શ્યામલાદણ્ડક · ભાગ 12

મહાકવિશ્રીકાલિદાસકૃતં શ્યામલાદણ્ડકમ્ ।
માણિક્યવીણામુપલાપયન્તીં મદાલસાં મઞ્જુલવાગ્વિલાસામ્ ।
માહેન્દ્રનીલોપલકોમલાઙ્ગીં માતઙ્ગકન્યાં સતતં સ્મરામિ ॥
જય માતઙ્ગતનયે જય નીલોત્પલદ્યુતે ।
જય સંગીતરસિકે જય લીલાશુકપ્રિયે ॥
જય જનનિ સુધાસમુદ્રાન્તરુદ્યન્મણિદ્વીપસંરૂઢબિલ્વાટવીમધ્યકલ્પદ્રુમાકલ્પકાદમ્બકાન્તારવાસપ્રિયે કૃત્તિવાસઃપ્રિયે સર્વલોકપ્રિયે ।
સાદરારબ્ધસંગીતસંભાવનાસંભ્રમાલોલનીપસ્રગાબદ્ધચૂલીસનાથત્રિકે સાનુમત્પુત્રિકે ।
શેખરીભૂતપીતાંશુરેખામયૂખાવલીબદ્ધસુસ્નિગ્ધનીલાલકશ્રેણિશૃઙ્ગારિતે લોકસંભાવિતે ।
કામલીલાધનુઃસંનિભભ્રૂલતાપુષ્પસંદોહસંદેહકૃલ્લોચને વાક્સુધાસેચને ।
ચારુગોરોચનાપઙ્કકેલીલલામાભિરામે સુરામે રમે ।
પ્રોલ્લસદ્બાલિકામૌક્તિકશ્રેણિકાચન્દ્રિકામણ્ડલોદ્ભાસિલાવણ્યગણ્ડસ્થલન્યસ્તકસ્તૂરિકાપત્ત્રરેખાસમુદ્ભૂતસૌરભ્યસંભ્રાન્તભૃઙ્ગાઙ્ગનાગીતસાન્દ્રીભવન્મન્દ્રતન્ત્રીસ્વરે સુસ્વરે ભાસ્વરે ।
વલ્લકીવાદનપ્રક્રિયાલોલતાલીદલાબદ્ધતાટઙ્કભૂષાવિશેષાન્વિતે સિદ્ધસંમાનિતે ।
દિવ્યહાલામદોદ્વેલહેલાલસચ્ચક્ષુરાન્દોલનશ્રીસમાક્ષિપ્તકર્ણૈકનીલોત્પલે પૂરિતાશેષલોકાભિવાઞ્છાફલે શ્રીફલે ।
સ્વેદબિન્દૂલ્લસદ્ભાલલાવણ્યનિષ્યન્દસંદોહસંદેહકૃન્નાસિકામૌક્તિકે સર્વવિશ્વાત્મિકે કાલિકે ।
મુગ્ધમન્દસ્મિતોદારવક્ત્રસ્ફુરત્પૂગતામ્બૂલકર્પૂરખણ્ડોત્કરે જ્ઞાનમુદ્રાકરે સર્વસંપત્કરે પદ્મભાસ્વત્કરે ।
કુન્દપુષ્પદ્યુતિસ્નિગ્ધદન્તાવલીનિર્મલાલોકસંમેલનસ્મેરશોણાધરે ચારુવીણાધરે પક્વબિમ્બાધરે ॥ 1 ॥
સુલલિતનવયૌવનારમ્ભચન્દ્રોદયોદ્વેલલાવણ્યદુગ્ધાર્ણવાવિર્ભવત્કમ્બુબિબ્બોકભૃત્કંધરે સત્કલામન્દિરે મન્થરે ।
દિવ્યરત્નપ્રભાબન્ધુરચ્છન્નહારાદિભૂષાસમુદ્દ્યોતમાનાનવદ્યાંશુશોભે શુભે ।
રત્નકેયૂરરશ્મિચ્છટાપલ્લવપ્રોલ્લસદ્દોર્લતારાજિતે યોગિભિઃ પૂજિતે ।
