સારાવલી · અધ્યાય p1

॥શ્રીગણેશાય નમઃ॥
શ્રીમત્કલ્યાણવર્મસૂરિવિરચિતા સારાવલી
પ્રથમોઽધ્યાયઃ
(શાસ્ત્રાવતારઃ)
મઙ્ગલાચરણમ્
યસ્યોદયે જગદિદં પ્રતિબોધમેતિ મધ્યસ્થિતે પ્રસરતિ પ્રકૃતિક્રિયાસુ।
અસ્તં ગતે સ્વપિતિ ચોચ્છવસિતૈકમાત્રં ભાવત્રયે સ જયતિ પ્રકટપ્રભાવઃ

વિસ્તરકૃતાનિ મુનિભિઃ પરિહૃત્ય પુરાતનાનિ શાસ્ત્રાણિ।
હોરાતન્ત્રં રચિતં વરાહમિહિરેણ સંક્ષેપાત્

રાશિદશવર્ગભૂપતિયોગાયુદાર્યતો દશાદીનામ્।
વિષયવિભાગં સ્પષ્ટં કર્તું ન તુ શક્યતે યતસ્તેન

અત એવ વિસ્તરેભ્યો યવનનરેન્દ્રાદિરચિતશાસ્ત્રેભ્યઃ।
સકલમસારં ત્યક્ત્વા તેભ્યઃ સારં સમુદ્ધ્રિયતે

દેવગ્રામપુરપ્રોષણબલાદ્બ્રહ્માણ્ડસત્પઞ્જરે
કીર્તિર્હસવિલાસિનીવ સહસા યસ્યેહ ભાત્યાતતા।
શ્રીમદ્વ્યાઘ્રપદીશ્વરો રચયતિ સ્પષ્ટાં સ સારાવલીં
હોરાશાસ્ત્રવિનિર્મલીકૃતમનાઃ કલ્યાણવર્મા કૃતી

હોરાતૃષ્ણાર્તાનાં શિષ્યાણાં સ્ફુટતરાર્થશિશિરજલા।
કલ્યાણવર્મશૈલાન્નદીવ સારાવલી પ્રસૃતા

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં શાસ્ત્રાવતારો નામ પ્રથમોઽધ્યાયઃ
દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ
(હોરાશબ્દાર્થચિન્તા)
વિધાત્રા લિખિતા યાઽસૌ લલાટેઽક્ષરમાલિકા।
દૈવજ્ઞાતાં પઠેદ્વ્યક્તં હોરાનિર્મલચક્ષુષા

(હો.ર. 1 અ. 25 શ્લો.)આદ્યન્તવર્ણલોપાદ્ધોરાશાસ્ત્રં ભવત્યહોરાત્રમ્(ત્યહોરાત્રમ્)।
તત્પ્રતિબદ્ધશ્ચાયં ગ્રહભગણશ્ચિન્ત્યતે યસ્માત્(દ્રષ્ટવ્ય વૃહત્પારાશર)

કર્મફલલાભહેતું ચતુરાઃ સંવર્ણયન્ત્યન્યે।
હોરેતિ શાસ્ત્રસંજ્ઞા લગ્નસ્ય તથાર્ધરાશેશ્ચ(દ્ર.વૃ. જા. 2।9)

જાતકમિતિ પ્રસિદ્ધં યલ્લોકે તદિહ કીર્ત્યતે હોરા।
અથવા દૈવવિમર્શનપર્યાયઃ ખલ્વયં શબ્દઃ

(હો.ર. 1 અ. પૃ. 7)અર્થાર્જને સહાયઃ પુરુષાણામાપદર્ણવે પોતઃ।
યાત્રાસમયે મન્ત્રી જાતકમપહાય નાસ્ત્યપરઃ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં હોરાશબ્દાર્થ હોરાશાસ્ત્રચિન્તા નામ દ્વિકતીયોઽધ્યાયઃ
તૃતીયોઽધ્યાયઃ
(હોરાશબ્દાર્થચિન્તા)
ઉદિતો ભગવાન્ ભાનુઃ પ્રકાશયન્ સ્વપ્રકાશેન

વ્યસૃજજ્જગત્સમસ્તં ગ્રહર્ક્ષસંઘાતકલ્પિતાવગતમ્(વયવમ્)।
(ગ્રહભવનાદ્યૈઃ, ગ્રહદશભેદૈ)દ્વાદશભેદૈશ્ચિત્રઃ કાલઃ સંપ્રસ્તુતસ્તસ્માત્

મેષવૃષમિથુનકર્કટસિંહાઃ કન્યા તુલાથ(તુલાઽલયશ્ચૈવ) વૃશ્ચિકકઃ।
ધન્વી મકરઃ કુમ્ભો મીનસ્ત્વિતિ રાશિનામાનિ(હો.ર. 1 અ. 14 પૃ.)

(દ્ર. વૃ. જા.)કુમ્ભઃ કુમ્ભધરો નરોઽથ મિથુનં વીણાગદાભૃન્નરૌ
મીનો મીનયુગં ધનુશ્ચ સધનુઃ પશ્ચાચ્છરીરો હયઃ।
એણાસ્યો મકરઃ પ્રદીપસહિતા કન્યા ચ નૌસંસ્થિતા
શેષો રાશિગણઃ સ્વનામસદૃશો ધત્તે તુલાભૃત્તુલામ્

શીર્ષાસ્યબાહુહૃદયં જઠરં કટિબસ્તિમેહનોરુયુગમ્।
(જાનુક)જાનૂ જંઘે ચરણૌ કાલસ્યાઙ્ગાનિ રાશયોઽજાદ્યાઃ

(હો.ર. 1અ .16 પૃ. લઘુજાતક 1।5)કાલનરસ્યાવયવાન્પુરુષાણાં કલ્પયેત્પ્રસવકાલે।
સદસદ્ગ્રહસંયોગાત્પુષ્ટાન્સોપદ્રવાંશ્ચાપિ

