બ્રહ્માંડ પુરાણ · અધ્યાય 3.29
ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડમહાપુરાણે ઉત્તરભાગે હયગ્રીવાગસ્ત્યસંવાદે લલિતોપખ્યાને વિશુક્રવિષઙ્ગવધો નામાષ્ટાવિંશો ઽધ્યાયઃ
અગસ્ત્ય ઉવાચ
અશ્વાનન મહાપ્રાજ્ઞ વર્ણિતં મન્ત્રિણીબલમ્ ।
વિષઙ્ગસ્ય વધો યુદ્ધે વર્ણિતો દણ્ડનાથયા
શ્રીદેવ્યાઃ શ્રોતુમિચ્છામિ રણચક્રે પરાક્રમમ્ ।
સોદરસ્યાપદં દૃષ્ટ્વા ભણ્ડઃ કિમકરોચ્છુચા
કથં તસ્ય રણોત્સાહઃ કૈઃ સમં સમયુધ્યત ।
સહાયાઃ કે ઽભવંસ્તસ્ય હતભ્રાતૃતનૂભુવઃ
હયગ્રીવ ઉવાચ
ઇદં શૃણુ મહાપ્રાજ્ઞ સર્વપાપનિકૃન્તનમ્ ।
લલિતાચરિતં પુણ્યમણિમાદિગુમપ્રદમ્
વૈષુવાયનકાલેષુ પુણ્યેષુ સમયેષુ ચ ।
સિદ્ધિદં સર્વપાપઘ્નં કીર્તિદં પઞ્ચપર્વસુ
તદા હતૌ રણે તત્ર શ્રુત્વા નિજસહોદરૌ ।
શોકેન મહતાવિષ્ટો ભણ્ડઃ પ્રવિલલાપ સઃ
વિકીર્મકેશો ધરણૌ મૂર્છિતઃ પતિતસ્તદા ।
ન લેભે કિઞ્ચિદાશ્વાસં ભ્રાતૃવ્યસનકર્શિતઃ
પુનઃ પુનઃ પ્રવિલપન્કુટિલાક્ષેણ ભૂરિશઃ ।
આશ્વાસ્યામાનઃ શોકેન યુક્તઃ કોપમવાપ સઃ
ફાલં વહન્નતિક્રૂરં ભ્રમદ્ભ્રુકુટિભીષણમ્ ।
અઙ્ગારપાટલાક્ષશ્ચ નિઃશ્વસન્કૃષ્ણસર્પવત્
ઉવાચ કુટિલાક્ષં દ્રાક્સમસ્તપૃતનાપતિમ્ ।
ક્ષિપ્રં મુહુર્મુહુઃ સ્પૃષ્ટ્વા ધુન્વાનઃ કરવાલિકામ્
ક્રોધહુઙ્કારમાતન્વન્ગર્જન્નુત્પાતમેઘવત્
યયૈવ દૃષ્ટયા માયાબલાદ્યુદ્ધે વિનાશિતાઃ ।
ભ્રાતરો મમ પુત્રાશ્ચ સેનાનાથાઃ સહસ્રશઃ
તસ્યાઃ સ્ત્રિયાઃ પ્રમત્તાયાઃ કણ્ઠોત્થૈઃ શોણિતદ્રવૈઃ ।
ભ્રાતૃપુત્રમહાશોકવહ્નિં નિર્વાપયામ્યહમ્
ગચ્છ રે કુટિલાક્ષ ત્વં સજ્જીકુરુ પતાકિનીમ્ ।
ઇત્યુક્ત્વા કઠિનં વર્મ વજ્રપાતસહં મહત્
દધાનો ભુજમધ્યેન બધ્નન્પૃષ્ઠ તથેષુધી ।
ઉદ્દામમૌર્વિનિઃશ્વાસકઠોરં ભ્રામયન્ધનુઃ
કાલાગ્નિરિવ સંક્રુદ્ધો નિર્જગામ નિજાત્પુરાત્ ।
તાલજઙ્ઘાદિકૈઃ સાર્દ્ધંપૂર્વદ્વારે નિવેશિતે
ચતુર્ભિર્ધૃતશસ્ત્રૌઘૈર્ધૃતવર્મભિરુદ્ધતૈઃ ।
પઞ્ચત્રિંશચ્ચમૂનાથૈઃ કુટિલાક્ષપુરઃસરૈઃ
સર્વસેનાપતીન્દ્રેણ કુટિલાક્ષેણ સ ક્રુધા ।
