શિવપુરાણ · અધ્યાય 1.6
ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે વિદ્યેશ્વરસંહિતાયાં પઞ્ચમો ઽધ્યાયઃ
છપ્તેર્ 6
નન્દિકેશ્વર ઉવાચ
પુરા કદાચિદ્યોગીંદ્ર વિષ્ણુર્વિષધરાસનઃ
સુષ્વાપ પરયા ભૂત્યા સ્વાનુગૈરપિ સંવૃતઃ
યદૃચ્છયા ગતસ્તત્ર બ્રહ્મા બ્રહ્મવિદાંવરઃ
અપૃચ્છત્પુંડરીકાક્ષં શયનં સર્વસુન્દરમ્
કસ્ત્વં પુરુષવચ્છેષે દૃષ્ટ્વા મામપિ દૃપ્તવત્
ઉત્તિષ્ઠ વત્સ માં પશ્ય તવ નાથમિહાગતમ્
આગતં ગુરુમારાધ્યં દૃષ્ટ્વા યો દૃપ્તવચ્ચરેત્
દ્રોહિણસ્તસ્ય મૂઢસ્ય પ્રાયશ્ચિત્તં વિધીયતે
ઇતિ શ્રુત્વા વચઃ ક્રુદ્ધો બહિઃ શાંતવદાચરત્
સ્વસ્તિ તે સ્વાગતં વત્સ તિષ્ઠ પીઠમિતો વિશ
કિમુ તે વ્યાગ્રવદ્વક્ત્રં વિભાતિ વિષમેક્ષણમ્
બ્રહ્મોવાચ
વત્સ વિષ્ણો મહામાનમાગતં કાલવેગતઃ
પિતામહશ્ચ જગતઃ પાતા ચ તવ વત્સક
વિષ્ણુરુવાચ
મત્સ્થં જગદિદં વત્સ મનુષે ત્વં હિ ચોરવત્
મન્નાભિકમલાજ્જાતઃ પુત્રસ્ત્વં ભાષસે વૃથા
નન્દિકેશ્વર ઉવાચ
એવં હિ વદતોસ્તત્ર મુગ્ધયોરજયોસ્તદા
અહમેવ બરો ન ત્વમહં પ્રભુરહં પ્રભુઃ
પરસ્પરં હંતુકામૌ ચક્રતુઃ સમરોદ્યમમ્
યુયુધાતે ઽમરૌ વીરૌ હંસપક્ષીંદ્રવાહનૌ
વૈરંચ્યા વૈષ્ણવાશ્ચૈવં મિથો યુયુધિરે તદા
તાવદ્વિમાનગતયઃ સર્વા વૈ દેવજાતયઃ
દિદૃક્ષવઃ સમાજગ્મુઃ સમરં તં મહાદ્ભુતમ્
ક્ષિપંતઃ પુષ્પવર્ષાણિ પશ્યંતઃ સ્વૈરમંબરે
સુપર્ણવાહનસ્તત્ર ક્રુદ્ધો વૈ બ્રહ્મવક્ષસિ
મુમોચ બાણાનસહાનસ્ત્રાંશ્ચ વિવિધાન્બહૂન્
મુમોચા ઽથ વિધિઃ ક્રુદ્ધો વિષ્ણોરુરસિ દુઃસહાન્
બાણાનનલસંકાશાનસ્ત્રાંશ્ચ બહુશસ્તદા
તદાશ્ચર્યમિતિ સ્પષ્ટં તયોઃ સમરગોચરમ્
સમીક્ષ્ય દૈવતગણાઃ શશંસુર્ભૃશમાકુલાઃ
તતો વિષ્ણુઃ સુસંક્રુદ્ધઃ શ્વસન્વ્યસનકર્શિતઃ
માહેશ્વરાસ્ત્રં મતિમાન્ સંદધે બ્રહ્મણોપરિ
તતો બ્રહ્મા ભૃશં ક્રુદ્ધઃ કંપયન્વિશ્વમેવ હિ
અસ્ત્રં પાશુપતં ઘોરં સંદધે વિષ્ણુવક્ષસિ
તતસ્તદુત્થિતં વ્યોમ્નિ તપનાયુતસન્નિભમ્
સહસ્રમુખમત્યુગ્રં ચંડવાતભયંકરમ્
અસ્ત્રદ્વયમિદં તત્ર બ્રહ્મવિષ્ણ્વોર્ભયંકરમ્
ઇત્થં બભૂવ સમરો બ્રહ્મવિષ્ણ્વોઃ પરસ્પરમ્
તતો દેવગણાઃ સર્વે વિષણ્ણા ભૃશમાકુલાઃ
ઊચુઃ પરસ્પરં તાત રાજક્ષોભે યથા દ્વિજાઃ
સૃષ્ટિઃ સ્થિતિશ્ચ સંહારસ્તિરો ભાવોપ્યનુગ્રહઃ
યસ્માત્પ્રવર્તતે તસ્મૈ બ્રહ્મણે ચ ત્રિશૂલિને
અશક્યમન્યૈર્યદનુગ્રહં વિના તૃણક્ષયોપ્યત્ર યદૃચ્છયા ક્વચિત્
ઇતિ દેવાભયં કૃત્વા વિચિન્વંતઃ શિવક્ષયમ્
જગ્મુઃ કૈલાસશિખરં યત્રાસ્તે ચંદ્રશેખરઃ
દૃષ્ટ્વૈવમમરા હૃષ્ટાઃ પદંતત્પારમેશ્વરમ્
પ્રણેમુઃ પ્રણવાકારં પ્રવિષ્ટાસ્તત્ર સદ્મનિ
તેપિ તત્ર સભામધ્યે મંડપે મણિવિષ્ટરે
વિરાજમાનમુમયા દદૃશુર્દેવપુંગવમ્
સવ્યોત્તરેતરપદં તદર્હિતકરાં બુજમ્
સ્વગણૈઃ સર્વતો જુષ્ટં સર્વલક્ષણલક્ષિતમ્
વીજ્યમાનં વિશોષજૈઃ સ્ત્રીજનૈસ્તીવ્રભાવનૈઃ
શસ્યમાનં સદાવેદૈરનુગૃહ્ણંતમીશ્વરમ્
દૃષ્ટ્વૈવમીશમમરાઃ સંતોષસલિલેક્ષણાઃ
દંડવદ્દૂરતો વત્સ નમશ્ચક્રુર્મહાગણાઃ
તાનવેક્ષ્ય પતિર્દેવાન્સમીપે ચાહ્વયદ્ગણૈઃ
અથ સંહ્લાદયન્દેવાન્દેવો દેવશિખામણિઃ
અવોચદર્થગંભીરં વચનં મધુમંગલમ્
મૂળ પાઠ: Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Edition: Venkatesvara Steam Press, Bombay (c. 1920) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0