સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 2-5

અથ વૈષ્ણવખણ્ડે પઞ્ચમં માર્ગશીર્ષમાહાત્મ્યમ્ ॥ ( ૨-૫) ॥
૧ સૂતશૌનકસંવાદપ્રસઙ્ગેન ભગવતા બ્રહ્મદેવં પ્રતિ માર્ગશીર્ષમાહાત્મ્યશ્રવણેન સર્વમનોરથફલપ્રાપ્તિવર્ણનમ્, ગોપીભિઃ કૃતસ્ય માર્ગશીર્ષે પ્રાતઃસ્નાનસ્ય વર્ણનમ, પ્રાતઃસ્નાનપુણ્યેન ગોપીનાં કૃષ્ણપ્રાપ્તિઃ. ... ......

૨ પ્રાતઃસ્નાનશૌચમુખમાર્જનાદિસમંત્રકયથાવિધિવિધાનવર્ણનપૂર્વકં સ્નાનોત્તરં ત્રિપુંડ્રધારણમાહાત્મ્યવર્ણનમ્ ... ....

૩ દ્વારવતીસમુદ્ભવમૃત્તિકાતુલસીમૂલમૃત્તિકાદિકૃતત્રિપુંડ્રધારણવિધિઃ, ગોપીચન્દનમુદ્રાધારણવિધિવર્ણનમ્, સ્વશરીરે ભગવદવતારચિહ્નધારણફલમ્, ભગવદાયુધચિહ્નિતદેહસ્ય પુણ્યફલપ્રાપ્તિકથનમ, ભગવદષ્ટાક્ષરનામ્ના મુદ્રિતશરીરસ્ય સર્વકર્માધિકારવર્ણનમ્ .. .. ..... ૧૯૪

૪ તપ્તચક્રાઙ્કિતમુદ્રાધારણસ્ય પદ્માક્ષતુલસીમાલાધારણસ્ય ચ ફલવર્ણનમ્, ધાત્રીફલમાલાધારણમાહાત્મ્યમ્, ઉલસીકાષ્ઠધારણમાહાત્મ્યમ્,ભગવન્મૂર્તિસ્થાપનધ્યાનપૂજનપ્રકારવર્ણનમ્, શંખપૂજનાદિસમંત્રકક્રમવર્ણનમ્ ... .... ૧૯૫

૫ પઞ્ચામૃતસ્નાનફલમાહાત્મ્યમ, શંખોદકસ્નાનફલમાહાત્મ્યમ્, શંખપૂજનફલકથનમ. ...... ... ૧૯૬

૬ ઘંટાનાદમાહાત્મ્યવર્ણનમ્, ભગવન્મૂર્તિપૂજનફલમ્, તુલસીકાષ્ઠચંદનાર્પણફલકથનમ. ૧૯૭

૭ ભગવદર્પિતજાતિપુષ્પફલમાહાત્મ્યવર્ણનમ, ભગવત્પ્રિયપુષ્પાણાં વર્ણનમ્, સર્વપુષ્પાણાં મધ્યે જાતિપુષ્પશ્રૈષ્ઠ્યમાહાત્મ્યમ, વિષ્ણુકંઠે જાતિસહસ્રપુષ્પાંકિતમાલાસ્થાપનફલ- માહાત્મ્યવર્ણનમ. ... ... .. ૧૯૮

૮ તુલસીમાહાત્મ્યવર્ણનમ્, તુલસીપત્રદાનેન સર્વવસ્તુદાનફલપ્રાપ્તિઃ, તુલસીકૃતભગવત્પૂજાફલવર્ણનમ, ધૂપદીપદાનફલમાહાત્મ્યમ્, સહસ્રવર્તિયુક્તદીપમાહાત્મ્યમ્- ૧૯૮

૯ નૈવેદ્યપાત્રાન્નવ્યઞ્જનાદિયથાશાસ્ત્રવિધિવિધાનકથનમ્..... .. ૧૯૯

૧૦ નૈવેદ્યોત્તરભગવદર્ચાવિધિમાહાત્મ્યકથનમ્, પ્રદક્ષિણાદિફલકથનમ્, વિષ્ણુસહસ્રનામપઠનફલમ્, ભગવતો દામોદરેતિનામપ્રાપ્તિકારણકથનમ્, તીર્થપ્રસાદસેવનમાહાત્મ્યમ્, પૂજાવિધિસમાપનં તદુદ્યાપનં તત્ફલકથનં ચ.. ૨૦૦