(હો.ર.1 અ. 27 પૃ.)મેષાદીનાં ક્રિયતાવુરુજુતુમકુલીરલેયપાથોનાઃ(પાથેયાઃ)।
સંજ્ઞાસ્તુ જૂકકૌર્પિકતૌક્ષાકોકેરહૃદયરોગાન્ત્યાઃ

ઋક્ષં ભવનનામાનિ રાશિઃ ક્ષેત્રં ભમેવ વા।
ઉક્તાનિ પૂર્વમુનિભિસ્તુલ્યાર્થપ્રતિપત્તયે

દ્વાદશમણ્ડલભગણં(ભગણએઃ) તસ્યાર્ધે સિંહતો રવિર્નાથઃ।
કર્કટકાત્પ્રતિલોમં શશી તથાન્યેઽપિ તત્સ્થાનાત્

ભાનોરર્ધે વિહગૈઃ શૂરાસ્તેજસ્વિનશ્ચ સાહસિકાઃ।
શશિનો મૃદવઃ સૌમ્યાઃ સૌભાગ્યયુતાઃ પ્રજાયન્તે

(હો.ર. 1 અ. પૃ. 31)કુજભૃગુબુધેન્દુરવિશશિસુતસિતરુધિરાર્યમન્દશનિજીવાઃ।
ગૃહપા નવભાગાનામજમૃગ(તુલકર્કટાશ્ચાદ્યાઃ) ઘટકર્કટાદ્યાશ્ચ

ભવનાધિપૈઃ સમસ્તં જાતકવિહિતં વિચિન્તયેન્મતિમાન્।
એભિર્વિના ન શક્યં પદમપિ ગન્તું મહાશાસ્ત્રે

(દ્ર.વૃ. જા. 1।14)વર્ગોત્તમા નવાંશાસ્તથાદિમધ્યાન્તગાશ્ચરાદ્યેષુ।
સૂતૌ કુલમુખ્યકારા દ્વાદશભાગાઃ સ્વરાંશ્યાદ્યાઃ

સ્વર્ક્ષસુતનવમભેશા દ્રેષ્કાણાનાં ક્રમાચ્ચ હોરાણામ્।
રવિચન્દ્રાવિન્દુરવી વિષમસમેષ્વર્ધરાશીનામ્

(હો.ર. 1 અ 35 પૃ.)શરપઞ્ચાષ્ટમુનીન્દ્રિયભાગાસ્ત્રિંશાંશકાસ્તુ વિષમેષુ।
યુગ્મેષૂત્ક્રમગણ્યાઃ કુજાર્કિજીવજ્ઞશુક્રાણામ્

(હો. ર. 1 અ. 39 પૃ.)મેષાલિમિથુનમૃગહરિમીનતુલાવૃષભચાપધરકર્કી।
ઘટધરકન્યાપૂર્વાઃ સપ્તાંશાનાં ભવન્તીશાઃ

ષષ્ટિર્હોરાત્રિંશચ્ચૂડપદાનાં દ્વિસપ્તતિસમેતા।
લિપ્તાનામષ્ટાદશશતાનિ પરિવર્તનૈઃ સ્વગૃહાત્

લગ્નાદીનાં લિપ્તા જ્ઞેયાઃ સ્વગૃહાદિવર્ગસંગુણિતાઃ।
અષ્ટાદશશતભક્તાલ્લબ્ધઃ સ્યાદીપ્સિતો વર્ગઃ

એતેષાં ગુણદોષાન્ વિસ્તરતો નષ્ટજાતક વક્ષ્યે।
એભિઃ સ્પષ્ટતરં તત્પ્રત્યક્ષપરીક્ષણં યસ્માત્

અજાદિતઃ ક્રૂરશુભૌ પુમાંસ્ત્રી ચરઃ સ્થિરો મિશ્રતનુશ્ચ દૃષ્ટાઃ।
કુલીરમીનાલિગૃહાન્તસન્ધિં વદન્તિ ગણ્ડાન્તમિતિ પ્રસિદ્ધમ્

જાતો ન જીવતિ નરો માતુરપથ્યો ભવેત્સ્વકુલહન્તા।
યદિ જીવતિ ગણ્ડાન્તે બહુગજતુરગો ભવેદ્ભૂપઃ

ઐન્દ્રાન્દ્યં પરિવર્તૈસ્ત્રિતયં ત્રિતયં ત્રિભિસ્તુ મેષાદ્યૈઃ।
એભિર્દિક્ષુ નિબદ્ધૈર્યાત્રાદિ વિકલ્પયેત્કાર્યે(ત્કાર્યમ્)

નરપશુવૃશ્ચિકજલજા યથાક્રમં પ્રાગ્દિગાદિગા બલિનઃ।
નિશિ દિવસે સન્ધ્યાયાં પશવઃ પુરુષો મૃગાલિકર્કિઝષાઃ

(દ્ર.બૃ.જા. 1।10)નક્તંબલા મિથુનકર્કિમૃગાજગોશ્વાદ્યુઃશ્રેષ્ઠકા હરિતુલાલિઘટાન્ત્યકન્યાઃ।
પૃષ્ઠોદયાઃ સમિથુના મિથુનં વિહાય શેષાઃ શિરોભિયદન્ત્યુભયેન મીનઃ

(દ્ર.બૃ. જા. 2।19)આત્મીયનાથદૃષ્ટઃ સહિતસ્તેનૈવ તત્પ્રિયૈર્વાપિ।
શશિસુતજીવાભ્યામપિ રાશિર્બલવાન્ન ચેચ્છેષૈઃ

