્દુરો૒ણે । તત્સૂર્ય૒ દ્રવિ૑ણન્ધે૒હિ ચિ૒ત્રમ્ । ચિ૒ત્રન્દે૒વાના૒મુદ૑ગા૒દની૑કમ્ । ચક્ષુ૑ર્મિ૒ત્રસ્ય૒ વરુ૑ણસ્યા૒ગ્નેઃ

2.8.7.4
આપ્રા૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી અ૒ન્તરિ૑ક્ષમ્ । સૂર્ય૑ આ૒ત્મા જગ૑તસ્ત૒સ્થુષ૑શ્ચ । ત્વષ્ટા૒ દધ૒ત્તન્ન૑સ્તુ૒રીપમ્ । ત્વષ્ટા૑ વી૒રં પિ૒શઙ્ગ૑રૂપઃ । દશે૒મન્ત્વષ્ટુ૑ર્જનયન્ત૒ ગર્ભમ્ । અત૑ન્દ્રાસો યુવ૒તયો૒ બિભ૑ર્ત્રમ્ । તિ૒ગ્માની૑ક૒૒ સ્વય૑શસ૒ઞ્જને૑ષુ । વિ૒રોચ૑માનં૒ પરિ૑ષીન્નયન્તિ । આવિષ્ટ્યો૑ વર્ધતે૒ ચારુ૑રાસુ । જિ૒હ્માના૑મૂ૒ર્ધ્વસ્વય૑શા ઉ૒પસ્થે

2.8.7.5
ઉ૒ભે ત્વષ્ટુ૑ર્બિભ્યતુ૒ર્જાય૑માનાત્ । પ્ર૒તીચી૑ સિ૒૒હં પ્રતિ૑જોષયેતે । મિ૒ત્રો જના૒ન્પ્ર સ મિ૑ત્ર । અ૒યં મિ૒ત્રો ન૑મ૒સ્ય૑સ્સુ૒શેવઃ૑ । રાજા૑ સુક્ષ૒ત્રો અ૑જનિષ્ટ વે૒ધાઃ । તસ્ય૑ વ૒ય સુ૑મ૒તૌ ય૒જ્ઞિય૑સ્ય । અપિ૑ ભ૒દ્રે સૌ૑મન૒સે સ્યા૑મ । અ૒ન૒મી૒વાસ૒ ઇડ૑યા૒ મદ૑ન્તઃ । મિ૒તજ્મ૑વો૒ વરિ૑મ૒ન્ના પૃ૑થિ૒વ્યાઃ । આ૒દિ૒ત્યસ્ય૑ વ્ર૒તમુ૑પ૒ક્ષ્યન્તઃ૑

2.8.7.6
વ૒યં મિ૒ત્રસ્ય૑ સુમ૒તૌ સ્યા૑મ । મિ૒ત્રન્ન ઈ શિમ્યા૒ ગોષુ૑ ગ૒વ્યવ૑ત્ । સ્વા૒ધિયો૑ વિ૒દથે૑ અ૒ફ્સ્વજી૑જનન્ન્ । અરે૑જયતા૒૒ રોદ૑સી૒ પાજ૑સા ગિ૒રા । પ્રતિ૑ પ્રિ૒યય્યઁ૑જ૒તઞ્જ૒નુષા૒મવઃ૑ । મ૒હા આ૑દિ૒ત્યો નમ૑સોપ૒સદ્યઃ૑ । યા૒ત૒યજ્જ૑નો ગૃણ૒તે સુ૒શેવઃ૑ । તસ્મા૑ એ૒તત્પન્ય૑તમાય૒ જુષ્ટમ્ । અ૒ગ્નૌ મિ૒ત્રાય૑ હ૒વિરા જુ૑હોત । આ વા૒૒ રથો૒ રોદ૑સી બદ્બધા૒નઃ

2.8.7.7
હિ૒ર૒ણ્યયો૒ વૃષ૑ભિર્યા૒ત્વશ્વૈઃ । ઘૃ૒તવ૑ર્તનિ પ૒વિભી૑રુચા૒નઃ । ઇ૒ષાવ્વોમ્૒̐ઢા નૃ૒પતિ૑ર્વા૒જિની૑વાન્ । સ પ૑પ્રથા૒નો અ૒ભિ પઞ્ચ૒ ભૂમ૑ । ત્રિ૒વ૒ન્ધુ૒રો મન૒સાયા૑તુ યુ૒ક્તઃ । વિશો૒ યેન૒ ગચ્છ૑થો દેવ૒યન્તીઃ । કુત્રા૑ ચિ૒દ્યામ૑મશ્વિના૒ દધા૑ના । સ્વશ્વા૑ ય૒શસાઽઽયા૑તમ૒ર્વાક્ । દસ્રા૑ નિ૒ધિં મધુ૑મન્તં પિબાથઃ । વિ વા૒૒ રથો૑ વ૒ધ્વા૑ યાદ૑માનઃ

2.8.7.8
અન્તાન્દિ૒વો બા૑ધતે વર્ત૒નિભ્યામ્ । યુ૒વોશ્શ્રિયં૒ પરિ૒ યોષા૑વૃણીત । સૂરો૑ દુહિ૒તા પરિ૑તક્મિયાયામ્ । યદ્દે૑વ૒યન્ત૒મવ૑થ૒શ્શચી૑ભિઃ । પરિ૑ઘ્ર૒૒ સવાં૒ મના૑વા૒વ્વઁયો૑ગામ્ । યો હ૒સ્યવા૑ રથિરા૒વસ્ત૑ ઉ૒સ્રાઃ । રથો૑ યુજા૒ન પ૑રિ૒યાતિ૑ વ૒ર્તિઃ । તેન૑ ન૒શ્શઁય્યોરુ૒ષસો૒ વ્યુ૑ષ્ટૌ । ન્ય૑શ્વિના વહતય્યમ્૒̐જ્ઞે અ૒સ્મિન્ન્ । યુ૒વં ભુ૒જ્યુમવ૑વિદ્ધ સમુ૒દ્રે

2.8.7.9
ઉદૂ૑હથુ૒રર્ણ૑સો૒ અસ્રિ૑ધાનૈઃ । પ૒ત૒ત્રિભિ૑રશ્ર૒મૈર૑વ્ય૒થિભિઃ૑ । દ૒૒સના૑ભિરશ્વિના પા૒રય૑ન્તા । અગ્ની૑ષોમા૒ યો અ૒દ્ય વામ્ । ઇ૒દવ્વઁચ૑સ્સપ૒ર્યતિ૑ । તસ્મૈ૑ ધત્ત સુ૒વીર્યમ્ । ગવાં૒ પોષ૒૒ સ્વશ્વિ૑યમ્ । યો અ૒ગ્નીષોમા૑ હ૒વિષા૑ સપ૒ર્યાત્ । દે૒વ૒દ્રીચા૒ મન૑સા૒ યો ઘૃ૒તેન૑ । તસ્ય૑ વ્ર૒ત ર૑ક્ષતં પા૒તમહ૑સઃ

2.8.7.10
વિ૒શે જના૑ય૒ મહિ૒ શર્મ૑ યચ્છતમ્ । અગ્ની૑ષોમા૒ ય આહુ૑તિમ્ । યો વા૒ન્દાશાદ્ધ૒વિષ્કૃ૑તિમ્ । સ પ્ર૒જયા૑ સુ૒વીર્યમ્ । વિશ્વ૒માયુ૒ર્વ્ય૑શ્ઞવત્ । અગ્ની૑ષોમા૒ ચેતિ૒ તદ્વી૒ર્ય૑વ્વાઁમ્ । યદમુ૑ષ્ણીતમવ૒સં પ૒ણિઙ્ગોઃ । અવા૑તિરતં૒ પ્રથ૑યસ્ય૒ શેષઃ૑ । અવિ૑ન્દત૒ઞ્જ્યોતિ૒રેકં૑ બ૒હુભ્યઃ૑ । અગ્ની૑ષોમાવિ૒મ સુ મેઽગ્ની૑ષોમા હ૒વિષ૒ પ્રસ્થિ૑તસ્ય

2.8.8.0
ચ૒રા૒મિ૒ કની૑યો૒ઽન્યાનર્પિ૑તા પ૒દાનિ૒ યજ્વ૑સુ હવામહે વિ૒ષ્ઠા લો૒કાસ્સુ૒વીર૒મર્વા૒ પિબ૑ન્તી૒ષ્ષટ્ચ૑

2.8.8.1
અ૒હમ૑સ્મિ પ્રથમ૒જા ઋ૒તસ્ય૑ । પૂર્વ૑ન્દે૒વેભ્યો૑ અ૒મૃત૑સ્ય૒ નાભિઃ૑ । યો મા૒ દદા૑તિ૒ સ ઇદે૒વમાવાઃ । અ૒હમન્ન૒મન્ન૑ન૒દન્ત૑મદ્મિ । પૂર્વ૑મ૒ગ્નેરપિ૑ દહ૒ત્યન્નમ્ । ય૒ત્તૌ હા૑સાતે અહમુત્ત૒રેષુ૑ । વ્યાત્ત૑મસ્ય પ૒શવ૑સ્સુ૒જમ્ભમ્ । પશ્ય૑ન્તિ૒ ધીરાઃ૒ પ્રચ૑રન્તિ૒ પાકાઃ । જહામ્ય૒ન્યન્ન જ૑હામ્ય૒ન્યમ્ । અ૒હમન્ન૒વ્વઁશ૒મિચ્ચ૑રામિ

2.8.8.2
સ૒મા૒નમર્થં૒ પર્યે૑મિ ભુ૒ઞ્જત્ । કો મામન્નં૑ મનુ૒ષ્યો૑ દયેત । પરા૑કે૒ અન્ન૒ન્નિહિ૑તલ્લોમ્૒̐ક એ૒તત્ । વિશ્વૈર્દે૒વૈ પિ૒તૃભિ૑ર્ગુ૒પ્તમન્નમ્ । યદ૒દ્યતે૑ લુ૒પ્યતે૒ યત્પ૑રો૒પ્યતે । શ૒ત૒ત૒મી સા ત૒નૂર્મે૑ બભૂવ । મ૒હાન્તૌ૑ ચ૒રૂ સ૑કૃદ્દુ૒ગ્ધેન૑ પપ્રૌ । દિવ૑ઞ્ચ૒ પૃશ્ઞિ૑ પૃથિ૒વીઞ્ચ૑ સા૒કમ્ । તત્સં૒પિબ૑ન્તો૒ ન મિ૑નન્તિ વે૒ધસઃ૑ । નૈતદ્ભૂયો૒ ભવ૑તિ૒ નો કની૑યઃ

2.8.8.3
અન્નં૑ પ્રા૒ણમન્ન૑મપા૒નમા૑હુઃ । અન્નં૑ મૃ૒ત્યુન્તમુ૑ જી૒વાતુ૑માહુઃ । અન્નં૑ બ્ર૒હ્માણો૑ જ૒રસ૑વ્વઁદન્તિ । અન્ન૑માહુ પ્ર૒જન૑નં પ્ર૒જાનામ્ । મોઘ૒મન્ન૑વ્વિઁન્દતે૒ અપ્ર૑ચેતાઃ । સ૒ત્યં બ્ર૑વીમિ વ૒ધ ઇત્સ તસ્ય૑ । નાર્ય૒મણં૒ પુષ્ય૑તિ૒ નો સખા૑યમ્ । કેવ૑લાઘો ભવતિ કેવલા૒દી । અ૒હં મે૒ઘસ્સ્ત૒નય૒ન્વ઱઱઼ષ૑ન્નસ્મિ । મામ૑દન્ત્ય૒હમ૑દ્મ્ય૒ન્યાન્

2.8.8.4
અ૒હ સદ૒મૃતો૑ ભવામિ । મદા૑દિ૒ત્યા અધિ૒ સર્વે૑ તપન્તિ । દે૒વીવ્વાઁચ૑મજનયન્ત૒ યદ્વાગ્વદ૑ન્તી । અ૒ન૒ન્તામન્તા૒દધિ૒ નિર્મિ૑તાં મ૒હીમ્ । યસ્યાન્દે૒વા અ૑દધુ૒ર્ભોજ૑નાનિ । એકાક્ષરાન્દ્વિ૒પદા૒૒ ષટ્પ૑દાઞ્ચ । વાચ૑ન્દે૒વા ઉપ૑ જીવન્તિ૒ વિશ્વે । વાચ૑ન્દે૒વા ઉપ૑ જીવન્તિ૒ વિશ્વે । વાચ૑ઙ્ગન્ધ૒ર્વા પ૒શવો૑ મનુ૒ષ્યાઃ । વા૒ચીમા વિશ્વા૒ ભુવ૑ના૒ન્યર્પિ૑તા

2.8.8.5
સા નો૒ હવ૑ઞ્જુષતા૒મિન્દ્ર૑પત્ની । વાગ૒ક્ષરં૑ પ્રથમ૒જા ઋ૒તસ્ય૑ । વેદા૑નાં મા૒તાઽમૃત૑સ્ય૒ નાભિઃ૑ । સા નો૑ જુષા૒ણોપ૑ ય૒જ્ઞમાગાત્ । અવ૑ન્તી દે૒વી સુ૒હવા૑ મે અસ્તુ । યામૃષ૑યો મન્ત્ર૒કૃતો૑ મની૒ષિણઃ૑ । અ૒ન્વૈચ્છ૑ન્દે૒વાસ્તપ૑સા૒ શ્રમે૑ણ । તાન્દે૒વીવ્વાઁચ૑ હ૒વિષા૑ યજામહે । સા નો૑ દધાતુ સુકૃ૒તસ્ય૑ લો૒કે । ચ૒ત્વારિ૒ વાક્પરિ૑મિતા પ૒દાનિ૑

2.8.8.6
તાનિ૑ વિદુર્બ્રાહ્મ૒ણા યે મ૑ની૒ષિણઃ૑ । ગુહા૒ ત્રીણિ૒ નિહિ૑તા૒ નેઙ્ગ૑યન્તિ । તુ૒રીય૑વ્વામ્૒̐ચો મ૑નુ૒ષ્યા૑ વદન્તિ । શ્ર૒દ્ધયા૒ઽગ્નિસ્સમિ૑ધ્યતે । શ્ર૒દ્ધયા૑ વિન્દતે હ૒વિઃ । શ્ર૒દ્ધાં ભગ૑સ્ય મૂ૒ર્ધનિ૑ । વચ૒સા વે૑દયામસિ । પ્રિ૒ય શ્ર૑દ્ધે૒ દદ૑તઃ । પ્રિ૒ય શ્ર૑દ્ધે૒ દિદા૑સતઃ । પ્રિ૒યં ભો૒જેષુ૒ યજ્વ૑સુ

2.8.8.7
ઇ૒દં મ૑ ઉદિ૒તઙ્કૃ૑ધિ । યથા૑ દે૒વા અસુ૑રેષુ । શ્ર૒દ્ધામુ૒ગ્રેષુ૑ ચક્રિ૒રે । એ૒વં ભો૒જેષુ૒ યજ્વ૑સુ । અ૒સ્માક૑મુદિ૒તઙ્કૃ૑ધિ । શ્ર૒દ્ધાન્દે૑વા૒ યજ૑માનાઃ । વા૒યુગો૑પા૒ ઉપા૑સતે । શ્ર૒દ્ધા હૃ૑દ૒ય્ય૑યાઽઽકૂત્યા । શ્ર૒દ્ધયા૑ હૂયતે હ૒વિઃ । શ્ર૒દ્ધાં પ્રા૒ત઱હ૑વામહે

2.8.8.8
શ્ર૒દ્ધાં મ૒ધ્યન્દિ૑નં૒ પરિ૑ । શ્ર૒દ્ધા સૂર્ય૑સ્ય નિ૒મ્રુચિ૑ । શ્રદ્ધે૒ શ્રદ્ધા૑પયે૒હ મા । શ્ર૒દ્ધા દે૒વાનધિ૑ વસ્તે । શ્ર૒દ્ધા વિશ્વ૑મિ૒દઞ્જગ૑ત્ । શ્ર૒દ્ધાઙ્કામ૑સ્ય મા૒તરમ્ । હ૒વિષા૑ વર્ધયામસિ । બ્રહ્મ૑ જજ્ઞા૒નં પ્ર૑થ૒મં પુ૒રસ્તાત્ । વિ સી૑મ૒તસ્સુ૒રુચો૑ વે૒ન આ૑વઃ । સ બુ૒ધ્નિયા૑ ઉપ૒ મા અ૑સ્ય વિ૒ષ્ઠાઃ

2.8.8.9
સ૒તશ્ચ૒ યોનિ૒મસ૑તશ્ચ૒ વિવઃ૑ । પિ૒તા વિ૒રાજા૑મૃષ૒ભો ર૑યી૒ણામ્ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષવ્વિમ્૒̐શ્વરૂ૑પ૒ આવિ૑વેશ । તમ૒ર્કૈર૒ભ્ય૑ર્ચન્તિ વ૒ત્સમ્ । બ્રહ્મ૒ સન્તં૒ બ્રહ્મ૑ણા વ૒ર્ધય૑ન્તઃ । બ્રહ્મ૑ દે૒વાન૑જનયત્ । બ્રહ્મ૒ વિશ્વ૑મિ૒દઞ્જગ૑ત્ । બ્રહ્મ૑ણઃ ક્ષ૒ત્રન્નિર્મિ૑તમ્ । બ્રહ્મ૑ બ્રાહ્મ૒ણ આ૒ત્મના । અ૒ન્તર૑સ્મિન્નિ૒મે લો૒કાઃ

2.8.8.10
અ૒ન્તર્વિશ્વ૑મિ૒દઞ્જગ૑ત્ । બ્રહ્મૈ૒વ ભૂ૒તાના૒ઞ્જ્યેષ્ઠમ્ । તેન૒ કો૑ઽ઱હતિ૒ સ્પર્ધિ૑તુમ્ । બ્રહ્મ૑ન્દે૒વાસ્ત્રય૑સ્ત્રિશત્ । બ્રહ્મ૑ન્નિન્દ્રપ્રજાપ૒તી । બ્રહ્મ૑ન્ હ૒ વિશ્વા૑ ભૂ૒તાનિ૑ । ના૒વીવા૒ન્તસ્સ૒માહિ૑તા । ચત૑સ્ર૒ આશા૒ પ્રચ૑રન્ત્વ૒ગ્નયઃ૑ । ઇ૒મન્નો૑ ય૒જ્ઞન્ન૑યતુ પ્રજા૒નન્ન્ । ઘૃ૒તં પિન્વ૑ન્ન૒જર૑ સુ૒વીરમ્

2.8.8.12
બ્રહ્મ૑ સ૒મિદ્ભ૑વ૒ત્યાહુ૑તીનામ્ । આ ગાવો૑ અગ્મન્નુ૒ત ભ૒દ્રમ૑ક્રન્ન્ । સીદ૑ન્તુ ગો૒ષ્ઠે ર૒ણય૑ન્ત્વ૒સ્મે । પ્ર૒જાવ૑તી પુરુ૒રૂપા૑ ઇ૒હ સ્યુઃ । ઇન્દ્રા૑ય પૂ૒ર્વીરુ૒ષસો૒ દુહા૑નાઃ । ઇન્દ્રો૒ યજ્વ૑ને પૃણ૒તે ચ૑ શિક્ષતિ । ઉપેદ્દ૑દાતિ૒ ન સ્વં મુ૑ષાયતિ । ભૂયો૑ભૂયો ર૒યમિદ૑સ્ય વ૒ર્ધયન્ન્૑ । અભિ૑ન્ને ખિ૒લ્લે નિ દ૑ધાતિ દેવ૒યુમ્ । ન તા ન૑શન્તિ૒ ન તા અર્વા

2.8.8.13
ગાવો૒ ભગો૒ ગાવ૒ ઇન્દ્રો૑ મે અચ્છાત્ । ગાવ૒સ્સોમ૑સ્ય પ્રથ૒મસ્ય૑ ભ૒ક્ષઃ । ઇ૒મા યા ગાવ૒સ્સજ૑નાસ૒ ઇન્દ્રઃ૑ । ઇ૒ચ્છામીદ્ધૃ૒દા મન૑સા ચિ૒દિન્દ્રમ્ । યૂ૒યઙ્ગા૑વો મેદયથા કૃ૒શઞ્ચિ૑ત્ । અ૒શ્લી૒લઞ્ચિ૑ત્કૃણુથા સુ૒પ્રતી૑કમ્ । ભ૒દ્રઙ્ગૃ૒હઙ્કૃ૑ણુથ ભદ્રવાચઃ । બૃ૒હદ્વો૒ વય૑ ઉચ્યતે સ૒ભાસુ૑ । પ્ર૒જાવ૑તીસ્સૂ૒યવ૑સ રિ૒શન્તીઃ । શુ૒દ્ધા અ૒પસ્સુ૑પ્રપા૒ણે પિબ૑ન્તીઃ । મા વ૑સ્સ્તે૒ન ઈ૑શત૒ માઽઘશ૑સઃ । પરિ૑ વો હે૒તી રુ૒દ્રસ્ય૑ વૃઞ્જ્યાત્ । ઉપે૒દમુ૑પ૒પર્ચ૑નમ્ । આ૒સુ ગોષૂપ૑પૃચ્યતામ્ । ઉપ૑઱ષ૒ભસ્ય૒ રેત૑સિ । ઉપેન્દ્ર૒ તવ૑ વી૒ર્યે

2.8.9.0
વિ૒ચ૒ક્ષ૒ણા વિ૑ચર્તુ૒ર શર્મ૒ન્નધિ૑ વિ૒સર્જ૑નાય૒ બ્રહ્મ૒ વનં૒ બ્રહ્મ૒ સ વૃ૒ક્ષ આ૑સીત્તુ૒રશ્ચિ૑દ્દેવા૒ પ્રપી૑ના૒ એક૑ઞ્ચ

2.8.9.1
તા સૂર્યાચન્દ્ર૒મસા૑ વિશ્વ૒ભૃત્ત૑મા મ૒હત્ । તેજો૒ વસુ૑મદ્રાજતો દિ૒વિ । સામાત્માના ચરતસ્સામચા૒રિણા । યયોર્વ્ર૒તન્ન મ૒મે જાતુ૑ દે૒વયોઃ । ઉ૒ભાવન્તૌ૒ પરિ૑ યાત૒ અર્મ્યા । દિ૒વો ન ર૒શ્મી સ્ત૑નુ૒તો વ્ય૑ર્ણ૒વે । ઉ૒ભા ભુ૑વ૒ન્તી ભુવ૑ના ક૒વિક્ર૑તૂ । સૂર્યા૒ ન ચ૒ન્દ્રા ચ૑રતો હ૒તામ૑તી । પતી દ્યુ૒મદ્વિ૑શ્વ૒વિદા૑ ઉ૒ભા દિ૒વઃ । સૂર્યા૑ ઉ૒ભા ચ૒ન્દ્રમ૑સા વિચક્ષ૒ણા

2.8.9.2
વિ૒શ્વવા૑રા વરિવો૒ભા વરેણ્યા । તા નો૑ઽવતં મતિ૒મન્તા૒ મહિ૑વ્રતા । વિ૒શ્વ૒વપ૑રી પ્ર૒તર૑ણા તર૒ન્તા । સુ૒વ૒ર્વિદા૑ દૃ૒શયે૒ ભૂરિ૑રશ્મી । સૂર્યા૒ હિ ચ૒ન્દ્રા વસુ૑ ત્વે૒ષદ૑ર્શતા । મ૒ન૒સ્વિનો૒ભાનુ૑ચર૒તોનુ૒ સન્દિવમ્ । અ૒સ્ય શ્રવો૑ ન૒દ્ય૑સ્સ૒પ્ત બિ૑ભ્રતિ । દ્યાવા૒ ક્ષામા૑ પૃથિ૒વી દ૑઱શ૒તવ્વઁપુઃ૑ । અ૒સ્મે સૂર્યાચન્દ્ર૒મસા૑ઽભિ૒ચક્ષે । શ્ર૒દ્ધેકમિ૑ન્દ્ર ચરતો વિચર્તુ૒રમ્

2.8.9.3
પૂ૒ર્વા૒પ૒રઞ્ચ૑રતો મા૒યયૈ૒તૌ । શિશૂ૒ ક્રીડ૑ન્તૌ૒ પરિ૑ યાતો અધ્વ૒રમ્ । વિશ્વાન્ય૒ન્યો ભુવ૑નાઽભિ૒ ચષ્ટે । ઋ૒તૂન૒ન્યો વિ૒દધ૑જ્જાયતે૒ પુનઃ૑ । હિર૑ણ્યવર્ણા૒શ્શુચ૑ય પાવ૒કા યાસા૒૒ રાજા । યાસાન્દે૒વાશ્શિ૒વેન૑ મા૒ ચક્ષુ૑ષા પશ્યત । આપો૑ ભ૒દ્રા આદિત્પ૑શ્યામિ । નાસ૑દાસી૒ન્નો સદા૑સીત્ત૒દાનીમ્ । નાસી૒દ્રજો૒ નો વ્યો૑મા પ૒રો યત્ । કિમાવ૑રીવઃ૒ કુહ૒ કસ્ય૒ શર્મન્ન્૑

2.8.9.4
અમ્ભ૒ કિમા૑સી૒દ્ગહ૑નઙ્ગભી૒રમ્ । ન મૃ૒ત્યુર૒મૃત૒ન્ત઱હિ૒ ન । રાત્રિ૑યા૒ અહ્ન૑ આસીત્પ્રકે૒તઃ । આની૑દવા૒ત સ્વ૒ધયા૒ તદેકમ્ । તસ્માદ્ધા૒ન્યન્ન પ૒ર કિઞ્ચ૒નાસ૑ । તમ૑ આસી૒ત્તમ૑સા ગૂ૒ઢમગ્રે પ્રકે૒તમ્ । સ૒લિ૒લ સર્વ૑મા ઇ૒દમ્ । તુ૒ચ્છેના૒ભ્વપિ૑હિત૒ય્યઁદાસીત્ । તમ૑સ૒સ્તન્મ૑હિ૒ના જા૑ય૒તૈકમ્ । કામ૒સ્તદગ્રે૒ સમ૑વર્ત૒તાધિ૑

2.8.9.5
મન૑સો૒ રેત૑ પ્રથ૒મય્યઁદાસીત્ । સ૒તો બન્ધુ૒મસ૑તિ૒ નિર૑વિન્દન્ન્ । હૃ૒દિ પ્ર૒તીષ્યા૑ ક૒વયો૑ મની૒ષા । તિ૒ર૒શ્ચીનો૒ વિત૑તો ર૒શ્મિરે૑ષામ્ । અ૒ધસ્સ્વિ૑દા૒સી ૩ દુ૒પરિ૑ સ્વિદાસી ૩ ત્ । રે૒તો૒ધા આ૑સન્મહિ૒માન૑ આસન્ન્ । સ્વ૒ધા અ૒વસ્તા૒ત્પ્રય૑તિ પ૒રસ્તાત્ । કો અ૒દ્ધા વે૑દ૒ ક ઇ૒હ પ્ર વો૑ચત્ । કુત૒ આજા૑તા૒ કુત૑ ઇ૒યવ્વિઁસૃ૑ષ્ટિઃ । અ૒ર્વાગ્દે૒વા અ૒સ્ય વિ૒સર્જ૑નાય

2.8.9.6
અથા૒ કો વે૑દ૒ યત૑ આબ૒ભૂવ૑ । ઇ૒યવ્વિઁસૃ૑ષ્ટિ૒ર્યત૑ આબ૒ભૂવ૑ । યદિ૑ વા દ૒ધે યદિ૑ વા૒ ન । યો અ૒સ્યાધ્ય૑ક્ષ પર૒મે વ્યો૑મન્ન્ । સો અ૒ઙ્ગ વે૑દ૒ યદિ૑ વા૒ ન વેદ૑ । કિસ્વિ૒દ્વન૒ઙ્ક ઉ૒ સ વૃ૒ક્ષ આ૑સીત્ । યતો૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી નિ૑ષ્ટત૒ક્ષુઃ । મની૑ષિણો૒ મન૑સા પૃ૒ચ્છતેદુ૒તત્ । યદ૒ધ્યતિ૑ષ્ઠ૒દ્ભુવ૑નાનિ ધા૒રયન્ન્૑ । બ્રહ્મ૒ વનં૒ બ્રહ્મ૒ સ વૃ૒ક્ષ આ૑સીત્

2.8.9.7
યતો૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી નિ૑ષ્ટત૒ક્ષુઃ । મની૑ષિણો૒ મન૑સા૒ વિબ્ર૑વીમિ વઃ । બ્રહ્મા૒ધ્યતિ૑ષ્ઠ૒દ્ભુવ૑નાનિ ધા૒રયન્ન્૑ । પ્રા૒તર૒ગ્નિં પ્રા૒તરિન્દ્ર૑ હવામહે । પ્રા૒તર્મિ૒ત્રાવરુ૑ણા પ્રા૒તર૒શ્વિના । પ્રા૒તર્ભગં૑ પૂ૒ષણં૒ બ્રહ્મ૑ણ૒સ્પતિમ્ । પ્રા૒તસ્સોમ૑મુ૒ત રુ૒દ્ર હુ૑વેમ । પ્રા૒ત૒ર્જિતં૒ ભગ૑મુ૒ગ્ર હુ૑વેમ । વ૒યં પુ૒ત્રમદિ૑તે૒ર્યો વિ૑ધ૒ર્તા । આ૒ધ્રશ્ચિ૒દ્યં મન્ય૑માનસ્તુ૒રશ્ચિ૑ત્

2.8.9.8
રાજા૑ ચિ૒દ્યં ભગં૑ ભ૒ક્ષીત્યાહ૑ । ભગ૒ પ્રણે૑ત૒ર્ભગ૒ સત્ય૑રાધઃ । ભગે૒માન્ધિય૒મુદ૑વ૒ દદ૑ન્નઃ । ભગ૒ પ્ર ણો૑ જનય૒ ગોભિ૒રશ્વૈઃ । ભગ૒ પ્ર નૃભિ૑ર્નૃ૒વન્ત૑સ્સ્યામ । ઉ૒તેદાનીં૒ ભગ૑વન્તસ્સ્યામ । ઉ૒ત પ્રપિ૒ત્વ ઉ૒ત મધ્યે૒ અહ્નામ્ । ઉ૒તોદિ૑તા મઘવ૒ન્ત્સૂર્ય૑સ્ય । વ૒યન્દે૒વાના૑ સુમ૒તૌ સ્યા૑મ । ભગ૑ એ૒વ ભગ૑વા અસ્તુ દેવાઃ

2.8.9.9
તેન૑ વ૒યં ભગ૑વન્તઃ સ્યામ । તન્ત્વા૑ ભગ૒ સર્વ૒ ઇજ્જો૑હવીમિ । સ નો૑ ભગ પુરએ૒તા ભ૑વે૒હ । સમ૑ધ્વ૒રાયો૒ષસો૑ નમન્ત । દ૒ધિ૒ક્રાવે૑વ૒ શુચ૑યે પ૒દાય૑ । અ૒ર્વા૒ચી૒નવ્વઁ૑સુ૒વિદં૒ ભગ૑ન્નઃ । રથ૑મિ૒વાશ્વા૑ વા૒જિન૒ આવ૑હન્તુ । અશ્વા૑વતી૒ર્ગોમ૑તીર્ન ઉ૒ષાસઃ૑ । વી૒રવ૑તી૒સ્સદ૑મુચ્છન્તુ ભ૒દ્રાઃ । ઘૃ૒તન્દુહા૑ના વિ૒શ્વત૒ પ્રપી૑નાઃ । યૂ૒યં પા૑ત સ્વ૒સ્તિભિ૒સ્સદા૑ નઃ

3.1.0.0
॥ શ્રીરસ્તુ ॥ કૃષ્ણયજુર્બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે પ્રથમ પ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ । હરિઃઓમ્ ॥
3.1.0.0
અ૒ગ્નિર્ન૑ ઋ૒ધ્યાસ્મ૒ નવો૑નવો૒ઽગ્નિર્મિ૒ત્રશ્ચ૒ન્દ્રમા૒ષ્ષટ્

અ૒ગ્નિર્ન૒સ્તન્નો૑ વા૒યુરહિ૑ર્બુ૒ધ્નિય૑ ઋ૒ક્ષા વા ઇ૒યમથૈ૒તત્પૌર્ણમા૒સ્યા અ૒જો વા એક૑પા૒ત્સૂર્ય૒સ્ત્રિષ૑ષ્ટિઃ

અ૒ગ્નિર્ન૑ પાતુ પ્રતિ૒ષ્ઠાયૈ૒ સ્વાહેતિ૑ ॥ હરિઃ૑ઓમ્ ॥ કૃષ્ણયજુર્બ્રાહ્મણે-તૃતીયાષ્ટકે પ્રથમપ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ ॥
3.1.1.0
ચિ૒ત્રભા૑નુ૒ર્યજ૑માને દધાતુ હ૒વિર્ન૒ પાથ૒શ્ચેતો૑ જુષન્તા૒ઞ્ચેતો૑ મદેમ૒ રોચ૑માના૒મરા૑તીર્ગો૒પૌ ય૒જ્ઞમ્

3.1.1.1
અ૒ગ્નિર્ન૑ પાતુ૒ કૃત્તિ૑કાઃ । નક્ષ૑ત્રન્દે૒વમિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । ઇ૒દમા૑સાઁવ્વિચક્ષ૒ણમ્ । હ૒વિરા૒સઞ્જુ૑હોતન । યસ્ય૒ ભાન્તિ૑ ર૒શ્મયો૒ યસ્ય કે૒તવઃ૑ । યસ્યે૒મા વિશ્વા૒ ભુવ૑નાનિ૒ સર્વા । સ કૃત્તિ૑કાભિર૒ભિ સ૒વ્વઁસા૑નઃ । અ૒ગ્નિર્નો૑ દે૒વસ્સુ૑વિ૒તે દ૑ધાતુ । પ્ર૒જાપ૑તે રોહિ૒ણી વે૑તુ૒ પત્ની । વિ૒શ્વરૂ૑પા બૃહ૒તી ચિ૒ત્રભા૑નુઃ

3.1.1.2
સા નો૑ ય૒જ્ઞસ્ય૑ સુવિ૒તે દ૑ધાતુ । યથા૒ જીવે૑મ શ૒રદ૒સ્સવી૑રાઃ । રો૒હિ૒ણી દે૒વ્યુદ૑ગાત્પુ૒રસ્તાત્ । વિશ્વા૑ રૂ૒પાણિ૑ પ્રતિ૒મોદ૑માના । પ્ર૒જાપ૑તિ હ૒વિષા૑ વ૒ર્ધય૑ન્તી । પ્રિ૒યા દે૒વાના૒મુપ૑યાતુ ય૒જ્ઞમ્ । સોમો૒ રાજા૑ મૃગશી૒ર્૒ષેણ૒ આગન્ન્૑ । શિ૒વન્નક્ષ૑ત્રં પ્રિ૒યમ૑સ્ય૒ ધામ૑ । આ૒પ્યાય૑માનો બહુ૒ધા જને૑ષુ । રેત૑ પ્ર૒જાય્યઁજ૑માને દધાતુ

3.1.1.3
યત્તે૒ ન૑ક્ષત્રં મૃગશી૒ર્‌ષમસ્તિ૑ । પ્રિ૒ય રા૑જન્પ્રિ૒યત૑મં પ્રિ૒યાણામ્ । તસ્મૈ૑ તે સોમ હ૒વિષા૑ વિધેમ । શન્ન૑ એધિ દ્વિ૒પદે૒ શઞ્ચતુ૑ષ્પદે । આ૒ર્દ્રયા૑ રુ૒દ્ર પ્રથ૑માન એતિ । શ્રેષ્ઠો૑ દે૒વાનાં૒ પતિ૑રઘ્નિ૒યાનામ્ । નક્ષ૑ત્રમસ્ય હ૒વિષા૑ વિધેમ । મા ન૑ પ્ર૒જા રી૑રિષ૒ન્મોત વી૒રાન્ । હે૒તી રુ૒દ્રસ્ય૒ પરિ૑ ણો વૃણક્તુ । આ૒ર્દ્રા નક્ષ૑ત્રઞ્જુષતા હ૒વિર્નઃ૑

3.1.1.4
પ્ર૒મુ૒ઞ્ચમા૑નૌ દુરિ૒તાનિ૒ વિશ્વા । અપા૒ઘશ૑સન્નુદતા૒મરા૑તિમ્ । પુન૑ર્નો દે૒વ્યદિ૑તિસ્સ્પૃણોતુ । પુન૑ર્વસૂ નઃ૒ પુન૒રેતાઁય્ય૒જ્ઞમ્ । પુન૑ર્નો દે૒વા અ૒ભિય૑ન્તુ૒ સર્વે । પુન૑પુનર્વો હ૒વિષા૑ યજામઃ । એ૒વા ન દે૒વ્યદિ૑તિરન૒ર્વા । વિશ્વ૑સ્ય ભ૒ર્ત્રી જગ૑ત પ્રતિ૒ષ્ઠા । પુન૑ર્વસૂ હ૒વિષા૑ વ૒ર્ધય૑ન્તી । પ્રિ૒યન્દે૒વાના૒મપ્યે૑તુ૒ પાથઃ૑

3.1.1.5
બૃહ૒સ્પતિ૑ પ્રથ૒મઞ્જાય૑માનઃ । તિ૒ષ્ય૑ન્નક્ષ૑ત્રમ૒ભિસં બ૑ભૂવ । શ્રેષ્ઠો૑ દે૒વાનાં૒ પૃત૑નાસુ જિ૒ષ્ણુઃ । દિશોઽનુ૒ સર્વા૒ અભ૑યન્નો અસ્તુ । તિ૒ષ્ય૑ પુ૒રસ્તા૑દુ૒ત મ૑ધ્ય૒તો નઃ૑ । બૃહ૒સ્પતિ૑ર્ન૒ પરિ૑ પાતુ પ૒શ્ચાત્ । બાધે૑તા૒ન્દ્વેષો૒ અભ૑યઙ્કૃણુતામ્ । સુ૒વીર્ય૑સ્ય૒ પત૑યસ્સ્યામ । ઇ૒દ સ૒ર્પેભ્યો૑ હ૒વિર૑સ્તુ૒ જુષ્ટમ્ । આ૒શ્રે૒ષા યેષા૑મનુ૒યન્તિ૒ ચેતઃ૑

3.1.1.6
યે અ૒ન્તરિ૑ક્ષં પૃથિ૒વીઙ્ક્ષિ૒યન્તિ૑ । તે ન૑સ્સ૒ર્પાસો૒ હવ૒માગ૑મિષ્ઠાઃ । યે રો૑ચ૒ને સૂર્ય૒સ્યાપિ૑ સ૒ર્પાઃ । યે દિવ૑ન્દે૒વીમનુ૑ સ૒ઞ્ચર૑ન્તિ । યેષા૑માશ્રે૒ષા અ૑નુ૒યન્તિ૒ કામમ્ । તેભ્ય૑સ્સ૒ર્પેભ્યો૒ મધુ૑મજ્જુહોમિ । ઉપ૑હૂતા પિ૒તરો૒ યે મ૒ઘાસુ૑ । મનો૑જવસસ્સુ૒કૃત૑સ્સુકૃ૒ત્યાઃ । તે નો૒ નક્ષ૑ત્રે૒ હવ૒માગ૑મિષ્ઠાઃ । સ્વ૒ધાભિ૑ર્ય૒જ્ઞં પ્રય૑તઞ્જુષન્તામ્

3.1.1.7
યે અ૑ગ્નિદ૒ગ્ધા યેઽન૑ગ્નિદગ્ધાઃ । યે૑ઽમુલ્લોમ્૒̐કં પિ૒તરઃ૑ ક્ષિ૒યન્તિ૑ । યાશ્ચ૑ વિ૒દ્મ યા ઉ૑ ચ૒ ન પ્ર૑વિ૒દ્મ । મ૒ઘાસુ૑ ય૒જ્ઞ સુકૃ૑તઞ્જુષન્તામ્ । ગવાં૒ પતિ૒ ફલ્ગુ૑નીનામસિ૒ ત્વમ્ । તદ૑ર્યમન્વરુણ મિત્ર૒ ચારુ૑ । તન્ત્વા૑ વ૒ય સ૑નિ૒તાર૑ સની૒નામ્ । જી૒વા જીવ૑ન્ત૒મુપ૒ સવ્વિઁ૑શેમ । યેને૒મા વિશ્વા૒ ભુવ૑નાનિ૒ સઞ્જિ૑તા । યસ્ય૑ દે૒વા અ૑નુ સ૒ય્યઁન્તિ૒ ચેતઃ૑

3.1.1.8
અ૒ર્ય૒મા રાજા૒ઽજર૒સ્તુવિ૑ષ્માન્ । ફલ્ગુ૑નીનામૃષ૒ભો રો૑રવીતિ । શ્રેષ્ઠો૑ દે૒વાનાં ભગવો ભગાસિ । તત્ત્વા૑ વિદુ૒ ફલ્ગુ૑ની૒સ્તસ્ય૑ વિત્તાત્ । અ૒સ્મભ્ય૑ઙ્ક્ષ૒ત્રમ૒જર૑ સુ૒વીર્યમ્ । ગોમ૒દશ્વ૑વ૒દુપ૒ સન્નુ૑દે૒હ । ભગો૑ હ દા૒તા ભગ૒ ઇત્પ્ર૑દા૒તા । ભગો૑ દે૒વી ફલ્ગુ૑ની૒રા વિ૑વેશ । ભગ૒સ્યેત્તં પ્ર૑સ૒વઙ્ગ૑મેમ । યત્ર૑ દે૒વૈસ્સ૑ધ૒માદં૑ મદેમ

3.1.1.9
આયા૑તુ દે૒વસ્સ૑વિ૒તોપ૑યાતુ । હિ૒ર૒ણ્યયે૑ન સુ૒વૃતા૒ રથે૑ન । વહ૒ન્૒ હસ્ત૑ સુ૒ભગ૑વ્વિઁદ્મ૒નાપ૑સમ્ । પ્ર૒યચ્છ૑ન્તં૒ પપુ૑રિં૒ પુણ્ય૒મચ્છ૑ । હસ્ત૒ પ્રય૑ચ્છત્વ૒મૃત૒વ્વઁસી૑યઃ । દક્ષિ૑ણેન૒ પ્રતિ૑ગૃભ્ણીમ એનત્ । દા૒તાર૑મ૒દ્ય સ૑વિ૒તા વિ૑દેય । યો નો૒ હસ્તા૑ય પ્રસુ૒વાતિ૑ ય૒જ્ઞમ્ । ત્વષ્ટા૒ નક્ષ૑ત્રમ૒ભ્યે૑તિ ચિ૒ત્રામ્ । સુ૒ભસ૑સય્યુઁવ૒તિ રોચ૑માનામ્

3.1.1.10
નિ૒વે૒શય૑ન્ન૒મૃતા૒ન્મર્ત્યા૑શ્ચ । રૂ૒પાણિ૑ પિ૒૒શન્ભુવ૑નાનિ૒ વિશ્વા । તન્ન૒સ્ત્વષ્ટા૒ તદુ૑ ચિ૒ત્રા વિચ૑ષ્ટામ્ । તન્નક્ષ૑ત્રં ભૂરિ૒દા અ૑સ્તુ૒ મહ્યમ્ । તન્ન૑ પ્ર૒જાવ્વીમ્૒̐રવ૑તી સનોતુ । ગોભિ૑ર્નો૒ અશ્વૈ૒સ્સમ૑નક્તુ ય૒જ્ઞમ્ । વા૒યુર્નક્ષ૑ત્ત્રમ૒ભ્યે૑તિ૒ નિષ્ટ્યામ્ । તિ૒ગ્મશૃ૑ઙ્ગો વૃષ૒ભો રોરુ૑વાણઃ । સ૒મી૒રય૒ન્ભુવ૑ના માત૒રિશ્વા । અપ૒ દ્વેષા૑સિ નુદતા૒મરા૑તીઃ

3.1.1.11
તન્નો૑ વા૒યુસ્તદુ૒ નિષ્ટ્યા૑ શૃણોતુ । તન્નક્ષ૑ત્રં ભૂરિ૒દા અ૑સ્તુ૒ મહ્યમ્ । તન્નો૑ દે૒વાસો૒ અનુ૑જાનન્તુ૒ કામમ્ । યથા૒ તરે૑મ દુરિ૒તાનિ૒ વિશ્વા । દૂ૒રમ૒સ્મચ્છત્ર૑વો યન્તુ ભી૒તાઃ । તદિ૑ન્દ્રા૒ગ્ની કૃ૑ણુતા૒ન્તદ્વિશા૑ખે । તન્નો૑ દે૒વા અનુ૑મદન્તુ ય૒જ્ઞમ્ । પ૒શ્ચાત્પુ૒રસ્તા૒દભ૑યન્નો અસ્તુ । નક્ષ૑ત્રાણા૒મધિ૑પત્ની૒ વિશા૑ખે । શ્રેષ્ઠા૑વિન્દ્રા૒ગ્ની ભુવ૑નસ્ય ગો૒પૌ

3.1.1.12
વિષૂ૑ચ૒શ્શત્રૂ૑નપ૒ બાધ૑માનૌ । અપ૒ ક્ષુધ૑ન્નુદતા૒મરા૑તિમ્ । પૂ૒ર્ણા પ૒શ્ચાદુ૒ત પૂ૒ર્ણા પુ૒રસ્તાત્ । ઉન્મ૑ધ્ય૒ત પૌર્ણમા૒સી જિ૑ગાય । તસ્યાન્દે૒વા અધિ૑ સ૒વ્વઁસ૑ન્તઃ । ઉ૒ત્ત૒મે નાક૑ ઇ૒હ મા૑દયન્તામ્ । પૃ૒થ્વી સુ૒વર્ચા૑ યુવ૒તિસ્સ૒જોષાઃ । પૌ૒ર્ણ૒મા૒સ્યુદ૑ગા૒ચ્છોભ૑માના । આ૒પ્યા૒યય૑ન્તી દુરિ૒તાનિ૒ વિશ્વા । ઉ૒રુન્દુહા૒ય્યઁજ૑માનાય ય૒જ્ઞમ્

3.1.2.0
ત૒તાર૒ મહ્યં૑ પ્રાસ૒ચીર્યા યાન્તુ ય૒જ્ઞવ્વાઁચ૑ સ્વ૒સ્તિ દે૒વા અનુ૑યન્તિ૒ સર્વે૒ વાજ૑બસ્ત્યૌ૒ સમ૑ક્તૌ દે૒વાસ્ત્રીણિ૑ ચ

3.1.2.1
ઋ૒દ્ધ્યાસ્મ૑ હ૒વ્યૈર્નમ૑સોપ૒સદ્ય૑ । મિ૒ત્રન્દે૒વં મિ૑ત્ર૒ધેય૑ન્નો અસ્તુ । અ૒નૂ૒રા૒ધાન્ હ૒વિષા૑ વ૒ર્ધય૑ન્તઃ । શ૒તઞ્જી૑વેમ શ૒રદ૒સ્સવી૑રાઃ । ચિ૒ત્રન્નક્ષ૑ત્ર૒મુદ૑ગાત્પુ૒રસ્તાત્ । અ૒નૂ૒રા૒ધાસ૒ ઇતિ૒ યદ્વદ૑ન્તિ । તન્મિ૒ત્ર એ૑તિ પ૒થિભિ૑ર્દેવ૒યાનૈઃ । હિ૒ર૒ણ્યયૈ૒ર્વિત૑તૈર૒ન્તરિ૑ક્ષે । ઇન્દ્રો જ્યે૒ષ્ઠામનુ૒ નક્ષ૑ત્રમેતિ । યસ્મિ૑ન્વૃ૒ત્રવ્વૃઁ૑ત્ર૒તૂર્યે૑ ત૒તાર૑

3.1.2.2
તસ્મિ૑ન્વ૒યમ૒મૃત૒ન્દુહા૑નાઃ । ક્ષુધ૑ન્તરેમ૒ દુરિ૑તિ૒ન્દુરિ૑ષ્ટિમ્ । પુ૒ર૒ન્દ૒રાય૑ વૃષ૒ભાય૑ ધૃ૒ષ્ણવે । અષા૑ઢાય૒ સહ૑માનાય મી૒ઢુષે । ઇન્દ્રા૑ય જ્યે૒ષ્ઠા મધુ૑મ૒દ્દુહા૑ના । ઉ૒રુઙ્કૃ૑ણોતુ૒ યજ૑માનાય લો૒કમ્ । મૂલં૑ પ્ર૒જાવ્વીમ્૒̐રવ૑તીવ્વિઁદેય । પરાચ્યેતુ૒ નિર્‌ઋ૑તિ પરા૒ચા । ગોભિ૒ર્નક્ષ૑ત્રં પ૒શુભિ૒સ્સમ૑ક્તમ્ । અહ૑ર્ભૂયા૒દ્યજ૑માનાય૒ મહ્યમ્

3.1.2.3
અહ૑ર્નો અ૒દ્ય સુ૑વિ૒તે દ૑ધાતુ । મૂલ૒ન્નક્ષ૑ત્ર૒મિતિ૒ યદ્વદ૑ન્તિ । પરા૑ચીવ્વામ્૒̐ચા નિર્‌ઋ૑તિન્નુદામિ । શિ૒વં પ્ર૒જાયૈ૑ શિ૒વમ૑સ્તુ૒ મહ્યમ્ । યા દિ૒વ્યા આપ૒ પય૑સા સંબભૂ૒વુઃ । યા અ૒ન્તરિ૑ક્ષ ઉ૒ત પાર્થિ૑વી૒ર્યાઃ । યાસા૑મષા૒ઢા અ૑નુ૒યન્તિ૒ કામમ્ । તા ન૒ આપ૒શ્શ સ્યો૒ના ભ૑વન્તુ । યાશ્ચ૒ કૂપ્યા૒ યાશ્ચ૑ ના૒દ્યાસ્સમુ૒દ્રિયાઃ । યાશ્ચ૑ વૈશ૒ન્તીરુ૒ત પ્રા૑સ૒ચીર્યાઃ

3.1.2.4
યાસા૑મષા૒ઢા મધુ૑ ભ૒ક્ષય૑ન્તિ૒ । તા ન૒ આપ૒શ્શ સ્યો૒ના ભ૑વન્તુ । તન્નો૒ વિશ્વે૒ ઉપ૑ શૃણ્વન્તુ દે૒વાઃ । તદ૑ષા૒ઢા અ૒ભિસય્યઁ૑ન્તુ ય૒જ્ઞમ્ । તન્નક્ષ૑ત્ત્રં પ્રથતાં પ૒શુભ્યઃ૑ । કૃ૒ષિર્વૃ૒ષ્ટિર્યજ૑માનાય કલ્પતામ્ । શુ૒ભ્રા ક૒ન્યા૑ યુવ૒તય૑સ્સુ૒પેશ૑સઃ । ક૒ર્મ૒કૃત૑સ્સુ૒કૃતો૑ વી૒ર્યા૑વતીઃ । વિશ્વાન્દે૒વાન્ હ૒વિષા૑ વ૒ર્ધય૑ન્તીઃ । અ૒ષા૒ઢાકામ૒મુપ૑ યાન્તુ ય૒જ્ઞમ્

3.1.2.5
યસ્મિ૒ન્બ્રહ્મા૒ઽભ્યજ૑ય૒ત્સર્વ૑મે૒તત્ । અ૒મુઞ્ચ૑ લો૒કમિ૒દમૂ૑ ચ૒ સર્વમ્ । તન્નો૒ નક્ષ૑ત્રમભિ૒જિદ્વિ૒જિત્ય૑ । શ્રિય૑ન્દધા૒ત્વહૃ૑ણીયમાનમ્ । ઉ૒ભૌ લો૒કૌ બ્રહ્મ૑ણા૒ સઞ્જિ૑તે૒મૌ । તન્નો૒ નક્ષ૑ત્રમભિ૒જિદ્વિચ૑ષ્ટામ્ । તસ્મિ૑ન્વ૒યં પૃત૑ના૒સ્સઞ્જ૑યેમ । તન્નો૑ દે૒વાસો૒ અનુ૑જાનન્તુ૒ કામમ્ । શૃ૒ણ્વન્તિ૑ શ્રો૒ણામ૒મૃત૑સ્ય ગો૒પામ્ । પુણ્યા૑મસ્યા૒ ઉપ૑શૃણોમિ૒ વાચમ્

3.1.2.6
મ૒હીન્દે૒વીવ્વિઁષ્ણુ૑પત્નીમજૂ૒ર્યામ્ । પ્ર૒તીચી૑મેના હ૒વિષા૑ યજામઃ । ત્રે૒ધા વિષ્ણુ૑રુરુગા૒યો વિચ૑ક્રમે । મ૒હીન્દિવં૑ પૃથિ૒વીમ૒ન્તરિ૑ક્ષમ્ । તચ્છ્રો૒ણૈતિ૒ શ્રવ૑ ઇ૒ચ્છમા૑ના । પુણ્ય૒૒ શ્લોક૒ય્યઁજ૑માનાય કૃણ્વ૒તી । અ૒ષ્ટૌ દે૒વા વસ૑વસ્સો૒મ્યાસઃ૑ । ચત૑સ્રો દે૒વીર૒જરા૒શ્શ્રવિ૑ષ્ઠાઃ । તે ય૒જ્ઞં પાન્તુ૒ રજ૑સ પ૒રસ્તાત્ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રીણ૑મ૒મૃત૑ સ્વ૒સ્તિ

3.1.2.7
ય૒જ્ઞન્ન૑ પાન્તુ૒ વસ૑વ પુ૒રસ્તાત્ । દ૒ક્ષિ૒ણ૒તો૑ઽભિય૑ન્તુ૒ શ્રવિ૑ષ્ઠાઃ । પુણ્ય૒ન્નક્ષ૑ત્રમ૒ભિ સવ્વિઁ૑શામ । મા નો૒ અરા૑તિર૒ઘશ૒૒સાઽગન્ન્૑ । ક્ષ૒ત્રસ્ય૒ રાજા૒ વરુ૑ણોઽધિરા૒જઃ । નક્ષ૑ત્રાણા શ૒તભિ૑ષ૒ગ્વસિ૑ષ્ઠઃ । તૌ દે૒વેભ્ય૑ કૃણુતો દી૒ર્ઘમાયુઃ૑ । શ૒ત સ૒હસ્રા૑ ભેષ૒જાનિ૑ ધત્તઃ । ય૒જ્ઞન્નો૒ રાજા૒ વરુ૑ણ૒ ઉપ૑યાતુ । તન્નો૒ વિશ્વે૑ અ૒ભિ સય્યઁ૑ન્તુ દે૒વાઃ

3.1.2.8
તન્નો૒ નક્ષ૑ત્ર શ૒તભિ૑ષગ્જુષા૒ણમ્ । દી૒ર્ઘમાયુ૒ પ્રતિ૑રદ્ભેષ૒જાનિ૑ । અ૒જ એક૑પા૒દુદ૑ગાત્પુ૒રસ્તાત્ । વિશ્વા૑ ભૂ૒તાનિ૑ પ્રતિ૒મોદ૑માનઃ । તસ્ય૑ દે૒વા પ્ર૑સ૒વય્યઁ૑ન્તિ૒ સર્વે । પ્રો૒ષ્ઠ૒પ૒દાસો૑ અ૒મૃત૑સ્ય ગો૒પાઃ । વિ૒ભ્રાજ૑માનસ્સમિધા૒ન ઉ૒ગ્રઃ । આઽન્તરિ૑ક્ષમરુહ૒દગ૒ન્દ્યામ્ । ત સૂર્ય૑ન્દે૒વમ૒જમેક૑પાદમ્ । પ્રો૒ષ્ઠ૒પ૒દાસો૒ અનુ૑યન્તિ૒ સર્વે

3.1.2.9
અહિ૑ર્બુ૒ધ્નિય૒ પ્રથ૑માન એતિ । શ્રેષ્ઠો૑ દે૒વાના૑મુ૒ત માનુ૑ષાણામ્ । તં બ્રાહ્મ૒ણાસ્સો૑મ૒પાસ્સો૒મ્યાસઃ૑ । પ્રો૒ષ્ઠ૒પ૒દાસો૑ અ૒ભિ ર૑ક્ષન્તિ૒ સર્વે । ચ૒ત્વાર૒ એક૑મ૒ભિકર્મ૑ દે૒વાઃ । પ્રો૒ષ્ઠ૒પ૒દાસ૒ ઇતિ૒ યાન્ વદ૑ન્તિ । તે બુ૒ધ્નિયં૑ પરિ૒ષદ્ય૑ સ્તુ૒વન્તઃ૑ । અહિ૑ રક્ષન્તિ૒ નમ૑સોપ૒સદ્ય૑ । પૂ૒ષા રે૒વત્યન્વે૑તિ૒ પન્થામ્ । પુ૒ષ્ટિ૒પતી૑ પશુ૒પા વાજ૑બસ્ત્યૌ

3.1.2.10
ઇ૒માનિ૑ હ૒વ્યા પ્રય૑તા જુષા૒ણા । સુ૒ગૈર્નો૒ યાનૈ૒રુપ૑યાતાય્યમ્૒̐જ્ઞમ્ । ક્ષુ૒દ્રાન્પ૒શૂન્ર૑ક્ષતુ રે૒વતી૑ નઃ । ગાવો૑ નો૒ અશ્વા૒૒ અન્વે૑તુ પૂ૒ષા । અન્ન૒૒ રક્ષ૑ન્તૌ બહુ૒ધા વિરૂ૑પમ્ । વાજ૑ સનુતા૒ય્યઁજ૑માનાય ય૒જ્ઞમ્ । તદ૒શ્વિના૑વશ્વ૒યુજોપ૑યાતામ્ । શુભ૒ઙ્ગમિ૑ષ્ઠૌ સુ૒યમે૑ભિ૒રશ્વૈઃ । સ્વન્નક્ષ૑ત્ર હ૒વિષા૒ યજ૑ન્તૌ । મધ્વા૒ સંપૃ૑ક્તૌ૒ યજુ૑ષા૒ સમ૑ક્તૌ

3.1.2.11
યૌ દે૒વાનાં ભિ૒ષજૌ૑ હવ્યવા૒હૌ । વિશ્વ૑સ્ય દૂ૒તાવ૒મૃત૑સ્ય ગો૒પૌ । તૌ નક્ષ૑ત્રઞ્જુજુષા૒ણોપ૑યાતામ્ । નમો૒ઽશ્વિભ્યાઙ્કૃણુમોઽશ્વ૒યુગ્ભ્યામ્ । અપ૑ પા૒પ્માનં૒ ભર૑ણીર્ભરન્તુ । તદ્ય૒મો રાજા૒ ભગ૑વા૒ન્૒ વિચ૑ષ્ટામ્ । લો૒કસ્ય૒ રાજા૑ મહ૒તો મ૒હાન્ હિ । સુ૒ગન્નપન્થા૒મભ૑યઙ્કૃણોતુ । યસ્મિ૒ન્નક્ષ૑ત્રે ય૒મ એતિ૒ રાજા । યસ્મિ૑ન્નેનમ૒ભ્યષિ૑ઞ્ચન્ત દે૒વાઃ । તદ૑સ્ય ચિ૒ત્ર હ૒વિષા૑ યજામ । અપ૑ પા૒પ્માનં૒ ભર૑ણીર્ભરન્તુ । નિ૒વેશ૑ની૒ યત્તે૑ દે૒વા અદ૑ધુઃ

3.1.3.0
આ૒ય૒ત્ય૑ગમ૒ત્સ્વિ૑ષ્ટમ્

3.1.3.1
નવો૑નવો ભવતિ૒ જાય૑માનો૒ યમા૑દિ૒ત્યા અ૒૒શુમાપ્યા૒યય૑ન્તિ । યે વિરૂ૑પે૒ સમ૑નસા સ૒વ્વ્યઁય૑ન્તી । સ૒મા૒નન્તન્તું૑ પરિતાત૒ના તે । વિ૒ભૂ પ્ર૒ભૂ અ૑નુ૒ભૂ વિ૒શ્વતો૑ હુવે । તે નો૒ નક્ષ૑ત્રે૒ હવ૒માગ૑મેતમ્ । વ૒યન્દે૒વી બ્રહ્મ૑ણા સવ્વિઁદા૒નાઃ । સુ૒રત્ના૑સો દે૒વવી૑તિ૒ન્દધા૑નાઃ । અ૒હો૒રા૒ત્રે હ૒વિષા૑ વ૒ર્ધય૑ન્તઃ । અતિ૑ પા૒પ્માન૒મતિ૑ મુક્ત્યા ગમેમ । પ્રત્યુ૑વદૃશ્યાય૒તી

3.1.3.2
વ્યુ૒ચ્છન્તી૑ દુહિ૒તા દિ૒વઃ । અ૒પો મ૒હી વૃ૑ણુતે૒ ચક્ષુ૑ષા । તમો૒ જ્યોતિ૑ષ્કૃણોતિ સૂ૒નરી । ઉદુ૒સ્રિયાસ્સચતે૒ સૂર્યઃ૑ । સચા૑ ઉ૒દ્યન્નક્ષ૑ત્રમર્ચિ૒મત્ । તવેદુ૑ષો૒ વ્યુષિ૒ સૂર્ય૑સ્ય ચ । સં ભ૒ક્તેન૑ ગમેમહિ । તન્નો૒ નક્ષ૑ત્રમર્ચિ૒મત્ । ભા૒નુ૒મત્તેજ૑ ઉ૒ચ્ચર૑ત્ । ઉપ૑ય૒જ્ઞમિ૒હાગ૑મત્

3.1.3.3
પ્ર નક્ષ૑ત્રાય દે૒વાય૑ । ઇન્દ્રા૒યેન્દુ૑ હવામહે । સન૑સ્સવિ૒તા સુ૑વત્સ૒નિમ્ । પુ૒ષ્ટિ૒દાવ્વીમ્૒̐રવ૑ત્તમમ્ । ઉદુ૒ત્યઞ્ચિ૒ત્રમ્ । અદિ૑તિર્ન ઉરુષ્યતુ મ૒હીમૂ૒ ષુ મા૒તરમ્ । ઇ૒દવ્વિઁષ્ણુ૒ પ્રતદ્વિષ્ણુઃ૑ । અ૒ગ્નિર્મૂ૒ર્ધા ભુવઃ૑ । અનુ૑નો૒ઽદ્યાનુ૑મતિ૒રન્વિદ૑નુમતે૒ ત્વમ્ । હ૒વ્ય૒વાહ૒૒ સ્વિ૑ષ્ટમ્

3.1.4.0
અ૒ગ્નિઃ પઞ્ચ૑દશ પ્ર૒જાપ૑તિ૒ષ્ષોડ૑શ૒ સોમ૒ એકા૑દશ રુ૒દ્રો દશ૒ર્ક્ષૈકા૑દશ૒ બૃહ૒સ્પતિ૒ર્દશ૑ દેવાસુ૒રા નવ૑ પિ૒તર૒ એકા૑દશાર્ય૒મા ભગો૒ દશ૑ દશ સવિ૒તા ચતુ૑ર્દશ૒ ત્વષ્ટા૑ વા૒યુરિ૑ન્દ્રા૒ગ્ની દશ૑ દ૒શાથૈ૒તત્પૌર્ણમા૒સ્યા અ૒ષ્ટૌ પઞ્ચ૑દશ

3.1.4.1
અ૒ગ્નિર્વા અ૑કામયત । અ૒ન્ના૒દો દે૒વાના૑ સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒તમ૒ગ્નયે૒ કૃત્તિ૑કાભ્ય પુરો૒ડાશ૑મ૒ષ્ટાક૑પાલ૒ન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સોઽન્ના૒દો દે૒વાના૑મભવત્ । અ૒ગ્નિર્વૈ દે૒વાના૑મન્ના૒દઃ । યથા૑ હ૒ વા અ૒ગ્નિર્દે૒વાના૑મન્ના૒દઃ । એ૒વ હ૒ વા એ૒ષ મ૑નુ૒ષ્યા૑ણાં ભવતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । અ૒ગ્નયે૒ સ્વાહા૒ કૃત્તિ૑કાભ્ય૒સ્સ્વાહા । અ૒મ્બાયૈ૒ સ્વાહા૑ દુ૒લાયૈ૒ સ્વાહા । નિ૒ત૒ત્ન્યૈ સ્વાહા૒ઽભ્રય૑ન્ત્યૈ૒ સ્વાહા । મે૒ઘય૑ન્ત્યૈ૒ સ્વાહા૑ વ૒ર્૒ષય૑ન્ત્યૈ૒ સ્વાહા । ચુ૒પુ૒ણીકા૑યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.4.2
પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । તા અ૑સ્માત્સૃ૒ષ્ટાઃ પરા૑ચીરાયન્ન્ । તાસા૑ રોહિ૒ણીમ૒ભ્ય૑ધ્યાયત્ । સો૑ઽકામયત । ઉપ૒ મા વ૑ર્તેત । સમે૑નયા ગચ્છે૒યેતિ૑ । સ એ૒તં પ્ર૒જાપ૑તયે રોહિ૒ણ્યૈ ચ૒રુન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સા તમુ૒પાવ૑ર્તત । સમે૑નયાગચ્છત । ઉપ૑ હ૒ વા એ૑નં પ્રિ૒યમાવ૑ર્તતે । સં પ્રિ૒યેણ૑ ગચ્છતે । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । પ્ર૒જાપ૑તયે૒ સ્વાહા૑ રોહિ૒ણ્યૈ સ્વાહા । રોચ૑માનાયૈ૒ સ્વાહા પ્ર૒જાભ્ય૒સ્સ્વાહેતિ૑

3.1.4.3
સોમો૒ વા અ૑કામયત । ઓષ૑ધીના રા૒જ્યમ૒ભિજ૑યેય૒મિતિ૑ । સ એ૒ત સોમા૑ય મૃગશી૒ર્૒ષાય૑ શ્યામા૒કઞ્ચ૒રું પય૑સિ૒ નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સ ઓષ૑ધીના રા૒જ્યમ૒ભ્ય૑જયત્ । સ૒મા૒નાના૑ હ૒ વૈ રા૒જ્યમ૒ભિજ૑યતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । સોમા૑ય૒ સ્વાહા૑ મૃગશી૒ર્‌ષાય૒ સ્વાહા । ઇ૒ન્વ૒કાભ્ય૒સ્સ્વાહૌષ૑ધીભ્ય૒સ્સ્વાહા । રા૒જ્યાય૒ સ્વાહા૒ઽભિજિ૑ત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.4.4
રુ૒દ્રો વા અ૑કામયત । પ૒શુ૒માન્ત્સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒ત રુ૒દ્રાયા૒ર્દ્રાયૈ૒ પ્રૈય્ય૑ઙ્ગવઞ્ચ૒રું પય૑સિ૒ નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સ પ૑શુ૒માન૑ભવત્ । પ૒શુ૒માન્ હ૒ વૈ ભ૑વતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । રુ૒દ્રાય૒ સ્વાહા૒ઽર્દ્રાયૈ૒ સ્વાહા । પિન્વ૑માનાયૈ૒ સ્વાહા૑ પ૒શુભ્ય૒સ્સ્વાહેતિ૑

3.1.4.5
ઋ૒ક્ષા વા ઇ૒યમ૑લો૒મકા૑ઽઽસીત્ । સાઽકા૑મયત । ઓષ૑ધીભિ૒ર્વન૒સ્પતિ૑ભિ૒ પ્રજા૑યે૒યેતિ૑ । સૈતમદિ૑ત્યૈ૒ પુન૑ર્વસુભ્યાઞ્ચ૒રુન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વા ઇ૒યમોષ૑ધીભિ૒ર્વન૒સ્પતિ૑ભિ૒ પ્રાજા૑યત । પ્રજા૑યતે હ૒ વૈ પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિઃ૑ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । અદિ૑ત્યૈ૒ સ્વાહા૒ પુન૑ર્વસુભ્યામ્ । સ્વાહા ભૂત્યૈ૒ સ્વાહા૒ પ્રજાત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.4.6
બૃહ૒સ્પતિ૒ર્વા અ૑કામયત । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સી સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒તં બૃહ૒સ્પત૑યે તિ૒ષ્યા૑ય નૈવા૒રઞ્ચ૒રું પય૑સિ૒ નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સ બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સ્ય૑ભવત્ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સી હ૒ વૈ ભ૑વતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । બૃહ૒સ્પત૑યે૒ સ્વાહા૑ તિ૒ષ્યા૑ય૒ સ્વાહા । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સાય૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.4.7
દે૒વા૒સુ૒રાસ્સય્યઁ૑ત્તા આસન્ન્ । તે દે૒વાસ્સ૒ર્પેભ્ય૑ આશ્રે૒ષાભ્ય૒ આજ્યે૑ કર૒મ્ભન્નિર૑વપન્ન્ । તાને૒તાભિ૑રે૒વદે૒વતા૑ભિ૒રુપા૑નયન્ન્ । એ૒તાભિ૑ર્‌હ૒ વૈ દે૒વતા૑ભિર્દ્વિ૒ષન્તં૒ ભ્રાતૃ૑વ્ય૒મુપ૑નયતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । સ૒ર્પેભ્ય૒સ્સ્વાહાઽઽશ્રે૒ષાભ્ય૒સ્સ્વાહા । દ૒ન્દ૒શૂકેભ્ય૒સ્સ્વાહેતિ૑

3.1.4.8
પિ૒તરો૒ વા અ૑કામયન્ત । પિ૒તૃ૒લો૒ક ઋ૑ધ્નુયા૒મેતિ૑ । ત એ૒તં પિ૒તૃભ્યો૑ મ૒ઘાભ્યઃ૑ પુરો૒ડાશ૒૒ ષટ્ક૑પાલ૒ન્નિર૑વપન્ન્ । તતો૒ વૈ તે પિ૑તૃલો૒ક આર્ધ્નુવન્ન્ । પિ૒તૃ૒લો૒કે હ૒ વા ઋ૑ધ્નોતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । પિ૒તૃભ્ય૒સ્સ્વાહા૑ મ૒ઘાભ્યઃ૑ । સ્વાહા૑ઽન૒ઘાભ્ય૒સ્સ્વાહા૑ગ૒દાભ્યઃ૑ । સ્વાહા૑ઽરુન્ધ૒તીભ્ય૒સ્સ્વાહેતિ૑

3.1.4.9
અ૒ર્ય૒મા વા અ૑કામયત । પ૒શુ૒માન્ત્સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒તમ૑ર્ય૒મ્ણે ફલ્ગુ૑નીભ્યાઞ્ચ૒રુન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સ પ૑શુ૒માન૑ભવત્ । પ૒શુમાન્ હ૒ વૈ ભ૑વતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । અ૒ર્ય૒મ્ણે સ્વાહા૒ ફલ્ગુ૑નીભ્યા૒૒ સ્વાહા । પ૒શુભ્ય૒સ્સ્વાહેતિ૑

3.1.4.10
ભગો૒ વા અ૑કામયત । ભ૒ગી શ્રે૒ષ્ઠી દે૒વાના૑ સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒તં ભગા૑ય૒ ફલ્ગુ૑નીભ્યાઞ્ચ૒રુન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સ ભ૒ગી શ્રે૒ષ્ઠી દે૒વાના૑મભવત્ । ભ૒ગી હ૒ વૈ શ્રે૒ષ્ઠી સ૑મા૒નાનાં ભવતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । ભગા૑ય૒ સ્વાહા૒ ફલ્ગુ૑નીભ્યા૒૒ સ્વાહા । શ્રૈષ્ઠ્યા૑ય૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.4.11
સ૒વિ૒તા વા અ૑કામયત । શ્રન્મે૑ દે૒વા દધી૑રન્ન્ । સ૒વિ૒તા સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒ત સ૑વિ૒ત્રે હસ્તા૑ય પુરો૒ડાશ૒ન્દ્વાદ૑શકપાલ૒ન્નિર૑વપદાશૂ૒નાવ્વ્રીઁ૑હી૒ણામ્ । તતો૒ વૈ તસ્મૈ૒ શ્રદ્દે૒વા અદ૑ધત । સ૒વિ૒તાઽભ૑વત્ । શ્રદ્ધ૒વા અ૑સ્મૈ મનુ૒ષ્યા૑ દધતે । સ૒વિ૒તા સ૑મા૒નાનાં ભવતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । સ૒વિ૒ત્રે સ્વાહા૒ હસ્તા૑ય । સ્વાહા૑ દદ૒તે સ્વાહા૑ પૃણ૒તે । સ્વાહા પ્ર૒યચ્છ૑તે૒ સ્વાહા પ્રતિગૃભ્ણ૒તે સ્વાહેતિ૑

3.1.4.12
ત્વષ્ટા૒ વા અ૑કામયત । ચિ૒ત્રં પ્ર૒જાવ્વિઁ૑ન્દે૒યેતિ૑ । સ એ૒તન્ત્વષ્ટ્રે૑ ચિ૒ત્રાયૈ૑ પુરો૒ડાશ૑મ૒ષ્ટાક૑પાલ૒ન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સ ચિ૒ત્રં પ્ર૒જામ૑વિન્દત । ચિ૒ત્ર હ૒ વૈ પ્ર૒જાવ્વિઁ૑ન્દતે । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । ત્વષ્ટ્રે૒ સ્વાહા૑ ચિ૒ત્રાયૈ૒ સ્વાહા । ચૈત્રા૑ય૒ સ્વાહા પ્ર૒જાયૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.4.13
વા૒યુર્વા અ૑કામયત । કા૒મ૒ચાર૑મે૒ષુ લો૒કેષ્વ૒ભિજ૑યેય૒મિતિ૑ । સ એ૒તદ્વા૒યવે૒ નિષ્ટ્યા૑યૈ ગૃ૒ષ્ટ્યૈ દુ૒ગ્ધં પયો૒ નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સ કા૑મ૒ચાર૑મે૒ષુ લો૒કેષ્વ૒ભ્ય૑જયત્ । કા૒મ૒ચાર૑ હ૒ વા એ૒ષુ લો૒કેષ્વ૒ભિજ૑યતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । વા૒યવે૒ સ્વાહા૒ નિષ્ટ્યા૑યૈ૒ સ્વાહા । કા૒મ૒ચારા૑ય૒ સ્વાહા૒ઽભિજિ૑ત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.4.14
ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્ની વા અ૑કામયેતામ્ । શ્રૈષ્ઠ્ય૑ન્દે૒વાના૑મ૒ભિજ૑યે૒વેતિ૑ । તાવે૒તમિ૑ન્દ્રા૒ગ્નિભ્યા૒વ્વિઁશા૑ખાભ્યાં પુરો૒ડાશ૒મેકા૑દશકપાલ૒ન્નિર૑વપતામ્ । તતો૒ વૈ તૌ શ્રૈષ્ઠ્ય૑ન્દે૒વાના૑મ૒ભ્ય૑જયતામ્ । શ્રૈષ્ઠ્ય૑ હ૒ વૈ સ૑મા૒નાના૑મ૒ભિ જ૑યતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્નિભ્યા૒૒ સ્વાહા૒ વિશા૑ખાભ્યા૒૒ સ્વાહા । શ્રૈષ્ઠ્યા૑ય૒ સ્વાહા૒ઽભિજિ૑ત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.4.15
અથૈ૒તત્પૌર્ણમા૒સ્યા આજ્ય૒ન્નિર્વ૑પતિ । કામો૒ વૈ પૌર્ણમા૒સી । કામ૒ આજ્યમ્ । કામે૑નૈ૒વ કામ૒૒ સમ૑ર્ધયતિ । ક્ષિ૒પ્રમે૑ન૒૒ સકામ૒ ઉપ૑નમતિ । યેન૒ કામે૑ન૒ યજ૑તે । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । પૌ૒ર્ણ૒મા૒સ્યૈ સ્વાહા૒ કામા૑ય૒ સ્વાહાઽઽગ૑ત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.5.0
મિ૒ત્ર ઇન્દ્ર૑ પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્દશ૑ દ૒શાપ૒ એકા૑દશ૒ વિશ્વે૒ બ્રહ્મ૒ દશ૑દશ૒ વિષ્ણુ૒સ્ત્રયો૑દશ૒ વસ૑વ૒ ઇન્દ્રો૒ઽજોઽહિ૒ર્વૈ બુ૒ધ્નિય૑ પૂ૒ષાઽશ્વિનૌ૑ ય૒મો દશ૑ દ૒શાથૈ૒તદ૑માવા૒સ્યા૑યા અ૒ષ્ટૌ પઞ્ચ૑દશ

3.1.5.1
મિ૒ત્રો વા અ૑કામયત । મિ૒ત્ર૒ધેય૑મે૒ષુ લો૒કેષ્વ૒ભિજ૑યેય૒મિતિ૑ । સ એ૒તં મિ૒ત્રાયા૑નૂરા૒ધેભ્ય૑શ્ચ૒રુન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સ મિ૑ત્ર૒ધેય૑મે૒ષુલો૒કેષ્વ૒ભ્ય૑જયત્ । મિ૒ત્ર૒ધેય૑ હ૒ વા એ૒ષુ લો૒કેષ્વ૒ભિજ૑યતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । મિ૒ત્રાય૒ સ્વાહા૑ઽનૂરા૒ધેભ્ય૒સ્સ્વાહા । મિ૒ત્ર૒ધેયા૑ય૒ સ્વાહા૒ઽભિજિ૑ત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.5.2
ઇન્દ્રો૒ વા અ૑કામયત । જ્યૈષ્ઠ્ય૑ન્દે૒વાના૑મ૒ભિજ૑યેય૒મિતિ૑ । સ એ૒તમિન્દ્રા૑ય જ્યે૒ષ્ઠાયૈ૑ પુરો૒ડાશ૒મેકા૑દશકપાલ૒- ન્નિર૑વપન્મ૒હાવ્રી૑હીણામ્ । તતો૒ વૈ સ જ્યૈષ્ઠ્ય૑ન્દે૒વાના૑મ૒ભ્ય૑જયત્ । જ્યૈષ્ઠ્ય૑ હ૒ વૈ સ૑મા૒નાના૑મ૒ભિજ૑યતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । ઇન્દ્રા૑ય૒ સ્વાહા જ્યે૒ષ્ઠાયૈ૒ સ્વાહા । જ્યૈષ્ઠ્યા૑ય૒ સ્વાહા૒ભિજિ૑ત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.5.3
પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વા અ૑કામયત । મૂલં૑ પ્ર૒જાઁવ્વિ૑ન્દે૒યેતિ૑ । સ એ૒તં પ્ર૒જાપ૑તયે૒ મૂલા૑ય ચ૒રુન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સ મૂલં૑ પ્ર૒જામ૑વિન્દત । મૂલ૑ હ૒ વૈ પ્ર૒જાવ્વિઁ૑ન્દતે । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । પ્ર૒જાપ૑તયે૒ સ્વાહા૒ મૂલા૑ય૒ સ્વાહા । પ્ર૒જાયૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.5.4
આપો૒ વા અ૑કામયન્ત । સ૒મુ૒દ્રઙ્કામ૑મ૒ભિજ૑યે૒મેતિ૑ । તા એ૒તમ૒દ્ભ્યો૑ઽષા૒ઢાભ્ય૑શ્ચ૒રુન્નિર૑વપન્ન્ । તતો૒ વૈ તાસ્સ૑મુ૒દ્રઙ્કામ૑મ૒ભ્ય૑જયન્ન્ । સ૒મુ૒દ્ર હ૒ વૈ કામ૑મ૒ભિજ૑યતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । અ૒દ્ભ્યસ્સ્વાહા૑ઽષા૒ઢાભ્ય૒સ્સ્વાહા । સ૒મુ૒દ્રાય૒ સ્વાહા૒ કામા૑ય૒ સ્વાહા । અ૒ભિજિ૑ત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.5.5
વિશ્વે૒ વૈ દે૒વા અ૑કામયન્ત । અ૒ન૒પ૒જ૒ય્યઞ્જ૑યે૒મેતિ૑ । ત એ૒તવ્વિઁશ્વેભ્યો દે૒વેભ્યો૑ઽષા૒ઢાભ્ય૑શ્ચ૒રુન્નિર૑વપન્ન્ । તતો૒ વૈ તે૑ઽનપજ૒ય્યમ૑જયન્ન્ । અ૒ન૒પ૒જ૒ય્ય હ૒ વૈ જ૑યતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । વિશ્વેભ્યો દે૒વેભ્ય૒સ્સ્વાહા૑ઽષા૒ઢાભ્ય૒સ્સ્વાહા । અ૒ન૒પ૒જ૒ય્યાય૒ સ્વાહા૒ જિત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.5.6
બ્રહ્મ૒ વા અ૑કામયત । બ્ર૒હ્મ૒લો૒કમ૒ભિજ૑યેય૒મિતિ૑ । તદે૒તં બ્રહ્મ૑ણેઽભિ૒જિતે૑ ચ૒રુન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ તદ્બ્ર૑હ્મલો૒કમ૒ભ્ય૑જયત્ । બ્ર૒હ્મ૒લો૒ક હ૒ વા અ૒ભિજ૑યતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । બ્રહ્મ૑ણે૒ સ્વાહા૑ઽભિ૒જિતે૒ સ્વાહા । બ્ર૒હ્મ૒લો૒કાય૒ સ્વાહા૒ઽભિજિ૑ત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.5.7
વિષ્ણુ૒ર્વા અ૑કામયત । પુણ્ય૒ શ્લોક૑ શૃણ્વીય । ન મા૑ પા૒પી કી૒ર્તિરાગ૑ચ્છે૒દિતિ૑ । સ એ૒તવ્વિઁષ્ણ૑વે શ્રો૒ણાયૈ૑ પુરો૒ડાશ૑ન્ત્રિકપા૒લન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સ પુણ્ય૒૒ શ્લોક૑મશૃણુત । નૈનં૑ પા૒પી કી૒ર્તિરાગ૑ચ્છત્ । પુણ્ય૑ હ૒ વૈ શ્લોક૑ શૃણુતે । નૈનં૑ પા૒પી કી૒ર્તિરાગ૑ચ્છતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । વિષ્ણ૑વે૒ સ્વાહા શ્રો૒ણાયૈ૒ સ્વાહા । શ્લોકા૑ય૒ સ્વાહા શ્રુ૒તાય૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.5.8
વસ૑વો૒ વા અ૑કામયન્ત । અગ્ર૑ન્દે૒વતા૑નાં૒ પરી૑યા૒મેતિ૑ । ત એ૒તં વસુ૑ભ્ય૒શ્શ્રવિ૑ષ્ઠાભ્ય પુરો૒ડાશ૑મ૒ષ્ટાક૑પાલ૒ન્નિર૑વપન્ન્ । તતો૒ વૈ તેઽગ્ર૑ન્દે૒વતા૑નાં૒ પર્યા૑યન્ન્ । અગ્ર૑ હ૒ વૈ સ૑મા૒નાનાં૒ પર્યે૑તિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । વસુ૑ભ્ય૒સ્સ્વાહા૒ શ્રવિ૑ષ્ઠાભ્ય૒સ્સ્વાહા । અગ્રા૑ય૒ સ્વાહા૒ પરીત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.5.9
ઇન્દ્રો૒ વા અ૑કામયત । દૃ૒ઢોઽશિ૑થિલસ્સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒તં વરુ૑ણાય શ૒તભિ૑ષજે ભેષ૒જેભ્ય૑ પુરો૒ડાશ૒ન્દશ૑કપાલ૒ન્નિર૑વપત્કૃ૒ષ્ણાનાઁવ્વ્રીહી૒ણામ્ । તતો૒ વૈ સ દૃ૒ઢોઽશિ૑થિલોઽભવત્ । દૃ૒ઢો હ૒ વા અશિ૑થિલો ભવતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । વરુ૑ણાય૒ સ્વાહા૑ શ૒તભિ૑ષજે૒ સ્વાહા । ભે૒ષ૒જેભ્ય૒સ્સ્વાહેતિ૑