મિલિતેન ચ ભણ્ડેન ચત્વારિંશચ્ચમૂવરાઃ
દીપ્તાયુધા દીપ્તકેશા નિર્જગ્મુર્દીપ્તકઙ્કટાઃ ।
દ્વિસહસ્રાક્ષૌહિણીનાં પઞ્ચાશીતિઃ પરાર્ધિકા
તદેનમન્વગાદેકહેલયા મથિતું દ્વિષઃ ।
ભણ્ડાસુરે વિનિર્યાતે સર્વસૈનિકસંકુલે
શૂન્યકે નગરે તત્ર સ્ત્રીમાત્રમવશેષિતમ્ ।
આભિલો નામ દૈત્યેન્દ્રો રથવર્યો મહારથઃ ।
સહસ્રયુગ્યસિંહાઢ્યમારુરોહ રણોદ્ધતઃ
તત્વરે વિજ્વલજ્જ્વાલાકાલાગ્નિરિવ દીપ્તિમાન્ ।
ઘાતકો નામ વૈ ખડ્ગશ્ચન્દ્રહાસસમાકૃતિઃ
ઇતસ્તતશ્ચલન્તીનાં સેનાનાં ધૂલિરુત્થિતા ।
વોઢું તાસાં ભરં ભૂમિરક્ષમેવ દિવં યયૌ
કેચિદ્ભૂમેરપર્યાપ્તાઃ પ્રચેલુર્વ્યોમવર્ત્મના ।
કેષાઞ્ચિત્સ્કન્ધમારૂઢાઃ કેચિચ્ચેલુર્મહારથાઃ
ન દિક્ષુ ન ચ ભૂચક્રે ન વ્યોમનિ ચ તે મમુઃ ।
દુઃખદુખેન તે ચેલુરન્યોન્યાશ્લેષપીડિતાઃ
અત્યન્ત સેનાસંમર્દાદ્રથચક્રૈર્વિચૂર્ણિતાઃ ।
કેચિત્પાદેન નાગાનાં મર્દિતા ન્યપતન્ભુવિ
ઇત્થં પ્રચલિતા તેન સમં સર્વૈશ્ચ સૈનિકૈઃ ।
વજ્રનિષ્પેષસદૃશો મેઘનાદો વ્યધીયત
તેનાતીવ કઠોરેણ સિંહનાદેન ભૂયસા ।
ભણ્ડદૈત્યમુખોત્થેન વિદીર્ણમભવજ્જગત્
સાગરાઃ શોષમાપન્નાશ્ચન્દ્રાકારૈ પ્રપલાયિતૌ ।
ઉડૂનિ ન્યપતન્વ્યોમ્નો ભૂમિર્દેલાયિતાભવત્
દિઙ્નાગાશ્ચાભવંસ્ત્રસ્તા મૂર્ચ્છિતાશ્ચ દિવૌકસઃ ।
શક્તીનાં કટકં ચાસીદકાણ્ડત્રાસવિહ્વલમ્
પ્રાણાન્સંધારયામાસુઃ કથઞ્ચિન્મધ્ય આહવે ।
શક્તયો ભયવિભ્રષ્ટાન્યાયુધાનિ પુનર્દધુઃ
વહ્નિપ્રાકારવલયં પ્રશાન્તં પુનરુત્થિતમ્ ।
દૈત્યેન્દ્રસિંહનાદેન ચમૂનાથધનુઃસ્વનૈઃ
ક્રન્દનૈશ્ચાપિ યોદ્ધૄણામભૂચ્છબ્દમયં જગત્ ।
તેન નાદેન મહતા ભણ્ડદૈત્યવિનિર્ગમમ્ ।
નિશ્ચિત્ય લલિતા દેવી સ્વયં યોદ્ધું પ્રચક્રમે
અશક્યમન્યશક્તીનામાકલય્ય મહાહવમ્ ।
ભણ્ડદૈત્યેન દુષ્ટેન સ્વયમુદ્યોગમાસ્થિતા
ચક્રરાજરથસ્તસ્યાઃ પ્રચચાલ મહોદયઃ ।
ચતુર્વેદમહાચક્રપુરુષાર્થમહાભયઃ
આનન્દધ્વજસંયુક્તો નવભિઃ પર્વભિર્યુતઃ ।
નવપર્વસ્થદેવીભિરાકૃષ્ટગુરુધન્વિભિઃ
પરાર્ધાધિકસંખ્યાતપરિવારસમૃદ્ધિભિઃ ।
પર્વસ્થાનેષુ સર્વેષુ પાલિતઃ સર્વતો દિશમ્