તન્વર્થસહજબાન્ધવપુત્રરિસ્ત્રીવિનાશપુણ્યાનિ।
કર્માયવ્યયભાવા લગ્નાદ્યા ભાવતશ્ચિન્ત્યાઃ

(કલ્પસ્વવિક્રમ હો. ર. 1 અ. પૃ. 56)શક્તિધનપૌરુષગૃહપ્રતિભાવ્રણકામદેહવિવરાણિ।
ગુરુમાનભવવ્યયમિતિ કથિતાન્યપરાણિ નામાનિ

સંજ્ઞા વેશ્માષ્ટમયોશ્ચતુરસ્રં વૈ તપશ્ચ નવમસ્ય।
હોરાસ્તદશજલાનાં ચતુષ્ટયં કણ્ટકં કેન્દ્રમ્

નામાનિ ચતુર્થસ્ય તુ સુખજલપાતાલબન્ધુહિબુકાનિ।
કર્માજ્ઞામેષૂરણગગનાખ્યં કીર્ત્યતે દશમમ્

ધર્મસુતયોસ્ત્રિકોણં સુતસ્ય ધીસ્ત્રિકોણમિતિ(મથ) તપસઃ।
દ્યૂનં જાયાસ્તમયં જામિત્રં સપ્તમસ્યાખ્યાઃ

ષટ્કોણં રિપુભવનં તૃતીયમથ કીર્તયન્તિ દુશ્ચિક્યમ્।
રિઃફં દ્વાદશભવનં (કુટુમ્બસંજ્ઞં દ્વિતીયમથ પરતઃ)દ્વિતીયસંજ્ઞં કુટુમ્બં ચ

કેન્દ્રાત્પરં પણફરમાપોક્લિમસંજ્ઞિતં તયોઃ પરતઃ।
બાલયુવસ્થવિરત્વે ક્રમેણ ફલદા ગ્રહાસ્તેષુ

ષડ્દશભવદુશ્ચિક્યાન્યુપચયસંજ્ઞાનિ કીર્ત્યન્તે।
સ્વતનુસુખસુતાસ્તતપશ્છિદ્રવ્યયસંજ્ઞિ(ભવનાનિ)તાનિ ચાન્યાનિ

સિંહવૃષમેષકન્યાઃ કાર્મુકભૃત્તૌલિકુમ્ભધરાઃ।
સૂર્યાદીનામેતે ત્રિકોણભવનાનિ કથ્યન્તે

સૂર્યાદીનામુચ્ચાઃ ક્રિયવૃષમૃગયુવતિકર્કિમીનતુલાઃ।
સ્વોચ્ચગૃહકથિતભાગા યથાક્રમેણૈવ પરમોચ્ચાઃ

દિગ્વહ્ન્યષ્ટાવિંશતિતિથિબાણત્રિઘનવિંશતયઃ।
સ્વોચ્ચાત્સપ્તમરાશિર્નીચઃ સ્યાદંશકાત્પરમમ્

(હો.ર.1અ. 44 પૃ.)હ્રસ્વાસ્તિમિગોજઘટા મિથુનધનુઃકર્કિમૃગમુખાશ્ચ સમાઃ।
વૃશ્ચિકકન્યામૃગપતિવણિચો દીર્ઘાઃ સમાખ્યાતાઃ

એભિર્લગ્નાધિગતૈઃ શીર્ષપ્રભૃતીનિ વૈ શરીરાણિ।
સદૃશાનિ વિજાયન્તે યુતગગનજરૈશ્ચ તુલ્યાનિ

(હો. ર. 1 અ. 52 પૃ.)ભવનાધિપદિઙ્નામ પ્લવ ઇતિ યવનૈઃ પ્રયત્નતઃ કથિતઃ।
તત્પલવગો વિનિહન્યાદચિરેણ મહીપતિઃ શત્રૂન્

(હો. ર. 1 અ. 53 પૃ.)લોહિતસિતશુકહરિતાઃ પાટલપરિધૂમ્રપાણ્ડુચિત્રાશ્ચ।
કૃષ્ણકનકાભપિઙ્ગાઃ કર્બુરબભ્રુત્વજાદિવર્ણાઃ સ્યુઃ

હન્તિ હરેરિહ શત્રૂનિન્દ્રધ્વજિનીવ દેવરિપૂન્

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં હોરારાશિભેદો નામ તૃતીયોઽધ્યાયઃ
ચતુર્થોઽધ્યાયઃ
(ગ્રહયોનિભેદઃ)
આત્મા રવિઃ શીતકરસ્તુ ચેતઃ સત્ત્વં ધરાજઃ શશિજોઽથ વાણી।
જ્ઞાનં સુખં(વવેગુરુર્મદશ્ચ શુક્રઃ) શુક્રગુરૂ મદશ્ચ રાહુઃ શનિઃ કાલનરસ્ય દુઃખમ્

આત્માદયો ગગનગૈર્વલિભિર્બલવત્તરા।
દુર્બલૈર્દુર્બલાસ્તે તુ વિપરીતં શનેઃ ફલમ્(સ્મૃત્તમ્)

યથા યથા લગ્નગૃહાશ્રયાણાં સમુદ્ગમોઽભૂરિત્ત્રિવિકલ્પનાનામ્(ભૂરિવિકલ્પનાનામ્)।
તથા તથા શૈલનગાષ્ટસંખ્યાઃ(શૈલનવાષ્ટ) ક્રમેણ કાલાવયવાઃ પ્રસૂતૌ(પ્રસૂતાઃ)

લગ્નાત્તત્ક્ષણમુદિતં (બામમઙ્ગમ્)બામાઙ્ગમથાબલમ્।
સવ્યાર્ધાદિતરં તસ્ય(રત્તસ્ય) નોદ્ગતં સબલં(સુફલં) ચ તત્