વિશ્વદિઙ્મણ્ડલવ્યાપિમાણિક્યતેજઃસ્ફુરત્કઙ્કણાલંકૃતે વિભ્રમાલંકૃતે સાધકૈઃ સત્કૃતે ।
વાસરારમ્ભવેલાસમુજ્જૃમ્ભમાનારવિન્દપ્રતિદ્વન્દ્વિપાણિદ્વયે સંતતોદ્યદ્દયે અદ્વયે ।
દિવ્યરત્નોર્મિકાદીધિતિસ્તોમસંધ્યાયમાનાઙ્ગુલીપલ્લવોદ્યન્નખેન્દુપ્રભામણ્ડલે સંનતાખણ્ડલે ચિત્પ્રભામણ્ડલે પ્રોલ્લસત્કુણ્ડલે ।
તારકારાજિનીકાશહારાવલિસ્મેરચારુસ્તનાભોગભારાનમન્મધ્યવલ્લીબલિચ્છેદવીચીસમુલ્લાસસંદર્શિતાકારસૌન્દર્યરત્નાકરે વલ્લકીભૃત્કરે કિંકરશ્રીકરે ।
હેમકુમ્ભોપમોત્તુઙ્ગવક્ષોજભારાવનમ્રે ત્રિલોકાવનમ્રે ।
લસદ્વૃત્તગમ્ભીરનાભીસરસ્તીરશૈવાલશઙ્કાકરશ્યામરોમાવલીભૂષણે મઞ્જુસંભાષણે ।
ચારુશિઞ્જત્કટીસૂત્રનિર્ભર્ત્સિતાનઙ્ગલીલાધનુઃશિઞ્જિનીડમ્બરે દિવ્યરત્નામ્બરે ।
પદ્મરાગોલ્લસન્મેખલાભાસ્વરશ્રોણિશોભાજિતસ્વર્ણભૂભૃત્તલે ચન્દ્રિકાશીતલે ॥ 2 ॥
વિકસિતનવકિંશુકાતામ્રદિવ્યાંશુકચ્છન્નચારૂરુશોભાપરાભૂતસિન્દૂરશોણાયમાનેન્દ્રમાતઙ્ગહસ્તાર્ગલે વૈભવાનર્ગલે શ્યામલે ।
કોમલસ્નિગ્ધનીલોપલોત્પાદિતાનઙ્ગતૂણીરશઙ્કાકરોદારજઙ્ઘાલતે ચારુલીલાગતે ।
નમ્રદિક્પાલસીમન્તિનીકુન્તલસ્નિગ્ધનીલપ્રભાપુઞ્જસંજાતદૂર્વાઙ્કુરાશઙ્કસારઙ્ગસંયોગરિઙ્ખન્નખેન્દૂજ્જ્વલે પ્રોજ્જ્વલે નિર્મલે ।
પ્રહ્વદેવેશલક્ષ્મીશભૂતેશતોયેશવાણીશકીનાશદૈત્યેશયક્ષેશવાય્વગ્નિકોટીરમાણિક્યસંઘૃષ્ટબાલાતપોદ્દામલાક્ષારસારુણ્યતારુણ્યલક્ષ્મીગૃહીતાઙ્ઘ્રિપદ્મે સુપદ્મે ઉમે ॥ 3 ॥
સુરુચિરનવરત્નપીઠસ્થિતે સુસ્થિતે ।
રત્નપદ્માસને રત્નસિંહાસને શઙ્ખપદ્મદ્વયોપાશ્રિતે ।
તત્ર વિઘ્નેશદુર્ગાબટુક્ષેત્રપાલૈર્યુતે ।
મત્તમાતઙ્ગકન્યાસમૂહાન્વિતે મઞ્જુલામેનકાદ્યઙ્ગનામાનિતે ભૈરવૈરષ્ટભિર્વેષ્ટિતે ।
દેવિ વામાદિભિઃ શક્તિભિઃ સેવિતે ।
ધાત્રિલક્ષ્મ્યાદિશક્ત્યષ્ટકૈઃ સંયુતે ।
માતૃકામણ્ડલૈર્મણ્ડિતે ।