દશયોજનમુન્નદ્ધશ્ચતુર્યોજન વિસ્તૃતઃ ।
મહારાજ્ઞીચક્રરાજો રથેન્દ્રઃ પ્રચલન્બભૌ
તસ્મિન્પ્રચલિતે જુષ્ટે શ્યામયા દણ્ડનાથયા ।
ગેયચક્રં તુ બાલાગ્રે કિરિચક્રં તુ બૃષ્ઠતઃ
અન્યાસામપિ શક્તીનાં વાહનાનિ પરાર્દ્ધશઃ ।
નૃસિંહોષ્ટ્રનરવ્યાલમૃગપક્ષિહયાસ્તથા
ગજભેરુણ્ડશરભ વ્યાઘ્રવાતમૃગાસ્તથા ।
એતાદૃશશ્ચ તિર્યઞ્ચો ઽપ્યન્યે વાહનતાં ગતાઃ
મુહુરુચ્ચાવચાઃ શક્તીર્ભણ્ડાસુરવધોદ્યતાઃ ।
યોજનાયામવિસ્તારમપિ તદ્દ્વારમણ્ડલમ્ ।
વહ્નિપ્રાકારચક્રસ્ય ન પર્યાપ્તં ચમૂપતેઃ
જ્વાલામાલિનિકા નિત્યા દ્વારસ્યાત્યન્તવિસ્તૃતિમ્ ।
વિતતાન સમસ્તાનાં સૈન્યાનાં નિર્ગમૈષિણી
અથ સા જગતાં માતા મહારાજ્ઞી મહોદયા ।
નિર્જગામા ગ્નિપુરતા વરદ્વારાત્પ્રતાપિની
દેવદુન્દુભયો નેદુઃ પતિતાઃ પુષ્પવૃષ્ટયઃ ।
મહામુક્તાતપત્રં તદ્દિવિ દીપ્તમદૃશ્યત
નિમિત્તાનિ પ્રસન્નાનિ શંસકાનિ જયશ્રિયાઃ ।
અભવંલ્લલિતાસૈન્યે ઉત્પાતાસ્તુ દ્વિષાં બલે
તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં સેન યોરુભયોરપિ ।
પ્રસર્પદ્વિશિખૈઃ સ્તોમબદ્ધાન્ધતમસચ્છટમ્
હન્યમાનગજસ્તોમસૃતશોણિતબિન્દુભિઃ ।
હ્નીયમાણશિરશ્છન્નદૈત્યશ્વેતાતપત્રકમ્
ન દિશો ન નભો નાગા ન ભૂમિર્ન ચ કિઞ્ચન ।
દૃશ્યતે કેવલં દૃષ્ટં રજોમાત્રં ચ સૂર્ચ્છિતમ્
નૃત્યત્કબન્ધનિવહાવિર્ભૂતતટપાદપમ્ ।
દૈત્યકેશસહસ્રૈસ્તુ શૈવાલાઙ્કુરકોમલા
શ્વેતાતપત્રયવલયશ્વેતપઙ્કજભાસુરા ।
ચક્રકૃત્તકરિગ્રામપાદકૂર્મપરંપરા
શક્તિધ્વસ્તમહાદૈત્યગલગણ્ડશિલોચ્ચયા ।
વિલૂનકાણ્ડૈઃ પતિતૈઃ સફેના બલચામરૈઃ
તીક્ષ્ણાસિવલ્લરીજાલૈર્નિબિડીકૃતતીરભૂઃ ।
દૈત્યવીરેક્ષમશ્રેણિમુક્તિંસપુટભાસુરા
દૈત્યવાહનસંઘાતન ક્રમીનશતાકુલા ।
પ્રાવહચ્છોણિતનદી સેનયોર્યુધ્યમાનયોઃ
ઇત્થં પ્રવવૃતે યુદ્ધં મૃત્યોશ્ચ ત્રાસદાયકમ્ ।
ચતુર્થયુદ્ધદિવસે પ્રાતરા રભ્યભીષણમ્ ।
પ્રહરદ્વયપર્યન્તં સેનયોરુભયોરપિ
તતઃ શ્રીલલિતાદેવ્યા ભણ્ડસ્યાથાભવદ્રણઃ ।
અસ્ત્રપ્રત્યસ્ત્રસંક્ષોભૈસ્તુમુલીકૃતદિક્તટઃ
ધનુર્જ્યાતલટઙ્કારહુઙ્કારૈરતિભીષણઃ ।