3.1.5.10
અ૒જો વા એક૑પાદકામયત । તે૒જ૒સ્વી બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સી સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒તમ૒જાયૈક૑પદે પ્રોષ્ઠપ૒દેભ્ય૑શ્ચ૒રુન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સ તે૑જ૒સ્વી બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સ્ય૑ભવત્ । તે૒જ૒સ્વી હ૒ વૈ બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સી ભ૑વતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજતે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । અ૒જાયૈક૑પદે૒ સ્વાહા પ્રોષ્ઠપ૒દેભ્ય૒સ્સ્વાહા । તેજ૑સે૒ સ્વાહા બ્રહ્મવર્ચ૒સાય૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.5.11
અહિ૒ર્વૈ બુ૒ધ્નિયો૑ઽકામયત । ઇ૒માં પ્ર૑તિ૒ષ્ઠાવ્વિઁ૑ન્દે૒યેતિ૑ । સ એ૒તમહ૑યે બુ૒ધ્નિયા૑ય પ્રોષ્ઠપ૒દેભ્ય૑ પુરો૒ડાશં૒ ભૂમિ૑કપાલ૒ન્નિર૑વત્ । તતો૒ વૈ સ ઇ૒માં પ્ર૑તિ૒ષ્ઠામ૑વિન્દત । ઇ૒મા હ૒ વૈ પ્ર૑તિ૒ષ્ઠાવ્વિઁ૑ન્દતે । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । અહ૑યે બુ૒ધ્નિયા૑ય૒ સ્વાહા પ્રોષ્ઠપ૒દેભ્ય૒સ્સ્વાહા । પ્ર૒તિ૒ષ્ઠાયૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.5.12
પૂ૒ષા વા અ૑કામયત । પ૒શુ૒માન્ત્સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒તં પૂ૒ષ્ણે રે૒વત્યૈ૑ ચ૒રુન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સ પ૑શુ૒માન૑ભવત્ । પ૒શુ૒માન્ હ૒ વૈ ભ૑વતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । પૂ૒ષ્ણે સ્વાહા૑ રે૒વત્યૈ૒ સ્વાહા । પ૒શુભ્ય૒સ્સ્વાહેતિ૑

3.1.5.13
અ૒શ્વિનૌ૒ વા અ૑કામયેતામ્ । શ્રો૒ત્ર૒સ્વિના૒વબ૑ધિરૌ સ્યા૒વેતિ૑ । તાવે૒તમ૒શ્વિભ્યા૑મશ્વ૒યુગ્ભ્યાં પુરો૒ડાશ૑ન્દ્વિકપા૒લ- ન્નિર૑વપતામ્ । તતો૒ વૈ તૌ શ્રોત્ર૒સ્વિના૒વબ૑ધિરાવભવતામ્ । શ્રો૒ત્ર૒સ્વી હ૒ વા અબ૑ધિરો ભવતિ । ય એતે૒ન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । અ૒શ્વિભ્યા૒૒ સ્વાહાઽશ્વ૒યુગ્ભ્યા૒૒ સ્વાહા । શ્રોત્રા૑ય૒ સ્વાહા૒ શ્રુત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.5.14
ય૒મો વા અ૑કામયત । પિ૒તૃ૒ણા રા૒જ્યમ૒ભિજ૑યેય૒મિતિ૑ । સ એ૒તય્યમ્૒̐માયા૑પ૒ભર૑ણીભ્યશ્ચ૒રુન્નિર૑પવત્ । તતો૒ વૈ સ પિ૑તૃ૒ણા રા૒જ્યમ૒ભ્ય૑જયત્ । સ૒મા૒નાના૑ હ૒ વૈ રા૒જ્યમ૒ભિ જ૑યતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । ય૒માય૒ સ્વાહા૑ઽપ૒ભર૑ણીભ્ય૒સ્સ્વાહા । રા૒જ્યાય૒ સ્વાહા૒ભિજિ૑ત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.5.15
અથૈ૒તદ૑માવા૒સ્યા૑યા૒ આજ્ય૒ન્નિર્વ૑પતિ । કામો૒ વા અ૑માવા૒સ્યા । કામ૒ આજ્યમ્ । કામે૑નૈ૒વ કામ૒૒ સમ૑ર્ધયતિ । ક્ષિ૒પ્રમે૑ન૒૒ સકામ૒ ઉપ૑નમતિ । યેન૒ કામે૑ન૒ યજ૑તે । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । અ૒મા૒વા૒સ્યા૑યૈ૒ સ્વાહા૒ કામા૑ય૒ સ્વાહાઽઽગ૑ત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.6.0
ચ૒ન્દ્રમા૒ પઞ્ચ૑દશાહોરા૒ત્રે સ૒પ્તદ૑શો૒ષા એકા૑દ૒શાથૈ૒તસ્મૈ૒ નક્ષ૑ત્ત્રાય૒ ત્રયો૑દશ૒ સૂર્યો૒ દશાથૈ૒તમદિ૑ત્યૈ૒ પઞ્ચાથૈ૒તવ્વિઁષ્ણ૑વે૒ ષટ્ત્સ૒પ્ત

(સ૒વિ૒તાઽઽશૂ૒નાવ્વ્રીઁ૑હી૒ણામિન્દ્રો૑ મ૒હાવ્રી૑હીણા૒મિન્દ્ર૑કૃ૒ષ્ણાનાવ્વ્રીઁહી૒ણામ૑હોરા૒ત્રે દ્વ૒યાનાવ્વ્રીઁહી૒ણામ્ । પિ૒તર૒ષ્ષટ્ક૑પાલ સવિ૒તા દ્વાદ૑શકપાલમિન્દ્રા૒ગ્ની એકા૑દશકપાલ૒મિન્દ્ર૒ એકા૑દશકપાલ૒મિન્દ્રો૒ દશ૑કપાલ૒વ્વિઁષ્ણુ૑સ્ત્રિકપા૒લમહિ૒ર્ભૂમિ૑- કપાલમ૒શ્વિનૌ દ્વિકપા૒લઞ્ચ૒ન્દ્રમા૒ પઞ્ચ૑દશકપાલમ૒ગ્નિસ્ત્વષ્ટા૒ વસ૑વો૒ઽષ્ટાક૑પાલમ૒ન્યત્ર૑ ચ૒રુમ્ । રુ૒દ્રોઽર્ય૒મા પૂ૒ષા પ૑શુ૒માન્ત્સ્યા૒૒ સોમો૑ રુ૒દ્રો બૃહ૒સ્પતિ૒ પય૑સિ વા૒યુ પય૒સ્સોમો૑ વા૒યુરિ૑ન્દ્રા૒ગ્ની મિ૒ત્ર ઇન્દ્ર૒ આપો૒ બ્રહ્મ૑ ય૒મો૑ઽભિજિ૑ત્યૈ૒ ત્વષ્ટા પ્ર૒જાપ૑તિપ્ર૒જાયૈ૑ પૌર્ણમા૒સ્યા અ૑માવા૒સ્યા૑યા૒ અગ૑ત્યૈ૒ વિશ્વે૒ જિત્યા૑ અ૒શ્વિનૌ૒ શ્રુત્યૈ । બ્રહ્મ૒ તદે૒તવ્વિઁષ્ણુ૒સ્સ એ૒તવ્વામ્૒̐યુસ્સ એ૒તદાપ૒સ્તાઃ । પિ૒તરો૒ વિશ્વે૒ વસ૑વોઽકામયન્ત૒ મેતિ૒ ત એ૒તન્નિર૑વપન્ન્ । આપો૑ઽકામયન્ત૒ મેતિ૒ તા એ૒તન્નિર૑વપન્ન્ । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્ની અ૒શ્વિના૑વકામયેતા૒વ્વેઁતિ૒ તાવે૒તન્નિર૑વપતામ્ । અ૒હો૒રા૒ત્રે વા અ૑કામયેતા૒મિતિ૒ તે એ૒તન્નિર૑વપતામ્ । અ૒ન્યત્રા૑કામય૒તેતિ૒ સ એ૒તન્નિર૑વપત્ । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્ની શ્રૈષ્ઠ્ય૒મિન્દ્રો૒ જ્યૈષ્ઠ્ય૒મિન્દ્રો૑ દૃ૒ઢઃ । અહિ૒સ્સૂર્યોઽદિ૑ત્યૈ૒ વિષ્ણ૑વે પ્રતિ૒ષ્ઠાયૈ । સોમો૑ ય૒મસ્સ૑મા૒નાનામ્ । અ૒ગ્નિર્નો૑ રીરિષદ૒ન્યત્ર૑ રીરિષઃ ॥ )
3.1.6.1
ચ૒ન્દ્રમા૒ વા અ૑કામયત । અ૒હોરા૒ત્રાન૑ર્ધમા૒સાન્માસા૑નૃ૒તૂન્ત્સ૑વ્વઁત્સ૒રમા૒પ્ત્વા । ચ૒ન્દ્રમ૑સ૒સ્સાયુ૑જ્ય સલો૒કતા૑માપ્નુયા૒મિતિ૑ । સ એ૒તઞ્ચ૒ન્દ્રમ૑સે પ્રતી૒દૃશ્યા૑યૈ પુરો૒ડાશં૒ પઞ્ચ૑દશકપાલ૒ન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સો૑ઽહોરા૒ત્રાન૑ર્ધમા૒સાન્માસા૑નૃ૒તૂન્ત્સ૑વ્વઁત્સ૒રમા૒પ્ત્વા । ચ૒ન્દ્રમ૑સ૒સ્સાયુ૑જ્ય સલો૒કતા૑માપ્નોત્ । અ૒હો૒રા૒ત્રાન્ હ૒ વા અ૑ર્ધમા૒સાન્માસા૑નૃ૒તૂન્ત્સ૑વ્વઁત્સ૒રમા૒પ્ત્વા । ચ૒ન્દ્રમ૑સ૒સ્સાયુ૑જ્ય સલો૒કતા૑માપ્નોતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । ચ૒ન્દ્રમ૑સે૒ સ્વાહા પ્રતી૒દૃશ્યા૑યૈ૒ સ્વાહા । અ૒હો૒રા૒ત્રેભ્ય૒સ્સ્વાહાઽર્ધમા૒સેભ્ય૒સ્સ્વાહા । માસેભ્ય૒સ્સ્વાહ૒ર્તુભ્ય૒સ્સ્વાહા । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રાય૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.6.2
અ૒હો૒રા૒ત્રે વા અ૑કામયેતામ્ । અત્ય૑હોરા૒ત્રે મુ૑ચ્યેવહિ । ન ના૑વહોરા૒ત્રે આપ્નુયાતા૒મિતિ૑ । તે એ૒તમ૑હોરા૒ત્રાભ્યા- ઞ્ચ૒રુન્નિર૑વપતામ્ । દ્વ૒યાનાવ્વ્રીઁહી૒ણામ્ । શુ૒ક્લાનાઞ્ચ કૃ૒ષ્ણાનાઞ્ચ । સ૒વા૒ત્યોર્દુ૒ગ્ધે । શ્વે૒તાયૈ૑ ચ કૃ૒ષ્ણાયૈ૑ ચ । તતો૒ વૈ તે અત્ય૑હોરા૒ત્રે અ૑મુચ્યેતે । નૈને૑ અહોરા૒ત્રે આપ્નુતામ્ । અતિ૑ હ૒ વા અ૑હોરા૒ત્રે મુ૑ચ્યતે । નૈન૑મહોરા૒ત્રે આપ્નુતઃ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । અહ્ને૒ સ્વાહા૒ રાત્રિ૑યૈ૒ સ્વાહા । અતિ૑મુક્ત્યૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.6.3
ઉ૒ષા વા અ૑કામયત । પ્રિ૒યાઽઽદિ૒ત્યસ્ય૑ સુ૒ભગા સ્યા૒મિતિ૑ । સૈતમુ૒ષસે૑ ચ૒રુન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સા પ્રિ૒યાઽઽ- દિ૒ત્યસ્ય૑ સુ૒ભગા૑ઽભવત્ । પ્રિ૒યો હ૒ વૈ સ૑મા૒નાના૑ સુ૒ભગો૑ ભવતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । ઉ૒ષસે૒ સ્વાહા૒ વ્યુ૑ષ્ટ્યૈ૒ સ્વાહા । વ્યૂ૒ષુષ્યૈ૒ સ્વાહા વ્યુ૒ચ્છન્ત્યૈ૒ સ્વાહા । વ્યુ૑ષ્ટાયૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.6.4
અથૈ૒તસ્મૈ૒ નક્ષ૑ત્રાય ચ૒રુનિર્વ૑પતિ । યથા૒ ત્વન્દે૒વાના૒મસિ૑ । એ૒વમ૒હં મ૑નુ૒ષ્યા૑ણાં ભૂયાસ૒મિતિ૑ । યથા૑ હ૒ વા એ૒તદ્દે૒વાનામ્ । એ૒વ હ૒ વા એ૒ષ મ૑નુ૒ષ્યા૑ણાં ભવતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । નક્ષ૑ત્રાય૒ સ્વાહો૑દેષ્ય૒તે સ્વાહા । ઉ૒દ્ય૒તે સ્વાહોદિ૑તાય૒ સ્વાહા । હર૑સે૒ સ્વાહા૒ ભર૑સે૒ સ્વાહા । ભ્રાજ૑સે૒ સ્વાહા૒ તેજ૑સે૒ સ્વાહા । તપ૑સે૒ સ્વાહા બ્રહ્મવર્ચ૒સાય૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.6.5
સૂર્યો૒ વા અ૑કામયત । નક્ષ૑ત્રાણાં પ્રતિ૒ષ્ઠા સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒ત સૂર્યા૑ય૒ નક્ષ૑ત્રેભ્યશ્ચ૒રુન્નિર૑વપત્ । તતો૒ વૈ સ નક્ષ૑ત્રાણાં પ્રતિ૒ષ્ઠાઽભ૑વત્ । પ્ર૒તિ૒ષ્ઠા હ૒ વૈ સ૑મા૒નાનાં ભવતિ । ય એ૒તેન૑ હ૒વિષા૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનદે૒વવ્વેઁદ૑ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । સૂર્યા૑ય૒ સ્વાહા૒ નક્ષ૑ત્રેભ્ય૒સ્સ્વાહા । પ્ર૒તિ૒ષ્ઠાયૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.6.6
અથૈ૒તમદિ૑ત્યૈ ચ૒રુન્નિર્વ૑પતિ । ઇ૒યવ્વાઁ અદિ૑તિઃ । અ૒સ્યામે૒વ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । અદિ૑ત્યૈ૒ સ્વાહા પ્રતિ૒ષ્ઠાયૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.1.6.7
અથૈ૒તવ્વિઁષ્ણ૑વે ચ૒રુન્નિર્વ૑પતિ । ય૒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ૑ । ય૒જ્ઞ એ૒વાન્ત૒ત પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । સોઽત્ર૑ જુહોતિ । વિષ્ણ૑વે૒ સ્વાહા૑ ય૒જ્ઞાય૒ સ્વાહા । પ્ર૒તિ૒ષ્ઠાયૈ૒ સ્વાહેતિ૑

3.2.0.0
તૃ૒તીય૑સ્યાં દે૒વસ્યાશ્વપ૒઱શું યો વૈ પૂર્વે૒દ્યુ કર્મ૑ણે વા૒મિન્દ્રો૑ વૃ૒ત્રમ૑હ૒ન્ત્સો૑ઽપોઽવ૑ધૂત૒ન્ધૃષ્ટિ૑ર્દે૒વસ્યેત્યા૑હ૒ સવ્વઁ૑પામિ દે૒વસ્ય૒ સ્ફ્યમા દ૑દે૒ વજ્રો૒ વૈ સ્ફ્યો દશ૑

તૃ૒તીય૑સ્યાં ય૒જ્ઞસ્યાન૑તિરેકાય પ૒વિત્ર૑વત્યધ્વ૒ર્યું ચા૑ધિ૒ષવ૑ણમસ્ય૒ન્તરિ૑ક્ષ એ૒વ રક્ષ૑સામ૒ન્ત઱હિ૑ત્યૈ૒ દ્વૌ વાવ પુરુ૑ષૌ૒ યદ૒દશ્ચ૒ન્દ્રમ૑સિ૒ મેધ્યં૒ પઞ્ચાશી૑તિઃ

તૃ૒તીય૑સ્યા૒ય્યઁજ૑માનઃ ॥ હરિઃ૑ઓમ્ ॥ કૃષ્ણયજુર્બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે દ્વિતીયપ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ ॥
3.2.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે દ્વિતીયપ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
3.2.1.0
પ૒શવ૑ કરોતિ પ૒શવો૑ દેવભા૒ગમિત્યા૑હ કરોતિ૒ નવ૑ ચ

3.2.1.1
તૃ૒તીય૑સ્યામિ૒તો દિ૒વિ સોમ૑ આસીત્ । તઙ્ગા૑ય૒ત્ર્યાઽહ૑રત્ । તસ્ય૑ પ૒ર્ણમ૑ચ્છિદ્યત । તત્પ૒ર્ણો૑ઽભવત્ । તત્પ૒ર્ણસ્ય૑ પર્ણ૒ત્વમ્ । બ્રહ્મ૒ વૈ પ૒ર્ણઃ । યત્પ૑ર્ણશા૒ખયા૑ વ૒ત્સાન૑પાક૒રોતિ૑ । બ્રહ્મ૑ણૈ૒વૈના૑ન૒પાક૑રોતિ । ગા૒ય૒ત્રો વૈ પ૒ર્ણઃ । ગા૒ય૒ત્રા પ૒શવઃ૑

3.2.1.2
તસ્મા૒ત્ત્રીણિ૑ત્રીણિ પ૒ર્ણસ્ય૑ પલા૒શાનિ૑ । ત્રિ૒પદા૑ ગાય૒ત્રી । યત્પ૑ર્ણશા૒ખયા૒ ગા પ્રા૒ર્પય૑તિ । સ્વયૈ૒વૈના૑ દે૒વત૑યા૒ પ્રાર્પ૑યતિ । યઙ્કા૒મયે૑તાપ૒શુસ્સ્યા૒દિતિ૑ । અ૒પ૒ર્ણાન્તસ્મૈ૒ શુષ્કાગ્રા૒માહ૑રેત્ । અ૒પ૒શુરે૒વ ભ૑વતિ । યઙ્કા૒મયે૑ત પશુ૒માન્ત્સ્યા૒દિતિ૑ । બ૒હુ૒પ૒ર્ણાન્તસ્મૈ૑ બહુશા૒ખામાહ૑રેત્ । પ૒શુ૒મન્ત૑મે૒વૈન૑ઙ્કરોતિ ॥ 2 ।
3.2.1.3
યત્પ્રાચી૑મા૒ હરેત્ । દે૒વ૒લો૒કમ૒ભિ જ૑યેત્ । યદુદી૑ચીં મનુષ્યલો૒કમ્ । પ્રાચી૒મુદી૑ચી૒મા હ૑રતિ । ઉ૒ભયોર્લો૒કયો૑ર૒ભિજિ૑ત્યૈ । ઇ૒ષે ત્વો૒ર્જે ત્વેત્યા૑હ । ઇષ૑મે૒વોર્જ૒ય્યઁજ૑માને દધાતિ । વા૒યવ૒સ્સ્થેત્યા૑હ । વા૒યુર્વા અ૒ન્તરિ૑ક્ષ૒સ્યાધ્ય૑ક્ષાઃ । અ૒ન્ત૒રિ૒ક્ષ૒દે૒વ૒ત્યા ખલુ૒ વૈ પ૒શવઃ૑

3.2.1.4
વા૒યવ૑ એ૒વૈના૒ન્પરિ૑ દદાતિ । પ્ર વા એ૑નાને૒તદા ક૑રોતિ । યદાહ૑ । વા૒યવ૒સ્સ્થેત્યુ૑પા૒યવ૒સ્સ્થેત્યા૑હ । યજ૑માનાયૈ૒વ પ૒શૂનુપ૑ હ્વયતે । દે૒વો વ૑સ્સવિ૒તા પ્રાર્પ૑ય૒ત્વિત્યા૑હ૒ પ્રસૂત્યૈ । શ્રેષ્ઠ૑તમાય૒ કર્મ૑ણ૒ ઇત્યા૑હ । ય૒જ્ઞો હિ શ્રેષ્ઠ૑તમ૒ઙ્કર્મ૑ । તસ્મા૑દે૒વમા૑હ । આપ્યા૑યધ્વમઘ્નિયા દેવભા૒ગમિત્યા૑હ

3.2.1.5
વ૒ત્સેભ્ય૑શ્ચ૒ વા એ૒તા પુ૒રા મ૑નુ૒ષ્યેભ્ય૒શ્ચાપ્યા૑યન્ત । દે૒વેભ્ય૑ એ૒વૈના૒ ઇન્દ્રા૒યાપ્યા૑યયતિ । ઊર્જ૑સ્વતી૒ પય૑સ્વતી૒રિત્યા૑હ । ઊર્જ૒૒ હિ પય૑સ્સ૒મ્ભર૑ન્તિ । પ્ર૒જાવ૑તીરનમી૒વા અ૑ય૒ક્ષ્મા ઇત્યા૑હ૒ પ્રજાત્યૈ । મા વ૑સ્સ્તે૒ન ઈ૑શત૒ માઽઘશ૑સ૒ ઇત્યા૑હ૒ ગુપ્ત્યૈ । રુ૒દ્રસ્ય૑ હે૒તિપરિ૑ વો વૃણ૒ક્ત્વિત્યા૑હ । રુ૒દ્રાદે૒વૈનાસ્ત્રાયતે । ધ્રુ૒વા અ૒સ્મિન્ગોપ૑તૌ સ્યાત બ૒હ્વીરિત્યા૑હ । ધ્રુ૒વા એ૒વાસ્મિ૑ન્બ૒હ્વી ક૑રોતિ

3.2.1.6
યજ૑માનસ્ય પ૒શૂન્પા૒હીત્યા૑હ । પ૒શૂ૒નાઙ્ગો૑પી૒થાય૑ । તન્માત્સા૒યં પ૒શવ૒ ઉપ૑સ૒માવ૑ર્તન્તે । અન૑ધસ્સાદયતિ । ગર્ભા૑ણા૒ન્ધૃત્યા૒ અપ્ર૑પાદાય । તસ્મા૒દ્ગર્ભા પ્ર૒જાના૒મપ્ર૑પાદુકાઃ । ઉ૒પરી૑વ૒ નિદ૑ધાતિ । ઉ૒પરી૑વ૒ હિ સુ૑વ૒ર્ગો લો૒કઃ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ

3.2.2.0
સ૒યો૒નિ૒ત્વાય૑ સ્વ૒ધાકૃ૑તા૒ઽસીત્યા૑હ દાયા૒દ્વેદ૑ ભરતિ જાયન્તે૒ બૃહ૒સ્પતિ૒સ્સમ૑ષ્ટ્યૈ

3.2.2.1
દે૒વસ્ય૑ ત્વા સવિ૒તુ પ્ર૑સ૒વ ઇત્ય૑શ્વપ૒ર્૒શુમાદ૑ત્તે૒ પ્રસૂત્યૈ । અ૒શ્વિનોર્બા૒હુભ્યા૒મિત્યા૑હ । અ૒શ્વિનૌ૒ હિ દે૒વાના૑મધ્વ૒ર્યૂ આસ્તામ્ । પૂ૒ષ્ણો હસ્તાભ્યા૒મિત્યા૑હ૒ યત્યૈ । યો વા ઓષ૑ધી પર્વ૒શો વેદ૑ । નૈના૒સ્સ હિ૑નસ્તિ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વા ઓષ૑ધી પર્વ૒શો વે૑દ । સ એ૑ના૒ ન હિ૑નસ્તિ । અ૒શ્વ૒પ૒ર્શ્વા બ૒ર્૒હિરચ્છૈ૑તિ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વા અશ્વ૑સ્સયોનિ૒ત્વાય૑

3.2.2.2
ઓષ૑ધીના૒મહિ૑સાયૈ । ય૒જ્ઞસ્ય૑ ઘો૒ષદ૒સીત્યા૑હ । યજ૑માન એ૒વ ર૒યિન્દ૑ધાતિ । પ્રત્યુ૑ષ્ટ૒૒ રક્ષ૒ પ્રત્યુ૑ષ્ટા૒ અરા૑તય૒ ઇત્યા૑હ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । પ્રેયમ૑ગાદ્ધિ૒ષણા૑ બ૒ર્૒હિરચ્છેત્યા૑હ । વિ૒દ્યા વૈ ધિ૒ષણા । વિ૒દ્યયૈ૒વૈન૒દચ્છૈ૑તિ । મનુ૑ના કૃ૒તા સ્વ૒ધયા૒ વિત૒ષ્ટેત્યા૑હ । મા૒ન૒વી હિ પ઱શુ૑સ્સ્વ૒ધાકૃ૑તા

3.2.2.3
ત આવ૑હન્તિ ક૒વય૑ પુ૒રસ્તા૒દિત્યા૑હ । શુ૒શ્રુ૒વાસો૒ વૈ ક૒વયઃ૑ । ય૒જ્ઞ પુ૒રસ્તાત્ । મુ૒ખ૒ત એ૒વ ય૒જ્ઞમા ર૑ભતે । અથો૒ યદે૒તદુ૒ક્ત્વા યત૒ કુત૑શ્ચા૒ હર૑તિ । તત્પ્રાચ્યા૑ એ૒વ દિ૒શો ભ૑વતિ । દે૒વેભ્યો૒ જુષ્ટ૑મિ૒હ બ૒ર્૒હિરા૒સદ૒ ઇત્યા૑હ । બ૒઱હિષ૒સ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । કર્મ૒ણોઽન૑પરાધાય । દે૒વાનાં પરિષૂ૒તમ૒સીત્યા૑હ

3.2.2.4
યદ્વા ઇ૒દઙ્કિઞ્ચ૑ । તદ્દે૒વાનાં પરિષૂ૒તમ્ । અથો૒ યથા૒ વસ્ય૑સે પ્રતિ૒પ્રોચ્યાહે૒દઙ્ક૑રિષ્યા૒મીતિ૑ । એ૒વમે૒વ તદ૑ધ્વ૒ર્યુર્દે૒વેભ્ય૑ પ્રતિ૒પ્રોચ્ય૑ બ૒ર્૒હિર્દા૑તિ । આ૒ત્મનોઽહિ૑સાયૈ । યાવ૑તસ્સ્ત૒મ્બાન્પ૑રિદિ૒શેત્ । યત્તેષા૑મુચ્છિ૒૒ષ્યાત્ । અતિ૒ તદ્ય૒જ્ઞસ્ય૑ રેચયેત્ । એક૑ સ્ત૒મ્બં પરિ૑દિશેત્ । ત સર્વ૑ન્દાયાત્

3.2.2.5
ય૒જ્ઞસ્યાન૑તિરેકાય । વ૒ર્૒ષવૃ૑દ્ધમ૒સીત્યા૑હ । વ૒ર્૒ષવૃ૑દ્ધા૒ વા ઓષ૑ધયઃ । દેવ૑બ઱હિ૒રિત્યા૑હ । દે૒વેભ્ય૑ એ૒વૈન૑ત્કરોતિ । મા ત્વા૒ઽન્વઙ્મા તિ૒ર્યગિત્યા૒હાહિ૑સાયૈ । પર્વ૑ તે રાધ્યાસ૒મિત્યા૒હર્ધ્યૈ । આ૒ચ્છે૒ત્તા તે૒ મા રિ૑ષ૒મિત્યા૑હ । નાસ્યા૒ત્મનો૑ મીયતે । ય એ૒વવ્વેઁદ૑

3.2.2.6
દેવ૑બ઱હિશ્શ૒તવ૑લલ઼શ૒વ્વિઁરો૒હેત્યા૑હ । પ્ર૒જા વૈ બ૒ર્૒હિઃ । પ્ર૒જાનાં પ્ર૒જન૑નાય । સ૒હસ્ર૑વલ્‌શા૒ વિ વ૒ય રુ૑હે૒મેત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે । પૃ૒થિ૒વ્યાસ્સં૒પૃચ૑ પા૒હીત્યા૑હ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । અયુ૑ઙ્ગાયુઙ્ગાન્મુ૒ષ્ટીલ્લુઁ૑નોતિ । મિ૒થુ૒ન૒ત્વાય૒ પ્રજાત્યૈ । સુ૒સં૒ભૃતા ત્વા૒ સંભ૑રા૒મીત્યા૑હ । બ્રહ્મ૑ણૈ૒વૈન૒ત્સંભ૑રતિ

3.2.2.7
અદિ૑ત્યૈ૒ રાસ્ના૒ઽસીત્યા૑હ । ઇ૒યવ્વાઁ અદિ૑તિઃ । અ૒સ્યા એ૒વૈન૒દ્રાસ્નાઙ્કરોતિ । ઇ૒ન્દ્રા૒ણ્યૈ સ૒ન્નહ૑ન૒મિત્યા૑હ । ઇ૒ન્દ્રા૒ણી વા અગ્રે૑ દે૒વતા૑ના૒૒ સમ૑નહ્યત । સાઽઽર્ધ્નોત્ । ઋદ્ધ્યૈ૒ સન્ન૑હ્યતિ । પ્ર૒જા વૈ બ૒ર્૒હિઃ । પ્ર૒જાના૒મપ૑રાવાપાય । તસ્મા૒ત્સ્નાવ૑સન્તતા પ્ર૒જા જા૑યન્તે

3.2.2.8
પૂ૒ષા તે ગ્ર૒ન્થિઙ્ગ્ર૑થ્ના૒ત્વિત્યા૑હ । પુષ્ટિ૑મે૒વ યજ૑માને દધાતિ । સ તે૒ માસ્થા૒દિત્યા૒હાહિ૑સાયૈ । પ૒શ્ચાત્પ્રાઞ્ચ૒મુપ૑ગૂહતિ । પ૒શ્ચાદ્વૈ પ્રા૒ચીન૒૒ રેતો૑ ધીયતે । પ૒શ્ચાદે૒વાસ્મૈ પ્રા૒ચીન૒૒ રેતો૑ દધાતિ । ઇન્દ્ર૑સ્ય ત્વા બા૒હુભ્યા૒મુદ્ય૑ચ્છ૒ ઇત્યા૑હ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વ યજ૑માને દધાતિ । બૃહ૒સ્પતેર્મૂ૒ર્ધ્ના હ૑રા૒મીત્યા૑હ । બ્રહ્મ૒ વૈ દે૒વાનાં૒ બૃહ૒સ્પતિઃ૑

3.2.2.9
બ્રહ્મ૑ણૈ૒વૈન૑દ્ધરતિ । ઉ૒ર્વ૑ન્તરિ૑ક્ષ૒મન્વિ૒હીત્યા૑હ૒ ગત્યૈ । દે૒વ૒ઙ્ગ૒મમ૒સીત્યા૑હ । દે૒વાને૒વૈન૑દ્ગમયતિ । અન૑ધસ્સાદયતિ । ગર્ભા૑ણા૒ન્ધૃત્યા૒ અપ્ર૑પાદાય । તસ્મા૒દ્ગર્ભા પ્ર૒જાના૒મપ્ર૑પાદુકાઃ । ઉ૒પરી૑વ૒ નિ દ૑ધાતિ । ઉ૒પરી૑વ૒ હિ સુ૑વ૒ર્ગો લો૒કઃ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ

3.2.3.0
અ૒સીત્યા૑હ૒ ધૃત્યૈ૒ યજ૑માને દધા૒ત્યજા૑મિત્વાય સ્થાપયતિ દુહે દુહન્તિ દુ૒હ્યાદ્દોગ્ધીતિ૒ દધીત્યા૑હ સ્યાત્સાદયતિ૒ પઞ્ચ૑ ચ

3.2.3.1
પૂ૒ર્વે૒દ્યુરિ૒ધ્માબ૒ર્૒હિ ક૑રોતિ । ય૒જ્ઞમે૒વારભ્ય૑ ગૃહી૒ત્વોપ૑વસતિ । પ્ર૒જાપ૑તિર્ય૒જ્ઞમ૑સૃજત । તસ્યો૒ખે અ૑સ્રસેતામ્ । ય૒જ્ઞો વૈ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । યત્સાન્નાય્યો૒ખે ભવ૑તઃ । ય૒જ્ઞસ્યૈ૒વ તદુ૒ખે ઉપ૑દધા૒ત્યપ્ર૑સ્રસાય । શુન્ધ૑ધ્વ૒ન્દૈવ્યા૑ય૒ કર્મ૑ણે દેવય૒જ્યાયા૒ ઇત્યા૑હ । દે૒વ૒ય૒જ્યાયા૑ એ૒વૈના૑નિ શુન્ધતિ । મા૒ત૒રિશ્વ૑નો ઘ૒ર્મો૑ઽસીત્યા૑હ

3.2.3.2
અ૒ન્તરિ૑ક્ષ૒વ્વૈઁ મા૑ત૒રિશ્વ૑નો ઘ૒ર્મઃ । એ૒ષાલ્લોમ્૒̐કાના૒વ્વિઁધૃ૑ત્યૈ । દ્યૌર૑સિ પૃથિ૒વ્ય૑સીત્યા૑હ । દિ૒વશ્ચ૒ હ્યે૑ષા પૃ૑થિ૒વ્યાશ્ચ૒ સંભૃ૑તા । યદુ૒ખા । તસ્મા૑દે૒વમા૑હ । વિ૒શ્વધા૑યા અસિ પર૒મેણ૒ ધામ્નેત્યા૑હ । વૃષ્ટિ૒ર્વૈ વિ૒શ્વધા૑યાઃ । વૃષ્ટિ૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । દૃહ૑સ્વ૒ મા હ્વા૒રિત્યા૑હ૒ ધૃત્યૈ

3.2.3.3
વસૂ૑નાં પ૒વિત્ર૑મ૒સીત્યા૑હ । પ્રા૒ણા વૈ વસ૑વઃ । તેષા૒વ્વાઁ એ૒તદ્ભા૑ગ૒ધેયમ્ । યત્પ૒વિત્રમ્ । તેભ્ય૑ એ૒વૈન૑ત્કરોતિ । શ૒તધા૑ર સ૒હસ્ર૑ધાર૒મિત્યા૑હ । પ્રા૒ણેષ્વે૒વાયુ૑ર્દધાતિ સર્વ૒ત્વાય૑ । ત્રિ૒વૃત્પ૑લાશશા૒ખાયાન્દર્ભ૒મયં૑ ભવતિ । ત્રિ૒વૃદ્વૈ પ્રા૒ણઃ । ત્રિ૒વૃત૑મે૒વ પ્રા૒ણં મ૑ધ્ય૒તો યજ૑માને દધાતિ

3.2.3.4
સૌ૒મ્ય પ૒ર્ણસ્સ૑યોનિ૒ત્વાય૑ । સા૒ક્ષાત્પ૒વિત્ર૑ન્દ૒ર્ભાઃ । પ્રાખ્સા૒યમધિ૒નિ દ૑ધાતિ । તત્પ્રા૑ણાપા૒નયો૑ રૂ૒પમ્ । તિ૒ર્યક્પ્રા૒તઃ । તદ્દર્શ૑સ્ય રૂ૒પમ્ । દા૒ર્શ્ય હ્યે૑તદહઃ૑ । અન્ન૒વ્વૈઁ ચ૒ન્દ્રમાઃ । અન્નં૑ પ્રા૒ણાઃ । ઉ૒ભય૑મે૒વોપૈ૒ત્યજા૑મિત્વાય

3.2.3.5
તસ્મા૑દ૒ય સ૒ર્વત૑ પવતે । હુ૒તસ્સ્તો૒કો હુ૒તો દ્ર૒પ્સ ઇત્યા૑હ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । હ૒વિષોઽસ્ક૑ન્દાય । ન હિ હુ૒ત સ્વાહા૑કૃત૒ સ્કન્દ૑તિ । દિ૒વિ નાકો૒ નામા૒ગ્નિઃ । તસ્ય૑ વિ૒પ્રુષો૑ ભાગ૒ધેયમ્ । અ૒ગ્નયે૑ બૃહ૒તે નાકા૒યેત્યા૑હ । નાક૑મે૒વાગ્નિં ભા૑ગ૒ધેયે૑ન૒ સમ૑ર્ધયતિ । સ્વાહા૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વીભ્યા૒મિત્યા૑હ । દ્યાવા૑પૃથિ૒વ્યોરે૒વૈન૒ત્પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ

3.2.3.6
પ૒વિત્ર૑વ૒ત્યાન૑યતિ । અ૒પાઞ્ચૈ૒વૌષ૑ધીનાઞ્ચ૒ રસ૒૒ સસૃ૑જતિ । અથો૒ ઓષ૑ધીષ્વે૒વ પ૒શૂન્પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । અ૒ન્વા૒રભ્ય૒ વાચ૑ય્યઁચ્છતિ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ ધૃત્યૈ । ધા૒રય૑ન્નાસ્તે । ધા૒રય૑ન્ત ઇવ૒ હિ દુ૒હન્તિ૑ । કામ૑ધુક્ષ૒ ઇત્યા૒હાતૃ૒તીય૑સ્યૈ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । ઇ૒માને૒વ લો૒કાન્‌યજ૑માનો દુહે

3.2.3.7
અ૒મૂમિતિ૒ નામ૑ ગૃહ્ણાતિ । ભ૒દ્રમે૒વાસા૒ઙ્કર્મા૒ વિષ્ક૑રોતિ । સા વિ૒શ્વાયુ૒સ્સા વિ૒શ્વવ્ય૑ચા૒સ્સા વિ૒શ્વક૒ર્મેત્યા૑હ । ઇ૒યવ્વૈઁ વિ૒શ્વાયુઃ૑ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષવ્વિમ્૒̐શ્વવ્ય૑ચાઃ । અ૒સૌ વિ૒શ્વક૑ર્મા । ઇ૒માને૒વૈતાભિ૑ર્લો૒કાન્‌ ય૑થાપૂ૒ર્વન્દુ૑હે । અથો૒ યથા પ્રદા૒ત્રે પુણ્ય૑મા૒શાસ્તે । એ૒વમે૒વૈના૑ એ૒તદુપ૑સ્તૌતિ । તસ્મા૒ત્પ્રાદા૒દિત્યુ૒ન્નીય૒ વન્દ૑માના ઉપસ્તુ૒વન્ત૑ પ૒શૂન્દુ૑હન્તિ

3.2.3.8
બ૒હુ દુ૒ગ્ધીન્દ્રા૑ય દે૒વેભ્યો૑ હ૒વિરિતિ૒ વાચ૒વ્વિઁસૃ૑જતે । ય૒થા૒દે૒વ૒તમે૒વ પ્રસૌ૑તિ । દૈવ્ય૑સ્ય ચ માનુ૒ષસ્ય૑ ચ૒ વ્યાવૃ૑ત્યૈ । ત્રિરા૑હ । ત્રિષ૑ત્યા૒ હિ દે૒વાઃ । અવા૑ચય્યમ્૒̐મોઽન૑ન્વાર૒ભ્યોત્ત૑રાઃ । અપ૑રિમિતમે૒વાવ૑ રુન્ધે । ન દા૑રુપા૒ત્રેણ૑ દુહ્યાત્ । અ૒ગ્નિ૒વદ્વૈ દા૑રુપા૒ત્રમ્ । યદ્દા૑રુપા૒ત્રેણ૑ દુ૒હ્યાત્

3.2.3.9
યા૒તયામ્ના હ૒વિષા૑ યજેત । અથો૒ ખલ્વા૑હુઃ । પુ૒રો૒ડાશ૑મુખાનિ૒ વૈ હ૒વીષિ૑ । નેત ઇ૑ત પુરો૒ડાશ૑ હ૒વિષો૒ યામો૒ઽસ્તીતિ૑ । કામ૑મે૒વ દા૑રુપા૒ત્રેણ૑ દુહ્યાત્ । શૂ૒દ્ર એ૒વ ન દુ૑હ્યાત્ । અસ૑તો૒ વા એ૒ષ સંભૂ૑તઃ । યચ્છૂ૒દ્રઃ । અહ૑વિરે૒વ તદિત્યા૑હુઃ । યચ્છૂ૒દ્રો દોગ્ધીતિ૑

3.2.3.10
અ૒ગ્નિ૒હો૒ત્રમે૒વ ન દુ૑હ્યાચ્છૂ૒દ્રઃ । તદ્ધિ નોત્પુ૒નન્તિ૑ । ય૒દા ખલુ૒ વૈ પ૒વિત્ર૑મ૒ત્યેતિ૑ । અથ૒ તદ્ધ૒વિરિતિ૑ । સંપૃ૑ચ્યધ્વમૃતાવરી૒રિત્યા૑હ । અ૒પાઞ્ચૈ૒વૌષ૑ધીનાઞ્ચ૒ રસ૒૒ સ સૃ૑જતિ । તસ્મા૑દ૒પાઞ્ચૌષ૑ધીનાઞ્ચ૒ રસ૒મુપ૑જીવામઃ । મ૒ન્દ્રા ધન૑સ્ય સા૒તય૒ ઇત્યા૑હ । પુષ્ટિ૑મે૒વ યજ૑માને દધાતિ । સોમે૑ન૒ ત્વાત૑ન૒ચ્મીન્દ્રા૑ય૒ દધીત્યા૑હ

3.2.3.11
સોમ૑મે૒વૈન૑ત્કરોતિ । યો વૈ સોમં૑ ભક્ષયિ૒ત્વા । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒ર સોમ૒ન્ન પિબ૑તિ । પુ૒ન૒ર્ભક્ષ્યોઽસ્ય સોમપી૒થો ભ૑વતિ । સોમ૒ ખલુ૒ વૈ સાન્ના૒ય્યમ્ । ય એ૒વવ્વિમ્૒̐દ્વાન્ત્સાન્ના૒ય્યં પિબ૑તિ । અ૒પુ૒ન૒ર્ભક્ષ્યોઽસ્ય સામપી૒થો ભ૑વતિ । ન મૃ૒ન્મયે૒નાપિ૑ દધ્યાત્ । યન્મૃ૒ન્મયો૑નાપિદ૒ધ્યાત્ । પિ૒તૃ૒દે૒વ૒ત્ય૑ સ્યાત્

3.2.3.12
અ૒ય૒સ્પા૒ત્રેણ૑ વા દારુપા૒ત્રેણ૒ વાઽપિ૑ દધાતિ । તદ્ધિ સદે૑વમ્ । ઉ૒દ૒ન્વદ્ભ૑વતિ । આપો૒ વૈ ર૑ક્ષો૒ઘ્નીઃ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । અદ૑સ્તમસિ૒ વિષ્ણ૑વે૒ ત્વે૒ત્યા૑હ । ય૒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ૑ । ય૒જ્ઞાયૈ૒વૈન૒દદ૑સ્તઙ્કરોતિ । વિષ્ણો૑ હ૒વ્ય ર૑ક્ષ૒સ્વેત્યા૑હ૒ ગુપ્ત્યૈ । અન૑ધસ્સાદયતિ । ગર્ભા૑ણા૒ન્ધૃત્યા૒ અપ્ર૑પાદાય । તસ્મા૒દ્ગર્ભા પ્ર૒જાના૒મપ્ર૑પાદુકાઃ । ઉ૒પરી૑વ૒ નિદ૑ધાતિ । ઉ૒પરી૑વ૒ હિ સુ૑વ૒ર્ગો લો૒કઃ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ

3.2.4.0
ય૒જ્ઞો વા આપો૒ ધામ૑ પ્ર૒ણીય૒ પ્રચ૑રત્યતી૒યાદે૒તદ્બા૒હુભ્યા૒મિત્યા૑હ હ૒વીષિ૒ નિર્વ૑પતિ૒ ગત્યૈ૑ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

3.2.4.1
કર્મ૑ણે વાન્દે૒વેભ્ય૑શ્શકેય૒મિત્યા૑હ૒ શક્ત્યૈ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ વૈ સન્ત૑તિ૒મનુ૑ પ્ર૒જા પ૒શવો૒ યજ૑માનસ્ય૒ સન્તા૑યન્તે । ય૒જ્ઞસ્ય૒ વિચ્છિ૑ત્તિ૒મનુ૑ પ્ર૒જા પ૒શવો૒ યજ૑માનસ્ય૒ વિચ્છિ૑દ્યન્તે । ય૒જ્ઞસ્ય૒ સન્ત૑તિરસિ ય૒જ્ઞસ્ય૑ ત્વા૒ સન્ત૑ત્યૈ સ્તૃણામિ૒ સન્ત૑ત્યૈ ત્વા ય૒જ્ઞસ્યેત્યાહ૑વ૒નીયા૒ત્સન્ત૑નોતિ । યજ૑માનસ્ય પ્ર૒જાયૈ૑ પશૂ૒ના સન્ત૑ત્યૈ । અ૒પ પ્રણ૑યતિ । શ્ર૒દ્ધા વા આપઃ૑ । શ્ર૒દ્ધામે૒વારભ્ય૑ પ્ર૒ણીય૒ પ્રચ૑રતિ । અ૒પ પ્રણ૑યતિ । ય૒જ્ઞો વા આપઃ૑

3.2.4.2
ય૒જ્ઞમે૒વારભ્ય૑ પ્ર૒ણીય૒ પ્રચ૑રતિ । અ૒પ પ્રણ૑યતિ । વજ્રો૒ વા આપઃ૑ । વજ્ર૑મે૒વ ભ્રાતૃ૑વ્યેભ્ય પ્ર૒હૃત્ય૑ પ્ર૒ણીય૒ પ્રચ૑રતિ । અ૒પ પ્રણ૑યતિ । આપો૒ વૈ ર૑ક્ષો૒ઘ્નીઃ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । અ૒પ પ્રણ૑યતિ । આપો૒ વૈ દે૒વાનાં પ્રિ૒યન્ધામ૑ । દે૒વાના૑મે૒વ પ્રિ૒યન્ધામ૑ પ્ર૒ણીય૒ પ્રચ૑રતિ

3.2.4.3
અ૒પ પ્રણ૑યતિ । આપો૒ વૈ સર્વા૑ દે૒વતાઃ । દે૒વતા૑ એ૒વારભ્ય૑ પ્ર૒ણીય૒ પ્રચ૑રતિ । વેષા૑ય૒ ત્વેત્યા૑હ । વેષા૑ય૒ હ્યે૑નદાદ૒ત્તે । પ્રત્યુ૑ષ્ટ૒૒ રક્ષ૒ પ્રત્યુ૑ષ્ટા૒ અરા૑તય૒ ઇત્યા૑હ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । ધૂર૒સીત્યા૑હ । એ૒ષ વૈ ધુર્યો૒ઽગ્નિઃ । તય્યઁદનુ૑પસ્પૃશ્યાતી૒યાત્

3.2.4.4
અ૒ધ્વ૒ર્યુઞ્ચ૒ યજ૑માનઞ્ચ૒ પ્રદ૑હેત્ । ઉ૒પ૒સ્પૃશ્યાત્યે૑તિ । અ૒ધ્વ૒ર્યોશ્ચ૒ યજ૑માનસ્ય૒ ચાપ્ર૑દાહાય । ધૂર્વ૒ તય્યોઁસ્માન્ધૂર્વ૑તિ૒ તન્ધૂર્વ૒ યવ્વમ્૒̐યન્ધૂર્વા૑મ૒ ઇત્યા૑હ । દ્વૌ વાવ પુરુ૑ષૌ । યઞ્ચૈ૒વ ધૂર્વ૑તિ । યશશ઼ચૈ૑ન૒ન્ધૂર્વ૑તિ । તાવુ૒ભૌ શુ૒ચાઽર્પ૑યતિ । ત્વન્દે૒વાના૑મસિ૒ સસ્નિ૑તમં૒ પપ્રિ૑તમ૒ઞ્જુષ્ટ૑તમં૒ વહ્નિ૑તમન્દેવ૒હૂત૑મ૒મિત્યા૑હ । ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્

3.2.4.5
અહ્રુ૑તમસિ હવિ૒ર્ધાન૒મિત્યા૒હાનાર્ત્યૈ । દૃહ૑સ્વ૒ મા હ્વા૒રિત્યા૑હ૒ ધૃત્યૈ । મિ૒ત્રસ્ય૑ ત્વા૒ ચક્ષુ૑ષા૒ પ્રેક્ષ૒ ઇત્યા૑હ મિત્ર૒ત્વાય૑ । મા ભેર્મા સવ્વિઁ૑ક્થા૒ મા ત્વા૑ હિસિષ૒મિત્યા૒હાહિ૑સાયૈ । યદ્વૈ કિઞ્ચ૒ વાતો૒ નાભિ૒ વાતિ૑ । તત્સર્વ૑વ્વઁરુણદેવ૒ત્યમ્ । ઉ૒રુ વાતા૒યેત્યા૑હ । અવા૑રુણમે૒વૈન૑ત્કરોતિ । દે૒વસ્ય૑ ત્વા સવિ૒તુ પ્ર૑સ૒વ ઇત્યા૑હ૒ પ્રસૂત્યૈ । અ૒શ્વિનોર્બા૒હુભ્યા૒મિત્યા૑હ

3.2.4.6
અ૒શ્વિનૌ૒ હિ દે૒વાના૑મધ્વ૒ર્યૂ આસ્તામ્ । પૂ૒ષ્ણો હસ્તાભ્યા૒મિત્યા૑હ૒ યત્યૈ । અ૒ગ્નયે૒ જુષ્ટ૒ન્નિર્વ૑પા૒મીત્યા૑હ । અ૒ગ્નય૑ એ૒વૈના૒ઞ્જુષ્ટ૒ન્નિર્વ૑પતિ । ત્રિર્યજુ૑ષા । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ષાલ્લોમ્૒̐કાના૒માપ્ત્યૈ । તૂ૒ષ્ણીઞ્ચ૑તુ૒ર્થમ્ । અપ૑રિમિતમે૒વાવ૑રુન્ધે । સ એ૒વમે૒વાનુ૑પૂ૒ર્વ હ૒વીષિ૒ નિર્વ૑પતિ

3.2.4.7
ઇ૒દન્દે૒વાના૑મિ૒દમુ૑ નસ્સ૒હેત્યા૑હ૒ વ્યાવૃ૑ત્યૈ । સ્ફા૒ત્યૈ ત્વા૒ નારાત્યા૒ ઇત્યા૑હ૒ ગુપ્ત્યૈ । તમ૑સીવ૒ વા એ૒ષોઽન્તશ્ચ૑રતિ । ય પ૑રી૒ણહિ૑ । સુવ૑ર૒ભિ વિ ખ્યે૑ષવ્વૈઁશ્વાન૒રઞ્જ્યોતિ૒રિત્યા૑હ । સુવ૑રે૒વાભિ વિ પ૑શ્યતિ વૈશ્વાન૒રઞ્જ્યોતિઃ૑ । દ્યાવા૑પૃથિ૒વી હ૒વિષિ૑ ગૃહી૒ત ઉદ૑વેપેતામ્ । દૃહ૑ન્તા૒ન્દુર્યા૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વ્યોરિત્યા૑હ । ગૃ૒હાણા૒ન્દ્યાવા૑પૃથિ૒વ્યોર્ધૃત્યૈ । ઉ૒ર્વ૑ન્તરિ૑ક્ષ૒મન્વિ૒હીત્યા૑હ૒ ગત્યૈ । અદિ૑ત્યાસ્ત્વો૒પસ્થે૑ સાદયા૒મીત્યા૑હ । ઇ૒યવ્વાઁ અદિ૑તિઃ । અ૒સ્યા એ૒વૈન૑દુ૒પસ્થે૑ સાદયતિ । અગ્ને૑ હ૒વ્ય ર૑ક્ષ૒સ્વેત્યા૑હ૒ ગુપ્ત્યૈ

3.2.5.0
દ્વાભ્યા૒મુત્પુ૑નાતિ ર૒શ્મયો૑ નય૒ન્ત્યગ્રે૑ ય૒જ્ઞપ૑તિય્યમ્૒̐જ્ઞોઽદિ૑તિ૒રસ્ક૑ન્દાય ગૃહ્ણા૒મીત્યા૑હ વ૒દેત્યા૑હ૒ વિજિ૑ત્યા૒ અપ૑હત્યા૒ અસ્ક૑ન્દાય૒ ત્રીણિ૑ ચ

3.2.5.1
ઇન્દ્રો૑ વૃ૒ત્રમ૑હન્ન્ । સો૑ઽપઃ । અ૒ભ્ય૑મ્રિયત । તાસા૒ય્યઁન્મેધ્ય૑ય્યમ્૒̐જ્ઞિય૒૒ સદે૑વ૒માસીત્ । તદપોદ૑ક્રામત્ । તે દ૒ર્ભા અ૑ભવન્ન્ । યદ્દ૒ર્ભૈર૒પ ઉ૑ત્પુ૒નાતિ૑ । યા એ૒વ મેધ્યા૑ ય૒જ્ઞિયા૒સ્સદે૑વા૒ આપઃ૑ । તાભિ૑રે૒વૈના૒ ઉત્પુ૑નાતિ । દ્વાભ્યા૒મુત્પુ૑નાતિ

3.2.5.2
દ્વિ૒પાદ્યજ૑માન૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । દે૒વો વ૑સ્સવિ૒તોત્પુ૑ના૒ત્વિત્યા૑હ । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂત એ૒વૈના૒ ઉત્પુ૑નાતિ । અચ્છિ૑દ્રેણ પ૒વિત્રે૒ણેત્યા૑હ । અ૒સૌ વા આ૑દિ૒ત્યોઽચ્છિ૑દ્રં પ૒વિત્રમ્ । તેનૈ૒વૈના૒ ઉત્પુ૑નાતિ । વસો૒સ્સૂર્ય૑સ્ય ર૒શ્મિભિ૒રિત્યા૑હ । પ્રા૒ણા વા આપઃ૑ । પ્રા૒ણા વસ૑વઃ । પ્રા૒ણા ર૒શ્મયઃ૑

3.2.5.3
પ્રા૒ણૈરે૒વ પ્રા૒ણાન્ત્સં પૃ૑ણક્તિ । સા૒વિ૒ત્રિ૒યર્ચા । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂતં મે૒ કર્મા૑સ૒દિતિ૑ । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂતમે૒વાસ્ય૒ કર્મ૑ ભવતિ । પ૒ચ્છો ગા૑યત્રિ૒યા ત્રિ૑ષ્ષમૃદ્ધ૒ત્વાય૑ । આપો૑ દેવીરગ્રેપુવો અગ્રેગુવ૒ ઇત્યા૑હ । રૂ૒પમે૒વાસા૑મે૒તન્મ૑હિ૒માનં૒ વ્યાચ૑ષ્ટે । અગ્ર૑ ઇ૒મં ય૒જ્ઞં ન૑ય૒તાગ્રે૑ ય૒જ્ઞપ૑તિ૒મિત્યા૑હ । અગ્ર૑ એ૒વ ય૒જ્ઞં ન૑યન્તિ । અગ્રે૑ ય૒જ્ઞપ૑તિમ્

3.2.5.4
યુ૒ષ્માનિન્દ્રો૑ઽવૃણીત વૃત્ર૒તૂર્યે૑ યૂ૒યમિન્દ્ર૑મવૃણીધ્વં વૃત્ર૒તૂર્ય૒ ઇત્યા૑હ । વૃ૒ત્ર હ૑ હનિ૒ષ્યન્નિન્દ્ર૒ આપો૑ વવ્રે । આપો૒ હેન્દ્રં૑ વવ્રિરે । સં૒જ્ઞામે૒વાસા૑મે૒તત્સામા૑નં૒ વ્યાચ૑ષ્ટે । પ્રોક્ષિ૑તા૒સ્સ્થેત્યા૑હ । તેનાપ૒ પ્રોક્ષિ૑તાઃ । અ૒ગ્નયે૑ વો૒ જુષ્ટં૒ પ્રોક્ષામ્ય૒ગ્નીષોમાભ્યા૒મિત્યા૑હ । ય૒થા૒દે૒વ૒તમે૒વૈના૒ન્પ્રોક્ષ૑તિ । ત્રિ પ્રોક્ષ૑તિ । ત્ર્યા૑વૃ૒દ્ધિ ય૒જ્ઞઃ

3.2.5.5
અથો૒ રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । શુન્ધ૑ધ્વં૒ દૈવ્યા૑ય૒ કર્મ૑ણે દેવય૒જ્યાયા૒ ઇત્યા૑હ । દે૒વ૒ય૒જ્યાયા૑ એ૒વૈના૑નિ શુન્ધતિ । ત્રિ પ્રોક્ષ૑તિ । ત્ર્યા૑વૃ૒દ્ધિ ય૒જ્ઞઃ । અથો૑ મેધ્ય૒ત્વાય૑ । અવ૑ધૂત૒૒ રક્ષોઽવ૑ધૂતા૒ આરા૑તય૒ ઇત્યા૑હ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । અદિ૑ત્યા૒સ્ત્વગ૒સીત્યા૑હ । ઇ૒યવ્વાઁ અદિ૑તિઃ

3.2.5.6
અ૒સ્યા એ૒વૈન૒ત્ત્વચ૑ઙ્કરોતિ । પ્રતિ૑ ત્વા પૃથિ૒વી વે૒ત્ત્વિત્યા૑હ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । પુ૒રસ્તાત્પ્રતી૒ચીન૑ગ્રીવ૒મુત્ત૑રલો૒મોપ૑સ્તૃણાતિ મેધ્ય૒ત્વાય૑ । તસ્માત્પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યઞ્ચ૑ પ૒શવો૒ મેધ૒મુપ૑તિષ્ઠન્તે । તસ્માત્પ્ર૒જા મૃ૒ગં ગ્રાહુ૑કાઃ । ય૒જ્ઞો દે૒વેભ્યો૒ નિલા૑યત । કૃષ્ણો૑ રૂ૒પં કૃ૒ત્વા । યત્કૃ૑ષ્ણાજિ૒ને હ૒વિર૑ધ્યવ૒હન્તિ૑ । ય૒જ્ઞાદે૒વ તદ્ય૒જ્ઞં પ્રયુ૑ઙ્ક્તે । હ૒વિષોઽસ્ક૑ન્દાય

3.2.5.7
અ૒ધિ૒ષવ૑ણમસિ વાનસ્પ૒ત્યમિત્યા૑હ । અ૒ધિ૒ષવ૑ણમે૒વૈન૑ત્કરોતિ । પ્રતિ૒ ત્વાઽદિ૑ત્યા૒સ્ત્વગ્વે૒ત્ત્વિત્યા૑હ સય૒ત્વાય૑ । અ૒ગ્નેસ્ત૒નૂર૒સીત્યા૑હ । અ૒ગ્નેર્વા એ૒ષા ત૒નૂઃ । યદોષ૑ધયઃ । વા૒ચો વિ૒સર્જ૑ન૒મિત્યા૑હ । ય૒દા હિ પ્ર૒જા ઓષ૑ધીનામ૒શ્ઞન્તિ૑ । અથ૒ વાચં૒ વિસૃ૑જન્તે । દે૒વવી૑તયે ત્વા ગૃહ્ણા૒મીત્યા૑હ

3.2.5.8
દે૒વતા૑ભિરે૒વૈન૒ત્સમ૑ર્ધયતિ । અદ્રિ૑રસિ વાનસ્પ૒ત્ય ઇત્યા૑હ । ગ્રાવા૑ણમે૒વૈન૑ત્કરોતિ । સ ઇ૒દં દે૒વેભ્યો૑ હ૒વ્ય સુ૒શમિ૑ શમિ૒ષ્વેત્યા૑હ૒ શાન્ત્યૈ । હવિ૑ષ્કૃ૒દેહીત્યા૑હ । ય એ૒વ દે૒વાના૑ હવિ૒ષ્કૃતઃ૑ । તાન્‌ હ્વ૑યતિ । ત્રિર્હ્વ૑યતિ । ત્રિષ૑ત્યા૒ હિ દે૒વાઃ । ઇષ૒માવ૒દોર્જ૒માવ૒દેત્યા૑હ

3.2.5.9
ઇષ૑મે૒વોર્જં૒ યજ૑માને દધાતિ । દ્યુ૒મદ્વ૑દત વ૒ય સં૑ઘા૒તં જે૒ષ્મેત્યા૑હ૒ ભ્રાતૃ૑વ્યાભિભૂત્યૈ । મનોશ્શ્ર૒દ્ધાદે૑વસ્ય૒ યજ૑માનસ્યાસુર૒ઘ્ની વાક્ । ય૒જ્ઞા૒યુ૒ધેષુ૒ પ્રવિ૑ષ્ટાઽઽસીત્ । તેઽસુ૑રા૒ યાવ૑ન્તો યજ્ઞાયુ૒ધાના૑મુ૒દ્વદ૑તામુ૒પાશૃ૑ણ્વન્ન્ । તે પરા૑ભવન્ન્ । તસ્મા૒ત્સ્વાનાં૒ મધ્યે૑ઽવ૒સાય૑ યજેત । યાવ૑ન્તોઽસ્ય૒ ભ્રાતૃ૑વ્યા યજ્ઞાયુ૒ધાના૑મુ૒દ્વદ૑તામુપશૃ૒ણ્વન્તિ૑ । તે પરા૑ ભવન્તિ । ઉ૒ચ્ચૈસ્સ૒માહ૑ન્ત૒ વા આ૑હ૒ વિજિ૑ત્યૈ

3.2.5.10
વૃ૒ઙ્ક્ત એ૑ષામિન્દ્રિ૒યવ્વીમ્૒̐ર્યમ્ । શ્રેષ્ઠ૑ એષાં ભવતિ । વ૒઱૒ષવૃ૑દ્ધમસિ૒ પ્રતિ૑ ત્વા વ૒઱૒ષવૃ૑દ્ધવ્વેમ્૒̐ત્ત્વિત્યા૑હ । વ૒઱૒ષવૃ૑દ્ધા૒ વા ઓષ૑ધયઃ । વ૒઱૒ષવૃ૑દ્ધા ઇ૒ષીકા૒સ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । ય૒જ્ઞ રક્ષા૒૒સ્યનુ૒ પ્રાવિ૑શન્ન્ । તાન્ય૒સ્ના પ૒શુભ્યો૑ નિ૒રવા૑દયન્ત । તુષૈ૒રોષ૑ધીભ્યઃ । પરા૑પૂત૒૒ રક્ષ૒ પરા૑પૂતા૒ અરા૑તય૒ ઇત્યા૑હ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ

3.2.5.11
રક્ષ૑સાં ભા૒ગો૑ઽસીત્યા૑હ । તુષૈ૑રે૒વ રક્ષા૑સિ નિ૒રવ૑દયતે । અ૒પ ઉપ૑સ્પૃશતિ મેધ્ય૒ત્વાય૑ । વા૒યુર્વો૒ વિવિ૑ન૒ક્ત્વિત્યા૑હ । પ૒વિત્ર૒વ્વૈઁ વા૒યુઃ । પુ૒નાત્યે૒વૈનાન્૑ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષાદિવ૒ વા એ૒તે પ્રસ્ક૑ન્દન્તિ । યે શૂર્પાત્ । દે૒વો વ૑સ્સવિ૒તા હિર૑ણ્યપાણિ૒ પ્રતિ૑ગૃહ્ણા૒ત્વિત્યા૑હ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । હ૒વિષોઽસ્ક૑ન્દાય । ત્રિષ્ફ૒લીક૑ર્ત૒વા આ૑હ । ત્ર્યા૑વૃ૒દ્ધિ ય૒જ્ઞઃ । અથો૑ મેધ્ય૒ત્વાય૑

3.2.6.0
નિલા૑યત૒ વિધૃ૑ત્યૈ વી૒ર્યે૑ણ સ્કન્દન્તિ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

3.2.6.1
અવ૑ધૂત૒૒ રક્ષોઽવ૑ધૂતા૒ અરા૑તય૒ ઇત્યા૑હ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । અદિ૑ત્યા૒સ્ત્વગ૒સીત્યા૑હ । ઇ૒યવ્વાઁ અદિ૑તિઃ । અ૒સ્યા એ૒વૈન૒ત્ત્વચ૑ઙ્કરોતિ । પ્રતિ૑ ત્વા પૃથિ૒વી વે૒ત્ત્વિત્યા૑હ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । પુ૒રસ્તાત્પ્રતી૒ચીન૑ગ્રીવ૒મુત્ત૑રલો૒મોપ૑સ્તૃણાતિ મેધ્ય૒ત્વાય૑ । તસ્માત્પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યઞ્ચ૑ પ૒શવો૒ મેધ૒મુપ૑તિષ્ઠન્તે । તસ્માત્પ્ર૒જા મૃ૒ગં ગ્રાહુ૑કાઃ । ય૒જ્ઞો દે૒વેભ્યો૒ નિલા૑યત

3.2.6.2
કૃષ્ણો૑ રૂ૒પં કૃ૒ત્વા । યત્કૃ૑ષ્ણાજિ૒ને હ૒વિર૑ધિપિ૒નષ્ટિ૑ । ય૒જ્ઞાદે૒વ તદ્ય૒જ્ઞં પ્રયુ૑ઙ્ક્તે । હ૒વિષોઽસ્ક૑ન્દાય । દ્યાવા૑પૃથિ૒વી સ૒હાસ્તામ્ । તે શ૑મ્યામા૒ત્રમેક૒મહ૒ર્વ્યૈતા૑ શમ્યામા૒ત્રમેક૒મહઃ૑ । દિ૒વસ્સ્ક૑મ્ભ૒નિર૑સિ૒ પ્રતિ૒ ત્વાઽદિ૑ત્યા૒સ્ત્વગ્વે૒ત્ત્વિત્યા૑હ । દ્યાવા૑પૃથિ૒વ્યોર્વીત્યૈ । ધિ૒ષણા૑ઽસિ પર્વ૒ત્યા પ્રતિ૑ ત્વા દિ૒વસ્સ્ક૑મ્ભ૒નિર્વે૒ત્ત્વિત્યા૑હ । દ્યાવા૑પૃથિ૒વ્યોર્વિધૃ૑ત્યૈ

3.2.6.3
ધિ૒ષણા૑ઽસિ પાર્વતે૒યી પ્રતિ૑ ત્વા પર્વ૒તિર્વે૒ત્ત્વિત્યા૑હ । દ્યાવા૑પૃથિ૒વ્યોર્ધૃત્યૈ । દે૒વસ્ય૑ ત્વા સવિ૒તુ પ્ર૑સ૒વ ઇત્યા૑હ૒ પ્રસૂત્યૈ । અ૒શ્વિનોર્બા૒હુભ્યા૒મિત્યા૑હ । અ૒શ્વિ૒નૌ હિ દે૒વાના૑મધ્વ૒ર્યૂ આસ્તામ્ । પૂ૒ષ્ણો હસ્તાભ્યા૒મિત્યા૑હ૒ યત્ત્યે । અધિ૑વપા૒મીત્યા૑હ । ય૒થા૒દે૒વ૒તમે૒વૈના૒નધિ૑ વપતિ । ધા૒ન્ય૑મસિ ધિનુ૒હિ દે૒વાનિત્યા૑હ । એ૒તસ્ય૒ યજુ૑ષો વી૒ર્યે૑ણ

3.2.6.4
યાવ૒દેકા૑ દે૒વતા૑ કા૒મય૑તે૒ યાવ૒દેકા । તાવ૒દાહુ૑તિ પ્રથતે । ન હિ તદસ્તિ૑ । યત્તાવ૑દે૒વ સ્યાત્ । યાવ૑જ્જુ૒હોતિ૑ । પ્રા૒ણાય૑ ત્વાઽપા૒નાય૒ ત્વેત્યા૑હ । પ્રા૒ણાને૒વ યજ૑માને દધાતિ । દી૒ર્ઘામનુ૒ પ્રસિ૑તિ૒માયુ૑ષે ધા૒મિત્યા૑હ । આયુ૑રે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષાદિવ૒ વા એ૒તાનિ૒ પ્રસ્ક૑ન્દન્તિ । યાનિ૑ દૃ૒ષદઃ૑ । દે૒વો વ૑સ્સવિ૒તા હિર૑ણ્યપાણિ૒ પ્રતિ૑ગૃહ્ણા૒ત્વિત્યા૑હ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । હ૒વિષોઽસ્ક૑ન્દાય । અસ૑વ્વઁપન્તી પિષા૒ણૂનિ૑ કુરુતા૒દિત્યા૑હ મેધ્ય૒ત્વાય૑

3.2.7.0
વ૒ર્ત૒ય૒તિ૒ દિવ૑મે૒વૈતેન૑ દૃહતિ સ૒મ્ભવ૑તિ૒ ત સસ્કૃ૑તમા૒ત્માન૒ન્દ્વાદ૑શ૒ સસ્થિ૑તે૒ ત્રીણિ૑ ચ

3.2.7.1
ધૃષ્ટિ૑રસિ૒ બ્રહ્મ૑ ય૒ચ્છેત્યા૑હ૒ ધૃત્યૈ । અપાગ્ને૒ઽગ્નિમા૒માદં૑ જહિ૒ નિષ્ક્ર૒વ્યાદ૑ સે૒ધા દે૑વ૒યજં૑ વ૒હેત્યા૑હ । ય એ૒વામાત્ક્ર૒વ્યાત્ । તમ૑પ૒હત્ય૑ । મેધ્યે૒ઽગ્નૌ ક૒પાલ૒મુપ૑દધાતિ । નિર્દ૑ગ્ધ૒૒ રક્ષો૒ નિર્દ૑ગ્ધા૒ અરા૑તય૒ ઇત્યા૑હ । રક્ષા૑સ્યે૒વ નિર્દ૑હતિ । અ૒ગ્નિ૒વત્યુપ૑દધાતિ । અ૒સ્મિન્ને૒વ લો૒કે જ્યોતિ૑ર્ધત્તે । અઙ્ગા૑ર૒મધિ૑ વર્તયતિ

3.2.7.2
અ૒ન્તરિ૑ક્ષ એ૒વ જ્યોતિ૑ર્ધત્તે । આ૒દિ૒ત્યમે૒વામુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે જ્યોતિ૑ર્ધત્તે । જ્યોતિ૑ષ્મન્તોઽસ્મા ઇ૒મે લો૒કા ભ૑વન્તિ । ય એ૒વં વેદ૑ । ધ્રુ૒વમ૑સિ પૃથિ૒વીં દૃ૒૒હેત્યા૑હ । પૃ૒થિ૒વીમે૒વૈતેન૑ દૃ૒હતિ । ધ૒ર્ત્રમ૑સ્ય૒ન્તરિ૑ક્ષં દૃ૒૒હેત્યા૑હ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષમે૒વૈતેન૑ દૃહતિ । ધ૒રુણ૑મસિ૒ દિવં૑ દૃ૒૒હેત્યા૑હ । દિવ૑મે૒વૈતેન૑ દૃહતિ

3.2.7.3
ધર્મા૑સિ૒ દિશો૑ દૃ૒૒હેત્યા૑હ । દિશ૑ એ૒વૈતેન૑ દૃહતિ । ઇ૒માને૒વૈતૈર્લો૒કાન્દૃ૑હતિ । દૃહ૑ન્તેઽસ્મા ઇ૒મે લો૒કા પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિઃ૑ । ય એ૒વં વેદ૑ । ત્રીણ્યગ્રે૑ ક૒પાલા૒ન્યુપ૑દધાતિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ષાં લો૒કાના૒માપ્ત્યૈ । એક૒મગ્રે૑ ક૒પાલ૒મુપ૑ દધાતિ । એકં૒ વા અગ્રે૑ ક૒પાલં૒ પુરુ૑ષસ્ય સં૒ભવ૑તિ

3.2.7.4
અથ૒ દ્વે । અથ૒ ત્રીણિ૑ । અથ૑ ચ૒ત્વારિ૑ । અથા૒ષ્ટૌ । તસ્મા૑દ૒ષ્ટાક૑પાલં૒ પુરુ૑ષસ્ય૒ શિરઃ૑ । યદે૒વં ક૒પાલાન્યુપ૒દધા૑તિ । ય૒જ્ઞો વૈ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । ય૒જ્ઞમે૒વ પ્ર૒જાપ૑તિ૒૒ સસ્ક૑રોતિ । આ૒ત્માન૑મે૒વ તત્સસ્ક૑રોતિ । ત સસ્કૃ૑તમા૒ત્માનમ્

3.2.7.5
અ૒મુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કેઽનુ૒ પરૈ૑તિ । યદ૒ષ્ટાવુ૑પ૒દધા૑તિ । ગા૒ય૒ત્રિ૒યા તત્સંમિ૑તમ્ । યન્નવ૑ । ત્રિ૒વૃતા૒ તત્ । યદ્દશ૑ । વિ૒રાજા૒ તત્ । યદેકા૑દશ । ત્રિ૒ષ્ટુભા૒ તત્ । યદ્દ્વાદ૑શ

3.2.7.6
જગ૑ત્યા૒ તત્ । છન્દ૑સ્સંમિતાનિ૒ સ ઉ૑પ૒દધ૑ત્ક૒પાલા૑નિ । ઇ૒માલ્લોમ્૒̐કાન૑નુપૂ૒ર્વન્દિશો૒ વિધૃ૑ત્યૈ દૃહતિ । અથાયુ૑ પ્રા૒ણાન્પ્ર૒જાં પ૒શૂન્ યજ૑માને દધાતિ । સ૒જા૒તાન૑સ્મા અ૒ભિતો૑ બહુ૒લાન્ક૑રોતિ । ચિત૒સ્સ્થેત્યા૑હ । ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્ । ભૃગૂ૑ણા૒મઙ્ગિ૑રસા૒ન્તપ૑સા તપ્યધ્વ૒મિત્યા૑હ । દે૒વતા૑નામે૒વૈના૑નિ૒ તપ૑સા તપતિ । તાનિ૒ તત૒સ્સસ્થિ૑તે । યાનિ૑ ઘ૒ર્મે ક૒પાલાન્યુપચિ૒ન્વન્તિ૑ વે૒ધસ૒ ઇતિ૒ ચતુ૑ષ્પદય૒ર્ચા વિ મુ૑ઞ્ચતિ । ચતુ૑ષ્પાદ પ૒શવઃ૑ । પ૒શુષ્વે૒વોપરિ૑ષ્ટા૒ત્પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ

3.2.8.0
અ૒ન્યા જિ૑ન્વન્ત્યનુ વિ૒સૃત્યૈ૒વમા૒હાશાન્ત આહ૒ ગુપ્ત્યૈ૑ છ૒ન્નં બ્રહ્માબ્રવીદ્દ્વિ૒તીય૑મ૒ભ્ય૑પાતય૒ત્સૂર્યા૑ભિનિમ્રુક્તે દે૒વાઃ

3.2.8.1
દે૒વસ્ય૑ ત્વા સવિ૒તુ પ્ર૑સ૒વ ઇત્યા૑હ૒ પ્રસૂત્યૈ । અ૒શ્વિનોર્બા૒હુભ્યા૒મિત્યા૑હ । અ૒શ્વિનૌ૒ હિ દે૒વાના૑મધ્વ૒ર્યૂ આસ્તામ્ । પૂ૒ષ્ણો હસ્તાભ્યા૒મિત્યા૑હ૒ યત્યૈ । સવ્વઁ૑પા૒મીત્યા૑હ । ય૒થા૒દે૒વ૒તમે૒વૈના૑નિ૒ સવ્વઁ૑પતિ । સમાપો૑ અ૒દ્ભિર૑ગ્મત૒ સમોષ૑ધયો૒ રસે૒નેત્યા૑હ । આપો૒ વા ઓષ૑ધીર્જિન્વન્તિ । ઓષ૑ધયો૒ઽપો જિ૑ન્વન્તિ । અ૒ન્યા વા એ૒તાસા૑મ૒ન્યા જિ૑ન્વન્તિ

3.2.8.2
તસ્મા૑દે૒વમા૑હ । સ રે૒વતી૒ર્જગ૑તીભિ૒ર્મધુ૑મતી૒ર્મધુ૑મતીભિસ્સૃજ્યધ્વ૒મિત્યા૑હ । આપો૒ વૈ રે૒વતીઃ । પ૒શવો૒ જગ૑તીઃ । ઓષ૑ધયો૒ મધુ૑મતીઃ । આપ૒ ઓષ૑ધી પ૒શૂન્ । તાને૒વાસ્મા૑ એક૒ધા સ૒૒સૃજ્ય૑ । મધુ૑મત કરોતિ । અ૒દ્ભ્ય પરિ૒ પ્રજા૑તાસ્સ્થ૒ સમ૒દ્ભિ પૃ૑ચ્યધ્વ૒મિતિ૑ પ૒ર્યાપ્લા૑વયતિ । યથા૒ સુવૃ૑ષ્ટ ઇ૒મામ૑નુવિ૒સૃત્ય૑

3.2.8.3
આપ૒ ઓષ૑ધીર્મ૒હય૑ન્તિ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । જન૑યત્યૈ ત્વા૒ સંયૌ૒મીત્યા૑હ । પ્ર૒જા એ૒વૈતેન૑ દાધાર । અ૒ગ્નયે ત્વા૒ઽગ્નીષોમાભ્યા૒મિત્યા૑હ૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ । મ૒ખસ્ય૒ શિરો૒ઽસીત્યા૑હ । ય૒જ્ઞો વૈ મ૒ખઃ । તસ્યૈ૒તચ્છિરઃ૑ । યત્પુ૑રો૒ડાશઃ૑ । તસ્મા૑દે૒વમા૑હ

3.2.8.4
ઘ૒ર્મો૑ઽસિ વિ૒શ્વાયુ૒રિત્યા૑હ । વિશ્વ૑મે૒વાયુ૒ર્યજ૑માને દધાતિ । ઉ૒રુ પ્ર૑થસ્વો૒રુ તે૑ ય૒જ્ઞપ૑તિ પ્રથતા૒મિત્યા૑હ । યજ૑માનમે૒વ પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑ પ્રથયતિ । ત્વચં૑ ગૃહ્ણી૒ષ્વેત્યા૑હ । સર્વ૑મે૒વૈન૒૒ સત૑નું કરોતિ । અથા૒પ આ૒નીય૒ પરિ૑માર્ષ્ટિ । મા૒૒સ એ૒વ તત્ત્વચં૑ દધાતિ । તસ્માત્ત્વ૒ચા મા૒૒સં છ૒ન્નમ્ । ઘ૒ર્મો વા એ૒ષોઽશાન્તઃ

3.2.8.5
અ૒ર્ધ૒મા૒સેઽર્ધમાસે૒ પ્રવૃ૑જ્યતે । યત્પુ૑રો૒ડાશઃ૑ । સ ઈશ્વ૒રો યજ૑માન શુ૒ચા પ્ર૒દહઃ૑ । પર્ય૑ગ્નિ કરોતિ । પ૒શુમે૒વૈન૑મકઃ । શાન્ત્યા૒ અપ્ર૑દાહાય । ત્રિ પર્ય૑ગ્નિ કરોતિ । ત્ર્યા૑વૃ૒દ્ધિ ય૒જ્ઞઃ । અથો૒ રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । અ૒ન્તરિ૑ત૒૒ રક્ષો૒ઽન્તરિ૑તા૒ અરા૑તય૒ ઇત્યા૑હ

3.2.8.6
રક્ષ૑સામ૒ન્ત઱હિ૑ત્યૈ । પુ૒રો૒ડાશં૒ વા અધિ૑શ્રિત૒૒ રક્ષા૑સ્યજિઘાસન્ન્ । દિ૒વિ નાકો૒ નામા૒ગ્ની ર૑ક્ષો૒હા । સ એ૒વાસ્મા૒દ્રક્ષા૒૒સ્યપા૑હન્ન્ । દે૒વસ્ત્વા૑ સવિ૒તા શ્ર૑પય૒ત્વિત્યા૑હ । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂત એ૒વૈન૑ શ્રપયતિ । વ઱ષિ૑ષ્ઠે૒ અધિ૒ નાક૒ ઇત્યા૑હ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । અ૒ગ્નિસ્તે૑ ત૒નુવં૒ માઽતિ૑ધા૒ગિત્યા૒હાઽન૑તિદાહાય । અગ્ને૑ હ૒વ્ય ર૑ક્ષ૒સ્વેત્યા૑હ૒ ગુપ્ત્યૈ

3.2.8.7
અવિ૑દહન્તઃ શ્રપય૒તેતિ૒ વાચં૒ વિસૃ૑જતે । ય૒જ્ઞમે૒વ હ૒વીષ્ય૑ભિવ્યા૒હૃત્ય૒ પ્રત૑નુતે । પુ૒રો૒રુચ૒મવિ૑દાહાય૒ શૃત્ત્યૈ૑ કરોતિ । મ૒સ્તિષ્કો૒ વૈ પુ૑રો૒ડાશઃ૑ । તય્યઁન્નાભિ૑ વા૒સયેત્ । આ૒વિર્મ૒સ્તિષ્ક૑સ્સ્યાત્ । અ૒ભિવા૑સયતિ । તસ્મા૒દ્ગુહા૑ મ૒સ્તિષ્કઃ૑ । ભસ્મ૑ના૒ઽભિવા૑સયતિ । તસ્માન્મા૒૒સેનાસ્થિ૑ છ૒ન્નમ્

3.2.8.8
વે૒દેના૒ભિવા૑સયતિ । તસ્મા૒ત્કેશૈ૒શ્શિર૑શ્છ૒ન્નમ્ । અખ૑લતિભાવુકો ભવતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । પ૒શોર્વૈ પ્ર૑તિ૒મા પુ૑રો૒ડાશઃ૑ । સ નાય૒જુષ્ક૑મભિ૒વાસ્યઃ૑ । વૃથે૑વ સ્યાત્ । ઈ૒શ્વ૒રા યજ૑માનસ્ય પ૒શવ૒ પ્રમે૑તોઃ । સં બ્રહ્મ૑ણા પૃચ્ય૒સ્વેત્યા૑હ । પ્રા૒ણા વૈ બ્રહ્મ૑

3.2.8.9
પ્રા૒ણા પ૒શવઃ૑ । પ્રા૒ણૈરે૒વ પ૒શૂન્ત્સંપૃ૑ણક્તિ । ન પ્ર૒માયુ૑કા ભવન્તિ । યજ૑માનો૒ વૈ પુ૑રો૒ડાશઃ૑ । પ્ર૒જા પ૒શવ૒ પુરી૑ષમ્ । યદે૒વમ૑ભિઘા૒રય૑તિ । યજ૑માનમે૒વ પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૒સ્સમ૑ર્ધયતિ । દે૒વા વૈ હ૒વિર્ભૃ૒ત્વાઽબ્રુ૑વન્ન્ । કસ્મિ૑ન્નિ૒દં મ્ર૑ક્ષ્યામહ૒ ઇતિ૑ । સોઽગ્નિર૑બ્રવીત્

3.2.8.10
મયિ૑ ત૒નૂસ્સં નિધ૑ધ્વમ્ । અ૒હં વ૒સ્તં જ૑નયિષ્યામિ । યસ્મિ૑ન્મ્ર૒ક્ષ્યધ્વ૒ ઇતિ૑ । તે દે૒વા અ૒ગ્નૌ ત૒નૂસ્સંન્ય૑દધત । તસ્મા૑દાહુઃ । અ૒ગ્નિસ્સર્વા૑ દે૒વતા૒ ઇતિ૑ । સોઽઙ્ગા૑રેણા૒પઃ । અ૒ભ્ય૑પાતયત્ । તત૑ એક૒તો૑ઽજાયત । સ દ્વિ૒તીય૑મ૒ભ્ય૑પાતયત્

3.2.8.11
તતો દ્વિ૒તો૑ઽજાયત । સ તૃ૒તીય૑મ૒ભ્ય૑પાતયત્ । તત૑સ્ત્રિ૒તો૑ઽજાયત । યદ૒દ્ભ્યોઽજા૑યન્ત । તદા૒પ્યાના૑માપ્ય૒ત્વમ્ । યદા૒ત્મભ્યોઽજા૑યન્ત । તદા૒ત્મ્યાના૑માત્મ્ય૒ત્વમ્ । તે દે૒વા આ૒પ્યેષ્વ૑મૃજત । આ૒પ્યા અ૑મૃજત૒ સૂર્યાભ્યુદિતે । સૂર્યાભ્યુદિત૒સ્સૂર્યા૑ભિનિમ્રુક્તે

3.2.8.12
સૂર્યા૑ભિનિમ્રુક્ત કુન૒ખિનિ૑ । કુ૒ન૒ખી શ્યા૒વદ૑તિ । શ્યા૒વદ૑ન્નગ્રદિધિ૒ષૌ । અ૒ગ્ર૒દિ૒ધિ૒ષુ પ૑રિવિ૒ત્તે । પ૒રિ૒વિ૒ત્તો વી૑ર૒હણિ૑ । વી૒ર૒હા બ્ર૑હ્મ૒હણિ૑ । તદ્બ્ર૑હ્મ૒હણં૒ નાત્ય૑ચ્યવત । અ૒ન્ત૒ર્વે૒દિ નિન૑ય૒ત્યવ૑રુધ્યૈ । ઉલ્મુ૑કેના૒ભિ ગૃ૑હ્ણાતિ શૃત૒ત્વાય૑ । શૃ૒તકા૑મા ઇવ૒ હિ દે૒વાઃ

3.2.9.0
વૈ વા૒યુરા૑હ પરા૒વતીત્યા૒હાહ૑ દ્વિ૒તીય૑ હર૒તીતિ૑ પરિગૃ૒હ્ણન્તિ૑ દેવ૒યજ૑નીં કરોતિ ભવન્તિ ખનત્યકરે૒તત્કૃ૒ત્વા ર૑ક્ષો૒ઘ્નીર૑ર્પયતિ