મૂર્ધાલોચનકર્ણગન્ધવહનં (ગણ્ડ)ગણ્ડૌ હનુશ્ચાનનં
ગ્રીવાસ્કન્ધભુજં તુ પાર્શ્વહૃદયક્રોડાશ્ચ નાભિઃ પુનઃ।
બસ્તિર્લિઙ્ગગુદે ચ મુષ્કયુગલં ચોરુદ્વયં જાનુની।
જઙ્ઘે પાદયુગં વિલગ્નભવનાત્પાર્શ્વદ્વયે કલ્પિતાઃ

પાપા વ્રણં લાઞ્છનમેષુ(મેષ) સૌમ્યાઃ સ્વાંશે સ્વરાશાવથવા સ્થિતેષુ।
કુર્વન્તિ જન્મોત્થિતમેષુ ચિહ્નમેષુ(મેષ્ય) ગ્રહાસ્તદ્વિપરીતસંસ્થાઃ

રાજા રવિઃ શશધરશ્ચ(રસ્તુ) બુધઃ કુમારઃ સેનાપતિઃ ક્ષિતિસુતઃ સચિવૌ સિતેજ્યૌ।
ભૃત્યસ્તયોશ્ચ રવિજઃ સબલા નરાણાં કુર્વન્તિ જન્મસમયે નિજમેવ સત્ત્વમ્(રૂપમ્)

(દ્ર.બૃ. પારા. 3।14, બૃ.જા. 2।1, જા. પા. 2।2)ભાનુઃ શુક્રઃ ક્ષમાપુત્રઃ સૈંહિકેયઃ શનિઃ શશી।
સૌમ્યસ્ત્રિદશમન્ત્રી ચ પ્રાચ્યાદિદિગધીશ્વરાઃ

ગુરુબુધશુક્રાઃ સૌમ્યા સૌરિકુજાર્કાસ્તુ નિગદિતાઃ(નિસર્ગતઃ) પાપાઃ।
શશિજોઽશુભસંયુક્તઃ ક્ષીણશ્ચ નિશાકરઃ (હો.ર. 1 અ. 65 પૃ.)પાપઃ

હેલિર્ભાનુઃ શશી ચન્દ્રઃ (ક્રૂરદૃક્)ક્રૂરાક્ષઃ ક્ષિતિનન્દનઃ।
આરો રક્તસ્તથા વક્રો હેમ્નો વિદ્ જ્ઞોઽથ બોધનઃ

ઈડ્યેજ્યાવઙ્ગિરા જીવો હ્યાસ્ફુજિચ્ચ સિતો ભૃગુઃ।
મન્દઃ કોણો યમઃ કૃષ્ણો વિદ્યાદન્યાનિ લોકતઃ

તામ્રસિતારુણહરિતકપોતવિચિત્રાસિતા ઇનાદીનામ્।
(હો.ર. 1 અ. 64 પૃ.)પાવકજલગુહકેશવશક્રશચીવેધસઃ પતયઃ

અર્કાદિગ્રહદૈવતમંત્રૈઃ સંપૂજ્ય તામાશામ્।
કનકગજવાહનાદીન્પ્રાપ્નોતિ ગતોઽરિતઃ શીઘ્રમ્

સ્ત્રીણાં ચન્દ્રસિતૌ નપુંસકપતી સોમાત્મજાર્કાત્મજૌ
પુંસાં જીવદિવાકરક્ષિતિસુતા વિપ્રસ્ય શુક્રોઽઙ્ગિરા।
રાજ્ઞાં સૂર્યકુજૌ વિશાં શશધરો મિશ્રસ્ય મન્દો બુધઃ
શૂદ્રાણાં શિખિભૂખતોયમરુતાં ભૌમાદયઃ કીર્તિતાઃ

કટુલવણતિક્તમિશ્રિતમધુરામ્લકષાયરસવિશેષાણામ્।
(સુરગ્રહકાગ્નિ હો. ર.1અ. 75 પૃ.)સુરતોયાગ્નિવિહારર્થશયનપાંસૂત્કરાણાં ચ

વસ્ત્રાણાં સ્થૂલાહતશિખિજલહતમધ્યદૃઢસુજીર્ણાનામ્।
તામ્રમણિ હેમમિશ્રિતરૂપ્યકમુક્તાયસાં વાઽપિ

(હો.ર. 1 અ. 67 પૃ.)અયનક્ષણદિવસર્તુકમાસતદર્ધશરદાં દિનેશાદ્યાઃ।
શિશિરાદીનામીશાઃ શનિસિતભૌમેન્દુબુ(ચન્દ્રસુતઃ)ધજીવાઃ

લગ્નાધિપતેસ્તુલ્યઃ કાલો લગ્નોદિતાંશકસમાખ્યઃ।
વક્તવ્યો રિપુવિજયો ગર્ભેષુ ચ કાર્યસંયોગે

(હો.ર. 1 અ. 67 પૃ.)ઋગ્વેદાધિપતિર્જીવો યદુર્વેદપતિઃ સિતઃ।
સામવેદાધિપો વક્રઃ શશિજોઽથર્વવેદરાટ્

સુરપૂજ્યઃ શશિશુક્રૌ દિ નકરભૌમૌ બુધાર્કજૌ નાથાઃ।
વિબુધમનુષ્યપિતૄણાં તિર્યઙ્નરકાધિવાસાનામ્

સ્વલ્પાકુઞ્ચિતમૂર્ધજઃ પટુમતિર્મુખ્યસ્વરૂપસ્વનો
નાત્યુચ્ચો મધુપિઙ્ગચારુનયનઃ શૂરઃ પ્રચણ્ડઃ સ્થિરઃ।
રક્તશ્યામતનુર્નિગૂઢચરણઃ પિત્તાસ્થિસારો મહાન્
ગમ્ભીરશ્ચતુરસ્ત્રકઃ પૃથુકરઃ કૌસુમ્ભવાસા રવિઃ