તૂણીરવદનાત્કૃષ્ટધનુર્વરવિનિઃ સૃતૈઃ ।
વિમુક્તૈર્વિશિશૈર્ભીમૈરાહવે પ્રાણહારિભિઃ
હસ્તલાઘવવેગેન ન પ્રાજ્ઞાયત કિઞ્ચન ।
મહારાજ્ઞીકરાંભોજવ્યાપારં શરમોક્ષણે ।
શૃણુ સર્વં પ્રવક્ષ્યામિ કુમ્ભસંભવ સઙ્ગરે
સંધાને ત્વેકધા તસ્ય દશધા ચાપનિર્ગમે ।
શતધા ગગને દૈત્યસૈન્યપ્રાપ્તૌ સહસ્રધા ।
દૈત્યાઙ્ગસંગે સંપ્રાપ્તાઃ કોટિસંખ્યાઃ શિલીમુખાઃ
પરાન્ધકારં સૃજતી ભિન્દતી રોદસી શરૈઃ ।
મર્માભિનત્પ્રચણ્ડસ્ય મહારાજ્ઞી મહેષુભિઃ
વહત્કોપારુણં નેત્રં તતો ભણ્ડઃ સ દાનવઃ ।
વવષ શરજાલેન મહતા લલિતેશ્વરીમ્
અન્ધતામિસ્રકં નામ મહાસ્ત્રં પ્રમુમોચ સઃ ।
મહાતરણિબાણેન તન્નુનોદ મહેશ્વરી
પાખણ્ડાસ્ત્રં મહાવીરો ભણ્ડઃ પ્રમુમુચે રણે ।
ગાયત્ર્યસ્ત્રં તસ્ય નુત્યૈ સસર્જ જગદંબિકા
અન્ધાસ્ત્રમસૃજદ્ભણ્ડઃ શક્તિદૃષ્ટિવિનાશનમ્ ।
ચાક્ષુષ્મતમહાસ્ત્રેણ શમયાયાસ તત્પ્રસૂઃ
શક્તિનાશાભિધં ભણ્ડો મુમોચાસ્ત્રં મહારણે ।
વિશ્વાવસોરથાસ્ત્રેણ તસ્ય દર્પમપાકરોત્
અન્તકાસ્ત્રં સસર્જોચ્ચૈઃ સંક્રુદ્ધો ભડદાનવઃ ।
મહામૃત્યુઞ્જયાસ્ત્રેણ નાશયામાસ તદ્બલમ્
સર્વાસ્ત્રસ્મૃતિનાશાખ્યમસ્ત્રં ભણ્ડો વ્યમુઞ્ચત ।
ધારણાસ્ત્રેણ ચક્રેશી તદ્બલં સમનાશયત્
ભયાસ્ત્રમસૃજદ્ભણ્ડઃ શક્તીનાં ભીતિદાયકમ્ ।
અભયઙ્કરમૈન્દ્રાસ્ત્રં મુમુચે જગદંબિકા
મહારોગાસ્ત્રમસૃજચ્છક્તિસેનાસુ દાનવઃ ।
રાજયક્ષ્માદયો રોગાસ્તતો ઽભૂવન્સહસ્રશઃ
તન્નિવારણસિદ્ધ્યર્થં લલિતા પરમેશ્વરી ।
નામત્રયમહામન્ત્રમહાસ્ત્રં સા મુમોચ હ
અચ્યુતશ્ચાપ્યનન્તશ્ચ ગોવિન્દસ્તુ શરોત્થિતાઃ ।
હુઙ્કારમાત્રતો દગ્ધ્વારોગાંસ્તાનનયન્મુદમ્
નત્વા ચ તાં મહેશાનીં તદ્ભક્તવ્યાધિમર્દનમ્ ।
વિધાતું ત્રિષુ લોકેષુ નિયુક્તાઃ સ્વપદં યયુઃ
આયુર્નાશનમસ્ત્રં તુ મુક્તવાન્ભણ્ડદાનવઃ ।
કાલસંકર્ષણીરૂપમસ્ત્રં રાજ્ઞી વ્યમુઞ્ચત
મહાસુરાસ્ત્રમુદ્દામં વ્યસૃજદ્ભણ્ડદાનવઃ ।
તતઃ સહસ્રશો જાતા મહાકાયા મહાબલાઃ
મધુશ્ચ કૈટભશ્ચૈવ મહિષાસુર એવ ચ ।
ધૂમ્રલોચનદૈત્યશ્ચ ચણ્ડમુણ્ડાદયો ઽસુરાઃ