3.2.9.1
દે૒વસ્ય૑ ત્વા સવિ૒તુ પ્ર૑સ૒વ ઇતિ૒ સ્ફ્યમાદ૑ત્તે૒ પ્રસૂત્યૈ । અ૒શ્વિનોર્બા૒હુભ્યા૒મિત્યા૑હ । અ૒શ્વિનૌ૒ હિ દે૒વાના૑મધ્વ૒ર્યૂ આસ્તામ્ । પૂ૒ષ્ણો હસ્તાભ્યા૒મિત્યા૑હ૒ યત્યૈ । આદ૑દ૒ ઇન્દ્ર૑સ્ય બા૒હુર૑સિ૒ દક્ષિ૑ણ૒ ઇત્યા૑હ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વ યજ૑માને દધાતિ । સ૒હસ્ર૑ભૃષ્ટિશ્શ૒તતે૑જા૒ ઇત્યા૑હ । રૂ૒પમે૒વાસ્યૈ૒તન્મ૑હિ૒માનં૒ વ્યાચ૑ષ્ટે । વા૒યુર૑સિ તિ૒ગ્મતે૑જા૒ ઇત્યા૑હ । તેજો૒ વૈ વા૒યુઃ

3.2.9.2
તેજ૑ એ૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । વિ૒ષાદ્વૈ નામા૑સુ૒ર આ૑સીત્ । સો૑ઽબિભેત્ । ય૒જ્ઞેન૑ મા દે૒વા અ૒ભિભ૑વિષ્ય૒ન્તીતિ૑ । સ પૃ૑થિ૒વીમ૒ભ્ય૑વમીત્ । સા મે૒ધ્યાઽભ૑વત્ । અથો૒ યદિન્દ્રો૑ વૃ૒ત્રમહન્ન્૑ । તસ્ય૒ લોહિ૑તં પૃથિ૒વીમનુ૒ વ્ય૑ધાવત્ । સા મે૒ધ્યાઽભ૑વત્ । પૃથિ૑વિ દેવયજ૒નીત્યા૑હ

3.2.9.3
મેધ્યા૑મે૒વૈનાં દેવ૒યજ૑નીં કરોતિ । ઓષ૑ધ્યાસ્તે૒ મૂલં૒ મા હિ૑સિષ૒મિત્યા૑હ । ઓષ૑ધીના૒મહિ૑સાયૈ । વ્ર૒જં ગ૑ચ્છ ગો૒સ્થાન૒મિત્યા૑હ । છન્દા૑સિ૒ વૈ વ્ર૒જો ગો૒સ્થાનઃ૑ । છન્દા૑સ્યે૒વાસ્મૈ વ્ર૒જં ગો૒સ્થાનં૑ કરોતિ । વ઱ષ૑તુ તે૒ દ્યૌરિત્યા૑હ । વૃષ્ટિ૒ર્વૈ દ્યૌઃ । વૃષ્ટિ૑મે૒વાવ૑ રુન્ધે । બ૒ધા૒ન દે૑વ સવિત પર૒મસ્યાં પરા૒વતીત્યા૑હ

3.2.9.4
દ્વૌ વાવ પુરુ૑ષૌ । યં ચૈ૒વ દ્વેષ્ટિ૑ । યશ્ચૈ૑નં૒ દ્વેષ્ટિ૑ । તાવુ૒ભૌ બ૑ધ્નાતિ પર૒મસ્યાં પરા૒વતિ૑ શ૒તેન૒ પાશૈઃ । યોઽસ્માન્દ્વેષ્ટિ૒ યં ચ૑ વ૒યં દ્વિ૒ષ્મસ્તમતો૒ મા મૌ૒ગિત્યા૒હાનિ૑મ્રુક્ત્યે । અ૒રરુ૒ર્વૈ નામા૑સુ૒ર આ૑સીત્ । સ પૃ૑થિ૒વ્યામુપ૑મ્લુપ્તોઽશયત્ । તં દે૒વા અપ૑હતો૒ઽરરુ૑ પૃથિ૒વ્યા ઇતિ૑ પૃથિ૒વ્યા અપાઘ્નન્ન્ । ભ્રાતૃ૑વ્યો૒ વા અ૒રરુઃ૑ । અપ૑હતો૒ઽરરુ૑ પૃથિ૒વ્યા ઇતિ૒ યદાહ૑

3.2.9.5
ભ્રાતૃ૑વ્યમે૒વ પૃ૑થિ૒વ્યા અપ૑હન્તિ । તે૑ઽમન્યન્ત । દિવ૒વ્વાઁ અ૒યમિ૒ત પ૑તિષ્ય૒તીતિ૑ । તમ૒રરુ૑સ્તે૒ દિવં૒ માઽસ્કા૒નિતિ૑ દિ૒વપર્ય૑બાધન્ત । ભ્રાતૃ૑વ્યો૒ વા અ૒રરુઃ૑ । અ૒રરુ૑સ્તે૒ દિવં૒ મા સ્કા૒નિતિ૒ યદાહ૑ । ભ્રાતૃ૑વ્યમે૒વ દિ૒વ પરિ૑બાધતે । સ્ત૒મ્બ૒ય૒જુર્‌હ૑રતિ । પૃ૒થિ૒વ્યા એ૒વ ભ્રાતૃ૑વ્ય૒મપ૑હન્તિ । દ્વિ૒તીય૑ હરતિ

3.2.9.6
અ૒ન્તરિ૑ક્ષાદે૒વૈન૒મપ૑હન્તિ । તૃ૒તીય૑ હરતિ । દિ૒વ એ૒વૈન૒મપ૑હન્તિ । તૂ૒ષ્ણીં ચ૑તુ૒ર્થ હ૑રતિ । અપ૑રિમિતાદે૒વૈન૒મપ૑હન્તિ । અસુ૑રાણા૒વ્વાઁ ઇ૒યમગ્ર૑ આસીત્ । યાવ૒દાસી૑ન પરા૒પશ્ય૑તિ । તાવ૑દ્દે૒વાનામ્ । તે દે૒વા અ૑બ્રુવન્ન્ । અસ્ત્વે૒વ નો૒ઽસ્યામપીતિ૑

3.2.9.7
ક્ય૑ન્નો દાસ્ય૒થેતિ૑ । યાવ૑ત્સ્વ૒યં પ૑રિગૃહ્ણી૒થેતિ૑ । તે વસ૑વ૒સ્ત્વેતિ૑ દક્ષિણ૒ત પર્ય૑ગૃહ્ણન્ન્ । રુ૒દ્રાસ્ત્વેતિ૑ પ૒શ્ચાત્ । આ૒દિ૒ત્યાસ્ત્વેત્યુ૑ત્તર૒તઃ । તેઽગ્નિના૒ પ્રાઞ્ચો૑ઽજયન્ન્ । વસુ૑ભિર્દક્ષિ૒ણા । રુ૒દ્રૈ પ્ર૒ત્યઞ્ચઃ૑ । આ૒દિ૒ત્યૈરુદ૑ઞ્ચઃ । યસ્યૈ૒વં વિ૒દુષો૒ વેદિં૑ પરિગૃ૒હ્ણન્તિ૑

3.2.9.8
ભવ૑ત્યા૒ત્મના । પરાઽસ્ય૒ ભ્રાતૃ૑વ્યો ભવતિ । દે૒વસ્ય૑ સવિ૒તુસ્સ૒વ ઇત્યા૑હ૒ પ્રસૂત્યૈ । કર્મ૑ કૃણ્વન્તિ વે૒ધસ૒ ઇત્યા૑હ । ઇ૒ષિ૒ત હિ કર્મ૑ ક્રિ૒યતે । પૃ૒થિ૒વ્યૈ મેધ્યં૑ ચામે૒ધ્યં ચ૒ વ્યુદ૑ક્રામતામ્ । પ્રા૒ચીન૑મુદી૒ચીનં૒ મેધ્યમ્ । પ્ર૒તી૒ચીનં૑ દક્ષિ૒ણાઽમે૒ધ્યમ્ । પ્રાચી૒મુદી૑ચીં પ્રવ૒ણાં ક૑રોતિ । મેધ્યા૑મે૒વૈનાં દેવ૒યજ૑નીં કરોતિ

3.2.9.9
પ્રાઞ્ચૌ૑ વેદ્ય૒૒સાવુન્ન૑યતિ । આ૒હ૒વ૒નીય૑સ્ય૒ પરિ૑ગૃહીત્યૈ । પ્ર૒તીચી૒ શ્રોણી । ગાર્હ૑પત્યસ્ય૒ પરિ૑ગૃહીત્યૈ । અથો૑ મિથુન૒ત્વાય૑ । ઉદ્ધ૑ન્તિ । યદે૒વાસ્યા૑ અમે૒ધ્યમ્ । તદપ૑હન્તિ । ઉદ્ધ૑ન્તિ । તસ્મા૒દોષ૑ધય૒ પરા૑ભવન્તિ

3.2.9.10
મૂલં૑ છિનત્તિ । ભ્રાતૃ૑વ્યસ્યૈ૒વ મૂલં૑ છિનત્તિ । મૂલ૒વ્વાઁ અ૑તિ૒તિષ્ઠ૒દ્રક્ષા૒૒સ્યનૂત્પિ૑પતે । યદ્ધસ્તે૑ન છિ૒ન્દ્યાત્ । કુ૒ન૒ખિની પ્ર૒જાસ્સ્યુઃ૑ । સ્ફ્યેન૑ છિનત્તિ । વજ્રો૒ વૈ સ્ફ્યઃ । વજ્રે૑ણૈ૒વ ય૒જ્ઞાદ્રક્ષા૒૒સ્યપ૑હન્તિ । પિ૒તૃ૒દે૒વ૒ત્યાઽતિ૑ખાતા । ઇય૑તીં ખનતિ

3.2.9.11
પ્ર૒જાપ૑તિના યજ્ઞમુ૒ખેન૒ સંમિ૑તામ્ । વેદિ૑ર્દે૒વેભ્યો૒ નિલા૑યત । તાં ચ૑તુરઙ્ગુ૒લેઽન્વ૑વિન્દન્ન્ । તસ્માચ્ચતુરઙ્ગુ૒લં ખેયા । ચ૒તુ૒ર૒ઙ્ગુ૒લં ખ૑નતિ । ચ૒તુ૒ર૒ઙ્ગુ૒લે હ્યોષ૑ધય પ્રતિ૒તિષ્ઠ૑ન્તિ । આ પ્ર૑તિ૒ષ્ઠાયૈ૑ ખનતિ । યજ૑માનમે૒વ પ્ર૑તિ૒ષ્ઠાં ગ૑મયતિ । દ૒ક્ષિ૒ણ૒તો વ઱ષી૑યસીં કરોતિ । દે૒વ૒યજ૑નસ્યૈ૒વ રૂ૒પમ૑કઃ

3.2.9.12
પુરી૑ષવતીં કરોતિ । પ્ર૒જા વૈ પ૒શવ૒ પુરી૑ષમ્ । પ્ર૒જયૈ૒વૈનં૑ પ૒શુભિ૒ પુરી૑ષવન્તં કરોતિ । ઉત્ત૑રં પરિગ્રા૒હં પરિ૑ગૃહ્ણાતિ । એ૒તાવ૑તી૒ વૈ પૃ૑થિ૒વી । યાવ૑તી૒ વેદિઃ૑ । તસ્યા૑ એ૒તાવત૑ એ૒વ ભ્રાતૃ૑વ્યં નિ૒ર્ભજ્ય૑ । આ૒ત્મન૒ ઉત્ત૑રં પરિગ્રા૒હં પરિ૑ગૃહ્ણાતિ । ઋ૒તમ૑સ્યૃત૒સદ૑નમસ્યૃત૒શ્રીર૒સીત્યા૑હ । ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્

3.2.9.13
ક્રૂ૒રમિ૑વ૒ વા એ૒તત્ક૑રોતિ । યદ્વેદિં૑ ક૒રોતિ૑ । ધા અ૑સિ સ્વ૒ધા અ૒સીતિ૑ યોયુપ્યતે૒ શાન્ત્યૈ । ઉ૒ર્વી ચાસિ૒ વસ્વી૑ ચા૒સીત્યા૑હ । ઉ૒ર્વીમે૒વૈના૒વ્વઁસ્વીં કરોતિ । પુ૒રા ક્રૂ૒રસ્ય૑ વિ૒સૃપો૑ વિરપ્શિ૒ન્નિત્યા૑હ મેધ્ય૒ત્વાય૑ । ઉ૒દા૒દાય૑ પૃથિ૒વીં જી૒રદા૑નુ૒ર્યામૈર૑યઞ્ચ૒ન્દ્રમ૑સિ સ્વ૒ધાભિ૒રિત્યા૑હ । યદે૒વાસ્યા૑ અમે૒ધ્યમ્ । તદ૑પ૒હત્ય૑ । મેધ્યાં દેવ૒યજ૑નીં કૃ૒ત્વા

3.2.9.14
યદ૒દશ્ચ૒ન્દ્રમ૑સિ૒ મેધ્યમ્ । તદ૒સ્યામેર૑યતિ । તાં ધીરા૑સો અનુ૒દૃશ્ય૑ યજન્ત૒ ઇત્યા૒હાનુ૑ખ્યાત્યૈ । પ્રોક્ષ૑ણી૒રા સા૑દય । ઇ૒ધ્માબ૒઱હિરુપ૑સાદય । સ્રુ૒વં ચ૒ સ્રુચ૑શ્ચ૒ સંમૃ૑ડ્ઢિ । પત્ની૒૒ સંન૑હ્ય । આજ્યે૑નો૒દેહીત્યા૑હાનુપૂ૒ર્વતા૑યૈ । પ્રોક્ષ૑ણી૒રા સા૑દયતિ । આપો૒ વૈ ર૑ક્ષો૒ઘ્નીઃ

3.2.9.15
રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । સ્ફ્યસ્ય૒ વર્ત્મન્ત્સાદયતિ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ સંત૑ત્યૈ । ઉ૒વાચ૒ હાસિ૑તો દૈવ૒લઃ । એ૒તાવ૑તી૒ર્વા અ૒મુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐ક આપ૑ આસન્ન્ । યાવ૑તી૒ પ્રોક્ષ૑ણી૒રિતિ૑ । તસ્માદ્બ૒હ્વીરા૒સાદ્યાઃ । સ્ફ્યમુ૒દસ્યન્ન્૑ । યં દ્વિ૒ષ્યાત્તં ધ્યા૑યેત્ । શુ૒ચૈવૈન૑મર્પયતિ

3.2.10.0
વૃ૒શ્ચ૒તિ૒ સા૒દ૒યે૒દિ૒ધ્મ પઞ્ચ૑ ચ

3.2.10.1
વજ્રો૒ વૈ સ્ફ્યઃ । યદ૒ન્વઞ્ચં૑ ધા૒રયેત્ । વજ્રેઽધ્વ૒ર્યુઃ ક્ષ૑ણ્વીત । પુ૒રસ્તાત્તિ૒ર્યઞ્ચં૑ ધારયતિ । વજ્રો૒ વૈ સ્ફ્યઃ । વજ્રે૑ણૈ૒વ ય૒જ્ઞસ્ય૑ દક્ષિણ૒તો રક્ષા૒૒સ્યપ૑હન્તિ । અ૒ગ્નિભ્યાં૒ પ્રાચ૑શ્ચ પ્ર૒તીચ૑શ્ચ । સ્ફ્યેનોદી૑ચશ્ચાધ૒રાચ૑શ્ચ । સ્ફ્યેન૒ વા એ૒ષ વજ્રે૑ણા૒સ્યૈ પા૒પ્માનં૒ ભ્રાતૃ૑વ્યમપ૒હત્ય૑ । ઉ૒ત્ક૒રેઽધિ૒ પ્રવૃ૑શ્ચતિ

3.2.10.2
યથો૑પ૒ધાય૑ વૃ૒શ્ચન્ત્યે૒વમ્ । હસ્તા૒વવ૑ નેનિક્તે । આ૒ત્માન૑મે૒વ પ૑વયતે । સ્ફ્યં પ્રક્ષા૑લયતિ મેધ્ય૒ત્વાય૑ । અથો૑ પા૒પ્મન૑ એ૒વ ભ્રાતૃ૑વ્યસ્ય ન્ય૒ઙ્ગં છિ૑નત્તિ । ઇ૒ધ્માબ૒઱હિરુપ૑સાદયતિ૒ યુક્ત્યૈ । ય૒જ્ઞસ્ય૑ મિથુન૒ત્વાય૑ । અથો૑ પુરો૒રુચ૑મે૒વૈતાં દ૑ધાતિ । ઉત્ત૑રસ્ય૒ કર્મ૒ણોઽનુ૑ખ્યાત્યૈ । ન પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યગુપ૑સાદયેત્

3.2.10.3
યત્પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યગુ૑પસા૒દયેત્ । અ૒ન્યત્રા૑હુતિપ૒થાદિ૒ધ્મં પ્રતિ૑પાદયેત્ । પ્ર૒જા વૈ બ૒ર્૒હિઃ । અપ૑રાધ્નુયાદ્બ૒ર્૒હિષા પ્ર૒જાનાં પ્ર૒જન૑નમ્ । પ૒શ્ચાત્પ્રાગુપ૑સાદયતિ । આ૒હુ૒તિ૒પ૒થેને૒ધ્મં પ્રતિ૑પાદયતિ । સં૒પ્ર૒ત્યે૑વ બ૒ર્૒હિષા પ્ર૒જાનાં પ્ર૒જન૑ન૒મુપૈ૑તિ । દક્ષિ૑ણમિ૒ધ્મમ્ । ઉત્ત૑રં બ૒ર્૒હિઃ । આ૒ત્મા વા ઇ૒ધ્મઃ । પ્ર૒જા બ૒ર્૒હિઃ । પ્ર૒જા હ્યાત્મન૒ ઉત્ત૑રતરા તી૒ર્થે । તતો૒ મેધ૑મુપ૒નીય૑ । ય૒થા૒દે૒વ૒તમે૒વૈન૒ત્પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૒ર્યજ૑માનઃ

3.3.0.0
પ્રત્યુ૑ષ્ટન્દિ૒વશ્શિલ્પ૒મય૑જ્ઞો ઘૃ૒તઞ્ચ૑ દેવાસુ૒રાસ્સ એ૒તમિન્દ્ર આપો૑ દેવીર૒ગ્નિના૒ ધિષ્ણિ૑યા૒ અથ૒ સ્રુચૌ૒ યો વા અય૑થાદેવતં પરિવે૒ષો વા એકા૑દશ

પ્રત્યુ૑ષ્ટ૒મય૑જ્ઞ એ૒ષા હિ વિશ્વે૑ષાન્દે૒વાના૑મૂ૒ર્જા પૃ૑થિ૒વીમથો૒ રક્ષ૑સા૒ન્તાં પ્રજા૑તિ૒ન્દ્વાભ્યા૒ન્તઙ્કા૒લેકા૑લે૒ નવ૑સપ્તતિઃ

પ્રત્યુ૑ષ્ટમર્પયતિ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ તૃતીયપ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ।
3.3.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે તૃતીય પ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ ॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
3.3.1.0
જુ૒હૂર્મૃ૑જ્યાદ્ભવ૒તીતિ૑ પ્ર૒ત્યઞ્ચ્ય૒ધસ્તાન્માર્ષ્ટિ૒ પઞ્ચ૑ ચ

3.3.1.1
પ્રત્યુ૑ષ્ટ૒૒ રક્ષ૒ પ્રત્યુ૑ષ્ટા૒ અરા૑તય૒ ઇત્યા૑હ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । અ૒ગ્નેર્વ૒સ્તેજિ૑ષ્ઠેન૒ તેજ૑સા૒ નિષ્ટ૑પા૒મીત્યા૑હ મેધ્ય૒ત્વાય૑ । સ્રુચ૒સ્સંમાર્ષ્ટિ । સ્રુ૒વમગ્રે । પુમા૑સમે૒વાભ્ય૒સ્સશ્ય૑તિ મિથુન૒ત્વાય૑ । અથ૑ જુ૒હૂમ્ । અથો૑પ૒ભૃતમ્ । અથ૑ ધ્રુ૒વામ્ । અ૒સૌ વૈ જુ૒હૂઃ

3.3.1.2
અ૒ન્તરિ૑ક્ષમુપ૒ભૃત્ । પૃ૒થિ૒વી ધ્રુ૒વા । ઇ૒મે વૈ લો૒કાસ્સ્રુચઃ૑ । વૃષ્ટિ૑સ્સં૒માર્જ૑નાનિ । વૃષ્ટિ૒ર્વા ઇ૒માલ્લોમ્૒̐કાન૑નુપૂ૒ર્વં ક૑લ્પયતિ । તે તત૑ કૢ૒પ્તાસ્સમે૑ધન્તે । સમે૑ધન્તેઽસ્મા ઇ૒મે લો૒કા પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિઃ૑ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । યદિ૑ કા૒મયે૑ત૒ વર્‌ષુ૑ક પ૒ર્જન્ય૑સ્સ્યા૒દિતિ૑ । અ૒ગ્ર૒તસ્સંમૃ૑જ્યાત્

3.3.1.3
વૃષ્ટિ૑મે૒વ નિ ય૑ચ્છતિ । અ૒વા૒ચીનાગ્રા૒ હિ વૃષ્ટિઃ૑ । યદિ૑ કા૒મયે૒તાવ૑ર્‌ષુકસ્સ્યા૒દિતિ૑ । મૂ૒લ૒તસ્સંમૃ૑જ્યાત્ । વૃષ્ટિ૑મે૒વોદ્ય૑ચ્છતિ । તદુ૒ વા આ૑હુઃ । અ૒ગ્ર૒ત એ૒વોપરિ૑ષ્ટા૒ત્સંમૃ૑જ્યાત્ । મૂ૒લ૒તો૑ઽધસ્તાત્ । તદ૑નુપૂ૒ર્વં ક૑લ્પતે । વર્‌ષુ૑કો ભવ૒તીતિ૑

3.3.1.4
પ્રાચી૑મભ્યા૒કારમ્ । અગ્રૈ૑રન્તર૒તઃ । એ૒વમિ૑વ૒ હ્યન્ન૑મ૒દ્યતે । અથો૒ અગ્રા૒દ્વા ઓષ૑ધીના૒મૂર્જં૑ પ્ર૒જા ઉપ૑જીવન્તિ । ઊ૒ર્જ એ૒વાન્નાદ્ય૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । અ૒ધસ્તાત્પ્ર૒તીચીમ્ । દ૒ણ્ડમુ૑ત્તમ૒તઃ । મૂલે૑ન૒ મૂલં૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । તસ્મા૑દર૒ત્નૌ પ્રાઞ્ચ્યુ૒પરિ૑ષ્ટા૒લ્લોમા૑નિ । પ્ર૒ત્યઞ્ચ્ય૒ધસ્તાત્

3.3.1.5
સ્રુગ્ઘ્યે૑ષા । પ્રા૒ણો વૈ સ્રુ૒વઃ । જુ૒હૂર્દક્ષિ૑ણો૒ હસ્તઃ૑ । ઉ૒પ૒ભૃત્સ૒વ્યઃ । આ૒ત્મા ધ્રુ૒વા । અન્ન૑ સં૒માર્જ૑નાનિ । મુ૒ખ૒તો વૈ પ્રા૒ણો૑ઽપા૒નો ભૂ૒ત્વા । આ૒ત્માન૒મન્નં૑ પ્ર૒વિશ્ય૑ । બા૒હ્ય૒તસ્ત૒નુવ૑ શુભયતિ । તસ્માત્સ્રુ૒વમે૒વાગ્રે૒ સંમાર્ષ્ટિ । મુ૒ખ૒તો હિ પ્રા૒ણો૑ઽપા૒નો ભૂ૒ત્વા । આ૒ત્માન૒મન્ન૑માવિ૒શતિ૑ । તૌ પ્રા૑ણાપા૒નૌ । અવ્ય૑ર્ધુક પ્રાણાપા૒નાભ્યાં ભવતિ । ય એ૒વં વેદ૑

3.3.2.0
વે૒દસ્યાગ્ર૑ સ્રુખ્સં૒માર્જ૑નાનિ વિદો૒હો ગ૑મયતિ પ૒શવો૑ રમન્તે હિસી૒ષ્ષટ્ ચ૑

3.3.2.1
દિ૒વશ્શિલ્પ૒મવ૑તતમ્ । પૃ૒થિ૒વ્યા ક૒કુભિ૑ શ્રિ૒તમ્ । તેન૑ વ૒ય સ૒હસ્ર૑વલ્‌શેન । સ૒પત્નં૑ નાશયામસિ૒ સ્વાહેતિ૑ સ્રુખ્સં૒માર્જ૑નાન્ય૒ગ્નૌ પ્ર હ૑રતિ । આપો૒ વૈ દ૒ર્ભાઃ । રૂ૒પમે૒વૈષા૑મે૒તન્મ૑હિ૒માનં૒ વ્યાચ૑ષ્ટે । અ૒નુ૒ષ્ટુભ૒ર્ચા । આનુ૑ષ્ટુભ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વે૒દઃ । વે૒દસ્યાગ્ર૑ સ્રુખ્સં૒માર્જ૑નાનિ

3.3.2.2
સ્વેનૈ૒વૈના૑નિ૒ છન્દ૑સા । સ્વયા૑ દે૒વત૑યા૒ સમ૑ર્ધયતિ । અથો૒ ઋગ્વાવ યોષા । દ૒ર્ભો વૃષા । તન્મિ૑થુ૒નમ્ । મિ૒થુ૒નમે૒વાસ્ય૒ તદ્ય૒જ્ઞે ક૑રોતિ પ્ર૒જન૑નાય । પ્રજા૑યતે પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૒ર્યજ૑માનઃ । તાન્યેકે૒ વૃથૈ૒વાપાસ્યન્તિ । તત્તથા૒ ન કા૒ર્યમ્ । આર૑બ્ધસ્ય ય૒જ્ઞિય૑સ્ય૒ કર્મ૑ણ૒સ્સવિ૑દો૒હઃ

3.3.2.3
યદ્યે૑નાનિ પ૒શવો૑ઽભિ૒ તિષ્ઠે૑યુઃ । ન તત્પ૒શુભ્ય૒ કમ્ । અ૒દ્ભિર્માર્જયિ૒ત્વોત્ક૒રે ન્ય૑સ્યેત્ । યદ્વૈ ય૒જ્ઞિય૑સ્ય૒ કર્મ૑ણો૒ઽન્યત્રાહુ૑તીભ્યસ્સં૒તિષ્ઠ૑તે । ઉ૒ત્ક૒રો વાવ તસ્ય૑ પ્રતિ૒ષ્ઠા । એ૒તા હિ તસ્મૈ પ્રતિ૒ષ્ઠાં દે૒વાસ્સ૒મભ૑રન્ન્ । યદ૒દ્ભિર્મા૒ર્જય૑તિ । તેન૑ શા૒ન્તમ્ । યદુ૑ત્ક૒રે ન્ય૒સ્યતિ૑ । પ્ર૒તિ૒ષ્ઠામે૒વૈના૑નિ૒ તદ્ગ૑મયતિ

3.3.2.4
પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૒ર્યજ૑માનઃ । અથો સ્ત૒મ્બસ્ય૒ વા એ૒તદ્રૂ૒પમ્ । યત્સ્રુ૑ખ્સં૒માર્જ૑નાનિ । સ્ત૒મ્બ૒શો વા ઓષ૑ધયઃ । તાસાં જરત્ક૒ક્ષે પ૒શવો૒ ન ર૑મન્તે । અપ્રિ૑યો૒ હ્યે૑ષાં જરત્ક૒ક્ષઃ । યાવ૑દપ્રિયો હ૒ વૈ જ૑રત્ક૒ક્ષ પ૑શૂ૒નામ્ । તાવ૑દપ્રિય પશૂ૒નાં ભ૑વતિ । યસ્યૈ૒તાન્ય૒ન્યત્રા૒ગ્નેર્દધ૑તિ । ન૒વ૒દાવ્યા૑સુ૒ વા ઓષ૑ધીષુ પ૒શવો૑ રમન્તે

3.3.2.5
ન૒વ૒દા૒વો હ્યે૑ષાં પ્રિ૒યઃ । યાવ૑ત્પ્રિયો હ૒ વૈ ન૑વદા૒વ પ૑શૂ૒નામ્ । તાવ૑ત્પ્રિય પશૂ૒નાં ભ૑વતિ । યસ્યૈ૒તાન્ય૒ગ્નૌ પ્ર૒હર૑ન્તિ । તસ્મા૑દે૒તાન્ય૒ગ્નાવે૒વ પ્રહ૑રેત્ । ય૒ત૒રસ્મિન્ત્સંમૃ૒જ્યાત્ । પ૒શૂ૒નાં ધૃત્યૈ । યો ભૂ૒તાના૒મધિ૑પતિઃ । રુ૒દ્રસ્ત૑ન્તિચ૒રો વૃષા । પ૒શૂન૒સ્માકં૒ મા હિ૑સીઃ । એ૒તદ૑સ્તુ હુ૒તં તવ૒ સ્વાહેત્ય૑ગ્નિસં૒માર્જ૑ન્ય૒ગ્નૌ પ્રહ૑રતિ । એ૒ષા વા એ૒તેષાં૒ યોનિઃ૑ । એ૒ષા પ્ર૑તિ૒ષ્ઠા । સ્વામે૒વૈના૑નિ૒ યોનિમ્ । સ્વાં પ્ર૑તિ૒ષ્ઠાં ગ૑મયતિ । પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૒ર્યજ૑માનઃ

3.3.3.0
ક૒રોતિ૑ વ્રતોપ૒નય૑નં૒ ક્ષેમો૒ યજ૑માનશ્શાસ્તે

3.3.3.1
અય૑જ્ઞો૒ વા એ૒ષઃ । યો૑ઽપ૒ત્નીકઃ૑ । ન પ્ર૒જા પ્રજા૑યેરન્ન્ । પત્ન્યન્વાસ્તે । ય૒જ્ઞમે૒વાકઃ૑ । પ્ર૒જાનાં પ્ર૒જન૑નાય । યત્તિષ્ઠ૑ન્તી સ૒ન્નહ્યે૑ત । પ્રિ૒યં જ્ઞા૒તિ રુ૑ન્ધ્યાત્ । આસી૑ના૒ સન્ન૑હ્યતે । આસી૑ના૒ હ્યે૑ષા વી૒ર્ય૑ઙ્ક૒રોતિ૑

3.3.3.2
યત્પ૒શ્ચાત્પ્રાચ્ય૒ન્વાસી૑ત । અ૒નયા૑ સ૒મદ૑ન્દધીત । દે૒વાનાં૒ પત્નિ૑યા સ૒મદ૑ન્દધીત । દેશાદ્દક્ષિણ૒ત ઉદી૒ચ્યન્વાસ્તે । આ૒ત્મનો૑ ગોપી૒થાય૑ । આ૒શાસા૑ના સૌમન૒સમિત્યા૑હ । મેધ્યા૑મે૒વૈના૒ઙ્કેવ૑લીઙ્કૃ૒ત્વા । આ૒શિષા૒ સમ૑ર્ધયતિ । અ૒ગ્નેરનુ૑વ્રતા ભૂ૒ત્વા સન્ન૑હ્યે સુકૃ૒તાય૒ કમિત્યા૑હ । એ૒તદ્વૈ પત્નિ૑યૈ વ્રતોપ૒નય૑નમ્

3.3.3.3
તેનૈ૒વૈનાં વ્ર૒તમુપ૑નયતિ । તસ્મા૑દાહુઃ । યશ્ચૈ૒વવ્વેઁદ૒ યશ્ચ૒ ન । યોક્ત્ર૑મે૒વ યુ૑તે । યમ૒ન્વાસ્તે । તસ્યા૒મુષ્મિલ્લોમ્૒̐કે ભ૑વ૒તીતિ૒ યોક્ત્રે૑ણ । યદ્યોક્ત્રમ્ । સ યોગઃ૑ । યદાસ્તે । સ ક્ષેમઃ૑

3.3.3.4
યો૒ગ૒ક્ષે૒મસ્ય૒ કૢપ્ત્યૈ । યુ૒ક્તઙ્ક્રિ૑યાતા આ૒શી કામે૑ યુજ્યાતા૒ ઇતિ૑ । આ૒શિષ૒સ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । ગ્ર૒ન્થિઙ્ગ્ર૑થ્નાતિ । આ૒શિષ૑ એ૒વાસ્યાં૒ પરિ૑ ગૃહ્ણાતિ । પુમા૒ન્૒ વૈ ગ્ર૒ન્થિઃ । સ્ત્રી પત્ની । તન્મિ૑થુ૒નમ્ । મિ૒થુ૒નમે૒વાસ્ય૒ તદ્ય૒જ્ઞે ક૑રોતિ પ્ર૒જન૑નાય । પ્ર જા૑યતે પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૒ર્યજ૑માનઃ

3.3.3.5
અથો૑ અ૒ર્ધો વા એ૒ષ આ૒ત્મનઃ૑ । યત્પત્ની । ય૒જ્ઞસ્ય૒ ધૃત્યા૒ અશિ૑થિલંભાવાય । સુ૒પ્ર૒જસ૑સ્ત્વા વ૒ય સુ૒પત્ની૒રુપ૑ સેદિ૒મેત્યા૑હ । ય૒જ્ઞમે૒વ તન્મિ૑થુ૒નીક૑રોતિ । ઊ૒નેઽતિ૑રિક્તન્ધીયાતા૒ ઇતિ૒ પ્રજાત્યૈ । મ૒હી૒નાં પયો૒ઽસ્યોષ૑ધીના૒૒ રસ૒ ઇત્યા૑હ । રૂ૒પમે૒વાસ્યૈ૒તન્મ૑હિ૒માનં૒ વ્યાચ૑ષ્ટે । તસ્ય૒ તેઽક્ષી૑યમાણસ્ય૒ નિર્વ૑પામિ દેવય૒જ્યાયા૒ ઇત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે

3.3.4.0
ઈ૒ક્ષ૒ત૒ આ૒હ૒ શા૒સ્તે૒ લો૒કા દે૒વતા૑ ભવતિ૒ ષટ્ ચ૑

3.3.4.1
ઘૃ૒તં ચ૒ વૈ મધુ૑ ચ પ્ર૒જાપ૑તિરાસીત્ । યતો૒ મધ્વા૑સીત્ । તત૑ પ્ર૒જા અ૑સૃજત । તસ્મા૒ન્મધુ૑ષિ પ્ર૒જન૑નમિવાસ્તિ । તસ્મા૒ન્મધુ૑ષા૒ ન પ્રચ૑રન્તિ । યા૒તયા૑મ૒ હિ । આજ્યે૑ન૒ પ્રચ૑રન્તિ । ય૒જ્ઞો વા આજ્યમ્ । ય૒જ્ઞેનૈ૒વ ય૒જ્ઞં પ્રચ૑ર૒ન્ત્યયા૑તયામત્વાય । પત્ન્યવેક્ષતે

3.3.4.2
મિ૒થુ૒ન૒ત્વાય૒ પ્રજાત્યૈ । યદ્વૈ પત્ની૑ ય૒જ્ઞસ્ય૑ ક૒રોતિ૑ । મિ૒થુ૒નં તત્ । અથો૒ પત્નિ૑યા એ૒વૈષ ય૒જ્ઞસ્યાન્વાર૒મ્ભોઽન૑વચ્છિત્ત્યૈ । અ૒મે૒ધ્યં વા એ૒તત્ક૑રોતિ । યત્પત્ન્ય૒વેક્ષ૑તે । ગાર્‌હ૑પ૒ત્યેઽધિ૑ શ્રયતિ મેધ્ય૒ત્વાય૑ । આ૒હ૒વ૒નીય૑મ૒ભ્યુદ્દ્ર૑વતિ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ સન્ત૑ત્યૈ । તેજો૑ઽસિ૒ તેજોઽનુ૒ પ્રેહીત્યા૑હ

3.3.4.3
તેજો૒ વા અ૒ગ્નિઃ । તેજ૒ આજ્યમ્ । તેજ૑સૈ૒વ તેજ૒સ્સમ૑ર્ધયતિ । અ૒ગ્નિસ્તે૒ તેજો૒ મા વિનૈ૒દિત્યા૒હાહિ૑સાયૈ । સ્ફ્યસ્ય૒ વર્ત્મન્ત્સાદયતિ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ સન્ત૑ત્યૈ । અ૒ગ્નેર્જિ૒હ્વાઽસિ૑ સુ૒ભૂર્દે૒વાના૒મિત્યા૑હ । ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્ । ધામ્ને૑ધામ્ને દે૒વેભ્યો૒ યજુ૑ષેયજુષે ભ૒વેત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે

3.3.4.4
તદ્વા અત૑ પ૒વિત્રાભ્યામે૒વોત્પુ૑નાતિ । યજ૑માનો૒ વા આજ્યમ્ । પ્રા૒ણા૒પા૒નૌ પ૒વિત્રે । યજ૑માન એ૒વ પ્રા૑ણાપા૒નૌ દ૑ધાતિ । પુ૒ન૒રા૒હારમ્ । એ૒વમિ૑વ૒ હિ પ્રા૑ણાપા૒નૌ સં૒ચર૑તઃ । શુ૒ક્રમ૑સિ૒ જ્યોતિ૑રસિ૒ તેજો૒ઽસીત્યા૑હ । રૂ૒પમે૒વાસ્યૈ૒તન્મ૑હિ૒માનં૒ વ્યાચ૑ષ્ટે । ત્રિર્યજુ૑ષા । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ

3.3.4.5
એ૒ષાં લો૒કાના૒માપ્ત્યૈ । ત્રિઃ । ત્ર્યા૑વૃ૒દ્ધિ ય૒જ્ઞઃ । અથો૑ મેધ્ય૒ત્વાય૑ । અથાજ્ય૑વતીભ્યામ૒પઃ । રૂ૒પમે૒વાસા૑મે૒તદ્વર્ણં૑ દધાતિ । અપિ૒ વા ઉ૒તાહુઃ૑ । યથા૑ હ૒ વૈ યોષા૑ સુ૒વર્ણ૒૒ હિર૑ણ્યં પેશ૒લં બિભ્ર૑તી રૂ૒પાણ્યાસ્તે । એ૒વમે૒તા એ૒ત઱હીતિ૑ । આપો૒ વૈ સર્વા દે૒વતાઃ

3.3.4.6
એ૒ષા હિ વિશ્વે૑ષાં દે૒વાનાં ત૒નૂઃ । યદાજ્યમ્ । તત્રો૒ભયોર્મીમા૒૒સા । જા૒મિ સ્યાત્ । યદ્યજુ૒ષાઽઽજ્યં૒ યજુ૑ષા૒ઽપ ઉ૑ત્પુની૒યાત્ । છન્દ૑સા૒ઽપ ઉત્પુ૑ના૒ત્યજા૑મિત્વાય । અથો૑ મિથુન૒ત્વાય૑ । સા૒વિ૒ત્રિ૒યર્ચા । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂતં મે૒ કર્મા૑સ૒દિતિ૑ । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂતમે૒વાસ્ય૒ કર્મ૑ ભવતિ । પ૒ચ્છો ગા૑યત્રિ૒યા ત્રિ૑ષ્ષમૃદ્ધ૒ત્વાય૑ । અ૒દ્ભિરે૒વૌષ૑ધી૒સ્સં ન૑યતિ । ઓષ૑ધીભિ પ૒શૂન્ । પ૒શુભિ૒ર્યજ૑માનમ્ । શુ૒ક્રં ત્વા૑ શુ૒ક્રાયાં૒ જ્યોતિ૑સ્ત્વા૒ જ્યોતિ૑ષ્ય૒ર્ચિસ્ત્વા૒ઽર્ચિષીત્યા૑હ સર્વ૒ત્વાય૑ । પર્યાપ્ત્યા૒ અન૑ન્તરાયાય

3.3.5.0
અ૒ભિ૒ઘા૒રય૑તિ ગૃહ્ણાતિ ધ્રુ૒વાયા૒ઞ્ચતુ૑ષ્પદી પ્રયાજાનૂયા૒જેભ્ય૒સ્તદ્દ્વે ચ૑

3.3.5.1
દે૒વા૒સુ૒રાસ્સય્યઁ૑ત્તા આસન્ન્ । સ એ૒તમિન્દ્ર૒ આજ્ય૑સ્યાવકા૒શમ૑પશ્યત્ । તેનાવૈક્ષત । તતો૑ દે૒વા અભ૑વન્ન્ । પરાઽસુ૑રાઃ । ય એ૒વં વિ૒દ્વાનાજ્ય૑મ૒વેક્ષ૑તે । ભવ૑ત્યા૒ત્મના । પરાઽસ્ય૒ ભ્રાતૃ૑વ્યો ભવતિ । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । યદાજ્યે૑ના૒ન્યાનિ૑ હ૒વીષ્ય૑ભિઘા૒રય૑તિ

3.3.5.2
અથ૒ કેનાજ્ય૒મિતિ૑ । સ૒ત્યેનેતિ૑ બ્રૂયાત્ । ચક્ષુ૒ર્વૈ સ૒ત્યમ્ । સ૒ત્યેનૈ૒વૈન૑દ૒ભિ ઘા૑રયતિ । ઈ૒શ્વ૒રો વા એ૒ષોઽન્ધો ભવિ૑તોઃ । યશ્ચક્ષુ૒ષાઽઽજ્ય૑મ૒વેક્ષ૑તે । નિ૒મીલ્યાવેક્ષેત । દા૒ધારા૒ત્મઞ્ચક્ષુઃ૑ । અ૒ભ્યાજ્ય૑ઙ્ઘારયતિ । આજ્ય૑ઙ્ગૃહ્ણાતિ

3.3.5.3
છન્દા૑સિ૒ વા આજ્યમ્ । છન્દા૑સ્યે૒વ પ્રી૑ણાતિ । ચ૒તુર્જુ૒હ્વાઙ્ગૃ૑હ્ણાતિ । ચતુ૑ષ્પાદ પ૒શવઃ૑ । પ૒શૂને૒વાવ૑ રુન્ધે । અ૒ષ્ટાવુ૑પ૒ભૃતિ૑ । અ૒ષ્ટાક્ષ૑રા ગાય૒ત્રી । ગા૒ય૒ત્ર પ્રા૒ણઃ । પ્રા૒ણમે૒વ પ૒શુષુ૑ દધાતિ । ચ૒તુર્ધ્રુ૒વાયામ્

3.3.5.4
ચતુ૑ષ્પાદ પ૒શવઃ૑ । પ૒શુષ્વે૒વોપરિ૑ષ્ટા૒ત્પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । ય૒જ૒મા૒ન૒દે૒વ૒ત્યા૑ વૈ જુ૒હૂઃ । ભ્રા૒તૃ૒વ્ય૒દે૒વ૒ત્યો૑પ૒ભૃત્ । ચ૒તુર્જુ૒હ્વાઙ્ગૃ૒હ્ણન્ભૂયો૑ ગૃહ્ણીયાત્ । અ૒ષ્ટાવુ૑પ૒ભૃતિ૑ ગૃ૒હ્ણન્કની૑યઃ । યજ૑માનાયૈ૒વ ભ્રાતૃ૑વ્ય૒મુપ૑સ્તિઙ્કરોતિ । ગૌર્વૈ સ્રુચઃ૑ । ચ૒તુર્જુ૒હ્વાઙ્ગૃ૑હ્ણાતિ । તસ્મા૒ચ્ચતુ૑ષ્પદી

3.3.5.5
અ૒ષ્ટાવુ૑પ૒ભૃતિ૑ । તસ્મા૑દ૒ષ્ટાશ૑ફા । ચ૒તુર્ધ્રુ૒વાયામ્ । તસ્મા૒ચ્ચતુ૑સ્સ્તના । ગામે૒વ તત્સસ્ક૑રોતિ । સાસ્મૈ૒ સસ્કૃ૒તેષ૒મૂર્જ૑ન્દુહે । યજ્જુ૒હ્વાઙ્ગૃ૒હ્ણાતિ૑ । પ્ર૒યા૒જેભ્ય૒સ્તત્ । યદુ૑પ૒ભૃતિ૑ । પ્ર૒યા૒જા૒નૂ૒યા૒જેભ્ય૒સ્તત્ । સર્વ૑સ્મૈ૒ વા એ૒તદ્ય૒જ્ઞાય૑ ગૃહ્યતે । ય૒દ્ધ્રુ૒વાયા૒માજ્યમ્

3.3.6.0
સ્થેત્યા૑હ પૃથિ૒વી વેદિ૒ર્યન્તિ૑ ક્રિ૒યતે૒ વીણુ૑ર્વી૒ર્ય૑સંમિતઙ્કરોત્યાહ પાતિ૒ નામ્નેત્યા૑હ લો૒કે સા૑દયતિ૒ ષટ્ ચ૑

3.3.6.1
આપો૑ દેવીરગ્રેપુવો અગ્રેગુવ૒ ઇત્યા૑હ । રૂ૒પમે૒વાસા૑મે૒તન્મ૑હિ૒માન૒વ્વ્યાઁચ૑ષ્ટે । અગ્ર૑ ઇ૒મય્યમ્૒̐જ્ઞન્ન૑ય૒તાગ્રે૑ ય૒જ્ઞપ૑તિ૒મિત્યા૑હ । અગ્ર૑ એ૒વ ય૒જ્ઞન્ન૑યન્તિ । અગ્રે૑ ય૒જ્ઞપ૑તિમ્ । યુ૒ષ્માનિન્દ્રો૑ઽવૃણીત વૃત્ર૒તૂર્યે૑ યૂ૒યમિન્દ્ર૑મવૃણીધ્વવ્વૃઁત્ર૒તૂર્ય૒ ઇત્યા૑હ । વૃ૒ત્ર હ૑ હનિ૒ષ્યન્નિન્દ્ર૒ આપો૑ વવ્રે । આપો૒ હેન્દ્ર૑વ્વઁવ્રિરે । સં૒જ્ઞામે૒વાસા૑મે૒તત્સામા૑ન૒વ્વ્યાઁચ૑ષ્ટે । પ્રોક્ષિ૑તા૒સ્સ્થેત્યા૑હ

3.3.6.2
તેનાપ૒ પ્રોક્ષિ૑તાઃ । અ૒ગ્નિર્દે૒વેભ્યો૒ નિલા૑યત । કૃષ્ણો૑ રૂ૒પઙ્કૃ૒ત્વા । સ વન૒સ્પતી૒ન્પ્રાવિ૑શત્ । કૃષ્ણોઽસ્યાખરે૒ષ્ઠોઽગ્નયે ત્વા૒ સ્વાહેત્યા૑હ । અ૒ગ્નય૑ એ૒વૈન૒ઞ્જુષ્ટ૑ઙ્કરોતિ । અથો૑ અ૒ગ્નેરે૒વ મેધ૒મવ૑ રુન્ધે । વેદિ૑રસિ બ૒ર્૒હિષે ત્વા૒ સ્વાહેત્યા૑હ । પ્ર૒જા વૈ બ૒ર્૒હિઃ । પૃ૒થિ૒વી વેદિઃ૑

3.3.6.3
પ્ર૒જા એ૒વ પૃ૑થિ૒વ્યાં પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । બ૒ર્૒હિર૑સિ સ્રુ૒ગ્ભ્યસ્ત્વા૒ સ્વાહેત્યા૑હ । પ્ર૒જા વૈ બ૒ર્૒હિઃ । યજ૑માન૒સ્સ્રુચઃ૑ । યજ૑માનમે૒વ પ્ર૒જાસુ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । દિ૒વે ત્વા૒ઽન્તરિ૑ક્ષાય ત્વા પૃથિ૒વ્યૈ ત્વેતિ૑ બ૒ર્૒હિરા૒સાદ્ય૒ પ્રોક્ષ૑તિ । એ૒ભ્ય એ૒વૈન૑લ્લો૒કેભ્ય૒ પ્રોક્ષ૑તિ । અથ૒ તત૑સ્સ૒હ સ્રુ૒ચા પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યઞ્ચ૑ઙ્ગ્ર૒ન્થિં પ્રત્યુ૑ક્ષતિ । પ્ર૒જા વૈ બ૒ર્૒હિઃ । યથા૒ સૂત્યૈ૑ કા૒લ આપ૑ પુ૒રસ્તા૒દ્યન્તિ૑

3.3.6.4
તા૒દૃગે૒વ તત્ । સ્વ૒ધા પિ૒તૃભ્ય૒ ઇત્યા૑હ । સ્વ૒ધા૒કા૒રો હિ પિ૑તૃ૒ણામ્ । ઊર્ગ્ભ૑વ બર્‌હિ૒ષદ્ભ્ય૒ ઇતિ૒ દક્ષિ૑ણાયૈ૒ શ્રોણે૒રોત્ત૑રસ્યૈ૒ નિન૑યતિ૒ સન્ત૑ત્યૈ । માસા૒ વૈ પિ૒તરો૑ બર્‌હિ૒ષદઃ૑ । માસા૑ને૒વ પ્રી૑ણાતિ । માસા૒ વા ઓષ૑ધીર્વ૒ર્ધય૑ન્તિ । માસા પચન્તિ૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ । અન૑તિસ્કન્દન્ હ પ૒ર્જન્યો૑ વર્‌ષતિ । યત્રૈ૒તદે૒વઙ્ક્રિ૒યતે

3.3.6.5
ઊ૒ર્જા પૃ૑થિ૒વીઙ્ગ૑ચ્છ૒તેત્યા૑હ । પૃ૒થિ૒વ્યામે૒વોર્જ૑ન્દધાતિ । તસ્માત્પૃથિ૒વ્યા ઊ૒ર્જા ભુ૑ઞ્જતે । ગ્ર૒ન્થિવ્વિઁ સ્ર૑સયતિ । પ્રજ૑નયત્યે૒વ તત્ । ઊ૒ર્ધ્વં પ્રાઞ્ચ૒મુદ્ગૂ૑ઢં પ્ર૒ત્યઞ્ચ૒મા ય૑ચ્છતિ । તસ્માત્પ્રા૒ચીન૒૒ રેતો૑ ધીયતે । પ્ર૒તીચી પ્ર૒જા જા૑યન્તે । વિષ્ણો૒સ્સ્તૂપો૒ઽસીત્યા૑હ । ય૒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ૑

3.3.6.6
ય૒જ્ઞસ્ય૒ ધૃત્યૈ । પુ૒રસ્તાત્પ્રસ્ત૒રઙ્ગૃ૑હ્ણાતિ । મુખ્ય૑મે૒વૈન૑ઙ્કરોતિ । ઇય૑ન્તઙ્ગૃહ્ણાતિ । પ્ર૒જાપ૑તિના યજ્ઞમુ૒ખેન૒ સંમિ૑તમ્ । ઇય૑ન્તઙ્ગૃહ્ણાતિ । ય૒જ્ઞ૒પ૒રુષા૒ સંમિ૑તમ્ । ઇય૑ન્તઙ્ગૃહ્ણાતિ । એ૒તાવ૒દ્વૈ પુરુ૑ષે વી૒ર્યમ્ । વી૒ર્ય૑સંમિતમ્

3.3.6.7
અપ૑રિમિતઙ્ગૃહ્ણાતિ । અપ૑રિમિત૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । તસ્મિ૑ન્પ૒વિત્રે૒ અપિ૑ સૃજતિ । યજ૑માનો૒ વૈ પ્ર૑સ્ત૒રઃ । પ્રા૒ણા૒પા૒નૌ પ૒વિત્રે । યજ૑માન એ૒વ પ્રા૑ણાપા૒નૌ દ૑ધાતિ । ઊર્ણામ્રદસન્ત્વા સ્તૃણા૒મીત્યા૑હ । ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્ । સ્વા૒સ૒સ્થન્દે૒વેભ્ય૒ ઇત્યા૑હ । દે૒વેભ્ય૑ એ૒વૈન૑ત્સ્વાસ૒સ્થઙ્ક૑રોતિ

3.3.6.8
બ૒ર્૒હિસ્સ્તૃ૑ણાતિ । પ્ર૒જા વૈ બ૒ર્૒હિઃ । પૃ૒થિ૒વી વેદિઃ૑ । પ્ર૒જા એ૒વ પૃ૑થિ૒વ્યાં પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । અન૑તિદૃશ્ઞ સ્તૃણાતિ । પ્ર૒જયૈ૒વૈનં૑ પ૒શુભિ૒રન૑તિદૃશ્ઞઙ્કરોતિ । ધા૒રય૑ન્પ્રસ્ત૒રં પ૑રિ૒ધીન્પરિ૑ દધાતિ । યજ૑માનો૒ વૈ પ્ર૑સ્ત૒રઃ । યજ૑માન એ૒વ તત્સ્વ૒યં પ૑રિ૒ધીન્પરિ૑ દધાતિ । ગ૒ન્ધ૒ર્વો૑ઽસિ વિ૒શ્વાવ૑સુ૒રિત્યા૑હ

3.3.6.9
વિશ્વ૑મે૒વાયુ૒ર્યજ૑માને દધાતિ । ઇન્દ્ર૑સ્ય બા૒હુર૑સિ૒ દક્ષિ૑ણ૒ ઇત્યા૑હ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વ યજ૑માને દધાતિ । મિ૒ત્રાવરુ૑ણૌ ત્વોત્તર૒ત પરિ૑ધત્તા૒મિત્યા૑હ । પ્રા૒ણા૒પા૒નૌ મિ૒ત્રાવરુ૑ણૌ । પ્રા૒ણા૒પા૒નાવે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । સૂર્ય૑સ્ત્વા પુ૒રસ્તાત્ પા૒ત્વિત્યા૑હ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । કસ્યાશ્ચિદ૒ભિશ૑સ્ત્યા૒ ઇત્યા૑હ । અપ૑રિમિતાદે૒વૈનં૑ પાતિ

3.3.6.10
વી૒તિહોત્રન્ત્વા કવ૒ ઇત્યા૑હ । અ૒ગ્નિમે૒વ હો૒ત્રેણ૒ સમ૑ર્ધયતિ । દ્યુ૒મન્ત૒૒ સમિ૑ધીમ૒હીત્યા૑હ૒ સમિ૑દ્ધ્યૈ । અગ્ને૑ બૃ૒હન્ત૑મધ્વ૒ર ઇત્યા૑હ૒ વૃદ્ધ્યૈ । વિ૒શો ય૒ન્ત્રે સ્થ૒ ઇત્યા૑હ । વિ૒શાય્યઁત્યૈ । ઉ૒દી૒ચીનાગ્રે૒ નિ દ૑ધાતિ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । વસૂ૑ના રુ૒દ્રાણા૑માદિ૒ત્યાના૒૒ સદ૑સિ સી૒દેત્યા૑હ । દે૒વતા૑નામે૒વ સદ૑ને પ્રસ્ત૒ર સા૑દયતિ । જુ૒હૂર૑સિ ઘૃ૒તાચી૒ નામ્નેત્યા૑હ

3.3.6.11
અ૒સૌ વૈ જુ૒હૂઃ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષમુપ૒ભૃત્ । પૃ૒થિ૒વી ધ્રુ૒વા । તાસા૑મે૒તદે૒વ પ્રિ૒યન્નામ૑ । યદ્ઘૃ૒તાચીતિ૑ । યદ્ઘૃ૒તાચીત્યાહ૑ । પ્રિ૒યેણૈ૒વૈના૒ નામ્ના૑ સાદયતિ । એ૒તા અ૑સદન્ત્સુકૃ૒તસ્ય૑ લો૒ક ઇત્યા૑હ । સ૒ત્યવ્વૈઁ સુ૑કૃ૒તસ્ય૑ લો૒કઃ । સ૒ત્ય એ૒વૈનાસ્સુકૃ૒તસ્ય૑ લો૒કે સા૑દયતિ । તા વિ૑ષ્ણો પા૒હીત્યા૑હ । ય૒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ૑ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ ધૃત્યૈ । પા૒હિ ય૒જ્ઞં પા૒હિ ય૒જ્ઞપ૑તિં પા૒હિ માય્યઁ૑જ્ઞ૒નિય૒મિત્યા૑હ । ય૒જ્ઞાય૒ યજ૑માનાયા૒ત્મને । તેભ્ય૑ એ૒વાશિષ૒માશા૒સ્તેઽનાર્ત્યૈ

3.3.7.0
પરિ૑દધાતિ પ્રા૒ણન્દ૑ધાતિ૒ હિ ય૒જ્ઞો ઘા૑રયતિ૒ નમ૒ ઇત્યા૑હ પ૒શ્ચાદ્વી૒ર્યા૑ણીત્યા૑હ૒ ભા ઇત્યા૑હ ભ૒જેત્યા૑હ ધ્રુ૒વૈવાસ્મિ૑ન્દધાતિ૒ ત્રીણિ૑ ચ

3.3.7.1
અ૒ગ્નિના૒ વૈ હોત્રા । દે૒વા અસુ૑રાન૒ભ્ય૑ભવન્ન્ । અ૒ગ્નયે૑ સમિ૒ધ્યમા૑ના૒યાનુ૑બ્રૂ૒હીત્યા૑હ૒ ભ્રાતૃ૑વ્યાભિભૂત્યૈ । એક૑વિશતિમિધ્મદા૒રૂણિ૑ ભવન્તિ । એ૒ક૒વિ૒૒શો વૈ પુરુ૑ષઃ । પુરુ૑ષ૒સ્યાપ્ત્યૈ । પઞ્ચ૑દશેધ્મદા૒રૂણ્ય૒ભ્યા દ૑ધાતિ । પઞ્ચ૑દશ૒ વા અ૑ર્ધમા૒સસ્ય૒ રાત્ર૑યઃ । અ૒ર્ધ૒મા૒સ૒શસ્સ૑વ્વઁત્સ૒ર આપ્યતે । ત્રીન્પ૑રિ૒ધીન્પરિ૑ દધાતિ

3.3.7.2
ઊ૒ર્ધ્વે સ૒મિધા૒વા દ૑ધાતિ । અ૒નૂ૒યા૒જેભ્ય૑સ્સ૒મિધ૒મતિ૑ શિનષ્ટિ । ષટ્ત્સંપ૑દ્યન્તે । ષડ્વા ઋ૒તવઃ૑ । ઋ૒તૂને૒વ પ્રી૑ણાતિ । વે૒દેનોપ૑ વાજયતિ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વૈ વે૒દઃ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્ય પ્રા૒ણઃ । યજ૑માન આહવ૒નીયઃ૑ । યજ૑માન એ૒વ પ્રા૒ણન્દ૑ધાતિ

3.3.7.3
ત્રિરુપ૑ વાજયતિ । ત્રયો૒ વૈ પ્રા૒ણાઃ । પ્રા૒ણાને૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । વે૒દેનો૑પ૒યત્ય૑ સ્રુ૒વેણ૑ પ્રાજાપ૒ત્યમા૑ઘા૒રમા ઘા૑રયતિ । ય૒જ્ઞો વૈ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । ય૒જ્ઞમે૒વ પ્ર૒જાપ૑તિં મુખ૒ત આર૑ભતે । અથો પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્સર્વા૑ દે૒વતાઃ । સર્વા૑ એ૒વ દે૒વતા પ્રીણાતિ । અ૒ગ્નિમ૑ગ્ની૒ત્ત્રિસ્ત્રિ૒સ્સં મૃ૒ડ્ઢીત્યા૑હ । ત્ર્યા૑વૃ૒દ્ધિ ય૒જ્ઞઃ

3.3.7.4
અથો૒ રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । પ૒રિ૒ધીન્ત્સં માર્ષ્ટિ । પુ૒નાત્યે૒વૈનાન્૑ । ત્રિસ્ત્રિ૒સ્સં માર્ષ્ટિ । ત્ર્યા૑વૃ૒દ્ધિ ય૒જ્ઞઃ । અથો૑ મેધ્ય૒ત્વાય૑ । અથો૑ એ૒તે વૈ દે૑વા૒શ્વાઃ । દે૒વા૒શ્વાને૒વ તત્સં માર્ષ્ટિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ । આસી૑નો૒ઽન્યમા૑ઘા૒રમા ઘા૑રયતિ

3.3.7.5
તિષ્ઠ૑ન્ન૒ન્યમ્ । યથાઽનો૑ વા૒ રથ૑વ્વાઁ યુ૒ઞ્જ્યાત્ । એ૒વમે૒વ તદ૑ધ્વ૒ર્યુર્ય૒જ્ઞય્યુઁ૑નક્તિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્યા૒ભ્યૂઢ્યૈ । વહ૑ન્ત્યેનઙ્ગ્રા૒મ્યા પ૒શવઃ૑ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । ભુવ૑નમસિ૒ વિ પ્ર૑થ૒સ્વેત્યા૑હ । ય૒જ્ઞો વૈ ભુવ૑નમ્ । ય૒જ્ઞ એ૒વ યજ૑માનં પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑ પ્રથયતિ । અગ્ને૒ યષ્ટ૑રિ૒દન્નમ૒ ઇત્યા૑હ

3.3.7.6
અ૒ગ્નિર્વૈ દે૒વાના૒ય્યઁષ્ટા । ય એ૒વ દે૒વાના૒ય્યઁષ્ટા । તસ્મા૑ એ૒વ નમ૑સ્કરોતિ । જુહ્વેહ્ય૒ગ્નિસ્ત્વા હ્વયતિ દેવય૒જ્યાયા૒ ઉપ૑ભૃ૒દેહિ૑ દે૒વસ્ત્વા૑ સવિ૒તા હ્વ૑યતિ દેવય૒જ્યાયા૒ ઇત્યા૑હ । આ૒ગ્ને૒યી વૈ જુ૒હૂઃ । સા૒વિ૒ત્ર્યુ૑પ૒ભૃત્ । તાભ્યા૑મે૒વૈને૒ પ્રસૂ૑ત૒ આદ૑ત્તે । અગ્ના૑વિષ્ણૂ૒ મા વા૒મવ૑ ક્રમિષ૒મિત્યા૑હ । અ૒ગ્નિ પુ૒રસ્તાત્ । વિષ્ણુ૑ર્ય૒જ્ઞ પ૒શ્ચાત્

3.3.7.7
તાભ્યા૑મે૒વ પ્ર૑તિ૒પ્રોચ્યા૒ત્યા ક્રા૑મતિ । વિજિ૑હાથાં૒ મા મા૒ સન્તાપ્ત૒મિત્યા૒હાહિ૑સાયૈ । લો૒કં મે૑ લોકકૃતૌ કૃણુત૒મિત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે । વિષ્ણો૒સ્સ્થાન૑મ૒સીત્યા૑હ । ય૒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ૑ । એ૒તત્ખલુ૒ વૈ દે૒વાના૒મપ૑રાજિતમા૒યત૑નમ્ । યદ્ય૒જ્ઞઃ । દે૒વાના૑મે૒વાપ૑રાજિત આ૒યત૑ને તિષ્ઠતિ । ઇ૒ત ઇન્દ્રો૑ અકૃણોદ્વી૒ર્યા૑ણીત્યા૑હ

3.3.7.8
ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વ યજ૑માને દધાતિ । સ૒મા૒રભ્યો૒ર્ધ્વો અ૑ધ્વ૒રો દિ૑વિ૒સ્પૃશ૒મિત્યા૑હ૒ વૃદ્ધ્યૈ । આ૒ઘા૒રમા૑ઘા૒ર્યમા૑ણ૒મનુ૑ સમા૒રભ્ય૑ । એ૒તસ્મિ૑ન્કા૒લે દે૒વાસ્સુ૑વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમા૑યન્ન્ । સા૒ક્ષાદે૒વ યજ૑માનસ્સુવ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમે૑તિ । અથો૒ સમૃ૑દ્ધેનૈ૒વ ય૒જ્ઞેન૒ યજ૑માનસ્સુવ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કમે૑તિ । અહ્રુ૑તો ય૒જ્ઞો ય૒જ્ઞપ૑તે૒રિત્યા૒હાનાર્ત્યૈ । ઇન્દ્રા૑વા૒ન્ત્સ્વાહેત્યા૑હ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વ યજ૑માને દધાતિ । બૃ૒હદ્ભા ઇત્યા૑હ

3.3.7.9
સુ૒વ૒ર્ગો વૈ લો૒કો બૃ૒હદ્ભાઃ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ । ય૒જ૒મા૒ન૒દે૒વ૒ત્યા૑ વૈ જુ૒હૂઃ । ભ્રા૒તૃ૒વ્ય૒દે૒વ૒ત્યો૑પ૒ભૃત્ । પ્રા૒ણ આ૑ઘા૒રઃ । યત્સ૑સ્પ૒ર્૒શયેત્ । ભ્રાતૃ૑વ્યેઽસ્ય પ્રા૒ણન્દ૑ધ્યાત્ । અસ૑સ્પર્‌શયન્ન૒ત્યા ક્રા૑મતિ । યજ૑માન એ૒વ પ્રા૒ણન્દ૑ધાતિ । પા૒હિ માઽગ્ને૒ દુશ્ચ૑રિતા૒દા મા૒ સુચ૑રિતે ભ૒જેત્યા૑હ

3.3.7.10
અ૒ગ્નિર્વાવ પ૒વિત્રમ્ । વૃ૒જિ૒નમનૃ૑ત૒ન્દુશ્ચ૑રિતમ્ । ઋ૒જુ૒ક૒ર્મ સ૒ત્ય સુચ૑રિતમ્ । અ૒ગ્નિરે૒વૈન૑વ્વૃઁજિ૒નાદનૃ૑તા૒દ્દુશ્ચ૑રિતાત્પાતિ । ઋ૒જુ૒ક૒ર્મે સ૒ત્યે સુચ૑રિતે ભજતિ । તસ્મા૑દે૒વમા શાસ્તે । આ૒ત્મનો૑ ગોપી૒થાય૑ । શિરો૒ વા એ૒તદ્ય૒જ્ઞસ્ય૑ । યદા૑ઘા૒રઃ । આ૒ત્મા ધ્રુ૒વા

3.3.7.11
આ૒ઘા૒રમા૒ઘાર્ય૑ ધ્રુ૒વા સમ૑નક્તિ । આ૒ત્મન્ને૒વ ય૒જ્ઞસ્ય૒ શિર૒ પ્રતિ૑ દધાતિ । દ્વિસ્સમ૑નક્તિ । દ્વૌ હિ પ્રા૑ણાપા૒નૌ । તદા૑હુઃ । ત્રિરે૒વ સમ૑ઞ્જ્યાત્ । ત્રિધા૑તુ૒ હિ શિર૒ ઇતિ૑ । શિર૑ ઇવૈ૒તદ્ય૒જ્ઞસ્ય૑ । અથો૒ ત્રયો૒ વૈ પ્રા૒ણાઃ । પ્રા૒ણાને૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । મ૒ખસ્ય૒ શિરો૑ઽસિ૒ સઞ્જ્યોતિ૑ષા૒ જ્યોતિ૑રઙ્ક્તા૒મિત્યા૑હ । જ્યોતિ૑રે૒વાસ્મા૑ ઉ૒પરિ૑ષ્ટાદ્દધાતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્યાનુ૑ખ્યાત્યૈ

3.3.8.0
ચ૒ર૒ત્ય૒ધ્વ૒ર્યુ પ્રજા૑તિર્હ્વયતે૒ વેદાબ્રવીદ્બર્‌હિ૒ષદ૑ઙ્કરોત્યૃ૒ત્વિજો૑ દધાતિ બ્ર૒હ્માઽનુ૑કરોતિ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

3.3.8.1
ધિષ્ણિ૑યા૒ વા એ૒તે ન્યુ૑પ્યન્તે । યદ્બ્ર૒હ્મા । યદ્ધોતા । યદ૑ધ્વ૒ર્યુઃ । યદ૒ગ્નીત્ । યદ્યજ૑માનઃ । તાન્ યદ૑ન્તરે૒યાત્ । યજ૑માનસ્ય પ્રા૒ણાન્ત્સઙ્ક૑ર્‌ષેત્ । પ્ર૒માયુ૑કસ્સ્યાત્ । પુ૒રો૒ડાશ૑મપ૒ગૃહ્ય૒ સઞ્ચ૑રત્યધ્વ૒ર્યુઃ

3.3.8.2
યજ૑માનાયૈ૒વ તલ્લો૒ક શિ૑ષતિ । નાસ્ય૑ પ્રા૒ણાન્ત્સઙ્ક૑ર્‌ષતિ । ન પ્ર૒માયુ૑કો ભવતિ । પુ૒રસ્તાત્ પ્ર૒ત્યઙ્ઙાસી૑નઃ । ઇડા૑યા૒ ઇડા૒મા દ૑ધાતિ । હસ્ત્યા૒૒ હોત્રે । પ૒શવો૒ વા ઇડા । પ૒શવ૒ પુરુ૑ષઃ । પ૒શુષ્વે૒વ પ૒શૂન્પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । ઇડા૑યૈ૒ વા એ૒ષા પ્રજા૑તિઃ

3.3.8.3
તાં પ્રજા૑તિ૒ય્યઁજ૑મા૒નોઽનુ૒ પ્ર જા૑યતે । દ્વિર૒ઙ્ગુલા૑વનક્તિ૒ પર્વ૑ણોઃ । દ્વિ૒પાદ્યજ૑માન૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । સ૒કૃદુપ૑ સ્તૃણાતિ । દ્વિરા દ૑ધાતિ । સ૒કૃદ૒ભિ ઘા૑રયતિ । ચ૒તુસ્સંપ૑દ્યતે । ચ૒ત્વારિ૒ વૈ પ૒શો પ્ર૑તિ૒ષ્ઠાના૑નિ । યાવા૑ને૒વ પ૒શુઃ । તમુપ૑હ્વયતે

3.3.8.4
મુખ૑મિવ૒ પ્રત્યુપ૑હ્વયેત । સં૒મુ૒ખાને૒વ પ૒શૂનુપ૑ હ્વયતે । પ૒શવો૒ વા ઇડા । તસ્મા૒ત્સાઽન્વા૒રભ્યા । અ૒ધ્વ૒ર્યુણા૑ ચ૒ યજ૑માનેન ચ । ઉપ૑હૂત પશુ૒માન૑સા૒નીત્યા૑હ । ઉપ૒ હ્યે૑નૌ૒ હ્વય૑તે૒ હોતા । ઇડા૑યૈ દે૒વતા૑નામુપહ૒વે । ઉપ૑હૂત પશુ૒માન્ભ૑વતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑

3.3.8.5
યાવ્વૈઁ હસ્ત્યા૒મિડા૑મા૒દધા૑તિ । વા૒ચસ્સા ભા૑ગ૒ધેયમ્ । યામુ૑પ૒હ્વય૑તે । પ્રા૒ણાના૒૒ સા । વાચ૑ઞ્ચૈ૒વ પ્રા૒ણાશ્ચાવ૑ રુન્ધે । અથ૒ વા એ૒તર્હ્યુપ૑હૂતાયા૒મિડા૑યામ્ । પુ૒રો૒ડાશ૑સ્યૈ૒વ બ૑ર્‌હિ૒ષદો૑ મીમા૒૒સા । યજ૑માનન્દે૒વા અ૑બ્રુવન્ન્ । હ૒વિર્નો૒ નિર્વ૒પેતિ૑ । નાહમ૑ભા૒ગો નિર્વ૑ફ્સ્યા૒મીત્ય૑બ્રવીત્

3.3.8.6
ન મયા૑ઽભા૒ગયાઽનુ૑વક્ષ્ય૒થેતિ૒ વાગ૑બ્રવીત્ । નાહમ૑ભા૒ગા પુ૑રોનુવા૒ક્યા૑ ભવિષ્યા૒મીતિ૑ પુરોનુવા૒ક્યા । નાહમ૑ભા૒ગા યા૒જ્યા૑ ભવિષ્યા૒મીતિ૑ યા૒જ્યા । ન મયા૑ઽભા૒ગેન૒ વષ૑ટ્કરિષ્ય૒થેતિ૑ વષટ્કા૒રઃ । યદ્ય૑જમાનભા૒ગન્નિ૒ધાય૑ પુરો૒ડાશં૑ બર્‌હિ૒ષદ૑ઙ્ક૒રોતિ૑ । તાને૒વ તદ્ભા૒ગિન૑ કરોતિ । ચ૒તુ૒ર્ધા ક૑રોતિ । ચત૑સ્રો૒ દિશઃ૑ । દિ૒ક્ષ્વે૑વ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । બ૒ર્૒હિ૒ષદ૑ઙ્કરોતિ

3.3.8.7
યજ૑માનો૒ વૈ પુ૑રો૒ડાશઃ૑ । પ્ર૒જા બ૒ર્૒હિઃ । યજ૑માનમે૒વ પ્ર૒જાસુ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । તસ્મા૑દ૒સ્થ્નાઽન્યા પ્ર૒જા પ્ર૑તિ૒તિષ્ઠ૑ન્તિ । મા૒૒સેના૒ન્યાઃ । અથો૒ ખલ્વા૑હુઃ । દક્ષિ૑ણા૒ વા એ૒તા હ૑વિર્ય૒જ્ઞસ્યાન્તર્વે૒દ્યવ૑ રુધ્યન્તે । યત્પુ૑રો૒ડાશં૑ બર્‌હિ૒ષદ૑ઙ્ક૒રોતીતિ૑ । ચ૒તુ૒ર્ધા ક૑રોતિ । ચ૒ત્વારો૒ હ્યે૑તે હ૑વિર્ય૒જ્ઞસ્ય૒ર્ત્વિજઃ૑

3.3.8.8
બ્ર૒હ્મા હોતાઽધ્વ૒ર્યુર૒ગ્નીત્ । તમ૒ભિ મૃ૑શેત્ । ઇ૒દં બ્ર૒હ્મણઃ૑ । ઇ૒દ હોતુઃ૑ । ઇ૒દમ૑ધ્વ૒ર્યોઃ । ઇ૒દમ૒ગ્નીધ૒ ઇતિ૑ । યથૈ૒વાદસ્સૌ૒મ્યેઽધ્વ૒રે । આ૒દેશ૑મૃ૒ત્વિગ્ભ્યો૒ દક્ષિ૑ણા ની૒યન્તે । તા૒દૃગે૒વ તત્ । અ૒ગ્નીધે પ્રથ૒માયા દ૑ધાતિ

3.3.8.9
અ૒ગ્નિમુ૑ખા૒ હ્યૃદ્ધિઃ૑ । અ૒ગ્નિમુ૑ખામે૒વર્દ્ધિ૒ય્યઁજ૑માન ઋધ્નોતિ । સ૒કૃદુ૑પ૒સ્તીર્ય૒ દ્વિરા૒દધ૑ત્ । ઉ૒પ૒સ્તીર્ય૒ દ્વિર૒ભિ ઘા૑રયતિ । ષટ્ત્સંપ૑દ્યન્તે । ષડ્વા ઋ૒તવઃ૑ । ઋ૒તૂને૒વ પ્રી૑ણાતિ । વે૒દેન૑ બ્ર૒હ્મણે બ્રહ્મભા૒ગં પરિ૑હરતિ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વૈ વે૒દઃ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો બ્ર૒હ્મા

3.3.8.10
સ૒વિ૒તા ય૒જ્ઞસ્ય૒ પ્રસૂત્યૈ । અથ૒ કામ૑મ૒ન્યેન૑ । તતો૒ હોત્રે । મધ્ય૒વ્વાઁ એ૒તદ્ય૒જ્ઞસ્ય૑ । યદ્ધોતા । મ૒ધ્ય૒ત એ૒વ ય૒જ્ઞં પ્રી૑ણાતિ । અથાધ્વ૒ર્યવે । પ્ર૒તિ૒ષ્ઠા વા એ૒ષા ય૒જ્ઞસ્ય૑ । યદ૑ધ્વ૒ર્યુઃ । તસ્માદ્ધવિર્ય૒જ્ઞસ્યૈ૒તામે૒વાવૃત૒મનુ૑

3.3.8.11
અ૒ન્યા દક્ષિ૑ણા નીયન્તે । ય૒જ્ઞસ્ય૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । અ૒ગ્નિમ૑ગ્નીત્સ૒કૃત્સ૑કૃ૒ત્સં મૃ૒ડ્ઢીત્યા૑હ । પરા૑ઙિવ૒ હ્યે૑તર્‌હિ૑ ય૒જ્ઞઃ । ઇ૒ષિ૒તા દૈવ્યા૒ હોતા૑ર૒ ઇત્યા૑હ । ઇ૒ષિ૒ત હિ કર્મ૑ ક્રિ૒યતે । ભ૒દ્ર૒વાચ્યા૑ય૒ પ્રેષિ૑તો૒ માનુ૑ષસ્સૂક્તવા૒કાય૑ સૂ૒ક્તા બ્રૂ૒હીત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે । સ્વ૒ગા દૈવ્યા૒ હોતૃ૑ભ્ય૒ ઇત્યા૑હ । ય૒જ્ઞમે૒વ તત્સ્વ૒ગા ક૑રોતિ । સ્વ૒સ્તિર્માનુ૑ષેભ્ય૒ ઇત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે । શ૒ય્યોઁર્બ્રૂ૒હીત્યા૑હ । શ૒ય્યુઁમે૒વ બા૑ર્‌હસ્પ૒ત્યં ભા૑ગ૒ધેયે૑ન૒ સમ૑ર્ધયતિ

3.3.9.0
તિ૒ષ્ઠ૒તી૒મે લો૒કા ગ૑મયતિ૒ દ્યૌર્વૃષ્ટિ૑મે૒વાવ૑રુન્ધે પ૒ર્યધ૑ત્થા૒ ઇત્યા૑હ૒ સમિ૑ષ્ટ્યૈ ભાગ૒ધેય૑ન્ધત્ત૒મિત્યા૑હ૒ વા ઇ૑ધ્મસ૒વ્વૃઁશ્ચ૑ના૒ન્યનુ૑વિત્ત્યૈ લભતે૒ યજ૑માનઃ

3.3.9.1
અથ૒ સ્રુચા૑વનુ૒ષ્ટુગ્ભ્યા૒વ્વાઁજ૑વતીભ્યા૒વ્વ્યૂઁ૑હતિ । પ્ર૒તિ૒ષ્ઠા વા અ૑નુ૒ષ્ટુક્ । અન્ન૒વ્વાઁજઃ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । અ૒ન્નાદ્ય૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । પ્રાચીઞ્જુ૒હૂમૂ૑હતિ । જા૒તાને૒વ ભ્રાતૃ૑વ્યા૒ન્પ્રણુ૑દતે । પ્ર૒તીચી૑મુપ૒ભૃતમ્ । જ૒નિ૒ષ્યમા૑ણાને૒વ પ્રતિ૑નુદતે । સવિષૂ૑ચ એ૒વાપોહ્ય૑ સ૒પત્ના૒ન્૒ યજ૑માનઃ । અ૒સ્મિલ્લોમ્૒̐કે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ

3.3.9.2
દ્વાભ્યામ્ । દ્વિપ્ર૑તિષ્ઠો૒ હિ । વસુ૑ભ્યસ્ત્વા રુ૒દ્રેભ્ય૑સ્ત્વાઽઽદિ૒ત્યેભ્ય૒સ્ત્વેત્યા૑હ । ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્ । સ્રુ૒ક્ષુ પ્ર૑સ્ત૒રમ૑નક્તિ । ઇ૒મે વૈ લો૒કાસ્સ્રુચઃ૑ । યજ૑માન પ્રસ્ત૒રઃ । યજ૑માનમે૒વ તેજ૑સાઽનક્તિ । ત્રે૒ધાઽન૑ક્તિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ

3.3.9.3
એ૒ભ્ય એ૒વૈન૑લ્લોમ્૒̐કેભ્યો૑ઽનક્તિ । અ૒ભિ૒પૂ૒ર્વમ૑નક્તિ । અ૒ભિ૒પૂ૒ર્વમે૒વ યજ૑માન૒ન્તેજ૑સાઽનક્તિ । અ૒ક્ત રિહા૑ણા૒ ઇત્યા૑હ । તેજો૒ વા આજ્યમ્ । યજ૑માન પ્રસ્ત૒રઃ । યજ૑માનમે૒વ તેજ૑સાઽનક્તિ । વિ૒યન્તુ૒ વય૒ ઇત્યા૑હ । વય૑ એ૒વૈન૑ઙ્કૃ૒ત્વા । સુ૒વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કઙ્ગ૑મયતિ

3.3.9.4
પ્ર૒જાય્યોઁનિં૒ મા નિર્મૃ૑ક્ષ૒મિત્યા૑હ । પ્ર૒જાયૈ૑ ગોપી૒થાય૑ । આપ્યા૑યન્તા૒માપ૒ ઓષ૑ધય૒ ઇત્યા૑હ । આપ૑ એ૒વૌષ૑ધી૒રા પ્યા૑યયતિ । મ૒રુતાં૒ પૃષ૑તય૒સ્સ્થેત્યા૑હ । મ૒રુતો૒ વૈ વૃષ્ટ્યા૑ ઈશતે । વૃષ્ટિ૑મે૒વાવ૑ રુન્ધે । દિવ૑ઙ્ગચ્છ૒ તતો૑ નો૒ વૃષ્ટિ૒મેર૒યેત્યા૑હ । વૃષ્ટિ૒ર્વૈ દ્યૌઃ । વૃષ્ટિ૑મે૒વાવ૑ રુન્ધે

3.3.9.5
યાવ૒દ્વા અ૑ધ્વ૒ર્યુ પ્ર૑સ્ત૒રં પ્ર૒હર૑તિ । તાવ૑દ૒સ્યાયુ૑ર્મીયતે । આ૒યુ૒ષ્પા અ૑ગ્ને૒ઽસ્યાયુ૑ર્મે પા૒હીત્યા૑હ । આયુ૑રે૒વાત્મન્ધ૑ત્તે । યાવ૒દ્વા અ૑ધ્વ૒ર્યુ પ્ર૑સ્ત૒રં પ્ર૒હર૑તિ । તાવ૑દસ્ય૒ ચક્ષુ૑ર્મીયતે । ચ૒ક્ષુ૒ષ્પા અ૑ગ્નેઽસિ૒ ચક્ષુ૑ર્મે પા૒હીત્યા૑હ । ચક્ષુ૑રે૒વાત્મન્ધ૑ત્તે । ધ્રુ૒વાઽસીત્યા૑હ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । યં પ૑રિ૒ધિં પ૒ર્યધ૑ત્થા૒ ઇત્યા૑હ

3.3.9.6
ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્ । અગ્ને૑ દેવ પ૒ણિભિ૑ર્વી૒યમા૑ણ૒ ઇત્યા૑હ । અ૒ગ્નય૑ એ૒વૈન૒ઞ્જુષ્ટ૑ઙ્કરોતિ । તન્ત૑ એ૒તમનુ૒ જોષં૑ ભરા૒મીત્યા૑હ । સ૒જા૒તાને૒વાસ્મા૒ અનુ૑કાન્કરોતિ । નેદે૒ષ ત્વદ૑પચે૒તયા૑તા૒ ઇત્યા૒હાનુ૑ખ્યાત્યૈ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ પાથ૒ ઉપ૒ સમિ૑ત૒મિત્યા૑હ । ભૂ૒માન૑મે૒વોપૈ૑તિ । પ૒રિ૒ધીન્પ્ર હ૑રતિ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ સમિ૑ષ્ટ્યૈ

3.3.9.7
સ્રુચૌ૒ સં પ્રસ્રા૑વયતિ । યદે૒વ તત્ર૑ ક્રૂ૒રમ્ । તત્તેન૑ શમયતિ । જુ૒હ્વામુ૑પ૒ભૃતમ્ । ય૒જ૒મા૒ન૒દે૒વ૒ત્યા૑ વૈ જુ૒હૂઃ । ભ્રા૒તૃ૒વ્ય૒દે૒વ૒ત્યો૑પ૒ભૃત્ । યજ૑માનાયૈ૒વ ભ્રાતૃ૑વ્ય૒મુપ૑સ્તિઙ્કરોતિ । સ૒૒સ્રા૒વભા૑ગા૒સ્સ્થેત્યા૑હ । વસ૑વો૒ વૈ રુ૒દ્રા આ૑દિ૒ત્યાસ્સ૑સ્રા૒વભા૑ગાઃ । તેષા૒ન્તદ્ભા૑ગ૒ધેયમ્

3.3.9.8
તાને૒વ તેન૑ પ્રીણાતિ । વૈ૒શ્વ૒દે૒વ્યર્ચા । એ૒તે હિ વિશ્વે૑ દે૒વાઃ । ત્રિ૒ષ્ટુગ્ભ૑વતિ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યવ્વૈઁ ત્રિ૒ષ્ટુક્ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વ યજ૑માને દધાતિ । અ૒ગ્નેર્વા૒મપ૑ન્નગૃહસ્ય૒ સદ૑સિ સાદયા૒મીત્યા૑હ । ઇ૒યવ્વાઁ અ૒ગ્નિરપ૑ન્નગૃહઃ । અ૒સ્યા એ૒વૈને૒ સદ૑ને સાદયતિ । સુ૒મ્નાય૑ સુમ્નિની સુ૒મ્ને મા૑ ધત્ત૒મિત્યા૑હ