યક્ષગન્ધર્વસિદ્ધાઙ્ગનામણ્ડલૈરર્ચિતે ।
પઞ્ચબાણાત્મિકે ।

પઞ્ચબાણેન રત્યા ન સંભાવિતે ।
પ્રીતિભાજા વસન્તેન ચાનન્દિતે ।
ભક્તિભાજં પરં શ્રેયસે કલ્પસે ।
યોગિનાં માનસે દ્યોતસે ।
છન્દસામોજસા ભ્રાજસે ।
ગીતવિદ્યાવિનોદાતિતૃષ્ણેન કૃષ્ણેન સંપૂજ્યસે ।
ભક્તિમચ્ચેતસા વેધસા સ્તૂયસે ।
વિશ્વહૃદ્યેન વાદ્યેન વિદ્યાધરૈર્ગીયસે ॥ 4 ॥
શ્રવણહરણદક્ષિણક્વાણયા વીણયા કિંનરૈર્ગીયસે ।
યક્ષગન્ધર્વસિદ્ધઙ્ગનામણ્ડલૈરર્ચ્યસે ।
સર્વસૌભાગ્યવાઞ્છાવતીભિર્વધૂભિઃ સુરાણાં સમારાધ્યસે ।
સર્વવિદ્યાવિશેષાત્મકં ચાટુગાથાસમુચ્ચારણં કણ્ઠમૂલોલ્લસદ્વર્ણરાજિત્રયં કોમલશ્યામલોદારપક્ષદ્વયં તુણ્ડશોભાતિદૂરીભવત્કિંશુકં તં શુકં લાલયન્તી પરિક્રીડસે ।
પાણિપદ્મદ્વયેનાક્ષમાલામપિ સ્ફાટિકીં જ્ઞાનસારાત્મકં પુસ્તકં ચાઙ્કુશં પાશમાબિભ્રતી યેન સંચિન્ત્યસે તસ્ય વક્ત્રાન્તરાદ્ગદ્યપદ્યાત્મિકા ભારતી નિઃસરેત્ ।
યેન વા યાવકાભાકૃતિર્ભાવ્યસે તસ્ય વશ્યા ભવન્તિ સ્ત્રિયઃ પૂરુષાઃ ।
યેન વા શાતકુમ્ભદ્યુતિર્ભાવ્યસે સો ઽપિ લક્ષ્મીસહસ્રૈઃ પરિક્રીડતે ।
કિં ન સિદ્ધ્યેદ્વપુઃ શ્યામલં કોમલં ચન્દ્રચૂડાન્વિતં તાવકં ધ્યાયતઃ ।
તસ્ય લીલાસરો વારિધિસ્તસ્ય કેલીવનં ચન્દનં તસ્ય ભદ્રાસનં ભૂતલં તસ્ય ગીર્દેવતા કિંકરી તસ્ય ચાજ્ઞાકરી શ્રીઃ સ્વયમ્ ।
સર્વતીર્થાત્મિકે સર્વમન્ત્રાત્મિકે સર્વતન્ત્રાત્મિકે સર્વયન્ત્રાત્મિકે સર્વશક્ત્યાત્મિકે સર્વપીઠાત્મિકે સર્વતત્ત્વાત્મિકે સર્વવિદ્યાત્મિકે સર્વયોગાત્મિકે સર્વનાદાત્મિકે સર્વશબ્દાત્મિકે સર્વવિશ્વાત્મિકે સર્વદીક્ષાત્મિકે સર્વસર્વાત્મિકે સર્વગે પાહિ માં પાહિ માં પાહિ માં દેવિ તુભ્યં નમો દેવિ તુભ્યં નમો દેવિ તુભ્યં નમઃ ॥ 5 ॥
માતા મરકતશ્યામા માતઙ્ગી મદશાલિની ।
કટાક્ષયતુ કલ્યાણી કદમ્બવનવાસિની ॥
ઇતિ મહાકવિશ્રીકાલિદાસકૃતં શ્યામલાદણ્ડકં સમાપ્તમ્ ।