સૌમ્યઃ કાન્તવિલોચનો મધુરવાગ્ગૌરઃ કૃશાઙ્ગો યુવા
પ્રાંશુ સૂક્ષ્મનિકુઞ્ચિતાયિતકચઃ પ્રાજ્ઞો મૃદુઃ સાત્ત્વિકઃ।
ચારુર્વાતકફાત્મકઃ પ્રિયસખો રક્તૈકસારો ઘૃણી
વૃદ્ધસ્ત્રીષુ રતશ્ચલોઽતિસુભગઃ શુભ્રામ્બરશ્ચન્દ્રમાઃ

હ્રસ્વઃ પિઙ્ગલલોચનો દૃઢવપુર્દીપ્તાગ્નિકાન્તિશ્ચલો
મજ્જાવાનરુણામ્બરઃ પટુતરઃ શૂરશ્ચ નિષ્પન્નવાક્।
હ્રસ્વાકુઞ્ચિતદીપ્તકેશતરુણઃ પિત્તાત્મકસ્તામસ -
શ્ચણ્ડઃ સાહસિકોઽપિ ઘાતકુશલઃ સંરક્તગૌરઃ કુજઃ

રક્તાન્તાયતલોચનો મધુરવાગ્દૂર્વાદલશ્યામલ-
સ્ત્વક્સારોઽતિરજોધિકઃ સ્ફુટવચાઃ સ્ફીતસ્ત્રિદોષાત્મકઃ।
હૃષ્ટો મધ્યમરૂપવાન્સુનિપુણો વૃત્તઃ શિરાભિસ્તતઃ
સર્વસ્યાહુકરોતિ વેષવચનૈઃ પાલાશવાસા બુધઃ

ઈષત્પિઙ્ગલલોચનશ્રુતિધરઃ સિંહાચ્છનાદઃ સ્થિરઃ
સત્ત્વાઢ્યઃ સુવિશુદ્ધકાઞ્ચનવપુઃ પીનોન્નતોરસ્થલઃ।
હ્રસ્વો ધર્મરતો વિનીતનિપુણો બુદ્ધોત્કટાક્ષઃ ક્ષમી
સ્યાત્પીતામ્બરધૃક્ક(ભૃત્ક)ફાત્મકતનુર્મેદઃ પ્રધાનો ગુરુઃ

ચારુર્દીર્ઘભુજઃ પૃથૂરુવદનઃ શુક્રાધિકઃ કાન્તિમાન્
કૃષ્ણાકુઞ્ચિતસૂક્ષ્મ­­(લમ્બિતકચો)લમ્બિચિકુરો દૂર્વાદલશ્યામલઃ(દુર્વાઙ્કુરશ્યામલઃ)।
કામી વાતકફાત્મ3કોઽતિસુભગશ્ચિત્રામ્બરો(ધિકો) રાજસો
લીલાવાન્મતિમાન્વિશાલનયન(લામદેહઃ) સ્થૂલાંસદેશઃ સિતઃ

પિઙ્ગો નિમ્નવિલોચનઃ કૃશતનુર્દીર્ઘઃ સિરાલોઽલસઃ
કૃષ્ણાઙ્ગઃ પવનાત્મકોઽતિપિશુનઃ સ્નાય્વતતો નિર્ઘણઃ।
મૂર્ખ સ્થૂલનખદ્વિજોઽતિમલિનો રૂક્ષોઽશુચિસ્તામસો
રૌદ્ર ક્રોધપરો જરાપરિણતઃ કૃષ્ણામ્બરો ભાસ્કરિઃ

મિત્રાણિ સૂર્યાદ્ગુરુભૌમચન્દ્રાઃ સૂર્યેન્દુપુત્રૌ રવિચન્દ્રજીવાઃ।
ભાનુઃ સશુક્રઃ શશિસૂર્યભૌમા મન્દેન્દુજૌ શુક્રબુધૌ ક્રમેણ

શુક્રાર્કજૌ ચન્દ્રમસો ન કશ્ચિત્સૌમ્યઃ શશી શુક્રબુધૌ રવીન્દૂ।
સોમાર્કવક્રા રવિતસ્ત્વમિત્રા મિત્રારિશેષો ન સુહૃન્ન શત્રુઃ

વ્યયામ્બુધનખાયેષુ તૃતીયે સુહૃદઃ સ્થિતાઃ।
તત્કાલરિપવઃ ષષ્ઠસપ્તાષ્ટૈકત્રિકોણગાઃ

(દ્ર.બૃ. પારા. 3।57-58, બૃ.જા. 2।18. સ. ચિ. 1।89) હિતસમરિપુસંજ્ઞા યે નિસર્ગાન્નિરુક્તા
હિતતમહિતમધ્યાસ્તેઽપિ તત્કાલમિત્રૈઃ।
રિપુસમસુહૃદાખ્યાઃ સૂતિકાલે ગ્રહેન્દ્રા
અધિરિપુરિપુમધ્યા શત્રુભિશ્ચિન્તનીયા

સંપશ્યતિ(સવ્યં સંપશ્યન્તિ) સ્થાનાત્સદા ગ્રહાશ્ચરાવૃદ્ધિતઃ સર્વે।
ત્રિદશત્રિકોણચતુરસ્ત્રસપ્તમાનાં ફલં ક્રમેણૈવ

પૂર્ણં પશ્યતિ રવિજસ્તૃતીયદશમં ત્રિકોણમપિ જીવઃ।
ચતુરસ્ત્રં ભૂમિસુતો દ્યૂનં ચ સિતાર્કશશિબુધાઃ ક્રમશઃ

(હો.ર.1 અ. 88 પૃ.)દિક્સ્થાનકાલચોષ્ટાકૃતં બલં સર્વનિર્ણયવિધાને।
વક્ષ્યે ચતુઃ પ્રકારં ગ્રહસ્તુ રિક્તો ભવેદબલઃ

