સુબન્ધપરીક્ષા · ભાગ 13

એxપ્લનતોર્ય્ રેમર્ક્સ્
અ નુમ્બેર્ ઓf fઇવે fઇગુરેસ્ અત્ થે લેfત્ સિદે ઇન્દિચતેસ્ થે લોચતિઓન્ ઓf થે કેય્ wઓર્દ્
ઇન્ થે બસિચ્ તેxત્સ્. ઇન્ થે ચસે ઓf થે સ્વ્, થે હ્બ્ અન્દ્ થે વ્ન્, થે fઇર્સ્ત્ થ્રેએ fઇગુરેસ્
ઇન્દિચતે થે પગે નુમ્બેર્, અન્દ્ થે લસ્ત્ ત્wઓ ઇન્દિચતે થે લિને નુમ્બેર્ (fઓર્ એxઅમ્પ્લે,
સ્વ્16026=સ્વ્ 160,26; હ્બ્02314=હ્બ્ 23,14; વ્ન્06110=વ્ન્ 61,10). ઇન્ થે ચસે ઓf થે
પ્વ્ અન્દ્ થે ન્બ્, થે સેચોન્દ્ fઇગુરે ઇન્દિચતેસ્ થે છપ્તેર્ નુમ્બેર્ અન્દ્ થે લસ્ત્ થ્રેએ
fઇગુરેસ્ ઇન્દિચતે થે કરિક ઓર્ સુત્ર નુમ્બેર્ (fઓર્ એxઅમ્પ્લે, પ્વ્02232=પ્વ્, થે
પ્રમનસિદ્ધિ-છપ્તેર્ વ્.232; ન્બ્03015=ન્બ્, થે પરર્થનુમન-છપ્તેર્ સુત્ર 15.
ઇન્ થે ચસે ઓf થે સ્પ્, થે લસ્ત્ ત્wઓ fઇગુરેસ્ ઇન્દિચતે થે કરિક નુમ્બેર્ (fઓર્ એxઅમ્પ્લે,
સ્પ્00015=સ્પ્, વ્.15).
3. ઇન્ થિસ્ દતબસે, સેન્તેન્ચેસ્ અરે અર્તિfઇચિઅલ્લ્ય્ દિવિદેદ્ ઇન્તો wઓર્દ્-ઉનિત્સ્, અલ્થોઉઘ્ થેય્
ઇન્વોલ્વે અ ફોનેતિચ્ fઉસિઓન્ ઓર્ ઉનિઓન્ ઇન્ થે બસિચ્ તેxત્સ્. fઉર્થેર્, ચોમ્પોઉન્દ્ wઓર્દ્સ્ અરે
દિવિદેદ્ ઇન્તો થેઇર્ સ્હોર્તેસ્ત્ ચોન્સ્તિતુતિવે એલેમેન્ત્સ્ (wએ ઉસે અ હ્ય્ફેન્ તો ઇન્દિચતે થત્
હ્ય્ફેનતેદ્ એલેમેન્ત્સ્ ઓરિગિનલ્લ્ય્ fઓર્મ્ અ ચોમ્પોઉન્દ્ wઓર્દ્) wઇથ્ થે fઓલ્લોwઇન્ગ્
એxચેપ્તિઓન્સ્:
3.1. થે પ્રેfઇxએસ્ અ-, દુર્-, નિહ્- રેમૈન્ ઉન્દિવિદેદ્, ઇર્રેસ્પેચ્તિવે ઓf અત્તછ્મેન્ત્ તો
wઓર્દ્સ્ ઓર્ ચોમ્પોઉન્દ્ wઓર્દ્સ્.
3.2. સુffઇxએસ્ મકિન્ગ્ અન્ અદ્વેર્બ્, fઓર્ એxઅમ્પ્લે -વત્, -વસ, અરે દિવિદેદ્. બુત્ સુffઇxએસ્
મકિન્ગ્ અ પોસ્સેસ્સિવે અદ્જેચ્તિવે, fઓર્ એxઅમ્પ્લે -વત્, -મત્, રેમૈન્ ઉન્દિવિદેદ્, અન્દ્ તેર્મ્સ્
સુછ્ અસ્ અ નુમેરલ્+ -ધ।-વિધ।-પ્રકર રેમૈન્ અલ્સો ઉન્દિવિદેદ્.
3.3. ચોમ્પોઉન્દ્ wઓર્દ્સ્ wઇથ્ થે સુffઇxએસ્ -ત।-ત્વ ઓર્ -ભવ।-ભુત fઉન્દમેન્તલ્લ્ય્
રેમૈન્ ઉન્દિવિદેદ્. fઓર્ એxઅમ્પ્લે: કર્યકરનભવ।-ભુત।-ત.