ચિક્ષુભશ્ચામરશ્ચૈવ રક્તબીજો ઽસુરસ્તથા ।
શુમ્ભશ્ચૈવ નિશુમ્ભશ્ચ કાલકેયા મહાબલાઃ
ધૂમ્રાભિધાનાશ્ચ પરે તસ્માદસ્ત્રાત્સમુત્થિતાઃ ।
તે સર્વે દાનવશ્રેષ્ઠાઃ કઠોરૈઃ શસ્ત્રમણ્ડલૈઃ
શક્તિસેનાં મર્દયન્તો નર્દ્દન્તશ્ચ ભયઙ્કરમ્ ।
હાહેતિ ક્રન્દમાનાશ્ચશક્તયો દૈત્યમર્દિતાઃ
લલિતાં શરણં પ્રાપ્તાઃ પાહિ પાહીતિ સત્વરમ્ ।
અથ દેવી ભૃશં ક્રુદ્ધા રુષાટ્ટહાસમાતનોત્
તતઃ સમુત્થિતા કાચિદ્દુર્ગા નામ યશસ્વિની ।
સમસ્તદેવતેજોભિર્નિર્મિતા વિશ્વરૂપિણી
શૂલં ચ શૂલિના દત્તં ચક્રં ચક્રિસમર્પિતમ્ ।
શઙ્ખં વરુણદત્તશ્ચ શક્તિં દત્તાં હવિર્ભુજા
ચાપમક્ષયતૂણીરૌ મરુદ્દત્તૌ મહામૃધે ।
વજ્રિદત્તં ચ કુલિશં ચષકન્ધનદાર્પિતમ્
કાલદણ્ડં મહાદણ્ડં પાશં પાશધરાર્પિતમ્ ।
બ્રહ્મદત્તાં કુણ્ડિકાં ચ ઘણ્ટામૈરાવતાર્પિતામ્
મૃત્યુદત્તૌ ખડ્ગખેટૌ હારં જલધિનાર્પિતમ્ ।
વિશ્વકર્મપ્રદત્તાનિ ભૂષણાનિ ચ બિભ્રતી
અઙ્ગૈઃ સહસ્રકિરણશ્રેણિભાસુરરશ્મિભિઃ ।
આયુધાનિ સમસ્તાનિ દીપયન્તિ મહોદયૈઃ
અન્યદત્તૈરથાન્યૈશ્ચ શોભમાના પરિચ્છદૈઃ ।
સિંહવાહનમારુહ્ય યુદ્ધં નારાયણીવ્યધાત્
તથા તે મહિષપ્રખ્યા દાનવા વિનિપાતિતાઃ ।
ચણ્ડિકાસપ્તશત્યાં તુ યથા કર્મ પુરાકરોત્
તથૈવ સમરઞ્ચક્રે મહિષાદિમદાપહમ્ ।
તત્કૃત્વા દુષ્કરં કર્મ લલિતાં પ્રણનામ સા
મૂકાસ્ત્રમસૃદ્દુષ્ટઃ શક્તિસેનાસુ દાનવઃ ।
મહાવાગ્વા દિની નામ સસર્જાસ્ત્રં જગત્પ્રસૂઃ
વિદ્યારૂપસ્ય વેદસ્ય તસ્કરાનસુરાધમાન્ ।
સસર્જ તત્ર સમરે દુર્મદો ભણ્ડદાનવઃ
દક્ષહસ્તાઙ્ગુષ્ઠનખાન્મહારાજ્ઞ્યા તિરસ્કૃતઃ ।
અર્ણવાસ્ત્રં મહાદીરો ભણ્ડદૈત્યો રણે ઽસૃજત્
તત્રોદ્દામપયઃ પૂરે શક્તિસૈન્યં મમજજ ચ ।
અથ શ્રીલલિતાદક્ષહસ્તતર્જનિકાનખાત્ ।
આદિકૂર્મઃ સમુત્પન્નો યોજનાયતવિસ્તરઃ
ધૃતાસ્તેન મહાભોગખર્પરેણ પ્રથીયસા ।
શક્તયો હર્ષમાપન્નાઃ સાગરાસ્ત્રભયં જહુઃ
તત્સામુદ્રં ચ ભગવાન્સકલં સલિલં પપૌ ।
હૈરણ્યાક્ષં મહાસ્ત્રં તુ વિજહૌ દુષ્ટદાનવઃ
તસ્માત્સહસ્રશો જાતા હિરણ્યાક્ષા ગદાયુધાઃ ।