3.3.9.9
પ્ર૒જા વૈ પ૒શવ૑સ્સુ૒મ્નમ્ । પ્ર૒જામે૒વ પ૒શૂના૒ત્મન્ધ૑ત્તે । ધુ૒રિ ધુ૒ર્યૌ૑ પાત૒મિત્યા૑હ । જા૒યા૒પ૒ત્યોર્ગો૑પી૒થાય૑ । અગ્ને૑ઽદબ્ધાયોઽશીતતનો૒ ઇત્યા૑હ । ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્ । પા૒હિ મા૒ઽદ્ય દિ૒વ પા૒હિ પ્રસિ૑ત્યૈ પા૒હિ દુરિ૑ષ્ટ્યૈ પા૒હિ દુ૑રદ્મ૒ન્યૈ પા૒હિ દુશ્ચ૑રિતા૒દિત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે । અવિ૑ષન્ન પિ૒તુઙ્કૃ૑ણુ સુ૒ષદા૒ યોનિ૒૒ સ્વાહેતીધ્મસ૒વ્વૃઁશ્ચ૑નાન્યન્વાહાર્ય૒પચ૑નેઽભ્યા૒ધાય૑ ફલીકરણહો૒મઞ્જુ૑હોતિ । અતિ૑રિક્તાનિ૒ વા ઇ૑ધ્મસ૒વ્વૃઁશ્ચ૑નાનિ

3.3.9.10
અતિ૑રિક્તા ફલી૒કર૑ણાઃ । અતિ૑રિક્તમાજ્યોચ્છેષ૒ણમ્ । અતિ૑રિક્ત એ૒વાતિ૑રિક્તન્દધાતિ । અથો૒ અતિ૑રિક્તેનૈ૒વાતિ૑રિક્તમા૒પ્ત્વાઽવ૑ રુન્ધે । વેદિ૑ર્દે૒વેભ્યો૒ નિલા૑યત । તાવ્વેમ્૒̐દેનાન્વ૑વિન્દન્ન્ । વે૒દેન૒ વેદિ૑વ્વિઁવિદુ પૃથિ૒વીમ્ । સા પ૑પ્રથે પૃથિ૒વી પાર્થિ૑વાનિ । ગર્ભં૑ બિભર્તિ૒ ભુવ૑નેષ્વ૒ન્તઃ । તતો૑ ય૒જ્ઞો જા૑યતે વિશ્વ૒દાનિ૒રિતિ૑ પુ૒રસ્તાત્સ્તમ્બય૒જુષો૑ વે૒દેન૒ વેદિ૒૒ સંમા૒ર્ષ્ટ્યનુ૑વિત્ત્યૈ

3.3.9.11
અથો૒ યદ્વે૒દશ્ચ૒ વેદિ૑શ્ચ૒ ભવ૑તઃ । મિ૒થુ૒ન૒ત્વાય૒ પ્રજાત્યૈ । પ્ર૒જાપ૑તે૒ર્વા એ૒તાનિ૒ શ્મશ્રૂ૑ણિ । યદ્વે૒દઃ । પત્નિ૑યા ઉ૒પસ્થ૒ આસ્ય૑તિ । મિ૒થુ૒નમે૒વ ક૑રોતિ । વિ૒ન્દતે પ્ર૒જામ્ । વે૒દ હોતાઽઽહ૑વ૒નીયાત્સ્તૃ૒ણન્ને૑તિ । ય૒જ્ઞમે૒વ તત્સન્ત૑નો૒ત્યોત્ત૑રસ્માદર્ધમા૒સાત્ । ત સન્ત૑ત૒મુત્ત૑રેઽર્ધમા૒સ આલ૑ભતે

3.3.9.12
તઙ્કા૒લેકા૑લ૒ આગ૑તે યજતે । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । સ ત્વા અ૑ધ્વ૒ર્યુસ્સ્યાત્ । યો યતો૑ ય૒જ્ઞં પ્ર૑યુ૒ઙ્ક્તે । તદે૑નં પ્રતિષ્ઠા૒પય૒તીતિ૑ । વાતા૒દ્વા અ૑ધ્વ૒ર્યુર્ય૒જ્ઞં પ્રયુ૑ઙ્ક્તે । દેવા૑ ગાતુવિદો ગા૒તુવ્વિમ્૒̐ત્વા ગા૒તુમિ૒તેત્યા૑હ । યત૑ એ૒વ ય૒જ્ઞં પ્ર૑યુ૒ઙ્ક્તે । તદે૑નં૒ પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૒ર્યજ૑માનઃ

3.3.10.0
સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂતો યથાદેવ૒તં પ્ર૒જયેત્યા૑હ સિ૒ઞ્ચન્મૃ૑ષ્ટ૒ એક૑ઞ્ચ

3.3.10.1
યો વા અય૑થાદેવતય્યમ્૒̐જ્ઞમુ૑પ૒ચર૑તિ । આ દે૒વતાભ્યો વૃશ્ચ્યતે । પાપી૑યાન્ભવતિ । યો ય૑થાદેવ૒તમ્ । ન દે૒વતાભ્ય૒ આવૃ૑શ્ચ્યતે । વસી૑યાન્ભવતિ । વા૒રુ૒ણો વૈ પાશઃ૑ । ઇ૒મવ્વિઁષ્યા૑મિ૒ વરુ૑ણસ્ય૒ પાશ૒મિત્યા૑હ । વ૒રુ૒ણ૒પા૒શાદે૒વૈનાં મુઞ્ચતિ । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂતો યથાદેવ૒તમ્

3.3.10.2
ન દે૒વતાભ્ય૒ આવૃ૑શ્ચ્યતે । વસી૑યાન્ભવતિ । ધા૒તુશ્ચ૒ યોનૌ૑ સુકૃ૒તસ્ય૑ લો૒ક ઇત્યા૑હ । અ૒ગ્નિર્વૈ ધા૒તા । પુણ્ય૒ઙ્કર્મ૑ સુકૃ૒તસ્ય૑ લો૒કઃ । અ૒ગ્નિરે૒વૈનાન્ધા૒તા । પુણ્યે૒ કર્મ૑ણિ સુકૃ૒તસ્ય૑ લો૒કે દ૑ધાતિ । સ્યો૒નં મે૑ સ૒હ પત્યા૑ કરો૒મીત્યા૑હ । આ૒ત્મન૑શ્ચ૒ યજ૑માનસ્ય૒ ચાનાત્યૈ સ૒ન્ત્વાય૑ । સમાયુ૑ષા૒ સં પ્ર૒જયેત્યા૑હ

3.3.10.3
આ૒શિષ૑મે૒વૈતામા શાસ્તે પૂર્ણપા૒ત્રે । અ૒ન્ત૒તો૑ઽનુ૒ષ્ટુભા । ચતુ૑ષ્પ૒દ્વા એ૒તચ્છન્દ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિતં૒ પત્નિ૑યૈ પૂર્ણપા૒ત્રે ભ૑વતિ । અ૒સ્મિલ્લોમ્૒̐કે પ્રતિ૑તિષ્ઠા૒નીતિ૑ । અ૒સ્મિન્ને૒વ લો૒કે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । અથો૒ વાગ્વા અ૑નુ૒ષ્ટુક્ । વાઙ્મિ૑થુ૒નમ્ । આપો૒ રેત૑ પ્ર૒જન૑નમ્ । એ૒તસ્મા૒દ્વૈ મિ૑થુ૒નાદ્વિ૒દ્યોત૑માનસ્સ્ત૒નય૑ન્વર્‌ષતિ । રેત૑સ્સિ૒ઞ્ચન્ન્

3.3.10.4
પ્ર૒જા પ્ર૑જ૒નયન્ન્૑ । યદ્વૈ ય૒જ્ઞસ્ય૒ બ્રહ્મ૑ણા યુ૒જ્યતે । બ્રહ્મ૑ણા૒ વૈ તસ્ય૑ વિમો૒કઃ । અ૒દ્ભિશ્શાન્તિઃ૑ । વિમુ૑ક્ત૒વ્વાઁ એ૒તર્‌હિ૒ યોક્ત્રં૒ બ્રહ્મ૑ણા । આ૒દાયૈ૑ન૒ત્પત્ની૑ સ૒હાપ ઉપ૑ગૃહ્ણીતે૒ શાન્ત્યૈ । અ૒ઞ્જ૒લૌ પૂર્ણપા૒ત્રમા ન૑યતિ । રેત૑ એ૒વાસ્યાં પ્ર૒જાન્દ૑ધાતિ । પ્ર૒જયા૒ હિ મ૑નુ૒ષ્ય૑ પૂ૒ર્ણઃ । મુખ૒વ્વિઁ મૃ૑ષ્ટે । અ૒વ૒ભૃ૒થસ્યૈ૒વ રૂ૒પઙ્કૃ૒ત્વોત્તિ૑ષ્ઠતિ

3.3.11.0
નો૒ દ્વિ૒ષ્મ ઇતિ૑ પરા૒વત૑મર્પયતિ

3.3.11.1
પ૒રિ૒વે૒ષો વા એ૒ષ વન૒સ્પતી૑નામ્ । યદુ૑પવે૒ષઃ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । વિ૒ન્દતે૑ પરિવે૒ષ્ટારમ્ । તમુ૑ત્ક૒રે । યન્દે૒વા મ૑નુ૒ષ્યે૑ષુ । ઉ૒પ૒વે૒ષમધા૑રયન્ન્ । યે અ૒સ્મદપ૑ ચેતસઃ । તાન૒સ્મભ્ય૑મિ૒હા કુ૑રુ । ઉપ૑વે૒ષોપ૑ વિડ્ઢિ નઃ

3.3.11.2
પ્ર૒જાં પુષ્ટિ૒મથો૒ ધનમ્ । દ્વિ૒પદો૑ ન૒શ્ચતુ૑ષ્પદઃ । ધ્રુ૒વાનન૑પગાન્કુ૒ર્વિતિ૑ પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યઞ્ચ૒મુપ૑ ગૂહતિ । તસ્માત્પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યઞ્ચ૑શ્શૂ૒દ્રા અવ૑સ્યન્તિ । સ્થ૒વિ૒મ૒ત ઉપ૑ગૂહતિ । અપ્ર૑તિવાદિન એ૒વૈનાન્કુરુતે । ધૃષ્ટિ૒ર્વા ઉ૑પવે૒ષઃ । શુ૒ચર્તો વજ્રો૒ બ્રહ્મ૑ણા૒ સશિ૑તઃ । યોપ૑વે૒ષે શુક્ । સાઽમુમૃ૑ચ્છતુ૒ યન્દ્વિ૒ષ્મ ઇતિ૑

3.3.11.3
અથાસ્મૈ નામ૒ ગૃહ્ય૒ પ્રહ૑રતિ । નિર૒મુન્નુ૑દ૒ ઓક૑સઃ । સ૒પત્નો૒ ય પૃ૑ત૒ન્યતિ૑ । નિ૒ર્બા૒ધ્યે૑ન હ૒વિષા । ઇન્દ્ર૑ એણં૒ પરા૑શરીત્ । ઇ૒હિ તિ૒સ્ર પ૑રા૒વતઃ૑ । ઇ૒હિ પઞ્ચ૒ જના૒૒ અતિ૑ । ઇ૒હિ તિ૒સ્રોઽતિ૑ રોચ૒નાયાવ૑ત્ । સૂર્યો૒ અસ૑દ્દિ૒વિ । પ૒ર૒માન્ત્વા૑ પરા૒વતમ્

3.3.11.4
ઇન્દ્રો૑ નયતુ વૃત્ર૒હા । યતો૒ ન પુન૒રાય૑સિ । શ૒શ્વ૒તીભ્ય૒સ્સમાભ્ય૒ ઇતિ૑ । ત્રિ૒વૃદ્વા એ૒ષ વજ્રો૒ બ્રહ્મ૑ણા૒ સશિ૑તઃ । શુ૒ચૈવૈન૑વ્વિમ્૒̐ધ્વા । એ૒ભ્યો લો૒કેભ્યો૑ નિ૒ર્ણુદ્ય૑ । વજ્રે૑ણ૒ બ્રહ્મ૑ણા સ્તૃણુતે । હ૒તો૑ઽસાવવ૑ધિષ્મા૒મુમિત્યા૑હ૒ સ્તૃત્યૈ । યન્દ્વિ૒ષ્યાત્તન્ધ્યા૑યેત્ । શુ૒ચૈવૈન૑મર્પયતિ

3.4.0.0
બ્રહ્મ૑ણે ગી૒તાય૒ શ્રમા૑ય સ૒ન્ધયે૑ ન૒દીભ્ય૑ ઉત્સા૒દેભ્ય૒ ઋત્યૈ૒ ભાયા૒ અર્મેભ્યો મ૒ન્યવે૑ ય૒મ્યૈ૑ દશ૑દશ૒ સરોભ્યો૒ દ્વાદ૑શ પ્રતિ૒શ્રુત્કા૑યૈ બીભ૒ત્સાયૈ૒ દશ૑દશ૒ હસા૑ય સ૒પ્તાક્ષ૑રા૒જાય૒ ત્રયો૑દશ૒ ભૂમ્યૈ૒ દશ૑ વા૒ચે ષડથ૒ નવૈકા૒ન્નવિ૑શતિઃ

બ્રહ્મ૑ણે ય૒મ્યૈ૑ નવ૑દશ

બ્રહ્મ૑ણે કુમા૒રીમ્ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ । ચતુર્થપ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ ॥
3.4.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે ચતુર્થપ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
3.4.1.1
બ્રહ્મ૑ણે બ્રાહ્મ૒ણમાલ૑ભતે । ક્ષ૒ત્ત્રાય૑ રાજ૒ન્યમ્ । મ૒રુદ્ભ્યો૒ વૈશ્યમ્ । તપ૑સે શૂ૒દ્રમ્ । તમ૑સે૒ તસ્ક૑રમ્ । નાર૑કાય વીર૒હણમ્ । પા૒પ્મને ક્લી૒બમ્ । આ૒ક્ર૒યાયા૑યો૒ગૂમ્ । કામા૑ય પુશ્ચ૒લૂમ્ । અતિ૑ક્રુષ્ટાય માગ૒ધમ્

3.4.2.1
ગી૒તાય૑ સૂ૒તમ્ । નૃ૒ત્તાય૑ શૈલૂ૒ષમ્ । ધર્મા૑ય સભાચ૒રમ્ । ન૒ર્માય૑ રે૒ભમ્ । નરિ૑ષ્ઠાયૈ ભીમ૒લમ્ । હસા૑ય૒ કારિમ્ । આ૒ન૒ન્દાય૑ સ્ત્રીષ૒ખમ્ । પ્રમુદે૑ કુમારીપુ૒ત્રમ્ । મે૒ધાયૈ૑ રથકા૒રમ્ । ધૈર્યા૑ય૒ તક્ષા૑ણમ્

3.4.3.1
શ્રમા૑ય કૌલા૒લમ્ । મા૒યાયૈ૑ કાર્મા૒રમ્ । રૂ૒પાય૑ મણિકા૒રમ્ । શુભે૑ વ૒પમ્ । શ૒ર૒વ્યા૑યા ઇષુકા૒રમ્ । હે૒ત્યૈ ધ૑ન્વકા૒રમ્ । કર્મ૑ણે જ્યાકા૒રમ્ । દિ૒ષ્ટાય૑ રજ્જુસ૒ર્ગમ્ । મૃ૒ત્ય૑વે મૃગ૒યુમ્ । અન્ત૑કાય શ્વ૒નિતમ્

3.4.4.1
સ૒ન્ધયે૑ જા૒રમ્ । ગે૒હાયો૑પપ૒તિમ્ । નિ઱ઋ૑ત્યૈ પરિવિ૒ત્તમ્ । આર્ત્યૈ૑ પરિવિવિદા૒નમ્ । અરાધ્યૈ દિધિષૂ૒પતિમ્ । પ૒વિત્રા૑ય ભિ૒ષજમ્ । પ્ર૒જ્ઞાના૑ય નક્ષત્રદ૒ર્૒શમ્ । નિષ્કૃ૑ત્યૈ પેશસ્કા૒રીમ્ । બલા૑યોપ૒દામ્ । વર્ણા૑યાનૂ૒રુધમ્

3.4.5.1
ન૒દીભ્ય૑ પૌઞ્જિ૒ષ્ટમ્ । ઋ૒ક્ષીકાભ્યો૒ નૈષા૑દમ્ । પુ૒રુ૒ષ૒વ્યા૒ઘ્રાય૑ દુ૒ર્મદમ્ । પ્ર૒યુદ્ભ્ય૒ ઉન્મ૑ત્તમ્ । ગ૒ન્ધ૒ર્વા૒પ્સ૒રાભ્યો૒ વ્રાત્યમ્ । સ૒ર્પ૒દે૒વ૒જ૒નેભ્યોઽપ્ર૑તિપદમ્ । અવેભ્ય કિત૒વમ્ । ઇ૒ર્યતા૑યા૒ અકિ૑તવમ્ । પિ૒શા૒ચેભ્યો૑ બિદલકા૒રમ્ । યા૒તુ૒ધાનેભ્ય કણ્ટકકા૒રમ્

3.4.6.1
ઉ૒ત્સા૒દેભ્ય૑ કુ૒બ્જમ્ । પ્ર૒મુદે૑ વામ૒નમ્ । દ્વા૒ર્ભ્યસ્સ્રા૒મમ્ । સ્વપ્ના૑યા૒ન્ધમ્ । અધ૑ર્માય બધિ૒રમ્ । સં૒જ્ઞાના૑ય સ્મરકા૒રીમ્ । પ્ર૒કા૒મોદ્યા૑યોપ૒સદમ્ । આ૒શિ૒ક્ષાયૈ પ્ર૒શ્ઞિનમ્ । ઉ૒પ૒શિ૑ક્ષાયા૑ અભિપ્ર૒શ્ઞિનમ્ । મ૒ર્યાદા૑યૈ પ્રશ્ઞવિવા૒કમ્

3.4.7.1
ઋત્યૈ સ્તે૒નહૃ૑દયમ્ । વૈર૑હત્યાય૒ પિશુ૑નમ્ । વિવિ૑ત્ત્યૈ ક્ષ૒ત્તારમ્ । ઔપ૑દ્રષ્ટાય સઙ્ગ્રહી૒તારમ્ । બલા૑યાનુચ૒રમ્ । ભૂ૒મ્ને પ૑રિષ્ક૒ન્દમ્ । પ્રિ૒યાય૑ પ્રિયવા૒દિનમ્ । અરિ૑ષ્ટ્યા અશ્વસા૒દમ્ । મેધા૑ય વાસપલ્પૂ૒લીમ્ । પ્ર૒કા૒માય૑ રજયિ૒ત્રીમ્

3.4.8.1
ભાયૈ૑ દાર્વાહા૒રમ્ । પ્ર૒ભાયા૑ આગ્ને૒ન્ધમ્ । નાક૑સ્ય પૃ૒ષ્ઠાયા૑ભિષે૒ક્તારમ્ । બ્ર૒ધ્નસ્ય૑ વિ૒ષ્ટપા૑ય પાત્રનિર્ણે૒ગમ્ । દે૒વ૒લો૒કાય૑ પેશિ૒તારમ્ । મ૒નુ૒ષ્ય૒લો૒કાય૑ પ્રકરિ૒તારમ્ । સર્વેભ્યો લો૒કેભ્ય૑ ઉપસે૒ક્તારમ્ । અવ૑ર્ત્યૈ વ૒ધાયો૑પમન્થિ૒તારમ્ । સુ૒વ૒ર્ગાય૑ લો૒કાય૑ ભાગ૒દુઘમ્ । વ઱ષિ૑ષ્ઠાય૒ નાકા૑ય પરિવે૒ષ્ટારમ્

3.4.9.1
અર્મેભ્યો હસ્તિ૒પમ્ । જ૒વાયાશ્વ૒પમ્ । પુષ્ટ્યૈ૑ ગોપા૒લમ્ । તેજ૑સેઽજપા૒લમ્ । વી૒ર્યા૑યાવિપા૒લમ્ । ઇરા૑યૈ કી૒નાશમ્ । કી૒લાલા૑ય સુરાકા૒રમ્ । ભ૒દ્રાય૑ ગૃહ૒પમ્ । શ્રેય૑સે વિત્ત૒ધમ્ । અધ્ય૑ક્ષાયાનુક્ષ૒ત્તારમ્

3.4.10.1
મ૒ન્યવે૑ઽયસ્તા૒પમ્ । ક્રોધા૑ય નિસ૒રમ્ । શોકા૑યાભિસ૒રમ્ । ઉ૒ત્કૂ૒લ૒વિ૒કૂ૒લાભ્યાન્ત્રિ૒સ્થિનમ્ । યોગા૑ય યો૒ક્તારમ્ । ક્ષેમા૑ય વિમો૒ક્તારમ્ । વપુ૑ષે માનસ્કૃ૒તમ્ । શીલા૑યાઞ્જનીકા૒રમ્ । નિ઱ઋ૑ત્યૈ કોશકા૒રીમ્ । ય૒માયા૒સૂમ્

3.4.11.1
ય૒મ્યૈ૑ યમ૒સૂમ્ । અથ૑ર્વ૒ભ્યોઽવ૑તોકામ્ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રાય૑ પર્યા૒રિણીમ્ । પ૒રિ૒વ૒ત્સ૒રાયાવિ૑જાતામ્ । ઇ૒દા૒વ૒ત્સ૒રાયા૑પ૒સ્કદ્વ૑રીમ્ । ઇ૒દ્વ૒ત્સ૒રાયા૒તીત્વ૑વરીમ્ । વ૒ત્સ૒રાય૒ વિજ૑ર્જરામ્ । સ૒ર્વ૒ન્ત્સ૒રાય૒ પલિ૑ક્નીમ્ । વના૑ય વન૒પમ્ । અ૒ન્યતો૑રણ્યાય દાવ૒પમ્

3.4.12.1
સરોભ્યો ધૈવ૒રમ્ । વેશ૑ન્તાભ્યો૒ દાશમ્ । ઉ૒પ૒સ્થાવ૑રીભ્યો૒ બૈન્દમ્ । ન૒ડ્વ૒લાભ્ય૑શ્શૌષ્ક૒લમ્ । પા૒ર્યા૑ય કૈવ૒ર્તમ્ । અ૒વા૒ર્યા૑ય માર્ગા૒રમ્ । તી૒ર્થેભ્ય૑ આ૒ન્દમ્ । વિષ૑મેભ્યો મૈના૒લમ્ । સ્વનેભ્ય૒ પર્ણ૑કમ્ । ગુહાભ્ય૒ કિરા૑તમ્ । સાનુ૑ભ્યો૒ જમ્ભ૑કમ્ । પર્વ૑તેભ્ય૒ કિંપૂ૑રુષમ્

3.4.13.1
પ્ર૒તિ૒શ્રુત્કા૑યા ઋતુ૒લમ્ । ઘોષા૑ય ભ૒ષમ્ । અન્તા૑ય બહુવા૒દિનમ્ । અ૒ન૒ન્તાય૒ મૂકમ્ । મહ૑સે વીણાવા૒દમ્ । ક્રોશા૑ય તૂણવ૒ધ્મમ્ । આ૒ક્ર૒ન્દાય૑ દુન્દુભ્યાઘા૒તમ્ । અ૒વ૒ર૒સ્પ૒રાય૑ શઙ્ખ૒ધ્મમ્ । ઋ૒ભુભ્યો૑જિનસન્ધા૒યમ્ । સા૒ધ્યેભ્ય૑શ્ચર્મ૒મ્ણમ્ ।

3.4.14.1
બી૒ભ૒ત્સાયૈ૑ પૌલ્ક૒સમ્ । ભૂત્યૈ૑ જાગર૒ણમ્ । અભૂત્યૈ સ્વપ૒નમ્ । તુ૒લાયૈ૑ વાણિ૒જમ્ । વર્ણા૑ય હિરણ્યકા૒રમ્ । વિશ્વેભ્યો દે૒વેભ્ય૑સ્સિધ્મ૒લમ્ । પ૒શ્ચા૒દ્દો૒ષાય૑ ગ્લા૒વમ્ । ઋત્યૈ૑ જનવા૒દિનમ્ । વ્યૃ૑દ્ધ્યા અપગ૒લ્ભમ્ । સ૒૒શ૒રાય૑ પ્ર૒ચ્છિદમ્

3.4.15.1
હસા૑ય પુશ્ચ૒લૂમા લ૑ભતે । વી૒ણા૒વા૒દઙ્ગણ૑કઙ્ગી૒તાય૑ । યાદ૑સે શાબુ૒લ્યામ્ । ન૒ર્માય૑ ભદ્રવ૒તીમ્ । તૂ૒ણ૒વ૒ધ્મઙ્ગ્રા૑મ૒ણ્યં૑ પાણિસઙ્ઘા૒તન્નૃ૒ત્તાય૑ । મોદા૑યાનુ૒ક્રોશ૑કમ્ । આ૒ન૒ન્દાય૑ તલ૒વમ્

3.4.16.1
અ૒ક્ષ૒રા૒જાય૑ કિત૒વમ્ । કૃ૒તાય૑ સભા૒વિનમ્ । ત્રેતા૑યા આદિનવદ૒ર્૒શમ્ । દ્વા૒પ૒રાય૑ બહિ૒સ્સદમ્ । કલ૑યે સભાસ્થા૒ણુમ્ । દુ૒ષ્કૃ૒તાય૑ ચ૒રકા૑ચાર્યમ્ । અધ્વ૑ને બ્રહ્મચા૒રિણમ્ । પિ૒શા૒ચેભ્ય૑સ્સૈલ૒ગમ્ । પિ૒પા૒સાયૈ૑ ગોવ્ય૒ચ્છમ્ । નિ઱ઋ૑ત્યૈ ગોઘા૒તમ્ । ક્ષુ૒ધે ગો૑વિક૒ર્તમ્ । ક્ષુ૒ત્તૃ૒ષ્ણાભ્યા૒ન્તમ્ । યો ગાવ્વિમ્૒̐કૃન્ત૑ન્તં મા૒૒સં ભિક્ષ૑માણ ઉપ૒તિષ્ઠ૑તે

3.4.17.1
ભૂમ્યૈ૑ પીઠસ૒ર્પિણ૒મા લ૑ભતે । અ૒ગ્નયેઽ૑સ૒લમ્ । વા૒યવે૑ ચાણ્ડા૒લમ્ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષાય વશન૒ર્તિનમ્ । દિ૒વે ખ૑લ૒તિમ્ । સૂર્યા૑ય હર્ય૒ક્ષમ્ । ચ૒ન્દ્રમ૑સે મિર્મિ૒રમ્ । નક્ષ૑ત્રેભ્ય કિ૒લાસમ્ । અહ્ને૑ શુ૒ક્લં પિ૑ઙ્ગ૒લમ્ । રાત્રિ૑યૈ કૃ૒ષ્ણં પિ૑ઙ્ગા૒ક્ષમ્

3.4.18.1
વા૒ચે પુરુ૑ષ૒મા લ૑ભતે । પ્રા૒ણમ૑પા૒નવ્વ્યામ્૒̐નમુ૑દા૒ન સ૑મા૒નન્તાન્ વા૒યવે । સૂર્યા૑ય૒ ચક્ષુ૒રા લ૑ભતે । મન૑શ્ચ૒ન્દ્રમ૑સે । દિ૒ગ્ભ્યશ્શ્રોત્રમ્ । પ્ર૒જાપ૑તયે૒ પુરુ૑ષમ્

3.4.19.1
અથૈ૒તાનરૂ૑પેભ્ય૒ આલ૑ભતે । અતિ૑હ્રસ્વ૒મતિ૑દીર્ઘમ્ । અતિકૃ૑શ૒મત્ય૑સલમ્ । અતિ૑શુક્લ૒મતિ૑કૃષ્ણમ્ । અતિ૑શ્લક્ષ્ણ૒મતિ૑લોમશમ્ । અતિ૑કિરિટ૒મતિ૑દન્તુરમ્ । અતિ૑મિર્મિર૒મતિ૑મેમિષમ્ । આ૒શાયૈ૑ જા૒મિમ્ । પ્ર૒તી૒ક્ષાયૈ૑ કુમા૒રીમ્

3.5.0.0
તૃતીયાષ્ટકે પઞ્ચમ પ્રપાઠકપ્રારમ્ભઃ । હરિઃઓમ્ ।
3.5.0.0
સ૒ત્યં પ્રવોઽગ્ને૑ મ૒હાન૒ગ્નિર્ હોતા૑ સ૒મિધો૒ઽગ્નિર્વૃ૒ત્રાણ્ય૒ગ્નિર્મૂ૒ર્ધોપ૑હૂતન્દે૒વં બ૒ર્૒હિરિ૒દન્દ્યા૑વાપૃથિવી૒ તચ્છ૒ય્યોઁરા પ્યા૑ય૒સ્વોપ૑હૂત૒ન્ત્રયો૑દશ

સ૒ત્યવ્વમ્૒̐ય સ્યા૑મ વૃ૒ષ્ટિદ્યા૑વા ત્રિ૒૒શત્ । સ૒ત્યમુપ૑હૂતા

હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ કૃષ્ણયજુર્બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે પઞ્ચમ પ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ ॥
3.5.1.0
સ૒ત્યન્દશ૑

3.5.1.1
સ૒ત્યં પ્રપ૑દ્યે । ઋ૒તં પ્રપ૑દ્યે । અ૒મૃતં૒ પ્રપ૑દ્યે । પ્ર૒જાપ૑તે પ્રિ૒યાન્ત૒નુવ૒મનાર્તાં૒ પ્રપ૑દ્યે । ઇ૒દમ૒હં પ૑ઞ્ચદ૒શેન૒ વજ્રે૑ણ । દ્વિ૒ષન્તં૒ ભ્રાતૃ૑વ્ય૒મવ૑ ક્રામામિ । યોઽસ્માન્દ્વેષ્ટિ૑ । યઞ્ચ૑ વ૒યન્દ્વિ૒ષ્મઃ । ભૂર્ભુવ૒સ્સુવઃ૑ । હિમ્

3.5.2.0
શ્ર૒વાય્ય૑મિધીમ૒હ્યસિ૑ સ૒પ્ત ચ૑

3.5.2.1
પ્ર વો૒ વાજા૑ અ૒ભિદ્ય૑વઃ । હ૒વિષ્મ૑ન્તો ઘૃ૒તાચ્યા । દે૒વાઞ્જિ૑ગાતિ સુમ્ન૒યુઃ । અગ્ન૒ આયા૑હિ વી૒તયે । ગૃ૒ણા૒નો હ૒વ્યદા૑તયે । નિ હોતા૑ સત્સિ બ૒ર્૒હિષિ૑ । તન્ત્વા૑ સ૒મિદ્ભિ૑રઙ્ગિરઃ । ઘૃ૒તેન૑ વર્ધયામસિ । બૃ૒હચ્છો૑ચા યવિષ્ઠ્ય । સ ન૑ પૃ૒થુશ્શ્ર૒વાય્યમ્

3.5.2.2
અચ્છા૑ દેવ વિવાસસિ । બૃ૒હદ૑ગ્ને સુ૒વીર્યમ્ । ઈ૒ડેન્યો૑ નમ૒સ્ય૑સ્તિ૒રઃ । તમા૑સિ દર્‌શ૒તઃ । સમ૒ગ્નિરિ૑ધ્યતે૒ વૃષા । વૃષો૑ અ૒ગ્નિસ્સમિ૑ધ્યતે । અશ્વો૒ ન દે૑વ૒વાહ૑નઃ । ત હ૒વિષ્મ૑ન્ત ઈડતે । વૃષ૑ણન્ત્વા વ૒યવ્વૃઁષન્ન્૑ । વૃષા૑ણ૒સ્સમિ૑ધીમહિ

3.5.2.3
અગ્ને૒ દીદ્ય૑તં બૃ૒હત્ । અ૒ગ્નિન્દૂ૒તવ્વૃઁ૑ણીમહે । હોતા૑રવ્વિમ્૒̐શ્વવે૑દસમ્ । અ૒સ્ય ય૒જ્ઞસ્ય૑ સુ૒ક્રતુમ્ । સ૒મિ૒ધ્યમા૑નો અધ્વ૒રે । અ૒ગ્નિ પા૑વ૒ક ઈડ્યઃ૑ । શો૒ચિષ્કે૑શ૒સ્તમી૑મહે । સમિ૑દ્ધો અગ્ન આહુત । દે૒વાન્ ય૑ક્ષિ સ્વધ્વર । ત્વ હિ હ૑વ્ય૒વાડસિ૑ । આ જુ૑હોત દુવ૒સ્યત૑ । અ૒ગ્નિં પ્ર૑ય૒ત્ય૑ધ્વ૒રે । વૃ૒ણીધ્વ હ૑વ્ય૒વાહ૑નમ્ । ત્વવ્વઁરુ૑ણ ઉ૒ત મિ૒ત્રો અ૑ગ્ને । ત્વાવ્વઁ૑ર્ધન્તિ મ૒તિભિ૒ર્વસિ૑ષ્ઠાઃ । ત્વે વસુ૑ સુષણ૒નાનિ૑ સન્તુ । યૂ૒યં પા૑ત સ્વ૒સ્તિભિ૒સ્સદા૑ નઃ

3.5.3.0
દે૒વાના૒મિન્દ્ર૒મા વ૑હ૒ ષટ્ ચ૑

3.5.3.1
અગ્ને૑ મ૒હા અ૑સિ બ્રાહ્મણ ભારત । અસા૒વસૌ । દે૒વેદ્ધો૒ મન્વિ૑દ્ધઃ । ઋષિ૑ષ્ટુતો૒ વિપ્રા૑નુમદિતઃ । ક૒વિ૒શ૒સ્તો બ્રહ્મ૑સશિતો ઘૃ૒તાહ૑વનઃ । પ્ર૒ણીર્ય૒જ્ઞાનામ્ । ર૒થીર૑ધ્વ૒રાણામ્ । અ૒તૂર્તો૒ હોતા । તૂર્ણિ૑ર્‌હવ્ય૒વાટ્ । આસ્પાત્ર૑ઞ્જુ૒હૂર્દે૒વાનામ્

3.5.3.2
ચ૒મ૒સો દે૑વ૒પાનઃ૑ । અ૒રા ઇ૑વાગ્ને ને૒મિર્દે૒વાસ્ત્વં પ૑રિ૒ભૂર૑સિ । આ વ૑હ દે૒વાન્ યજ૑માનાય । અ૒ગ્નિમ૑ગ્ન૒ આવ૑હ । સોમ૒માવ૑હ । અ૒ગ્નિમાવ૑હ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒માવ૑હ । અ૒ગ્નીષોમા૒વાવ૑હ । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્ની આવ૑હ । ઇન્દ્ર૒માવ૑હ । મ૒હે૒ન્દ્રમાવ૑હ । દે૒વા આજ્ય૒પા આવ૑હ । અ૒ગ્નિ હો૒ત્રાયાવ૑હ । સ્વં મ૑હિ૒માન૒મા વ૑હ । આ ચાગ્ને દે૒વાન્ વહ૑ । સુ૒યજા૑ ચ યજ જાતવેદઃ

3.5.4.0
અ૒ગ્નિર્‌હોતા૒ નવ૑

3.5.4.1
અ૒ગ્નિર્ હોતા૒ વેત્વ૒ગ્નિઃ । હો૒ત્રવ્વેઁત્તુ પ્રાવિ૒ત્રમ્ । સ્મો વ૒યમ્ । સા૒ધુ તે૑ યજમાન દે૒વતા । ઘૃ૒તવ૑તીમધ્વર્યો૒ સ્રુચ૒માસ્ય૑સ્વ । દે૒વા૒યુવ૑વ્વિમ્૒̐શ્વવા૑રામ્ । ઈડા૑મહૈ દે૒વા ઈ૒ડેન્યાન્૑ । ન૒મ૒સ્યામ૑ નમ૒સ્યાન્૑ । યજા૑મ ય૒જ્ઞિયાન્૑

3.5.5.0
ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્ની પઞ્ચ૑ ચ

3.5.5.1
સ૒મિધો૑ અગ્ન૒ આજ્ય૑સ્ય વિયન્તુ । તનૂ૒નપા૑દગ્ન૒ આજ્ય૑સ્ય વેતુ । ઇ૒ડો અ૑ગ્ન૒ આજ્ય૑સ્ય વિયન્તુ । બ૒ર્૒હિર૑ગ્ન૒ આજ્ય૑સ્ય વેતુ । સ્વાહા૒ઽગ્નિમ્ । સ્વાહા૒ સોમમ્ । સ્વાહા૒ઽગ્નિમ્ । સ્વાહા પ્ર૒જાપ૑તિમ્ । સ્વાહા૒ઽગ્નીષોમૌ । સ્વાહેન્દ્રા૒ગ્ની । સ્વાહેન્દ્રમ્ । સ્વાહા૑ મહે૒ન્દ્રમ્ । સ્વાહા૑ દે૒વા આજ્ય૒પાન્ । સ્વાહા૒ઽગ્નિ હો૒ત્રાજ્જુ૑ષા૒ણાઃ । અગ્ન૒ આજ્ય૑સ્ય વિયન્તુ

3.5.6.0
સ્વા ષટ્ ચ૑

3.5.6.1
અ૒ગ્નિર્વૃ૒ત્રાણિ૑ જઙ્ઘનત્ । દ્ર૒વિ૒ણ૒સ્યુર્વિ૑પ૒ન્યયા । સમિ૑દ્ધશ્શુ૒ક્ર આહુ૑તઃ । જુ૒ષા૒ણો અ૒ગ્નિરાજ્ય૑સ્ય વેતુ । ત્વ સો૑માસિ૒ સત્પ૑તિઃ । ત્વ રાજો૒ત વૃ૑ત્ર૒હા । ત્વં ભ૒દ્રો અ૑સિ૒ ક્રતુઃ૑ । જુ૒ષા૒ણસ્સોમ૒ આજ્ય૑સ્ય હ૒વિષો૑ વેતુ । અ૒ગ્નિ પ્ર૒ત્નેન૒ જન્મ૑ના । શુમ્ભા૑નસ્ત૒નુવ૒ સ્વામ્ । ક૒વિર્વિપ્રે૑ણ વાવૃધે । જુ૒ષા૒ણો અ૒ગ્નિરાજ્ય૑સ્ય વેતુ । સોમ૑ ગી૒ર્ભિષ્ટ્વા૑ વ૒યમ્ । વ૒ર્ધયા૑મો વચો૒વિદઃ૑ । સુ૒મૃ૒ડી૒કો ન૒ આવિ૑શ । જુ૒ષા૒ણસ્સોમ૒ આજ્ય૑સ્ય હ૒વિષો૑ વેતુ

3.5.7.0
અ૒સ્ત્વ૒ધ૒ત્ત૒૒ ર૒યિઞ્ચ૑ર્‌ષણિ૒પ્રાસ્સોમ૑સ્ય પ્રિ૒યા ધામા૒નીષ૒ષ્ષટ્ચ૑

3.5.7.1
અ૒ગ્નિર્મૂ૒ર્ધા દિ૒વ ક૒કુત્ । પતિ૑ પૃથિ૒વ્યા અ૒યમ્ । અ૒પા રેતા૑સિ જિન્વતિ । ભુવો૑ ય૒જ્ઞસ્ય૒ રજ૑સશ્ચ ને૒તા । યત્રા૑ નિ૒યુદ્ભિ૒સ્સચ૑સે શિ૒વાભિઃ૑ । દિ૒વિ મૂ૒ર્ધાન૑ન્દધિષે સુવ૒ર્૒ષામ્ । જિ૒હ્વામ૑ગ્ને ચકૃષે હવ્ય૒વાહમ્ । પ્રજા૑પતે૒ ન ત્વદે૒તાન્ય૒ન્યઃ । વિશ્વા૑ જા૒તાનિ૒ પરિ૒ તા બ૑ભૂવ । યત્કા૑માસ્તે જહુ૒મસ્તન્નો૑ અસ્તુ

3.5.7.2
વ૒ય સ્યા૑મ૒ પત૑યો રયી૒ણામ્ । સ વે૑દ પુ૒ત્ર પિ૒તર૒૒ સ મા૒તરમ્ । સ સૂ૒નુર્ભુ૑વ૒ત્સ ભુ૑વ૒ત્પુન૑ર્મઘઃ । સ દ્યામૌર્ણો૑દ૒ન્તરિ૑ક્ષ૒૒ સ સુવઃ૑ । સ વિશ્વા૒ ભુવો૑ અભવ૒ત્સ આભ૑વત્ । અગ્ની૑ષોમા૒ સવે૑દસા । સહૂ૑તી વનત૒ઙ્ગિરઃ૑ । સન્દે૑વ૒ત્રા બ૑ભૂવથુઃ । યુ૒વમે૒તાનિ૑ દિ૒વિ રો૑ચ૒નાનિ૑ । અ૒ગ્નિશ્ચ૑ સોમ૒ સક્ર૑તૂ અધત્તમ્

3.5.7.3
યુ૒વ સિન્ધૂ૑ ર૒ભિશ૑સ્તેરવ૒દ્યાત્ । અગ્ની૑ષોમા૒વમુ૑ઞ્ચતઙ્ગૃભી૒તાન્ । ઇન્દ્રાગ્ની રોચ૒ના દિ૒વઃ । પરિ૒ વાજે૑ષુ ભૂષથઃ । તદ્વાઞ્ચેતિ૒ પ્રવી૒ર્યમ્ । શ્ઞથ૑દ્વૃ૒ત્રમુ૒ત સ૑નોતિ૒ વાજમ્ । ઇન્દ્રા૒ યો અ૒ગ્ની સહુ૑રી સપ૒ર્યાત્ । ઇ૒ર૒જ્યન્તા૑ વસ૒વ્ય૑સ્ય૒ ભૂરેઃ । સહ૑સ્તમા૒ સહ૑સા વાજ૒યન્તા । એન્દ્ર૑ સાન૒સિ ર૒યિમ્

3.5.7.4
સ૒જિત્વા૑ન સદા૒સહમ્ । વર્‌ષિ૑ષ્ઠમૂ૒તયે૑ ભર । પ્રસ૑સાહિષે પુરુહૂત૒ શત્રૂન્૑ । જ્યેષ્ઠ૑સ્તે૒ શુષ્મ૑ ઇ૒હ રા૒તિર૑સ્તુ । ઇન્દ્રા ભ૑ર૒ દક્ષિ૑ણેના૒ વસૂ૑નિ । પતિ૒સ્સિન્ધૂ૑નામસિ રે૒વતી૑નામ્ । મ૒હા ઇન્દ્રો૒ ય ઓજ૑સા । પ૒ર્જન્યો૑ વૃષ્ટિ૒મા ઇ૑વ । સ્તોમૈર્વ૒ત્સસ્ય૑ વાવૃધે । મ૒હા ઇન્દ્રો૑ નૃ૒વદાચ૑ર્‌ષણિ૒પ્રાઃ

3.5.7.5
ઉ૒ત દ્વિ૒બર્‌હા૑ અમિ૒નસ્સહો૑ભિઃ । અ૒સ્મ૒દ્રિય૑ગ્વાવૃધે વી૒ર્યા૑ય । ઉ૒રુ પૃ૒થુસ્સુકૃ૑ત ક૒ર્તૃભિ૑ર્ભૂત્ । પિ૒પ્રી૒હિ દે૒વા ઉ૑શ૒તો ય૑વિષ્ઠ । વિ૒દ્વા ઋ૒તૂ઱ઋ૑તુપતે યજે૒હ । યે દૈવ્યા૑ ઋ૒ત્વિજ૒સ્તેભિ૑રગ્ને । ત્વ હોતૄ૑ણામ૒સ્યાય૑જિષ્ઠઃ । અ૒ગ્નિ સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃતમ્ । અયા૑ડ૒ગ્નિર૒ગ્ને પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । અયા૒ટ્ત્સોમ૑સ્ય પ્રિ૒યા ધામા૑નિ

3.5.7.6
અયા૑ડ૒ગ્ને પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । અયાટ્પ્ર૒જાપ૑તે પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । અયા૑ડ૒ગ્નીષોમ૑યો પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । અયા૑ડિન્દ્રાગ્નિ૒યોઃ પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । અયા૒ડિન્દ્ર૑સ્ય પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । અયાણ્મહે૒ન્દ્રસ્ય૑ પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । અયાડ્દે૒વાના૑માજ્ય૒પાનાં પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । યક્ષ૑દ૒ગ્નેર્‌હોતુ૑ પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । યક્ષ૒ત્સ્વં મ૑હિ૒માનમ્ । આય૑જતા૒મેજ્યા૒ ઇષઃ૑ । કૃ૒ણોતુ૒ સો અ૑ધ્વ૒રા જા૒તવે૑દાઃ । જુ૒ષતા૑ હ૒વિઃ । અગ્ને૒ યદ૒દ્ય વિ૒શો અ૑ધ્વરસ્ય હોતઃ । પાવ૑ક શોચે૒ વેષ્ટ્વ હિ યજ્વા । ઋ૒તા ય૑જાસિ મહિ૒ના વિયદ્ભૂઃ । હ૒વ્યા વ૑હ યવિષ્ઠ૒ યા તે૑ અ૒દ્ય

3.5.8.0
સ૒હર્‌ષ૑ભા હ્વયતા૒મુપ૑હૂત હવિ૒ષ્કર૑ણ૒ ઉપ૑હૂતશ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

3.5.8.1
ઉપ૑હૂત રથન્ત૒ર સ૒હ પૃ૑થિ૒વ્યા । ઉપ૑ મા રથન્ત૒ર સ૒હ પૃ૑થિ૒વ્યા હ્વ૑યતામ્ । ઉપ૑હૂતવ્વાઁમદે૒વ્ય સ૒હાન્તરિ૑ક્ષેણ । ઉપ૑ મા વામદે૒વ્ય સ૒હાન્તરિ૑ક્ષેણ હ્વયતામ્ । ઉપ૑હૂતં બૃ૒હત્સ૒હ દિ૒વા । ઉપ૑ મા બૃ૒હત્સ૒હ દિ૒વા હ્વ૑યતામ્ । ઉપ૑હૂતાસ્સ૒પ્ત હોત્રાઃ । ઉપ૑ મા સ૒પ્ત હોત્રા હ્વયન્તામ્ । ઉપ૑હૂતા ધે૒નુસ્સ૒હર્‌ષ૑ભા । ઉપ૑ મા ધે૒નુસ્સ૒હર્‌ષ૑ભા હ્વયતામ્

3.5.8.2
ઉપ૑હૂતો ભ૒ક્ષસ્સખા । ઉપ૑ મા ભ૒ક્ષસ્સખા હ્વયતામ્ । ઉપ૑હૂ૒તાઁ(4)હો । ઇડોપ૑હૂતા । ઉપ૑હૂ૒તેડા । ઉપો૑ અ૒સ્મા ઇડા હ્વયતામ્ । ઇડોપ૑હૂતા । ઉપ૑હૂ૒તેડા । મા૒ન૒વી ઘૃ૒તપ૑દી મૈત્રાવરુ૒ણી । બ્રહ્મ૑ દે૒વકૃ૑ત૒મુપ૑હૂતમ્

3.5.8.3
દૈવ્યા૑ અધ્વ૒ર્યવ૒ ઉપ૑હૂતાઃ । ઉપ૑હૂતા મનુ૒ષ્યાઃ । ય ઇ૒મય્યમ્૒̐જ્ઞમવાન્૑ । યે ય૒જ્ઞપ૑તિ૒વ્વઁર્ધાન્૑ । ઉપ૑હૂતે૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી । પૂ૒ર્વ૒જે ઋ૒તાવ૑રી । દે૒વી દે૒વપુ૑ત્રે । ઉપ૑હૂતો૒ઽયય્યઁજ૑માનઃ । ઉત્ત૑રસ્યાન્દેવય૒જ્યાયા૒મુપ૑હૂતઃ । ભૂય૑સિ હવિ૒ષ્કર૑ણ૒ ઉપ૑હૂતઃ । દિ૒વ્યે ધામ૒ન્નુપ૑હૂતઃ । ઇ૒દં મે૑ દે૒વા હ૒વિર્જુ૑ષન્તા૒મિતિ૒ તસ્મિ૒ન્નુપ૑હૂતઃ । વિશ્વ૑મસ્ય પ્રિ૒યમુપ૑હૂતમ્ । વિશ્વ૑સ્ય પ્રિ૒યસ્યોપ૑હૂત૒સ્યોપ૑હૂતઃ

3.5.9.0
અપિ૑પ્રે૒ પઞ્ચ૑ ચ

3.5.9.1
દે૒વં બ૒ર્‌હિઃ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ । દે૒વો નરા૒શસઃ૑ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ । દે૒વો અ૒ગ્નિસ્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃત્ । સુ૒દ્રવિ૑ણા મ૒ન્દ્ર ક૒વિઃ । સ૒ત્યમ૑ન્માય૒જી હોતા । હોતુ૑ર્‌હોતુ૒રાય૑જીયાન્ । અગ્ને૒ યાન્ દે૒વાનયાટ્ । યા અપિ૑પ્રેઃ । યે તે૑ હો૒ત્રે અમ૑ત્સત । તા સ૑સ૒નુષી૒૒ હોત્રાન્દેવઙ્ગ૒મામ્ । દિ૒વિ દે૒વેષુ૑ ય૒જ્ઞમેર૑યે૒મમ્ । સ્વિ૒ષ્ટ૒કૃચ્ચાગ્ને૒ હોતાઽભૂઃ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય નમોવા૒કે વીહિ૑

3.5.10.0
અ૒ભ૒ય૒ઙ્કૃતા૑વકૃતા૒ગ્નિરિ૒દ હ૒વિર૑જુષત મહે૒ન્દ્ર ઇ૒દ હ૒વિર૑જુષત સજાતવન૒સ્યામા શાસ્તે વી૒તઞ્ચ૒ ત્રીણિ૑ ચ

3.5.10.1
ઇ૒દન્દ્યા૑વાપૃથિવી ભ૒દ્રમ૑ભૂત્ । આર્ધ્મ૑ સૂક્તવા૒કમ્ । ઉ૒ત ન૑મોવા૒કમ્ । ઋ૒ધ્યાસ્મ૑ સૂ૒ક્તોચ્ય૑મગ્ને । ત્વ સૂક્ત૒વાગ૑સિ । ઉપ૑શ્રિતો દિ૒વ પૃ૑થિ૒વ્યોઃ । ઓમ૑ન્વતી તે૒ઽસ્મિન્ ય૒જ્ઞે ય૑જમાન૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી સ્તામ્ । શ૒ઙ્ગ૒યે જી૒રદા૑નૂ । અત્ર૑સ્નૂ૒ અપ્ર૑વેદે । ઉ૒રુગ૑વ્યૂતી અભય૒ઙ્કૃતૌ

3.5.10.2
વૃ૒ષ્ટિદ્યા૑વા રી૒ત્યા૑પા । શ૒મ્ભુવૌ૑ મયો૒ભુવૌ । ઊર્જ૑સ્વતી ચ૒ પય૑સ્વતી ચ । સૂ૒પ૒ચ૒ર૒ણા ચ૑ સ્વધિચર૒ણા ચ૑ । તયો૑રા૒વિદિ૑ । અ૒ગ્નિરિ૒દ હ૒વિર૑જુષત । અવી૑વૃધત૒ મહો૒ જ્યાયો૑ઽકૃત । સોમ૑ ઇ૒દહ૒વિર૑જુષત । અવી૑વૃધત૒ મહો૒ જ્યાયો૑ઽકૃત । અ૒ગ્નિરિ૒દ હ૒વિર૑જુષત

3.5.10.3
અવી૑વૃધત૒ મહો૒ જ્યાયો૑ઽકૃત । પ્ર૒જાપ૑તિરિ૒દ હ૒વિર૑જુષત । અવી૑વૃધત૒ મહો૒ જ્યાયો૑ઽકૃત । અ૒ગ્નીષોમા૑વિ૒દ હ૒વિર૑જુષેતામ્ । અવી૑વૃધેતાં૒ મહો૒ જ્યાયોઽક્રાતામ્ । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્ની ઇ૒દ હ૒વિર૑જુષેતામ્ । અવી૑વૃધેતાં૒ મહો૒ જ્યાયોઽક્રાતામ્ । ઇન્દ્ર૑ ઇ૒દ હ૒વિર૑જુષત । અવી૑વૃધત૒ મહો૒ જ્યાયો૑ઽકૃત । મ૒હે૒ન્દ્ર ઇ૒દ હ૒વિર૑જુષત

3.5.10.4
અવી૑વૃધત૒ મહો૒ જ્યાયો૑ઽકૃત । દે૒વા આજ્ય૒પા આજ્ય૑મજુષન્ત । અવી૑વૃધન્ત૒ મહો૒ જ્યાયોઽક્રત । અ૒ગ્નિર્‌હો૒ત્રેણે૒દ હ૒વિર૑જુષત । અવી૑વૃધત૒ મહો૒ જ્યાયો૑ઽકૃત । અ૒સ્યામૃધ૒દ્ધોત્રા૑યાન્દેવઙ્ગ૒માયામ્ । આશાસ્તે૒ઽયય્યઁજ૑માનો૒ઽસૌ । આયુ૒રા શાસ્તે । સુ૒પ્ર૒જા૒સ્ત્વમા શાસ્તે । સ૒જા૒ત૒વ૒ન૒સ્યામા શાસ્તે

3.5.10.5
ઉત્ત૑રાન્દેવય૒જ્યામા શાસ્તે । ભૂયો૑ હવિ૒ષ્કર૑ણ૒મા શાસ્તે । દિ૒વ્યન્ધામા શાસ્તે । વિશ્વં૑ પ્રિ૒યમા શાસ્તે । યદ૒નેન૑ હ૒વિષાઽઽશાસ્તે । તદ૑શ્યા૒ત્તદૃ૑ધ્યાત્ । તદ૑સ્મૈ દે૒વા રા૑સન્તામ્ । તદ૒ગ્નિર્દે૒વો દે૒વેભ્યો૒ વન૑તે । વ૒યમ૒ગ્નેર્માનુ૑ષાઃ । ઇ૒ષ્ટઞ્ચ૑ વી૒તઞ્ચ૑ । ઉ૒ભે ચ૑ નો૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી અહ૑સસ્પાતામ્ । ઇ૒હ ગતિ૑ર્વા૒મસ્યે૒દઞ્ચ૑ । નમો૑ દે૒વેભ્યઃ૑

3.5.11.0
તચ્છ૒ય્યોઁર૒ષ્ટૌ

3.5.11.1
તચ્છ૒ય્યોઁરા વૃ૑ણીમહે । ગા૒તુય્યમ્૒̐જ્ઞાય૑ । ગા૒તુય્યમ્૒̐જ્ઞપ૑તયે । દૈવી સ્વ૒સ્તિર૑સ્તુ નઃ । સ્વ૒સ્તિર્માનુ૑ષેભ્યઃ । ઊ૒ર્ધ્વઞ્જિ૑ગાતુ ભેષ૒જમ્ । શન્નો૑ અસ્તુ દ્વિ૒પદે । શઞ્ચતુ૑ષ્પદે

3.5.12.0
જની૑નામ૒ષ્ટૌ ચ૑

3.5.12.1
આપ્યા૑યસ્વ૒ સન્તે । ઇ૒હ ત્વષ્ટા૑રમગ્રિ૒યન્તન્ન૑સ્તુ૒રીપમ્ । દે૒વાનાં૒ પત્ની૑રુશ૒તીર૑વન્તુ નઃ । પ્રાવ૑ન્તુ નસ્તુ૒જયે૒ વાજ૑સાતયે । યા પાર્થિ૑વાસો૒ યા અ૒પામપિ૑ વ્ર૒તે । તા નો૑ દેવીસ્સુહવા૒શ્શર્મ૑ યચ્છત । ઉ૒ત ગ્ના વિ૑યન્તુ દે૒વપ૑ત્નીઃ । ઇ૒ન્દ્રા૒ણ્ય૑ગ્નાય્ય૒શ્વિની૒ રાટ્ । આ રોદ૑સી વરુણા૒ની શૃ૑ણોતુ । વિ૒યન્તુ૑ દે૒વીર્ય ઋ૒તુર્જની૑નામ્

3.5.12.2
અ૒ગ્નિર્‌હોતા૑ ગૃ૒હપ૑તિ૒સ્સ રાજા । વિશ્વા૑ વેદ૒ જનિ૑મા જા૒તવે૑દાઃ । દે૒વાના૑મુ૒ત યો મર્ત્યા૑નામ્ । યજિ૑ષ્ઠ૒સ્સ પ્ર ય૑જતામૃ૒તાવા । વ૒યમુ૑ ત્વા ગૃહપતે૒ જના૑નામ્ । અગ્ને૒ અક૑ર્મ સ૒મિધા૑ બૃ૒હન્તમ્ । અ૒સ્થૂ૒રિ ણો૒ ગાર્‌હ૑પત્યાનિ સન્તુ । તિ૒ગ્મેન૑ ન૒સ્તેજ૑સા૒ સશિ૑શાધિ

3.5.13.0
સ૒હ઱ષ૑ભા હ્વયતા૒મુપ૑હૂત સુપુ૒ત્રા ષટ્ચ૑

3.5.13.1
ઉપ૑હૂત રથન્ત૒ર સ૒હ પૃ૑થિ૒વ્યા । ઉપ૑ મા રથન્ત૒ર સ૒હ પૃ૑થિ૒વ્યા હ્વ૑યતામ્ । ઉપ૑હૂતવ્વાઁમદે૒વ્ય સ૒હાન્તરિ૑ક્ષેણ । ઉપ૑ મા વામદે૒વ્ય સ૒હાન્તરિ૑ક્ષેણ હ્વયતામ્ । ઉપ૑હૂતં બૃ૒હત્સ૒હ દિ૒વા । ઉપ૑ મા બૃ૒હત્સ૒હ દિ૒વા હ્વ૑યતામ્ । ઉપ૑હૂતાસ્સ૒પ્ત હોત્રાઃ । ઉપ૑ મા સ૒પ્ત હોત્રા હ્વયન્તામ્ । ઉપ૑હૂતા ધે૒નુસ્સ૒હર્ષ૑ભા । ઉપ૑ મા ધે૒નુસ્સ૒હર્‌ષ૑ભા હ્વયતામ્

3.5.13.2
ઉપ૑હૂતો ભ૒ક્ષસ્સખા । ઉપ૑ મા ભ૒ક્ષસ્સખા હ્વયતામ્ । ઉપ૑હૂ૒તાઁ(4)હો । ઇડોપ૑હૂતા । ઉપ૑હૂ૒તેડા । ઉપો૑ અ૒સ્મા ઇડા હ્વયતામ્ । ઇડોપ૑હૂતા । ઉપ૑હૂ૒તેડા । મા૒ન૒વી ઘૃ૒તપ૑દી મૈત્રાવરુ૒ણી । બ્રહ્મ૑ દે૒વકૃ૑ત૒મુપ૑હૂતમ્

3.5.13.3
દૈવ્યા૑ અધ્વ૒ર્યવ૒ ઉપ૑હૂતાઃ । ઉપ૑હૂતા મનુ૒ષ્યાઃ । ય ઇ૒મય્યમ્૒̐જ્ઞમવાન્૑ । યે ય૒જ્ઞપ૑ત્ની૒વ્વઁર્ધાન્૑ । ઉપ૑હૂતે૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી । પૂ૒ર્વ૒જે ઋ૒તાવ૑રી । દે૒વી દે૒વપુ૑ત્રે । ઉપ૑હૂતે૒યય્યઁજ૑માના । ઇ૒ન્દ્રાણીવા૑ઽવિધ૒વા । અદિ૑તિરિવ સુપુ૒ત્રા । ઉત્ત૑રસ્યાન્દેવય૒જ્યાયા૒મુપ૑હૂતા । ભૂય૑સિ હવિ૒ષ્કર૑ણ૒ ઉપ૑હૂતા । દિ૒વ્યે ધામ૒ન્નુપ૑હૂતા । ઇ૒દં મે૑ દે૒વા હ૒વિર્જુ૑ષન્તા૒મિતિ૒ તસ્મિ૒ન્નુપ૑હૂતા । વિશ્વ૑મસ્યા પ્રિ૒યમુપ૑હૂતમ્ । વિશ્વ૑સ્ય પ્રિ૒યસ્યોપ૑હૂત૒સ્યોપ૑હૂતા

3.6.0.0
અ૒ઞ્જન્તિ૒ હોતા૑ યક્ષ૒ત્સમિ૑દ્ધો અ૒દ્યાગ્નિરજૈ૒દ્દૈવ્યા૑ જુ૒ષસ્વા વૃ૑ત્રહણા ગી૒ર્ભિસ્ત્વ હ્યાભ૑રત૒મુપો૑હ૒ યદ્દે૒વં બ૒ર્૒હિસ્સુ૑દે૒વન્દે૒વં બ૒ર્૒હિર૒ગ્નિમ૒દ્ય પઞ્ચ૑દશ

અ૒ઞ્જન્ત્ય૒ગ્નિ઱હોતા૑ નો ગી૒ર્ભિરુપો૑ હ૒ યદ્વિ૒દથં૑ વા૒જિન૑સ્સ૒પ્તત્રિ૑શત્

અ૒ઞ્જન્તિ૑ સૂ૒ક્તાબ્રૂ૑હિ ॥ હરિઃ૑ઓમ્ ॥ ષષ્ઠ પ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ ॥
3.6.0.0
તૃતીયાષ્ટકે ષષ્ઠપ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ હરિઃઓમ્ ॥
3.6.1.0
સુ૒વીર૒ન્દુવ૒સ્સ્વા૑હુતો૒ઽષ્ટૌ ચ૑

3.6.1.1
અ૒ઞ્જન્તિ૒ ત્વામ૑ધ્વ૒રે દે૑વ૒યન્તઃ૑ । વન૑સ્પતે૒ મધુ૑ના૒ દૈવ્યે૑ન । યદૂ૒ર્ધ્વસ્તિ૑ષ્ઠા૒દ્દ્રવિ૑ણે૒હ ધ૑ત્તાત્ । યદ્વા૒ ક્ષયો૑ મા૒તુર૒સ્યા ઉ૒પસ્થે । ઉચ્છ્ર૑યસ્વ વનસ્પતે । વર્ષ્મ૑ન્પૃથિ૒વ્યા અધિ૑ । સુમિ૑તી મી૒યમા૑નઃ । વર્ચો૑ધા ય૒જ્ઞવા૑હસે । સમિ૑દ્ધસ્ય૒ શ્રય૑માણ પુ૒રસ્તાત્ । બ્રહ્મ૑ વન્વા૒નો અ૒જર૑ સુ૒વીરમ્

3.6.1.2
આ૒રે અ૒સ્મદમ૑તિં૒ બાધ૑માનઃ । ઉચ્છ્ર૑યસ્વ મહ૒તે સૌભ૑ગાય । ઊ૒ર્ધ્વ ઊ૒ષુણ૑ ઊ૒તયે । તિષ્ઠા૑ દે૒વો ન સ૑વિ૒તા । ઊ૒ર્ધ્વો વાજ૑સ્ય૒ સનિ૑તા૒ યદ૒ઞ્જિભિઃ૑ । વા૒ઘદ્ભિ૑ર્વિ૒હ્વયા૑મહે । ઊ૒ર્ધ્વો ન૑ પા૒હ્યહ૑સો૒ નિ કે૒તુના । વિશ્વ૒૒ સમ૒ત્રિણ૑ન્દહ । કૃ૒ધી ન૑ ઊ૒ર્ધ્વાઞ્ચ૒ રથા૑ય જી૒વસે । વિ૒દા દે૒વેષુ૑ નો૒ દુવઃ૑

3.6.1.3
જા૒તો જા૑યતે સુદિન૒ત્વે અહ્નામ્ । સમ૒ર્ય આ વિ૒દથે૒ વર્ધ૑માનઃ । પુ૒નન્તિ૒ ધીરા૑ અ૒પસો૑ મની૒ષા । દે૒વ૒યા વિપ્ર૒ ઉદિ૑યર્તિ૒ વાચમ્ । યુવા૑ સુ૒વાસા૒ પરિ૑વીત૒ આગાત્ । સ ઉ૒ શ્રેયાન્ભવતિ૒ જાય૑માનઃ । તન્ધીરા૑સ ક૒વય૒ ઉન્ન૑યન્તિ । સ્વા૒ધિયો૒ મન૑સા દેવ૒યન્તઃ૑ । પૃ૒થુ૒પાજા૒ અમ૑ર્ત્યઃ । ઘૃ૒તનિ૑ર્ણિ૒ખ્સ્વા૑હુતઃ । અ૒ગ્નિર્ય૒જ્ઞસ્ય૑ હવ્ય૒વાટ્ । ત સ૒બાધો૑ ય૒તસ્સ્રુ૑ચઃ । ઇ૒ત્થા ધિ૒યા ય૒જ્ઞવ૑ન્તઃ । આચ૑ક્રુર૒ગ્નિમૂ૒તયે । ત્વવ્વઁરુ૑ણ ઉ૒ત મિ૒ત્રો અ૑ગ્ને । ત્વાવ્વઁ૑ર્ધન્તિ મ૒તિભિ૒ર્વસિ૑ષ્ઠાઃ । ત્વે વસુ૑ સુષણ૒નાનિ૑ સન્તુ । યૂ૒યં પા૑ત સ્વ૒સ્તિભિ૒સ્સદા૑ નઃ

3.6.2.0
પ્રિ૒યમિન્દ્ર૑સ્યાસ્તુ૒ વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ સુ૒વીરો૑ વી૒રૈર્વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

(અ૒ગ્નિન્તનૂ૒નપા૑ત૒ન્નરા૒શસ૑મ૒ગ્નિમિ૒ડ ઈ૑ડિ૒તો બ૒ર્‌હિર્દુર૑ ઉ૒ષાસા૒નક્તા૒ દૈવ્યા૑ તિ૒સ્રસ્ત્વષ્ટા૑ર૒વ્વઁન૒સ્પતિ૑મ૒ગ્નિમ્ । પઞ્ચ૒ વેત્વેકો૑ વિ૒યન્તુ૒ દ્વિર્વી૒તામેકો૑ વિ૒યન્તુ૒ દ્વિર્વેત્વેકો૑ વિયન્તુ૒ હોત૒ર્યજ૑ ॥ )
3.6.2.1
હોતા૑ યક્ષદ૒ગ્નિ સ૒મિધા૑ સુષ૒મિધા૒ સમિ૑દ્ધં૒ નાભા૑ પૃથિ૒વ્યાસ્સ૑ઙ્ગ૒થે વા૒મસ્ય૑ । વર્ષ્મ૑ન્દિ૒વ ઇ૒ડસ્પ૒દે વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒ત્તનૂ૒નપા૑ત૒મદિ૑તે૒ર્ગર્ભં૒ ભુવ૑નસ્ય ગો૒પામ્ । મધ્વા૒દ્ય દે૒વો દે૒વેભ્યો૑ દેવ૒યાનાન્પ૒થો અ૑નક્તુ૒ વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒ન્નરા૒શસં૑ નૃશ૒સ્ત્રં નૄ પ્ર૑ણેત્રમ્ । ગોભિ૑ર્વ૒પાવા૒ન્ત્સ્યાદ્વી૒રૈશ્શક્તી૑વા૒ન્રથૈ પ્રથમ૒યા વા૒ હિર૑ણ્યૈશ્ચ૒ન્દ્રી વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષદ૒ગ્નિમિ૒ડ ઈ૑ડિ૒તો દે૒વો દે૒વા આવ૑ક્ષદ્દૂ૒તો હ૑વ્ય૒વાડમૂ૑રઃ । ઉપે૒મય્યમ્૒̐જ્ઞમુપે૒માં દે૒વો દે૒વહૂ૑તિમવતુ૒ વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષદ્બ૒ર્‌હિસ્સુ૒ષ્ટરી૒મોર્ણં૑મ્રદા અ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે વિ ચ૒ પ્ર ચ૑ પ્રથતા સ્વાસ૒સ્થં દે૒વેભ્યઃ૑ । એમે૑નદ૒દ્ય વસ૑વો રુ૒દ્રા આ૑દિ૒ત્યાસ્સ૑દન્તુ પ્રિ૒યમિન્દ્ર૑સ્યાસ્તુ૒ વેત્યાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑

3.6.2.2
હોતા૑ યક્ષ૒દ્દુર૑ ઋ૒ષ્વા ક૑વ૒ષ્યો કો૑ષધાવની૒રુદાતા૑ભી૒ર્જિહ૑તા૒વ્વિઁપક્ષો૑ભિઃ શ્રયન્તામ્ । સુ૒પ્રા૒ય૒ણા અ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે વિશ્ર૑યન્તામૃતા૒વૃધો૑ વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષદુ૒ષાસા૒નક્તા૑ બૃહ૒તી સુ૒પેશ૑સા૒ નૄ પતિ૑ભ્યો૒ યોનિ૑ઙ્કૃણ્વા૒ને । સ૒૒સ્મય૑માને૒ ઇન્દ્રે૑ણ દે૒વૈરેદં બ૒ર્૒હિસ્સી૑દતાવ્વીમ્૒̐તામાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒દ્દૈવ્યા૒ હોતા૑રા મ૒ન્દ્રા પોતા૑રા ક૒વી પ્રચે૑તસા । સ્વિ૑ષ્ટમ૒દ્યાન્ય ક૑રદિ૒ષા સ્વ૑ભિગૂર્તમ૒ન્ય ઊ૒ર્જા સત૑વસે૒મય્યમ્૒̐જ્ઞં દિ૒વિ દે૒વેષુ૑ ધત્તાવ્વીમ્૒̐તામાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષત્તિ૒સ્રો દે૒વીર૒પસા૑મ૒પસ્ત૑મા૒ અચ્છિ૑દ્રમ૒દ્યેદમપ૑સ્તન્વતામ્ । દે૒વેભ્યો૑ દે૒વીર્દે૒વમપો૑ વિ૒યન્ત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒ત્ત્વષ્ટા૑ર૒મચિ૑ષ્ટુ૒મપા૑ક રેતો૒ધાં વિશ્ર૑વસય્યઁશો૒ધામ્ । પુ૒રુ૒રૂપ૒મકા૑મકર્‌શન સુ૒પોષ૒ પોષૈ૒સ્સ્યાત્સુ૒વીરો૑ વી૒રૈર્વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષ૒દ્વન૒સ્પતિ૑મુ૒પાવ૑સ્રક્ષદ્ધિ૒યો જો૒ષ્ટાર૑ શ૒શમ૒ન્નરઃ૑ । સ્વદા૒ત્સ્વધિ૑તિર્ ઋતુ૒થાદ્ય દે૒વો દે૒વેભ્યો૑ હ૒વ્યાવા૒ડ્વેત્વાજ્ય૑સ્ય૒ હોત૒ર્યજ૑ । હોતા૑ યક્ષદ૒ગ્નિ સ્વાહાઽઽજ્ય૑સ્ય૒ સ્વાહા૒ મેદ૑સ૒સ્સ્વાહા સ્તો૒કાના૒૒ સ્વાહા૒ સ્વાહા૑કૃતીના૒૒ સ્વાહા૑ હ૒વ્યસૂક્તીનામ્ । સ્વાહા૑ દે૒વા આજ્ય૒પાન્ત્સ્વાહા૒ઽગ્નિ હો૒ત્રાજ્જુ૑ષા૒ણા અગ્ન૒ આજ્ય૑સ્ય વિયન્તુ૒ હોત૒ર્યજ૑

3.6.3.0
ય૒જ્ઞૈસ્સ્યો૒નં યજ૑ધ્યૈ વિ૒દ્વાન૒ષ્ટૌ ચ૑

3.6.3.1
સમિ૑દ્ધો અ૒દ્ય મનુ૑ષો દુરો૒ણે । દે૒વો દે૒વાન્ ય૑જસિ જાતવેદઃ । આ ચ૒ વહ૑ મિત્રમહશ્ચિકિ૒ત્વાન્ । ત્વન્દૂ૒ત ક૒વિર૑સિ૒ પ્રચે૑તાઃ । તનૂ૑નપાત્પ૒થ ઋ૒તસ્ય૒ યાનાન્૑ । મધ્વા૑ સમ૒ઞ્જન્ત્સ્વ૑દયા સુજિહ્વ । મન્મા૑નિ ધી૒ભિરુ૒ત ય૒જ્ઞમૃ૒ન્ધન્ન્ । દે૒વ૒ત્રા ચ૑ કૃણુહ્યધ્વ૒રન્નઃ૑ । નરા૒શસ૑સ્ય મહિ૒માન૑મેષામ્ । ઉપ૑ સ્તોષામ યજ૒તસ્ય૑ ય૒જ્ઞૈઃ

3.6.3.2
તે સુ૒ક્રત૑વ૒શ્શુચ૑યો ધિય૒ન્ધાઃ । સ્વદ૑ન્તુ દે૒વા ઉ૒ભયા૑નિ હ૒વ્યા । આ૒જુહ્વા૑ન૒ ઈડ્યો૒ વન્દ્ય૑શ્ચ । આયાહ્યગ્ને૒ વસુ૑ભિસ્સ૒જોષાઃ । ત્વં દે૒વાના૑મસિ યહ્વ૒ હોતા । સ એ૑નાન્ યક્ષીષિ૒તો યજી૑યાન્ । પ્રા૒ચીનં૑ બ૒ર્‌હિ પ્ર૒દિશા૑ પૃથિ૒વ્યાઃ । વસ્તો૑ર૒સ્યા વૃ૑જ્યતે૒ અગ્રે૒ અહ્નામ્ । વ્યુ૑ પ્રથતે વિત૒રવ્વઁરી૑યઃ । દે૒વેભ્યો૒ અદિ૑તયે સ્યો૒નમ્

3.6.3.3
વ્યચ૑સ્વતીરુર્વિ૒યા વિશ્ર૑યન્તામ્ । પતિ૑ભ્યો૒ ન જન૑ય૒શ્શુમ્ભ૑માનાઃ । દેવીર્દ્વારો બૃહતીર્વિશ્વમિન્વાઃ । દે૒વેભ્યો૑ ભવથ સુપ્રાય૒ણાઃ । આસુ૒ષ્વય૑ન્તી યજ૒તે ઉપા૑કે । ઉ૒ષાસા૒નક્તા૑ સદતા૒ન્નિ યોનૌ । દિ૒વ્યે યોષ૑ણે બૃહ૒તી સુ૑રુ૒ક્મે । અધિ૒ શ્રિય૑ શુક્ર૒પિશ૒ન્દધા૑ને । દૈવ્યા૒ હોતા૑રા પ્રથ૒મા સુ૒વાચા । મિમા૑ના ય૒જ્ઞં મનુ૑ષો૒ યજ૑ધ્યૈ

3.6.3.4
પ્ર૒ચો૒દય૑ન્તા વિ૒દથે૑ષુ કા૒રૂ । પ્રા૒ચીન૒ઞ્જ્યોતિ૑ પ્ર૒દિશા૑ દિ૒શન્તા । આ નો૑ ય૒જ્ઞં ભાર૑તી૒ તૂય૑મેતુ । ઇડા૑ મનુ૒ષ્વદિ૒હ ચે૒તય૑ન્તી । તિ૒સ્રો દે૒વીર્બ૒ર્‌હિરેદ સ્યો૒નમ્ । સર૑સ્વતી૒ સ્વપ૑સસ્સદન્તુ । ય ઇ૒મે દ્યાવા૑પૃથિ૒વી જનિ૑ત્રી । રૂ૒પૈરપિ૑શ૒દ્ભુવ૑નાનિ૒ વિશ્વા । તમ૒દ્ય હો૑તરિષિ૒તો યજી૑યાન્ । દે૒વન્ત્વષ્ટા૑રમિ૒હ ય૑ક્ષિ વિ૒દ્વાન્

3.6.3.5
ઉ૒પાવ૑સૃજ૒ત્મન્યા૑ સમ૒ઞ્જન્ન્ । દે૒વાનાં૒ પાથ૑ ઋતુ૒થા હ૒વીષિ૑ । વન૒સ્પતિ૑શ્શમિ૒તા દે૒વો અ૒ગ્નિઃ । સ્વદ૑ન્તુ હ૒વ્યં મધુ૑ના ઘૃ૒તેન૑ । સ૒દ્યો જા૒તો વ્ય૑મિમીત ય૒જ્ઞમ્ । અ૒ગ્નિર્દે૒વાના૑મભવત્પુરો૒ગાઃ । અ૒સ્ય હોતુ૑ પ્ર૒દિશ્યૃ૒તસ્ય૑ વા૒ચિ । સ્વાહા૑કૃત હ૒વિર૑દન્તુ દે૒વાઃ

3.6.4.0
અ૒ગ્નિર્‌હોતા૑ નો૒ નવ૑

3.6.4.1
અ૒ગ્નિર્‌હોતા૑ નો અધ્વ૒રે । વા૒જી સન્પરિ૑ણીયતે । દે૒વો દે૒વેષુ૑ ય૒જ્ઞિયઃ૑ । પરિ૑ત્રિવિ૒ષ્ટ્ય૑ધ્વ૒રમ્ । યાત્ય૒ગ્ની ર૒થીરિ૑વ । આ દે૒વેષુ૒ પ્રયો૒ દધ૑ત્ । પરિ૒ વાજ૑પતિ ક૒વિઃ । અ૒ગ્નિર્‌હ૒વ્યાન્ય૑ક્રમીત્ । દધ૒દ્રત્ના૑નિ દા૒શુષે

3.6.5.0
અજૈ૑દ૒ષ્ટૌ

3.6.5.1
અજૈ૑દ૒ગ્નિઃ । અસ૑ન૒દ્વાજ૒ન્નિ । દે૒વો દે૒વેભ્યો૑ હ૒વ્યાવાટ્ । પ્રાઞ્જો૑ભિર્‌હિન્વા૒નઃ । ધેના૑ભિ૒ કલ્પ૑માનઃ । ય૒જ્ઞસ્યાયુ૑ પ્રતિ૒રન્ન્ । ઉપ૒ પ્રેષ્ય૑ હોતઃ । હ૒વ્યા દે૒વેભ્યઃ૑

3.6.6.0
ધ૒ત્તા૒દ્બા૒હૂ મા રા૑વિષ્ટ૒ તથા૑તથા

3.6.6.1
દૈવ્યાશ્શમિતાર ઉ૒ત મ૑નુષ્યા૒ આર૑ભધ્વમ્ । ઉપ૑નયત૒ મેધ્યા૒ દુરઃ૑ । આ૒શાસા૑ના૒ મેધ૑પતિભ્યાં૒ મેધમ્ । પ્રાસ્મા૑ અ૒ગ્નિં ભ૑રત । સ્તૃ૒ણી૒ત બ૒ર્૒હિઃ । અન્વે૑નં મા૒તા મ૑ન્યતામ્ । અનુ૑ પિ૒તા । અનુ૒ ભ્રાતા૒ સગ૑ર્ભ્યઃ । અનુ૒ સખા૒ સયૂથ્યઃ । ઉ૒દી૒ચીના૑ અસ્ય પ૒દો નિધ૑ત્તાત્

3.6.6.2
સૂર્ય૒ઞ્ચક્ષુ૑ર્ગમયતાત્ । વાતં૑ પ્રા૒ણમ૒ન્વવ૑સૃજતાત્ । દિશ૒શ્શ્રોત્રમ્ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષ૒મસુમ્ । પૃ૒થિ૒વી શરી૑રમ્ । એ૒ક૒ધાઽસ્ય૒ ત્વચ૒માચ્છ્ય૑તાત્ । પુ૒રા નાભ્યા૑ અપિ૒શસો૑ વ૒પામુત્ખિ૑દતાત્ । અ૒ન્તરે૒વોષ્માણ૑વ્વાઁરયતાત્ । શ્યે૒નમ૑સ્ય૒ વક્ષ૑ કૃણુતાત્ । પ્ર૒શસા૑ બા૒હૂ

3.6.6.3
શ૒લા દો૒ષણી । ક૒શ્યપે૒વાસા । અચ્છિ૑દ્રે૒ શ્રોણી । ક૒વષો૒રૂ સ્રે૒કપ૑ર્ણાષ્ઠી૒વન્તા । ષડ્વિ૑શતિરસ્ય૒ વઙ્ક્ર૑યઃ । તા અ૑નુ૒ષ્ઠ્યોચ્ચ્યા૑વયતાત્ । ગાત્ર૑ઙ્ગાત્રમ૒સ્યાનૂ૑નઙ્કૃણુતાત્ । ઊ૒વ૒ધ્ય૒ગો૒હં પાર્થિ૑વઙ્ખનતાત્ । અ૒સ્ના રક્ષ૒સ્સસૃ૑જતાત્ । વ૒નિ૒ષ્ઠુમ૑સ્ય૒ મા રા૑વિષ્ટ

3.6.6.4
ઉરૂ૑કં૒ મન્ય૑માનાઃ । નેદ્વ૑સ્તો૒કે તન૑યે । રવિ૑તા૒રવ૑ચ્છમિતારઃ । અધ્રિ૑ગો શમી૒ધ્વમ્ । સુ૒શમિ૑ શમીધ્વમ્ । શ૒મી૒ધ્વમ૑ધ્રિગો । અધ્રિ૑ગુ૒શ્ચાપા૑પશ્ચ । ઉ૒ભૌ દે૒વાના૑ શમિ૒તારૌ । તાવિ૒મં પ૒શુ શ્ર૑પયતાં પ્રવિ૒દ્વાસૌ । યથા૑યથાઽસ્ય૒ શ્રપ૑ણ૒ન્તથા૑તથા

3.6.7.0
દે૒વવી૑તય૒ ઉદ્ભૃ૑ત૒ન્ત્રીણિ૑ ચ

3.6.7.1
જુ૒ષસ્વ૑ સ૒પ્રથ૑સ્તમમ્ । વચો૑ દે૒વફ્સ૑રસ્તમમ્ । હ૒વ્યા જુહ્વા૑ન આ૒સનિ૑ । ઇ૒મન્નો૑ ય૒જ્ઞમ૒મૃતે૑ષુ ધેહિ । ઇ૒મા હ૒વ્યા જા૑તવેદો જુષસ્વ । સ્તો૒કાના૑મગ્ને૒ મેદ૑સો ઘૃ૒તસ્ય૑ । હોત૒ પ્રાશા૑ન પ્રથ૒મો નિ૒ષદ્ય૑ । ઘૃ૒તવ૑ન્તઃ પાવક તે । સ્તો૒કાશ્શ્ચો૑તન્તિ૒ મેદ૑સઃ । સ્વધ૑ર્મન્દે૒વવી૑તયે

3.6.7.2
શ્રેષ્ઠ૑ન્નો ધેહિ૒ વાર્યમ્ । તુભ્ય૑ સ્તો૒કા ઘૃ૑ત૒શ્ચુતઃ૑ । અગ્ને૒ વિપ્રા૑ય સન્ત્ય । ઋષિ૒શ્શ્રેષ્ઠ૒સ્સમિ૑ધ્યસે । ય૒જ્ઞસ્ય૑ પ્રાવિ૒તા ભ૑વ । તુભ્ય૑ શ્ચોતન્ત્યધ્રિગો શચીવઃ । સ્તો૒કાસો૑ અગ્ને૒ મેદ૑સો ઘૃ૒તસ્ય૑ । ક૒વિ૒શ૒સ્તો બૃ૑હ૒તા ભા૒નુનાગાઃ । હ૒વ્યા જુ૑ષસ્વ મેધિર । ઓજિ૑ષ્ઠન્તે મધ્ય૒તો મેદ૒ ઉદ્ભૃ૑તમ્ । પ્ર તે૑ વ૒યન્દ૑દામહે । શ્ચોત૑ન્તિ તે વસો સ્તો૒કા અધિ૑ત્વ૒ચિ । પ્રતિ૒ તાન્દે૑વ૒શોવિ૑હિ

3.6.8.0
સ૒જા૒તાન૒ગ્નિન્દ્વે ચ૑

3.6.8.1
આવૃ૑ત્રહણા વૃત્ર૒હભિ૒શ્શુષ્મૈઃ । ઇન્દ્ર૑ યા૒તન્નમો૑ભિરગ્ને અ૒ર્વાક્ । યુ૒વ રાધો૑ભિ૒રક૑વેભિરિન્દ્ર । અગ્ને૑ અ૒સ્મે ભ૑વતમુત્ત૒મેભિઃ૑ । હોતા૑ યક્ષદિન્દ્રા૒ગ્ની । છાગ૑સ્ય વ૒પાયા૒ મેદ૑સઃ । જુ૒ષેતા૑ હ૒વિઃ । હોત૒ર્યજ૑ । વિહ્યખ્ય૒ન્મન૑સા૒ વસ્ય૑ ઇ૒ચ્છન્ન્ । ઇન્દ્રાગ્ની જ્ઞા૒સ ઉ૒ત વા૑ સજા૒તાન્