લગ્ને જીવબુધૌ દિવાકરકુજૌ વ્યોમ્નિ સ્મરે ભાસ્કરિ –
ર્બન્ધાવિન્દુસિતૌ દિશાકૃતમિદં સ્વોચ્ચે સ્વકોણ સ્વભે।
મિત્રસ્વાંશકસંસ્થિતઃ શુભફલૈર્દૃષ્ટો બલીયાન્ગ્રહઃ
સ્ત્રીક્ષેત્રે શશિભાર્ગવૌ નરગૃહે શેષા બલે સ્થાનજે

(દ્ર.બૃ. પા. 3।36, બૃ.જા 2।21)જીવાર્કાસ્ફુજિતોઽહ્નિ વિચ્ચ સતતં મન્દેન્દુભૌમા નિશિ
હોરામાસદિનાબ્દપાશ્ચ બલિનઃ સૌમ્યાઃ સિતેઽન્યેઽસિતે।
સંગ્રામે જયિનો વિલોમગતયઃ સંપૂર્ણગાવો ગ્રહાઃ
સૂર્યેન્દૂ પુનરુત્તરેણ બલિનૌ સત્યોક્તચેષ્ટાબલે

ઉત્તરમયનં પ્રાપ્તાઃ શુક્રકુજાર્કેન્દ્રમન્ત્રિણો બલિનઃ।
યામ્યં શશિરવિપુત્રૌ દ્વયેઽપિ શશિજઃ સ્વવર્ગસ્થઃ

(યુસ્ત્રી)પુંસ્ત્રીનપુંસકાખ્યાઃ ક્ષેત્રેષ્વાદ્યન્તમધ્યસંપ્રાપ્તાઃ।
સૂર્યાન્નિર્ગત્ય સદા નવોદિતા યવનરાજમતમ્

પ્રાગ્રાત્રિભાગેઽતિબલઃ શશાઙ્કઃ શુક્રો નિશાર્ધેઽવનિજો નિશાન્તે।
પ્રાતર્બુધો મધ્યદિને ચ સૂર્યઃ સર્વત્ર જીવોઽર્કસુતો દિનાન્તે

કૃષ્ણારબુધગુરુસિતાઃ શશિસૂર્યાવુત્તરોત્તરં બલિનઃ।
(સાધારણ)સ્વાભાવિકબલમેતદ્બલસામ્યે ચિન્તયેત્પ્રાજ્ઞઃ

(41, 42 સઙ્ખ્યક શ્લોક સંસ્કૃત વિ.વિ. સરસ્વતી ભવન કી માતૃકા સં. 36477 મે અધિક વિદ્યામાન હૈં।) દિક્-સ્થાન-ચેષ્ટા-ક્ષણ-વક્ર દૃષ્ટિ સ્વાભાવિકં સપ્તવિધં બલં સ્યાત્।
તત્સ્વપ્રકારેણ બલં દદાતિ રિક્તો હિ શૂન્યોઽલ્પબલોઽલ્પવીર્યઃ

ક્રૂરાહતઃ શત્રુજિતો ગતશ્ચ નીચેઽરિભાંશેષ્વપિ દુષ્ટચેષ્ટઃ।
ષષ્ઠાષ્ટમે રિષ્ફગતેઽણુરૂક્ષો વિનાઽધિકારોપ્યફલો ગ્રહેન્દ્રઃ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં ગ્રહયોનિભેદો નામ ચતુર્થોઽધ્યાયઃ।
પઞ્ચમોઽધ્યાયઃ
(મિશ્રકાધ્યાયઃ)
રાશિપ્રભેદસંજ્ઞઃ કથિતો ગ્રહયોનિભિત્તિરધ્યાયઃ।
સર્વવ્યાપકમધુના કથયિષ્યે મિશ્રકં(તિપીડિતો) નામ

દીપ્તઃ સ્વસ્થો મુદિતઃ શાન્તઃ શક્તો નિપીડિતો(તપ્રઽપીડિતઃ) ભીતઃ।
વિકલઃ ખલશ્ચ કથિતો નવપ્રકારો ગ્રહો હરિણા

(દ્ર. બૃહત્પારાશર 45।8-9)સ્વોચ્ચે ભવતિ ચ દીપ્તઃ સ્વસ્થઃ સ્વગૃહે સુહૃદ્ગૃહે મુદિતઃ।
શાન્તઃ શુભવર્ગસ્થઃ શક્તઃ સ્ફુટકિરણજાલશ્ચ

વિકલો રવિલુપ્તકરો ગ્રહાભિભૂતો નિપીડિતશ્ચૈવમ્।
પાપગણસ્થશ્ચ ખલો નીચે ભીતઃ સમાખ્યાતઃ

દીપ્તે વિચરતિ પુરુષઃ પ્રતાપવિષમાગ્નિદગ્ધરિપુવર્ગઃ(નિચયઃ)।
લક્ષ્મ્યાલિઙ્ગિતદેહો ગજમદસંસિક્તભૂપૃષ્ઠઃ

સ્વસ્થઃ કરોતિ જન્મનિ રત્નાનિ સુખાનિ કનકપરિવારાન્।
નૃપતેર્દણ્ડપતિત્વં ગૃહધાન્યકુટુમ્બપરિવૃદ્ધિમ્

મુદિતે વિલસતિ મુદિતો વિલાસિનીકનકરત્નપરિપૂર્ણઃ‍
વિજિતસકલારિપક્ષઃ સમસ્તસુખભાઙ્ નરો(જનઃખ્યાતઃ) ભવતિ

શાન્તે પ્રશાન્તચિત્તઃ સુખધનભાગી મહીપતેઃ સચિવઃ।
વિ દ્વાન્પરોપકારી ધર્મપરો જાયતે પુરુષઃ(સુભગાઃ)