તૈર્હન્યમાને શક્તીનાં સૈન્યે સન્ત્રા સવિહ્વલે ।
ઇતસ્તતઃ પ્રચલિતે શિથિલે રણકર્મણિ
અથ શ્રીલલિતાદક્ષહસ્તમધ્યાઙ્ગુલીનખાત્ ।
મહાવરાહઃ સમભૂચ્છ્વેતઃ કૈલાસસંનિભઃ
તેન વજ્રસમાનેન પોત્રિણાભિવિદારિતાઃ ।
કોટિશસ્તે હિરણ્યાક્ષા મર્દ્યમાનાઃ ક્ષયં ગતાઃ
અથભણ્ડસ્ત્વતિક્રોધાદ્ભુકુટીં વિતતાન હ ।
તસ્ય ભ્રુકુટિતો જાતા હિરણ્યાઃ કોટિસંખ્યકાઃ
જ્વલદાદિત્યવદ્દીપ્તા દીપપ્રહરણાશ્વ તે ।
અમર્દયચ્ચક્તિસૈન્યં પ્રહ્લાદં ચાપ્યમર્દયન્
યઃ પ્રહ્લાદો ઽસ્તિ શક્તીનાં પરમાનન્દલક્ષણઃ ।
સ એવ બાલકોભૂત્વા હિરણ્યપરિપીડિતઃ
લલિતાં શરણં પ્રાપ્તસ્તેન રાજ્ઞી કૃપામગાત્ ।
અથ શક્ત્યા નન્દરૂપં પ્રહ્લાદં પરિરક્ષિતુમ્
દક્ષહસ્તાનામિકાગ્રં ધુનોતિ સ્મ મહેશ્વરી ।
તસ્માદ્ ધૂતસટાજાલઃ પ્રજ્વલલ્લોચનત્રયઃ
સિંહાસ્યઃ પુરુષા કારઃ કણ્ઠસ્યાધો જનાર્દનઃ ।
નખાયુધઃ કાલરુદ્રરૂપી ઘોરાટ્ટહાસવાન્
સહસ્રસંખ્યદોર્દણ્ડો લલિતાજ્ઞાનુપાલકઃ ।
હિરણ્યકશિપૂન્સર્વાન્ભણ્ડભ્રુકુટિસંભવાન્
ક્ષણાદ્વિદારયામાસ નખૈઃ કુલિશકર્કશૈઃ ।
બલીન્દ્રાસ્ત્રં મહાઘોરં સર્વદૈવતનાશનમ્ ।
અમુઞ્ચલ્લલિતા દેવી પ્રતિભણ્ડમહાસુરમ્
તદસ્ત્રદર્પનાશાય વામનાઃ શતશો ઽભવન્ ।
મહારાજ્ઞીદક્ષહસ્તકનિષ્ઠાગ્રાન્મહૌજસઃ
ક્ષણેક્ષણે વર્ધમાનાઃ પાશહસ્તા મહાબલાઃ ।
બલીન્દ્રાનસ્ત્રસંભૂતાન્બધ્નન્તઃ પાશબન્ધનૈઃ
દક્ષહસ્તકનિષ્ઠાગ્રાજ્જાતાઃ કામેશયોષિતઃ ।
મહાકાયા મહોત્સાહાસ્તદસ્ત્રં સમનાશયન્
હૈહયાસ્ત્રં સમસૃજદ્ભણ્ડદૈત્યો રણાજિરે ।
તસ્માત્સહસ્રશોજાતાઃ સહસ્રાર્જુનકોટયઃ
અથ શ્રીલલિતાવામહસ્તાઙ્ગુષ્ટનખાદિતઃ ।
પ્રજ્વલન્ભાર્ગવો રામઃ સક્રોધઃ સિંહનાદવાન્
ધારયા દારયન્નેતાન્કુઠારસ્ય કઠોરયા ।
સહસ્રાર્જુનસંખ્યાતાન્ક્ષણાદેવ વ્યનાશયન્
અથ ક્રુદ્ધો ભણ્ડદૈત્યઃ ક્રોધાદ્ધુઙ્કારમાતનોત્ ।
તસ્માદ્ધુઙ્કારતો જાતશ્ચન્દ્રહાસકૃપાણવાન્
સહસ્રાક્ષૌહિણીરક્ષઃસેનયા પરિવારિતઃ ।
કનિષ્ઠં કુંભકર્ણં ચ મેઘનાદં ચ નન્દનમ્ ।
ગૃહીત્વા શક્તિસૈન્યં તદતિદૂરમમર્દયત્
અથ શ્રીલલિતાવામહસ્તતર્જનિકાનખાત્ ।