3.6.8.2
નાન્યા યુ૒વત્પ્રમ૑તિરસ્તિ૒ મહ્યમ્ । સ વા૒ન્ધિય૑વ્વાઁજ૒યન્તી૑મતક્ષમ્ । હોતા૑ યક્ષદિન્દ્રા૒ગ્ની । પુ૒રો૒ડાશ૑સ્ય જુ૒ષેતા૑ હ૒વિઃ । હોત૒ર્યજ૑ । ત્વામી૑ડતે અજિ૒રન્દૂ૒ત્યા૑ય । હ૒વિષ્મ૑ન્ત૒સ્સદ૒મિન્માનુ૑ષાસઃ । યસ્ય૑ દે૒વૈરાસ૑દો બ૒ર્‌હિ૒ર૑ગ્ને । અહાન્યસ્મૈ સુ૒દિના૑ ભવન્તુ । હોતા૑ યક્ષદ૒ગ્નિમ્ । પુ૒રો૒ડાશ૑સ્ય જુ૒ષતા૑ હ૒વિઃ । હોત૒ર્યજ૑

3.6.9.0
જા૒ત૒વે૒દો૒ દ્વે ચ૑

3.6.9.1
ગી૒ર્ભિર્વિપ્ર૒ પ્રમ૑તિમિ૒ચ્છમા૑નઃ । ઈટ્ટે૑ ર૒યિય્યમ્૒̐શસં૑ પૂર્વ૒ભાજમ્ । ઇન્દ્રાગ્ની વૃત્રહણા સુવજ્રા । પ્ર ણો૒ નવ્યે૑ભિસ્તિરતન્દે૒ષ્ણૈઃ । માચ્છેદ્મ ર૒શ્મીરિતિ૒ નાધ૑માનાઃ । પિ૒તૃ૒ણા શક્તી૑રનુ૒યચ્છ૑માનાઃ । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્નિભ્યા૒ઙ્કવ્વૃઁષ૑ણો મદન્તિ । તાહ્યદ્રી૑ ધિ૒ષણા૑યા ઉ૒પસ્થે । અ૒ગ્નિ સુ૑દી૒તિ સુ૒દૃશ૑ઙ્ગૃ૒ણન્તઃ૑ । ન૒મ૒સ્યામ૒સ્ત્વેડ્ય૑ઞ્જાતવેદઃ । ત્વાન્દૂ૒તમ૑ર૒તિ હ૑વ્ય૒વાહમ્ । દે૒વા અ૑કૃણ્વન્ન૒મૃત૑સ્ય૒ નાભિમ્

3.6.10.0
જા૒ગૃ૒વાસો૒ અનુ૑ગ્મ૒ન્માનુ૑ષાણાઞ્ચર્‌ષણી૒નાય્યઁ૑તેમાશ્યા૒ન્દ્વે ચ૑

3.6.10.1
ત્વ હ્ય૑ગ્ને પ્રથ૒મો મ૒નોતા । અ૒સ્યા ધિ૒યો અભ૑વો દસ્મ૒હોતા । ત્વ સીવ્વૃઁષન્નકૃણોર્દુ૒ષ્ટરી૑તુ । સહો૒ વિશ્વ૑સ્મૈ૒ સહ૑સે૒ સહ૑ધ્યૈ । અધા૒ હોતા૒ ન્ય૑સીદો૒ યજી૑યાન્ । ઇ૒ડસ્પ૒દ ઇ૒ષય૒ન્નીડ્ય૒સ્સન્ન્ । તન્ત્વા૒ નર૑ પ્રથ૒મન્દે૑વ૒યન્તઃ૑ । મ૒હો રા૒યે ચિ૒તય૑ન્તો૒ અનુ૑ગ્મન્ન્ । વૃ૒તેવ૒ યન્તં૑ બ૒હુભિ૑ર્વસ૒વ્યૈઃ । ત્વે ર૒યિઞ્જા૑ગૃ૒વાસો૒ અનુ૑ગ્મન્ન્

3.6.10.2
રુશ૑ન્તમ૒ગ્નિન્દ૑ર્‌શ૒તમ્બૃ૒હન્તમ્ । વ૒પાવ૑ન્તવ્વિમ્૒̐શ્વહા૑ દીદિ૒વાસમ્ । પ૒દન્દે૒વસ્ય૒ નમ૑સા વિ૒યન્તઃ૑ । શ્ર૒વ૒સ્યવ૒શ્શ્રવ૑ આપ૒ન્નમૃ૑ક્તમ્ । નામા૑નિ ચિદ્દધિરે ય૒જ્ઞિયા૑નિ । ભ૒દ્રાયાન્તે રણયન્ત૒ સન્દૃ૑ષ્ટૌ । ત્વાવ્વઁ૑ર્ધન્તિ ક્ષિ૒તય૑ પૃથિ૒વ્યામ્ । ત્વ રાય૑ ઉ૒ભયા૑સો૒ જના૑નામ્ । ત્વન્ત્રા૒તા ત૑રણે૒ ચેત્યો૑ભૂઃ । પિ૒તા મા૒તા સદ૒મિન્માનુ૑ષાણામ્

3.6.10.3
સપ૒ર્યેણ્ય૒સ્સ પ્રિ૒યો વિ૒ક્ષ્વ૑ગ્નિઃ । હોતા૑ મ૒ન્દ્રો નિષ૑સાદા૒ યજી૑યાન્ । તન્ત્વા૑ વ૒યન્દમ૒ આ દી૑દિ૒વાસમ્ । ઉપ૑જ્ઞુ૒બાધો૒ નમ૑સા સદેમ । તન્ત્વા૑ વ૒ય સુ૒ધિયો૒ નવ્ય૑મગ્ને । સુ૒મ્ના૒યવ૑ ઈમહે દેવ૒યન્તઃ૑ । ત્વવ્વિઁશો૑ અનયો૒ દીદ્યા૑નઃ । દિ૒વો અ૑ગ્ને બૃહ૒તા રો૑ચ૒નેન૑ । વિ૒શાઙ્ક૒વિવ્વિમ્૒̐શ્પતિ૒૒ શશ્વ૑તીનામ્ । નિ૒તોશ૑નવ્વૃઁષ૒ભઞ્ચ૑ર્‌ષણી૒નામ્

3.6.10.4
પ્રેતી૑ષણિ મિ૒ષય૑ન્તં પાવ૒કમ્ । રાજ૑ન્તમ૒ગ્નિય્યઁ૑જ૒ત ર૑યી૒ણામ્ । સો અ૑ગ્ન ઈજે શશ૒મે ચ૒ મર્તઃ૑ । યસ્ત૒ આન૑ટ્ત્સ૒મિધા૑ હ૒વ્યદા૑તિમ્ । ય આહુ૑તિં૒ પરિ૒ વેદા૒ નમો૑ભિઃ । વિશ્વેત્સવા૒મા દ૑ધતે૒ ત્વોતઃ૑ । અ૒સ્મા ઉ૑ તે૒ મહિ૑ મ૒હે વિ૑ધેમ । નમો૑ભિરગ્ને સ૒મિધો૒ત હ૒વ્યૈઃ । વેદી૑સૂનો સહસો ગી૒ર્ભિરુ૒ક્થૈઃ । આ તે ભ૒દ્રાયા૑ સુમ૒તૌ ય૑તેમ

3.6.10.5
આ૒ યસ્ત૒તન્થ૒ રોદ૑સી૒ વિભા૒સા । શ્રવો૑ભિશ્ચ શ્રવ૒સ્ય૑સ્તરુ૑ત્રઃ । બૃ૒હદ્ભિ૒ર્વાજૈ૒સ્સ્થવિ૑રેભિર૒સ્મે । રે૒વદ્ભિ૑રગ્ને વિત૒રવ્વિઁ ભા૑હિ । નૃ૒વદ્વ૑સો૒ સદ૒મિદ્ધેહ્ય૒સ્મે । ભૂરિ૑તો૒કાય૒ તન૑યાય પ૒શ્વઃ । પૂ૒ર્વીરિષો૑ બૃહ૒તીરા૒રે અ૑ઘાઃ । અ૒સ્મે ભ૒દ્રા સૌશ્રવ૒સાનિ૑ સન્તુ । પુ૒રૂણ્ય૑ગ્ને પુરુ૒ધા ત્વા૒યા । વસૂ૑નિ રાજન્વ૒સુતા૑તે અશ્યામ્ । પુ૒રૂણિ૒ હિ ત્વે પુ૑રુવાર૒ સન્તિ૑ । અગ્ને૒ વસુ૑ વિધ૒તે રાજ૑નિ૒ત્વે

3.6.11.0
નૂ૒નમર્થ૑ઙ્કૃ૒ત્વી પાથા૑સિ સ૒પ્ત ચ૑

3.6.11.1
આભ૑રત શિક્ષતવ્વઁજ્રબાહૂ । અ૒સ્મા ઇ૑ન્દ્રાગ્ની અવત૒૒ શચી૑ભિઃ । ઇ૒મે નુ તે ર૒શ્મય૒સ્સૂર્ય૑સ્ય । યેભિ૑સ્સપિ૒ત્વં પિ૒તરો૑ ન૒ આયન્ન્૑ । હોતા૑ યક્ષદિન્દ્રા૒ગ્ની । છાગ૑સ્ય હ૒વિષ૒ આત્તા૑મ૒દ્ય । મ૒ધ્ય૒તો મેદ૒ ઉદ્ભૃ૑તમ્ । પુ૒રા દ્વેષોભ્યઃ । પુ૒રા પૌરુ૑ષેય્યા ગૃ૒ભઃ । ઘસ્તાન્નૂ૒નમ્

3.6.11.2
ઘા૒સે અ૑જ્રાણા૒ય્યઁવ૑સપ્રથમાનામ્ । સુ૒મત્ક્ષ૑રાણા શ૒તરુ૑દ્રિયાણામ્ । અ૒ગ્નિ૒ષ્વા૒ત્તાનાં૒ પીવો૑પવસનાનામ્ । પા૒ર્શ્વ૒તઃ શ્રો૑ણિ૒તશ્શિ૑તામ૒ત ઉ૑ત્સાદ૒તઃ । અઙ્ગા૑દઙ્ગા૒દવ૑ત્તાનામ્ । કર૑ત એ૒વેન્દ્રા૒ગ્ની । જુ૒ષેતા૑ હ૒વિઃ । હોત૒ર્યજ૑ । દે૒વેભ્યો૑ વનસ્પતે હ૒વીષિ૑ । હિર૑ણ્યપર્ણ પ્ર૒દિવ૑સ્તે૒ અર્થમ્ ।

3.6.11.3
પ્ર૒દ૒ક્ષિ૒ણિદ્ર૑શ૒નયા૑ નિ૒યૂય૑ । ઋ૒તસ્ય૑ વક્ષિ પ૒થિભી૒ રજિ૑ષ્ઠૈઃ । હોતા૑ યક્ષદ્વન૒સ્પતિ૑મ૒ભિહિ । પિ૒ષ્ટત૑મયા૒ રભિ૑ષ્ઠયા રશ૒નયાધિ૑ત । યત્રેન્દ્રાગ્નિ૒યોશ્છાગ૑સ્ય હ૒વિષ૑ પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । યત્ર૒ વન૒સ્પતે પ્રિ૒યા પાથા૑સિ । યત્ર૑ દે૒વાના૑માજ્ય૒પાનાં પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । યત્રા૒ગ્નેર્‌હોતુ૑ પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । તત્રૈ૒તં પ્ર૒સ્તુત્યે૑વોપ૒સ્તુત્યે૑ વો૒પાવ૑સ્રક્ષત્ । રભી૑યાસમિવ કૃ૒ત્વી

3.6.11.4
કર૑દે૒વન્દે૒વો વન૒સ્પતિઃ૑ । જુ૒ષતા૑ હ૒વિઃ । હોત૒ર્યજ૑ । પિ૒પ્રી૒હિ દે૒વા ઉ૑શ૒તો ય૑વિષ્ઠ । વિ૒દ્વા ઋ૒તૂ઱ઋ૑તુપતે યજે૒હ । યે દૈવ્યા૑ ઋ૒ત્વિજ૒સ્તેભિ૑રગ્ને । ત્વ હોતૄ૑ણામ૒સ્યાય૑જિષ્ઠઃ । હોતા૑ યક્ષદ૒ગ્નિ સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃતમ્ । અયા૑ડ૒ગ્નિરિ૑ન્દ્રાગ્નિ૒યોશ્છાગ૑સ્ય હ૒વિષ૑ પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । અયા૒ડ્વન૒સ્પતે પ્રિ૒યા પાથા૑સિ । અયાડ્દે૒વાના૑માજ્ય૒પાનાં પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । યક્ષ૑દ૒ગ્નેર્‌હોતુ૑ પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । યક્ષ૒ત્સ્વં મ૑હિ૒માનમ્ । આય૑જતા૒મેજ્યા૒ ઇષઃ૑ । કૃ૒ણોતુ૒ સો અ૑ધ્વ૒રા જા૒તવે૑દાઃ । જુ૒ષતા૑ હ૒વિઃ । હોત૒ર્યજ૑

3.6.12.0
ધામા૑નિ૒ ભૂરેક૑ઞ્ચ

3.6.12.1
ઉપો૑ હ૒ યદ્વિ૒દથ૑વ્વામ્૒̐જિનો૒ ગૂઃ । ગી૒ર્ભિર્વિપ્રા૒ પ્રમ૑તિમિ૒ચ્છમા૑નાઃ । અ૒ર્વન્તો૒ ન કાષ્ઠા૒ન્નક્ષ૑માણાઃ । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્ની જોહુ૑વતો૒ નર૒સ્તે । વન૑સ્પતે રશ૒નયા૑ઽભિ૒ધાય૑ । પિ૒ષ્ટત૑મયા વ૒યુના૑નિ વિ૒દ્વાન્ । વહ૑ દેવ૒ત્રા દિ૑ધિષો હ૒વીષિ૑ । પ્ર ચ૑દા૒તાર૑મ૒મૃતે૑ષુ વોચઃ । અ૒ગ્નિ સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃતમ્ । અયા૑ડ૒ગ્નિરિ૑ન્દ્રાગ્નિ૒યોશ્છગ૑સ્ય હ૒વિષ૑ પ્રિ૒યા ધામા૑નિ

3.6.12.2
અયા૒ડ્વન૒સ્પતે પ્રિ૒યા પાથા૑સિ । અયાડ્દે૒વાના૑માજ્ય૒પાનાં પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । યક્ષ૑દ૒ગ્નેર્‌હોતુ૑ પ્રિ૒યા ધામા૑નિ । યક્ષ૒ત્સ્વં મ૑હિ૒માનમ્ । આય૑જતા૒મેજ્યા૒ ઇષઃ૑ । કૃ૒ણોતુ૒ સો અ૑ધ્વ૒રા જા૒તવે૑દાઃ । જુ૒ષતા૑ હ૒વિઃ । અગ્ને૒ યદ૒દ્ય વિ૒શો અ૑ધ્વરસ્ય હોતઃ । પાવ૑ક શોચે૒ વેષ્ટ્વ હિ યજ્વા । ઋ૒તા ય૑જાસિ મહિ૒ના વિયદ્ભૂઃ । હ૒વ્યા વ૑હ યવિષ્ઠ૒ યા તે૑ અ૒દ્ય

3.6.13.0
યજૈક૑ઞ્ચ

3.6.13.1
દે૒વં બ૒ર્૒હિસ્સુ૑દે૒વન્દે૒વૈસ્સ્યાત્સુ૒વીર૑વ્વીમ્૒̐રૈર્વસ્તોર્વૃ૒જ્યેતા૒ક્તો પ્રભ્રિ૑યે૒તાત્ય૒ન્યાન્રા૒યા બ૒ર્૒હિષ્મ૑તો મદેમ વસુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ૒ યજ૑ । દે૒વીર્દ્વાર૑સ્સઙ્ઘા૒તે વિ૒ડ્વીર્યામ૑ઞ્છિથિ૒રા ધ્રુ૒વા દે૒વહૂ૑તૌ વ૒ત્સ ઈ૑મેના૒સ્તરુ૑ણ૒ આમિ૑મીયાત્કુમા૒રો વા૒ નવ૑જાતો૒ મૈના૒ અર્વા૑ રે૒ણુક૑કાટ૒ પૃણ૑ગ્વસુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ યજ૑ । દે૒વી ઉ૒ષાસા૒નક્તાઽદ્યા૒સ્મિન્‌ય૒જ્ઞે પ્ર૑ય૒ત્ય૑હ્વેતા૒મપિ૑ નૂ૒નન્દૈવી૒ર્વિશ૒ પ્રાયા૑સિષ્ટા૒૒ સુપ્રી૑તે૒ સુધિ૑તે વસુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતા૒ય્યઁજ૑ । દે૒વી જોષ્ટ્રી૒ વસુ૑ધિતી૒ યયો૑ર૒ન્યાઽઘાદ્દ્વેષા૑સિ યૂ૒યવ૒દાન્યાવ૑ક્ષ૒દ્વસુ૒ વાર્યા૑ણિ૒ યજ૑માનાય વસુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતા૒ય્યઁજ૑ । દે૒વી ઊ૒ર્જાહુ૑તી૒ ઇષ૒મૂર્જ૑મ૒ન્યાવ૑ક્ષ૒ત્સગ્ધિ૒૒ સપી૑તિમ૒ન્યા નવે૑ન૒ પૂર્વ૒ન્દય૑માના૒સ્સ્યામ૑ પુરા૒ણેન૒ નવ૒ન્તામૂર્જ૑મૂ૒ર્જાહુ૑તી ઊ૒ર્જય૑માને અધાતાવ્વઁસુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતા૒ય્યઁજ૑ । દે૒વા દૈવ્યા૒ હોતા૑રા૒ નેષ્ટા૑રા૒ પોતા૑રા હ૒તાઘ૑શસાવાભ૒રદ્વ૑સૂ વસુ૒વને વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતા૒ય્યઁજ૑ । દે૒વીસ્તિ૒સ્રસ્તિ૒સ્રો દે૒વીરિડા૒ સર૑સ્વતી૒ ભાર૑તી૒ દ્યાં ભાર૑ત્યાદિ૒ત્યૈર૑સ્પૃક્ષ૒ત્સર૑સ્વતી૒મ રુ૒દ્રૈર્ય૒જ્ઞમા૑વીદિ૒હૈવેડ૑યા૒ વસુ૑મત્યા સધ૒માદં૑ મદેમ વસુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ૒ યજ૑ । દે૒વો નરા૒શસ૑સ્ત્રિશી૒ર્૒ષા ષ૑ડ૒ક્ષશ્શ૒તમિદે૑નશિતિપૃ૒ષ્ઠા આદ૑ધતિ સ૒હસ્ર૑મીં૒ પ્રવ૑હન્તિ મિ૒ત્રાવરુ૒ણેદ૑સ્ય હો૒ત્રમ઱હ૑તો૒ બૃહ૒સ્પતિ૑સ્સ્તો૒ત્રમ૒શ્વિનાઽઽ- ધ્વ૑ર્યવવ્વઁસુ૒વને૑વસુ૒ધેયસ્ય૑ વેતુ૒ યજ૑ । દે૒વો વન૒સ્પતિ૑ર્વ૒ર્૒ષપ્રા૑વા ઘૃ૒તનિ૑ર્ણિ૒ગ્દ્યામગ્રે૒ણાસ્પૃ૑ક્ષ૒દાન્તરિ૑ક્ષં૒ મધ્યે૑નાપ્રા પૃથિ૒વીમુપ૑રેણાદૃહીદ્વસુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ૒ યજ૑ । દે૒વં બ૒ર્૒હિર્વારિ૑તીનાન્નિ૒ધેધા૑ઽસિ૒ પ્રચ્યુ૑તીના૒મપ્ર૑ચ્યુતન્નિકામ૒ધર૑ણં પુરુસ્પા૒ર્૒હય્યઁશ૑સ્વદે૒ના બ૒ર્૒હિષા૒ઽન્યા બ૒ર્૒હીષ્ય૒ભિ ષ્યા૑મ વસુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ૒ યજ૑ । દે૒વો અ૒ગ્નિસ્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃ- ત્સુ૒દ્રવિ૑ણા મ૒ન્દ્ર ક૒વિસ્સ૒ત્યમ૑ન્માઽઽય૒જી હોતા૒ હોતુ૑ર્૒હોતુ૒રાય૑જીયા૒નગ્ને૒ યાન્દે૒વાનયા૒ડ્યા અપિ૑પ્રે૒ર્યે તે૑ હો૒ત્રે અમ૑ત્સત૒ તા સ૑સ૒નુષી૒૒ હોત્રાન્દેવઙ્ગ૒માન્દિ૒વિ દે૒વેષુ૑ ય૒જ્ઞમેર૑યે૒મ સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃચ્ચાગ્ને૒ હોતાઽભૂર્વસુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય નમોવા૒કે વીહિ૒ યજ૑

3.6.14.0
વી૒તા૒વ્વેમ્૒̐ત્વભૂ૒રેક૑ઞ્ચ

3.6.14.1
દે૒વં બ૒ર્૒હિઃ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ । દે૒વીર્દ્વારઃ૑ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ । દે૒વી ઉ૒ષાસા૒નક્તા । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતામ્ । દે૒વી જોષ્ટ્રી । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતામ્ । દે૒વી ઊ૒ર્જાહુ૑તી । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેયસ્ય૑ વીતામ્

3.6.14.2
દે૒વા દૈવ્યા૒ હોતા૑રા । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વીતામ્ । દે૒વીસ્તિ૒સ્રસ્તિ૒સ્રો દે૒વીઃ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વિયન્તુ । દે૒વો નરા૒શસઃ૑ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ । દે૒વો વન૒સ્પતિઃ૑ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ । દે૒વં બ૒ર્૒હિર્વારિ૑તીનામ્ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય વેતુ

3.6.14.3
દે૒વો અ૒ગ્નિસ્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃત્ । સુ૒દ્રવિ૑ણા મ૒ન્દ્ર ક૒વિઃ । સ૒ત્યમ૑ન્માય૒જી હોતા । હોતુ૑ર્‌હોતુ૒રાય૑જીયાન્ । અગ્ને૒ યાન્દે૒વાનયાટ્ । યા અપિ૑પ્રેઃ । યે તે૑ હો૒ત્રે અમ૑ત્સત । તા સ૑સ૒નુષી૒૒ હોત્રાન્દેવઙ્ગ૒મામ્ । દિ૒વિ દે૒વેષુ૑ ય૒જ્ઞમેર૑યે૒મમ્ । સ્વિ૒ષ્ટ૒કૃચ્ચાગ્ને૒ હોતાઽભૂઃ । વ૒સુ૒વને૑ વસુ૒ધેય૑સ્ય નમોવા૒કે વીહિ૑

3.6.15.0
અ૒ગ્નિમ૒દ્યૈકમ્

3.6.15.1
અ૒ગ્નિમ૒દ્ય હોતા૑રમવૃણીતા૒યય્યઁજ૑માન૒ પચ૑ન્પ૒ક્તી પચ૑ન્પુરો૒ડાશં૑ બ૒ધ્નન્નિ૑ન્દ્રા૒ગ્નિભ્યા૒ઞ્છાગ૑ સૂપ૒સ્થા અ૒દ્ય દે૒વો વન૒સ્પતિ૑રભવદિન્દ્રા૒ગ્નિભ્યા૒ઞ્છાગે૒નાઘ૑સ્તા૒ન્તં મે૑દ૒સ્ત પ્રતિ૑પચ૒તાગ્ર૑ભીષ્ટા૒મવી૑વૃધેતાં પુરો૒ડાશે૑ન૒ ત્વામ૒દ્ય઱ષ૑ આ઱ષેય ઋષીણાન્નપાદવૃણીતા૒યય્યઁજ૑માનો બ૒હુભ્ય૒ આ સઙ્ગ૑તેભ્ય એ૒ષ મે૑ દે૒વેષુ૒ વસુ૒ વાર્યા ય૑ક્ષ્યત૒ ઇતિ૒ તા યા દે૒વા દે૑વ૒દાના૒ન્યદુ૒સ્તાન્ય૑સ્મા૒ આ ચ૒ શાસ્વા ચ૑ ગુરસ્વેષિ૒તશ્ચ૑ હોત૒રસિ૑ ભદ્ર૒વાચ્યા૑ય૒ પ્રેષિ૑તો૒ માનુ૑ષસ્સૂક્તવા૒કાય૑ સૂ૒ક્તા બ્રૂ૑હિ

3.7.0.0
સર્વા૒ન્૒ યદ્વિષ્ષ૑ણ્ણેન૒ વિ વૈ યા પુ૒રસ્તા૒દ્દેવા૑ દે૒વેષુ૒ પરિ૑સ્તૃણીત૒ સક્ષે૒દય્યઁદ૒સ્ય પા૒રે૑ઽના૒ગસ૒ ઉદ૑સ્તાંફ્સી૒દ્બ્રહ્મ૑ પ્રતિ૒ષ્ઠા યદ્દે૑વા૒ યત્તે૒ ગ્રાવ્ણ્ણા૒ યદ્દિ૑દી૒ક્ષે ચતુ૑ર્દશ

સર્વા૒ન્ભૂતિ૑મે૒વ યામે૒વાફ્સ્વાહુ૑તિવ્વ્રમ્૒̐તાનાં પર્ણવ૒લ્કસ્સો૒મ્યાના૑મ૒સ્મિન્‌ય૒જ્ઞેઽગ્ને૒ યો નો૒ જ્યોગ્જી૒વા પ૒રોર૑જા૒ પ્રતે૑મહે૒ બ્રહ્મ૑ પ્રતિ૒ષ્ઠા ગાર્‌હ૑પત્યસ્ત્રિ૒૒શદુ૑ત્તરશ૒તમ્

સર્વા૒ઞ્છચી૒પતિઃ૑ ॥ ॥ હરિઃ૑ઓમ્ ॥ સપ્તમ પ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ ॥
3.7.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે સપ્તમ પ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ । હરિઃઓમ્ ।
3.7.1.0
દ૒ધા૒તિ૒ ય૒જ્ઞ ઉ૑ત૒ એક૒ન્ધય૑ન્તિ રુન્ધે કુર્યાદા૒ર્ચ્છત્ય૒પાકુ૑ર્યાત્પૃથિ૒વી ત્વમ૒ષ્ટૌ ચ૑

(સર્વા૒ન્૒ વિ વૈ યદિ૑ પરસ્ત૒રામોષ૑ધીરન્યત૒રાનુ૒ભયા૑ન૒ર્ધો વૈ ॥ )
3.7.1.1
સર્વા૒ન્૒ વા એ૒ષોઽગ્નૌ કામા૒ન્પ્રવે૑શયતિ । યોઽગ્નીન૑ન્વા૒ધાય૑ વ્ર૒તમુ૒પૈતિ૑ । સયદનિ૑ષ્ટ્વા પ્રયા૒યાત્ । અકા૑મપ્રીતા એન૒ઙ્કામા૒ નાનુ૒પ્રયા૑યુઃ । અ૒તે૒જા અ૑વી૒ર્ય૑સ્સ્યાત્ । સ જુ૑હુયાત્ । તુભ્ય૒ન્તા અ૑ઙ્ગિરસ્તમ । વિશ્વાસ્સુક્ષિ૒તય૒ પૃથ૑ક્ । અગ્ને૒ કામા૑ય યેમિર૒ ઇતિ૑ । કામા૑ને૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ

3.7.1.2
કામ૑પ્રીતા એન૒ઙ્કામા૒ અનુ૒ પ્રયાન્તિ । તે૒જ૒સ્વી વી૒ર્યા૑વાન્ભવતિ । સન્ત૑તિ૒ર્વા એ૒ષા ય૒જ્ઞસ્ય૑ । યોઽગ્નીન૑ન્વા૒ધાય૑ વ્ર૒તમુ૒પૈતિ૑ । સ યદુ૒દ્વાય૑તિ । વિચ્છિ૑ત્તિરે૒વાસ્ય૒ સા । તં પ્રાઞ્ચ૑મુ૒દ્ધૃત્ય૑ । મન૒સોપ૑તિષ્ઠેત । મનો૒ વૈ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો ય૒જ્ઞઃ

3.7.1.3
મન૑સૈ૒વ ય૒જ્ઞ સન્ત૑નોતિ । ભૂરિત્યા૑હ । ભૂ૒તો વૈ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । ભૂતિ૑મે૒વોપૈ૑તિ । વિ વા એ૒ષ ઇ૑ન્દ્રિ૒યેણ૑ વી૒ર્યે૑ણર્ધ્યતે । યસ્યાહિ૑તાગ્નેર૒ગ્નિર૑પ૒ક્ષાય૑તિ । યાવ૒ચ્છમ્ય૑યા પ્ર૒વિધ્યેત્ । યદિ૒ તાવ૑દપ૒ક્ષાયેત્ । ત સંભ૑રેત્ । ઇ૒દન્ત૒ એકં૑ પ૒ર ઉ૑ત૒ એકમ્

3.7.1.4
તૃ૒તીયે૑ન૒ જ્યોતિ૑ષા૒ સવ્વિઁ૑શસ્વ । સ૒વ્વેઁશ૑નસ્ત૒નુવૈ૒ ચારુ૑રેધિ । પ્રિ૒યે દે૒વાનાં પર૒મે જ૒નિત્ર૒ ઇતિ૑ । બ્રહ્મ૑ણૈ૒વૈન૒૒ સંભ૑રતિ । સૈવ તત૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ । યદિ૑ પરસ્ત૒રામ૑પ૒ક્ષાયેત્ । અ૒નુ૒પ્ર૒યાયાવ૑સ્યેત્ । સો એ૒વ તત૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ । ઓષ૑ધી૒ર્વા એ૒તસ્ય૑ પ૒શૂન્પય૒ પ્રવિ૑શતિ । યસ્ય૑ હ૒વિષે૑ વ૒ત્સા અ૒પાકૃ૑તા૒ ધય૑ન્તિ

3.7.1.5
તાન્ યદ્દુ૒હ્યાત્ । યા૒તયામ્ના હ૒વિષા૑ યજેત । યન્ન દુ૒હ્યાત્ । ય૒જ્ઞ૒પ૒રુર૒ન્તરિ૑યાત્ । વા૒ય૒વ્યાય્યઁવા૒ગૂન્નિર્વ૑પેત્ । વા૒યુર્વૈ પય૑સ પ્રદાપયિ૒તા । સ એ૒વાસ્મૈ૒ પય૒ પ્રદા૑પયતિ । પયો૒ વા ઓષ૑ધયઃ । પય૒ પયઃ૑ । પય૑સૈ૒વાસ્મૈ૒ પયોઽવ૑રુન્ધે

3.7.1.6
અથોત્ત૑રસ્મૈ હ૒વિષે૑ વ૒ત્સાન૒પાકુ૑ર્યાત્ । સૈવ તત૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ । અ૒ન્ય૒ત૒રાન્ વા એ૒ષ દે૒વાન્ભા૑ગ૒ધેયે૑ન૒ વ્ય૑ર્ધયતિ । યે યજ૑માનસ્ય સા૒યઙ્ગૃ૒હમા૒ ગચ્છ૑ન્તિ । યસ્ય૑ સાયન્દુ૒ગ્ધ હ૒વિરાર્તિ૑મા૒ર્ચ્છતિ૑ । ઇન્દ્રા૑ય વ્રી૒હીન્નિ૒રુપ્યોપ૑ વસેત્ । પયો૒ વા ઓષ૑ધયઃ । પય૑ એ૒વારભ્ય૑ ગૃહી૒ત્વોપ૑ વસતિ । યત્પ્રા૒તસ્સ્યાત્ । તચ્છૃ૒તઙ્કુ૑ર્યાત્

3.7.1.7
અથેત૑ર ઐ૒ન્દ્ર પુ૑રો૒ડાશ૑સ્સ્યાત્ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યે એ૒વાસ્મૈ૑ સ૒મીચી૑ દધાતિ । પયો૒ વા ઓષ૑ધયઃ । પય૒ પયઃ૑ । પય૑સૈ૒વાસ્મૈ૒ પયોઽવ૑રુન્ધે । અથોત્ત૑રસ્મૈ હ૒વિષે૑ વ૒ત્સાન૒પાકુ૑ર્યાત્ । સૈવ તત૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ । ઉ૒ભયા૒ન્૒ વા એ૒ષ દે૒વાન્ભા૑ગ૒ધેયે૑ન૒ વ્ય૑ર્ધયતિ । યે યજ૑માનસ્ય સા૒યઞ્ચ૑ પ્રા૒તશ્ચ૑ ગૃ૒હમા૒ ગચ્છ૑ન્તિ । યસ્યો૒ભય૑ હ૒વિરાર્તિ૑મા૒ર્ચ્છતિ૑

3.7.1.8
ઐ૒ન્દ્રં પઞ્ચ૑શરાવમોદ૒નન્નિર્વ૑પેત્ । અ૒ગ્નિં દે૒વતા૑નાં પ્રથ૒મય્યઁ૑જેત્ । અ૒ગ્નિમુ૑ખા એ૒વ દે૒વતા પ્રીણાતિ । અ૒ગ્નિવ્વાઁ અન્વ૒ન્યા દે૒વતાઃ । ઇન્દ્ર૒મન્વ૒ન્યાઃ । તા એ૒વોભયી પ્રીણાતિ । પયો૒ વા ઓષ૑ધયઃ । પય૒ પયઃ૑ । પય૑સૈ૒વાસ્મૈ૒ પયોઽવ૑રુન્ધે । અથોત્તર૑સ્મૈ હ૒વિષે૑ વ૒ત્સાન૒પાકુ૑ર્યાત્

3.7.1.9
સૈવ તત૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ । અ૒ર્ધો વા એ૒તસ્ય૑ ય૒જ્ઞસ્ય૑ મીયતે । યસ્ય૒ વ્રત્યેઽહ૒ન્પત્ન્ય૑નાલમ્ભુ૒કા ભવ૑તિ । તામ૑પ૒રુધ્ય૑ યજેત । સર્વે૑ણૈ૒વ ય૒જ્ઞેન૑ યજતે । તામિ૒ષ્ટ્વોપ૑ હ્વયેત । અમૂ૒હમ૑સ્મિ । સા ત્વમ્ । દ્યૌર૒હમ્ । પૃ૒થિ૒વી ત્વમ્ । સામા૒હમ્ । ઋક્ત્વમ્ । તાવેહિ૒ સંભ૑વાવ । સ૒હ રેતો૑ દધાવહૈ । પુ૒૒સે પુ૒ત્રાય૒ વેત્ત૑વૈ । રા૒યસ્પોષા૑ય સુપ્રજા૒સ્ત્વાય૑ સુ૒વીર્યા૒યેતિ૑ । અ૒ર્ધ એ૒વૈના૒મુપ૑ હ્વયતે । સૈવ તત૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ

3.7.2.0
વૈ પ્ર૒જાપ૑તિસ્સ્થાપયતિ પ્રજા૒નન્ન૒ભિ જુ૑હુ૒યાત્સ્યાદ્ધ્રિયેત૒ જહા૑મ૒ ત્રીણિ૑ ચ

(યદ્વિષ્ષ૑ણ્ણેન પ્રાજાપ૒ત્યયા૒ યત્કી૒ટા મ૑ધ્ય૒મેન૒ યદવ૑વૃષ્ટેન૒ યત્પૂર્વ૑સ્યા૒ય્યઁત્પુ૒રા પ્ર૑યા૒જેભ્ય૒ પ્રાઙઙ્ગા૑રો૒ યદ્દ૑ક્ષિ૒ણા યત્પ્ર૒ત્યગ્યદુદઙ્ઙ્૑ ॥ )
3.7.2.1
યદ્વિષ્ષ૑ણ્ણેન જુહુ૒યાત્ । અપ્ર૑જા અપ૒શુર્યજ૑માનસ્સ્યાત્ । યદના૑યતને નિ૒નયેત્ । અ૒ના૒ય૒ત૒નસ્સ્યાત્ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યય૒ર્ચા વ૑લ્મીકવ૒પાયા૒મવ૑ નયેત્ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વૈ વ૒લ્મીકઃ૑ । ય૒જ્ઞ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । પ્ર૒જાપ૑તાવે૒વ ય૒જ્ઞં પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । ભૂરિત્યા૑હ । ભૂ૒તો વૈ પ્ર૒જાપ૑તિઃ

3.7.2.2
ભૂતિ૑મે૒વોપૈ૑તિ । તત્કૃ૒ત્વા । અ૒ન્યાં દુ૒ગ્ધ્વા પુન૑ર્‌હોત૒વ્યમ્ । સૈવ તત૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ । યત્કી૒ટાવ૑પન્નેન જુહુ૒યાત્ । અપ્ર૑જા અપ૒શુર્યજ૑માનસ્સ્યાત્ । યદના૑યતને નિ૒નયેત્ । અ૒ના૒ય૒ત૒નસ્સ્યાત્ । મ૒ધ્ય૒મેન૑ પ૒ર્ણેન૑ દ્યાવાપૃથિ૒વ્ય૑ય૒ર્ચાઽન્ત૑ પરિ૒ધિ નિન૑યેત્ । દ્યાવા૑પૃથિ૒વ્યોરે૒વૈન૒ત્પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ

3.7.2.3
તત્કૃ૒ત્વા । અ૒ન્યાં દુ૒ગ્ધ્વા પુન૑઱હોત૒વ્યમ્ । સૈવ તત૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ । યદવ૑વૃષ્ટેન જુહુ૒યાત્ । અપ૑રૂપમસ્યા૒ત્મઞ્જા૑યેત । કિ૒લાસો૑ વા૒સ્યાદ૑઱શ૒સો વા । યત્પ્રત્યે૒યાત્ । ય૒જ્ઞવ્વિઁચ્છિ૑ન્દ્યાત્ । સ જુ૑હુયાત્ । મિ૒ત્રો જનાન્કલ્પયતિ પ્રજા૒નન્ન્

3.7.2.4
મિ૒ત્રો દા૑ધાર પૃથિ૒વીમુ૒ત દ્યામ્ । મિ૒ત્ર કૃ૒ષ્ટીરનિ૑મિષા૒ઽભિ ચ૑ષ્ટે । સ૒ત્યાય૑ હ૒વ્યઙ્ઘૃ૒તવ૑જ્જુહો૒તેતિ૑ । મિ૒ત્રેણૈ૒વૈન૑ત્કલ્પયતિ । તત્કૃ૒ત્વા । અ૒ન્યાં દુ૒ગ્ધ્વા પુન૑઱હોત૒વ્યમ્ । સૈવ તત૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ । યત્પૂર્વ૑સ્યા૒માહુ૑ત્યા હુ૒તાયા૒મુત્ત૒રાઽઽહુ૑તિઃ૒ સ્કન્દેત્ । દ્વિ૒પાદ્ભિ૑ પ૒શુભિ૒ર્યજ૑માનો૒ વ્યૃ૑ધ્યેત । યદુત્ત૑રયા૒ઽભિ જુ૑હુ૒યાત્

3.7.2.5
ચતુ૑ષ્પાદ્ભિ પ૒શુભિ૒ર્યજ૑માનો૒ વ્યૃ૑ધધ઼યેત । યત્ર૒ વેત્થ૑ વનસ્પતે દે૒વાના૒ઙ્ગુહ્યા૒ નામા૑નિ । તત્ર૑ હ૒વ્યાનિ૑ ગામ૒યેતિ૑ વાનસ્પ૒ત્યય૒ર્ચા સ૒મિધ૑મા૒ધાય૑ । તૂ૒ષ્ણીમે૒વ પુન૑ર્જુહુયાત્ । વન૒સ્પતિ૑નૈ૒વ ય૒જ્ઞસ્યાર્તા૒ઞ્ચાનાર્તા૒ઞ્ચાહુ૑તી૒ વિ દા૑ધાર । તત્કૃ૒ત્વા । અ૒ન્યાં દુ૒ગ્ધ્વા પુન૑઱હોત૒વ્યમ્ । સૈવ તત૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ । યત્પુ૒રા પ્ર૑યા૒જેભ્ય૒ પ્રાઙઙ્ગા૑ર૒સ્સ્કન્દેત્ । અ૒ધ્વ૒ર્યવે૑ ચ૒ યજ૑માનાય૒ ચાક૑ સ્યાત્

3.7.2.6
યદ્દ૑ક્ષિ૒ણા । બ્ર૒હ્મણે૑ ચ૒ યજ૑માનાય૒ ચાક૑ સ્યાત્ । યત્પ્ર૒ત્યક્ । હોત્રે૑ ચ૒ પત્નિ૑યૈ ચ૒ યજ૑માનાય૒ ચાક૑ સ્યાત્ । યદુદઙ્ઙ્૑ । અ૒ગ્નીધે૑ ચ પ૒શુભ્ય૑શ્ચ૒ યજ૑માનાય૒ ચાક૑ સ્યાત્ । યદ૑ભિજુહુ૒યાત્ । રુ૒દ્રોસ્ય પ૒શૂન્ઘાતુ૑કસ્સ્યાત્ । યન્નાભિ૑જુહુ૒યાત્ । અશાન્ત૒ પ્રહ્રિ૑યેત

3.7.2.7
સ્રુ૒વસ્ય૒ બુધ્ને૑નાભિ૒નિદ૑ધ્યાત્ । મા ત૑મો૒ મા ય૒જ્ઞસ્ત૑મ૒ન્મા યજ૑માનસ્તમત્ । નમ૑સ્તે અસ્ત્વાય૒તે । નમો૑ રુદ્ર પરાય૒તે । નમો૒ યત્ર૑ નિ૒ષીદ૑સિ । અ૒મું મા હિ૑સીર૒મું મા હિ૑સી૒રિતિ૒ યેન૒ સ્કન્દેત્ । તં પ્રહ૑રેત્ । સ૒હસ્ર૑શૃઙ્ગો વૃષ૒ભો જા૒તવે૑દાઃ । સ્તોમ૑પૃષ્ઠો ઘૃ૒તવાન્ત્સુ૒પ્રતી૑કઃ । મા નો૑ હાસીન્મેત્થિ૒તો નેત્ત્વા૒ જહા૑મ । ગો૒પો૒ષન્નો૑ વીરપો૒ષઞ્ચ૑ ય૒ચ્છેતિ૑ । બ્રહ્મ૑ણૈ૒વૈનં૒ પ્ર હ૑રતિ । સૈવ તત૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ

3.7.3.0
અ૒જાઽગ્નાવે૒વાસ્યાગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ ભવત્યાસીત પરિ૒ચક્ષી૑ત લમ્ભયતિ દધાતિ દે૒વાનાં૒ બૃહ૒સ્પતિ૒ પઞ્ચ૑ ચ

(વિ વૈ યદ્ય૒ન્યમ૒જાયાં બ્રાહ્મ૒ણસ્ય૑ દર્ભસ્ત૒મ્બેઽપ્સુ હો૑ત૒વ્યમ્ ॥ )
3.7.3.1
વિ વા એ૒ષ ઇ૑ન્દ્રિ૒યેણ૑ વી૒ર્યે૑ણર્ધ્યતે । યસ્યાહિ૑તાગ્નેર૒ગ્નિર્મ૒થ્યમા૑નો૒ ન જાય૑તે । યત્રા૒ન્યં પશ્યેત્ । તત૑ આ૒હૃત્ય૑ હોત૒વ્યમ્ । અ૒ગ્નાવે૒વાસ્યાગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ । યદ્ય૒ન્યન્ન વિ૒ન્દેત્ । અ૒જાયા૑ હોત૒વ્યમ્ । આ૒ગ્ને૒યી વા એ૒ષા । યદ૒જા । અ૒ગ્નાવે૒વાસ્યાગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ

3.7.3.2
અ૒જસ્ય૒ તુ નાશ્ઞી૑યાત્ । યદ૒જસ્યાશ્ઞી૒યાત્ । યામે૒વાગ્નાવાહુ૑તિઞ્જુહુ૒યાત્ । તામ૑દ્યાત્ । તસ્મા૑દ૒જસ્ય૒ નાશ્યમ્ । યદ્ય૒જાન્ન વિ૒ન્દેત્ । બ્રા૒હ્મ૒ણસ્ય૒ દક્ષિ૑ણે૒ હસ્તે૑ હોત૒વ્યમ્ । એ૒ષ વા અ૒ગ્નિર્વૈશ્વાન૒રઃ । યદ્બ્રાહ્મ૒ણઃ । અ૒ગ્નાવે૒વાસ્યાગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ

3.7.3.3
બ્રા૒હ્મ૒ણન્તુ વ૑સ૒ત્યૈ૑ નાપ૑ રુન્ધ્યાત્ । યદ્બ્રાહ્મ૒ણવ્વઁ૑સ૒ત્યા અ૑પરુ૒ન્ધ્યાત્ । યસ્મિ૑ન્ને૒વાગ્નાવાહુ૑તિઞ્જુહુ૒યાત્ । તમ્ભા૑ગ૒ધેયે૑ન૒ વ્ય૑ર્ધયેત્ । તસ્માદ્બ્રાહ્મ૒ણો વ૑સ૒ત્યૈ૑ નાપ૒રુધ્યઃ૑ । યદિ૑ બ્રાહ્મ૒ણન્ન વિ૒ન્દેત્ । દ૒ર્ભ૒સ્ત૒મ્બે હો૑ત૒વ્યમ્ । અ૒ગ્નિ૒વા઩વૈ દ૑ર્ભસ્ત૒મ્બઃ । અ૒ગ્નાવે૒વાસ્યાગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ । દ૒ર્ભાસ્તુ નાધ્યા૑સીત

3.7.3.4
યદ્દ૒ર્ભાન૒ધ્યાસી૑ત । યામે૒વાગ્નાવાહુ૑તિઞ્જુહુ૒યાત્ । તામધ્યા૑સીત । તસ્માદ્દ૒ર્ભા નાધ્યા૑સિત૒વ્યાઃ । યદિ૑ દ૒ર્ભાન્ન વિ૒ન્દેત્ । અ૒પ્સુ હો૑ત૒વ્યમ્ । આપો૒ વૈ સર્વા૑ દે૒વતાઃ । દે૒વતાસ્વે૒વાસ્યાગ્નિહો૒ત્ર હુ૒તં ભ૑વતિ । આપ૒સ્તુ ન પરિ૑ચક્ષીત । યદાપ૑ પરિ૒ચક્ષી૑ત

3.7.3.5
યામે૒વાફ્સ્વાહુ૑તિઞ્જુહુ૒યાત્ । તાં પરિ૑ચક્ષીત । તસ્મા૒દાપો૒ ન પ૑રિ૒ચક્ષ્યાઃ । મેધ્યા૑ ચ૒ વા એ૒તસ્યા૑મે૒ધ્યા ચ૑ ત૒નુવૌ૒ સ સૃ૑જ્યેતે । યસ્યાહિ૑તાગ્નેર૒ન્યૈર૒ગ્નિભિ૑ર૒ગ્નય૑સ્સસૃ૒જ્યન્તે । અ૒ગ્નયે૒ વિવિ૑ચયે પુરો૒ડાશ૑મ૒ષ્ટાક૑પાલ૒ન્નિર્વ૑પેત્ । મેધ્યાઞ્ચૈ૒વાસ્યા૑મે૒ધ્યાઞ્ચ૑ ત૒નુવૌ૒ વ્યાવ૑ર્તયતિ । અ૒ગ્નયે વ્ર૒તપ૑તયે પુ૒રો૒ડાશ૑મ૒ષ્ટાક૑પાલ૒ન્નિર્વ૑પેત્ । અ૒ગ્નિમે૒વ વ્ર૒તપ૑તિ૒૒ સ્વેન૑ ભાગ૒ધેયે૒નોપ૑ ધાવતિ । સ એ૒વૈન૑વ્વ્રમ્૒̐તમા લ૑મ્ભયતિ

3.7.3.6
ગર્ભ૒૒ સ્રવ૑ન્તમગ૒દમ૑કઃ । અ૒ગ્નિરિન્દ્ર૒સ્ત્વષ્ટા૒ બૃહ૒સ્પતિઃ૑ । પૃ૒થિ૒વ્યામવ૑ ચુશ્ચોતૈ૒તત્ । નાભિપ્રાપ્નો૑તિ૒ નિર્‌ઋ૑તિં પરા૒ચૈઃ । રેતો૒ વા એ૒તદ્વાજિ૑ન૒માહિ૑તાગ્નેઃ । યદ૑ગ્નિહો૒ત્રમ્ । તદ્યત્સ્રવેત્ । રેતોઽસ્ય૒ વાજિ૑ન સ્રવેત્ । ગર્ભ૒૒ સ્રવ૑ન્તમગ૒દમ૑ક૒રિત્યા૑હ । રેત૑ એ૒વાસ્મિ૒ન્વાજિ૑નન્દધાતિ

3.7.3.7
અ૒ગ્નિરિત્યા૑હ । અ૒ગ્નિર્વૈ રે૑તો૒ધાઃ । રેત૑ એ૒વ તદ્દ૑ધાતિ । ઇન્દ્ર૒ ઇત્યા૑હ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યમે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । ત્વષ્ટેત્યા૑હ । ત્વષ્ટા૒ વૈ પ૑શૂ૒નાં મિ૑થુ૒નાના૑ રૂપ૒કૃત્ । રૂ૒પમે૒વ પ૒શુષુ૑ દધાતિ । બૃહ૒સ્પતિ૒રિત્યા૑હ । બ્રહ્મ૒ વૈ દે૒વાનાં૒ બૃહ૒સ્પતિઃ૑ । બ્રહ્મ૑ણૈ૒વાસ્મૈ પ્ર૒જા પ્ર જ૑નયતિ । પૃ૒થિ૒વ્યામવ૑ ચુશ્ચોતૈ૒તદિત્યા૑હ । અ૒સ્યામે૒વૈન૒ત્પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । નાભિપ્રાપ્નો૑તિ૒ નિર્‌ઋ૑તિં પરાચૈ૒રિત્યા૑હ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ

3.7.4.0
આભૃ૑ત ઇ૒મઙ્ગૃ૑હ્ણામિ૒ પૂર્વ૒સ્તા પૂર્વ૒ પરિ૑ગૃહ્ણામિ સભાપા૒લા ઇન્દ્ર૑જ્યેષ્ઠેભ્ય૒ આદિ૑ત્ય વ્રતપતે સુસં૒ભૃતા૑ મે સ૒હ પુ૑નાતુ ગહિ નો વિ૒શ્વરૂ૑પા દધાતુ૒ પુન૑ર્ગચ્છતુ પ૒શૂન્

(યાપુ૒રસ્તા૑દિ૒મામૂર્જ૑મિ૒હ પ્ર૒જા ઇ૒હ પ૒શવો૒ઽયં પિ૑તૃ૒ણામ૒ગ્નિઃ । )
3.7.4.1
યા પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒સ્રવ૑ન્તિ । ઉ૒પરિ૑ષ્ટાત્સ૒ર્વત૑શ્ચ૒ યાઃ । તાભી૑ ર૒શ્મિપ૑વિત્રાભિઃ । શ્ર૒દ્ધાય્યમ્૒̐જ્ઞમા ર૑ભે । દેવા૑ ગાતુવિદઃ । ગા૒તુય્યમ્૒̐જ્ઞાય૑ વિન્દત । મન૑સ૒સ્પતિ૑ના દે૒વેન૑ । વાતાદ્ય૒જ્ઞ પ્ર યુ૑જ્યતામ્ । તૃ૒તીય૑સ્યૈ દિ૒વઃ । ગા૒ય૒ત્રિ૒યા સોમ૒ આભૃ૑તઃ

3.7.4.2
સો૒મ૒પી૒થાય૒ સન્ન૑યિતુમ્ । વક૑લ૒મન્ત૑ર૒મા દ૑દે । આપો૑ દેવીશ્શુ૒દ્ધાસ્સ્થ૑ । ઇ૒મા પાત્રા૑ણિ શુન્ધત । ઉ૒પા૒ત૒ઙ્ક્યા૑ય દે૒વાનામ્ । પ૒ર્ણ૒વ૒લ્કમુ૒ત શુ૑ન્ધત । પયો૑ ગૃ૒હેષુ૒ પયો૑ અઘ્નિ૒યાસુ૑ । પયો૑ વ૒ત્સેષુ૒ પય૒ ઇન્દ્રા૑ય હ૒વિષે ધ્રિયસ્વ । ગા૒ય૒ત્રી પ૑ર્ણવ૒લ્કેન૑ । પય૒સ્સોમ૑ઙ્કરોત્વિ૒મમ્

3.7.4.3
અ૒ગ્નિઙ્ગૃ૑હ્ણામિ સુ૒રથ૒ય્યોઁ મ૑યો૒ભૂઃ । ય ઉ૒દ્યન્ત૑મા૒રોહ૑તિ૒ સૂર્ય૒મહ્ને । આ૒દિ૒ત્યઞ્જ્યોતિ૑ષા૒ઞ્જ્યોતિ૑રુત્ત૒મમ્ । શ્વો ય૒જ્ઞાય૑ રમતાન્દે૒વતાભ્યઃ । વસૂન્રુ૒દ્રાના૑દિ૒ત્યાન્ । ઇન્દ્રે૑ણ સ૒હ દે૒વતાઃ । તા પૂર્વ૒ પરિ૑ ગૃહ્ણામિ । સ્વ આ૒યત૑ને મની૒ષયા । ઇ૒મામૂર્જં૑ પઞ્ચદ૒શીંય્યેઁ પ્રવિ૑ષ્ટાઃ । તાન્દે૒વાન્પરિ૑ ગૃહ્ણામિ૒ પૂર્વઃ૑

3.7.4.4
અ૒ગ્નિર્‌હ૑વ્ય૒વાડિ૒હ તાના વ૑હતુ । પૌ૒ર્ણમા૒સ હ૒વિરિ૒દમે૑ષાં૒ મયિ૑ । આ૒મા૒વા૒સ્ય૑ હ૒વિરિ૒દમે૑ષાં૒ મયિ૑ । અ૒ન્ત૒રાઽગ્ની પ૒શવઃ૑ । દે૒વ૒સ૒૒સદ૒મા ગ૑મન્ન્ । તાન્પૂર્વ૒ પરિ૑ ગૃહ્ણામિ । સ્વ આ૒યત૑ને મની૒ષયા । ઇ૒હ પ્ર૒જા વિ૒શ્વરૂ૑પા રમન્તામ્ । અ૒ગ્નિઙ્ગૃ૒હપ૑તિમ૒ભિ સ૒વ્વઁસા૑નાઃ । તા પૂર્વ૒ પરિ૑ ગૃહ્ણામિ

3.7.4.5
સ્વ આ૒યત૑ને મની૒ષયા । ઇ૒હ પ૒શવો૑ વિ૒શ્વરૂ૑પા રમન્તામ્ । અ૒ગ્નિઙ્ગૃ૒હપ૑તિમ૒ભિ સ૒વ્વઁસા૑નાઃ । તાન્પૂર્વ૒ પરિ૑ ગૃહ્ણામિ । સ્વ આ૒યત૑ને મની૒ષયા । અ૒યં પિ૑તૃ૒ણામ૒ગ્નિઃ । અવાડ્ઢ૒વ્યા પિ૒તૃભ્ય૒ આ । તં પૂર્વ૒ પરિ૑ ગૃહ્ણામિ । અવિ૑ષન્ન પિ૒તુઙ્ક૑રત્ । અજ૑સ્ર૒ન્ત્વા સ૑ભાપા૒લાઃ

3.7.4.6
વિ૒જ૒યભા૑ગ૒૒ સમિ૑ન્ધતામ્ । અગ્ને૑ દી૒દા૑ય મે સભ્ય । વિજિ૑ત્યૈ શ૒રદ૑શ્શ૒તમ્ । અન્ન૑માવસ૒થીયમ્ । અ૒ભિ હ૑રાણિ શ૒રદ૑શ્શ૒તમ્ । આ૒વ૒સ૒થે શ્રિયં૒ મન્ત્રમ્ । અહિ૑ર્બુ૒ધ્નિયો૒ નિ ય૑ચ્છતુ । ઇ૒દમ૒હમ૒ગ્નિજ્યેષ્ઠેભ્યઃ । વસુ૑ભ્યો ય૒જ્ઞં પ્રબ્ર૑વીમિ । ઇ૒દમ૒હમિન્દ્ર૑જ્યેષ્ઠેભ્યઃ

3.7.4.7
રુ૒દ્રેભ્યો૑ ય૒જ્ઞં પ્ર બ્ર૑વીમિ । ઇ૒દમ૒હં વરુ૑ણજ્યેષ્ઠેભ્યઃ । આ૒દિ૒ત્યેભ્યો૑ ય૒જ્ઞં પ્ર બ્ર૑વીમિ । પય૑સ્વતી૒રોષ૑ધયઃ । પય૑સ્વદ્વી૒રુધાં૒ પયઃ૑ । અ૒પાં પય૑સો૒ યત્પયઃ૑ । તેન૒ મામિ૑ન્દ્ર૒ સ સૃ૑જ । અગ્ને વ્રતપતે વ્ર૒તઞ્ચ૑રિષ્યામિ । તચ્છ૑કેય૒ન્તન્મે૑ રાધ્યતામ્ । વાયો વ્રતપત૒ આદિ૑ત્ય વ્રતપતે

3.7.4.8
વ્ર૒તાનાવ્વ્રઁતપતે વ્ર૒તઞ્ચ૑રિષ્યામિ । તચ્છ૑કેય૒ન્તન્મે૑ રાધ્યતામ્ । ઇ૒માં પ્રાચી૒મુદી૑ચીમ્ । ઇષ૒મૂર્જ૑મ૒ભિ સસ્કૃ૑તામ્ । બ૒હુ૒પ૒ર્ણામશુ૑ષ્કાગ્રામ્ । હરા૑મિ પશુ૒પામ૒હમ્ । યત્કૃષ્ણો૑ રૂ૒પઙ્કૃ૒ત્વા । પ્રાવિ૑શ૒સ્ત્વવ્વઁન૒સ્પતીન્૑ । તત૒સ્ત્વામે૑કવિશતિ૒ધા । સંભ૑રામિ સુસં૒ભૃતા

3.7.4.9
ત્રીન્પ૑રિ૒ધી સ્તિ૒સ્રસ્સ૒મિધઃ૑ । ય૒જ્ઞાયુ૑રનુસઞ્ચ૒રાન્ । ઉ૒પ૒વે૒ષં મેક્ષ૑ણ૒ન્ધૃષ્ટિમ્ । સં ભ૑રામિ સુસં૒ભૃતા । યા જા૒તા ઓષ૑ધયઃ । દે૒વેભ્ય૑સ્ત્રિયુ૒ગં પુ૒રા । તાસાં૒ પર્વ૑ રાધ્યાસમ્ । પ૒રિ૒સ્ત૒રમા૒હરન્ન્૑૑ । અ૒પાં મેધ્ય૑ય્યમ્૒̐જ્ઞિયમ્ । સદે૑વ શિ૒વમ૑સ્તુ મે

3.7.4.10
આ૒ચ્છે૒ત્તા વો૒ મા રિ૑ષમ્ । જીવા૑નિ શ૒રદ૑શ્શ૒તમ્ । અપ૑રિમિતાનાં૒ પરિ૑મિતાઃ । સન્ન૑હ્યે સુકૃ૒તાય૒ કમ્ । એનો૒ મા નિગાઙ્કત૒મચ્ચ૒નાહમ્ । પુન૑રુ૒ત્થાય૑ બહુ૒લા ભ૑વન્તુ । સ૒કૃ૒દા૒ચ્છિ૒ન્નં બ૒ર્૒હિરૂર્ણા૑મૃદુ । સ્યો૒નં પિ૒તૃભ્ય૑સ્ત્વા ભરામ્ય૒હમ્ । અ૒સ્મિન્ત્સી૑દન્તુ મે પિ૒તર૑સ્સો૒મ્યાઃ । પિ૒તા૒મ૒હા પ્રપિ૑તામહાશ્ચાનુ૒ગૈસ્સ૒હ

3.7.4.11
ત્રિ૒વૃત્પ૑લા૒શે દ૒ર્ભઃ । ઇયાન્પ્રાદે૒શસ૑મ્મિતઃ । ય૒જ્ઞે પ૒વિત્રં૒ પોતૃ૑તમમ્ । પયો૑ હ૒વ્યઙ્ક૑રોતુ મે । ઇ૒મૌ પ્રા૑ણાપા૒નૌ । ય૒જ્ઞસ્યાઙ્ગા૑નિ સર્વ૒શઃ । આ૒પ્યા૒યય૑ન્તૌ૒ સઞ્ચ૑રતામ્ । પ૒વિત્રે૑ હવ્ય૒શોધ૑ને । પ૒વિત્રે સ્થો વૈષ્ણ૒વી । વા૒યુર્વાં૒ મન૑સા પુનાતુ

3.7.4.12
અ૒યં પ્રા૒ણશ્ચા૑પા૒નશ્ચ૑ । યજ૑માન૒મપિ૑ ગચ્છતામ્ । ય૒જ્ઞે હ્યભૂ૑તાં૒ પોતા૑રૌ । પ૒વિત્રે૑ હવ્ય૒શોધ૑ને । ત્વયા૒ વેદિ૑વ્વિઁવિદુ પૃથિ૒વીમ્ । ત્વયા૑ ય૒જ્ઞો જા૑યતે વિશ્વ૒દાનિઃ૑ । અચ્છિ૑દ્રય્યમ્૒̐જ્ઞમન્વે૑ષિ વિ૒દ્વાન્ । ત્વયા૒ હોતા૒ સન્ત૑નોત્યર્ધમા૒સાન્ । ત્ર૒ય૒સ્ત્રિ૒૒શો૑ઽસિ૒ તન્તૂ૑નામ્ । પ૒વિત્રે૑ણ સ૒હાગ૑હિ

3.7.4.13
શિ૒વેય રજ્જુ૑રભિ૒ધાની । અ૒ઘ્નિ૒યામુપ૑ સેવતામ્ । અપ્ર૑સ્રસાય ય૒જ્ઞસ્ય૑ । ઉ૒ખે ઉપ૑દધામ્ય૒હમ્ । પ૒શુભિ૒સ્સન્ની૑તં બિભૃતામ્ । ઇન્દ્રા૑ય શૃ૒તન્દધિ૑ । ઉ૒પ૒વે૒ષો૑ઽસિ ય૒જ્ઞાય૑ । ત્વાં પ૑રિવે૒ષમ૑ધારયન્ન્ । ઇન્દ્રા૑ય હ૒વિ કૃ૒ણ્વન્તઃ૑ । શિ૒વશ્શ૒ગ્મો ભ૑વાસિ નઃ

3.7.4.14
અમૃ૑ન્મયન્દેવપા૒ત્રમ્ । ય૒જ્ઞસ્યાયુ૑ષિ૒ પ્ર યુ૑જ્યતામ્ । તિ૒ર૒પ૒વિ૒ત્રમતિ૑નીતાઃ । આપો૑ ધારય૒ માતિ૑ગુઃ । દે૒વેન૑ સવિ૒ત્રોત્પૂ૑તાઃ । વસો૒સ્સૂર્ય૑સ્ય ર૒શ્મિભિઃ૑ । ગાન્દો૑હપવિ૒ત્રે રજ્જુમ્ । સર્વા૒ પાત્રા૑ણિ શુન્ધત । એ૒તા આ ચ૑રન્તિ૒ મધુ૑મ૒દ્દુહા૑નાઃ । પ્ર૒જાવ૑તીર્ય૒શસો૑ વિ૒શ્વરૂ૑પાઃ

3.7.4.15
બ૒હ્વીર્ભવ૑ન્તી૒રુપ૒જાય૑માનાઃ । ઇ૒હ વ૒ ઇન્દ્રો૑ રમયતુ ગાવઃ । પૂ૒ષા સ્થ૑ । અ૒ય૒ક્ષ્મા વ૑ પ્ર૒જયા૒ સ સૃ૑જામિ । રા૒યસ્પોષે૑ણ બહુ૒લાભવ૑ન્તીઃ । ઊર્જં૒ પય૒ પિન્વ૑માના ઘૃ૒તઞ્ચ૑ । જી૒વો જીવ૑ન્તી૒રુપ૑વસ્સદેયમ્ । દ્યૌશ્ચે૒મય્યમ્૒̐જ્ઞં પૃ૑થિ૒વી ચ૒ સન્દુ૑હાતામ્ । ધા૒તા સોમે૑ન સ૒હ વાતે૑ન વા૒યુઃ । યજ૑માનાય૒ દ્રવિ૑ણન્દધાતુ

3.7.4.16
ઉત્સ૑ન્દુહન્તિ ક૒લશ૒ઞ્ચતુ૑ર્બિલમ્ । ઇડાન્દે૒વીમ્મધુ૑મતી સુવ૒ર્વિદમ્ । તદિ૑ન્દ્રા૒ગ્ની જિ૑ન્વત સૂ૒નૃતા૑વત્ । તદ્યજ૑માનમમૃત૒ત્વે દ૑ધાતુ । કામ૑ધુક્ષ૒ પ્ર ણો બ્રૂહિ । ઇન્દ્રા૑ય હ૒વિરિ૑ન્દ્રિ૒યમ્ । અ૒મૂય્યઁસ્યાન્દે૒વાનામ્ । મ૒નુ૒ષ્યા૑ણાં૒ પયો૑ હિ૒તમ્ । બ૒હુ દુ૒ગ્ધીન્દ્રા૑ય દે૒વેભ્યઃ૑ । હ૒વ્યમા પ્યા૑યતાં૒ પુનઃ૑

3.7.4.17
વ૒ત્સેભ્યો૑ મનુ૒ષ્યેભ્યઃ । પુ૒ન૒ર્દો૒હાય૑ કલ્પતામ્ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ સન્ત૑તિરસિ । ય૒જ્ઞસ્ય૑ ત્વા૒ સન્ત૑તિ૒મનુ૒ સન્ત૑નોમિ । અદ૑સ્તમસિ૒ વિષ્ણ૑વે ત્વા । ય૒જ્ઞાયાપિ૑ દધામ્ય૒હમ્ । અ૒દ્ભિરરિ૑ક્તેન૒ પાત્રે૑ણ । યા પૂ૒તા પ૑રિ૒શેર૑તે । અ૒યં પય૒સ્સોમ૑ઙ્કૃ૒ત્વા । સ્વાય્યોઁનિ૒મપિ૑ ગચ્છતુ

3.7.4.18
પ૒ર્ણ૒વ૒લ્ક પ૒વિત્રમ્ । સૌ૒મ્યસ્સોમા૒દ્ધિ નિર્મિ૑તઃ । ઇ૒મૌ પ૒ર્ણઞ્ચ૑ દ૒ર્ભઞ્ચ૑ । દે૒વાના૑ હવ્ય૒શોધ૑નૌ । પ્રા૒ત૒ર્વે૒ષાય૑ ગોપાય । વિષ્ણો૑ હ૒વ્ય હિ રક્ષ૑સિ । ઉ૒ભાવ૒ગ્ની ઉ૑પસ્તૃણ૒તે । દે૒વતા૒ ઉપ૑વસન્તુ મે । અ૒હઙ્ગ્રા૒મ્યાનુપ૑ વસામિ । મહ્ય૒ઙ્ગોપ૑તયે પ૒શૂન્

3.7.5.0
અ૒ભીત્વ૑ર્યૈ કરોમિ ક્રમીત્પિ૒તાઽઽત્મન૑ એક૒તો મુ૑ખાં મે૒ દિશોઽધ્ય૑ક્ષેભ્યો હ૒વિર્ગા૑ર્‌હપત્યા કલ્પય૒ન્નશ૑સ્તિ૒સ્સા નો૑ દોહતા સુ૒વીર્ય૑ સ૒પ્ત ચ૑

3.7.5.1
દેવા૑ દે૒વેષુ૒ પરાક્રમધ્વમ્ । પ્રથ૑મા દ્વિ૒તીયે૑ષુ । દ્વિતી૑યાસ્તૃ૒તીયે૑ષુ । ત્રિરે૑કાદશા ઇ૒હ મા૑ઽવત । ઇ૒દ શ૑કેય૒ય્યઁદિ૒દઙ્ક૒રોમિ૑ । આ૒ત્મા ક૑રોત્વા૒ત્મને । ઇ૒દઙ્ક૑રિષ્યે ભેષ૒જમ્ । ઇ૒દમ્મે૑ વિશ્વભેષજા । અશ્વિ૑ના૒ પ્રાવ૑તય્યુમ્૒̐વમ્ । ઇ૒દમ૒હ સેના૑યા અ૒ભીત્વ૑ર્યૈ

3.7.5.2
મુખ૒મપો૑હામિ । સૂર્ય૑ જ્યોતિ૒ર્વિ ભા૑હિ । મ૒હ૒ત ઇ૑ન્દ્રિ૒યાય૑ । આ પ્યા૑યતાઙ્ઘૃ૒તયો૑નિઃ । અ૒ગ્નિર્‌હ૒વ્યાઽનુ૑ મન્યતામ્ । ખમ૑ઙ્ક્ષ્વ૒ ત્વચ૑મઙ્ક્ષ્વ । સુ૒રૂ૒પન્ત્વા૑ વસુ૒વિદમ્ । પ૒શૂ૒નાન્તેજ૑સા । અ૒ગ્નયે૒ જુષ્ટ૑મ૒ભિ ઘા૑રયામિ । સ્યો૒નન્તે૒ સદ૑નઙ્કરોમિ

3.7.5.3
ઘૃ૒તસ્ય૒ ધાર૑યા સુ૒શેવ૑ઙ્કલ્પયામિ । તસ્મિન્ત્સીદા૒મૃતે૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠ । વ્રી૒હી૒ણામ્મે૑ધ સુમન૒સ્યમા૑નઃ । આ૒ર્દ્ર પ્ર૑થસ્નુ૒ર્ભુવ૑નસ્ય ગો૒પાઃ । શૃ૒ત ઉત્સ્ના૑તિ જનિ૒તા મ૑તી૒નામ્ । યસ્ત૑ આ૒ત્મા પ૒શુષુ૒ પ્રવિ૑ષ્ટઃ । દે૒વાનાવ્વિમ્૒̐ષ્ઠામનુ૒ યો વિ૑ત૒સ્થે । આ૒ત્મ૒ન્વાન્ત્સો૑મ ઘૃ૒તવા૒ન્૒ હિ ભૂ૒ત્વા । દે૒વાન્ગ૑ચ્છ૒ સુવ૑ર્વિન્દ૒ યજ૑માનાય૒ મહ્યમ્ । ઇરા૒ ભૂતિ૑ પૃથિ૒વ્યૈ રસો૒ મોત્ક્ર૑મીત્

3.7.5.4
દેવા પિતર૒ પિત૑રો દેવાઃ । યો૑ઽહમ૑સ્મિ૒ સ સન્ ય૑જે । યસ્યાસ્મિ૒ ન તમ૒ન્તરે૑મિ । સ્વં મ૑ ઇ૒ષ્ટ સ્વન્દ૒ત્તમ્ । સ્વં પૂ૒ર્ત સ્વ શ્રા૒ન્તમ્ । સ્વ હુ૒તમ્ । તસ્ય૑ મે૒ઽગ્નિરુ૑પદ્ર૒ષ્ટા । વા૒યુરુ૑પશ્રો૒તા । આ૒દિ૒ત્યો૑ઽનુખ્યા૒તા । દ્યૌ પિ૒તા

3.7.5.5
પૃ૒થિ૒વી મા૒તા । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્બન્ધુઃ૑ । ય એ૒વાસ્મિ૒ સ સન્ ય૑જે । મા ભેર્મા સવ્વિઁ૑ક્થા૒ મા ત્વા૑ હિસિષમ્ । મા તે૒ તેજોઽપ૑ ક્રમીત્ । ભ૒ર૒તમુદ્ધ૑રે૒મનુ૑ ષિઞઞ઼ચ । અ૒વ૒દાના૑નિ તે પ્ર૒ત્યવ૑દાસ્યામિ । નમ૑સ્તે અસ્તુ૒ મા મા૑ હિસીઃ । યદ૑વ૒દાના૑નિ તેઽવ૒દ્યન્ન્ । વિલો૒માકા૑ર્‌ષમા૒ત્મનઃ૑

3.7.5.6
આજ્યે૑ન૒ પ્રત્ય૑નજ્મ્યેનત્ । તત્ત૒ આ પ્યા૑યતાં૒ પુનઃ૑ । અજ્યા૑યો યવમા૒ત્રાત્ । આ૒વ્યા૒ધાત્કૃ૑ત્યતામિ૒દમ્ । મા રૂ૑રુપામ ય૒જ્ઞસ્ય૑ । શુ૒દ્ધ સ્વિ૑ષ્ટમિ૒દ હ૒વિઃ । મનુ૑ના દૃ૒ષ્ટાઙ્ઘૃતપ૑દીમ્ । મિ૒ત્રાવરુ૑ણસમીરિતામ્ । દ૒ક્ષિ૒ણા૒ર્ધાદસં૑ભિન્દન્ન્ । અવ૑દ્યામ્યેક૒તોમુ૑ખામ્

3.7.5.7
ઇડે૑ ભા૒ગં જુ૑ષસ્વ નઃ । જિન્વ૒ ગા જિન્વાર્વ૑તઃ । તસ્યાસ્તે ભક્ષિ૒વાણ૑સ્સ્યામ । સ૒ર્વાત્મા૑નસ્સ૒ર્વગ૑ણાઃ । બ્રધ્ન૒ પિન્વ૑સ્વ । દદ૑તો મે૒ મા ક્ષા૑યિ । કુ૒ર્વ૒તો મે૒ મોપ૑દસત્ । દિ૒શાઙ્કૢપ્તિ૑રસિ । દિશો૑ મે કલ્પન્તામ્ । કલ્પ૑ન્તામ્મે૒ દિશઃ૑

3.7.5.8
દૈવીશ્ચ૒ માનુ૑ષીશ્ચ । અ૒હો૒રા૒ત્રે મે૑ કલ્પેતામ્ । અ૒ર્ધ૒મા૒સા મે૑ કલ્પન્તામ્ । માસા૑ મે કલ્પન્તામ્ । ઋ૒તવો૑ મે કલ્પન્તામ્ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રો મે૑ કલ્પતામ્ । કૢપ્તિ૑રસિ૒ કલ્પ૑તાં મે । આશા૑નાં ત્વાઽઽશાપા૒લેભ્યઃ૑ । ચ૒તુર્ભ્યો૑ અ૒મૃતેભ્યઃ । ઇ૒દં ભૂ૒તસ્યાધ્ય૑ક્ષેભ્યઃ

3.7.5.9
વિ૒ધેમ૑ હ૒વિષા૑ વ૒યમ્ । ભજ૑તાં ભા૒ગી ભા૒ગમ્ । મા ભા૒ગોઽભ૑ક્ત । નિર૑ભા૒ગં ભ૑જામઃ । અ૒પસ્પિ૑ન્વ । ઓષ૑ધીર્જિન્વ । દ્વિ૒પાત્પા૑હિ । ચતુ૑ષ્પાદવ । દિ૒વો વૃષ્ટિ૒મેર૑ય । બ્રા૒હ્મ૒ણાના૑મિ૒દ હ૒વિઃ

3.7.5.10
સો૒મ્યાના૑ સોમપી૒થિનામ્ । નિર્ભ૒ક્તો બ્રાહ્મણઃ । નેહા બ્રાહ્મણસ્યાસ્તિ । સમ૑ઙ્ક્તાં બ૒ર્૒હિર્‌હ૒વિષા૑ ઘૃ૒તેન૑ । સમા૑દિ૒ત્યૈર્વસુ૑ભિ૒સ્સમ્મ૒રુદ્ભિઃ૑ । સમિન્દ્રે૑ણ૒ વિશ્વે૑ભિર્દે૒વેભિ૑રઙ્ક્તામ્ । દિ૒વ્યં નભો૑ ગચ્છતુ૒ યત્સ્વાહા । ઇ૒ન્દ્રા૒ણીવા૑ઽવિધ૒વા ભૂ૑યાસમ્ । અદિ૑તિરિવ સુપુ૒ત્રા । અ૒સ્થૂ૒રિ ત્વા૑ ગાર્‌હપત્ય

3.7.5.11
ઉપ૒નિષ૑દે સુપ્રજા૒સ્ત્વાય૑ । સં પત્ની૒ પત્યા૑ સુકૃ૒તેન૑ ગચ્છતામ્ । ય૒જ્ઞસ્ય૑ યુ૒ક્તૌ ધુર્યા૑વભૂતામ્ । સં૒જા૒ના૒નૌ વિજ૑હતા૒મરા૑તીઃ । દિ૒વિ જ્યોતિ૑ર૒જર૒મા ર૑ભેતામ્ । દશ૑તે ત૒નુવો૑ યજ્ઞ ય૒જ્ઞિયાઃ । તા પ્રી૑ણાતુ૒ યજ૑માનો ઘૃ૒તેન૑ । ના૒રિ૒ષ્ઠયો પ્ર૒શિષ૒મીડ૑માનઃ । દે૒વાનાં૒ દૈવ્યેઽપિ૒ યજ૑માનો૒ઽમૃતો૑ઽભૂત્ । યવ્વાઁન્દે૒વા અ૑કલ્પયન્ન્

3.7.5.12
ઊ૒ર્જો ભા૒ગ શ૑તક્રતૂ । એ૒તદ્વાં૒ તેન૑ પ્રીણાનિ । તેન૑ તૃપ્યતમહહૌ । અ૒હન્દે૒વાના૑ સુ૒કૃતા૑મસ્મિ લો૒કે । મમે૒દમિ૒ષ્ટન્ન મિથુ૑ર્ભવાતિ । અ૒હન્ના૑રિ૒ષ્ઠાવનુ૑ યજામિ વિ૒દ્વાન્ । યદાભ્યા૒મિન્દ્રો૒ અદ૑ધાદ્ભાગ૒ધેય૑મ્ । અદા૑રસૃદ્ભવત દેવસોમ । અ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે મ૑રુતો મૃડતા નઃ । મા નો૑ વિદદ૒ભિભા૒મો અશ૑સ્તિઃ

3.7.5.13
મા નો૑ વિદદ્વૃ૒જના૒ દ્વેષ્યા૒ યા । ઋ૒ષ૒ભવ્વામ્૒̐જિન૑વ્વમ્૒̐યમ્ । પૂ૒ર્ણમા૑સય્યઁજામહે । સ નો૑ દોહતા સુ૒વીર્યમ્ । રા૒યસ્પોષ૑ સહ૒સ્રિણમ્ । પ્રા૒ણાય૑ સુ૒રાધ૑સે । પૂ૒ર્ણમા૑સાય૒ સ્વાહા । અ૒મા૒વા૒સ્યા૑ સુ૒ભગા૑ સુ૒શેવા । ધે૒નુરિ૑વ૒ ભૂય૑ આ૒પ્યાય૑માના । સા નો૑ દોહતા સુ૒વીર્યમ્ । રા૒યસ્પોષ૑ સહ૒સ્રિણમ્ । અ૒પા૒નાય૑ સુ૒રાધ૑સે । અ૒મા૒વા૒સ્યા૑યૈ૒ સ્વાહા । અ૒ભિ સ્તૃ૑ણીહિ૒ પરિ૑ ધેહિ૒ વેદિમ્ । જા૒મિમ્મા હિ૑સીરમુ૒યા શયા૑ના । હો૒તૃ૒ષદ૑ના૒ હરિ૑તાસ્સુ૒વર્ણાઃ । નિ૒ષ્કા ઇ૒મે યજ૑માનસ્ય બ્ર૒ધ્ને

3.7.6.0
પતિ૑ પ્ર૒જાપ૑તયે તપ૒સ્વી વા૒ચા સૌભ૑ગાય પ૒શૂન્મે૑ પિન્વસ્વ દુર્મરા૒યુન્દે૑વ૒યાના૑નગ્ને૒ઽન્તરિ૑ક્ષે૒ઽહમુત્ત૑રો ભૂયાસં પ્ર૒જાપ૑તિરસિ સ૒ર્વત૑શ્શ્રિ૒ત પ્રવિ૑ષ્ટન્દે૒વતા૑ભિર્વાજ૒જિતં૑ પૃથિ૒વી હ્વ૑યતામ૒ગ્નિરાગ્નીધ્રાદ્વૃશ્ચત સસૃ૒વાસ૑ હુ૒તે સ્યો૒નેન૑ મે૒ સન્તિ૑ષ્ઠસ્વે૒ત કૃ૑ધિ દધ્મસ્યૂહતામ૒ષ્ટૌ ચ૑

3.7.6.1
પરિ૑સ્તૃણીત૒ પરિ૑ધત્તા૒ગ્નિમ્ । પરિ૑હિતો૒ઽગ્નિર્યજ૑માનં ભુનક્તુ । અ૒પા રસ૒ ઓષ૑ધીના સુ૒વર્ણઃ૑ । નિ૒ષ્કા ઇ૒મે યજ૑માનસ્ય સન્તુ કામ૒દુઘાઃ । અ૒મુત્રા૒મુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે । ભૂપ૑તે૒ ભુવ૑નપતે । મ૒હ૒તો ભૂ૒તસ્ય૑ પતે । બ્ર૒હ્માણ૑ન્ત્વા વૃણીમહે । અ૒હં ભૂપ૑તિર૒હં ભુવ૑નપતિઃ । અ૒હં મ૑હ૒તો ભૂ૒તસ્ય૒ પતિઃ૑

3.7.6.2
દે૒વેન૑ સવિ૒ત્રા પ્રસૂ૑ત૒ આર્ત્વિ૑જ્યઙ્કરિષ્યામિ । દેવ૑ સવિતરે૒તન્ત્વા૑ વૃણતે । બૃહ૒સ્પતિં૒ દૈવ્યં૑ બ્ર૒હ્માણમ્ । તદ૒હં મન૑સે૒ પ્ર બ્ર૑વીમિ । મનો૑ ગાયત્રિ૒યૈ । ગા૒ય૒ત્રી ત્રિ૒ષ્ટુભે । ત્રિ૒ષ્ટુબ્જગ૑ત્યૈ । જગ૑ત્યનુ૒ષ્ટુભે । અ૒નુ૒ષ્ટુક્પ૒ઙ્ક્ત્યૈ । પ૒ઙ્ક્તિ પ્ર૒જાપ૑તયે

3.7.6.3
પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વિશ્વેભ્યો દે૒વેભ્યઃ૑ । વિશ્વે૑ દેવા૒ બૃહ૒સ્પત૑યે । બૃહ૒સ્પતિ૒ર્બ્રહ્મ૑ણે । બ્રહ્મ૒ ભૂર્ભુવ૒સ્સુવઃ૑ । બૃહ૒સ્પતિ૑ર્દે૒વાનાં બ્ર૒હ્મા । અ૒હં મ૑નુ૒ષ્યા૑ણામ્ । બૃહ૑સ્પતે ય૒જ્ઞઙ્ગો૑પાય । ઇ૒દં તસ્મૈ૑ હ૒ર્મ્યઙ્ક૑રોમિ । યો વો૑ દેવા૒શ્ચર૑તિ બ્રહ્મ૒ચર્યમ્ । મે૒ધા૒વી દિ૒ક્ષુ મન૑સા તપ૒સ્વી

3.7.6.4
અ૒ન્તર્દૂ૒તશ્ચ૑રતિ૒ માનુ૑ષીષુ । ચતુ૑શ્શિખણ્ડા યુવ૒તિસ્સુ૒પેશાઃ । ઘૃ૒તપ્ર૑તીકા૒ ભુવ૑નસ્ય૒ મધ્યે । મ૒ર્મૃ૒જ્યમા૑ના મહ૒તે સૌભ૑ગાય । મહ્ય૑ન્ધુક્ષ્વ૒ યજ૑માનાય૒ કામાન્૑ । ભૂમિ૑ર્ભૂ૒ત્વા મ૑હિ૒માનં૑ પુપોષ । તતો૑ દે૒વી વ૑ર્ધયતે૒ પયા૑સિ । ય૒જ્ઞિયા૑ ય૒જ્ઞવ્વિઁ ચ૒ યન્તિ૒ શઞ્ચ૑ । ઓષ૑ધી૒રાપ૑ ઇ૒હ શક્વ૑રીશ્ચ । યો મા૑ હૃ૒દા મન૑સા૒ યશ્ચ૑ વા૒ચા

3.7.6.5
યો બ્રહ્મ૑ણા૒ કર્મ૑ણા૒ દ્વેષ્ટિ૑ દેવાઃ । યશ્શ્રુ૒તેન૒ હૃદ૑યેનેષ્ણ૒તા ચ૑ । તસ્યેન્દ્ર૒ વજ્રે૑ણ૒ શિર૑શ્છિનદ્મિ । ઊર્ણા૑મૃદુ૒ પ્રથ૑માન સ્યો૒નમ્ । દે૒વેભ્યો૒ જુષ્ટ૒૒ સદ૑નાય બ૒ર્૒હિઃ । સુ૒વ૒ર્ગે લો૒કે યજ૑માન૒ હિ ધે૒હિ । માં નાક૑સ્ય પૃ૒ષ્ઠે પ૑ર૒મે વ્યો૑મન્ । ચતુ૑શ્શિખણ્ડા યુવ૒તિસ્સુ૒પેશાઃ । ઘૃ૒તપ્ર૑તીકા વ૒યુના૑નિ વસ્તે । સાઽઽસ્તી૒ર્યમા૑ણા મહ૒તે સૌભ૑ગાય

