સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 5.158

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ -
તતો ગચ્છેત્પરં તીર્થં સઙ્ગમેશ્વરમુત્તમમ્ ।
નર્મદાદક્ષિણે કૂલે સર્વપાપભયાપહમ્

ધનદસ્તત્ર વિશ્રાન્તો મુહૂર્તં નૃપસત્તમ ।
પિતૃલોકાત્સમાયાતઃ કૈલાસં ધરણીધરમ્

પ્રત્યયાર્થં નૃપશ્રેષ્ઠ હ્યદ્યાપિ ધરણીતલે ।
કૃષ્ણવર્ણા હિ પાષાણા દૃશ્યન્તે સ્ફટિકોજ્જ્વલાઃ

વિન્ધ્યનિર્ઝરનિષ્ક્રાન્તા પુણ્યતોયા સરિદ્વરા ।
પ્રવિષ્ટા નર્મદાતોયે સર્વપાપપ્રણાશને

સઙ્ગમે તત્ર યઃ સ્નાત્વા પૂજયેત્સઙ્ગમેશ્વરમ્ ।
અશ્વમેધસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલં પ્રાપ્નોત્યસંશયમ્

ઘણ્ટાપતાકાવિતનં યો દદેત્સઙ્ગમેશ્વરે ।
હંસયુક્તવિમાનસ્થો દિવ્યસ્ત્રીશતસંવૃતઃ

સ રુદ્રપદમાપ્નોતિ રુદ્રસ્યાનુચરો ભવેત્ ।
દધિ ભક્તે ન દેવસ્ય યઃ કુર્યાલ્લિઙ્ગપૂરણમ્

સિક્થસંખ્યં શિવે લોકે સ વસેત્કાલમીપ્સિતમ્ ।
શ્રીફલૈઃ પૂરયેલ્લિઙ્ગં નિઃસ્વો ભૂત્વા ભવસ્ય તુ

સોઽપિ તત્ફલમાપ્નોતિ ગતઃ સ્વર્ગે નરેશ્વર ।
અક્ષયા સન્તતિસ્તસ્ય જાયતે સપ્તજન્મસુ

સ્નપનં દેવદેવસ્ય દધ્ના મધુઘૃતેન વા ।
યઃ કરોતિ વિધાનેન તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ

ધૃતક્ષીરવહા નદ્યો યત્ર વૃક્ષા મધુસ્રવાઃ ।
તત્ર તે માનવા યાન્તિ સુપ્રસન્ને મહેશ્વરે

પત્રં પુષ્પં ફલં તોયં યસ્તુ દદ્યાન્મહેશ્વરે ।
તત્સર્વં સપ્તજન્માનિ હ્યક્ષયં ફલમશ્નુતે

સર્વેષામેવ પાત્રાણાં મહાપાત્રં મહેશ્વરઃ ।
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન પૂજનીયો મહેશ્વરઃ

બ્રહ્મચર્યસ્થિતો નિત્યં યસ્તુ પૂજયતે શિવમ્ ।
ઇહ જીવન્સ દેવેશો મૃતો ગચ્છેદનામયમ્

શિવે તુ પૂજિતે પાર્થ યત્ફલં પ્રાપ્યતે બુધૈઃ ।
યોગીન્દ્રે ચૈવ તત્પાર્થ પૂજિતે લભતે ફલમ્

તે ધન્યાસ્તે મહાત્માનસ્તેષાં જન્મ સુજીવિતમ્ ।
યેષાં ગૃહેષુ ભુઞ્જન્તિ શિવભક્તિરતા નરાઃ

સંનિરુધ્યેન્દ્રિયગ્રામં યત્રયત્ર વસેન્મુનિઃ ।
તત્ર તત્ર કુરુક્ષેત્રં નૈમિષં પુષ્કરાણિ ચ

યત્ફલં વેદવિદુષિ ભોજિતે શતસંખ્યયા ।
તત્ફલં જાયતે પાર્થ હ્યેકેન શિવયોગિના

યત્ર ભુઞ્જતિ ભસ્માઙ્ગી મૂર્ખો વા યદિ પણ્ડિતઃ ।
તત્ર ભુઞ્જતિ દેવેશઃ સપત્નીકો વૃષધ્વજઃ

વિપ્રાણાં વેદવિદુષાં કોટિં સંભોજ્ય યત્ફલમ્ ।
ભિક્ષામાત્રપ્રદાનેન તત્ફલં શિવયોગિનામ્

સઙ્ગમેશ્વરમાસાદ્ય પ્રાણત્યાગં કરોતિ યઃ ।
ન તસ્ય પુનરાવૃત્તિઃ શિવલોકાત્કદાચન

॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે સઙ્ગમેશ્વરતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનં નામાષ્ટપઞ્ચાશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ ॥