કોદણ્ડરામઃ સમભૂલ્લક્ષ્મણેન સમન્વિતઃ
જટામુકુટવાન્વલ્લીબન્ધ્ધતૂણીરપૃષ્ટભૂઃ ।
નીલોત્પલદલશ્યામો ધનુર્વિસ્ફારયન્મુહુઃ
નાશયામાસ દિવ્યાસ્ત્રૈઃ ક્ષણાદ્રાક્ષસસૈનિકમ્ ।
મર્દયામાસ પૌલસ્ત્યં કુંભકર્ણં ચ સોદરમ્ ।
લક્ષ્મણો મેઘનાદં ચ મહાવીરમનાશયત્
દ્વિવિદાસ્ત્રં મહાભીમમસૃજદ્ભણ્ડદાનવઃ ।
તસ્માદનેકશો જાતાઃ કપયઃ પિઙ્ગલોચનાઃ
ક્રોધેનાત્યન્તતા મ્રાસ્યાઃ પ્રત્યેકં હનુમત્સમાઃ ।
વ્યનાશયચ્છક્તિસૈન્યં ક્રૂરક્રેઙ્કારકારિણઃ
અથ શ્રીલલિતાવામહસ્તમધ્યાઙ્ગુલીનખાત્ ।
આવિર્બભૂવ તાલાઙ્કઃ ક્રોધમધ્યારુણેક્ષણઃ
નીલાંબરપિનદ્ધાઙ્ગઃ કૈલાસાચલનિર્મલઃ ।
દ્વિવિદાસ્ત્રસમુદ્ભૂતાન્કપીન્સર્ન્વાન્વ્યનાશયન્
રાજાસુરં નામ મહત્સસર્જાસ્ત્રં મહાબલઃ ।
તસ્માદસ્ત્રાત્સમુદ્ભૂતા બહવો નૃપદાનવાઃ
શિશુપાલો દન્તવક્ત્રઃ શાલ્વઃ કાશીપતિસ્તથા ।
પૈણ્ડ્રકો વાસુદેવશ્ચ રુક્મી ડિંભકહંસકૌ
શંબરશ્ચ પ્રલંબશ્ચ તથા બાણાસુરો ઽપિ ચ ।
કંસશ્ચાણૂરમલ્લશ્ચ મુષ્ટિકોત્પલશેખરૌ
અરિષ્ટો ધેનુકઃ કેશી કાલિયો યમલાર્જુનૌ ।
પૂતના શકટશ્ચૈવ તૃણાવર્તાદયો ઽસુરાઃ
નરકાખ્યો મહાવીરો વિષ્ણુરૂપી મુરાસુરઃ ।
અનેકે સહ સેનાભિરુત્થિતાઃ શસ્ત્રપાણયઃ
તાન્વિનાશયિતુંસર્વાન્વાસુદેવઃ સનાતનઃ ।
શ્રીદેવીવામહસ્તાબ્જાનામિકાનખસંભવઃ
ચતુર્વ્યૂહં સમાતેને ચત્વારસ્તે તતો ઽભવન્ ।
વાસુદેવો દ્વિતીયસ્તુ સંકર્ષણ ઇતિ સ્મૃતઃ
પ્રદ્યુમ્નશ્ચાનિરુદ્ધશ્ચ તે સર્વે પ્રીદ્યતાયુધાઃ ।
તાનશેષાન્દુરાચારાન્ભૂમભોરપ્રવર્તકાન્
નાશયામાસુરુર્વીશવેષચ્છન્નાન્મહાસુરાન્
અથ તેષુ વિનષ્ટેષુ સંક્રુદ્ધો ભણ્ડ્રદાનવઃ ।
ધર્મવિપ્લાવકં ઘોરં કલ્યસ્ત્રં સમમુઞ્ચત
તતઃ કલ્યસ્ત્રતોજાતા આન્ધ્રાઃ પુણ્ડાશ્ચ ભૂમિપાઃ ।
કિરાતાઃ શબરા હૂણા યવનાઃ પાપવૃત્તયઃ
વેદ વિપ્લાવકા ધર્મદ્રોહિણઃ પ્રાણહિંસકાઃ ।
વર્ણાશ્રમેષુ સાંકર્યકારિણો મલિનાઙ્ગકાઃ ।
લલિતાશક્તિસૈન્યાનિ ભૂયોભૂયો વ્યમર્દયન્
અથ શ્રીલલિતાવામહસ્તપદ્મસ્ય ભાસ્વતઃ ।
કનિષ્ઠિકાનખોદ્ભૂતઃ કલ્કિર્નામ જનાર્દનઃ