3.4. ચોમ્પોઉન્દ્ wઓર્દ્સ્ wઇથ્ એવમ્-, તત્-, તથ-, પર-, યથ-, સુ-, સ્વ- ઇન્ થે
wઓર્ધેઅદ્ fઉન્દમેન્તલ્લ્ય્ રેમૈન્ ઉન્દિવિદેદ્. fઓર્ એxઅમ્પ્લે: એવમ્જતિય, તદુત્પત્તિ,
તથક્ર્ત, પરતન્ત્ર, યથર્થ, યથસ્વમ્, સુજ્નનત્વ, સ્વભવ.
3.5. સોમે ચોમ્પોઉન્દ્ wઓર્દ્સ્ wહિછ્ અરે રેગર્દેદ્ અસ્ તેર્મિનોલોગ્ય્ રેમૈન્ અલ્સો
ઉન્દિવિદેદ્. fઓર્ એxઅમ્પ્લે: અગ્નિહોત્ર, અયોગવ્યવચ્છેદ, અર્થપત્તિ, પદર્થ,
પરમર્થ, પ્રસજ્યપ્રતિસેધ, વિરુદ્ધવ્યભિચરિન્, સમનન્તરપ્રત્યય,
સમ્તનપરિનમ, સમન્યલક્સન, સ્વભવપ્રતિબન્ધ.
4. થોસે તેર્મ્સ્ wહોસે wઓર્ધેઅદ્ ઇસ્ સુબ્જેચ્ત્ તો થે સન્ધિ રુલેસ્ (fઓર્ એxઅમ્પ્લે, -દ્
ધેતુ-) અરે ચિતેદ્ ઇન્ થેઇર્ ઓરિગિનલ્ fઓર્મ્ (fઓર્ એxઅમ્પ્લે, -દ્ *હેતુ-) fઓર્ થે સકે ઓf
ઉસિન્ગ્ થિસ્ દતબસે તો મકે અન્ ક્wઇચ્ ઇન્દેx.
1. ઔગુસ્ત્. 1997 । ત્સુકુબ
મોતોઇ ઓનો
નોતે:
થિસ્ દતબસે ઇસ્ qઉઇતે અ તેન્તતિવે ઓને, અન્દ્ ઇ મુસ્ત્ અદ્મિત્ થત્ થેરે અરે અ લોત્ ઓf
એર્રોર્સ્ અન્દ્ દેfએચ્ત્સ્ ઇન્ થિસ્ વેર્સિઓન્. ઇ wઓઉલ્દ્ અપ્પ્રેચિઅતે ઇત્ વેર્ય્ મુછ્ ઇf થે ઉસેર્ wઓઉલ્દ્
પોઇન્ત્ ઓઉત્ અન્ય્ એર્રોર્સ્ ઇન્ થિસ્ વેર્સિઓન્ સો થત્ wએ ચન્ મકે અ બેત્તેર્ નેw વેર્સિઓન્ ઇન્ થે
fઉતુરે.
એ-મૈલ્: ઓનો@લોગોસ્.ત્સુકુબ.અચ્.જ્પ્

00001 પારતન્ત્ર્યં હિ સમ્બન્ધઃ સિદ્ધે કા પરતન્ત્રતા
00001 તસ્માત્ સર્વસ્ય ભાવસ્ય સમ્બન્ધો ન અસ્તિ તત્ત્વતઃ
00002 રૂપ-શ્લેષો હિ સમ્બન્ધો દ્વિત્વે સ ચ કથં ભવેત્
00002 તસ્માત્ પ્રકૃતિ-ભિન્નાનાં સમ્બન્ધો ન અસ્તિ તત્ત્વતઃ
00003 પર-અપેક્ષા હિ સમ્બન્ધઃ સો અસન્ કથમ્ અપેક્ષતે
00003 સંશ્ ચ સર્વ-નિરાશંસો ભાવઃ કથમ્ અપેક્ષતે
00004 દ્વયોર્ એક-અભિસમ્બન્ધાત્ સમ્બન્ધો યદિ તદ્-દ્વયોઃ
00004 કઃ સમ્બન્ધો અનવસ્થા ચ ન સમ્બન્ધ-મતિસ્ તથા
00005 તૌ ચ ભાવૌ તદ્-અન્યશ્ ચ સર્વે તે સ્વ-આત્મનિ સ્થિતાઃ
00005 ઇત્ય્ અમિશ્રાઃ સ્વયં ભાવાસ્ તાન્ મિશ્રયતિ કલ્પના
00006 તામ્ એવ ચ અનુરુન્ધાનૈઃ ક્રિયા-કારક-વાચિનઃ
00006 ભાવ-ભેદ-પ્રતીત્ય્-અર્થં સંયોજ્યન્તે અભિધાયકાઃ
00007 કાર્યકારણભાવો અપિ તયોર્ અસહભાવતઃ
00007 પ્રસિદ્ધ્યતિ કથં દ્વિષ્ઠો અદ્વિષ્ઠે સમ્બન્ધતા કથમ્
