શિવપુરાણ · અધ્યાય 7.1.28

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે સપ્તમ્યાં વાયવીયસંહિતાયાં પૂર્વખણ્ડે સપ્તવિંશો ઽધ્યાયઃ
છપ્તેર્ 28
ઋષય ઊચુઃ
દેવીં સમાદધાનેન દેવેનેદં કિમીરિતમ્
અગ્નિષોમાત્મકં વિશ્વં વાગર્થાત્મકમિત્યપિ

આજ્ઞૈકસારમૈશ્વર્યમાજ્ઞા ત્વમિતિ ચોદિતમ્
તદિદં શ્રોતુમિચ્છામો યથાવદનુપૂર્વશઃ

વાયુરુવાચ
અગ્નિરિત્યુચ્યતે રૌદ્રી ઘોરા યા તૈજસી તનુઃ
સોમઃ શાક્તો ઽમૃતમયઃ શક્તેઃ શાન્તિકરી તનુઃ

અમૃતં યત્પ્રતિષ્ઠા સા તેજો વિદ્યા કલા સ્વયમ્
ભૂતસૂક્ષ્મેષુ સર્વેષુ ત એવ રસતેજસી

દ્વિવિધા તેજસો વૃત્તિસૂર્યાત્મા ચાનલાત્મિકા
તથૈવ રસવૃત્તિશ્ચ સોમાત્મા ચ જલાત્મિકા

વિદ્યુદાદિમયન્તેજો મધુરાદિમયો રસઃ
તેજોરસવિભેદૈસ્તુ ધૃતમેતચ્ચરાચરમ્

અગ્નેરમૃતનિષ્પત્તિરમૃતેનાગ્નિરેધતે
અત એવ હિ વિક્રાન્તમગ્નીષોમં જગદ્ધિતમ્

હવિષે સસ્યસમ્પત્તિર્વૃષ્ટિઃ સસ્યાભિવૃદ્ધયે
વૃષ્ટેરેવ હવિસ્તસ્માદગ્નીષોમધૃતં જગત્

અગ્નિરૂર્ધ્વં જ્વલત્યેષ યાવત્સૌમ્યં પરામૃતમ્
યાવદગ્ન્યાસ્પદં સૌમ્યમમૃતં ચ સ્રવત્યધઃ

અત એવ હિ કાલાગ્નિરધસ્તાચ્છક્તિરૂર્ધ્વતઃ
યાવદાદહનં ચોર્ધ્વમધશ્ચાપ્લાવનં ભવેત્

આધારશક્ત્યૈવ ધૃતઃ કાલાગ્નિરયમૂર્ધ્વગઃ
તથૈવ નિમ્નગઃ સોમશ્શિવશક્તિપદાસ્પદઃ

શિવશ્ચોર્ધ્વમધશ્શક્તિરૂર્ધ્વં શક્તિરધઃ શિવઃ
તદિત્થં શિવશક્તિભ્યાન્નાવ્યાપ્તમિહ કિઞ્ચન

અસકૃચ્ચાગ્નિના દગ્ધં જગદ્યદ્ભસ્મસાત્કૃતમ્
અગ્નેર્વીર્યમિદં ચાહુસ્તદ્વીર્યં ભસ્મ યત્તતઃ

યશ્ચેત્થં ભસ્મસદ્ભાવં જ્ઞાત્વા સ્નાતિ ચ ભસ્મના
અગ્નિરિત્યાદિભિર્મન્ત્રૈર્બદ્ધઃ પાશાત્પ્રમુચ્યતે

અગ્નેર્વીર્યં તુ યદ્ભસ્મ સોમેનાપ્લાવિતમ્પુનઃ
અયોગયુક્ત્યા પ્રકૃતેરધિકારાય કલ્પતે

યોગયુક્ત્યા તુ તદ્ભસ્મ પ્લાવ્યમાનં સમન્તતઃ
શાક્તેનામૃતવર્ષેણ ચાધિકારાન્નિવર્તયેત્

અતો મૃત્યુંજયાયેત્થમમૃતપ્લાવનં સદા
શિવશક્ત્યમૃતસ્પર્શે લબ્ધં યેન કુતો મૃતિઃ

યો વેદ દહનં ગુહ્યં પ્લાવનં ચ યથોદિતમ્
અગ્નીષોમપદં હિત્વા ન સ ભૂયો ઽભિજાયતે

શિવાગ્નિના તનું દગ્ધ્વા શક્તિસૌમ્યા મૃતેન યઃ
પ્લાવયેદ્યોગમાર્ગેણ સો ઽમૃતત્વાય કલ્પતે

હૃદિ કૃત્વેમમર્થં વૈ દેવેન સમુદાહૃતમ્
અગ્નીષોમાત્મકં વિશ્વં જગદિત્યનુરૂપતઃ