અશ્વારૂઢઃ પ્રતીપ્ત શ્રીરટ્ટહાસં ચકાર સઃ ।
તસ્યૈવ ધ્વનિના સર્વે વજ્રનિષ્પેષબન્ધુના
કિરાતા મૂર્ચ્છિતા નેશુઃ શક્તયશ્ચાપિ હર્ષિતાઃ ।
દશાવતારનાથાસ્તે કૃત્વેદં કર્મ દુષ્કરમ્
લલિતાં તાં નમસ્કૃત્ય બદ્ધાઞ્જલિપુટાઃ સ્થિતાઃ ।
પ્રતિકલ્પં ધર્મરક્ષાં કર્તું મત્સ્યા દિજન્મભિઃ ।
લલિતાંબાનિયુક્તાસ્તે વૈકુણ્ઠાય પ્રતસ્થિરે
ઇત્થં સમસ્તેષ્વસ્ત્રંષુ નાશિતેષુ દુરાશયઃ ।
મહામોહાસ્ત્રમસૃજચ્છક્તયસ્તેન મૂર્છિતાઃ
શાંભવાસ્ત્રં વિસૃજ્યાંબા મહામોહાસ્ત્રમક્ષિણોત્ ।
અસ્ત્રપ્રત્યસ્ત્રધારાભિરિત્થં જાતે મહાહવે ।
અસ્તશૈલઙ્ગભસ્તીશો ગન્તુમારભતારુણઃ
અથ નારાયણાસ્ત્રેણ સા દેવી લલિતાંબિકા ।
સર્વા અક્ષૌહિણીસ્તસ્ય ભસ્મસાદકરોદ્રણે
અથ પાશુપતાસ્ત્રેણ દીપ્તકાલાનલત્વિષા ।
ચત્વારિંશચ્ચમૂનાથાન્મહારાજ્ઞી વ્યમર્દયત્
અથૈકશેષં તં દુષ્ટં નિહતાશેષબાન્ધવમ્ ।
ક્રોધેન પ્રજ્વલન્તં ચ જગદ્વિપ્લવકારિણમ્
મહાસુરં મહાસત્ત્વં ભણ્ડં ચણ્ડપરાક્રમમ્ ।
મહાકામેશ્વરાસ્ત્રેણ સહસ્રાદિત્યવર્ચસા ।
ગતાસુમકરોન્માતા લલિતા પરમેશ્વરી
તદસ્ત્રજ્વાલયાક્રાન્તં શૂન્યકં તસ્ય પટ્ટનમ્ ।
સસ્ત્રીકં ચ સબાલં ચ સગોષ્ઠં ધનધાન્યકમ્
નિર્દગ્ધમાસીત્સહસા સ્થલમાત્રમશિષ્યત ।
ભણ્ડસ્ય સંક્ષયેણાસીત્ત્રૈલોક્યં હર્ષનર્તિતમ્
ઇત્થં વિધાય સુરકાર્યમનિન્દ્યશીલા શ્રીચક્રરાજરથમણ્ડલમણ્ડનશ્રીઃ ।
કામેશ્વરી ત્રિજગતાં જનની બભાસે વિદ્યોતમાનવિભવા વિજ્યશ્રિયાઢ્યા
સૈન્યં સમસ્તમપિ સઙ્ગરકર્મખિન્નં ભણ્ડાસુરપ્રબલબાણકૃશાનુતપ્તમ્ ।
અસ્તં ગતે સવિતરિ પ્રથિતપ્રભાવા શ્રીદેવતા શિબિરમાત્મન આનિનાય
યો ભણ્ડદાનવવધં લલિતાંબયેમં કૢપ્તં સકૃત્પઠતિ તસ્ય તપોધનેન્દ્ર ।
નાશં પ્રયાન્તિ કદનાનિ દૃતાષ્ટસિદ્ધેર્ભુક્તિશ્ચ મુક્તિરપિ વર્તત એવ હસ્તે
ઇમં પવિત્રં લલિતાપરાક્રમં સમસ્તપાપઘ્નમશેષસિદ્ધિદમ્ ।
પઠન્તિ પુણ્યેષુ દિનેષુ યે નરા ભજન્તિ તે ભાગ્યસમૃદ્ધિમુત્તમામ્
મૂળ પાઠ: Brahmāṇḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0