3.7.6.6
સા મે૑ ધુક્ષ્વ૒ યજ૑માનાય૒ કામાન્૑ । શિ૒વા ચ૑ મે શ૒ગ્મા ચૈ૑ધિ । સ્યો૒ના ચ૑ મે સુ૒ષદા૑ ચૈધિ । ઊર્જ૑સ્વતી ચ મે૒ પય૑સ્વતી ચૈધિ । ઇષ૒મૂર્જં૑ મે પિન્વસ્વ । બ્રહ્મ૒ તેજો૑ મે પિન્વસ્વ । ક્ષ૒ત્રમોજો૑ મે પિન્વસ્વ । વિશં૒ પુષ્ટિં૑ મે પિન્વસ્વ । આયુ૑ર૒ન્નાદ્ય૑મ્મે પિન્વસ્વ । પ્ર૒જાં પ૒શૂન્મે૑ પિન્વસ્વ

3.7.6.7
અ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞ ઉપ૒ ભૂય૒ ઇન્નુ મે । અવિ૑ક્ષોભાય પરિ૒ધીન્દ૑ધામિ । ધ૒ર્તા ધ૒રુણો૒ ધરી૑યાન્ । અ૒ગ્નિર્દ્વેષા૑સિ૒ નિરિ૒તો નુ૑દાતૈ । વિચ્છિ૑નદ્મિ૒ વિધૃ૑તીભ્યા સ૒પત્નાન્૑ । જા૒તાન્ભ્રાતૃ૑વ્યા૒ન્૒ યે ચ૑ જનિ૒ષ્યમા૑ણાઃ । વિ૒શો ય૒ન્ત્રાભ્યા૒વ્વિઁધ૑મામ્યેનાન્ । અ૒હ સ્વાના૑મુત્ત૒મો૑ઽસાનિ દેવાઃ । વિ૒શો ય૒ન્ત્રે નુ૒દમા૑ને૒ અરા૑તિમ્ । વિશ્વં૑ પા૒પ્માન૒મમ૑તિન્દુર્મરા૒યુમ્

3.7.6.8
સીદ૑ન્તી દે૒વી સુ૑કૃ૒તસ્ય૑ લો૒કે । ધૃતી સ્થો૒ વિધૃ૑તી૒ સ્વધૃ૑તી । પ્રા૒ણાન્મયિ૑ ધારયતમ્ । પ્ર૒જામ્મયિ૑ ધારયતમ્ । પ૒શૂન્મયિ૑ ધારયતમ્ । અ૒યં પ્ર૑સ્ત૒ર ઉ૒ભય૑સ્ય ધ૒ર્તા । ધ૒ર્તા પ્ર૑યા૒જાના૑મુ૒તાનૂ૑યા૒જાનામ્ । સ દા૑ધાર સ૒મિધો૑ વિ૒શ્વરૂ૑પાઃ । તસ્મિ૒ન્ત્સ્રુચો૒ અધ્યા સા૑દયામિ । આ રો૑હ પ૒થો જુ૑હુ દેવ૒યાનાન્૑

3.7.6.9
યત્રર્‌ષ૑ય પ્રથમ૒જા યે પુ૑રા૒ણાઃ । હિર૑ણ્યપક્ષાઽજિ૒રા સમ્ભૃ૑તાઙ્ગા । વહા૑સિ મા સુ૒કૃતા૒ય્યઁત્ર૑ લો૒કાઃ । અવા૒હં બા૑ધ ઉપ૒ભૃતા૑ સ૒પત્નાન્૑ । જા૒તાન્ભ્રાતૃ૑વ્યા૒ન્૒ યે ચ૑ જનિ૒ષ્યમા૑ણાઃ । દોહૈ૑ ય૒જ્ઞ સુ૒દુઘા૑મિવ ધે૒નુમ્ । અ૒હમુત્ત૑રો ભૂયાસમ્ । અધ૑રે૒ મત્સ૒પત્નાઃ । યો મા૑ વા૒ચા મન૑સા દુર્મરા૒યુઃ । હૃ૒દાઽરા૑તી૒યાદ૑ભિ૒દાસ૑દગ્ને

3.7.6.10
ઇ૒દમ૑સ્ય ચિ૒ત્તમધ૑રન્ધ્રુ૒વાયાઃ । અ૒હમુત્ત૑રો ભૂયાસમ્ । અધ૑રે૒ મત્સ૒પત્નાઃ । ઋ૒ષ૒ભો૑ઽસિ શાક્વ૒રઃ । ઘૃ૒તાચી૑ના સૂ૒નુઃ । પ્રિ૒યેણ૒ નામ્ના પ્રિ૒યે સદ૑સિ સીદ । સ્યો૒નો મે૑ સીદ સુ૒ષદ૑ પૃથિ૒વ્યામ્ । પ્રથ૑યિ પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑સ્સુવ૒ર્ગે લો૒કે । દિ૒વિ સી૑દ પૃથિ૒વ્યામ૒ન્તરિ૑ક્ષે । અ૒હમુત્ત૑રો ભૂયાસમ્

3.7.6.11
અધ૑રે૒ મત્સ૒પત્નાઃ । ઇ૒ય સ્થા૒લી ઘૃ૒તસ્ય૑ પૂ૒ર્ણા । અચ્છિ૑ન્નપયાશ્શ૒તધા૑ર૒ ઉત્સઃ૑ । મા૒રુ૒તેન૒ શર્મ૑ણા૒ દૈવ્યે૑ન । ય૒જ્ઞો૑ઽસિ સ૒ર્વત૑શ્શ્રિ૒તઃ । સ૒ર્વતો૒ માં ભૂ૒તં ભ૑વિ૒ષ્યચ્છ્ર૑યતામ્ । શ૒તમ્મે૑ સન્ત્વા૒શિષઃ૑ । સ૒હસ્ર૑મ્મે સન્તુ સૂ૒નૃતાઃ । ઇરા૑વતી પશુ૒મતીઃ । પ્ર૒જાપ૑તિરસિ સ૒ર્વત૑શ્શ્રિ૒તઃ

3.7.6.12
સ૒ર્વતો૒ માં ભૂ૒તં ભ૑વિ૒ષ્યચ્છ્ર૑યતામ્ । શ૒તં મે૑ સન્ત્વા૒શિષઃ૑ । સ૒હસ્રં૑ મે સન્તુ સૂ૒નૃતાઃ । ઇરા૑વતી પશુ૒મતીઃ । ઇ૒દમિ૑ન્દ્રિ૒યમ૒મૃત૑વ્વીમ્૒̐ર્યમ્ । અ૒નેનેન્દ્રા૑ય પ૒શવો૑ઽચિકિત્સન્ન્ । તેન૑ દેવા અવ૒તોપ૒ મામ્ । ઇ૒હેષ૒મૂર્જ૒ય્યઁશ૒સ્સહ૒ ઓજ૑સ્સનેયમ્ । શૃ૒તં મયિ૑ શ્રયતામ્ । યત્પૃ૑થિ૒વીમચ૑ર૒ત્તત્પ્રવિ૑ષ્ટમ્

3.7.6.13
યેનાસિ૑ઞ્ચ૒દ્બલ૒મિન્દ્રે પ્ર૒જાપ૑તિઃ । ઇ૒દન્તચ્છુ૒ક્રં મધુ૑ વા૒જિની૑વત્ । યેનો૒પરિ૑ષ્ટા૒દધિ૑નોન્મહે૒ન્દ્રમ્ । દધિ૒ માન્ધિ૑નોતુ । અ૒યવ્વેમ્૒̐દ પૃ૑થિ૒વીમન્વ૑વિન્દત્ । ગુહા૑ સ૒તીઙ્ગહ૑ને૒ ગહ્વ૑રેષુ । સ વિ૑ન્દતુ૒ યજ૑માનાય લો૒કમ્ । અચ્છિ૑દ્રય્યમ્૒̐જ્ઞં ભૂરિ૑કર્મા કરોતુ । અ૒યય્યમ્૒̐જ્ઞસ્સમ૑સદદ્ધ૒વિષ્માન્૑ । ઋ૒ચા સામ્ના૒ યજુ૑ષા દે૒વતા૑ભિઃ

3.7.6.14
તેન૑ લો૒કાન્ત્સૂર્ય૑વતો જયેમ । ઇન્દ્ર૑સ્ય સ૒ખ્યમ૑મૃત૒ત્વમ૑શ્યામ્ । યો ન૒ કની૑ય ઇ૒હ કા૒મયા૑તૈ । અ૒સ્મિન્ ય૒જ્ઞે યજ૑માનાય૒ મહ્યમ્ । અપ૒ તમિ૑ન્દ્રા૒ગ્ની ભુવ૑નાન્નુદેતામ્ । અ૒હં પ્ર૒જાવ્વીમ્૒̐રવ૑તીવ્વિઁદેય । અગ્ને૑ વાજજિત્ । વાજ૑ન્ત્વા સરિ૒ષ્યન્તમ્ । વાજ૑ઞ્જે૒ષ્યન્તમ્ । વા૒જિન૑વ્વાઁજ૒જિતમ્

3.7.6.15
વા૒જ૒જિ૒ત્યાયૈ૒ સં માર્જ્મિ । અ૒ગ્નિમ૑ન્ના૒દમ૒ન્નાદ્યા૑ય । ઉપ૑હૂતો૒ દ્યૌ પિ૒તા । ઉપ૒ માન્દ્યૌ પિ૒તા હ્વ૑યતામ્ । અ૒ગ્નિરાગ્નીધ્રાત્ । આયુ૑ષે૒ વર્ચ૑સે । જી૒વાત્વૈ પુણ્યા૑ય । ઉપ૑હૂતા પૃથિ૒વી મા૒તા । ઉપ૒ માં મા૒તા પૃ૑થિ૒વી હ્વ૑યતામ્ । અ૒ગ્નિરાગ્નીધ્રાત્

3.7.6.16
આયુ૑ષે૒ વર્ચ૑સે । જી૒વાત્વૈ પુણ્યા૑ય । મનો૒ જ્યોતિ૑ર્જુષતા૒માજ્યમ્ । વિચ્છિ૑ન્નય્યમ્૒̐જ્ઞ સમિ૒મન્દ૑ધાતુ । બૃહ૒સ્પતિ૑સ્તનુતામિ૒મન્નઃ૑ । વિશ્વે૑ દે૒વા ઇ૒હ મા૑દયન્તામ્ । યન્તે૑ અગ્ન આવૃ૒શ્ચામિ૑ । અ૒હવ્વાઁ ક્ષિપિ૒તશ્ચરન્ન્૑ । પ્ર૒જાઞ્ચ૒ તસ્ય૒ મૂલ૑ઞ્ચ । ની૒ચૈર્દે૑વા૒ નિ વૃ૑શ્ચત

3.7.6.17
અગ્ને૒ યો નો૑ઽભિ૒દાસ૑તિ । સ૒મા૒નો યશ્ચ૒ નિષ્ટ્યઃ૑ । ઇ૒ધ્મસ્યે૑વ પ્ર૒ક્ષાય૑તઃ । મા તસ્યોચ્છે૑ષિ૒ કિઞ્ચ૒ન । યો માન્દ્વેષ્ટિ૑ જાતવેદઃ । યઞ્ચા૒હન્દ્વેષ્મિ૒ યશ્ચ૒ મામ્ । સર્વા૒૒ સ્તાન૑ગ્ને૒ સન્દ૑હ । યા શ્ચા૒હન્દ્વેષ્મિ૒ યે ચ૒ મામ્ । અગ્ને૑ વાજજિત્ । વાજ૑ન્ત્વા સસૃ૒વાસમ્

3.7.6.18
વાજ૑ઞ્જિગિ૒વાસમ્ । વા૒જિન૑વ્વાઁજ૒જિતમ્ । વા૒જ૒જિ૒ત્યાયૈ૒ સમ્માર્જ્મિ । અ૒ગ્નિમ૑ન્ના૒દમ૒ન્નાદ્યા૑ય । વેદિ૑ર્બ૒ર્૒હિશ્શૃ૒ત હ૒વિઃ । ઇ૒ધ્મ પ૑રિ૒ધય૒સ્સ્રુચઃ૑ । આજ્ય૑ય્યમ્૒̐જ્ઞ ઋચો૒ યજુઃ૑ । યા૒જ્યાશ્ચ વષટ્કા૒રાઃ । સમ્મે૒ સન્ન૑તયો નમન્તામ્ । ઇ૒ધ્મ૒સ૒ન્નહ૑ને હુ૒તે

3.7.6.19
દિ૒વ ખીલોઽવ૑તતઃ । પૃ૒થિ૒વ્યા અધ્યુત્થિ૑તઃ । તેના૑ સ૒હસ્ર૑કાણ્ડેન । દ્વિ૒ષન્ત૑ શોચયામસિ । દ્વિ૒ષન્મે૑ બ૒હુ શો૑ચતુ । ઓષ૑ધે૒ મો અ૒હ શુ૑ચમ્ । યજ્ઞ૒ નમ૑સ્તે યજ્ઞ । નમો૒ નમ૑શ્ચ તે યજ્ઞ । શિ૒વેન૑ મે૒ સન્તિ૑ષ્ઠસ્વ । સ્યો૒નેન૑ મે૒ સન્તિ૑ષ્ઠસ્વ

3.7.6.20
સુ૒ભૂ૒તેન૑ મે૒ સન્તિ૑ષ્ઠસ્વ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સેન૑ મે૒ સન્તિ૑ષ્ઠસ્વ । ય૒જ્ઞસ્યર્દ્ધિ૒મનુ૒ સન્તિ૑ષ્ઠસ્વ । ઉપ૑ તે યજ્ઞ૒ નમઃ૑ । ઉપ૑ તે૒ નમઃ૑ । ઉપ૑ તે૒ નમઃ૑ । ત્રિષ્ફ૒લીક્રિ૒યમા૑ણાનામ્ । યો ન્ય૒ઙ્ગો અ૑વ૒શિષ્ય૑તે । રક્ષ૑સાં ભાગ૒ધેયમ્ । આપ૒સ્તત્પ્ર વ૑હતાદિ૒તઃ

3.7.6.21
ઉ૒લૂખ૑લે૒ મુસ૑લે૒ યચ્ચ૒ શૂર્પે । આ૒શિ૒શ્લેષ૑ દૃ૒ષદિ૒ યત્ક૒પાલે । અ૒વ૒પ્રુષો૑ વિ૒પ્રુષ૒સ્સય્યઁ૑જામિ । વિશ્વે૑ દે૒વા હ૒વિરિ૒દઞ્જુ૑ષન્તામ્ । ય૒જ્ઞે યા વિ૒પ્રુષ૒સ્સન્તિ૑ બ૒હ્વીઃ । અ૒ગ્નૌ તાસ્સર્વા૒સ્સ્વિ૑ષ્ટા૒સ્સુહુ૑તા જુહોમિ । ઉ૒દ્યન્ન૒દ્યમિ૑ત્ર મહઃ । સ૒પત્નાન્મે અનીનશઃ । દિવૈ૑નાન્ વિ૒દ્યુતા૑ જહિ । નિ૒મ્રોચ૒ન્નધ૑રાન્કૃધિ

3.7.6.22
ઉ૒દ્યન્ન૒દ્ય વિ નો૑ ભજ । પિ૒તા પુ૒ત્રેભ્યો૒ યથા । દી૒ર્ઘા૒યુ૒ત્વસ્ય૑ હેશિષે । તસ્ય૑ નો દેહિ સૂર્ય । ઉ૒દ્યન્ન૒દ્ય મિ૑ત્રમહઃ । આ૒રોહ૒ન્નુત્ત૑રા૒ન્દિવમ્ । હૃ૒દ્રો૒ગમ્મમ૑ સૂર્ય । હ૒રિ૒માણ૑ઞ્ચ નાશય । શુકે૑ષુ મે હરિ૒માણમ્ । રો૒પ૒ણાકા૑સુ દધ્મસિ

3.7.6.23
અથો૑ હારિદ્ર૒વેષુ૑ મે । હ૒રિ૒માણ૒ન્નિ દ૑ધ્મસિ । ઉદ૑ગાદ૒યમા૑દિ૒ત્યઃ । વિશ્વે૑ન૒ સહ૑સા સ૒હ । દ્વિ૒ષન્તં૒ મમ૑ ર૒ન્ધયન્ન્૑ । મો અ૒હન્દ્વિ૑ષ૒તો ર૑ધમ્ । યો ન૒શ્શપા૒દશ૑પતઃ । યશ્ચ૑ ન૒શ્શપ૑ત૒શ્શપાત્ । ઉ૒ષાશ્ચ૒ તસ્મૈ૑ નિ૒મ્રુક્ચ૑ । સર્વં૑ પા૒પ સમૂ૑હતામ્

3.7.6.24
યો ન૑સ્સ૒પત્નો૒ યો રણઃ૑ । મર્તો૑ઽભિ૒દાસ૑તિ દેવાઃ । ઇ૒ધ્મસ્યે૑વ પ્ર૒ક્ષાય૑તઃ । મા તસ્યોચ્છે૑ષિ૒ કિઞ્ચ૒ન । અવ૑સૃષ્ટ૒ પરા૑પત । શ૒રો બ્રહ્મ૑સશિતઃ । ગચ્છા૒ઽમિત્રા૒ન્પ્ર વિ૑શ । મૈષા૒ઙ્કઞ્ચ૒નોચ્છિ૑ષઃ

3.7.7.0
બ્રહ્મ૑ણો૒ યોનિ૒રહ૑સ પ૒ઙ્ક્તિં પ્રપ૑દ્યે દી૒ક્ષા યયા૑ઽઽદિ૒ત્યો દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તસ્તયા ત્વા દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષયા૒મ્યોષ૑ધયો દી૒ક્ષા દ્યૌસ્ત્વા૒ દીક્ષ૑માણ૒મનુ૑ દીક્ષતા૒મપ૑ચિતિ૒શ્ચાક્ષિ૑તિ૒રુત્ત૑રસ્મિન્ગમેય૒ન્દિશ૒ પાદ૑ આદિ૒ત્યવ૑તીવ્વઁર્તય૒ પઞ્ચ૑ ચ

3.7.7.1
સક્ષે૒દં પ૑શ્ય । વિધ૑ર્તરિ૒દં પ૑શ્ય । નાકે૒દં પ૑શ્ય । ર૒મતિ૒ પનિ૑ષ્ઠા । ઋ૒તવ્વઁર્‌ષિ૑ષ્ઠમ્ । અ૒મૃતા૒યાન્યા૒હુઃ । સૂર્યો૒ વરિ૑ષ્ઠો અ૒ક્ષભિ૒ર્વિભા૑તિ । અનુ૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી દે૒વપુ૑ત્રે । દી૒ક્ષાઽસિ૒ તપ૑સો૒ યોનિઃ૑ । તપો૑ઽસિ૒ બ્રહ્મ૑ણો૒ યોનિઃ૑

3.7.7.2
બ્રહ્મા૑સિ ક્ષ૒ત્રસ્ય૒ યોનિઃ૑ । ક્ષ૒ત્રમ૑સ્યૃ૒તસ્ય૒ યોનિઃ૑ । ઋ૒તમ૑સિ૒ ભૂરા ર૑ભે । શ્ર૒દ્ધાં મન૑સા । દી૒ક્ષાન્તપ૑સા । વિશ્વ૑સ્ય૒ ભુવ૑ન૒સ્યાધિ૑પત્નીમ્ । સર્વે૒ કામા૒ યજ૑માનસ્ય સન્તુ । વાતં૑ પ્રા૒ણં મન૑સા૒ઽન્વા ર૑ભામહે । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ય્યોઁ ભુવ૑નસ્ય ગો૒પાઃ । સ નો૑ મૃ૒ત્યોસ્ત્રા૑યતાં૒ પાત્વહ૑સઃ

3.7.7.3
જ્યોગ્જી૒વા જ૒રામ૑શીમહિ । ઇન્દ્ર૑ શાક્વર ગાય૒ત્રીં પ્ર પ૑દ્યે । તાન્તે૑ યુનજ્મિ । ઇન્દ્ર૑ શાક્વર ત્રિ૒ષ્ટુભં૒ પ્ર પ૑દ્યે । તાન્તે૑ યુનજ્મિ । ઇન્દ્ર૑ શાક્વર૒ જગ૑તીં૒ પ્ર પ૑દ્યે । તાન્તે૑ યુનજ્મિ । ઇન્દ્ર૑ શાક્વરાનુ૒ષ્ટુભં૒ પ્ર પ૑દ્યે । તાન્તે૑ યુનજ્મિ । ઇન્દ્ર૑ શાક્વર પ૒ઙ્ક્તિં પ્રપ૑દ્યે

3.7.7.4
તાન્તે૑ યુનજ્મિ । આઽહન્દી૒ક્ષામ૑રુહમૃ૒તસ્ય૒ પત્નીમ્ । ગા૒ય૒ત્રેણ૒ છન્દ૑સા૒ બ્રહ્મ૑ણા ચ । ઋ૒ત સ૒ત્યે૑ઽધાયિ । સ૒ત્યમૃ૒તે૑ઽધાયિ । ઋ૒તઞ્ચ૑ મે સ૒ત્યઞ્ચા૑ભૂતામ્ । જ્યોતિ૑રભૂવ૒૒ સુવ૑રગમમ્ । સુ૒વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કન્નાક૑સ્ય પૃ૒ષ્ઠમ્ । બ્ર૒ધ્નસ્ય૑ વિ૒ષ્ટપ૑મગમમ્ । પૃ૒થિ૒વી દી૒ક્ષા

3.7.7.5
તયા૒ઽગ્નિર્દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ । યયા૒ઽગ્નિર્દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ । તયા ત્વા દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષયામિ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષન્દી૒ક્ષા । તયા૑ વા૒યુર્દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ । યયા૑ વા૒યુર્દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ । તયા ત્વા દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષયામિ । દ્યૌર્દી૒ક્ષા । તયા૑ઽઽદિ૒ત્યો દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ । યયા૑ઽઽદિ૒ત્યો દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ

3.7.7.6
તયા ત્વા દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષયામિ । દિશો૑ દી૒ક્ષા । તયા૑ ચ૒ન્દ્રમા૑ દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ । યયા૑ ચ૒ન્દ્રમા૑ દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ । તયા ત્વા દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષયામિ । આપો૑ દી૒ક્ષા । તયા૒ વરુ૑ણો૒ રાજા૑ દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ । યયા૒ વરુ૑ણો૒ રાજા૑ દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ । તયા ત્વા દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષયામિ । ઓષ૑ધયો દી૒ક્ષા

3.7.7.7
તયા૒ સોમો૒ રાજા૑ દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ । યયા૒ સોમો૒ રાજા૑ દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ । તયા ત્વા દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષયામિ । વાગ્દી૒ક્ષા । તયા પ્રા૒ણો દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ । યયા પ્રા૒ણો દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષિ૒તઃ । તયા ત્વા દી૒ક્ષયા૑ દીક્ષયામિ । પૃ૒થિ૒વી ત્વા૒ દીક્ષ૑માણ૒મનુ૑ દીક્ષતામ્ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષન્ત્વા૒ દીક્ષ૑માણ૒મનુ૑ દીક્ષતામ્ । દ્યૌસ્ત્વા૒ દીક્ષ૑માણ૒મનુ૑ દીક્ષતામ્

3.7.7.8
દિશ૑સ્ત્વા૒ દીક્ષ૑માણ૒મનુ૑ દીક્ષન્તામ્ । આપ૑સ્ત્વા૒ દીક્ષ૑માણ૒મનુ૑ દીક્ષન્તામ્ । ઓષ૑ધયસ્ત્વા૒ દીક્ષ૑માણ૒મનુ૑ દીક્ષન્તામ્ । વાક્ત્વા૒ દીક્ષ૑માણ૒મનુ૑ દીક્ષતામ્ । ઋચ૑સ્ત્વા૒ દીક્ષ૑માણ૒મનુ૑ દીક્ષન્તામ્ । સામા૑નિ ત્વા૒ દીક્ષ૑માણ૒મનુ૑ દીક્ષન્તામ્ । યજૂ૑ષિ ત્વા૒ દીક્ષ૑માણ૒મનુ૑ દીક્ષન્તામ્ । અહ૑શ્ચ૒ રાત્રિ૑શ્ચ । કૃ૒ષિશ્ચ૒ વૃષ્ટિ૑શ્ચ । ત્વિષિ૒શ્ચાપ૑ચિતિશ્ચ

3.7.7.9
અપ૒શ્ચૌષ૑ધયશ્ચ । ઊર્ક્ચ૑ સૂ૒નૃતા૑ ચ । તાસ્ત્વા૒ દીક્ષ૑માણ૒મનુ૑ દીક્ષન્તામ્ । સ્વે દક્ષે૒ દક્ષ૑પિતે૒હ સી૑દ । દે૒વાના૑ સુ૒મ્નો મ૑હ૒તે રણા૑ય । સ્વા૒સ૒સ્થસ્ત૒નુવા૒ સવ્વિઁ૑શસ્વ । પિ૒તેવૈ૑ધિ સૂ૒નવ૒ આ સુ૒શેવઃ૑ । શિ૒વો મા૑ શિ૒વમા વિ૑શ । સ૒ત્યમ્મ૑ આ૒ત્મા । શ્ર૒દ્ધા મેઽક્ષિ૑તિઃ

3.7.7.10
તપો૑ મે પ્રતિ૒ષ્ઠા । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂતા મા૒ દિશો૑ દીક્ષયન્તુ । સ૒ત્યમ૑સ્મિ । અ૒હન્ત્વદ૑સ્મિ૒ મદ૑સિ૒ ત્વમે૒તત્ । મમા૑સિ૒ યોનિ૒સ્તવ૒ યોનિ૑રસ્મિ । મમૈ૒વ સન્વહ૑ હ૒વ્યાન્ય૑ગ્ને । પુ૒ત્ર પિ૒ત્રે લો૑ક૒કૃજ્જા૑તવેદઃ । આ૒જુહ્વા૑નસ્સુ૒પ્રતી૑ક પુ૒રસ્તાત્ । અગ્ને૒ સ્વાય્યોઁનિ૒મા સી૑દ સા૒ધ્યા । અ૒સ્મિન્ત્સ૒ધસ્થે૒ અધ્યુત્ત૑રસ્મિન્ન્

3.7.7.11
વિશ્વે૑ દેવા૒ યજ૑માનશ્ચ સીદત । એક૑મિ૒ષે વિષ્ણુ૒સ્ત્વાઽન્વે૑તુ । દ્વે ઊ૒ર્જે વિષ્ણુ૒સ્ત્વાઽન્વે૑તુ । ત્રીણિ૑ વ્ર૒તાય૒ વિષ્ણુ૒સ્ત્વાઽન્વે૑તુ । ચ૒ત્વારિ૒ માયો૑ભવાય૒ વિષ્ણુ૒સ્ત્વાઽન્વે૑તુ । પઞ્ચ૑ પ૒શુભ્યો૒ વિષ્ણુ૒સ્ત્વાઽન્વે૑તુ । ષડ્રા૒યસ્પોષા૑ય૒ વિષ્ણુ૒સ્ત્વાઽન્વે૑તુ । સ૒પ્ત સ૒પ્તભ્યો૒ હોત્રાભ્યો૒ વિષ્ણુ૒સ્ત્વાઽન્વે૑તુ । સખા૑યસ્સ૒પ્તપ૑દા અભૂમ । સ૒ખ્યન્તે૑ ગમેયમ્

3.7.7.12
સ૒ખ્યાત્તે૒ મા યો૑ષમ્ । સ૒ખ્યાન્મે૒ મા યોષ્ઠાઃ । સાઽસિ૑ સુબ્રહ્મણ્યે । તસ્યાસ્તે પૃથિ૒વી પાદઃ૑ । સાઽસિ૑ સુબ્રહ્મણ્યે । તસ્યાસ્તે૒ઽન્તરિ૑ક્ષં૒ પાદઃ૑ । સાઽસિ૑ સુબ્રહ્મણ્યે । તસ્યાસ્તે૒ દ્યૌ પાદઃ૑ । સાઽસિ૑ સુબ્રહ્મણ્યે । તસ્યાસ્તે૒ દિશ૒ પાદઃ૑

3.7.7.13
પ૒રોર૑જાસ્તે પઞ્ચ૒મ પાદઃ૑ । સા ન૒ ઇષ૒મૂર્જ૑ન્ધુક્ષ્વ । તેજ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સમ૒ન્નાદ્યમ્ । વિ મિ૑મે ત્વા૒ પય૑સ્વતીમ્ । દે૒વાનાન્ધે૒નુ સુ૒દુઘા૒મન૑પસ્ફુરન્તીમ્ । ઇન્દ્ર૒સ્સોમં૑ પિબતુ । ક્ષેમો૑ અસ્તુ નઃ । ઇ૒માન્ન૑રા કૃણુત૒ વેદિ૒મેત્ય૑ । વસુ૑મતી રુ૒દ્રવ૑તીમાદિ૒ત્યવ૑તીમ્

3.7.7.14
વર્ષ્મ૑ન્દિ૒વઃ । નાભા૑ પૃથિ૒વ્યાઃ । યથા૒ઽયય્યઁજ૑માનો૒ ન રિષ્યેત્ । દે૒વસ્ય૑ સવિ૒તુસ્સ૒વે । ચતુ૑શ્શિખણ્ડા યુવ૒તિસ્સુ૒પેશાઃ । ઘૃ૒તપ્ર૑તીકા૒ ભુવ૑નસ્ય૒ મધ્યે । તસ્યા૑ સુપ૒ર્ણાવધિ૒ યૌ નિવિ૑ષ્ટૌ । તયોર્દે૒વાના૒મધિ૑ ભાગ૒ધેયમ્ । અ૒પ જન્ય૑મ્ભ૒યન્નુ૑દ । અપ૑ ચ૒ક્રાણિ૑ વર્તય । ગૃ૒હ સોમ૑સ્ય ગચ્છતમ્ । ન વા ઉ૑ વે૒તન્મ્રિ૑યસે૒ ન રિ૑ષ્યસિ । દે૒વા ઇદે૑ષિ પ૒થિભિ૑સ્સુ૒ગેભિઃ૑ । યત્ર૒ યન્તિ૑ સુ૒કૃતો૒ નાપિ૑ દુ૒ષ્કૃતઃ૑ । તત્ર૑ ત્વા દે૒વસ્સ૑વિ૒તા દ૑ધાતુ

3.7.8.0
કૃ૒ધિ૒ મી૒ઢુષેઽહુ૑તસ્ય ચ સ૒પ્ત ચ૑

3.7.8.1
યદ૒સ્ય પા૒રે રજ૑સઃ । શુ૒ક્રઞ્જ્યોતિ૒રજા૑યત । તન્ન૑ પર્‌ષ૒દતિ૒ દ્વિષઃ૑ । અગ્ને૑ વૈશ્વાનર૒ સ્વાહા । યસ્માદ્ભી૒ષાઽવા૑શિષ્ઠાઃ । તતો૑ નો૒ અભ૑યઙ્કૃધિ । પ્ર૒જાભ્ય૒સ્સર્વાભ્યો મૃડ । નમો૑ રુ૒દ્રાય૑ મી૒ઢુષે । યસ્માદ્ભી૒ષા ન્યષ૑દઃ । તતો૑ નો૒ અભ૑યઙ્કૃધિ

3.7.8.2
પ્ર૒જાભ્ય૒સ્સર્વાભ્યો મૃડ । નમો૑ રુ૒દ્રાય૑ મી૒ઢુષે । ઉદુ૑સ્ર તિષ્ઠ૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠ૒ મારિ૑ષઃ । મેમય્યમ્૒̐જ્ઞય્યઁજ૑માનઞ્ચ રીરિષઃ । સુ૒વ૒ર્ગે લો૒કે યજ૑માન૒૒ હિ ધે૒હિ । શન્ન૑ એધિ દ્વિ૒પદે૒ શઞ્ચતુ૑ષ્પદે । યસ્માદ્ભી૒ષાઽવે૑પિષ્ઠા પ૒લાયિ૑ષ્ઠાસ્સ૒મજ્ઞાસ્થાઃ । તતો૑ નો૒ અભ૑યઙ્કૃધિ । પ્ર૒જાભ્ય૒સ્સર્વાભ્યો મૃડ । નમો૑ રુ૒દ્રાય૑ મી૒ઢુષે

3.7.8.3
ય ઇ૒દમકઃ૑ । તસ્મૈ૒ નમઃ૑ । તસ્મૈ૒ સ્વાહા । ન વા ઉ૑વે૒તન્મ્રિ૑યસે । આશા૑નાન્ત્વા૒ વિશ્વા૒ આશાઃ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ હિ સ્થ ઋ૒ત્વિયૌ । ઇન્દ્રાગ્ની૒ ચેત૑નસ્ય ચ । હુ૒તા૒હુ૒તસ્ય૑ તૃપ્યતમ્ । અહુ૑તસ્ય હુ૒તસ્ય૑ ચ । હુ૒તસ્ય૒ ચાહુ૑તસ્ય ચ । અહુ૑તસ્ય હુ૒તસ્ય૑ ચ । ઇન્દ્રાગ્ની અ૒સ્ય સોમ૑સ્ય । વી૒તં પિ૑બતઞ્જુ૒ષેથામ્ । મા યજ૑માન૒ન્તમો૑ વિદત્ । મર્ત્વિજો૒ મો ઇ૒મા પ્ર૒જાઃ । મા યસ્સોમ૑મિ૒મં પિબાત્ । સસૃ૑ષ્ટમુ૒ભય૑ઙ્કૃ૒તમ્

3.7.9.0
ચા૒ત૒ય૒ત૒ શ્રી૒ણી૒તા૒૒ સ૒ત્યમા૒હુર૑શીમહિ ગ૒ણે કુ૑રુ વિ૒દ્રવ૑ણે પિતૃ૒યાણા૑ અ૒ર્કો રજ૑સો વિ૒માન૒સ્ત્રીણિ૑ ચ

3.7.9.1
અ૒ના૒ગસ૑સ્ત્વા વ૒યમ્ । ઇન્દ્રે૑ણ૒ પ્રેષિ૑તા૒ ઉપ૑ । વા૒યુષ્ટે૑ અસ્ત્વશ૒ભૂઃ । મિ૒ત્રસ્તે૑ અસ્ત્વશ૒ભૂઃ । વરુ૑ણસ્તે અસ્ત્વશ૒ભૂઃ । અપાંક્ષયા૒ ઋત૑સ્ય ગર્ભાઃ । ભુવ૑નસ્ય ગોપા૒શ્શ્યેના૑ અતિથયઃ । પર્વ૑તાનાઙ્કકુભ પ્ર૒યુતો૑ નપાતારઃ । વ૒ગ્નુનેન્દ્ર૑ હ્વયત । ઘોષે૒ણામી૑વા શ્ચાતયત

3.7.9.2
યુ૒ક્તાસ્સ્થ૒ વહ૑ત । દે૒વા ગ્રાવા૑ણ૒ ઇન્દુ૒રિન્દ્ર૒ ઇત્ય૑વાદિષુઃ । એન્દ્ર૑મચુચ્યવુ પર૒મસ્યા પરા૒વતઃ૑ । આઽસ્માત્સ૒ધસ્થાત્ । ઓરોર૒ન્તરિ૑ક્ષાત્ । આ સુ૑ભૂ૒તમ૑સુષવુઃ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સમ્મ૒ આસુ૑ષવુઃ । સ૒મ૒રે રક્ષા૑સ્યવધિષુઃ । અપ૑હતં બ્રહ્મ૒જ્યસ્ય૑ । વાક્ચ૑ ત્વા૒ મન૑શ્ચ શ્રીણીતામ્

3.7.9.3
પ્રા૒ણશ્ચ૑ ત્વાઽપા૒નશ્ચ૑ શ્રીણીતામ્ । ચક્ષુ૑શ્ચ ત્વા૒ શ્રોત્ર૑ઞ્ચ શ્રીણીતામ્ । દક્ષ૑શ્ચત્વા૒ બલ૑ઞ્ચ શ્રીણીતામ્ । ઓજ૑શ્ચ ત્વા૒ સહ૑શ્ચ શ્રીણીતામ્ । આયુ૑શ્ચ ત્વાઽજ૒રા ચ૑ શ્રીણીતામ્ । આ૒ત્મા ચ૑ ત્વા ત૒નૂશ્ચ૑ શ્રીણીતામ્ । શૃ૒તો૑ઽસિ શૃ૒તઙ્કૃ૑તઃ । શૃ૒તાય૑ ત્વા શૃ૒તેભ્ય૑સ્ત્વા । યમિન્દ્ર૑મા૒હુર્વરુ૑ણ૒ય્યઁમા૒હુઃ । યમ્મિ૒ત્રમા૒હુર્યમુ૑ સ૒ત્યમા૒હુઃ

3.7.9.4
યો દે૒વાનાન્દે૒વત૑મસ્તપો૒જાઃ । તસ્મૈ ત્વા૒ તેભ્ય૑સ્ત્વા । મયિ૒ ત્યદિ૑ન્દ્રિ૒યમ્મહ૒ત્ । મયિ૒ દક્ષો૒ મયિ૒ ક્રતુઃ૑ । મયિ૑ ધાયિ સુ૒વીર્યમ્ । ત્રિશુ૑ગ્ઘ૒ર્મો વિ ભા૑તુ મે । આકૂત્યા૒ મન૑સા સ૒હ । વિ૒રાજા૒ જ્યોતિ૑ષા સ૒હ । ય૒જ્ઞેન૒ પય૑સા સ૒હ । તસ્ય૒ દોહ૑મશીમહિ

3.7.9.5
તસ્ય૑ સુ૒મ્નમ૑શીમહિ । તસ્ય૑ ભ૒ક્ષમ૑શીમહિ । વાગ્જુ૑ષા૒ણા સોમ૑સ્ય તૃપ્યતુ । મિ૒ત્રો જના૒ન્પ્ર સ મિ૑ત્ર । યસ્મા૒ન્ન જા૒ત પરો૑ અ૒ન્યો અસ્તિ૑ । ય આ૑વિ૒વેશ૒ ભુવ૑નાનિ૒ વિશ્વા । પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જયા૑ સવ્વિઁદા૒નઃ । ત્રીણિ૒ જ્યોતી૑ષિ સચતે૒ સ ષો૑ડ૒શી । એ૒ષ બ્ર૒હ્મા ય ઋ૒ત્વિયઃ૑ । ઇન્દ્રો૒ નામ૑ શ્રુ૒તો ગ૒ણે

3.7.9.6
પ્ર તે૑ મ૒હે વિ૒દથે૑ શસિષ૒૒ હરી । ય ઋ૒ત્વિય૒ પ્ર તે૑ વન્વે । વ૒નુષો૑ હર્ય૒તમ્મદમ્ । ઇન્દ્રો૒ નામ૑ ઘૃ૒તન્નયઃ । હરિ૑ભિ૒શ્ચારુ૒ સેચ૑તે । શ્રુ૒તો ગ૒ણ આ ત્વા૑ વિશન્તુ । હરિ૑વર્પસ૒ઙ્ગિરઃ૑ । ઇન્દ્રાધિ૑પ૒તેઽધિ૑પતિ૒સ્ત્વન્દે૒વાના૑મસિ । અધિ૑પતિ૒મ્મામ્ । આયુ૑ષ્મન્ત૒વ્વઁર્ચ૑સ્વન્તમ્મનુ૒ષ્યે૑ષુ કુરુ

3.7.9.7
ઇન્દ્ર૑શ્ચ સ૒મ્રાડ્વરુ૑ણશ્ચ૒ રાજા । તૌ તે૑ ભ૒ક્ષઞ્ચ૑ક્રતુ૒રગ્ર૑ એ૒તમ્ । તયો૒રનુ૑ ભ૒ક્ષં ભ૑ક્ષયામિ । વાગ્જુ૑ષા૒ણા સોમ૑સ્ય તૃપ્યતુ । પ્ર૒જાપ૑તિર્વિ૒શ્વક૑ર્મા । તસ્ય૒ મનો૑ દે૒વય્યમ્૒̐જ્ઞેન૑ રાધ્યાસમ્ । અ૒ર્થે૒ગા અ૒સ્ય જ૑હિતઃ । અ૒વ૒સાન૑પતેઽવ૒સાન૑મ્મે વિન્દ । નમો૑ રુ૒દ્રાય૑ વાસ્તો૒ષ્પત૑યે । આય૑ને વિ૒દ્રવ૑ણે

3.7.9.8
ઉ૒દ્યાને૒ યત્પ૒રાય૑ણે । આ૒વર્ત૑ને વિ૒વર્ત૑ને । યો ગો૑પા૒યતિ૒ ત હુ૑વે । યાન્ય૑પા૒મિત્યા૒ન્યપ્ર૑તીત્તા૒ન્યસ્મિ૑ । ય૒મસ્ય૑ બ૒લિના૒ ચરા૑મિ । ઇ૒હૈવ સન્ત૒ પ્રતિ૒ તદ્યા૑તયામઃ । જી૒વા જી૒વેભ્યો૒ નિ હ૑રામ એનત્ । અ૒નૃ૒ણા અ૒સ્મિન્ન૑નૃ૒ણા પર૑સ્મિન્ન્ । તૃ૒તીયે૑ લો૒કે અ૑નૃ૒ણાસ્સ્યા૑મ । યે દે૑વ૒યાના૑ ઉ૒ત પિ૑તૃ૒યાણાઃ

3.7.9.9
સર્વાન્પ૒થો અ૑નૃ૒ણા આક્ષી૑યેમ । ઇ૒દમૂ૒નુ શ્રેયો૑ઽવ૒સાન૒મા ગ૑ન્મ । શિ૒વે નો૒ દ્યાવા૑પૃથિ૒વી ઉ૒ભે ઇ૒મે । ગોમ૒દ્ધન૑વ૒દશ્વ૑વ૒દૂર્જ૑સ્વત્ । સુ૒વીરા૑ વી૒રૈરનુ૒ સઞ્ચ૑રેમ । અ૒ર્ક પ૒વિ૒ત્ર૒૒ રજ૑સો વિ૒માનઃ૑ । પુ૒નાતિ૑ દે૒વાના૒મ્ભુવ૑નાનિ૒ વિશ્વા । દ્યાવા૑પૃથિ૒વી પય૑સા સવ્વિઁદા૒ને । ઘૃ૒તન્દુ૑હાતે અ૒મૃતં૒ પ્રપી૑ને । પ૒વિત્ર૑મ૒ર્કો રજ૑સો વિ૒માનઃ૑ । પુ૒નાતિ૑ દે૒વાના૒મ્ભુવ૑નાનિ૒ વિશ્વા । સુવ૒ર્જ્યોતિ૒ર્યશો૑ મ૒હત્ । અ૒શી૒મહિ૑ ગા૒ધમુ૒ત પ્ર૑તિ૒ષ્ઠામ્

3.7.10.0
ઉ૒દ૒ર્૒ષ ઇ૑ન્દ્રિ૒યેણ૒ ગા મ૒તિર૑ર૒પા અ૑ગા૒ત્ત્રીણિ૑ ચ

3.7.10.1
ઉદ૑સ્તાંફ્સીત્સવિ૒તા મિ૒ત્રો અ૑ર્ય૒મા । સર્વા૑ન૒મિત્રા૑નવધીદ્યુ૒ગેન૑ । બૃ૒હન્ત૒મ્મામ૑કરદ્વી૒રવ૑ન્તમ્ । ર૒થ૒ન્ત૒રે શ્ર૑યસ્વ૒ સ્વાહા૑ પૃથિ૒વ્યામ્ । વા૒મ૒દે૒વ્યે શ્ર૑યસ્વ૒ સ્વાહા૒ઽન્તરિ૑ક્ષે । બૃ૒હ૒તિ શ્ર૑યસ્વ૒ સ્વાહા૑ દિ૒વિ । બૃ૒હ૒તા ત્વોપ૑સ્તભ્નોમિ । આ ત્વા૑ દદે૒ યશ૑સે વી૒ર્યા૑ય ચ । અ૒સ્માસ્વ૑ઘ્નિયા યૂ૒યન્દ૑ધાથેન્દ્રિ૒યં પયઃ૑ । યસ્તે દ્ર૒ફ્સો યસ્ત૑ ઉદ૒ર્૒ષઃ

3.7.10.2
દૈવ્ય૑ કે૒તુર્વિશ્વ૒મ્ભુવ૑નમાવિ૒વેશ૑ । સ ન૑ પા૒હ્યરિ૑ષ્ટ્યૈ૒ સ્વાહા । અનુ૑ મા૒ સર્વો૑ ય૒જ્ઞો૑ઽયમે૑તુ । વિશ્વે૑ દે૒વા મ૒રુત૒સ્સામા૒ર્કઃ । આ૒પ્રિય૒શ્છન્દા૑સિ નિ૒વિદો૒ યજૂ૑ષિ । અ૒સ્યૈ પૃ૑થિ૒વ્યૈ યદ્ય૒જ્ઞિયમ્ । પ્ર૒જાપ૑તેર્વર્ત૒નિમનુ૑ વર્તસ્વ । અનુ૑વી૒રૈરનુ૑ રાધ્યામ૒ ગોભિઃ૑ । અન્વશ્વૈ૒રનુ૒ સર્વૈ૑રુ પુ૒ષ્ટૈઃ । અનુ૑ પ્ર૒જયાઽન્વિ૑ન્દ્રિ૒યેણ૑

3.7.10.3
દે૒વા નો૑ ય૒જ્ઞમૃ૑જુ૒ધા ન૑યન્તુ । પ્રતિ૑ક્ષ૒ત્રે પ્રતિ૑તિષ્ઠામિ રા૒ષ્ટ્રે । પ્રત્યશ્વે૑ષુ૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠામિ૒ ગોષુ૑ । પ્રતિ૑ પ્ર૒જાયાં૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠામિ૒ ભવ્યે । વિશ્વ૑મ૒ન્યાઽભિ૑ વાવૃ૒ધે । તદ૒ન્યસ્યા૒મધિ૑શ્રિ૒તમ્ । દિ૒વે ચ૑ વિ૒શ્વક૑ર્મણે । પૃ૒થિ૒વ્યૈ ચા૑કર૒ન્નમઃ૑ । અસ્કા૒ન્દ્યૌ પૃ૑થિ૒વીમ્ । અસ્કા૑નૃષ૒ભો યુવા૒ગાઃ

3.7.10.4
સ્ક૒ન્નેમા વિશ્વા૒ ભુવ૑ના । સ્ક૒ન્નો ય૒જ્ઞ પ્ર જ૑નયતુ । અસ્કા૒નજ૑નિ૒ પ્રાજ૑નિ । આ સ્ક૒ન્નાજ્જા૑યતે૒ વૃષા । સ્ક૒ન્નાત્પ્ર જ૑નિષીમહિ । યે દે૒વા યેષા૑મિ૒દમ્ભા૑ગ૒ધેય૑મ્બ૒ભૂવ૑ । યેષાં પ્રયા૒જા ઉ૒તાનૂ૑યા૒જાઃ । ઇન્દ્ર૑જ્યેષ્ઠેભ્યો૒ વરુ૑ણરાજભ્યઃ । અ૒ગ્નિહો૑તૃભ્યો દે૒વેભ્ય૒સ્સ્વાહા । ઉ૒ત ત્યા નો૒ દિવા૑ મ૒તિઃ

3.7.10.5
અદિ૑તિરૂ૒ત્યા ગ૑મત્ । સા શન્તા૑ચી૒ મય૑સ્કરત્ । અપ૒ સ્રિધઃ૑ । ઉ૒ત ત્યા દૈવ્યા૑ ભિ૒ષજા । શન્ન૑સ્કરતો અ૒શ્વિના । યૂ૒યાતા૑મ૒સ્મદ્રપઃ૑ । અપ૒ સ્રિધઃ૑ । શમ૒ગ્નિર૒ગ્નિભિ૑સ્કરત્ । શન્ન૑સ્તપતુ૒ સૂર્યઃ૑ । શવ્વાઁતો૑ વાત્વર૒પાઃ

3.7.10.6
અપ૒ સ્રિધઃ૑ । તદિત્પ૒દન્ન વિચિ૑કેત વિ૒દ્વાન્ । યન્મૃ૒ત પુન૑ર૒પ્યેતિ૑ જી૒વાન્ । ત્રિ૒વૃદ્યદ્ભુવ૑નસ્ય રથ૒વૃત્ । જી૒વો ગર્ભો૒ ન મૃ૒તસ્સ જી૑વાત્ । પ્રત્ય૑સ્મૈ૒ પિપી૑ષતે । વિશ્વા૑નિ વિ૒દુષે૑ ભર । અ૒ર૒ઙ્ગ૒માય૒ જગ્મ૑વે । અપ૑શ્ચાદ્દઘ્વને૒ નરે । ઇન્દુ૒રિન્દુ૒મવા૑ગાત્ । ઇન્દો૒રિન્દ્રો૑ઽપાત્ । તસ્ય૑ ત ઇન્દ૒વિન્દ્ર૑પીતસ્ય૒ મધુ૑મતઃ । ઉપ૑હૂત૒સ્યોપ૑હૂતો ભક્ષયામિ

3.7.11.0
દે૒વા શ્ચિ૒ત્રં ત૒નૂભ્ય૒સ્સ્વાહો૒નં પુરુ૑ષસમ્મિ૒તોઽગ્ને૒ તદ૑સ્ય કલ્પય૒ પઞ્ચ૑ ચ

3.7.11.1
બ્રહ્મ૑ પ્રતિ૒ષ્ઠા મન૑સો૒ બ્રહ્મ૑ વા૒ચઃ । બ્રહ્મ૑ ય૒જ્ઞાના૑ હ૒વિષા૒માજ્ય૑સ્ય । અતિ૑રિક્ત૒ઙ્કર્મ૑ણો૒ યચ્ચ૑ હી૒નમ્ । ય૒જ્ઞ પર્વા૑ણિ પ્રતિ૒રન્ને૑તિ ક૒લ્પયન્ન્૑ । સ્વાહા૑કૃ૒તાઽઽહુ૑તિરેતુ દે૒વાન્ । આશ્રા૑વિતમ૒ત્યાશ્રા૑વિતમ્ । વષ૑ટ્કૃતમ૒ત્યનૂક્તઞ્ચ ય૒જ્ઞે । અતિ૑રિક્ત૒ઙ્કર્મ૑ણો૒ યચ્ચ૑ હી૒નમ્ । ય૒જ્ઞ પર્વા૑ણિ પ્રતિ૒રન્ને૑તિ ક૒લ્પયન્ન્૑ । સ્વાહા૑કૃ૒તાઽઽહુ૑તિરેતુ દે૒વાન્

3.7.11.2
યદ્વો૑ દેવા અતિપા૒દયા૑નિ । વા૒ચા ચિ૒ત્પ્રય૑તન્દેવ૒હેડ૑નમ્ । અ૒રા૒યો અ૒સ્મા અ૒ભિદુ૑ચ્છુના૒યતે । અ૒ન્યત્રા૒સ્મન્મ૑રુત૒સ્તન્નિધે૑તન । ત૒તમ્મ૒ આપ૒સ્તદુ૑ તાયતે૒ પુનઃ૑ । સ્વાદિ૑ષ્ઠા ધી૒તિરુ૒ચથા૑ય શસ્યતે । અ૒ય સ૑મુ૒દ્ર ઉ૒ત વિ૒શ્વભે૑ષજઃ । સ્વાહા૑કૃતસ્ય૒ સમુ૑તૃપ્ણુતર્ભુવઃ । ઉદ્વ૒યન્તમ૑સ૒સ્પરિ૑ । ઉદુ૒ત્યઞ્ચિ૒ત્રમ્

3.7.11.3
ઇ૒મમ્મે૑ વરુણ૒ તત્ત્વા૑ યામિ । ત્વન્નો૑ અગ્ને૒ સ ત્વન્નો૑ અગ્ને । ત્વમ૑ગ્ને અ૒યાસિ૒ પ્રજા૑પતે । ઇ૒મઞ્જી૒વેભ્ય૑ પરિ૒ધિન્દ૑ધામિ । મૈષાન્નુ૑ગા૒દપ૑રો૒ અર્ધ૑મે૒તમ્ । શ૒તઞ્જી૑વન્તુ શ૒રદ૑ પુરૂ૒ચીઃ । તિ૒રો મૃ૒ત્યુન્દ૑ધતાં૒ પર્વ૑તેન । ઇ૒ષ્ટેભ્ય૒સ્સ્વાહા૒ વષ૒ડનિ૑ષ્ટેભ્ય૒સ્સ્વાહા । ભે૒ષ૒જન્દુરિ૑ષ્ટ્યૈ૒ સ્વાહા૒ નિષ્કૃ૑ત્યૈ૒ સ્વાહા । દૌરાર્ધ્યૈ૒ સ્વાહા૒ દૈવીભ્યસ્ત૒નૂભ્ય૒સ્સ્વાહા

3.7.11.4
ઋદ્ધ્યૈ૒ સ્વાહા૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ૒ સ્વાહા । યત૑ ઇન્દ્ર૒ ભયા૑મહે । તતો૑ નો૒ અભ૑યઙ્કૃધિ । મઘ૑વઞ્છ૒ગ્ધિ તવ૒ તન્ન૑ ઊ૒તયે । વિ દ્વિષો૒ વિ મૃધો૑ જહિ । સ્વ૒સ્તિ૒દા વિ૒શસ્પતિઃ૑ । વૃ૒ત્ર૒હા વિ મૃધો૑ વ૒શી । વૃષેન્દ્ર૑ પુ૒ર એ૑તુ નઃ । સ્વ૒સ્તિ૒દા અ૑ભયઙ્ક૒રઃ । આ૒ભિર્ગી૒ર્ભિર્યદતો૑ ન ઊ૒નમ્

3.7.11.5
આપ્યા૑યય હરિવો૒ વર્ધ૑માનઃ । ય૒દા સ્તો૒તૃભ્યો૒ મહિ૑ ગો૒ત્રા રુ૒જાસિ૑ । ભૂ૒યિ૒ષ્ઠ૒ભાજો૒ અધ૑ તે સ્યામ । અનાજ્ઞાત૒ય્યઁદાજ્ઞા૑તમ્ । ય૒જ્ઞસ્ય૑ ક્રિ૒યતે૒ મિથુ૑ । અગ્ને૒ તદ૑સ્ય કલ્પય । ત્વ હિ વેત્થ૑ યથાત૒થમ્ । પુરુ૑ષસમ્મિતો ય૒જ્ઞઃ । ય૒જ્ઞ પુરુ૑ષસમ્મિતઃ । અગ્ને૒ તદ૑સ્ય કલ્પય । ત્વ હિ વેત્થ૑ યથાત૒થમ્ । યત્પા૑ક૒ત્રા મન૑સા દી૒નદ૑ક્ષા૒ ન । ય૒જ્ઞસ્ય૑ મ૒ન્વતે૒ મર્તા૑સઃ । અ૒ગ્નિષ્ટદ્ધોતા૑ ક્રતુ૒વિદ્વિ૑જા૒નન્ન્ । યજિ૑ષ્ઠો દે૒વા ઋ૑તુ૒શો ય૑જાતિ

3.7.12.0
અ૒ને૒નસ૑મષ્ઠી૒વદ્ભ્યા૑ સ૒તિ પ૑રા૒શસા૑ઽઽન૒શેઽગ્નિર્મા૒ તસ્મા૒દેન૑સ પુનીત ન૒સ્ત્રીણિ૑ ચ

(યદ્દે૑વા૒ દેવા૑ ઋ૒તેન૑ સજાતશ૒૒સાદ્યદ્વા૒ચા યદ્ધસ્તાભ્યા૒મદીવ્ય૒ય્યઁન્મયિ૑ મા૒તા યદા૑ પિ૒પેષ૒ યદ૒ન્તરિ૑ક્ષ૒ય્યઁદા૒શસાઽતિ૑ ક્રામામિ ત્રિ૒તે દે૒વા દિ૒વિ જા૒તા અ૒પ્સુ જા૒તા યદાપ૑ ઇ૒મમ્મે૑ વરુણ૒ તત્ત્વા૑ યામિ૒ ત્વન્નો૑ અગ્ને૒ સ ત્વન્નો૑ અગ્ને૒ ત્વમ૑ગ્ને અ૒યાસિ૑ । )
3.7.12.1
યદ્દે૑વા દેવ૒હેડ૑નમ્ । દેવા૑સશ્ચકૃ૒મા વ૒યમ્ । આદિ૑ત્યા૒સ્તસ્માન્મા મુઞ્ચત । ઋ૒તસ્ય૒ર્તેન૒ મામુ૒ત । દેવા૑ જીવનકા૒મ્યા યત્ । વા૒ચાઽનૃ૑તમૂદિ૒મ । અ૒ગ્નિર્મા૒ તસ્મા૒દેન૑સઃ । ગાર્‌હ૑પત્ય૒ પ્રમુ૑ઞ્ચતુ । દુ૒રિ૒તા યાનિ૑ ચકૃ૒મ । ક૒રોતુ૒ મામ૑ને૒નસમ્

3.7.12.2
ઋ૒તેન૑ દ્યાવાપૃથિવી । ઋ૒તેન૒ ત્વ સ૑રસ્વતિ । ઋ૒તાન્મા૑ મુઞ્ચ૒તાહ૑સઃ । યદ૒ન્યકૃ૑તમારિ૒મ । સ૒જા૒ત૒શ૒૒સાદુ૒ત વા૑ જામિશ૒૒સાત્ । જ્યાય૑સ૒શ્શસા૑દુ૒ત વા૒ કની૑યસઃ । અનાજ્ઞાતન્દે૒વકૃ૑ત૒ય્યઁદેનઃ૑ । તસ્મા૒ત્ત્વમ૒સ્માઞ્જા૑તવેદો મુમુગ્ધિ । યદ્વા૒ચા યન્મન૑સા । બા૒હુભ્યા૑મૂ૒રુભ્યા૑મષ્ઠી૒વદ્ભ્યામ્

3.7.12.3
શિ૒શ્ઞૈર્યદનૃ૑તઞ્ચકૃ૒મા વ૒યમ્ । અ૒ગ્નિર્મા૒ તસ્મા૒દેન૑સઃ । યદ્ધસ્તાભ્યાઞ્ચ૒કર૒ કિલ્બિ૑ષાણિ । અ૒ક્ષાણાવ્વમ્૒̐ગ્નુમુ૑પ૒જિઘ્ન૑માનઃ । દૂ૒રે૒પ૒શ્યા ચ૑ રાષ્ટ્ર૒ભૃચ્ચ૑ । તાન્ય૑ફ્સ૒રસા૒વનુ૑દત્તામૃ૒ણાનિ૑ । અદી૑વ્યન્નૃ૒ણય્યઁદ૒હઞ્ચ૒કાર૑ । યદ્વાદાસ્યન્ત્સઞ્જ૒ગારા૒ જનેભ્યઃ । અ૒ગ્નિર્મા૒ તસ્મા૒દેન૑સઃ । યન્મયિ૑ મા૒તા ગર્ભે૑ સ૒તિ

3.7.12.4
એન૑શ્ચ૒કાર૒ યત્પિ૒તા । અ૒ગ્નિર્મા૒ તસ્મા૒દેન૑સઃ । યદા૑ પિ૒પેષ૑ મા૒તરં૑ પિ૒તરમ્ । પુ૒ત્ર પ્રમુ૑દિતો૒ ધયન્ન્૑ । અહિ૑સિતૌ પિ૒તરૌ૒ મયા૒ તત્ । તદ૑ગ્ને અનૃ૒ણો ભ૑વામિ । યદ૒ન્તરિ૑ક્ષં પૃથિ૒વીમુ૒ત દ્યામ્ । યન્મા૒તરં૑ પિ૒તર૑વ્વાઁ જિહિસિ૒મ । અ૒ગ્નિર્મા૒ તસ્મા૒દેન૑સઃ । યદા૒શસા૑ નિ૒શસા૒ યત્પ૑રા૒શસા

3.7.12.5
યદેન૑શ્ચકૃ૒મા નૂત૑ન૒ય્યઁત્પુ૑રા૒ણમ્ । અ૒ગ્નિર્મા૒ તસ્મા૒દેન૑સઃ । અતિ૑ ક્રામામિ દુરિ૒તય્યઁદેનઃ૑ । જહા૑મિ રિ૒પ્રં પ૑ર૒મે સ૒ધસ્થે । યત્ર૒ યન્તિ૑ સુ૒કૃતો૒ નાપિ૑ દુ૒ષ્કૃતઃ૑ । તમા રો૑હામિ સુ૒કૃતા૒ન્નુ લો૒કમ્ । ત્રિ૒તે દે૒વા અ૑મૃજતૈ૒તદેનઃ૑ । ત્રિ૒ત એ૒તન્મ૑નુ૒ષ્યે૑ષુ મામૃજે । તતો૑ મા૒ યદિ૒ કિઞ્ચિ૑દાન૒શે । અ૒ગ્નિર્મા૒ તસ્મા૒દેન૑સઃ

3.7.12.6
ગાર્‌હ૑પત્ય૒ પ્ર મુ૑ઞ્ચતુ । દુ૒રિ૒તા યાનિ૑ ચકૃ૒મ । ક૒રોતુ૒ મામ૑ને૒નસમ્ । દિ૒વિ જા૒તા અ૒પ્સુ જા૒તાઃ । યા જા૒તા ઓષ૑ધીભ્યઃ । અથો૒ યા અ૑ગ્નિ૒જા આપઃ૑ । તા ન૑શ્શુન્ધન્તુ૒ શુન્ધ૑નીઃ । યદાપો૒ નક્ત૑ન્દુરિ૒તઞ્ચરા૑મ । યદ્વા૒ દિવા૒ નૂત૑ન૒ય્યઁત્પુ૑રા૒ણમ્ । હિર૑ણ્યવર્ણા૒સ્તત૒ ઉત્પુ૑નીત નઃ । ઇ૒મમ્મે૑ વરુણ૒ તત્ત્વા૑ યામિ । ત્વન્નો૑ અગ્ને૒ સ ત્વન્નો૑ અગ્ને । ત્વમ૑ગ્ને અ૒યાસિ૑

3.7.13.0
ત્મના૒ જાય૑માનોઽસ્ય૒ દધ૒ત્પઞ્ચ૑ ચ

3.7.13.1
યત્તે૒ ગ્રાવ્ણ્ણા૑ ચિચ્છિ૒દુસ્સો૑મ રાજન્ન્ । પ્રિ૒યાણ્યઙ્ગા૑નિ૒ સ્વધિ૑તા૒ પરૂ૑ષિ । તત્સન્ધ૒ત્સ્વાજ્યે૑નો૒ત વ૑ર્ધયસ્વ । અ૒ના૒ગસો૒ અધ૒મિત્સ૒ઙ્ક્ષયે૑મ । યત્તે૒ ગ્રાવા૑ બા૒હુચ્યુ૑તો૒ અચુ૑ચ્યવુઃ । નરો૒ યત્તે૑ દુદુ૒હુર્દક્ષિ૑ણેન । તત્ત૒ આપ્યા૑યતા૒ન્તત્તે । નિષ્ટ્યા૑યતાન્દેવ સોમ । યત્તે૒ ત્વચ૑મ્બિભિ૒દુર્યચ્ચ૒ યોનિમ્ । યદા૒સ્થાના૒ત્પ્રચ્યુ૑તો૒ વેન૑સિ૒ ત્મના

3.7.13.2
ત્વયા૒ તત્સો૑મ ગુ૒પ્તમ૑સ્તુ નઃ । સા ન૑સ્સ૒ન્ધાસ૑ત્પર૒મે વ્યો૑મન્ન્ । અહા૒ચ્છરી૑રં૒ પય૑સા સ૒મેત્ય૑ । અ૒ન્યોન્યો ભવતિ૒ વર્ણો૑ અસ્ય । તસ્મિ૑ન્વ૒યમુપ૑હૂતા૒સ્તવ૑ સ્મઃ । આ નો૑ ભજ૒ સદ૑સિ વિ૒શ્વરૂ૑પે । નૃ૒ચક્ષા૒સ્સોમ૑ ઉ૒ત શુ૒શ્રુગ૑સ્તુ । મા નો૒ વિ હા૑સી૒દ્ગિર૑ આવૃણા૒નઃ । અના૑ગાસ્ત૒નુવો૑ વાવૃધા૒નઃ । આ નો૑ રૂ૒પવ્વઁ૑હતુ૒ જાય૑માનઃ

3.7.13.3
ઉપ૑ ક્ષરન્તિ જુ૒હ્વો૑ ઘૃ૒તેન૑ । પ્રિ૒યાણ્યઙ્ગા૑નિ૒ તવ૑ વ૒ર્ધય૑ન્તીઃ । તસ્મૈ૑ તે સોમ૒ નમ૒ ઇદ્વષ૑ટ્ચ । ઉપ૑ મા રાજન્ત્સુકૃ૒તે હ્વ૑યસ્વ । સં પ્રા૑ણાપા૒નાભ્યા૒૒ સમુ૒ ચક્ષુ૑ષા૒ ત્વમ્ । સ શ્રોત્રે૑ણ ગચ્છસ્વ સોમ રાજન્ન્ । યત્ત૒ આસ્થિ૑ત૒૒ શમુ૒ તત્તે૑ અસ્તુ । જા૒ની૒તાન્ન૑સ્સ૒ઙ્ગમ૑ને પથી૒નામ્ । એ૒તઞ્જા૑નીતાત્પર૒મે વ્યો૑મન્ન્ । વૃકાસ્સધસ્થા વિ૒દ રૂ૒પમ૑સ્ય

3.7.13.4
યદા૒ગચ્છાત્પ૒થિભિ૑ર્દેવ૒યાનૈઃ । ઇ૒ષ્ટા૒પૂ૒ર્તે કૃ૑ણુતાદા૒વિર૑સ્મૈ । અરિ૑ષ્ટો રાજન્નગ૒દ પરે૑હિ । નમ૑સ્તે અસ્તુ૒ ચક્ષ૑સે રઘૂય૒તે । નાક૒મારો૑હ સ૒હ યજ૑માનેન । સૂર્ય૑ઙ્ગચ્છતાત્પર૒મે વ્યો૑મન્ન્ । અભૂદ્દે૒વસ્સ૑વિ૒તા વન્દ્યો૒નુ નઃ૑ । ઇ૒દાની૒મહ્ન૑ ઉપ૒વાચ્યો૒ નૃભિઃ૑ । વિ યો રત્ના૒ ભજ૑તિ માન૒વેભ્યઃ૑ । શ્રેષ્ઠ૑ન્નો૒ અત્ર૒ દ્રવિ૑ણ૒ય્યઁથા૒ દધ૑ત્ । ઉપ૑ નો મિત્રાવરુણાવિ૒હાવ૑તમ્ । અ૒ન્વાદીધ્યાથામિ૒હ ન૑સ્સખાયા । આ૒દિ૒ત્યાનાં૒ પ્રસિ૑તિર્ હે૒તિઃ । ઉ૒ગ્રા શ૒તાપાષ્ઠા ઘ૒વિષા૒ પરિ૑ ણો વૃણક્તુ । આપ્યા૑યસ્વ૒ સન્તે

3.7.14.0
વન૒સ્પતા૑વ૒દ્ભ્યો લો૒કા દ૑ધિરે૒ તેજ૑ ઇન્દ્રિ૒યન્ધામા૑શીમહીવા૒ભિન૑શ્શીયતા ર૒યિરેક૑ઞ્ચ

3.7.14.1
યદ્દિ૑દી૒ક્ષે મન૑સા૒ યચ્ચ૑ વા૒ચા । યદ્વા પ્રા૒ણૈશ્ચક્ષુ૑ષા૒ યચ્ચ૒ શ્રોત્રે૑ણ । યદ્રેત૑સા મિથુ૒નેનાપ્યા૒ત્મના । અ૒દ્ભ્યો લો૒કા દ૑ધિરે૒ તેજ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । શુ૒ક્રા દી૒ક્ષાયૈ૒ તપ૑સો વિ૒મોચ૑નીઃ । આપો૑ વિમો૒ક્ત્રીર્મયિ૒ તેજ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । યદૃ૒ચા સામ્ના૒ યજુ૑ષા । પ૒શૂ૒નાઞ્ચર્મ૑ન્ હ૒વિષા૑ દિદી૒ક્ષે । યચ્છન્દો૑ભિ૒રોષ૑ધીભિ૒ર્વન૒સ્પતૌ । અ૒દ્ભ્યો લો૒કા દ૑ધિરે૒ તેજ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્

3.7.14.2
શુ૒ક્રા દી૒ક્ષાયૈ૒ તપ૑સો વિ૒મોચ૑નીઃ । આપો૑ વિમો૒ક્ત્રીર્મયિ૒ તેજ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । યેન૒ બ્રહ્મ૒ યેન૑ ક્ષ૒ત્રમ્ । યેનેન્દ્રા૒ગ્ની પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્સોમો૒ વરુ૑ણો૒ યેન૒ રાજા । વિશ્વે૑ દે૒વા ઋષ૑યો૒ યેન૑ પ્રા૒ણાઃ । અ૒દ્ભ્યો લો૒કા દ૑ધિરે૒ તેજ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । શુ૒ક્રા દી૒ક્ષાયૈ૒ તપ૑સો વિ૒મોચ૑નીઃ । આપો૑ વિમો૒ક્ત્રીર્મયિ૒ તેજ૑ ઇન્દ્રિ૒યમ્ । અ૒પાં પુષ્પ૑મ૒સ્યોષ૑ધીના૒૒ રસઃ૑ । સોમ૑સ્ય પ્રિ૒યન્ધામ૑

3.7.14.3
અ૒ગ્ને પ્રિ૒યત૑મ હ૒વિસ્સ્વાહા । અ૒પાં પુષ્પ૑મ૒સ્યોષ૑ધીના૒૒ રસઃ૑ । સોમ૑સ્ય પ્રિ૒યન્ધામ૑ । ઇન્દ્ર૑સ્ય પ્રિ૒યત૑મ હ૒વિસ્સ્વાહા । અ૒પાં પુષ્પ૑મ૒સ્યોષ૑ધીના૒૒ રસઃ૑ । સોમ૑સ્ય પ્રિ૒યન્ધામ૑ । વિશ્વે૑ષાન્દે૒વાનાં પ્રિ૒યત૑મ હ૒વિસ્સ્વાહા । વ૒ય સો૑મ વ્ર૒તે તવ૑ । મન૑સ્ત૒નૂષુ૒ પિપ્ર૑તઃ । પ્ર૒જાવ૑ન્તો અશીમહિ

3.7.14.4
દે૒વેભ્ય૑ પિ૒તૃભ્ય૒સ્સ્વાહા । સો૒મ્યેભ્ય૑ પિ૒તૃભ્ય૒સ્સ્વાહા । ક૒વ્યેભ્ય૑ પિ૒તૃભ્ય૒સ્સ્વાહા । દેવા૑સ ઇ૒હ મા૑દયધ્વમ્ । સોમ્યા૑સ ઇ૒હ મા૑દયધ્વમ્ । કવ્યા૑સ ઇ૒હ મા૑દયધ્વમ્ । અ૒ન૑ન્તરિતા પિ૒તર૑સ્સો૒મ્યાસ્સો૑મપી૒થાત્ । અપૈ૑તુ મૃ૒ત્યુર૒મૃત૑ન્ન૒ આગન્ન્૑ । વૈ૒વ૒સ્વ૒તો નો૒ અભ૑યઙ્કૃણોતુ । પ૒ર્ણવ્વઁન૒સ્પતે૑રિવ

3.7.14.5
અ૒ભિ ન૑શ્શીયતા ર૒યિઃ । સચ૑તાન્ન૒શ્શચી૒પતિઃ૑ । પર૑મ્મૃત્યો૒ અનુ૒ પરે૑હિ૒ પન્થામ્ । યસ્તે૒ સ્વ ઇત૑રો દેવ૒યાનાત્ । ચક્ષુ૑ષ્મતે શૃણ્વ૒તે તે બ્રવીમિ । મા ન૑ પ્ર૒જા રી૑રિષો૒ મોત વી૒રાન્ । ઇ૒દમૂ૒નુ શ્રેયો૑વ૒સાન૒માગ૑ન્મ । યદ્ગો૒જિદ્ધ૑ન૒જિદ૑શ્વ૒જિદ્યત્ । પ૒ર્ણવ્વઁન૒સ્પતે૑રિવ । અ૒ભિ ન૑શ્શીયતા ર૒યિઃ । સચ૑તાન્ન૒શ્શચી૒પતિઃ૑

3.8.0.0
સા૒ઙ્ગ્ર૒હ૒ણ્યા ચતુ૑ષ્ટય્યો૒ યો વૈ ય પિ૒તુશ્ચ૒ત્વારો૒ યથા૑ નિ૒ક્તં પ્ર૒જાપ૑તયે ત્વા૒ યથા૒ પ્રોક્ષિ૑તવ્વિમ્૒̐ભૂરા૑હ પ્ર૒જાપ૑તિરકામયતાશ્વમે૒ધેન૑ પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્ન કિઞ્ચ૒ન સા૑વિ૒ત્રમા બ્રહ્મ૑ન્પ્ર૒જાપ૑તિર્દે૒વૈભ્ય૑ પ્ર૒જાપ૑તી૒ રક્ષા૑સિ પ્ર૒જાપ૑તિમીફ્સતિ વિ૒ભૂર૑શ્વના૒માન્યમ્ભા૑સ્યેકયૂ૒પો રાજ્જુ૑દાલમેકવિ૒૒શો દે૒વા પુરુ૑ષ૒સ્ત્રયો૑વિશતિઃ

સા૒ઙ્ગ્રહ૒ણ્યા તસ્મા૑દશ્વમેધયા૒જી યત્પરિ૑મિતા૒ યદ્ય૑જ્ઞમુ૒ખે યો દી૒ક્ષાન્દે૒વાને૒વ ત્રય૑ ઇ૒મે સિ૒તાય૑ પ્રાણાપા૒નાવે૒વાસ્મિ૒ન્તસ્માદ્રાજ૒ન્ય૑ એક૑નવતિઃ

સા૒ઙ્ગ્ર૒હ૒ણ્યા સશ્ર૑યન્તિ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ અષ્ટમપ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ ।
3.8.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે અષ્ટમ પ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
3.8.1.0
કર્મ૑ ધત્તે૒ પઞ્ચ૑ ચ

3.8.1.1
સા૒ઙ્ગ્ર૒હ૒ણ્યેષ્ટ્યા૑ યજતે । ઇ૒માઞ્જ૒નતા૒૒ સઙ્ગૃ૑હ્ણા૒નીતિ૑ । દ્વાદ૑શારત્ની રશ૒ના ભ૑વતિ । દ્વાદ૑શ૒ માસાસ્સવ્વઁત્સ૒રઃ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રમે૒વાવ૑ રુન્ધે । મૌ૒ઞ્જી ભ૑વતિ । ઊર્ગ્વૈ મુઞ્જાઃ । ઊર્જ૑મે૒વાવ૑ રુન્ધે । ચિ૒ત્રા નક્ષ૑ત્રમ્ભવતિ । ચિ૒ત્રવ્વાઁ એ૒તત્કર્મ૑

3.8.1.2
યદ૑શ્વમે૒ધસ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । પુણ્ય૑નામ દેવ૒યજ૑નમ૒ધ્યવ૑સ્યતિ । પુણ્યા૑મે૒વ તેન૑ કી૒ર્તિમ૒ભિ જ૑યતિ । અપ૑દાતીનૃ૒ત્વિજ૑સ્સ૒માવ૑હ૒ન્ત્યા સુ૑બ્રહ્મ૒ણ્યાયાઃ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ । કે૒શ૒શ્મ૒શ્રુ વ૑પતે । ન૒ખાનિ૒ નિ કૃ૑ન્તતે । દ૒તો ધા૑વતે । સ્નાતિ૑ । અહ૑ત૒વ્વાઁસ૒ પરિ૑ધત્તે । પા૒પ્મનોઽપ૑હત્યૈ । વાચ૑ય્યમ્૒̐ત્વોપ૑ વસતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ ગુપ્ત્યૈ । રાત્રિ૑ઞ્જાગ૒રય૑ન્ત આસતે । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ

3.8.2.0
દ૒ધા૒તિ૒ રુ૒ન્ધે૒ દ૒ર્ભા અ૑ભવ૒થ્ષટ્ ચ૑

3.8.2.1
ચતુ૑ષ્ટય્ય૒ આપો૑ ભવન્તિ । ચતુ૑શ્શફો૒ વા અશ્વ૑ પ્રાજાપ૒ત્યસ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । તા દિ૒ગ્ભ્યસ્સ૒માભૃ૑તા ભવન્તિ । દિ૒ક્ષુ વા આપઃ૑ । અન્ન૒વ્વાઁ આપઃ૑ । અ૒દ્ભ્યો વા અન્ન૑ઞ્જાયતે । યદે૒વાદ્ભ્યોઽન્ન૒ઞ્જાય૑તે । તદવ૑ રુન્ધે । તાસુ૑ બ્રહ્મૌદ૒નં પ૑ચતિ । રેત૑ એ૒વ તદ્દ૑ધાતિ

3.8.2.2
ચતુ૑શ્શરાવો ભવતિ । દિ૒ક્ષ્વે૑વ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । ઉ૒ભ૒યતો૑રુ૒ક્મૌ ભ૑વતઃ । ઉ૒ભ૒યત૑ એ૒વાસ્મિ૒ન્રુચ૑ન્દધાતિ । ઉદ્ધ૑રતિ શૃત૒ત્વાય૑ । સ૒ર્પિષ્વાન્ભવતિ મેધ્ય૒ત્વાય૑ । ચ૒ત્વાર૑ આ઱ષે૒યા પ્રાશ્ઞ૑ન્તિ । દિ૒શામે૒વ જ્યોતિ૑ષિ જુહોતિ । ચ૒ત્વારિ૒ હિર૑ણ્યાનિ દદાતિ । દિ૒શામે૒વ જ્યોતી૒૒ષ્યવ૑ રુન્ધે

3.8.2.3
યદાજ્ય૑મુ૒ચ્છિષ્ય૑તે । તસ્મિ૑ન્રશ૒નાન્યુ૑નત્તિ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વા ઓ૑દ૒નઃ । રેત૒ આજ્યમ્ । યદાજ્યે૑ રશ૒નાન્યુ૒નત્તિ૑ । પ્ર૒જાપ૑તિમે૒વ રેત૑સા૒ સમ૑ર્ધયતિ । દ૒ર્ભ૒મયી૑ રશ૒ના ભ૑વતિ । બ૒હુ વા એ૒ષ કુ૑ચ૒રો૑ મે૒ધ્યમુપ૑ગચ્છતિ । યદશ્વઃ૑ । પ૒વિત્ર૒વ્વૈઁ દ૒ર્ભાઃ

3.8.2.4
યદ્દ૑ર્ભ૒મયી૑ રશ૒ના ભવ૑તિ । પુ૒નાત્યે૒વૈનમ્ । પૂ૒તમે૑ન૒મ્મેધ્ય૒મા લ૑ભતે । અશ્વ૑સ્ય૒ વા આલ૑બ્ધસ્ય મહિ૒મોદ૑ક્રામત્ । સ મ૒હર્ત્વિ૑જ૒ પ્રાવિ૑શત્ । તન્મ૒હર્ત્વિ૑જામ્મહર્ત્વિ૒ક્ત્વમ્ । યન્મ૒હર્ત્વિ૑જ પ્રા૒શ્ઞન્તિ૑ । મ૒હિ૒માન૑મે૒વાસ્મિ૒ન્તદ્દ૑ધતિ । અશ્વ૑સ્ય૒ વા આલ૑બ્ધસ્ય૒ રેત૒ ઉદ૑ક્રામત્ । તત્સુ૒વર્ણ૒૒ હિર૑ણ્યમભવત્ । યત્સુ૒વર્ણ૒૒ હિર૑ણ્ય૒ન્દદા૑તિ । રેત૑ એ૒વ તદ્દ૑ધાતિ । ઓ૒દ૒ને દ૑દાતિ । રેતો૒ વા ઓ૑દ૒નઃ । રેતો૒ હિર૑ણ્યમ્ । રેત૑સૈ૒વાસ્મિ૒ન્રેતો૑ દધાતિ

3.8.3.0
બ૒ધ્ના૒તિ૒ સમૃ૑દ્ધ્યા ઉ૒પાદ૑ધાત્ય૒સીત્યા૑હ૒ સપ્ર૑થસ૒મિત્યા૑હ દે૒વેભ્ય૒ ઇત્યા૑હ૒ પઞ્ચ૑ ચ

3.8.3.1
યો વૈ બ્રહ્મ૑ણે દે૒વેભ્ય૑ પ્ર૒જાપ૑ત૒યેઽપ્ર૑તિપ્રો૒ચ્યાશ્વ૒મ્મેધ્ય૑મ્બ૒ધ્નાતિ૑ । આ દે૒વતાભ્યો વૃશ્ચ્યતે । પાપી૑યાન્ભવતિ । ય પ્ર૑તિ૒પ્રોચ્ય૑ । ન દે૒વતાભ્ય૒ આવૃ૑શ્ચ્યતે । વસી૑યાન્ભવતિ । યદાહ૑ । બ્રહ્મ૒ન્નશ્વ૒મ્મેધ્ય૑મ્ભન્ત્સ્યામિ દે૒વેભ્ય૑ પ્ર૒જાપ૑તયે૒ તેન૑ રાધ્યાસ૒મિતિ૑ । બ્રહ્મ૒ વૈ બ્ર૒હ્મા । બ્રહ્મ૑ણ એ૒વ દે૒વેભ્ય૑ પ્ર૒જાપ૑તયે પ્રતિ૒પ્રોચ્યાશ્વ૒મ્મેધ્ય૑મ્બધ્નાતિ

3.8.3.2
ન દે૒વતાભ્ય૒ આ વૃ૑શ્ચ્યતે । વસી૑યાન્ભવતિ । દે૒વસ્ય૑ ત્વા સવિ૒તુ પ્ર૑સ૒વ ઇતિ૑ રશ૒નામાદ૑ત્તે૒ પ્રસૂત્યૈ । અ૒શ્વિનોર્બા૒હુભ્યા૒મિત્યા૑હ । અ૒શ્વિનૌ૒ હિ દે૒વાના૑મધ્વ૒ર્યૂ આસ્તામ્ । પૂ૒ષ્ણો હસ્તાભ્યા૒મિત્યા૑હ૒ યત્યૈ । વ્યૃ૑દ્ધ૒વ્વાઁ એ૒તદ્ય૒જ્ઞસ્ય૑ । યદ૑ય૒જુષ્કે૑ણ ક્રિ૒યતે । ઇ૒મામ૑ગૃભ્ણન્રશ૒નામૃ૒તસ્યેત્યધિ૑ વદતિ૒ યજુ૑ષ્કૃત્યૈ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ સમૃ૑દ્ધ્યૈ

3.8.3.3
તદા૑હુઃ । દ્વાદ૑શારત્ની રશ૒ના ક૑ર્ત૒વ્યા ૩ ત્રયો૑દશાર૒ત્ની ૩ રિતિ૑ । ઋ૒ષ૒ભો વા એ૒ષ ઋ૑તૂ૒નામ્ । યત્સ૑વ્વઁત્સ૒રઃ । તસ્ય૑ ત્રયોદ૒શો માસો૑ વિ૒ષ્ટપમ્ । ઋ૒ષ૒ભ એ૒ષ ય૒જ્ઞાનામ્ । યદ૑શ્વમે૒ધઃ । યથા૒ વા ઋ૑ષ૒ભસ્ય૑ વિ૒ષ્ટપમ્ । એ૒વમે૒તસ્ય૑ વિ૒ષ્ટપમ્ । ત્ર૒યો૒દ૒શમ૑ર૒ત્નિ ર૑શ૒નાયા૑મુ૒પા દ૑ધાતિ

3.8.3.4
યથ૑઱ષ૒ભસ્ય૑ વિ૒ષ્ટપ૑ સસ્ક૒રોતિ૑ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । પૂર્વ૒ આયુ૑ષિ વિ૒દથે૑ષુ ક૒વ્યેત્યા૑હ । આયુ૑રે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । તયા૑ દે૒વાસ્સુ૒તમા બ૑ભૂવુ૒રિત્યા૑હ । ભૂતિ૑મે૒વોપાવ૑ર્તતે । ઋ૒તસ્ય૒ સામન્ત્સ૒રમા૒રપ૒ન્તીત્યા૑હ । સ૒ત્યવ્વાઁ ઋ૒તમ્ । સ૒ત્યેનૈ૒વૈન૑મૃ૒તેનાર૑ભતે । અ૒ભિ૒ધા અ૒સીત્યા૑હ