૧૧ વીરબાહુરાજકથાસંદર્શનપૂર્વકમેકાદશીમાહાત્મ્યમ્, ભરદ્વાજેન વીરબાહુનૃપસ્યાતિથ્યકરણમ્, ભરદ્વાજેન વીરબાહોઃ પ્રાગ્જન્મવૃત્તાન્તકથને પ્રાગ્જન્મનિ શૂદ્રેણ બ્રાહ્મણસત્કારજન્યાત્પુણ્યાદિહ જન્મનિ રાજ્યપ્રાપ્તિવૃત્તાન્તવર્ણનમ...... ૨૦૧

૧૨ વીરબાહુના પ્રાગ્જન્મન્યાત્મનઃ શૂદ્રત્વપ્રાપ્તિકારણં પૃષ્ટેન દેવશર્મણા દ્વિજેન પ્રાગ્બ્રાહ્મણત્વં ગતેનાપિ દશમીયુતદ્વાદશીસ્વીકરણદોષેણ તસ્ય શૂદ્રત્વપ્રાપ્તિવૃત્તાન્તકથનપૂર્વકં દશમીયુતદ્વાદશીનિષેધકથનગ, પ્રાગ્જન્મનિ વિપ્રાતિથ્યાદિસુકર્મણા શૂદ્રત્વેઽપિ તસ્ય સન્મતિર્જાતાઽતોઽવશ્યમેવાતિથિસત્કારઃ કાર્ય ઇત્યાદિવર્ણનં ચ, રાજ્ઞે ભરદ્વાજેનૈકાદશીવ્રતોદ્યાપનવિધિક્રમવર્ણનમ, અખણ્ડૈકાદશીવ્રતકથનમ.. ૨૦૩

૧૩ દ્વાદશીજાગરમાહાત્મ્યમ્, જાગરે દાનાદિવિધિક્રમવર્ણનમ, દ્વાદશીસમ્ભવપુત્રસ્યાધિકારવર્ણનમ્-....... ૨૦૪

૧૪ દ્વાદશ્યાં મત્સ્યોત્સવમાહાત્મ્યવર્ણનપૂર્વકસ્નાનદાનપૂજાદિવિધિવિધાનકથનમ્, મત્સ્યોત્સવે મન્ત્રજપવિધાનમ્, સ્નાનસમયે નદીપ્રાર્થનામન્ત્રકથનમ્, ભગવતે ફલપુષ્પાદ્યર્પણફલકથનમ્, મત્સ્યરૂપસ્વર્ણમૂર્તિદાનમાહાત્મ્યવર્ણનમ્. ... ૨૦૫

૧૫ માર્ગશીર્ષે દમ્પતિપૂજનપ્રકારકથનમ્, ગોભૂમિસ્વર્ણવસ્ત્રશય્યાલંકારસદ્મદાનમાહાત્મ્યમ્ ,ભગવત્પૂજાસમયે ફલપુષ્પદાનમાહાત્મ્યમ્, માર્ગશીર્ષં દાનાદિભિર્બ્રાહ્મણસંતોપકરણમાહાત્મ્યમ્, માર્ગશીર્ષે ભગવન્નામસ્મરણમાહાત્મ્યમ્
૧૬ ભગવદ્ધ્યાનં તન્માહાત્મ્યં ચ, ભગવત્સ્તોત્રોપદેશાધિકારવર્ણનમ્, ગુરુશિષ્યલક્ષણમ્, ભાગવતમાહાત્મ્યવર્ણનમ્, ભાગવતફલશ્રુતિઃ, ભાગવતગ્રન્થાર્ચનપૂર્વકપઠનફલવર્ણનમ્

૧૭ [હ્ત્ત્પ્સ્:॥સ.wઇકિસોઉર્ચે.ઓર્ગ્।સ્।હ્6જ્ મથુરામાહાત્મ્યવર્ણનમ્]

ઇતિ વૈષ્ણવખણ્ડે પઞ્ચમં માર્ગશીર્ષમાસમાહાત્મ્યમ્ ॥ ( ૨-૫) ॥