સ્ત્રીવસ્ત્રમાલ્યગન્ધૈર્વિલસતિ પુરુષઃ સદા વિતતકીર્તિઃ।
દયિતઃ સર્વજનસ્ય શક્તાખ્યે ભવતિ વિખ્યાતઃ

દુઃખૈર્વ્યાધિભિરરિભિઃ પ્રપીડ્યતે(પીડિતે સદા પુરુષ) પીડિતાખ્યે તુ।
દેશાદ્દેશં વિચરતિ બન્ધુવિયોગાભિસંતપ્તઃ

બહુસાધનોઽપિ રાજા પ્રધ્વસ્તબલઃ પ્રપીડિતો રિપુણા।
નાશમુપયાતિ વિજિતો ભીતે દૈન્યં પરં પ્રાપ્તઃ

સ્વસ્થાનપરિભ્રષ્ટઃ ક્લિષ્ટો મલિનઃ પ્રયાતિ પરદેશમ્।
વિધ્વસ્તબલો(ઘની) વિકલે રિપુબલસંચકિતચિત્તશ્ચ

સ્ત્રીભરણ(હરણ)દુઃખતપ્તઃ સમસ્તધનનાશકલુષિતમનસ્કઃ।
ન જહાતિ શોકભારં કથમપિ ખલસંજ્ઞિતે પુરુષઃ

ઉચ્ચરાશૌ વિલોમે ચ ફલં(બલં) નાન્યૈરિહેષ્યતે(હરિષ્યતે)।
કાલસ્યતિ બહુત્વાચ્ચ તસ્માત્સ્વોચ્ચેઽતિવક્રિતે

સ્વોચ્ચાશ્રિતાઃ શ્રેષ્ઠબલા ભવન્તિ મૂલત્રિકોણે સ્વગૃહે ચ મધ્યાઃ।
ઇષ્ટેક્ષિતા મિત્રગૃહાશ્રિતા વા વીર્યં કનીયઃ સમુપોદ્વહન્તિ

શુક્લપ્રતિપદ્દશકે મધ્યબલઃ કીર્ત્યતે યવનવૃદ્ધૈઃ।
શ્રેષ્ઠો દ્વિતીયદશકે સ્વલ્પબલશ્ચન્દ્રમાસ્તૃતીયે ચ

આહિતકલાસમૂહઃ પ્રસન્નનિજમણ્ડલઃ સુપરિપૂર્ણઃ।
અપ્રતિહતમિહ કુરુતે ભૂપતિબલમુડુગણાધિપતિઃ

ચન્દ્રાધ્યાસિતરાશેર્નાથો લગ્નાધિપોઽપિ(થવા) વા યસ્ય।
કેન્દ્રે સુરગુરુમંત્રી(સુરમન્ત્રી વા) વયસો સુખં તસ્ય

રાશેસ્તદીશ્વરસ્ય ચ બલેન પરિકલ્પ્યમૃક્ષભેદફલમ્।
યુગપત્ફલોપલબ્ધેરવધૃતિરેકસ્ય કર્તવ્યા

હોરાગ્રહબલસામ્યે નિસર્ગજં ચિન્તનીયમાચાર્યૈઃ।
(ધિપેન તુ)લગ્નાધિપતેસ્તુલ્યં બલમિહ ચૂડામણિર્વદતિ

ઉચ્ચબલં કન્યાણાં બુધસ્ય તુઙ્ગાંશકૈઃ સદા ચિન્ત્યમ્।
પરતસ્ત્રિકોણજાતં પઞ્ચભિરંશૈઃ સ્વરાશિજં પરતઃ

ઉચ્ચં ભાગત્રિતયં વૃષ ઇન્દોશ્ચ ત્રિકોણમપરેંઽશાઃ।
દ્વાદશભાગા મેષે ત્રિકોણમપરે સ્વભં તુ ભૌમસ્ય

દશભાગા ઈજ્યસ્ય ચ ત્રિકોણમપરે સ્વભં ચાપે।
શુક્રસ્ય તુ ત્રિકોણં પઞ્ચભિરપરે સ્વભં જૂકે

વિંશતિરંશાઃ સિંહે ત્રિકોણમપરે સ્વભવનમર્કસ્ય।
(હો.ર. 1 અ. પ. 49)કુમ્ભે ત્રિકોણનિજભે રવિજસ્ય તથા રવેઃ સિંહે

(દ્ર. બૃ. પા. 3।54-55 તથા જા. પા. 1।54)સ્વોચ્ચસ્થિતઃ શુભફલં પ્રકરોતિ પૂર્ણં
નીચર્ક્ષંગસ્તુ વિફલં રિપુમન્દિરેઽલ્પમ્।
પાદં શુભસ્ય હિતભે સ્વગૃહે તદર્ધં
પાદત્રયં ગગનગઃ સ્થિતવાંસ્ત્રિકોણે

નીચર્ક્ષગઃ સકલમેવ કરોતિ પાપં
ન્યૂનં ચ કિંચિદરિભે વિફલં સ્વતુઙ્ગે।
પાદત્રયં હિતગૃહે વિહગોઽશુભસ્ય
સ્વર્ક્ષે દલં ચ ચરણં સ્થિતવાંસ્ત્રિકોણે

ઔત્પાતિકાઃ સવિતૃલુપ્તકરા વિરૂક્ષા
નીચં ગતા રિપુગૃહં ચ નભશ્ચરેન્દ્રાઃ।
યુદ્ધે જિતાઃ શુભફલાનિ વિનાશયન્તિ
પાપાનિ જ્ઞાનિ સુતરાં પરિવર્ધયન્તિ