3.8.3.5
તસ્મા૑દશ્વમેધયા૒જી સર્વા૑ણિ ભૂ૒તાન્ય૒ભિ ભ૑વતિ । ભુવ૑નમ૒સીત્યા૑હ । ભૂ૒માન૑મે૒વોપૈ૑તિ । ય૒ન્તાઽસીત્યા૑હ । ય૒ન્તાર૑મે૒વૈન૑ઙ્કરોતિ । ધ૒ર્તાસીત્યા૑હ । ધ૒ર્તાર૑મે૒વૈન૑ઙ્કરોતિ । સોઽગ્નિવ્વૈઁશ્વાન૒રમિત્યા૑હ । અ૒ગ્નાવે૒વૈન૑વ્વૈઁશ્વાન૒રે જુ૑હોતિ । સપ્ર૑થસ૒મિત્યા૑હ ॥ । 11 ॥
3.8.3.6
પ્ર૒જયૈ૒વૈનં૑ પ૒શુભિ૑ પ્રથયતિ । સ્વાહા૑કૃત૒ ઇત્યા૑હ । હોમ૑ એ૒વાસ્યૈ૒ષઃ । પૃ૒થિ૒વ્યામિત્યા૑હ । અ૒સ્યામે૒વૈનં૒ પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । ય૒ન્તા રાડ્ય૒ન્તાઽસિ૒ યમ૑નો ધ૒ર્તાસિ૑ ધ૒રુણ૒ ઇત્યા૑હ । રૂ૒પમે૒વાસ્યૈ૒તન્મ૑હિ૒માન૒વ્વ્યાઁચ૑ષ્ટે । કૃ૒ષ્યૈ ત્વા૒ ક્ષેમા૑ય ત્વા ર૒ય્યૈ ત્વા૒ પોષા૑ય૒ ત્વેત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામાશાસ્તે । સ્વ૒ગા ત્વા૑ દે૒વેભ્ય૒ ઇત્યા૑હ । દે૒વેભ્ય૑ એ૒વૈન૑ સ્વ૒ગા ક૑રોતિ । સ્વાહા ત્વા પ્ર૒જાપ૑તય૒ ઇત્યા૑હ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વા અશ્વઃ૑ । યસ્યા૑ એ૒વ દે૒વતા૑યા આલ૒ભ્યતે । તયૈ૒વૈન૒૒ સમ૑ર્ધયતિ

3.8.4.0
ભ૒વ૒તિ૒ પ્લા૒વ૒ય૒તિ૒ મિ૒મી૒તે૒ પઞ્ચ૑ ચ

3.8.4.1
ય પિ૒તુર૑નુ૒જાયા પુ૒ત્રઃ । સ પુ૒રસ્તાન્નયતિ । યો મા૒તુર૑નુ૒જાયા પુ૒ત્રઃ । સ પ૒શ્ચાન્ન૑યતિ । વિષ્વ૑ઞ્ચમે૒વાસ્માત્પા૒પ્માન૒વ્વિઁવૃ૑હતઃ । યો અર્વ૑ન્ત૒ઞ્જિઘા૑સતિ૒ તમ૒ભ્ય૑મીતિ૒ વરુ૑ણ૒ ઇતિ૒ શ્વાન૑ઞ્ચતુર૒ક્ષં પ્રસૌ૑તિ । પ૒રો મર્ત૑ પ૒રશ્શ્વેતિ૒ શુન૑શ્ચતુર૒ક્ષસ્ય૒ પ્રહ૑ન્તિ । શ્વેવ૒ વૈ પા૒પ્મા ભ્રાતૃ૑વ્યઃ । પા૒પ્માન૑મે૒વાસ્ય૒ ભ્રાતૃ૑વ્ય હન્તિ । સૈ૒ધ્ર૒કમ્મુસ૑લમ્ભવતિ

3.8.4.2
કર્મ૑કર્મૈ૒વાસ્મૈ૑ સાધયતિ । પૌ૒૒શ્ચ૒લે૒યો હ૑ન્તિ । પુ૒૒શ્ચ૒લ્વાવ્વૈઁ દે૒વાશ્શુચ૒ન્ન્ય૑દધુઃ । શુ૒ચૈવાસ્ય૒ શુચ૑ હન્તિ । પા૒પ્મા વા એ૒તમીફ્સ૒તીત્યા૑હુઃ । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑ત૒ ઇતિ૑ । અશ્વ૑સ્યાધસ્પ૒દમુપાસ્યતિ । વ૒જ્રી વા અશ્વ૑ પ્રાજાપ૒ત્યઃ । વજ્રે૑ણૈ૒વ પા૒પ્માન૒મ્ભ્રાતૃ૑વ્ય૒મવ૑ ક્રામતિ । દ૒ક્ષિ૒ણાઽપ૑ પ્લાવયતિ

3.8.4.3
પા૒પ્માન૑મે૒વાસ્મા૒ચ્છમ૑લ૒મપ૑ પ્લાવયતિ । ઐ૒ષી૒ક ઉ૑દૂ૒હો ભ૑વતિ । આયુ૒ર્વા ઇ૒ષીકાઃ । આયુ૑રે૒વાસ્મિ૑ન્દધતિ । અ૒મૃત૒વ્વાઁ ઇ૒ષીકાઃ । અ૒મૃત૑મે૒વાસ્મિ૑ન્દધતિ । વે૒ત૒સ૒શા૒ખોપ૒સમ્બ૑દ્ધા ભવતિ । અ૒ફ્સુયો૑નિ૒ર્વા અશ્વઃ૑ । અ૒ફ્સુ૒જો વે૑ત૒સઃ । સ્વાદે૒વૈન૒ય્યોઁને૒ર્નિર્મિ૑મીતે । પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યઞ્ચ૑મ૒ભ્યુદૂ૑હતિ । પુ૒રસ્તા૑દે૒વાસ્મિ૑ન્પ્ર૒તીચ્ય૒મૃત૑ન્દધાતિ । અ૒હઞ્ચ૒ ત્વઞ્ચ૑ વૃત્રહ૒ન્નિતિ૑ બ્ર૒હ્મા યજ૑માનસ્ય૒ હસ્ત૑ઙ્ગૃહ્ણાતિ । બ્ર૒હ્મ૒ક્ષ૒ત્રે એ૒વ સન્દ૑ધાતિ । અ૒ભિક્રત્વેન્દ્ર ભૂ૒રધ૒જ્મન્નિત્ય૑ધ્વ૒ર્યુર્યજ૑માનવ્વાઁચયત્ય૒ભિજિ૑ત્યૈ

3.8.5.0
બ્ર૒હ્મા વિ૒શ ઉ૑ક્ષતિ૒ દિશ૒ એક૑ઞ્ચ

3.8.5.1
ચ૒ત્વાર૑ ઋ૒ત્વિજ૒સ્સમુ૑ક્ષન્તિ । આ૒ભ્ય એ૒વૈન૑ઞ્ચત૒સૃભ્યો૑ દિ૒ગ્ભ્યો૑ઽભિ સમી૑રયન્તિ । શ૒તેન૑ રાજપુ૒ત્રૈસ્સ૒હાધ્વ૒ર્યુઃ । પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યઙ્તિષ્ઠ૒ન્પ્રોક્ષ૑તિ । અ૒નેનાશ્વે૑ન૒ મેધ્યે૑ને૒ષ્ટ્વા । અ૒ય રાજા૑ વૃ૒ત્રવ્વઁ૑ધ્યા૒દિતિ૑ । રા૒જ્યવ્વાઁ અ૑ધ્વ૒ર્યુઃ । ક્ષ૒ત્ર રા૑જપુ૒ત્રઃ । રા૒જ્યેનૈ૒વાસ્મિ૑ન્ક્ષ૒ત્રન્દ૑ધાતિ । શ૒તેના૑ રા૒જભિ૑રુ૒ગ્રૈસ્સ૒હ બ્ર૒હ્મા

3.8.5.2
દ૒ક્ષિ૒ણ૒ત ઉદ૒ઙ્તિષ્ઠ૒ન્પ્રોક્ષ૑તિ । અ૒નેનાશ્વે૑ન૒ મેધ્યે૑ને૒ષ્ટ્વા । અ૒ય રાજાપ્રતિધૃ૒ષ્યોઽસ્ત્વિતિ૑ । બલ૒વ્વૈઁ બ્ર૒હ્મા । બલ૑મરા૒જોગ્રઃ । બલે૑નૈ૒વાસ્મિ૒ન્બલ૑ન્દધાતિ । શ૒તેન૑ સૂતગ્રામ૒ણિભિ૑સ્સ૒હ હોતા । પ૒શ્ચાત્પ્રાઙ્તિષ્ઠ૒ન્પ્રોક્ષ૑તિ । અ૒નેનાશ્વે૑ન૒ મેધ્યે૑ને૒ષ્ટ્વા । અ૒ય રાજા૒ઽસ્યૈ વિ૒શઃ

3.8.5.3
બ૒હુ૒ગ્વૈ બ૑હ્વ૒શ્વાયૈ૑ બહ્વજાવિ૒કાયૈ । બ૒હુ૒વ્રી૒હિ૒ય૒વાયૈ૑ બહુમાષતિ૒લાયૈ । બ૒હુ૒હિ૒ર૒ણ્યાયૈ૑ બહુહ૒સ્તિકા૑યૈ । બ૒હુ૒દા૒સ૒પૂ૒રુ૒ષાયૈ૑ રયિ૒મત્યૈ૒ પુષ્ટિ૑મત્યૈ । બ૒હુ૒રા૒ય૒સ્પો૒ષાયૈ૒ રાજા૒સ્ત્વિતિ૑ । ભૂ૒મા વૈ હોતા । ભૂ૒મા સૂ૑તગ્રામ૒ણ્યઃ૑ । ભૂ૒મ્નૈવાસ્મિ૑ન્ભૂ૒માન૑ન્દધાતિ । શ૒તેન૑ ક્ષત્તસઙ્ગ્રહી૒તૃભિ૑સ્સ૒હોદ્ગા૒તા । ઉ૒ત્ત૒ર૒તો દ૑ક્ષિ૒ણા તિષ્ઠ૒ન્પ્રોક્ષ૑તિ

3.8.5.4
અ૒નેનાશ્વે૑ન૒ મેધ્યે૑ને૒ષ્ટ્વા । અ૒ય રાજા૒ સર્વ૒માયુ૑રે૒ત્વિતિ૑ । આયુ૒ર્વા ઉ૑દ્ગા૒તા । આયુઃ૑ ક્ષત્તસઙ્ગ્રહી૒તારઃ૑ । આયુ૑ષૈ૒વાસ્મિ૒ન્નાયુ૑ર્દધાતિ । શ૒તશ૑તમ્ભવન્તિ । શ૒તાયુ૒ પુરુ૑ષશ્શ૒તેન્દ્રિ૑યઃ । આયુ૑ષ્યે૒વેન્દ્રિ૒યે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । ચ૒તુ૒શ્શ૒તા ભ૑વન્તિ । ચત૑સ્રો૒ દિશઃ૑ । દિ૒ક્ષ્વે૑વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ

3.8.6.0
અ૒ભિજિ૑ત્યૈ વૈશ્વાન૒રસ્સ૑વિ૒ત્ર એ૒વૈનં૑ જુહોતિ વા૒યવ૑ એ૒વૈનં૑ જુહોતિ ચ્યવતે૒ ષટ્ ચ૑

3.8.6.1
યથા૒ વૈ હ૒વિષો૑ ગૃહી૒તસ્ય૒ સ્કન્દ૑તિ । એ૒વવ્વાઁ એ૒તદશ્વ૑સ્ય સ્કન્દતિ । યન્નિ૒ક્તમના૑લબ્ધમુત્સૃ૒જન્તિ૑ । યત્સ્તોક્યા૑ અ૒ન્વાહ૑ । સ૒ર્વ૒હુત૑મે૒વૈન૑ઙ્કરો૒ત્યસ્ક૑ન્દાય । અસ્ક૑ન્ન૒૒ હિ તત્ । યદ્ધુ૒તસ્ય૒ સ્કન્દ૑તિ । સ૒હસ્ર૒મન્વા૑હ । સ૒હસ્ર૑સમ્મિતસ્સુવ૒ર્ગો લો૒કઃ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્યા૒ભિજિ૑ત્યૈ

3.8.6.2
યત્પરિ૑મિતા અનુબ્રૂ૒યાત્ । પરિ૑મિત૒મવ૑ રુન્ધીત । અપ૑રિમિતા૒ અન્વા૑હ । અપ૑રિમિતસ્સુવ૒ર્ગો લો૒કઃ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ । સ્તોક્યા૑ જુહોતિ । યા એ૒વ વર્ષ્યા૒ આપઃ૑ । તા અવ૑ રુન્ધે । અ૒સ્યાઞ્જુ૑હોતિ । ઇ૒યવ્વાઁ અ૒ગ્નિર્વૈશ્વાન૒રઃ

3.8.6.3
અ૒સ્યામે૒વૈના૒ પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । ઉ૒વાચ૑ હ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । સ્તોક્યા૑સુ૒ વા અ૒હમ૑શ્વમે૒ધ સસ્થા૑પયામિ । તેન૒ તત૒સ્સસ્થિ૑તેન ચરા૒મીતિ૑ । અ૒ગ્નયે૒ સ્વાહેત્યા૑હ । અ૒ગ્નય૑ એ૒વૈન૑ઞ્જુહોતિ । સોમા૑ય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । સોમા૑યૈ૒વૈન૑ઞ્જુહોતિ । સ૒વિ૒ત્રે સ્વાહેત્યા૑હ । સ૒વિ૒ત્ર એ૒વૈન૑ઞ્જુહોતિ

3.8.6.4
સર૑સ્વત્યૈ૒ સ્વાહેત્યા૑હ । સર૑સ્વત્યા એ૒વૈન૑ઞ્જુહોતિ । પૂ૒ષ્ણે સ્વાહેત્યા૑હ । પૂ૒ષ્ણ એ૒વૈન૑ઞ્જુહોતિ । બૃહ૒સ્પત૑યે૒ સ્વાહેત્યા૑હ । બૃહ૒સ્પત૑ય એ૒વૈન૑ઞ્જુહોતિ । અ૒પામ્મોદા૑ય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । અ૒દ્ભ્ય એ૒વૈન૑ઞ્જુહોતિ । વા૒યવે૒ સ્વાહેત્યા૑હ । વા૒યવ૑ એ૒વૈનં૑ જુહોતિ

3.8.6.5
મિ૒ત્રાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । મિ૒ત્રાયૈ૒વૈનં૑ જુહોતિ । વરુ૑ણાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । વરુ૑ણાયૈ૒વૈનં૑ જુહોતિ । એ૒તાભ્ય૑ એ૒વૈન૑ન્દે૒વતાભ્યો જુહોતિ । દશ૑દશ સં૒પાદં૑ જુહોતિ । દશાક્ષરા વિ૒રાટ્ । અન્ન૑વ્વિમ્૒̐રાટ્ । વિ૒રાજૈ૒વાન્નાદ્ય૒મવ૑ રુન્ધે । પ્ર વા એ૒ષોઽસ્માલ્લો૒કાચ્ચ્ય૑વતે । ય પરા૑ચી૒રાહુ૑તીર્જુ૒હોતિ૑ । પુનઃ૑પુનરભ્યા૒વર્તં૑ જુહોતિ । અ૒સ્મિન્ને૒વ લો૒કે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । એ૒તા હ વાવ સોઽશ્વમે૒ધસ્ય૒ સસ્થિ૑તિમુવા૒ચાસ્ક૑ન્દાય । અસ્ક૑ન્ન૒ હિ તત્ । યદ્ય૒જ્ઞસ્ય૒ સસ્થિ૑તસ્ય૒ સ્કન્દ૑તિ

3.8.7.0
સા૒ર૒સા૒રિત૒મોઽપ૑ચિતતમ પ્રાજાપ૒ત્યોઽશ્વ૒ પઞ્ચ૑ ચ

3.8.7.1
પ્ર૒જાપ૑તયે ત્વા૒ જુષ્ટં૒ પ્રોક્ષા૒મીતિ૑ પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યઙ્તિષ્ઠ૒ન્પ્રોક્ષ૑તિ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વૈ દે૒વાના૑મન્ના૒દો વી૒ર્યા૑વાન્ । અ૒ન્નાદ્ય૑મે૒વાસ્મિ૑ન્વી૒ર્ય૑ન્દધાતિ । તસ્મા૒દશ્વ૑ પશૂ૒નામ૑ન્ના૒દો વી૒ર્યા૑વત્તમઃ । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્નિભ્યા૒ન્ત્વેતિ૑ દક્ષિણ૒તઃ । ઇ૒ન્દ્રા૒ગ્ની વૈ દે૒વાના૒મોજિ૑ષ્ઠૌ૒ બલિ૑ષ્ઠૌ । ઓજ૑ એ૒વાસ્મિ૒ન્બલ૑ન્દધાતિ । તસ્મા૒દશ્વ૑ પશૂ૒નામોજિ૑ષ્ઠો૒ બલિ૑ષ્ઠઃ । વા૒યવે૒ ત્વેતિ૑ પ૒શ્ચાત્ । વા૒યુર્વૈ દે૒વાના૑મા૒શુસ્સા૑રસા૒રિત૑મઃ

3.8.7.2
જ૒વમે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । તસ્મા૒દશ્વ૑ પશૂ૒નામા૒શુસ્સા૑રસા૒રિત૑મઃ । વિશ્વેભ્યસ્ત્વા દે૒વેભ્ય૒ ઇત્યુ૑ત્તર૒તઃ । વિશ્વે૒ વૈ દે૒વા દે૒વાનાય્યઁશ૒સ્વિત૑માઃ । યશ૑ એ૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । તસ્મા૒દશ્વ૑ પશૂ૒નાય્યઁ૑શ૒સ્વિત૑મઃ । દે૒વેભ્ય૒સ્ત્વેત્ય૒ધસ્તાત્ । દે૒વા વૈ દે૒વાના૒મપ૑ચિતતમાઃ । અપ૑ચિતિમે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । તસ્મા૒દશ્વ૑ પશૂ૒નામપ૑ચિતતમઃ

3.8.7.3
સર્વેભ્યસ્ત્વા દે૒વેભ્ય૒ ઇત્યુ૒પરિ૑ષ્ટાત્ । સર્વે૒ વૈ દે૒વાસ્ત્વિષિ૑મન્તો હર૒સ્વિનઃ૑ । ત્વિષિ૑મે૒વાસ્મિ૒ન્૒ હરો૑ દધાતિ । તસ્મા૒દશ્વ૑ પશૂ૒નાન્ત્વિષિ૑માન્‌હર૒સ્વિત૑મઃ । દિ૒વે ત્વા૒ઽન્તરિ૑ક્ષાય ત્વા પૃથિ૒વ્યૈ ત્વેત્યા૑હ । એ૒ભ્ય એ૒વૈન૑લ્લોમ્૒̐કેભ્ય૒ પ્રોક્ષ૑તિ । સ૒તે ત્વાઽસ૑તે ત્વા૒ઽદ્ભ્યસ્ત્વૌષ૑ધીભ્યસ્ત્વા૒ વિશ્વેભ્યસ્ત્વા ભૂ૒તેભ્ય૒ ઇત્યા૑હ । તસ્મા૑દશ્વમેધયા૒જિન૒૒ સર્વા૑ણિ ભૂ૒તાન્યુપ૑જીવન્તિ । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । યત્પ્રા૑જાપ૒ત્યોઽશ્વઃ૑ । અથ૒ કસ્મા૑દેનમ૒ન્યાભ્યો૑ દે૒વતા૒ભ્યોઽપિ૒ પ્રોક્ષ૒તીતિ૑ । અશ્વે૒ વૈ સર્વા૑ દે૒વતા૑ અ૒ન્વાય૑ત્તાઃ । તય્યઁદ્વિશ્વેભ્યસ્ત્વા ભૂ૒તેભ્ય૒ ઇતિ૑ પ્રો૒ક્ષતિ૑ । દે૒વતા૑ એ૒વાસ્મિ૑ન્ન૒ન્વા યા૑તયતિ । તસ્મા૒દશ્વે૒ સર્વા૑ દે૒વતા૑ અ૒ન્વાય૑ત્તાઃ

3.8.8.0
અ૒ર્ધ૒ય૒તિ૒ જ૒ન૒ય૒તિ૒ ખલ્વા૑હુ૒ર્જગ૑તી૒ ત્રીણિ૑ ચ

3.8.8.1
યથા૒ વૈ હ૒વિષો૑ ગૃહી૒તસ્ય૒ સ્કન્દ૑તિ । એ૒વવ્વાઁ એ૒તદશ્વ૑સ્ય સ્કન્દતિ । યત્પ્રોક્ષિ૑ત૒મના૑લબ્ધમુત્સૃ૒જન્તિ૑ । યદ૑શ્વચરિ૒તાનિ૑ જુ૒હોતિ૑ । સ૒ર્વ૒હુત૑મે૒વૈન૑ઙ્કરો૒ત્યસ્ક૑ન્દાય । અસ્ક૑ન્ન૒૒ હિ તત્ । યદ્ધુ૒તસ્ય૒ સ્કન્દ૑તિ । ઈ૒ઙ્કા૒રાય૒ સ્વાહેઙ્કૃ૑તાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । એ૒તાનિ૒ વા અ૑શ્વચરિ૒તાનિ૑ । ચ૒રિ૒તૈરે૒વૈન૒૒ સમ૑ર્ધયતિ

3.8.8.2
તદા૑હુઃ । અના૑હુતયો૒ વા અ૑શ્વચરિ૒તાનિ૑ । નૈતા હો૑ત૒વ્યા૑ ઇતિ૑ । અથો૒ ખલ્વા૑હુઃ । હો૒ત૒વ્યા૑ એ૒વ । અત્ર૒ વાવૈવવ્વિમ્૒̐દ્વાન૑શ્વમે૒ધ સસ્થા૑પયતિ । યદ૑શ્વચરિ૒તાનિ૑ જુ૒હોતિ૑ । તસ્માદ્ધોત૒વ્યા૑ ઇતિ૑ । બ૒હિ૒ર્ધા વા એ૑નમે૒તદા૒યત૑નાદ્દધાતિ । ભ્રાતૃ૑વ્યમસ્મૈ જનયતિ

3.8.8.3
યસ્યા૑નાયત૒નેઽન્યત્રા૒ગ્નેરાહુ૑તીર્જુ૒હોતિ૑ । સા૒વિ૒ત્રિ૒યા ઇષ્ટ્યા પુ૒રસ્તાત્સ્વિષ્ટ૒કૃતઃ૑ । આ૒હ૒વ૒નીયેઽશ્વચરિ૒તાનિ૑ જુહોતિ । આ૒યત૑ન એ૒વાસ્યાહુ૑તીર્જુહોતિ । નાસ્મૈ૒ ભ્રાતૃ૑વ્યઞ્જનયતિ । તદા૑હુઃ । ય૒જ્ઞ૒મુ૒ખેય૑જ્ઞમુખે હોત૒વ્યાઃ । ય૒જ્ઞસ્ય૒ કૢપ્ત્યૈ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્યાનુ૑ખ્યાત્યા૒ ઇતિ૑ । અથો૒ ખલ્વા૑હુઃ

3.8.8.4
યદ્ય૑જ્ઞમુ૒ખેય૑જ્ઞમુખે જુહુ૒યાત્ । પ૒શુભિ૒ર્યજ૑માન૒વ્વ્યઁ૑ર્ધયેત્ । અવ૑ સુવ૒ર્ગાલ્લો૒કાત્પ૑દ્યેત । પાપી૑યાન્ત્સ્યા૒દિતિ૑ । સ૒કૃદે૒વ હો૑ત૒વ્યાઃ । ન યજ૑માનં પ૒શુભિ૒ર્વ્ય૑ર્ધયતિ । અ૒ભિ સુ૑વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કઞ્જ૑યતિ । ન પાપી૑યાન્ભવતિ । અ૒ષ્ટાચ૑ત્વારિશતમશ્વરૂ૒પાણિ૑ જુહોતિ । અ૒ષ્ટાચ૑ત્વારિશદક્ષરા૒ જગ૑તી । જાગ૒તોઽશ્વ૑ પ્રાજાપ૒ત્યસ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ । એ૒કમતિ૑રિક્તઞ્જુહોતિ । તસ્મા૒દેક૑ પ્ર૒જાસ્વર્ધુ૑કઃ

3.8.9.0
ગ૒ચ્છ૒તિ૒ ભ૒વ૒તઃ૒ પ૒ત્સુ જુ૑હોતિ૒ ન ગચ્છ૑ન્તિ૒ નવ૑ ચ

3.8.9.1
વિ૒ભૂર્મા૒ત્રા પ્ર૒ભૂ પિ૒ત્રેત્યા૑હ । ઇ૒યવ્વૈઁ મા૒તા । અ૒સૌ પિ૒તા । આ૒ભ્યામે૒વૈનં૒ પરિ૑દદાતિ । અશ્વો૑ઽસિ૒ હયો૒ઽસીત્યા૑હ । શાસ્ત્યે૒વૈન૑મે૒તત્ । તસ્માચ્છિ૒ષ્ટા પ્ર૒જા જા૑યન્તે । અત્યો૒ઽસીત્યા૑હ । તસ્મા૒દશ્વ૒સ્સર્વાન્પ૒શૂનત્યે૑તિ । તસ્મા૒દશ્વ૒સ્સર્વે૑ષાં પશૂ૒ના શ્રૈષ્ઠ્ય૑ઙ્ગચ્છતિ

3.8.9.2
પ્ર યશ૒શ્શ્રૈષ્ઠ્ય૑માપ્નોતિ । ય એ૒વવ્વેઁદ૑ । નરો૒ઽસ્યર્વા૑ઽસિ૒ સપ્તિ૑રસિ વા૒જ્ય૑સીત્યા૑હ । રૂ૒પમે૒વાસ્યૈ૒તન્મ૑હિ૒માન૒વ્વ્યાઁચ૑ષ્ટે । યયુ૒ર્નામા૒ઽસીત્યા૑હ । એ૒તદ્વા અશ્વ૑સ્ય પ્રિ૒યન્ના૑મ૒ધેયમ્ । પ્રિ૒યેણૈ૒વૈન૑ન્નામ૒ધેયે૑ના૒ભિ વ૑દતિ । તસ્મા૒દપ્યા૑મિ૒ત્રૌ સ૒ઙ્ગત્ય૑ । નામ્ના૒ ચેદ્ધ્વયે૑તે । મિ૒ત્રમે૒વ ભ૑વતઃ

3.8.9.3
આ૒દિ૒ત્યાનાં૒ પત્વાઽન્વિ૒હીત્યા૑હ । આ૒દિ૒ત્યાને૒વૈન૑ઙ્ગમયતિ । અ૒ગ્નયે૒ સ્વાહા૒ સ્વાહેન્દ્રા૒ગ્નિભ્યા૒મિતિ૑ પૂર્વહો૒માઞ્જુ૑હોતિ । પૂર્વ૑ એ૒વ દ્વિ૒ષન્ત૒મ્ભ્રાતૃ૑વ્ય૒મતિ૑ ક્રામતિ । ભૂર૑સિ ભુ૒વે ત્વા૒ ભવ્યા૑ય ત્વા ભવિષ્ય૒તે ત્વેત્યુત્સૃ૑જતિ સર્વ૒ત્વાય૑ । દેવા૑ આશાપાલા એ૒તન્દે૒વેભ્યોઽશ્વ૒મ્મેધા૑ય૒ પ્રોક્ષિ૑તઙ્ગોપાય૒તેત્યા૑હ । શ૒તવ્વૈઁ તલ્પ્યા૑ રાજપુ૒ત્રા દે૒વા આ૑શાપા૒લાઃ । તેભ્ય૑ એ૒વૈનં૒ પરિ૑ દદાતિ । ઈ૒શ્વ૒રો વા અશ્વ૒ પ્રમુ૑ક્ત૒ પરાં પરા૒વત૒ઙ્ગન્તોઃ । ઇ૒હ ધૃતિ૒સ્સ્વાહે૒હ વિધૃ૑તિ૒સ્સ્વાહે૒હ રન્તિ૒સ્સ્વાહે૒હ રમ૑તિ૒સ્સ્વાહેતિ૑ ચતૃ૒ષુ પ૒ત્સુ જુ૑હોતિ

3.8.9.4
એ૒તા વા અશ્વ૑સ્ય૒ બન્ધ૑નમ્ । તાભિ૑રે૒વૈન૑મ્બધ્નાતિ । તસ્મા૒દશ્વ૒ પ્રમુ૑ક્તો૒ બન્ધ૑ન૒મા ગ૑ચ્છતિ । તસ્મા૒દશ્વ૒ પ્રમુ૑ક્તો૒ બન્ધ૑ન૒ન્ન જ૑હાતિ । રા૒ષ્ટ્રવ્વાઁ અ૑શ્વમે૒ધઃ । રા૒ષ્ટ્રે ખલુ૒ વા એ૒તે વ્યાય૑ચ્છન્તે । યેઽશ્વ૒મ્મેધ્ય૒૒ રક્ષ૑ન્તિ । તેષા૒ય્યઁ ઉ૒દૃચ૒ઙ્ગચ્છ૑ન્તિ । રા૒ષ્ટ્રાદે૒વ તે રા૒ષ્ટ્રઙ્ગ૑ચ્છન્તિ । અથ૒ ય ઉ૒દૃચ૒ન્ન ગચ્છ૑ન્તિ

3.8.9.5
રા૒ષ્ટ્રાદે૒વ તે વ્યવ૑ચ્છિદ્યન્તે । પરા૒ વા એ૒ષ સિ૑ચ્યતે । યો૑ઽબ૒લોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑તે । યદ૒મિત્રા૒ અશ્વ૑વ્વિમ્૒̐ન્દેરન્ન્૑ । હ૒ન્યેતાસ્ય ય૒જ્ઞઃ । ચ૒તુ૒શ્શ૒તા ર૑ક્ષન્તિ । ય૒જ્ઞસ્યાઘા૑તાય । અથા૒ન્યમા૒નીય૒ પ્રોક્ષે૑યુઃ । સૈવ તતઃ૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિઃ

3.8.10.0
રુ૒ન્ધે૒ પ્રા૒ણાન્દી૒ક્ષામવ૑ રુન્ધ ઉચ્યતે ક્રામન્તિ તિષ્ઠતિ

3.8.10.1
પ્ર૒જાપ૑તિરકામયતાશ્વમે૒ધેન૑ યજે૒યેતિ૑ । સ તપો૑ઽતપ્યત । તસ્ય૑ તેપા૒નસ્ય૑ । સ૒પ્તાત્મનો૑ દે૒વતા૒ ઉદ૑ક્રામન્ન્ । સા દી૒ક્ષાઽભ૑વત્ । સ એ૒તાનિ૑ વૈશ્વદે૒વાન્ય૑પશ્યત્ । તાન્ય૑જુહોત્ । તૈર્વૈ સ દી૒ક્ષામવા૑રુન્ધ । યદ્વૈશ્વદે૒વાનિ૑ જુ૒હોતિ૑ । દી૒ક્ષામે૒વ તૈર્યજ૑મા૒નોઽવ૑ રુન્ધે

3.8.10.2
સ૒પ્ત જુ૑હોતિ । સ૒પ્ત હિ તા દે૒વતા૑ ઉ૒દક્રા૑મન્ન્ । અ૒ન્વ૒હઞ્જુ૑હોતિ । અ૒ન્વ૒હમે૒વ દી૒ક્ષામવ૑ રુન્ધે । ત્રીણિ૑ વૈશ્વદે૒વાનિ૑ જુહોતિ । ચ૒ત્વાર્યૌદ્ગ્રહ૒ણાનિ૑ । સ૒પ્ત સંપ૑દ્યન્તે । સ૒પ્ત વૈ શી૑ર્‌ષ૒ણ્યા પ્રા૒ણાઃ । પ્રા૒ણા દી૒ક્ષા । પ્રા૒ણૈરે૒વ પ્રા૒ણાન્દી૒ક્ષામવ૑ રુન્ધે

3.8.10.3
એક૑વિશતિવ્વૈઁશ્વદે૒વાનિ૑ જુહોતિ । એક૑વિશતિ૒ર્વૈ દે૑વલો૒કાઃ । દ્વાદ૑શ૒ માસા૒ પઞ્ચ૒ર્તવઃ૑ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । અ૒સાવા૑દિ૒ત્ય એ૑કવિ૒૒શઃ । એ૒ષ સુ૑વ૒ર્ગો લો૒કઃ । તદ્દૈવ્યં૑ ક્ષ૒ત્રમ્ । સા શ્રીઃ । તદ્બ્ર૒ધ્નસ્ય૑ વિ૒ષ્ટપમ્ । તત્સ્વારાજ્યમુચ્યતે

3.8.10.4
ત્રિ૒૒શત૑મૌદ્ગ્રહ૒ણાનિ૑ જુહોતિ । ત્રિ૒૒શદ૑ક્ષરા વિ૒રાટ્ । અન્નં૑ વિ૒રાટ્ । વિ૒રાજૈ૒વાન્નાદ્ય૒મવ૑ રુન્ધે । ત્રે૒ધા વિ૒ભજ્ય૑ દે૒વતાં જુહોતિ । ત્ર્યા૑વૃતો૒ વૈ દે૒વાઃ । ત્ર્યા૑વૃત ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ષાં લો૒કાના૒માપ્ત્યૈ । એ૒ષાં લો૒કાનાં૒ કૢપ્ત્યૈ । અપ૒ વા એ૒તસ્માત્પ્રા૒ણા ક્રા૑મન્તિ

3.8.10.5
યો દી૒ક્ષામ૑તિરે૒ચય૑તિ । સ૒પ્તા૒હં પ્રચ૑રન્તિ । સ૒પ્ત વૈ શી૑઱ષ૒ણ્યા પ્રા૒ણાઃ । પ્રા૒ણા દી૒ક્ષા । પ્રા૒ણૈરે૒વ પ્રા૒ણાન્દી૒ક્ષામવ૑ રુન્ધે । પૂ૒ર્ણા૒હુ૒તિમુ૑ત્ત૒માં જુ૑હોતિ । સર્વં૒ વૈ પૂર્ણાહુ૒તિઃ । સર્વ૑મે૒વાપ્નો૑તિ । અથો૑ ઇ૒યં વૈ પૂર્ણાહુ૒તિઃ । અ૒સ્યામે૒વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ

3.8.11.0
ય૒ચ્છ૒તે૒ પુ૒રુ૒રૂપા૑ય૒ સ્વાહેત્યા૑હા૒ષ્ટૌ ચ૑

3.8.11.1
પ્ર૒જાપ૑તિરશ્વમે૒ધમ૑સૃજત । ત સૃ૒ષ્ટં ન કિઞ્ચ૒નોદ૑યચ્છત્ । તં વૈશ્વદે૒વાન્યે૒વોદ૑યચ્છન્ન્ । યદ્વૈશ્વદે૒વાનિ૑ જુ૒હોતિ૑ । ય૒જ્ઞસ્યોદ્ય૑ત્યૈ । સ્વાહા૒ઽઽધિમાધી૑તાય૒ સ્વાહા । સ્વાહાઽધી૑તં૒ મન૑સે૒ સ્વાહા । સ્વાહા૒ મન૑ પ્ર૒જાપ૑તયે૒ સ્વાહા । કાય૒ સ્વાહા૒ કસ્મૈ૒ સ્વાહા૑ કત૒મસ્મૈ૒ સ્વાહેતિ૑ પ્રાજાપ૒ત્યે મુખ્યે૑ ભવતઃ । પ્ર૒જાપ૑તિમુખાભિરે૒વૈનં૑ દે૒વતા૑ભિ૒રુદ્ય૑ચ્છતે

3.8.11.2
અદિ૑ત્યૈ૒ સ્વાહાઽદિ૑ત્યૈ મ૒હ્યૈ સ્વાહાઽદિ૑ત્યૈ સુમૃડી૒કાયૈ૒ સ્વાહેત્યા૑હ । ઇ૒યં વા અદિ૑તિઃ । અ૒સ્યા એ૒વૈનં૑ પ્રતિ૒ષ્ઠાયોદ્ય૑ચ્છતે । સર૑સ્વત્યૈ૒ સ્વાહા૒ સર૑સ્વત્યૈ બૃહ૒ત્યૈ સ્વાહા૒ સર૑સ્વત્યૈ પાવ૒કાયૈ૒ સ્વાહેત્યા૑હ । વાગ્વૈ સર૑સ્વતી । વા૒ચૈવૈન૒મુદ્ય૑ચ્છતે । પૂ૒ષ્ણે સ્વાહા૑ પૂ૒ષ્ણે પ્ર૑પ૒થ્યા૑ય૒ સ્વાહા૑ પૂ૒ષ્ણે ન૒રન્ધિ૑ષાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । પ૒શવો૒ વૈ પૂ૒ષા । પ૒શુભિ૑રે૒વૈન૒મુદ્ય૑ચ્છતે । ત્વષ્ટ્રે૒ સ્વાહા૒ ત્વષ્ટ્રે૑ તુ૒રીપા૑ય૒ સ્વાહા૒ ત્વષ્ટ્રે૑ પુરુ૒રૂપા૑ય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । ત્વષ્ટા૒ વૈ પ૑શૂ૒નાં મિ૑થુ૒નાના૑ રૂપ૒કૃત્ । રૂ૒પમે૒વ પ૒શુષુ૑ દધાતિ । અથો૑ રૂ૒પૈરે૒વૈન૒મુદ્ય૑ચ્છતે । વિષ્ણ૑વે૒ સ્વાહા૒ વિષ્ણ૑વે નિખુર્ય૒પાય૒ સ્વાહા૒ વિષ્ણ૑વે નિભૂય૒પાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । ય૒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ૑ । ય૒જ્ઞાયૈ૒વૈન૒મુદ્ય૑ચ્છતે । પૂ૒ર્ણા૒હુ૒તિમુ૑ત્ત૒માં જુ૑હોતિ । પ્રત્યુત્ત૑બ્ધ્યૈ સય૒ત્વાય૑

3.8.12.0
ત્રિ૒ષ્ટુભ૒શ્છન્દ૒સોઽધિ૒ નિર્મિ૑મીતે જુહોતિ૒ નવ૑ ચ

3.8.12.1
સા૒વિ૒ત્રમ૒ષ્ટાક૑પાલં પ્રા૒તર્નિર્વ૑પતિ । અ૒ષ્ટાક્ષ૑રા ગાય૒ત્રી । ગા૒ય૒ત્રં પ્રા૑તસ્સવ૒નમ્ । પ્રા૒ત૒સ્સ૒વ૒નાદે૒વૈનં૑ ગાયત્રિ૒યાશ્છન્દ૒સોઽધિ૒ નિર્મિ૑મીતે । અથો પ્રાતસ્સવ૒નમે૒વ તેનાપ્નોતિ । ગા૒ય૒ત્રીં છન્દઃ૑ । સ૒વિ૒ત્રે પ્ર૑સવિ૒ત્ર એકા૑દશકપાલં મ૒ધ્યન્દિ૑ને । એકા૑દશાક્ષરા ત્રિ૒ષ્ટુપ્ । ત્રૈષ્ટુ૑ભં૒ માધ્ય૑ન્દિન૒૒ સવ૑નમ્ । માધ્ય૑ન્દિનાદે૒વૈન૒૒ સવ૑નાત્ત્રિ૒ષ્ટુભ૒શ્છન્દ૒સોઽધિ૒ નિર્મિ૑મીતે

3.8.12.2
અથો૒ માધ્ય૑ન્દિનમે૒વ સવ૑નં૒ તેનાપ્નોતિ । ત્રિ૒ષ્ટુભં૒ છન્દઃ૑ । સ૒વિ૒ત્ર આ૑સવિ૒ત્રે દ્વાદ૑શકપાલમપરા૒હ્ણે । દ્વાદ૑શાક્ષરા૒ જગ૑તી । જાગ૑તં તૃતીયસવ૒નમ્ । તૃ૒તી૒ય૒સ૒વ૒નાદે૒વૈનં૒ જગ૑ત્યા૒શ્છન્દ૒સોઽધિ૒ નિર્મિ૑મીતે । અથો૑ તૃતીયસવ૒નમે૒વ તેનાપ્નોતિ । જગ૑તીં૒ છન્દઃ૑ । ઈ૒શ્વ૒રો વા અશ્વ૒ પ્રમુ૑ક્ત૒ પરાં પરા૒વતં૒ ગન્તોઃ । ઇ૒હ ધૃતિ૒સ્સ્વાહે૒હ વિધૃ૑તિ૒સ્સ્વાહે૒હ રન્તિ૒સ્સ્વાહે૒હ રમ૑તિ૒સ્સ્વાહેતિ૒ ચત૑સ્ર૒ આહુ૑તીર્જુહોતિ

3.8.12.3
ચત૑સ્રો૒ દિશઃ૑ । દિ૒ગ્ભિરે૒વૈનં૒ પરિ૑ગૃહ્ણાતિ । આશ્વ૑ત્થો વ્ર૒જો ભ૑વતિ । પ્ર૒જાપ૑તિર્દે૒વેભ્યો૒ નિલા૑યત । અશ્વો૑ રૂ૒પં કૃ૒ત્વા । સોઽશ્વ૒ત્થે સં૑વત્સ૒રમ૑તિષ્ઠત્ । તદ૑શ્વ૒ત્થસ્યાશ્વત્થ૒ત્વમ્ । યદાશ્વ૑ત્થો વ્ર૒જો ભવ૑તિ । સ્વ એ૒વૈનં૒ યોનૌ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ

3.8.13.0
અ૒ન૒ડ્વાનિત્યા૑હ જાયતે વર્‌ષતિ સ૒પ્ત ચ૑

3.8.13.1
આ બ્રહ્મ૑ન્બ્રાહ્મ૒ણો બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સી જા૑યતા૒મિત્યા૑હ । બ્રા૒હ્મ૒ણ એ૒વ બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સં દ૑ધાતિ । તસ્માત્પુ૒રા બ્રાહ્મ૒ણો બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સ્ય૑જાયત । આઽસ્મિન્રા૒ષ્ટ્રે રા૑જ૒ન્ય૑ ઇષ૒વ્ય૑શ્શૂરો૑ મહાર૒થો જા૑યતા૒મિત્યા૑હ । રા૒જ૒ન્ય૑ એ૒વ શૌ૒ર્યં મ૑હિ૒માનં૑ દધાતિ । તસ્માત્પુ૒રા રા૑જ૒ન્ય૑ ઇષ૒વ્ય૑શ્શૂરો૑ મહાર૒થો૑ઽજાયત । દોગ્ધ્રી૑ ધે૒નુરિત્યા૑હ । ધે૒ન્વામે૒વ પયો૑ દધાતિ । તસ્માત્પુ૒રા દોગ્ધ્રી૑ ધે૒નુર૑જાયત । વોઢા૑ઽન૒ડ્વાનિત્યા૑હ

3.8.13.2
અ૒ન૒ડુહ્યે૒વ વી૒ર્યં૑ દધાતિ । તસ્માત્પુ૒રા વોઢા૑ઽન૒ડ્વાન૑જાયત । આ૒શુસ્સપ્તિ૒રિત્યા૑હ । અશ્વ૑ એ૒વ જ૒વં દ૑ધાતિ । તસ્માત્પુ૒રાઽઽશુરશ્વો૑ઽજાયત । પુર૑ન્ધિ૒ર્યોષેત્યા૑હ । યો૒ષિત્યે૒વ રૂ૒પં દ૑ધાતિ । તસ્મા૒ત્સ્ત્રી યુ૑વ૒તિ પ્રિ૒યા ભાવુ૑કા । જિ૒ષ્ણૂ ર૑થે૒ષ્ઠા ઇત્યા૑હ । આ હ૒ વૈ તત્ર૑ જિ૒ષ્ણૂ ર૑થે૒ષ્ઠા જા૑યતે

3.8.13.3
યત્રૈ૒તેન૑ ય૒જ્ઞેન૒ યજ૑ન્તે । સ૒ભેયો૒ યુવેત્યા૑હ । યો વૈ પૂર્વવય૒સી । સ સ૒ભેયો૒ યુવા । તસ્મા૒દ્યુવા૒ પુમાન્પ્રિ૒યો ભાવુ૑કઃ । આઽસ્ય યજ૑માનસ્ય વી૒રો જા૑યતા૒મિત્યા૑હ । આ હ૒ વૈ તત્ર૒ યજ૑માનસ્ય વી૒રો જા૑યતે । યત્રૈ૒તેન૑ ય૒જ્ઞેન૒ યજ૑ન્તે । નિ૒કા૒મેનિ૑કામે ન પ૒ર્જન્યો૑ વ઱ષ૒ત્વિત્યા૑હ । નિ૒કા૒મેનિ૑કામે હ૒ વૈ તત્ર૑ પ૒ર્જન્યો૑ વ઱ષતિ । યત્રૈ૒તેન૑ ય૒જ્ઞેન૒ યજ૑ન્તે । ફ૒લિન્યો૑ ન૒ ઓષ૑ધય પચ્યન્તા૒મિત્યા૑હ । ફ૒લિન્યો૑ હ૒ વૈ તત્રૌષ૑ધય પચ્યન્તે । યત્રૈ૒તેન૑ ય૒જ્ઞેન૒ યજ૑ન્તે । યો૒ગ૒ક્ષે૒મો ન૑ કલ્પતા૒મિત્યા૑હ । કલ્પ૑તે હ૒ વૈ તત્ર૑ પ્ર૒જાભ્યો૑ યોગક્ષે૒મઃ । યત્રૈ૒તેન૑ ય૒જ્ઞેન૒ યજ૑ન્તે

3.8.14.0
જુ૒હોતિ૒ મધુ૑ના જુ૒હોતિ૒ પૃથુ૑કૈર્જુ૒હોતિ૑ ક૒રમ્બૈર્જુ૒હોતિ૒ સક્તુ૑ભિર્જુ૒હોતિ૑ પ્રિયઙ્ગુતણ્ડુ૒લૈર્જુ૒હોતિ૑ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

(અ૒ન્નહો૒માનાજ્યે૑ના૒ગ્નેર્મધુ૑ના તણણ઼ડુ૒લૈ પૃથુ૑કૈર્લા૒જૈ ક૒રમ્બૈર્ધા૒નાભિ૒સ્સક્તુ૑ભિર્મ૒સૂસ્યૈ પ્રિયઙ્ગુતણ્ડુ૒લૈર્દ૒શાન્ના૑નિ૒ દ્વાદ૑શ । )
3.8.14.1
પ્ર૒જાપ૑તિર્દે૒વેભ્યો૑ ય૒જ્ઞાન્વ્યાદિ૑શત્ । સ આ૒ત્મન્ન૑શ્વમે૒ધમ૑ધત્ત । તં દે૒વા અ૑બ્રુવન્ન્ । એ૒ષ વાવ ય૒જ્ઞઃ । યદ૑શ્વમે૒ધઃ । અપ્યે૒વ નોત્રા૒સ્ત્વિતિ૑ । તેભ્ય૑ એ૒તાન૑ન્નહો૒માન્પ્રાય૑ચ્છત્ । તાન૑જુહોત્ । તૈર્વૈ સ દે૒વાન૑પ્રીણાત્ । યદ૑ન્નહો૒માઞ્જુ૒હોતિ૑

3.8.14.2
દે૒વાને૒વ તૈર્યજ૑માન પ્રીણાતિ । આજ્યે૑ન જુહોતિ । અ૒ગ્નેર્વા એ૒તદ્રૂ૒પમ્ । યદાજ્યમ્ । યદાજ્યે૑ન જુ૒હોતિ૑ । અ૒ગ્નિમે૒વ તત્પ્રી૑ણાતિ । મધુ૑ના જુહોતિ । મ૒હ૒ત્યૈ વા એ૒તદ્દે૒વતા૑યૈ રૂ૒પમ્ । યન્મધુ૑ । યન્મધુ૑ના જુ૒હોતિ૑

3.8.14.3
મ૒હ૒તીમે૒વ તદ્દે૒વતાં પ્રીણાતિ । ત૒ણ્ડુ૒લૈર્જુ૑હોતિ । વસૂ૑નાં૒ વા એ૒તદ્રૂ૒પમ્ । યત્ત૑ણ્ડુ૒લાઃ । યત્ત૑ણ્ડુ૒લૈર્જુ૒હોતિ૑ । વસૂ૑ને૒વ તત્પ્રી૑ણાતિ । પૃથુ૑કૈર્જુહોતિ । રુ૒દ્રાણાં૒ વા એ૒તદ્રૂ૒પમ્ । યત્પૃથુ૑કાઃ । યત્પૃથુ૑કૈર્જુ૒હોતિ૑ ।

3.8.14.4
રુ૒દ્રાને૒વ તત્પ્રી૑ણાતિ । લા૒જૈર્જુ૑હોતિ । આ૒દિ૒ત્યાનાં૒ વા એ૒તદ્રૂ૒પમ્ । યલ્લા૒જાઃ । યલ્લા૒જૈર્જુ૒હોતિ૑ । આ૒દિ૒ત્યાને૒વ તત્પ્રી૑ણાતિ । ક૒રમ્બૈર્જુહોતિ । વિશ્વે૑ષાં૒ વા એ૒તદ્દે૒વાના૑ રૂ૒પમ્ । યત્ક૒રમ્બાઃ । યત્ક૒રમ્બૈર્જુ૒હોતિ૑

3.8.14.5
વિશ્વા૑ને૒વ તદ્દે૒વાન્પ્રી૑ણાતિ । ધા૒નાભિ૑ર્જુહોતિ । નક્ષ૑ત્ત્રાણાં૒ વા એ૒તદ્રૂ૒પમ્ । યદ્ધા૒નાઃ । યદ્ધા૒નાભિ૑ર્જુ૒હોતિ૑ । નક્ષ૑ત્ત્રાણ્યે૒વ તત્પ્રી૑ણાતિ । સક્તુ૑ભિર્જુહોતિ । પ્ર૒જાપ૑તે૒ર્વા એ૒તદ્રૂ૒પમ્ । યત્સક્ત૑વઃ । યત્સક્તુ૑ભિર્જુ૒હોતિ૑

3.8.14.6
પ્ર૒જા૑પતિમે૒વ તત્પ્રી૑ણાતિ । મ૒સૂસ્યૈર્જુહોતિ । સર્વા૑સાં૒ વા એ૒તદ્દે૒વતા૑ના રૂ૒પમ્ । યન્મ૒સૂસ્યા૑નિ । યન્મ૒સૂસ્યૈર્જુ૒હોતિ૑ । સર્વા૑ એ૒વ તદ્દે૒વતા પ્રીણાતિ । પ્રિ૒ય૒ઙ્ગુ૒ત૒ણ્ડુ૒લૈર્જુ૑હોતિ । પ્રિ૒યાઙ્ગા૑ હ૒ વૈ નામૈ૒તે । એ૒તૈર્વૈ દે૒વા અશ્વ૒સ્યાઙ્ગા૑નિ૒ સમ૑દધુઃ । યત્પ્રિ૑યઙ્ગુતણ્ડુ૒લૈર્જુ૒હોતિ૑ । અશ્વ૑સ્યૈ૒વાઙ્ગા૑નિ૒ સંદ૑ધાતિ । દશાન્ના૑નિ જુહોતિ । દશાક્ષરા વિ૒રાટ્ । વિ૒રાટ્કૃ૒ત્સ્નસ્યા૒ન્નાદ્ય૒સ્યાવ૑રુધ્યૈ

3.8.15.0
એ૒વ ય૒જ્ઞાદ્રક્ષા૒૒સ્યપ૑હન્ત્યન્ત૒તો જુ૑હોતિ શ૒તાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ સ૒પ્ત ચ૑

3.8.15.1
પ્ર૒જાપ૑તિરશ્વમે૒ધમ૑સૃજત । ત સૃ૒ષ્ટ રક્ષા૑સ્યજિઘાસન્ન્ । સ એ૒તાન્પ્ર૒જાપ૑તિર્ન૒ક્ત હો૒માન૑પશ્યત્ । તાન૑જુહોત્ । તૈર્વૈ સ ય૒જ્ઞાદ્રક્ષા૒૒સ્યપા૑હન્ન્ । યન્ન૑ક્ત હો૒માઞ્જુ૒હોતિ૑ । ય૒જ્ઞાદે૒વ તૈર્યજ૑માનો૒ રક્ષા૒૒સ્યપ૑ હન્તિ । આજ્યે૑ન જુહોતિ । વજ્રો૒ વા આજ્યમ્ । વજ્રે૑ણૈ૒વ ય૒જ્ઞાદ્રક્ષા૒૒સ્યપ૑ હન્તિ

3.8.15.2
આજ્ય૑સ્ય પ્રતિ૒પદં૑ કરોતિ । પ્રા૒ણો વા આજ્યમ્ । મુ૒ખ૒ત એ૒વાસ્ય૑ પ્રા૒ણં દ૑ધાતિ । અ૒ન્ન૒હો૒માઞ્જુ૑હોતિ । શરી૑રવદે૒વાવ૑ રુન્ધે । વ્ય૒ત્યાસં૑ જુહોતિ । ઉ૒ભય૒સ્યાવ૑રુધ્યૈ । નક્તં૑ જુહોતિ । રક્ષ૑સા૒મપ૑હત્યૈ । આજ્યે૑નાન્ત૒તો જુ૑હોતિ

3.8.15.3
પ્રા૒ણો વા આજ્યમ્ । ઉ૒ભ૒યત૑ એ૒વાસ્ય૑ પ્રા૒ણં દ૑ધાતિ । પુ૒રસ્તાચ્ચો૒પરિ૑ષ્ટાચ્ચ । એક૑સ્મૈ૒ સ્વાહેત્યા૑હ । અ૒સ્મિન્ને૒વ લો૒કે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । દ્વાભ્યા૒૒ સ્વાહેત્યા૑હ । અ૒મુષ્મિ૑ન્ને૒વ લો૒કે પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । ઉ૒ભયો૑રે૒વ લો૒કયો૒ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । અ૒સ્મિશ્ચા૒મુષ્મિ૑શ્ચ । શ૒તાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । શ૒તાયુ૒ર્વૈ પુરુ૑ષશ્શ૒તવીર્યઃ । આયુ૑રે૒વ વી૒ર્ય૑મવ૑ રુન્ધે । સ૒હસ્રા૑ય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । આયુ૒ર્વૈ સ૒હસ્રમ્ । આયુ૑રે૒વાવ૑ રુન્ધે । સર્વ૑સ્મૈ૒ સ્વાહેત્યા૑હ । અપ૑રિમિતમે૒વાવ૑ રુન્ધે

3.8.16.0
એ૒કો૒ત્ત૒રં જુ૑હોતિ પ્ર૒યુતા૑ય૒ સ્વાહેત્યા૑હ સમુ૒દ્રાય૒ સ્વાહેત્યા૒હાહ૒ર્વ્યુ૑ષ્ટિસ્સ૒પ્ત ચ૑

3.8.16.1
પ્ર૒જાપ૑તિં૒ વા એ૒ષ ઈફ્સ૒તીત્યા૑હુઃ । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑ત૒ ઇતિ૑ । અથો૑ આહુઃ । સર્વા૑ણિ ભૂ૒તાનીતિ૑ । એક૑સ્મૈ૒ સ્વાહેત્યા૑હ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વા એકઃ૑ । તમે૒વાપ્નો૑તિ । એક૑સ્મૈ૒ સ્વાહા૒ દ્વાભ્યા૒૒ સ્વાહેત્ય૑ભિપૂ૒ર્વમાહુ૑તીર્જુહોતિ । અ૒ભિ૒પૂ૒ર્વમે૒વ સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કમે૑તિ । એ૒કો૒ત્ત૒રં જુ૑હોતિ

3.8.16.2
એ૒ક૒વદે૒વ સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કમે૑તિ । સન્ત૑તં જુહોતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સન્ત૑ત્યૈ । શ૒તાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । શ૒તાયુ૒ર્વૈ પુરુ૑ષશ્શ૒તવીર્યઃ । આયુ૑રે૒વ વી૒ર્ય૑મવ૑રુન્ધે । સ૒હસ્રા૑ય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । આયુ૒ર્વૈ સ૒હસ્રમ્ । આયુ૑રે૒વાવ૑ રુન્ધે । અ૒યુતા૑ય૒ સ્વાહા૑ નિ૒યુતા૑ય૒ સ્વાહા પ્ર૒યુતા૑ય૒ સ્વાહેત્યા૑હ

3.8.16.3
ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । ઇ૒માને૒વ લો૒કાનવ૑ રુન્ધે । અર્બુ૑દાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । વાગ્વા અર્બુ૑દમ્ । વાચ૑મે૒વાવ૑ રુન્ધે । ન્ય૑ર્બુદાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । યો વૈ વા૒ચો ભૂ૒મા । તન્ન્ય૑ર્બુદમ્ । વા૒ચ એ૒વ ભૂ૒માન૒મવ૑ રુન્ધે । સ૒મુ૒દ્રાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ

3.8.16.4
સ૒મુ૒દ્રમે૒વાપ્નો૑તિ । મધ્યા૑ય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । મધ્ય૑મે૒વાપ્નો૑તિ । અન્તા૑ય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । અન્ત૑મે૒વાપ્નો૑તિ । પ૒રા૒ર્ધાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । પ૒રા૒ર્ધમે૒વાપ્નો૑તિ । ઉ૒ષસે૒ સ્વાહા૒ વ્યુ૑ષ્ટ્યૈ૒ સ્વાહેત્યા૑હ । રાત્રિ૒ર્વા ઉ૒ષાઃ । અહ૒ર્વ્યુ૑ષ્ટિઃ । અ૒હો૒રા૒ત્રે એ૒વાવ૑રુન્ધે । અથો૑ અહોરા૒ત્રયો૑રે૒વ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । તા યદુ૒ભયી૒ર્દિવા૑ વા૒ નક્તં૑ વા જુહુ૒યાત્ । અ૒હો૒રા૒ત્રે મો૑હયેત્ । ઉ૒ષસે૒ સ્વાહા૒ વ્યુ૑ષ્ટ્યૈ૒ સ્વાહો૑દેષ્ય૒તે સ્વાહોદ્ય૒તે સ્વાહેત્યનુ૑દિતે જુહોતિ । ઉદિ૑તાય૒ સ્વાહા૑ સુવ૒ર્ગાય૒ સ્વાહા૑ લો૒કાય૒ સ્વાહેત્યુદિ૑તે જુહોતિ । અ૒હો૒રા૒ત્રયો૒રવ્ય૑તિમોહાય

3.8.17.0
પૂ૒ર્વ૒દી૒ક્ષા જુ૑હોતિ૒ પૂર્વ૑ એ૒વ દ્વિ૒ષન્તં૒ ભ્રાતૃ૑વ્ય૒મતિ૑ ક્રામ૒ત્યન૑ન્તરિત્યૈ ક્રામતિ રુન્ધે૒ જાય૑ત૒ એકં૑ ચ

3.8.17.1
વિ૒ભૂર્મા૒ત્રા પ્ર૒ભૂ પિ૒ત્રેત્ય૑શ્વના૒માનિ૑ જુહોતિ । ઉ૒ભયો૑રે૒વૈનં૑ લો૒કયોર્નામ૒ધેયં૑ ગમયતિ । આય૑નાય૒ સ્વાહા૒ પ્રાય૑ણાય૒ સ્વાહેત્યુ૑દ્દ્રા૒વાઞ્જુ૑હોતિ । સર્વ૑મે૒વૈન૒મસ્ક૑ન્ન સુવ૒ર્ગં લો૒કં ગ૑મયતિ । અ૒ગ્નયે૒ સ્વાહા૒ સોમા૑ય૒ સ્વાહેતિ૑ પૂર્વહો૒માઞ્જુ૑હોતિ । પૂર્વ૑ એ૒વ દ્વિ૒ષન્તં૒ ભ્રાતૃ૑વ્ય૒મતિ૑ ક્રામતિ । પૃ૒થિ૒વ્યૈ સ્વાહા૒ઽન્તરિ૑ક્ષાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્ । અ૒ગ્નયે૒ સ્વાહા૒ સોમા૑ય૒ સ્વાહેતિ૑ પૂર્વદી૒ક્ષા જુ૑હોતિ । પૂર્વ૑ એ૒વ દ્વિ૒ષન્તં૒ ભ્રાતૃ૑વ્ય૒મતિ૑ ક્રામતિ

3.8.17.2
પૃ૒થિ૒વ્યૈ સ્વાહા૒ઽન્તરિ૑ક્ષાય૒ સ્વાહેત્યે૑કવિ૒૒શિનીં દી૒ક્ષાં જુ૑હોતિ । એક૑વિશતિ૒ર્વૈ દે૑વલો૒કાઃ । દ્વાદ૑શ૒ માસાઃ૒ પઞ્ચ૒ર્તવઃ૑ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । અ૒સાવા૑દિ૒ત્ય એ૑કવિ૒૒શઃ । એ૒ષ સુ૑વ૒ર્ગો લો૒કઃ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ । ભુવો૑ દે૒વાનાં૒ કર્મ૒ણેત્યૃ૑તુદી૒ક્ષા જુ૑હોતિ । ઋ૒તૂને૒વાસ્મૈ૑ કલ્પયતિ । અ૒ગ્નયે૒ સ્વાહા૑ વા૒યવે૒ સ્વાહેતિ૑ જુહો૒ત્યન૑ન્તરિત્યૈ

3.8.17.3
અ૒ર્વાઙ્ય૒જ્ઞસ્સંક્રા૑મ૒ત્વિત્યાપ્તીર્જુહોતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્યાપ્ત્યૈ । ભૂ૒તં ભવ્યં૑ ભવિ૒ષ્યદિતિ૒ પર્યાપ્તીર્જુહોતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ પર્યાપ્ત્યૈ । આ મે૑ ગૃ૒હા ભ૑વ૒ન્ત્વિત્યા૒ભૂર્જુ૑હોતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્યાભૂત્યૈ । અ૒ગ્નિના૒ તપોઽન્વ૑ભવ૒દિત્ય૑નુ૒ભૂર્જુ૑હોતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્યાનુ૑ભૂત્યૈ । સ્વાહા૒ઽઽધિમાધી૑તાય૒ સ્વાહેતિ૒ સમ૑સ્તાનિ વૈશ્વદે૒વાનિ૑ જુહોતિ । સમ૑સ્તમે૒વ દ્વિ૒ષન્તં૒ ભ્રાતૃ૑વ્ય૒મતિ૑ ક્રામતિ

3.8.17.4
દ૒દ્ભ્યસ્સ્વાહા૒ હનૂભ્યા૒૒ સ્વાહેત્ય૑ઙ્ગહો૒માઞ્જુ૑હોતિ । અઙ્ગે૑અઙ્ગે૒ વૈ પુરુ૑ષસ્ય પા૒પ્મોપ૑શ્લિષ્ટઃ । અઙ્ગા૑દઙ્ગાદે૒વૈનં૑ પા૒પ્મન૒સ્તેન૑ મુઞ્ચતિ । અ૒ઞ્જ્યે૒તાય૒ સ્વાહા૑ કૃ૒ષ્ણાય૒ સ્વાહા શ્વે૒તાય૒ સ્વાહેત્ય૑શ્વરૂ૒પાણિ૑ જુહોતિ । રૂ૒પૈરે૒વૈન૒૒ સમ૑ર્ધયતિ । ઓષ૑ધીભ્ય૒સ્સ્વાહા૒ મૂલેભ્ય૒સ્સ્વાહેત્યો૑ષધિહો૒માઞ્જુ૑હોતિ । દ્વ૒ય્યો વા ઓષ૑ધયઃ । પુષ્પેભ્યો૒ઽન્યા ફલં૑ ગૃ૒હ્ણન્તિ૑ । મૂલેભ્યો૒ઽન્યાઃ । તા એ૒વોભયી૒રવ૑ રુન્ધે

3.8.17.5
વન૒સ્પતિ૑ભ્ય૒સ્સ્વાહેતિ૑ વનસ્પતિહો૒માઞ્જુ૑હોતિ । આ૒ર૒ણ્યસ્યા૒ન્નાદ્ય૒સ્યાવ૑રુધ્યૈ । મે૒ષસ્ત્વા૑ પચ૒તૈર૑વ૒ત્વિત્યપાવ્યાનિ જુહોતિ । પ્રા૒ણા વૈ દે૒વા અપાવ્યાઃ । પ્રા૒ણાને૒વાવ૑ રુન્ધે । કૂપ્યાભ્ય૒સ્સ્વાહા૒દ્ભ્યસ્સ્વાહેત્ય૒પા હોમાઞ્જુહોતિ । અ૒પ્સુ વા આપઃ૑ । અન્નં૒ વા આપઃ૑ । અ૒દ્ભ્યો વા અન્નં૑ જાયતે । યદે૒વાદ્ભ્યોઽન્નં૒ જાય૑તે । તદવ૑ રુન્ધે

3.8.18.0
વૈ નભા૑સિ૒ સૂર્યો૒ જ્યોતિ૒સ્સન્ત૑ત્યૈ૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ ભૂ૒તં યજ૑તે૒ નવ૑ ચ

3.8.18.1
અમ્ભા૑સિ જુહોતિ । અ૒યં વૈ લો૒કોઽમ્ભા૑સિ । તસ્ય૒ વસ૒વોઽધિ૑પતયઃ । અ૒ગ્નિર્જ્યોતિઃ૑ । યદમ્ભા૑સિ જુ૒હોતિ૑ । ઇ૒મમે૒વ લો૒કમવ૑ રુન્ધે । વસૂ૑ના૒૒ સાયુ૑જ્યં ગચ્છતિ । અ૒ગ્નિં જ્યોતિ૒રવ૑ રુન્ધે । નભા૑સિ જુહોતિ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષં૒ વૈ નભા૑સિ

3.8.18.2
તસ્ય૑ રુ૒દ્રા અધિ૑પતયઃ । વા૒યુર્જ્યોતિઃ૑ । યન્નભા૑સિ જુ૒હોતિ૑ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષમે૒વાવ૑ રુન્ધે । રુ૒દ્રાણા૒૒ સાયુ૑જ્યં ગચ્છતિ । વા૒યું જ્યોતિ૒રવ૑ રુન્ધે । મહા૑સિ જુહોતિ । અ૒સૌ વૈ લો૒કો મહા૑સિ । તસ્યા૑દિ૒ત્યા અધિ૑પતયઃ । સૂર્યો૒ જ્યોતિઃ૑

3.8.18.3
યન્મહા૑સિ જુ૒હોતિ૑ । અ૒મુમે૒વ લો૒કમવ૑ રુન્ધે । આ૒દિ૒ત્યાના૒૒ સાયુ૑જ્યં ગચ્છતિ । સૂર્યં૒ જ્યોતિ૒રવ૑ રુન્ધે । નમો૒ રાજ્ઞે૒ નમો૒ વરુ૑ણા૒યેતિ૑ ય૒વ્યાનિ૑ જુહોતિ । અ૒ન્નાદ્ય૒સ્યાવ૑રુધ્યૈ । મ૒યો૒ભૂર્વાતો૑ અ૒ભિ વા૑તૂ૒સ્રા ઇતિ૑ ગ૒વ્યાનિ૑ જુહોતિ । પ૒શૂ૒નામવ૑રુધ્યૈ । પ્રા૒ણાય૒ સ્વાહા વ્યા૒નાય૒ સ્વાહેતિ૑ સંતતિહો૒માઞ્જુ૑હોતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સંત૑ત્યૈ

3.8.18.4
સિ૒તાય૒ સ્વાહાઽસિ૑તાય૒ સ્વાહેતિ૒ પ્રમુ૑ક્તીર્જુહોતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ પ્રમુ૑ક્ત્યૈ । પૃ૒થિ૒વ્યૈ સ્વાહા૒ઽન્તરિ૑ક્ષાય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્ । દ૒ત્વતે૒ સ્વાહા૑ઽદ૒ન્તકા૑ય૒ સ્વાહેતિ૑ શરીરહો૒માઞ્જુ૑હોતિ । પિ૒તૃ૒લો૒કમે૒વ તૈર્યજ૑માનો૒ઽવ૑ રુન્ધે । કસ્ત્વા૑ યુનક્તિ૒ સ ત્વા૑ યુન૒ક્ત્વિતિ૑ પરિ૒ધીન્ યુ૑નક્તિ । ઇ૒મે વૈ લો૒કા પ૑રિ૒ધયઃ૑ । ઇ૒માને૒વાસ્મૈ૑ લો૒કાન્ યુ૑નક્તિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ

3.8.18.5
ય પ્રા૑ણ૒તો ય આત્મ૒દા ઇતિ૑ મહિ૒માનૌ૑ જુહોતિ । સુ૒વ૒ર્ગો વૈ લો૒કો મહઃ૑ । સુ૒વ૒ર્ગમે૒વ તાભ્યાં લો૒કં યજ૑મા૒નોઽવ૑ રુન્ધે । આ બ્રહ્મ૑ન્બ્રાહ્મ૒ણો બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સી જા૑યતા૒મિતિ૒ સમ૑સ્તાનિ બ્રહ્મવર્ચ૒સાનિ૑ જુહોતિ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચસમે૒વ તૈર્યજ૑મા૒નોઽવ૑ રુન્ધે । જજ્ઞિ૒ બીજ૒મિતિ૑ જુહો૒ત્યન૑ન્તરિત્યૈ । અ૒ગ્નયે૒ સમ૑નમત્પૃથિ૒વ્યૈ સમ૑નમ૒દિતિ૑ સન્નતિહો૒માઞ્જુ૑હોતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સન્ન૑ત્યૈ । ભૂ૒તાય૒ સ્વાહા૑ ભવિષ્ય૒તે સ્વાહેતિ૑ ભૂતાભ૒વ્યૌ હોમૌ૑ જુહોતિ । અ૒યં વૈ લો૒કો ભૂ૒તમ્

3.8.18.6
અ૒સૌ ભ૑વિ૒ષ્યત્ । અ૒નયો૑રે૒વ લો૒કયો૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । સર્વ૒સ્યાપ્ત્યૈ । સર્વ૒સ્યાવ૑રુધ્યૈ । યદક્ર૑ન્દ પ્રથ૒મં જાય૑માન૒ ઇત્ય૑શ્વસ્તો૒મીયં૑ જુહોતિ । સર્વ૒સ્યાપ્ત્યૈ । સર્વ૑સ્ય૒ જિત્યૈ । સર્વ૑મે૒વ તેનાપ્નોતિ । સર્વં૑ જયતિ । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑તે

3.8.18.7
ય ઉ૑ ચૈનમે૒વં વેદ૑ । ય૒જ્ઞ રક્ષા૑સ્યજિઘાસન્ન્ । સ એ૒તાન્પ્ર૒જાપ૑તિર્નક્તહો૒માન૑પશ્યત્ । તાન૑જુહોત્ । તૈર્વૈ સ ય૒જ્ઞાદ્રક્ષા૒૒સ્યપા૑હન્ન્ । યન્ન૑ક્તહો૒માઞ્જુ૒હોતિ૑ । ય૒જ્ઞાદે૒વ તૈર્યજ૑માનો૒ રક્ષા૒૒સ્યપ૑હન્તિ । ઉ૒ષસે૒ સ્વાહા૒ વ્યુ૑ષ્ટ્યૈ૒ સ્વાહેત્ય૑ન્ત૒તો જુ૑હોતિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ

3.8.19.0
અશ્વ૑સ્ય૒ વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ૒ ત્રીણિ૑ ચ

3.8.19.1
એ૒ક૒યૂ૒પો વૈ૑કાદ૒શિની૑ વા । અ૒ન્યેષાં ય૒જ્ઞાનાં૒ યૂપા૑ ભવન્તિ । એ૒ક૒વિ૒૒શિન્ય૑શ્વમે૒ધસ્ય૑ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્યા૒ભિજિ૑ત્યૈ । બૈ૒લ્૒વો વા૑ ખાદિ૒રો વા૑ પાલા૒શો વા । અ૒ન્યેષાં યજ્ઞક્રતૂ૒નાં યૂપા૑ ભવન્તિ । રાજ્જુ૑દાલ૒ એક૑વિશત્યરત્નિરશ્વમે૒ધસ્ય૑ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ । નાન્યેષાં પશૂ૒નાં તે૑જ૒ન્યા અ૑વ૒દ્યન્તિ૑ । અવ૑દ્ય૒ન્ત્યશ્વ૑સ્ય

3.8.19.2
પા૒પ્મા વૈ તે૑જ૒ની । પા૒પ્મનોઽપ૑હત્યૈ । પ્લ૒ક્ષ૒શા૒ખાયા૑મ૒ન્યેષાં પશૂ૒નામ૑વ૒દ્યન્તિ૑ । વે૒ત૒સ૒શા૒ખાયા૒મશ્વ૑સ્ય । અ૒પ્સુયો૑નિ૒ર્વા અશ્વઃ૑ । અ૒પ્સુ૒જો વે૑ત૒સઃ । સ્વ એ૒વાસ્ય૒ યોના૒વવ૑ દ્યતિ । યૂપે૑ષુ ગ્રા૒મ્યાન્પ૒શૂન્નિ૑યુ૒ઞ્જન્તિ૑ । આ૒રો૒કેષ્વા૑ર૒ણ્યાન્ધા૑રયન્તિ । પ૒શૂ૒નાં વ્યાવૃ૑ત્ત્યૈ । આ ગ્રા૒મ્યાન્પ૒શૂલ્લઁભ૑ન્તે । પ્રાર૒ણ્યાન્ત્સૃ૑જન્તિ । પા૒પ્મનોઽપ૑હત્યૈ

3.8.20.0
તેજ૒સોઽવ૑રુધ્યૈ ભવ૒ન્ત્યશ્વો૑ ગોમૃ૒ગમિ૑લુ૒વર્દ૑શ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

3.8.20.1
રાજ્જુ૑દાલમગ્નિ૒ષ્ઠં મિ૑નોતિ । ભ્રૂ૒ણ૒હ૒ત્યાયા૒ અપ૑હત્યૈ । પૌતુ૑દ્રવાવ૒ભિતો૑ ભવતઃ । પુણ્ય૑સ્ય ગ૒ન્ધસ્યાવ૑રુધ્યૈ । ભ્રૂ૒ણ૒હ૒ત્યામે૒વાસ્મા૑દપ૒હત્ય૑ । પુણ્યે૑ન ગ૒ન્ધેનો૑ભ૒યતઃ૒ પરિ૑ ગૃહ્ણાતિ । ષડ્બૈ૒લ્૒વા ભ૑વન્તિ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સસ્યાવ૑રુધ્યૈ । ષટ્ખા૑દિ૒રાઃ । તેજ૒સોઽવ૑રુધ્યૈ

3.8.20.2
ષટ્પા૑લા૒શાઃ । સો૒મ૒પી૒થસ્યાવ૑રુધ્યૈ । એક૑વિશતિ૒સ્સંપ૑દ્યન્તે । એક૑વિશતિ૒ર્વૈ દે૑વલો૒કાઃ । દ્વાદ૑શ૒ માસાઃ૒ પઞ્ચ૒ર્તવઃ૑ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । અ૒સાવા૑દિ૒ત્ય એક૑વિ૒૒શઃ । એ૒ષ સુ૑વ૒ર્ગો લો૒કઃ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ । શ૒તં પ૒શવો૑ ભવન્તિ

3.8.20.3
શ૒તાયુ૒ પુરુ૑ષશ્શ૒તેન્દ્રિ૑યઃ । આયુ૑ષ્યે૒વેન્દ્રિ૒યે પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । સર્વં૒ વા અ૑શ્વમે૒ધ્યાપ્નો૑તિ । અપ૑રિમિતા ભવન્તિ । અપ૑રિમિત૒સ્યાવ૑રુધ્યૈ । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । કસ્માત્સ૒ત્યાત્ । દ૒ક્ષિ૒ણ૒તોઽન્યેષાં પશૂ૒નામ૑વ૒દ્યન્તિ૑ । ઉ૒ત્ત૒ર૒તોઽશ્વ૒સ્યેતિ૑ । વા૒રુણો૒ વા અશ્વઃ૑

3.8.20.4
એ૒ષા વૈ વરુ૑ણસ્ય૒ દિક્ । સ્વાયા૑મે૒વાસ્ય૑ દિ૒શ્યવ૑દ્યતિ । યદિત૑રેષાં પશૂ૒નામ૑વ૒દ્યતિ૑ । શ૒ત૒દે૒વ૒ત્યં૑ તેનાવ૑ રુન્ધે । ચિ૒તેઽગ્નાવધિ૑ વૈત૒સે કટેઽશ્વં૑ ચિનોતિ । અ૒પ્સુયો૑નિ૒ર્વા અશ્વઃ૑ । અ૒પ્સુ૒જો વે૑ત૒સઃ । સ્વ એ૒વૈનં૒ યોનૌ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠાપયતિ । પુ૒રસ્તાત્પ્ર૒ત્યઞ્ચં૑ તૂપ૒રં ચિ૑નોતિ । પ૒શ્ચાત્પ્રા૒ચીનં૑ ગોમૃ૒ગમ્

3.8.20.5
પ્રા૒ણા૒પા૒નાવે૒વાસ્મિન્ત્સ૒મ્યઞ્ચૌ૑ દધાતિ । અશ્વં૑ તૂપ૒રં ગો૑મૃ૒ગમિતિ૑ સર્વ૒હુત૑ એ૒તાઞ્જુ૑હોતિ । એ૒ષાં લો૒કાના૑મ૒ભિજિ૑ત્યૈ । આ૒ત્મના૒ઽભિ જુ૑હોતિ । સાત્મા૑નમે૒વૈન૒૒ સત૑નું કરોતિ । સાત્મા૒ઽમુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે ભ૑વતિ । ય એ૒વં વેદ૑ । અથો૒ વસો૑રે૒વ ધારાં૒ તેનાવ૑ રુન્ધે । ઇ૒લુ૒વર્દા૑ય૒ સ્વાહા૑ બલિ૒વર્દા૑ય૒ સ્વાહેત્યા૑હ । સં૒વ૒ત્સ૒રો વા ઇ૑લુ૒વર્દઃ૑ । પ૒રિ૒વ૒ત્સ૒રો બ૑લિ૒વર્દઃ૑ । સં૒વ૒ત્સ૒રાદે૒વ પ૑રિવત્સ૒રાદાયુ૒રવ૑ રુન્ધે । આયુ૑રે૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । તસ્મા૑દશ્વમેધયા૒જી જ૒રસા૑ વિ૒સ્રસા૒મું લો૒કમે૑તિ

3.8.21.0
દ્વા૒દ૒શસ્સ્તોમ૒સ્સ એ૒વ તચ્છિરો૑ હ૒ રાજ્ઞાં ભવતિ૒ ષટ્ ચ૑

3.8.21.1
એ૒ક૒વિ૒શોઽગ્નિર્ભ૑વતિ । એ૒ક૒વિ૒૒શસ્સ્તોમઃ૑ । એક૑વિશતિ૒ર્યૂપાઃ । યથા૒ વા અશ્વા૑ વ઱ષ૒ભા વા૒ વૃષા૑ણસ્સસ્ફુ૒રેરન્ન્૑ । એ૒વમે૒વ તત્સ્તોમા૒સ્સસ્ફુ૑રન્તે । યદે૑કવિ૒૒શાઃ । તે યત્સ૑મૃ૒ચ્છેરન્ન્૑ । હ૒ન્યેતાસ્ય ય૒જ્ઞઃ । દ્વા૒દ૒શ એ૒વાગ્નિસ્સ્યા૒દિત્યા૑હુઃ । દ્વા૒દ૒શસ્સ્તોમઃ૑

3.8.21.2
એકા૑દશ૒ યૂપાઃ । યદ્દ્વા૑દ૒શોઽગ્નિર્ભવ૑તિ । દ્વાદ૑શ૒ માસાસ્સંવત્સ૒રઃ । સં૒વ૒ત્સ૒રેણૈ૒વાસ્મા૒ અન્ન૒મવ૑ રુન્ધે । યદ્દશ૒ યૂપા૒ ભવ૑ન્તિ । દશાક્ષરા વિ૒રાટ્ । અન્નં૑ વિ૒રાટ્ । વિ૒રાજૈ૒વાન્નાદ્ય૒મવ૑ રુન્ધે । ય એ૑કાદ૒શઃ । સ્તન૑ એ૒વાસ્યૈ૒ સઃ

3.8.21.3
દુ૒હ એ૒વૈનાં૒ તેન૑ । તદા૑હુઃ । યદ્દ્વા૑દ૒શોઽગ્નિસ્સ્યાદ્દ્વાદ૒શસ્સ્તોમ૒ એકા૑દશ૒ યૂપાઃ । યથા૒ સ્થૂરિ૑ણા યા૒યાત્ । તા૒દૃક્તત્ । એ૒ક૒વિ૒૒શ એ૒વાગ્નિસ્સ્યા૒દિત્યા૑હુઃ । એ૒ક૒વિ૒૒શસ્સ્તોમઃ૑ । એક૑વિશતિ૒ર્યૂપાઃ । યથા૒ પ્રષ્ટિ૑ભિ૒ર્યાતિ૑ । તા૒દૃગે૒વ તત્

3.8.21.4
યો વા અ૑શ્વમે૒ધે તિ૒સ્ર ક૒કુભો૒ વેદ૑ । ક૒કુદ્ધ૒ રાજ્ઞાં ભવતિ । એ૒ક૒વિ૒૒શોઽગ્નિર્ભ૑વતિ । એ૒ક૒વિ૒૒શસ્સ્તોમઃ૑ । એક૑વિશતિ૒ર્યૂપાઃ । એ૒તા વા અ૑શ્વમે૒ધે તિ૒સ્ર ક૒કુભઃ૑ । ય એ૒વં વેદ૑ । ક૒કુદ્ધ૒ રાજ્ઞાં ભવતિ । યો વા અશ્વ૑મે૒ધે ત્રીણિ૑ શી૒ર્૒ષાણિ૒ વેદ૑ । શિરો૑ હ૒ રાજ્ઞાં ભવતિ । એ૒ક૒વિ૒૒શોઽગ્નિર્ભ૑વતિ । એ૒ક૒વિ૒૒શસ્સ્તોમઃ૑ । એક૑વિશતિ૒ર્યૂપાઃ । એ૒તાનિ૒ વા અ૑શ્વમે૒ધે ત્રીણિ૑ શી૒ર્૒ષાણિ૑ । ય એ૒વં વેદ૑ । શિરો૑ હ૒ રાજ્ઞાં ભવતિ

3.8.22.0
તત્સ ઉ૒પાક૑રોતિ ચ૒ત્વારિ૑ ચ

3.8.22.1
દે૒વા વા અ૑શ્વમે૒ધે પવ૑માને । સુ૒વ૒ર્ગં લો૒કં ન પ્રાજા૑નન્ન્ । તમશ્વ૒ પ્રાજા૑નાત્ । યદ૑શ્વમે૒ધેઽશ્વે૑ન૒ મેધ્યે૒નોદ૑ઞ્ચો બહિષ્પવમા૒ન સર્પ૑ન્તિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ પ્રજ્ઞાત્યૈ । ન વૈ મ૑નુ૒ષ્ય૑સ્સુવ૒ર્ગં લો૒કમઞ્જ૑સા વેદ । અશ્વો૒ વૈ સુ૑વ૒ર્ગં લો૒કમઞ્જ૑સા વેદ । યદુ૑દ્ગા૒તોદ્ગાયેત્ । યથા ક્ષેત્રજ્ઞો૒ઽન્યેન૑ પ૒થા પ્ર૑તિપા૒દયેત્ । તા૒દૃક્તત્

3.8.22.2
ઉ૒દ્ગા૒તાર૑મપ૒રુધ્ય૑ । અશ્વ૑મુદ્ગી૒થાય૑ વૃણીતે । યથા ક્ષેત્ર૒જ્ઞોઽઞ્જ૑સા૒ નય૑તિ । એ૒વમે૒વૈન૒મશ્વ૑સ્સુવ૒ર્ગં લો૒કમઞ્જ૑સા નયતિ । પુચ્છ૑મ૒ન્વા ર૑ભન્તે । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ । હિં ક૑રોતિ । સામૈ૒વાકઃ૑ । હિં ક૑રોતિ । ઉ૒દ્ગી૒થ એ૒વાસ્ય૒ સઃ

3.8.22.3
વડ૑બા૒ ઉપ૑ રુન્ધન્તિ । મિ૒થુ૒ન૒ત્વાય૒ પ્રજાત્યૈ । અથો૒ યથો૑પગા૒તાર૑ ઉપ૒ગાય૑ન્તિ । તા૒દૃગે૒વ તત્ । ઉદ૑ગાસી૒દશ્વો૒ મેધ્ય૒ ઇત્યા૑હ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વા અશ્વઃ૑ । પ્ર૒જાપ૑તિરુદ્ગી૒થઃ । ઉ૒દ્ગી૒થમે૒વાવ૑ રુન્ધે । અથો૑ ઋક્સા૒મયો૑રે૒વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । હિર૑ણ્યેનો૒પાક૑રોતિ । જ્યોતિ૒ર્વૈ હિર૑ણ્યમ્ । જ્યોતિ૑રે૒વ મુ૑ખ૒તો દ૑ધાતિ । યજ૑માને ચ પ્ર૒જાસુ૑ ચ । અથો૒ હિર૑ણ્યજ્યોતિરે૒વ યજ૑માનસ્સુવ૒ર્ગં લો૒કમે૑તિ

