સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 7.239

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
તતો ગચ્છેન્મહાદેવિ હિરણ્યાપાર્શ્વતઃ સ્થિતમ્ ॥
પ્રત્યુક્તં નાગરાદિત્યં સર્વવ્યાધિવિનાશનમ્

પુરા સત્રાજિતા રાજ્ઞા દ્વારવત્યાં ગતેન તુ ॥
આરાધિતો ભાસ્કરોઽભૂદ્યાદવેન મહાત્મના

મહાવ્રતમુપાસ્થાય નિઘ્નપુત્રેણ ધીમતા ॥
તસ્ય તુષ્ટસ્તદા ભાનુઃ સ્યમન્તકમણિં દદૌ

સ મણિઃ સવતે નિત્યં ભારાનષ્ટૌ દિનેદિને ॥ (સવતે- સૂતે)
સુવર્ણસ્ય સુશુદ્ધસ્ય ભક્ત્યા વ્રતતપોયુતઃ

ભૂયોઽપિ ભાનુના પ્રોક્તો વરં બ્રૂહિ વરાનને ॥
સ ચાહ દેવદેવેશં ભાસ્કરં વારિતસ્કરમ્

યદિ તુષ્ટોઽસિ મે દેવ વરદાનં કરોષિ ચ ॥
અત્રૈવ ચાશ્રમે પુણ્યે નિત્યં સંનિહિતો ભવ

એવં ભવિષ્યતીત્યુક્ત્વા સૂર્યઃ સત્રાજિતં નૃપમ્ ॥
અભિનંદ્ય વરં તસ્ય તત્રૈવાદર્શનં ગતઃ

તેનાપિ નિઘ્નપુત્રેણ દેવદેવસ્ય ભાસ્વતઃ ॥
સ્થાપિતા પ્રતિમા શુભ્રા તત્રૈવ વરવર્ણિનિ

શંખદુંદુભિનિર્ઘોષૈર્બ્રહ્મઘોષૈશ્ચપુષ્કલૈઃ ॥
તતસ્તુનાગરાન્સર્વાન્સમાહૂય દ્વિજોત્તમાન્ ॥
અબ્રવીત્પ્રણતો ભૂત્વા દત્ત્વા વૃત્તિમનુત્તમામ્

યુષ્મત્પાદપ્રસાદેન સૂર્યસ્યાનુગ્રહેણ વૈ ॥
સાધયિત્વા તપશ્ચોગ્રં સ્થાપિતા પ્રતિમા મયા

ઇંદ્રલોકાદિહાનીતા જિત્વા શક્રં સુરારિણા॥
દશાનનસ્ય પુત્રેણ લંકાયાં સ્થાપિતા પુરા

તં નિહત્ય તુ રામેણ લક્ષ્મણાનુગતેન વૈ॥
અયોધ્યાયાં સમાનીતા સૌમિત્રિજયલક્ષિકા

મિત્રાવરુણપુત્રાય વસિષ્ઠાય સમર્પિતા॥
તેનાપિ મમ તુષ્ટેન દ્વારકાયાં નિવેદિતા

મયાપિ સ્થાપિતા ચાત્ર જ્ઞાત્વા ક્ષેત્રમનુત્તમમ્ ॥
કિમત્ર બહુનોક્તેન ભવદ્ભિઃ સર્વથૈવ હિ

પરિપાલ્યા પ્રયત્નેન યાવચ્ચંદ્રાર્કતારકમ્॥
તસ્માદ્યુષ્માકમાદિષ્ટા પ્રતિમેયં મયા શુભા

નાગરાણાં તુ વિપ્રાણાં સોમેશપુરવાસિનામ્ ॥
તસ્માન્નામ મયા દત્તં નાગરાદિત્યમેવ હિ

॥ બ્રાહ્મણા ઊચુઃ॥ ॥
સર્વમેવ કરિષ્યામો દેવસ્ય પરિપાલનમ્ ॥
યાવન્મહી ચ ચંદ્રાર્કૌ યાવત્તિષ્ઠતિ સાગરઃ ॥
તાવત્તે હ્યક્ષયા કીર્તિઃ સ્થાને ચાસ્મિન્ભવિષ્યતિ

એવમુક્ત્વા તુ તે સર્વે નાગરા દ્વિજપુંગવાઃ ॥
રાજાપિ તુષ્ટઃ પ્રયયૌ તદા દ્વારવતીં પુરીમ્

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ તસ્મિન્દૃષ્ટે તુ યત્ફલમ્ ॥
ગોશતસ્ય પ્રયાગેષુ સમ્યગ્દત્તસ્ય યત્ફલમ્ ॥
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ નાગરાર્કસ્ય દર્શનાત્

દારિદ્ર્યદુઃખશોકાર્ત્તેઃ કોન્યોસ્તિ હરણક્ષમઃ॥
પ્રભાસે પાવને ક્ષેત્રે મુક્ત્વા નાગરભાસ્કરમ્

બંધકુષ્ઠાદિકં દુઃખં યે ભજંત્યલ્પબુદ્ધયઃ ॥
તત્ર તે નૈવ જાનંતિ વૈદ્યં નાગરભાસ્કરમ્

સ્નાત્વા હિરણ્યાતોયેન યસ્તં પૂજયતે નરઃ ॥
કલ્પકોટિસહસ્રાણિ સૂર્યલોકે મહીયતે

શુક્લપક્ષે તુ સપ્તમ્યાં યદા સંક્રમતે રવિઃ ॥
મહાજયા તદા ખ્યાતા સપ્તમી ભાસ્કરપ્રિયા

સ્નાનં દાનં જપો હોમઃ પિતૃદેવાભિપૂજનમ્ ॥
સર્વં કોટિગુણં પ્રોક્તં ભાસ્કરસ્યવચો યથા

એકં યો ભોજયેત્તત્ર બ્રાહ્મણં સૂર્યસંનિધૌ ॥
કોટિભોજ્યં કૃતં તેન ઇત્યાહ ભગવાન્હરિઃ

એતન્મયા તે કથિતં પુરા નોક્તં વરાનને ॥
યઃ શૃણોતિ નરો ભક્ત્યા સ ગચ્છેદ્ભાસ્કરં પદમ્

સૂર્યસ્ય દેવિ નામાનિ રહસ્યાનિ શૃણુશ્વ મે॥
અલં નામસહસ્રેણ પઠસ્વૈનં શુભં સ્તવમ્

વિકર્ત્તનો વિવસ્વાંશ્ચ માર્ત્તંડો ભાસ્કરો રવિઃ ॥
લોકપ્રકાશકઃ શ્રીમાઁલ્લોકચક્ષુર્ગ્રહેશ્વરઃ

લોકસાક્ષી ત્રિલોકેશઃ કર્ત્તા હર્ત્તા તમિસ્રહા ॥
તપનસ્તાપનશ્ચૈવ શુચિઃ સપ્તાશ્વવાહનઃ

ગભસ્તિહસ્તો બ્રહ્મા ચ સર્વદેવનમસ્કૃતઃ ॥
એકવિંશક ઇત્યેષ નાગરાર્કસ્તવઃ સ્મૃતઃ

સ્તવરાજ ઇતિ ખ્યાતઃ શરીરારોગ્યવૃદ્ધિદઃ

ય એતેન મહાદેવિ દ્વે સંધ્યેઽસ્તમનોદયે ॥
નાગરાર્કં તુ સંસ્તૌતિ સ લભેદ્વાંછિતં ફલમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખંડે પ્રથમે પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યે નાગરાર્કમાહાત્મ્યવર્ણનંનામૈકોનચત્વારિંશદુત્તરદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