00008 ક્રમેણ ભાવ એકત્ર વર્તમાણો અન્ય-નિસ્પૃહઃ
00008 તદ્ભાવે અપિ તદ્-ભાવાત્ સમ્બન્ધો ન એક-વૃત્તિમાન્
00009 યદ્ય્ અપેક્ષ્ય તયોર્ એકમ્ અન્યત્ર અસૌ પ્રવર્તતે
00009 ઉપકારી હ્ય્ અપેક્ષ્યઃ સ્યાત્ કથં ચ ઉપકરોત્ય્ અસન્
00010 યદ્ય્ એક-અર્થ-અભિસમ્બન્ધાત્ કાર્યકારણતા તયોઃ
00010 પ્રાપ્તા દ્વિત્વ-આદિ-સમ્બન્ધાત્ સવ્યેતર-વિશાણયોઃ
00011 દ્વિષ્ઠો હિ કશ્ચિત્ સમ્બન્ધો ન અતો અન્યત્ તસ્ય લક્ષણમ્
00011 ભાવ-અભાવ-ઉપધિર્ યોગઃ કાર્યકારણતા યદિ
00012 યોગ-ઉપાધી ન તાવ્ એવ કાર્યકારણતા અત્ર કિમ્
00012 ભેદાચ્ ચેન્ નન્વ્ અયં શબ્દો નિયોક્તારં સમાશ્રિતઃ
00013 પશ્યન્ન્ એકમ્ અદૃષ્ટસ્ય દર્શને તદ્-અદર્શને
00013 અપશ્યત્ કાર્યમ્ અન્વેતિ વિના વ્યાખ્યાતૃભિર્ જનઃ
00014 દર્શનાદ્ અદર્શને મુક્ત્વા કાર્ય-બુદ્ધેર્ અસમ્ભવાત્
00014 કાર્ય-આદિ-શ્રુતિર્ અપ્ય્ અત્ર લાઘવ-અર્થં નિવેશિતા
00015 તદ્-ભાવ-અભાવાત્ તત્-કાર્ય-ગતિર્ યા અપ્ય્ અનુવર્ણ્યતે
00015 સંકેત-વિષય-આખ્યા સા સાસ્ના-આદેર્ ગો-ગતિર્ યથા
00016 ભાવે ભાવિનિ તદ્-ભાવો ભાવ એવ ચ ભાવિતા
00016 પ્રસિદ્ધે હેતુ-ફલતે પ્રત્યક્ષ-અનુપલમ્ભતઃ
00017 એતાવન્માત્ર-તત્ત્વ-અર્થાઃ કાર્ય-કારણ-ગોચરાઃ
00017 વિકલ્પા દર્શયન્ત્ય્ અર્થાન્ મિથ્યા-અર્થા ઘટિતાન્ ઇવ
00018 ભિન્ને કા ઘટના અભિન્ને કાર્યકારણતા અપિ કા
00018 ભાવે હ્ય્ અન્યસ્ય વિશ્લિષ્ટૌ શિલષ્ટૌ સ્યાતાં કથં ચ તૌ
00019 સંયોગિ-સમવાય્ય-આદિ સર્વમ્ એતેન ચિન્તિતમ્
00019 અન્યોન્ય-અનુપકારાચ્ ચ ન સમ્બન્ધી ચ તાદૃશઃ
00020 જનને અપિ હિ કાર્યસ્ય કેનચિત્ સમવાયિના
00020 સમવાયી તદા ન અસૌ ન તતો અતિપ્રસઙ્ગતઃ

00021 તયોર્ અનુપકારે અપિ સમવાયે પરત્ર વા
00021 સમ્બન્ધો યદિ વિશ્વં સ્યાત્ સમવાયિ પરસ્પરમ્
00022 સંયોગ-જનને અપિ ઇષ્ટૌ તતઃ સંયોગિનૌ ન તૌ
00022 કર્મ-આદિ-યોગિત-આપત્તેઃ સ્થિતેશ્ ચ પ્રતિવર્ણિતા
00023 સંયોગ-આદ્ય્-આશ્રયે યોગ્યમ્ અયોગ્યં તચ્ ચ જાયતે
00023 નિત્યં યોગ્ય-સ્વભાવસ્ય તદ્-વૈકલ્ય-વિરોધતઃ
00024 ઇતિ તદ્-યોગ્યતા-વાચ્યઃ સ્વભાવો અસ્ય નિરુચ્યતામ્
00024 વિભાગ-યોગ-ગતિભિઃ કિમ્ અન્યૈર્ ગમન-આદિભિઃ
00025 તેષુ સત્સ્વ્ અપિ તસ્ય ઇતિ સમ્બન્ધસ્ય અપ્રસિદ્ધિતઃ
00025 યુક્તઃ સ્વભાવ-ભેદો અયમ્ તત્ પ્રતિક્ષણ-જન્મનામ્