3.8.23.0
કુ૒રુ૒તે૒ ધ૒ત્તે૒ કુ૒રુ૒તે૒ પઞ્ચ૑ ચ

3.8.23.1
પુરુ૑ષો૒ વૈ ય૒જ્ઞઃ । ય૒જ્ઞ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । યદશ્વે૑ પ૒શૂન્નિ૑યુ૒ઞ્જન્તિ૑ । ય૒જ્ઞાદે૒વ તદ્ય૒જ્ઞં પ્રયુ૑ઙ્ક્તે । અશ્વં૑ તૂપ૒રં ગો૑મૃ૒ગમ્ । તાન૑ગ્નિ૒ષ્ઠ આલ૑ભતે । સે૒ના૒મુ૒ખમે૒વ તત્સશ્ય૑તિ । તસ્માદ્રાજમુ૒ખં ભી૒ષ્મં ભાવુ૑કમ્ । આ૒ગ્ને૒યં કૃ૒ષ્ણગ્રી૑વં પુ૒રસ્તાલ્લ૒લાટે । પૂ૒ર્વા૒ગ્નિમે૒વ તં કુ૑રુતે

3.8.23.2
તસ્માત્પૂર્વા૒ગ્નિં પુ૒રસ્તાત્સ્થાપયન્તિ । પૌ૒ષ્ણમ૒ન્વઞ્ચમ્ । અન્નં૒ વૈ પૂ૒ષા । તસ્માત્પૂર્વા૒ગ્નાવા૑હા૒ર્ય૑મા હ૑રન્તિ । ઐ૒ન્દ્રા૒પૌ૒ષ્ણમુ૒પરિ૑ષ્ટાત્ । ઐ૒ન્દ્રો વૈ રા૑જ૒ન્યોઽન્નં૑ પૂ૒ષા । અ૒ન્નાદ્યે૑નૈ૒વૈન૑મુભ૒યત૒ પરિ૑ ગૃહ્ણાતિ । તસ્માદ્રાજ૒ન્યોઽન્ના૒દો ભાવુ૑કઃ । આ૒ગ્ને૒યૌ કૃ૒ષ્ણગ્રી૑વૌ બાહુ૒વોઃ । બા૒હુ૒વોરે૒વ વી૒ર્યં ધત્તે

3.8.23.3
તસ્માદ્રાજ૒ન્યો૑ બાહુબ૒લીભાવુ૑કઃ । ત્વા૒ષ્ટ્રૌ લો૑મશસ૒ક્થૌ સ૒ક્થ્યોઃ । સ૒ક્થ્યોરે૒વ વી૒ર્યં૑ ધત્તે । તસ્માદ્રાજ૒ન્ય૑ ઊરુબ૒લીભાવુ૑કઃ । શિ૒તિ૒પૃ૒ષ્ઠૌ બા૑઱હસ્પ૒ત્યૌ પૃ૒ષ્ઠે । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સમે૒વોપરિ૑ષ્ટાદ્ધત્તે । અથો૑ ક૒વચે૑ એ૒વૈતે અ૒ભિત૒ પર્યૂ૑હતે । તસ્માદ્રાજ૒ન્ય૑સ્સન્ન૑દ્ધો વી૒ર્યં૑ કરોતિ । ધા૒ત્રે પૃ૑ષોદ૒રમ૒ધસ્તાત્ । પ્ર૒તિ૒ષ્ઠામે૒વૈતાં કુ૑રુતે । અથો૑ ઇ૒યં વૈ ધા૒તા । અ૒સ્યામે૒વ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । સૌ૒ર્યં બ૒લક્ષં૒ પુચ્છે । ઉ૒ત્સે૒ધમે૒વ તઙ્કુ૑રુતે । તમ્મા૑દુત્સે૒ધમ્ભ૒યે પ્ર૒જા અ૒ભિસશ્ર૑યન્તિ

3.9.0.0
પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્તમ૑ષ્ટાદશિભિ૑ પ્ર૒જાપ૑તિરકામયતો૒ભાવ૒સ્મૈ યુ૒ઞ્જન્તિ૒ તેજ૒સાઽપ૑પ્રાણા અપ૒શ્રીરૂ૒ર્ધ્વાં પ્ર૒જાપ૑તિ પ્રે૒ણાઽનુ૑ પ્રથ૒મેન૑ પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત મ૒હાન્વૈશ્વદે૒વો વા અશ્વોઽશ્વ૑સ્ય પ્ર૒જાપ૑તિ૒સ્તય્યઁ૑જ્ઞક્ર૒તુભિ૒રપ૒શ્રીર્બ્રાહ્મ૒ણૌ સર્વે૑ષુ વારુ૒ણો યદ્યશ્વ૒ન્તદા૑હુરે૒ષ વૈ વિ૒ભૂસ્તા૒ર્પ્યેણા૑દિ૒ત્યા પ્ર૒જાપ૑તિં પિ૒તર૒ય્યોઁ વા અશ્વ૑સ્ય૒ મેધ્ય૑સ્ય૒ લોમ૑ની૒ ત્રયો૑વિશતિઃ

પ્ર૒જાપ૑તિર૒સ્મિઁલ્લો૒ક ઉ૑ત્તર૒તશ્શ્રિય૑મે૒વ પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત મ૒હાન્યત્પ્રા૒ત પ્ર વા એ૒ષ એ૒ભ્યો લો૒કેભ્ય૒સ્સર્વ૑ હ૒ વૈ તત્ર૒ પય૑સ્સ્વ૒દ્ય ઉ૑ ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑ ચ૒ત્વાર્યશી૑તિઃ

પ્ર૒જાપ૑તિરશ્વમે૒ધઞ્જુ૑હ્વતિ ॥ ॥ હરિઃ૑ ઓમ્ ॥ કૃષ્ણયજુર્બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે નવમપ્રપાઠકસ્સમાપ્તઃ ॥
3.9.0.0
તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે નવમપ્રપાઠક પ્રારમ્ભઃ । હરિઃઓમ્ ॥
3.9.1.0
ઋ૒તવ૑સ્સ્યાતામુત્સૃ૒જેત્સ્ય૑ત૒સ્ત્રીણિ૑ ચ

3.9.1.1
પ્ર૒જાપ૑તિરશ્વમે૒ધમ૑સૃજત । સોઽસ્માત્સૃ૒ષ્ટોઽપાક્રામત્ । તમ૑ષ્ટાદ૒શિભિ૒રનુ૒ પ્રાયુ૑ઙ્ક્ત । તમાપ્નોત્ । તમા૒પ્ત્વાઽષ્ટા૑દ૒શિભિ૒રવા૑રુન્ધ । યદ૑ષ્ટાદ૒શિન૑ આલ૒ભ્યન્તે । ય૒જ્ઞમે૒વ તૈરા૒પ્ત્વા યજ૑મા૒નોઽવ૑રુન્ધે । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રસ્ય૒ વા એ૒ષા પ્ર૑તિ૒મા । યદ૑ષ્ટાદ૒શિનઃ૑ । દ્વાદ૑શ૒ માસા૒ પઞ્ચ૒ર્તવઃ૑

3.9.1.2
સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રોઽષ્ટાદ૒શઃ । યદ૑ષ્ટાદ૒શિન૑ આલ૒ભ્યન્તે । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રમે૒વ તૈરા૒પ્ત્વા યજ૑મા૒નોઽવ૑રુન્ધે । અ૒ગ્નિ૒ષ્ઠેઽન્યાન્પ૒શૂનુ૑પાક૒રોતિ૑ । ઇત૑રેષુ૒ યૂપેષ્વષ્ટાદ૒શિનોઽજા૑મિત્વાય । નવ૑ન૒વાલ૑ભ્યન્તે સવીર્ય૒ત્વાય૑ । યદા૑ર૒ણ્યૈસ્સ૑સ્થા૒પયેત્ । વ્યવ૑સ્યેતાં પિતાપુ૒ત્રૌ । વ્યધ્વા૑ન ક્રામેયુઃ । વિદૂ૑ર૒ઙ્ગ્રામ૑યોર્ગ્રામા૒ન્તૌ સ્યા૑તામ્

3.9.1.3
ઋ૒ક્ષીકા પુરુષવ્યા૒ઘ્રા પ૑રિમો૒ષિણ૑ આવ્યા૒ધિની૒સ્તસ્ક૑રા૒ અર૑ણ્યે૒ષ્વાજા૑યેરન્ન્ । તદા૑હુઃ । અપ૑શવો૒ વા એ૒તે । યદા૑ર૒ણ્યાઃ । યદા૑ર૒ણ્યૈસ્સ૑સ્થા૒પયેત્ । ક્ષિ૒પ્રે યજ૑માન૒મર૑ણ્યં મૃ૒ત હ૑રેયુઃ । અર૑ણ્યાયતના૒ હ્યા૑ર૒ણ્યા પ૒શવ૒ ઇતિ૑ । યત્પ૒શૂન્નાલભે૑ત । અન૑વરુદ્ધા અસ્ય પ૒શવ૑સ્સ્યુઃ । યત્પર્ય૑ગ્નિકૃતાનુત્સૃ૒જેત્

3.9.1.4
ય૒જ્ઞ૒વે૒શ૒સઙ્કુ૑ર્યાત્ । યત્પ૒શૂના૒લભ૑તે । તેનૈ૒વ પ૒શૂનવ૑રુન્ધે । યત્પર્ય૑ગ્નિકૃતાનુત્સૃ૒જત્યય૑જ્ઞવેશસાય । અવ૑રુદ્ધા અસ્ય પ૒શવો૒ ભવ૑ન્તિ । ન ય૑જ્ઞવેશ૒સમ્ભ૑વતિ । ન યજ૑માન૒મર૑ણ્યમ્મૃ૒ત હ૑રન્તિ । ગ્રા૒મ્યૈસ્સ સ્થા૑પયતિ । એ૒તે વૈ પ૒શવઃ૒ ક્ષેમો૒ નામ૑ । સં પિ૑તાપુ૒ત્રાવવ૑સ્યતઃ । સમધ્વા૑ન ક્રામન્તિ । સ૒મ૒ન્તિ૒કઙ્ગ્રામ૑યોર્ગ્રામા૒ન્તૌ ભ૑વતઃ । નર્ક્ષીકા પુરુષવ્યા૒ઘ્રા પ૑રિમો૒ષિણ૑ આવ્યા૒ધિની૒સ્તસ્ક૑રા૒ અર૑ણ્યે૒ષ્વાજા૑યન્તે

3.9.2.0
આ૒ર૒ણ્યાલ્લોમ્૒̐કો દ૒શિન૑ આલ૒ભ્યન્તે૒ નાના૑રૂપા પ૒શવો૒ દ્વે ચ૑

3.9.2.1
પ્ર૒જાપ૑તિરકામયતો૒ભૌ લો૒કાવવ૑ રુન્ધી૒યેતિ૑ । સ એ૒તાનુ૒ભયાન્પ૒શૂન૑પશ્યત્ । ગ્રા૒મ્યાશ્ચા૑ર૒ણ્યાશ્ચ૑ । તાનાલ૑ભત । તૈર્વૈ સ ઉ૒ભૌ લો૒કાવવા૑રુન્ધ । ગ્રા૒મ્યૈરે૒વ પ૒શુભિ૑રિ૒મલ્લોમ્૒̐કમવા૑રુન્ધ । આ૒ર૒ણ્યૈર૒મુમ્ । યદ્ગ્રા૒મ્યાન્પ૒શૂના૒લભ૑તે । ઇ૒મમે૒વ તૈર્લો૒કમવ૑ રુન્ધે । યદા૑ર૒ણ્યાન્

3.9.2.2
અ૒મુન્તૈઃ । અન૑વરુદ્ધો૒ વા એ૒તસ્ય૑ સવ્વઁત્સ૒ર ઇત્યા૑હુઃ । ય ઇ૒તૈ૑તશ્ચાતુર્મા૒સ્યાનિ૑ સવ્વઁત્સ૒રં પ્ર૑યુ૒ઙ્ક્ત ઇતિ૑ । એ૒તાવા૒ન્૒ વૈ સ૑વ્વઁત્સ૒રઃ । યચ્ચા૑તુર્મા૒સ્યાનિ૑ । યદે૒તે ચા૑તુર્મા૒સ્યા પ૒શવ૑ આલ૒ભ્યન્તે । પ્ર૒ત્યક્ષ૑મે૒વ તૈસ્સ૑વ્વઁત્સ૒રય્યઁજ૑મા૒નોઽવ૑રુન્ધે । વિ વા એ૒ષ પ્ર૒જયા૑ પ૒શુભિ૑ર્‌ઋધ્યતે । યસ્સ૑વ્વઁત્સ૒રં પ્ર૑યુ૒ઙ્ક્તે । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒રસ્સુ૑વ૒ર્ગો લો૒કઃ

3.9.2.3
સુ૒વ૒ર્ગન્તુ લો૒કન્નાપ૑રાધ્નોતિ । પ્ર૒જા વૈ પ૒શવ૑ એકાદ૒શિની । યદે૒ત ઐ૑કાદશિ૒ના પ૒શવ૑ આલ૒ભ્યન્તે । સા૒ક્ષાદે૒વ પ્ર૒જાં પ૒શૂન્ યજ૑મા૒નોઽવ૑રુન્ધે । પ્ર૒જાપ૑તિર્વિ૒રાજ૑મસૃજત । સા સૃ૒ષ્ટાઽશ્વ૑મે૒ધં પ્રાવિ૑શત્ । તાન્દ૒શિભિ૒રનુ૒ પ્રાયુ૑ઙ્ક્ત । તામાપ્નોત્ । તામા૒પ્ત્વા દ૒શિભિ૒રવા૑રુન્ધ । યદ્દ૒શિન૑ આલ૒ભ્યન્તે

3.9.2.4
વિ૒રાજ૑મે૒વ તૈરા૒પ્ત્વા યજ૑મા૒નોઽવ૑રુન્ધે । એકા૑દશ દ૒શત૒ આલ૑ભ્યન્તે । એકા૑દશાક્ષરા ત્રિ૒ષ્ટુપ્ । ત્રૈષ્ટુ૑ભા પ૒શવઃ૑ । પ૒શૂને૒વાવ૑રુન્ધે । વૈ૒શ્વ૒દે૒વો વા અશ્વઃ૑ । ના૒ના૒દે૒વ૒ત્યાઃ પ૒શવો૑ ભવન્તિ । અશ્વ૑સ્ય સર્વ૒ત્વાય૑ । નાના૑રૂપા ભવન્તિ । તસ્મા૒ન્નાના૑રૂપા પ૒શવઃ૑ । બ૒હુ૒રૂ૒પા ભ૑વન્તિ । તસ્માદ્બહુરૂ૒પા પ૒શવ૒સ્સમૃ૑દ્ધ્યૈ

3.9.3.0
અવ૑રુદ્ધ્યા ઉ૒ભયાન્પ૒શૂનાલ૑ભતે સ૒ત્યાદહિ૑સાયૈ

3.9.3.1
અ૒સ્મૈ વૈ લો૒કાય૑ ગ્રા૒મ્યા પ૒શવ૒ આલ૑ભ્યન્તે । અ૒મુષ્મા૑ આર૒ણ્યાઃ । યદ્ગ્રા૒મ્યાન્પ૒શૂના૒લભ૑તે । ઇ૒મમે૒વ તૈર્લો૒કમવ૑રુન્ધે । યદા૑ર૒ણ્યાન્ । અ૒મુન્તૈઃ । ઉ૒ભયાન્પ૒શૂનાલ૑ભતે । ગા૒મ્યાશ્ચા૑ર૒ણ્યાશ્ચ૑ । ઉ૒ભયોર્લો૒કયો૒રવ૑રુદ્ધ્યૈ । ઉ૒ભયાન્પ૒શૂનાલ૑ભતે

3.9.3.2
ગ્રા૒મ્યાશ્ચા૑ર૒ણ્યાશ્ચ૑ । ઉ૒ભય૑સ્યા૒ન્નાદ્ય૒સ્યાવ૑રુદ્ધ્યૈ । ઉ૒ભયાન્પ૒શૂનાલ૑ભતે । ગ્રા૒મ્યાશ્ચા૑ર૒ણ્યાશ્ચ૑ । ઉ૒ભયે૑ષાં પશૂ૒નામવ૑રુદ્ધ્યૈ । ત્રય૑સ્ત્રયો ભવન્તિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ષાલ્લોમ્૒̐કાના૒માપ્ત્યૈ । બ્ર૒હ્મ૒વા૒દિનો૑ વદન્તિ । કસ્માત્સ૒ત્યાત્

3.9.3.3
અ૒સ્મિલ્લોમ્૒̐કે બ૒હવ૒ કામા૒ ઇતિ૑ । યત્સ૑મા૒નીભ્યો૑ દે૒વતાભ્યો૒ઽન્યેઽન્યે પ૒શવ૑ આલ૒ભ્યન્તે । અ૒સ્મિન્ને૒વ તલ્લો૒કે કામાન્દધાતિ । તસ્મા૑દ૒સ્મિલ્લોમ્૒̐કે બ૒હવ૒ કામાઃ । ત્ર૒યા૒ણાન્ત્ર૑યાણા સ૒હ વ૒પા જુ૑હોતિ । ત્ર્યા૑વૃતો૒ વૈ દે૒વાઃ । ત્ર્યા૑વૃત ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ષાલ્લોમ્૒̐કાના૒માપ્ત્યૈ । એ૒ષાલ્લોમ્૒̐કાના૒ઙ્કૢપ્ત્યૈ । પર્ય૑ગ્નિકૃતાનાર૒ણ્યાનુત્સૃ૑જ૒ન્ત્યહિ૑સાયૈ

3.9.4.0
પરિ૑ત૒સ્થુષ૒ ઇત્યા૑હે૒મે એ૒વાસ્મૈ૑ યુનક્ત્ય૒ભિજિ૑ત્યૈ ભરન્ત્યશ્વમે૒ધો રુ૑ન્ધે રૂ૒પઞ્જિ૑ઘ્રતિ૒ ત્રીણિ૑ ચ

3.9.4.1
યુ૒ઞ્જન્તિ૑ બ્ર૒ધ્નમિત્યા૑હ । અ૒સૌ વા આ૑દિ૒ત્યો બ્ર૒ધ્નઃ । આ૒દિ૒ત્યમે૒વાસ્મૈ૑ યુનક્તિ । અ૒રુ૒ષમિત્યા૑હ । અ૒ગ્નિર્વા અ૑રુ૒ષઃ । અ૒ગ્નિમે૒વાસ્મૈ૑ યુનક્તિ । ચર૑ન્ત૒મિત્યા૑હ । વા૒યુર્વૈ ચરન્ન્૑ । વા૒યુમે૒વાસ્મૈ૑ યુનક્તિ । પરિ૑ત૒સ્થુષ૒ ઇત્યા૑હ

3.9.4.2
ઇ૒મે વૈ લો૒કા પરિ૑ત૒સ્થુષઃ૑ । ઇ૒માને૒વાસ્મૈ૑ લો૒કાન્ યુ૑નક્તિ । રોચ૑ન્તે રોચ૒ના દિ૒વીત્યા૑હ । નક્ષ૑ત્રાણિ૒ વૈ રો૑ચ૒ના દિ૒વિ । નક્ષ૑ત્રાણ્યે૒વાસ્મૈ૑ રોચયતિ । યુ૒ઞ્જન્ત્ય૑સ્ય૒ કામ્યેત્યા૑હ । કામા૑ને૒વાસ્મૈ૑ યુનક્તિ । હરી૒ વિપ૑ક્ષ૒સેત્યા૑હ । ઇ૒મે વૈ હરી૒ વિપ૑ક્ષસા । ઇ૒મે એ૒વાસ્મૈ૑ યુનક્તિ

3.9.4.3
શોણા૑ ધૃ૒ષ્ણૂ નૃ૒વાહ૒સેત્યા૑હ । અ૒હો૒રા૒ત્રે વૈ નૃ૒વાહ૑સા । અ૒હો૒રા૒ત્રે એ૒વાસ્મૈ૑ યુનક્તિ । એ૒તા એ૒વાસ્મૈ૑ દે૒વતા૑ યુનક્તિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ સમ૑ષ્ટ્યૈ । કે૒તુઙ્કૃ૒ણ્વન્ન૑કે૒તવ૒ ઇતિ૑ ધ્વ૒જં પ્રતિ૑મુઞ્ચતિ । યશ૑ એ૒વૈન૒૒ રાજ્ઞાઙ્ગમયતિ । જી૒મૂત૑સ્યેવ ભવતિ૒ પ્રતી૑ક૒મિત્યા૑હ । ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્ । યે તે૒ પન્થા૑નસ્સવિત પૂ૒ર્વ્યાસ૒ ઇત્ય૑ધ્વ૒ર્યુર્યજ૑માનવ્વાઁચયત્ય૒ભિજિ૑ત્યૈ

3.9.4.4
પરા૒ વા એ૒તસ્ય૑ ય૒જ્ઞ એ૑તિ । યસ્ય૑ પ૒શુરુ૒પાકૃ૑તો૒ઽન્યત્ર૒ વેદ્યા૒ એતિ૑ । એ૒તસ્તો૑તરે૒તેન૑ પ૒થા પુન૒રશ્વ૒માવ૑ર્તયાસિ ન૒ ઇત્યા૑હ । વા૒યુર્વૈ સ્તોતા । વા૒યુમે૒વાસ્ય૑ પ૒રસ્તાદ્દધા૒ત્યાવૃ૑ત્ત્યૈ । યથા૒ વૈ હ૒વિષો૑ ગૃહી૒તસ્ય૒ સ્કન્દ૑તિ । એ૒વવ્વાઁ એ૒તદશ્વ૑સ્ય સ્કન્દતિ । યદ૑સ્યો૒પાકૃ૑તસ્ય૒ લોમા૑નિ૒ શીય૑ન્તે । યદ્વાલે૑ષુ કા૒ચાના૒વય૑ન્તિ । લોમાન્યે૒વાસ્ય૒ તત્સમ્ભ૑રન્તિ

3.9.4.5
ભૂર્ભુવ૒સ્સુવ૒રિતિ૑ પ્રાજાપ૒ત્યાભિ૒રાવ૑યન્તિ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વા અશ્વઃ૑ । સ્વયૈ૒વૈન૑ન્દે૒વત૑યા૒ સમ૑ર્ધયન્તિ । ભૂરિતિ૒ મહિ૑ષી । ભુવ૒ ઇતિ૑ વા૒વાતા । સુવ૒રિતિ૑ પરિવૃ૒ક્તી । એ૒ષાલ્લોમ્૒̐કાના૑મ૒ભિજિ૑ત્યૈ । હિ૒ર૒ણ્યયા કા૒ચા ભ૑વન્તિ । જ્યોતિ૒ર્વૈ હિર૑ણ્યમ્ । રા૒ષ્ટ્રમ૑શ્વમે૒ધઃ

3.9.4.6
જ્યોતિ૑શ્ચૈ૒વાસ્મૈ૑ રા૒ષ્ટ્રઞ્ચ૑ સ૒મીચી૑ દધાતિ । સ૒હસ્ર૑મ્ભવન્તિ । સ૒હસ્ર૑સમ્મિતસ્સુવ૒ર્ગો લો૒કઃ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્યા૒ભિજિ૑ત્યૈ । અપ૒ વા એ૒તસ્મા૒ત્તેજ૑ ઇન્દ્રિ૒યં પ૒શવ૒શ્શ્રી ક્રા૑મન્તિ । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑તે । વસ૑વસ્ત્વાઽઞ્જન્તુ ગાય૒ત્રેણ૒ છન્દ૒સેતિ૒ મહિ૑ષ્ય૒ભ્ય૑નક્તિ । તેજો૒ વા આજ્યમ્ । તેજો૑ ગાય૒ત્રી । તેજ૑સૈ૒વાસ્મૈ૒ તેજોઽવ૑રુન્ધે

3.9.4.7
રુ૒દ્રાસ્ત્વાઞ્જન્તુ૒ ત્રૈષ્ટુ૑ભેન૒ છન્દ૒સેતિ૑ વા૒વાતા । તેજો૒ વા આજ્યમ્ । ઇ૒ન્દ્રિ૒યન્ત્રિ૒ષ્ટુપ્ । તેજ૑સૈ૒વાસ્મા૑ ઇન્દ્રિ૒યમવ૑રુન્ધે । આ૒દિ૒ત્યાસ્ત્વાઽઞ્જન્તુ૒ જાગ૑તેન૒ છન્દ૒સેતિ૑ પરિવૃ૒ક્તી । તેજો૒ વા આજ્યમ્ । પ૒શવો૒ જગ૑તી । તેજ૑સૈ૒વાસ્મે૑ પ૒શૂનવ૑રુન્ધે । પત્ન૑યો૒ઽભ્ય૑ઞ્જન્તિ । શ્રિ૒યા વા એ૒તદ્રૂ૒પમ્

3.9.4.8
યત્પત્ન૑યઃ । શ્રિય૑મે૒વાસ્મિ૒ન્તદ્દ૑ધતિ । નાસ્મા૒ત્તેજ૑ ઇન્દ્રિ૒યં પ૒શવ૒શ્શ્રીરપ૑ ક્રામન્તિ । લાજી ૩ ઞ્છાચી ૩ ન્ યશો૑મ૒માઁ (4) ઇત્યતિ૑રિક્ત૒મન્ન૒મશ્વા૑યો૒પાહ૑રન્તિ । પ્ર૒જામે૒વાન્ના૒દીઙ્કુ૑ર્વતે । એ૒તદ્દે૑વા૒ અન્ન૑મત્તૈ૒તદન્ન૑મદ્ધિ પ્રજાપત૒ ઇત્યા૑હ । પ્ર૒જાયા૑મે૒વાન્નાદ્ય૑ન્દધતે । યદિ૒ નાવ૒જિઘ્રેત્ । અ૒ગ્નિ પ૒શુરા૑સી૒દિત્યવ૑ઘ્રાપયેત્ । અવ૑ હૈ૒વ જિ૑ઘ્રતિ । આક્રાન્૑ વા૒જી ક્રમૈ૒રત્ય૑ક્રમીદ્વા૒જી દ્યૌસ્તે૑ પૃ૒ષ્ઠં પૃ૑થિ૒વી સ૒ધસ્થ૒મિત્યશ્વ૒મનુ૑મન્ત્રયતે । એ૒ષાલ્લોમ્૒̐કાના૑મ૒ભિજિ૑ત્યૈ । સમિ૑દ્ધો અ૒ઞ્જન્કૃદ૑રં મતી૒નામિત્યશ્વ૑સ્યા૒પ્રિયો૑ ભવન્તિ સરૂપ૒ત્યાય૑

3.9.5.0
હોતા૑ ભવતિ૒ વૈ વૃષ્ટિ૑ પૂ૒ર્વચિ૑ત્તિર૒ન્નાદ્ય૑મે૒વાવ૑રુન્ધે મ૒હદિત્યા૑હ૒ સોમો૒ વૈ વૃષ્ણો૒ અશ્વ૑સ્ય૒ રેત૑શ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

3.9.5.1
તેજ૑સા૒ વા એ૒ષ બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સેન૒ વ્યૃ૑દ્ધ્યતે । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑તે । હોતા૑ ચ બ્ર૒હ્મા ચ૑ બ્ર૒હ્મોદ્ય૑વ્વઁદતઃ । તેજ૑સા ચૈ૒વૈનં૑ બ્રહ્મવર્ચ૒સેન૑ ચ૒ સમ૑ર્ધયતઃ । દ૒ક્ષિ૒ણ૒તો બ્ર૒હ્મા ભ૑વતિ । દ૒ક્ષિ૒ણ૒તઆ૑યતનો૒ વૈ બ્ર૒હ્મા । બા૒ર્૒હ૒સ્પ૒ત્યો વૈ બ્ર૒હ્મા । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સમે૒વાસ્ય૑ દક્ષિણ૒તો દ૑ધાતિ । તસ્મા૒દ્દક્ષિ૒ણોઽર્ધો બ્રહ્મવર્ચ૒સિત૑રઃ । ઉ૒ત્ત૒ર૒તો હોતા૑ ભવતિ

3.9.5.2
ઉ૒ત્ત૒ર૒તઆ૑યતનો૒ વૈ હોતા । આ૒ગ્ને૒યો વૈ હોતા । તેજો૒ વા અ૒ગ્નિઃ । તેજ૑ એ૒વાસ્યોત્તર૒તો દ૑ધાતિ । તસ્મા૒દુત્ત૒રોઽર્ધ૑સ્તેજ૒સ્વિત૑રઃ । યૂપ૑મ૒ભિતો૑ વદતઃ । ય૒જ૒મા૒ન૒દે૒વ૒ત્યો૑ વૈ યૂપઃ૑ । યજ૑માનમે૒વ તેજ૑સા ચ બ્રહ્મવર્ચ૒સેન૑ ચ૒ સમ૑ર્ધયતઃ । કિ સ્વિ૑દાસીત્પૂ૒ર્વચિ૑ત્તિ૒રિત્યા૑હ । દ્યૌર્વૈ વૃષ્ટિ૑ પૂ૒ર્વચિ૑ત્તિઃ

3.9.5.3
દિવ૑મે૒વ વૃષ્ટિ૒મવ૑રુન્ધે । કિ સ્વિ૑દાસીદ્બૃ૒હદ્વય૒ ઇત્યા૑હ । અશ્વો૒ વૈ બૃ૒હદ્વયઃ૑ । અશ્વ૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । કિ સ્વિ૑દાસીત્પિશઙ્ગિ૒લેત્યા૑હ । રાત્રિ૒ર્વૈ પિ૑શઙ્ગિ૒લા । રાત્રિ૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । કિ સ્વિ૑દાસીત્પિલિપ્પિ૒લેત્યા૑હ । શ્રીર્વૈ પિ૑લિપ્પિ૒લા । અ૒ન્નાદ્ય૑મે૒વાવ૑રુન્ધે

3.9.5.4
કસ્સ્વિ૑દેકા૒કી ચ૑ર૒તીત્યા૑હ । અ૒સૌ વા આ૑દિ૒ત્ય એ૑કા૒કી ચ૑રતિ । તેજ૑ એ૒વાવ૑રુન્ધે । ક ઉ૑સ્વિજ્જાયતે૒ પુન૒રિત્યા૑હ । ચ૒ન્દ્રમા૒ વૈ જા૑યતે૒ પુનઃ૑ । આયુ૑રે૒વાવ૑રુન્ધે । કિ સ્વિ૑દ્ધિ૒મસ્ય૑ ભેષ૒જમિત્યા૑હ । અ૒ગ્નિર્વૈ હિ૒મસ્ય૑ ભેષ૒જમ્ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સમેવાવ૑રુન્ધે । કિ સ્વિ૑દા૒વપ૑નં મ૒હદિત્યા૑હ

3.9.5.5
અ૒યવ્વૈઁ લો૒ક આ૒વપ૑નમ્મ૒હત્ । અ૒સ્મિન્ને૒વ લો૒કે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । પૃ૒ચ્છામિ૑ ત્વા૒ પર૒મન્તં૑ પૃથિ૒વ્યા ઇત્યા૑હ । વેદિ૒ર્વૈ પરોઽન્ત૑ પૃથિ૒વ્યાઃ । વેદિ૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । પૃ૒ચ્છામિ૑ ત્વા૒ ભુવ૑નસ્ય૒ નાભિ૒મિત્યા૑હ । ય૒જ્ઞો વૈ ભુવ૑નસ્ય૒ નાભિઃ૑ । ય૒જ્ઞમે૒વાવ૑રુન્ધે । પૃ૒ચ્છામિ૑ ત્વા૒ વૃષ્ણો૒ અશ્વ૑સ્ય૒ રેત૒ ઇત્યા૑હ । સોમો૒ વૈ વૃષ્ણો૒ અશ્વ૑સ્ય૒ રેતઃ૑ । સો૒મ૒પી૒થમે૒વાવ૑રુન્ધે । પૃ૒ચ્છામિ૑ વા૒ચ પ૑ર૒મં વ્યો૑મેત્યા૑હ । બ્રહ્મ૒ વૈ વા૒ચ પ૑ર૒મં વ્યો૑મ । બ્ર૒હ્મ૒વ૒ર્ચ૒સમે૒વાવ૑રુન્ધે

3.9.6.0
હ્નુ૒વ૒તે૒ ક્રા૒મ૒ન્ત્યૂ૒ર્ણ્વા૒થા૒મિત્યા૑હ૒ જગ૒તીત્યા૑હ કલ્પય૒ત્યેક૑ઞ્ચ

3.9.6.1
અપ૒ વા એ૒તસ્માત્પ્રા૒ણા ક્રા૑મન્તિ । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑તે । પ્રા૒ણાય૒ સ્વાહા વ્યા૒નાય૒ સ્વાહેતિ૑ સંજ્ઞ૒પ્યમા૑ન૒ આહુ૑તીર્જુહોતિ । પ્રા૒ણાને૒વાસ્મિ૑ન્દધાતિ । નાસ્માત્પ્રા૒ણા અપ૑ક્રામન્તિ । અવ૑ન્તી૒સ્સ્થાવ૑ન્તીસ્ત્વાઽવન્તુ । પ્રિ૒યન્ત્વા પ્રિ૒યાણામ્ । વર્‌ષિ૑ષ્ઠ૒માપ્યા૑નામ્ । નિ૒ધી૒નાન્ત્વા૑ નિધિ૒પતિ૑ હવામહે વસો મ૒મેત્યા૑હ । અપૈ૒વાસ્મૈ૒ તદ્ધ્નુ૑વતે

3.9.6.2
અથો૑ ધુ૒વન્ત્યે૒વૈનમ્ । અથો૒ ન્યે૑વાસ્મૈ હ્નુવતે । ત્રિ પરિ૑યન્તિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ભ્ય એ૒વૈન૑લ્લોમ્૒̐કેભ્યો૑ ધુવતે । ત્રિ પુન૒ પરિ૑યન્તિ । ષટ્ત્સંપ૑દ્યન્તે । ષડ્વા ઋ૒તવઃ૑ । ઋ૒તુભિ૑રે૒વૈન૑ન્ધુવતે । અપ૒ વા એ૒તેભ્ય૑ પ્રા૒ણા ક્રા૑મન્તિ

3.9.6.3
યે ય૒જ્ઞે ધુવ૑નન્ત૒ન્વતે । ન૒વ૒કૃત્વ૒ પરિ૑યન્તિ । નવ૒ વૈ પુરુ૑ષે પ્રા૒ણાઃ । પ્રા૒ણાને૒વાત્મન્દ૑ધતે । નૈભ્ય૑ પ્રા૒ણા અપ૑ક્રામન્તિ । અમ્બે૒ અમ્બા૒લ્યમ્બિ૑ક૒ ઇતિ૒ પત્ની૑મુ૒દાન૑યતિ । અહ્વ૑તૈ૒વૈનામ્ । સુભ૑ગે૒ કામ્પી૑લવાસિ૒નીત્યા૑હ । તપ૑ એ૒વૈના૒મુપ૑નયતિ । સુ૒વ૒ર્ગે લો૒કે સંપ્રોર્ણ્વા૑થા૒મિત્યા૑હ

3.9.6.4
સુ૒વ૒ર્ગમે૒વૈનાલ્લોમ્૒̐કઙ્ગ૑મયતિ । આઽહમ૑જાનિ ગર્ભ૒ધમા ત્વમ૑જાઽસિ ગર્ભ૒ધમિત્યા૑હ । પ્ર૒જા વૈ પ૒શવો૒ ગર્ભઃ૑ । પ્ર૒જામે૒વ પ૒શૂના૒ત્મન્ધ૑ત્તે । દે૒વા વા અ૑શ્વમે૒ધે પવ૑માને । સુ૒વ૒ર્ગલ્લોમ્૒̐કં ન પ્રાજા૑નન્ન્ । તમશ્વ૒ પ્રાજા૑નાત્ । યત્સૂ૒ચીભિ૑રસિપ૒થાન્ક૒લ્પય૑ન્તિ । સુ૒વ૒ર્ગસ્ય૑ લો૒કસ્ય૒ પ્રજ્ઞાત્યૈ । ગા૒ય૒ત્રી ત્રિ૒ષ્ટુબ્જગ૒તીત્યા૑હ

3.9.6.5
ય૒થા૒ય૒જુરે૒વૈતત્ । ત્ર૒ય્યસ્સૂ૒ચ્યો૑ ભવન્તિ । અ૒ય૒સ્મય્યો૑ રજ૒તા હરિ૑ણ્યઃ । અ૒સ્ય વૈ લો૒કસ્ય૑ રૂ૒પમ૑ય૒સ્મય્યઃ૑ । અ૒ન્તરિ૑ક્ષસ્ય રજ૒તાઃ । દિ૒વો હરિ૑ણ્યઃ । દિશો૒ વા અ૑ય૒સ્મય્યઃ૑ । અ૒વા૒ન્ત૒ર૒દિ૒શા ર૑જ૒તાઃ । ઊ૒ર્ધ્વા હરિ૑ણ્યઃ । દિશ૑ એ૒વાસ્મૈ૑ કલ્પયતિ । કસ્ત્વા છ્યતિ૒ કસ્ત્વા૒ વિશા૒સ્તીત્યા૒હાહિ૑સાયૈ

3.9.7.0
રા૒ષ્ટ્રસ્ય૒ મધ્યં૒ પુષ્ય૑તિ૒ ગભો૑ રુન્ધે દધતે ચ૒ત્વારિ૑ ચ

3.9.7.1
અપ૒ વા એ૒તસ્મા૒ચ્છ્રી રા૒ષ્ટ્રઙ્ક્રા૑મતિ । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑તે । ઊ૒ર્ધ્વામે૑ના૒મુચ્છ્ર૑યતા૒દિત્યા૑હ । શ્રીર્વૈ રા૒ષ્ટ્રમ૑શ્વમે૒ધઃ । શ્રિય૑મે૒વાસ્મૈ૑ રા૒ષ્ટ્રમૂ૒ર્ધ્વમુચ્છ્ર૑યતિ । વે૒ણુ૒ભા૒રઙ્ગિ૒રાવિ૒વેત્યા૑હ । રા૒ષ્ટ્રવ્વૈઁ ભા૒રઃ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વાસ્મૈ૒ પર્યૂ૑હતિ । અથાસ્યા૒ મધ્ય૑મેધતા૒મિત્યા૑હ । શ્રીર્વૈ રા૒ષ્ટ્રસ્ય૒ મધ્યમ્

3.9.7.2
શ્રિય૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । શી૒તે વાતે૑ પુ૒નન્નિ૒વેત્યા૑હ । ક્ષેમો૒ વૈ રા૒ષ્ટ્રસ્ય૑ શી૒તો વાતઃ૑ । ક્ષેમ૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । યદ્ધ૑રિ૒ણી યવ૒મત્તીત્યા૑હ । વિડ્વૈ હ૑રિ૒ણી । રા૒ષ્ટ્રય્યઁવઃ૑ । વિશ૑ઞ્ચૈ૒વાસ્મૈ૑ રા૒ષ્ટ્રઞ્ચ૑ સ૒મીચી૑ દધાતિ । ન પુ૒ષ્ટં પ૒શુ મ૑ન્યત૒ ઇત્યા૑હ । તસ્મા૒દ્રાજા૑ પ૒શૂન્ન પુષ્ય૑તિ

3.9.7.3
શૂ૒દ્રા યદર્ય૑જારા૒ ન પોષા૑ય ધનાય૒તીત્યા૑હ । તસ્માદ્વૈશીપુ૒ત્રન્નાભિષિ૑ઞ્ચન્તે । ઇ૒યય્યમ્૒̐કા શ૑કુન્તિ૒કેત્યા૑હ । વિડ્વૈ શ૑કુન્તિ૒કા । રા૒ષ્ટ્રમ૑શ્વમે૒ધઃ । વિશ૑ઞ્ચૈ૒વાસ્મૈ૑ રા૒ષ્ટ્રઞ્ચ૑ સ૒મીચી૑ દધાતિ । આ૒હલ૒મિતિ૒ સર્પ૒તીત્યા૑હ । તસ્માદ્રા૒ષ્ટ્રાય૒ વિશ૑સ્સર્પન્તિ । આહ૑તઙ્ગ૒ભે પસ૒ ઇત્યા૑હ । વિડ્વૈ ગભઃ૑

3.9.7.4
રા૒ષ્ટ્રં પસઃ૑ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વ વિ૒શ્યાહ૑ન્તિ । તસ્માદ્રા૒ષ્ટ્રવ્વિઁશ૒ઙ્ઘાતુ૑કમ્ । મા૒તા ચ૑ તે પિ૒તા ચ૑ ત૒ ઇત્યા૑હ । ઇ૒યવ્વૈઁ મા૒તા । અ૒સૌ પિ૒તા । આ૒ભ્યામે૒વૈનં૒ પરિ૑દદાતિ । અગ્ર૑વ્વૃમ્૒̐ક્ષસ્ય૑ રોહત૒ ઇત્યા૑હ । શ્રીર્વૈ વૃ૒ક્ષસ્યાગ્રમ્ । શ્રિ૒યમે૒વાવ૑ રુન્ધે

3.9.7.5
પ્રસુ૑લા૒મીતિ૑ તે પિ૒તા ગ૒ભે મુ૒ષ્ટિમ૑તસય૒દિત્યા૑હ । વિડ્વૈ ગભઃ૑ । રા૒ષ્ટ્રમ્મુ૒ષ્ટિઃ । રા૒ષ્ટ્રમે૒વ વિ૒શ્યાહ૑ન્તિ । તસ્માદ્રા૒ષ્ટ્રવ્વિઁશ૒ઙ્ઘાતુ૑કમ્ । અપ૒ વા એ૒તેભ્ય૑ પ્રા૒ણા ક્રા૑મન્તિ । યે ય૒જ્ઞેઽપૂ૑ત૒વ્વઁદ૑ન્તિ । દ૒ધિ૒ક્રાવ્ણ્ણો૑ અકારિષ૒મિતિ૑ સુરભિ૒મતી૒મૃચ૑વ્વઁદન્તિ । પ્રા૒ણા વૈ સુ૑ર૒ભયઃ૑ । પ્રા૒ણાને૒વાત્મન્દ૑ધતે । નૈભ્ય૑ પ્રા૒ણા અપ૑ક્રામન્તિ । આપો૒ હિ ષ્ઠા મ૑યો૒ભુવ૒ ઇત્ય૒દ્ભિર્માર્જયન્તે । આપો૒ વૈ સર્વા૑ દે૒વતાઃ । દે૒વતા૑ભિરે૒વાત્માનં૑ પવયન્તે

3.9.8.0
લ૒ભ૒તે૒ ગામાલ૑ભતે પર૒મોઽષ્ટૌ ચ૑

3.9.8.1
પ્ર૒જાપ૑તિ પ્ર૒જાસ્સૃ૒ષ્ટ્વા પ્રે૒ણાઽનુ૒ પ્રાવિ૑શત્ । તાભ્ય૒ પુન૒સ્સમ્ભ૑વિતુ૒ન્નાશ૑ક્નોત્ । સોઽબ્રવીત્ । ઋ૒ધ્નવ૒દિત્સઃ । યો મે૒ત પુન૑સ્સ૒મ્ભર૒દિતિ૑ । તન્દે૒વા અ૑શ્વમે૒ધેનૈ૒વ સમ૑ભરન્ન્ । તતો૒ વૈ ત આર્ધ્નુવન્ન્ । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑તે । પ્ર૒જાપ૑તિમે૒વ સમ્ભ૑રત્યૃ૒ધ્નોતિ૑ । પુરુ૑ષ૒માલ૑ભતે

3.9.8.2
વૈ૒રા૒જો વૈ પુરુ૑ષઃ । વિ૒રાજ૑મે૒વાલ૑ભતે । અથો૒ અન્નં૒ વૈ વિ૒રાટ્ । અન્ન૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । અશ્વ૒માલ૑ભતે । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વા અશ્વઃ૑ । પ્ર૒જાપ૑તિમે૒વાલ૑ભતે । અથો૒ શ્રીર્વા એક૑શફમ્ । શ્રિય૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । ગામાલ૑ભતે

3.9.8.3
ય૒જ્ઞો વૈ ગૌઃ । ય૒જ્ઞમે૒વાલ૑ભતે । અથો૒ અન્ન૒વ્વૈઁ ગૌઃ । અન્ન૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । અ૒જા૒વી આલ૑ભતે ભૂ૒મ્ને । અથો૒ પુષ્ટિ૒ર્વૈ ભૂ૒મા । પુષ્ટિ૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । પર્ય૑ગ્નિકૃતં૒ પુરુ૑ષઞ્ચાર૒ણ્યાશ્ચોત્સૃ૑જ૒ન્ત્યહિ૑સાયૈ । ઉ૒ભૌ વા એ૒તૌ પ૒શૂ આલ૑ભ્યેતે । યશ્ચા૑વ૒મો યશ્ચ૑ પર૒મઃ । તેઽસ્યો૒ભયે૑ ય૒જ્ઞે બ૒દ્ધાઃ । અ૒ભીષ્ટા૑ અ૒ભિપ્રી૑તાઃ । અ૒ભિજિ૑તા અ૒ભિહુ૑તા ભવન્તિ । નૈન૑ન્દ૒ઙ્ક્ષ્ણવ૑ પ૒શવો૑ ય૒જ્ઞે બ૒દ્ધાઃ । અ૒ભીષ્ટા૑ અ૒ભિપ્રી૑તાઃ । અ૒ભિજિ૑તા અ૒ભિહુ૑તા હિસન્તિ । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑તે । ય ઉ૑ ચૈનમે૒વવ્વેઁદ૑

3.9.9.0
લ૒ભ્ય૒ન્તે૒ લ૒ભ૒તે૒ ત્વા૒ષ્ટ્રાન્પ૒શૂનાલ૑ભતે૒ઽષ્ટૌ ચ૑

3.9.9.1
પ્ર૒થ૒મેન૒ વા એ૒ષ સ્તોમે૑ન રા૒ધ્વા । ચ૒તુ૒ષ્ટો૒મેન૑ કૃ૒તેનાયા૑ના૒મુત્ત૒રેહન્ન્૑ । એ૒ક૒વિ૒૒શે પ્ર૑તિ૒ષ્ઠાયાં૒ પ્રતિ૑ તિષ્ઠતિ । એ૒ક૒વિ૒૒શાત્પ્ર૑તિ૒ષ્ઠાયા૑ ઋ૒તૂન૒ન્વારો૑હતિ । ઋ૒તવો૒ વૈ પૃ૒ષ્ઠાનિ૑ । ઋ૒તવ૑સ્સવ્વઁત્સ૒રઃ । ઋ૒તુષ્વે૒વ સ૑વ્વઁત્સ૒રે પ્ર૑તિ૒ષ્ઠાય૑ । દે૒વતા૑ અ૒ભ્યારો૑હતિ । શક્વ૑રય પૃ૒ષ્ઠમ્ભ૑વન્ત્ય૒ન્યદ૑ન્ય૒ચ્છન્દઃ૑ । અ૒ન્યેઽન્યે૒ વા એ૒તે પ૒શવ૒ આલ૑ભ્યન્તે

3.9.9.2
ઉ૒તેવ૑ ગ્રા૒મ્યાઃ । ઉ૒તેવા૑ર૒ણ્યાઃ । અહ૑રે૒વ રૂ૒પેણ૒ સમ૑ર્ધયતિ । અથો૒ અહ્ન૑ એ૒વૈષ બ૒લિર્‌હ્રિ૑યતે । તદા૑હુઃ । અપ૑શવો૒ વા એ૒તે । યદ૑જા૒વય૑શ્ચાર૒ણ્યાશ્ચ૑ । એ૒તે વૈ સર્વે૑ પ૒શવઃ૑ । યદ્ગ૒વ્યા ઇતિ૑ । ગ૒વ્યાન્પ૒શૂનુ૑ત્ત૒મેઽહ૒ન્નાલ૑ભતે

3.9.9.3
તેનૈ૒વોભયાન્પ૒શૂનવ૑રુન્ધે । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યા ભ૑વન્તિ । અન૑ભિજિતસ્યા૒ભિજિ૑ત્યૈ । સૌ૒રીર્નવ૑ શ્વે૒તા વ૒શા અ૑નૂબ૒ન્ધ્યા૑ ભવન્તિ । અ૒ન્ત૒ત એ૒વ બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સમવ૑રુન્ધે । સોમા૑ય સ્વ૒રાજ્ઞે૑ઽનોવા૒હાવ૑ન૒ડ્વાહા૒વિતિ૑ દ્વ૒ન્દ્વિન૑ પ૒શૂનાલ૑ભતે । અ૒હો૒રા૒ત્રાણા૑મ૒ભિજિ૑ત્યૈ । પ૒શુભિ૒ર્વા એ૒ષ વ્યૃ૑ધ્યતે । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑તે । છ૒ગ૒લઙ્ક૒લ્માષ૑ઙ્કિકિદી૒વિવ્વિઁ૑દી૒ગય૒મિતિ૑ ત્વા૒ષ્ટ્રાન્પ૒શૂના લ૑ભતે । પ૒શુભિ૑રે૒વાત્માન૒૒ સમ૑ર્ધયતિ । ઋ૒તુભિ૒ર્વા એ૒ષ વ્યૃ૑ધ્યતે । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑તે । પિ૒શઙ્ગા૒સ્ત્રયો૑ વાસ૒ન્તા ઇત્યૃ૑તુપ૒શૂનાલ૑ભતે । ઋ૒તુભિ૑રે૒વાત્માન૒૒ સમ૑ર્ધયતિ । આ વા એ૒ષ પ૒શુભ્યો૑ વૃશ્ચ્યતે । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑તે । પર્ય૑ગ્નિકૃતા૒ ઉત્સૃ૑જ૒ન્ત્યનાવ્રસ્કાય

3.9.10.0
પ૒રિ૒યજ૑તિ૒ ષટ્ચ૑

3.9.10.1
પ્ર૒જાપ૑તિરકામયત મ૒હાન૑ન્ના૒દસ્સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒તાવ૑શ્વમે૒ધે મ૑હિ૒માના૑વપશ્યત્ । તાવ૑ગૃહ્ણીત । તતો૒ વૈ સ મ૒હાન૑ન્ના૒દો૑ઽભવત્ । ય કા૒મયે૑ત મ૒હાન૑ન્ના૒દસ્સ્યા૒મિતિ૑ । સ એ૒તાવ૑શ્વમે૒ધે મ૑હિ૒માનૌ૑ ગૃહ્ણીત । મ૒હાને૒વાન્ના૒દો ભ૑વતિ । ય૒જ૒મા૒ન૒દે૒વ૒ત્યા૑ વૈ વ૒પા । રાજા૑ મહિ૒મા । યદ્વ૒પામ્મ૑હિ૒મ્નોભ૒યત૑ પરિ૒યજ૑તિ । યજ૑માનમે૒વ રા૒જ્યેનો૑ભ૒યત૒ પરિ૑ગૃહ્ણાતિ । પુ૒રસ્તાત્સ્વાહાકારા૒ વા અ૒ન્યે દે૒વાઃ । ઉ૒પરિ૑ષ્ટાત્સ્વાહાકારા અ૒ન્યે । તે વા એ૒તેઽશ્વ૑ એ૒વ મેધ્ય૑ ઉ૒ભયેઽવ૑રુધ્યન્તે । યદ્વ૒પામ્મ૑હિ૒મ્નોભ૒યત૑ પરિ૒યજ૑તિ । તાને૒વોભયાન્પ્રીણાતિ

3.9.11.0
દ૒ધા૒ત્યભ૑વન્મન્યતે પ્ર૒જા અ૒ન્તર્દ૑ધાતિ૒ દ્વે ચ૑

3.9.11.1
વૈ૒શ્વ૒દે૒વો વા અશ્વઃ૑ । તય્યઁત્પ્રા૑જાપ૒ત્યઙ્કુ૒ર્યાત્ । યા દે૒વતા૒ અપિ૑ભાગાઃ । તા ભા૑ગ૒ધેયે૑ન૒ વ્ય૑ર્ધયેત્ । દે૒વતાભ્યસ્સ૒મદ૑ન્દધ્યાત્ । સ્તે૒ગાન્દષ્ટ્રાભ્યામ્મ૒ણ્ડૂકા૒ઞ્જમ્ભ્યે૑ભિ૒રિતિ૑ । આજ્ય૑મવ૒દાન૑ઙ્કૃ૒ત્વા પ્ર૑તિસ૒ઙ્ખ્યાય૒માહુ૑તીર્જુહોતિ । યા એ૒વ દે૒વતા૒ અપિ૑ભાગાઃ । તા ભા૑ગ૒ધેયે૑ન૒ સમ૑ર્ધયતિ । ન દે૒વતાભ્યસ્સ૒મદ૑ન્દધાતિ

3.9.11.2
ચતુ૑ર્દશૈ૒તાન૑નુવા૒કાઞ્જુ૑હો૒ત્યન૑ન્તરિત્યૈ । પ્ર૒યા૒સાય૒ સ્વાહેતિ૑ પઞ્ચદ૒શમ્ । પઞ્ચ૑દશ૒ વા અ૑ર્ધમા૒સસ્ય૒ રાત્ર૑યઃ । અ૒ર્ધ૒મા૒સ૒શસ્સ૑વ્વઁત્સ૒ર આપ્યતે । દે૒વા૒સુ૒રાસ્સય્યઁ૑ત્તા આસન્ન્ । તેઽબ્રુવન્ન૒ગ્નય૑સ્સ્વિષ્ટ૒કૃતઃ૑ । અશ્વ૑સ્ય૒ મેધ્ય૑સ્ય વ૒યમુ૑દ્ધા૒રમુદ્ધ૑રામહૈ । અથૈ૒તાન૒ભિ ભ૑વા૒મેતિ૑ । તે લોહિ૑ત૒મુદ૑હરન્ત । તતો૑ દે૒વા અભ૑વન્ન્

3.9.11.3
પરાઽસુ૑રાઃ । યત્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃદ્ભ્યો૒ લોહિ૑તઞ્જુ૒હોતિ૒ ભ્રાતૃ૑વ્યાભિભૂત્યૈ । ભવ૑ત્યા૒ત્મના । પરાઽસ્ય૒ ભ્રાતૃ૑વ્યો ભવતિ । ગો૒મૃ૒ગ૒ક૒ણ્ઠેન૑ પ્રથ૒મામાહુ૑તિઞ્જુહોતિ । પ૒શવો૒ વૈ ગો૑મૃ૒ગઃ । રુ૒દ્રોઽગ્નિસ્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃત્ । રુ૒દ્રાદે૒વ પ૒શૂન૒ન્તર્દ૑ધાતિ । અથો૒ યત્રૈ૒ષાઽઽહુ૑તિર્‌હૂ૒યતે । ન તત્ર૑ રુ૒દ્ર પ૒શૂન૒ભિમ૑ન્યતે

3.9.11.4
અ૒શ્વ૒શ૒ફેન૑ દ્વિ૒તીયા૒માહુ૑તિઞ્જુહોતિ । પ૒શવો૒ વા એક૑શફમ્ । રુ૒દ્રોઽગ્નિસ્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃત્ । રુ૒દ્રાદે૒વ પ૒શૂન૒ન્તર્દ૑ધાતિ । અથો૒ યત્રૈ૒ષાઽઽહુ૑તિર્‌હૂ૒યતે । ન તત્ર૑ રુ૒દ્ર પ૒શૂન૒ભિમ૑ન્યતે । અ૒ય૒સ્મયે૑ન કમ૒ણ્ડલુ૑ના તૃ૒તીયામ્ । આહુ૑તિઞ્જુહોત્યાયા૒સ્યો૑ વૈ પ્ર૒જાઃ । રુ૒દ્રોઽગ્નિસ્સ્વિ૑ષ્ટ૒કૃત્ । રુ૒દ્રાદે૒વ પ્ર૒જા અ૒ન્તર્દ૑ધાતિ । અથો૒ યત્રૈ૒ષાઽઽહુ૑તિર્‌હૂ૒યતે । ન તત્ર૑ રુ૒દ્ર પ્ર૒જા અ૒ભિમ૑ન્યતે

3.9.12.0
બૃ૒હ૒ત્ય૑ર્ધયતિ સ્થાપયતિ૒ પઞ્ચ૑ ચ

3.9.12.1
અશ્વ૑સ્ય૒ વા આલ૑બ્ધસ્ય૒ મેધ૒ ઉદ૑ક્રામત્ । તદ૑શ્વસ્તો૒મીય૑મભવત્ । યદ૑શ્વસ્તો૒મીય૑ઞ્જુ૒હોતિ૑ । સમે૑ધમે૒વૈન૒માલ૑ભતે । આજ્યે૑ન જુહોતિ । મેધો૒ વા આજ્યમ્ । મેધોઽશ્વસ્તો૒મીયમ્ । મેધે૑નૈ૒વાસ્મિ૒ન્મેધ૑ન્દધાતિ । ષટ્ત્રિ૑શતઞ્જુહોતિ । ષટ્ત્રિ૑શદક્ષરા બૃહ૒તી

3.9.12.2
બાર્‌હ૑તા પ૒શવઃ૑ । સા પ૑શૂ૒નામ્માત્રા । પ૒શૂને૒વ માત્ર૑યા૒ સમ૑ર્ધયતિ । તાયદ્ભૂય૑સીર્વા૒ કની૑યસીર્વા જુહુ૒યાત્ । પ૒શૂન્માત્ર૑યા૒ વ્ય૑ર્ધયેત્ । ષટ્ત્રિ૑શતઞ્જુહોતિ । ષટ્ત્રિ૑શદક્ષરા બૃહ૒તી । બાર્‌હ૑તા પ૒શવઃ૑ । સા પ૑શૂ૒નામ્માત્રા । પ૒શૂને૒વ માત્ર૑યા૒ સમ૑ર્ધયતિ

3.9.12.3
અ૒શ્વ૒સ્તો૒મીય૑ હુ૒ત્વા દ્વિ૒પદા૑ જુહોતિ । દ્વિ૒પાદ્વૈ પુરુ૑ષો૒ દ્વિપ્ર૑તિષ્ઠઃ । તદે૑નં પ્રતિ૒ષ્ઠયા૒ સમ૑ર્ધયતિ । તદા૑હુઃ । અ૒શ્વ૒સ્તો૒મીયં૒ પૂર્વ૑ હોત૒વ્યાઁ ૩ ન્દ્વિ૒પદાઁ ૩ ઇતિ૑ । અશ્વો૒ વા અ૑શ્વસ્તો૒મીયમ્ । પુરુ૑ષો દ્વિ૒પદાઃ । અ૒શ્વ૒સ્તો૒મીય૑ હુ૒ત્વા દ્વિ૒પદા૑ જુહોતિ । તસ્માદ્દ્વિ૒પાચ્ચતુ૑ષ્પાદમત્તિ । અથો દ્વિ૒પદ્યે૒વ ચતુ૑ષ્પદ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠાયપતિ । દ્વિ૒પદા૑ હુ૒ત્વા । નાન્યામુત્ત૑રા૒માહુ૑તિઞ્જુહુયાત્ । યદ૒ન્યામુત્ત૑રા૒માહુ૑તિઞ્જુહુ૒યાત્ । પ્ર પ્ર૑તિ૒ષ્ઠાયાશ્ચ્યવેત । દ્વિ૒પદા૑ અન્ત૒તો જુ૑હોતિ૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ

3.9.13.0
ભ૒વ૒ન્તિ૒ ધૃત્યા૑ એન૒મન્વિ૑ચ્છ૒ત્યેક૑ઞ્ચ

3.9.13.1
પ્ર૒જાપ૑તિરશ્વમે૒ધમ૑સૃજત । સોઽસ્માત્સૃ૒ષ્ટોઽપાક્રામત્ । તય્યઁ૑જ્ઞક્ર૒તુભિ૒રન્વૈચ્છત્ । તય્યઁ૑જ્ઞક્ર૒તુભિ૒ર્નાન્વ૑વિન્દત્ । તમિષ્ટિ૑ભિ૒રન્વૈચ્છત્ । તમિષ્ટિ૑ભિ૒રન્વ૑વિન્દત્ । તદિષ્ટી૑નામિષ્ટિ૒ત્વમ્ । યત્સ૑વ્વઁત્સ૒રમિષ્ટિ૑ભિ૒ર્યજ૑તે । અશ્વ૑મે૒વ તદન્વિ૑ચ્છતિ । સા૒વિ૒ત્રિયો૑ ભવન્તિ

3.9.13.2
ઇ૒યવ્વૈઁ સ૑વિ૒તા । યો વા અ૒સ્યાન્નશ્ય૑તિ૒ યો નિ૒લય૑તે । અ૒સ્યાવ્વાઁવ તવ્વિઁ૑ન્દન્તિ । ન વા ઇ૒માઙ્કશ્ચ૒નેત્યા૑હુઃ । તિ૒ર્યઙ્નોર્ધ્વોત્યે૑તુમર્હ૒તીતિ૑ । યત્સા૑વિ૒ત્રિયો૒ ભવ૑ન્તિ । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂત એ૒વૈન૑મિચ્છતિ । ઈ૒શ્વ૒રો વા અશ્વ૒ પ્રમુ૑ક્ત૒ પરાં પરા૒વત૒ઙ્ગન્તોઃ । યત્સા૒યન્ધૃતીર્જુ૒હોતિ૑ । અશ્વ૑સ્યૈ૒વ યત્યૈ૒ ધૃત્યૈ

યત્પ્રા૒તરિષ્ટિ૑ભિ૒ર્યજ૑તે । અશ્વ૑મે૒વ તદન્વિ૑ચ્છતિ । યત્સા૒યન્ધૃતીર્જુ૒હોતિ૑ । અશ્વ૑સ્યૈ૒વ યત્યૈ૒ ધૃત્યૈ । તસ્માત્સા૒યં પ્ર૒જા ક્ષે૒મ્યા૑ ભવન્તિ । યત્પ્રા૒તરિષ્ટિ૑ભિ૒ર્યજ૑તે । અશ્વ૑મે૒વ તદન્વિ૑ચ્છતિ । તસ્મા૒દ્દિવા૑ નષ્ટૈ૒ષ એ૑તિ । યત્પ્રા૒તરિષ્ટિ૑ભિ૒ર્યજ૑તે સા૒યન્ધૃતીર્જુ૒હોતિ૑ । અ૒હો૒રા૒ત્રાભ્યા૑મે૒વૈન૒મન્વિ૑ચ્છતિ । અથો૑ અહોરા૒ત્રાભ્યા૑મે૒વાસ્મૈ૑ યોગક્ષે૒મઙ્ક૑લ્પયતિ

3.9.14.0
ગાયે૑તાઙ્ક્રામેદ્બ્રાહ્મ૒ણસ્ય૑ કલ્પયતશ્ચ૒ત્વારિ૑ ચ

3.9.14.1
અપ૒ વા એ૒તસ્મા૒ચ્છ્રી રા૒ષ્ટ્રઙ્ક્રા૑મતિ । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑તે । બ્રા૒હ્મ૒ણૌ વી૑ણાગા૒થિનૌ૑ ગાયતઃ । શ્રિ૒યા વા એ૒તદ્રૂ૒પમ્ । યદ્વીણા । શ્રિય૑મે૒વાસ્મિ૒ન્તદ્ધ૑ત્તઃ । ય૒દા ખલુ૒ વૈ પુરુ૑ષ૒શ્શ્રિય૑મશ્ઞુ૒તે । વીણાઽસ્મૈ વાદ્યતે । તદા૑હુઃ । યદુ૒ભૌ બ્રાહ્મ૒ણૌ ગાયે૑તામ્

3.9.14.2
પ્ર૒ભ્રશુ૑કાસ્મા૒ચ્છ્રીસ્સ્યાત્ । ન વૈ બ્રાહ્મ૒ણે શ્રી ર૑મત૒ ઇતિ૑ । બ્રા૒હ્મ૒ણોઽન્યો ગાયેત્ । રા૒જ૒ન્યોઽન્યઃ । બ્રહ્મ૒ વૈ બ્રાહ્મ૒ણઃ । ક્ષ૒ત્ર રા૑જ૒ન્યઃ૑ । તથા૑ હાસ્ય૒ બ્રહ્મ૑ણા ચ ક્ષ૒ત્રેણ૑ ચોભ૒યત૒શ્શ્રી પરિ૑ગૃહીતા ભવતિ । તદા૑હુઃ । યદુ૒ભૌ દિવા૒ ગાયે૑તામ્ । અપાસ્માદ્રા૒ષ્ટ્રઙ્ક્રા૑મેત્

3.9.14.3
ન વૈ બ્રા૑હ્મ૒ણે રા૒ષ્ટ્ર ર૑મત૒ ઇતિ૑ । ય૒દા ખલુ૒ વૈ રાજા૑ કા૒મય૑તે । અથ૑ બ્રાહ્મ૒ણઞ્જિ૑નાતિ । દિવા બ્રાહ્મ૒ણો ગા૑યેત્ । નક્ત૑ રાજ૒ન્યઃ૑ । બ્રહ્મ૑ણો૒ વૈ રૂ૒પમહઃ૑ । ક્ષ૒ત્રસ્ય૒ રાત્રિઃ૑ । તથા૑ હાસ્ય૒ બ્રહ્મ૑ણા ચ ક્ષ૒ત્રેણ૑ ચોભ૒યતો૑ રા૒ષ્ટ્રં પરિ૑ગૃહીતમ્ભવતિ । ઇત્ય૑દદા૒ ઇત્ય૑યજથા૒ ઇત્ય૑પચ૒ ઇતિ૑ બ્રાહ્મ૒ણો ગાયેત્ । ઇ૒ષ્ટા૒પૂ૒ર્તવ્વૈઁ બ્રાહ્મ૒ણસ્ય૑

3.9.14.4
ઇ૒ષ્ટા૒પૂ૒ર્તેનૈ૒વૈન૒૒ સ સમ૑ર્ધયતિ । ઇત્ય૑જિના૒ ઇત્ય૑યુધ્યથા૒ ઇત્ય૒મુ સ૑ઙ્ગ્રા૒મમ૑હ૒ન્નિતિ૑ રાજ૒ન્યઃ૑ । યુ૒દ્ધવ્વૈઁ રા૑જ૒ન્ય૑સ્ય । યુ૒દ્ધેનૈ૒વૈન૒૒ સ સમ૑ર્ધયતિ । અકૢ૑પ્તા૒ વા એ૒તસ્ય૒ર્તવ૒ ઇત્યા૑હુઃ । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑ત૒ ઇતિ૑ । તિ૒સ્રોઽન્યો ગાય૑તિ તિ૒સ્રોઽન્યઃ । ષટ્ત્સંપ૑દ્યન્તે । ષડ્વા ઋ૒તવઃ૑ । ઋ૒તૂને૒વાસ્મૈ૑ કલ્પયતઃ । તાભ્યા૑ સ૒૒સ્થાયામ્ । અ૒નો૒યુ૒ક્તે ચ૑ શ૒તે ચ૑ દદાતિ । શ૒તાયુ૒ પુરુ૑ષશ્શ૒તેન્દ્રિ૑યઃ । આયુ૑ષ્યે૒વેન્દ્રિ૒યે પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ

3.9.15.0
લો૒કે મૃ૒ત્યુર્જુ૒હોતિ૑ મૂ૒ર્ધઞ્જુ૑હોતિ૒ દ્વે ચ૑

3.9.15.1
સર્વે૑ષુ૒ વા એ૒ષુ લો૒કેષુ૑ મૃ૒ત્યવો૒ઽન્વાય૑ત્તાઃ । તેભ્યો૒ યદાહુ૑તી૒ર્ન જુ૑હુ૒યાત્ । લો૒કેલો૑ક એનં મૃ૒ત્યુર્વિ૑ન્દેત્ । મૃ૒ત્યવે૒ સ્વાહા૑ મૃ૒ત્યવે૒ સ્વાહેત્ય૑ભિપૂ૒ર્વમાહુ૑તીર્જુહોતિ । લો૒કાલ્લો૑કાદે૒વ મૃ૒ત્યુમવ૑યજતે । નૈન૑લ્લોમ્૒̐કેલો૑કે મૃ૒ત્યુર્વિ૑ન્દતિ । યદ૒મુષ્મૈ૒ સ્વાહા૒ઽમુષ્મૈ૒ સ્વાહેતિ૒ જુહ્વ૑ત્સ૒ઞ્ચક્ષી૑ત । બ૒હું મૃ૒ત્યુમ૒મિત્ર૑ઙ્કુર્વીત । મૃ૒ત્યવે૒ સ્વાહેત્યેક૑સ્મા એ૒વૈકાઞ્જુહુયાત્ । એકો૒ વા અ૒મુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કે મૃ૒ત્યુઃ

3.9.15.2
અ૒શ૒ન૒યા૒ મૃ૒ત્યુરે૒વ । તમે૒વામુષ્મિ૑લ્લોમ્૒̐કેઽવ૑યજતે । ભ્રૂ૒ણ૒હ૒ત્યાયૈ સ્વાહેત્ય૑વભૃ૒થ આહુ૑તિઞ્જુહોતિ । ભ્રૂ૒ણ૒હ૒ત્યામે૒વાવ૑ યજતે । તદા૑હુઃ । યદ્ભ્રૂ૑ણહ૒ત્યા પા૒ત્ર્યાઽથ૑ । કસ્માદ્ય૒જ્ઞેઽપિ૑ ક્રિયત૒ ઇતિ૑ । અમૃ૑ત્યુ૒ર્વા અ૒ન્યો ભ્રૂ૑ણહ૒ત્યાયા૒ ઇત્યા૑હુઃ । ભ્રૂ૒ણ૒હ૒ત્યા વાવ મૃ૒ત્યુરિતિ૑ । યદ્ભ્રૂ૑ણહ૒ત્યાયૈ૒ સ્વાહેત્ય૑વભૃ૒થ આહુ૑તિઞ્જુ૒હોતિ૑

3.9.15.3
મૃ૒ત્યુમે૒વાહુ૑ત્યા તર્પયિ૒ત્વા પ૑રિ૒પાણ૑ઙ્કૃ૒ત્વા । ભ્રૂ૒ણ૒ઘ્ને ભે૑ષ૒જઙ્ક૑રોતિ । એ૒તા હ૒ વૈ મુ૑ણ્ડિ૒ભ ઔ૑દન્ય૒વઃ । ભ્રૂ૒ણ૒હ૒ત્યાયૈ૒ પ્રાય૑શ્ચિત્તિવ્વિમ્૒̐દાઞ્ચ૑કાર । યો હા૒સ્યાપિ૑ પ્ર૒જાયાં બ્રાહ્મ૒ણ હન્તિ૑ । સર્વ૑સ્મૈ૒ તસ્મૈ૑ ભેષ૒જઙ્ક૑રોતિ । જુ૒મ્બ૒કાય૒ સ્વાહેત્ય૑વભૃ૒થ ઉ૑ત્ત૒મામાહુ૑તિઞ્જુહોતિ । વરુ૑ણો૒ વૈ જુ૑મ્બ૒કઃ । અ૒ન્ત૒ત એ૒વ વરુ૑ણ૒મવ૑યજતે । ખ૒લ૒તેર્વિ૑ક્લિ૒ધસ્ય૑ શુ૒ક્લસ્ય૑ પિઙ્ગા૒ક્ષસ્ય૑ મૂ૒ર્ધઞ્જુ૑હોતિ । એ૒તદ્વૈ વરુ૑ણસ્ય રૂ૒પમ્ । રૂ૒પેણૈ૒વ વરુ૑ણ૒મવ૑યજતે

3.9.16.0
અધિ૑પતય૒ ઇત્યા૑હા૒ભિ૑જિત્યા ઐન્દ્રા૒ગ્નો ભવ૑તિ રુન્ધ૒ એક૑ઞ્ચ

3.9.16.1
વા૒રુ૒ણો વા અશ્વઃ૑ । તન્દે૒વત૑યા૒ વ્ય૑ર્ધયતિ । યત્પ્રા૑જાપ૒ત્યઙ્ક૒રોતિ૑ । નમો૒ રાજ્ઞે૒ નમો૒ વરુ૑ણા૒યેત્યા૑હ । વા૒રુ૒ણો વા અશ્વઃ૑ । સ્વયૈ૒વૈન૑ન્દે૒વત૑યા૒ સમ૑ર્ધયતિ । નમોઽશ્વા૑ય૒ નમઃ૑ પ્ર૒જાપ૑તય૒ ઇત્યા૑હ । પ્રા૒જા૒પ૒ત્યો વા અશ્વઃ૑ । સ્વયૈ૒વૈન૑ન્દે૒વત૑યા૒ સમ૑ર્ધયતિ । નમોઽધિ૑પતય૒ ઇત્યા૑હ

3.9.16.2
ધર્મો૒ વા અધિ૑પતિઃ । ધર્મ૑મે૒વાવ૑રુન્ધે । અધિ૑પતિર૒સ્યધિ૑પતિમ્મા કુ૒ર્વધિ૑પતિર૒હં પ્ર૒જાનામ્ભૂયાસ૒મિત્યા૑હ । અધિ૑પતિમે૒વૈન૑ સમા૒નાનાઙ્કરોતિ । માન્ધે૑હિ૒ મયિ૑ ધે૒હીત્યા૑હ । આ૒શિષ૑મે૒વૈતામાશાસ્તે । ઉ૒પાકૃ૑તાય૒ સ્વાહેત્યુ૒પાકૃ૑તે જુહોતિ । આલ૑બ્ધાય૒ સ્વાહેતિ૒ નિયુ૑ક્તે જુહોતિ । હુ૒તાય૒ સ્વાહેતિ૑ હુ૒તે જુ૑હોતિ । એ૒ષાલ્લોમ્૒̐કાના૑મ૒ભિજિ૑ત્યૈ

3.9.16.3
પ્ર વા એ૒ષ એ૒ભ્યો લો૒કેભ્ય૑શ્ચ્યવતે । યોઽશ્વમે૒ધેન૒ યજ૑તે । આ૒ગ્ને૒યમૈન્દ્રા૒ગ્નમાશ્વિ૒નમ્ । તાન્પ૒શૂલ૑ભતે૒ પ્રતિ૑ષ્ઠિત્યૈ । યદાગ્ને૒યો ભવ૑તિ । અ૒ગ્નિસ્સર્વા૑ દે૒વતાઃ । દે૒વતા૑ એ૒વાવ૑રુન્ધે । બ્રહ્મ૒ વા અ૒ગ્નિઃ । ક્ષ૒ત્રમિન્દ્રઃ૑ । યદૈન્દ્રા૒ગ્નો ભવ૑તિ

3.9.16.4
બ્ર૒હ્મ૒ક્ષ૒ત્રે એ૒વાવ૑રુન્ધે । યદાશ્વિ૒નો ભવ૑તિ । આ૒શિષા૒મવ૑રુદ્ધ્યૈ । ત્રયો૑ ભવન્તિ । ત્રય૑ ઇ૒મે લો૒કાઃ । એ૒ષ્વે૑વ લો૒કેષુ૒ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ । અ૒ગ્નયેઽ૑હો૒મુચે૒ઽષ્ટાક૑પાલ૒ ઇતિ૒ દશ૑હવિષ૒મિષ્ટિ૒ન્નિર્વ૑પતિ । દશાક્ષરા વિ૒રાટ્ । અન્ન૑વ્વિમ્૒̐રાટ્ । વિ૒રાજૈ૒વાન્નાદ્ય૒મવ૑રુન્ધે । અ૒ગ્નેર્મ૑ન્વે પ્રથ૒મસ્ય૒ પ્રચે૑તસ૒ ઇતિ૑ યાજ્યાનુવા૒ક્યા૑ ભવન્તિ સર્વ૒ત્વાય૑

3.9.17.0
વિ૒ન્દત્યશ્લો૑ણો હૈ૒વ ભ૑વત્યધી૒યાદૃ૑ધ્યતે૒ ગર્ભૈ૑રે૒વૈન૒૒ સ સમ૑ર્ધયતિ૒ દ્વે ચ૑

3.9.17.1
યદ્યશ્વ૑મુપ૒તપ૑દ્વિ૒ન્દેત્ । આ૒ગ્ને૒યમ૒ષ્ટાક૑પાલ૒ન્નિર્વ૑પેત્ । સૌ૒મ્યઞ્ચ૒રુમ્ । સા૒વિ૒ત્રમ૒ષ્ટાક૑પાલમ્ । યદાગ્ને૒યો ભવ૑તિ । અ૒ગ્નિસ્સર્વા૑ દે૒વતાઃ । દે૒વતા૑ભિરે૒વૈન૑મ્ભિષજ્યતિ । યત્સૌ૒મ્યો ભવ૑તિ । સોમો૒ વા ઓષ૑ધીના૒૒ રાજા । યાભ્ય૑ એ૒વૈનવ્વિમ્૒̐ન્દતિ૑

3.9.17.2
તાભિ૑રે૒વૈન૑મ્ભિષજ્યતિ । યત્સા૑વિ૒ત્રો ભવ૑તિ । સ૒વિ૒તૃપ્ર૑સૂત એ૒વૈન૑મ્ભિષજ્યતિ । એ૒તાભિ૑રે૒વૈન૑ન્દે૒વતા૑ભિર્ભિષજ્યતિ । અ૒ગ૒દો હૈ૒વ ભ૑વતિ । પૌ૒ષ્ણઞ્ચ૒રુન્નિર્વ૑પેત્ । યદિ૑ શ્લો૒ણસ્સ્યાત્ । પૂ૒ષા વૈ શ્લૌણ્ય૑સ્ય ભિ૒ષક્ । સ એ૒વૈન૑મ્ભિષજ્યતિ । અશ્લો૑ણો હૈ૒વ ભ૑વતિ

3.9.17.3
રૌ૒દ્રઞ્ચ૒રુન્નિર્વ૑પેત્ । યદિ૑ મહ૒તી દે૒વતા૑ઽભિ૒મન્યે૑ત । એ૒ત૒દ્દે૒વ૒ત્યો૑ વા અશ્વઃ૑ । સ્વયૈ૒વૈન૑ન્દે૒વત૑યા ભિષજ્યતિ । અ૒ગ૒દો હૈ૒વ ભ૑વતિ । વૈ૒શ્વા૒ન૒રન્દ્વાદ૑શકપાલ૒ન્નિર્વ૑પેન્મૃગાખ૒રે યદિ૒ નાગચ્છેત્ । ઇ૒યવ્વાઁ અ૒ગ્નિર્વૈશ્વાન૒રઃ । ઇ૒યમે૒વૈન૑મ૒ર્ચિભ્યાં પરિ૒રોધ૒માન૑યતિ । આહૈ૒વ સુત્ય૒મહ૑ર્ગચ્છતિ । યદ્ય૑ધી૒યાત્

3.9.17.4
અ૒ગ્નયેઽ૑હો૒મુચે૒ઽષ્ટાક૑પાલઃ । સૌ૒ર્યં પયઃ૑ । વા૒ય૒વ્ય૑ આજ્ય૑ભાગઃ । યજ૑માનો૒ વા અશ્વઃ૑ । અહ૑સા૒ વા એ૒ષ ગૃ૑હી૒તઃ । યસ્યાશ્વો૒ મેધા૑ય૒ પ્રોક્ષિ૑તો૒ઽધ્યેતિ૑ । યદ૑હો૒મુચે૑ નિ૒ર્વપ૑તિ । અહ૑સ એ૒વ તેન૑ મુચ્યતે । યજ૑માનો૒ વા અશ્વઃ૑ । રેત૑સા૒ વા એ૒ષ વ્યૃ૑ધ્યતે

3.9.17.5
યસ્યાશ્વો૒ મેધા૑ય૒ પ્રોક્ષિ૑તો૒ઽધ્યેતિ૑ । સૌ૒ર્ય રેતઃ૑ । યત્સૌ૒ર્યં પયો૒ ભવ૑તિ । રેત૑સૈ૒વૈન૒૒ સ સમ૑ર્ધયતિ । યજ૑માનો૒ વા અશ્વઃ૑ । ગર્ભૈ૒ર્વા એ૒ષ વ્યૃ૑ધ્યતે । યસ્યાશ્વો૒ મેધા૑ય૒ પ્રોક્ષિ૑તો૒ઽધ્યેતિ૑ । વા૒ય૒વ્યા૑ ગર્ભાઃ । યદ્વા૑ય૒વ્ય૑ આજ્ય૑ભાગો૒ ભવ૑તિ । ગર્ભૈ૑રે૒વૈન૒ સ સમ૑ર્ધયતિ । અથો૒ યસ્યૈ૒ષાઽશ્વ૑મે૒ધે પ્રાય૑શ્ચિત્તિ ક્રિ૒યતે । ઇ૒ષ્ટ્વા વસી૑યાન્ભવતિ

3.9.18.0
આ૒પ્ય૒તે૒ સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒ર એક૑ઞ્ચ

3.9.18.1
તદા૑હુઃ । દ્વાદ૑શ બ્રહ્મૌદ૒નાન્ત્સસ્થિ૑તે૒ નિર્વ૑પેત્ । દ્વા૒દ૒શભિ૒ર્વેષ્ટિ૑ભિર્યજે૒તેતિ૑ । યદિષ્ટિ૑ભિ૒ર્યજે૑ત । ઉ૒પ૒નામુ૑ક એનય્યમ્૒̐જ્ઞસ્સ્યાત્ । પાપી૑યા૒૒સ્તુ સ્યાત્ । આ૒પ્તાનિ૒ વા એ૒તસ્ય૒ છન્દા૑સિ । ય ઈ૑જા૒નઃ । તાનિ૒ ક એ૒તાવ૑દાશુ૒ પુન૒ પ્રયુ૑ઞ્જી૒તેતિ૑ । સર્વા૒ વૈ સસ્થિ૑તે ય૒જ્ઞે વાગાપ્યતે

3.9.18.2
સાપ્તા ભ૑વતિ યા૒તયામ્ની । ક્રૂ૒રીકૃ૑તેવ૒ હિ ભવ૒ત્યરુ૑ષ્કૃતા । સા ન પુન૑ પ્ર૒યુજ્યેત્યા૑હુઃ । દ્વાદ૑શૈ૒વ બ્ર૑હ્મૌદ૒નાન્ત્સસ્થિ૑તે૒ નિર્વ૑પેત્ । પ્ર૒જાપ૑તિ૒ર્વા ઓ૑દ૒નઃ । ય૒જ્ઞ પ્ર૒જાપ૑તિઃ । ઉ૒પ૒નામુ૑ક એનય્યમ્૒̐જ્ઞો ભ૑વતિ । ન પાપી૑યાન્ભવતિ । દ્વાદ૑શ ભવન્તિ । દ્વાદ૑શ૒માસાસ્સવ્વઁત્સ૒રઃ । સ૒વ્વમ્૒̐ત્સ૒ર એ૒વ પ્રતિ૑તિષ્ઠતિ

3.9.19.0
પય૑સ્વા૒ન્નામ૑ ય૒જ્ઞઃ પ્રતિ૑ષ્ઠિતમ્ભવતિ૒ યત્રૈ૒તેન૑ ય૒જ્ઞેન૒ યજ૑ન્તે૒ ષટ્ચ૑

(એ૒ષ વૈ વિભૂ પ્ર૒ભૂરૂર્જ૑સ્વા૒ન્પય૑સ્વા૒ન્ વિધૃ૑તો૒ વ્યાવૃ૑ત્ત૒પ્રતિ૑ષ્ઠિતસ્તેજ૒સ્વી બ્ર૑હ્મવર્ચ૒સ્ય૑તિવ્યા૒ધી દી૒ર્ઘ કૢ૒પ્તો દ્વાદ૑શ ॥ )
3.9.19.1
એ૒ષ વૈ વિ૒ભૂર્નામ૑ ય૒જ્ઞઃ । સર્વ૑ હ૒ વૈ તત્ર૑ વિ૒ભુ ભ૑વતિ । યત્રૈ૒તેન૑ ય૒જ્ઞેન૒ યજ૑ન્તે । એ૒ષ વૈ પ્ર૒ભૂર્નામ૑ ય૒જ્ઞઃ । સર્વ૑ હ૒ વૈ તત્ર૑ પ્ર૒ભુ ભ૑વતિ । યત્રૈ૒તેન૑ ય૒જ્ઞેન૒ યજ૑ન્તે । એ૒ષ વા ઊર્જ૑સ્વા૒ન્નામ૑ ય૒જ્ઞઃ । સર્વ૑ હ૒ વૈ તત્રોર્જ૑સ્વદ્ભવતિ । યત્રૈ૒તેન૑ ય૒જ્ઞેન૒ યજ૑ન્તે । એ૒ષ વૈ પય૑સ્વા૒ન્નામ૑ ય૒જ્ઞઃ