(હો.ર. 4 અ. 58 પૃ.)ઉચ્ચબલેન સમેતઃ પરાં વિભૂતિં ગ્રહઃ પ્રસાધયતિ।
પુંસામથ સાચિવ્યં ત્રિકોણબલવાન્ બલપતિત્વમ્

સ્વર્ક્ષે બલેન સહિતઃ પ્રમુદિતધનધાન્યસંપદાક્રાન્તમ્।
મિત્ર બલેન ચ યુક્તો જનયતિ કીર્ત્યાન્વિતં પુરુષમ્

તેજસ્વિનમતિ સુભગં સુસ્થિરવિભવં નૃપાચ્ચ લબ્ધધનમ્।
નિજહોરાબલયુક્તો જનયતિ વિક્રાન્તમિતિ ચિન્ત્યમ્

સ્વદ્રેષ્કાણબલેનાહીનો ગુણભાજનં ગ્રહઃ કુરુતે।
સ્વનવાંશકબલયુક્તઃ કરોતિ પુરુષં પ્રસિદ્ધં ચ

સપ્તાંશકબલસહિતઃ સાહસિકં વિત્તકીર્ત્યાઢ્યમ્।
દ્વિરસાંશબલસમેતઃ કર્મરતં પરોપકારકં ચૈવ

ત્રિંશાંશબલેન યથા વિકસત્સૌખ્યં ગુણાન્વિતં કુર્યાત્।
શુભદર્શનફલ(બલ)સહિતઃ પુરુષં કુર્યાદ્ધનાન્વિતં ખ્યાતમ્।
સુભગં પ્રધાનમખિલં(મમલં) સુરૂપદેહં સુસૌખ્યં ચ

પુંસ્ત્રીભવનબલેન ચ કરોતિ જનપૂજિતં કલાકુશલમ્।
પુરુષં પ્રસન્નચિત્તં કલ્યં પરલોકભીરું ચ

સ્થાનબલેન સમેતઃ સ્થિતિ સૌખ્યસુહૃચ્ચ ભાગાઢ્યઃ।
ધીરો નિશ્ચલચિત્તઃ સ્વતન્ત્રકર્મા ભવેન્મનુજઃ

આશાબલસમુપેતો નયતિ સ્વદિશં નભશ્ચરઃ પુરુષમ્।
નીત્વા વસ્ત્રવિભૂષણવાહનસૌખ્યાન્વિતં કુરુતે

આયનબલસમુપેતો દદ્યાદ્વિવિધાર્થસઙ્ગમં સ્વદિશિ

ક્વચિદ્રાજ્યં ક્વચિત્પૂજાં ક્વચિદ્દ્રવ્યં ક્વચિદ્યશઃ।
દદાતિ વિહગશ્ચિત્રં (સ્પષ્ટવીર્યં)ચેષ્ટાવીર્યસમન્વિતઃ

વક્રિણસ્તુ મહાવીર્યાઃ શુભા રાજ્યપ્રદા ગ્રહ્યઃ।
પાપા વ્યસનિનાં(ન્યસનદઃ) પુંસાં કુર્વન્તિ ચ (પદાટનં)વૃથાટનમ્

સ્વસ્થશરીરસમાગમસુકરોદ્ભવજયબલેન વિદધાતિ।
શુભમખિલં વિહગેન્દ્રો રાજ્યં ચ વિનિર્જિનારાતિમ્

રાત્રિદિવાબલપૂર્ણૈર્ભૂગજલાભેન શૌર્યપરિવૃદ્ધ્યા।
મલિનયતિ શત્રુપક્ષં ભજતિ ચ લક્ષ્મીં નભશ્ચરૈઃ પુરુષઃ

(દ્વિગુણા)દ્વિગુણં દ્વિગુણં દદ્યુર્વર્ષાધિપાસદિવસહોરેશાઃ।
ક્રમપરિવૃદ્ધ્યા સૌખ્યં સ્વદશાસુ ધનં ચ કીર્તિ ચ

પક્ષબલાદ્રિપુનાશં રત્નામ્બરહસ્તિસંપદં દદ્યુઃ।
સ્ત્રીકનકભૂમિલાભાન્કીર્તિં ચ શશાઙ્કકરધવલામ્

સકલકર(બલભાર)ભારભારિતનિર્મલકરજાલભાસુરાઃ સતતમ્।
રાજ્યં ગ્રહાઃ પ્રદદ્યુઃ સૌખ્યં ચ મનોરથાતીતમ્(મનોરથાદધિકં)

(હો.ર. 1 અ.પૃ.96)આચારસત્યશુભશૌચયુતાઃ સુરૂપા –
સ્તેજસ્વિનઃ કૃતિવિદો દ્વિજદેવભક્તાઃ।
સ્ત્રગ્વસ્ત્રગન્ધજલભૂષણસંપ્રિયાશ્ચ
સૌમ્યગ્રહૈર્બલયુતૈઃ પુરુષા ભવન્તિ

લુબ્ધાઃ કુકર્મનિરતા નિજકાર્યનિષ્ઠાઃ
સાધુદ્વિષઃ સકલહાશ્ચ તમોઽભિભૂતાઃ।
ક્રૂરાઃ સદા બધરતા(વધકરા) મલિનાઃ કૃતઘ્નાઃ
પાપગ્રહૈર્બલયુતૈઃ પિશુનાઃ કુરૂપાઃ

સ્વમિત્રશ્રેત્રસંસ્થાનાં ગ્રહાણાં બાલસંજ્ઞિકા।
સ્વત્રિકોણગતાનાં ચ કુમારી નામ સંજ્ઞિકા

ગ્રહાણાં સ્વોચ્ચસંસ્થાનાં યુવરાજભિધા ભવેત્।
શત્રુશ્રેત્રગતાનાં ત વૃદ્ધા નામ્ તથેરિતા

નીચગાનાં ગ્રહાણાં ચ દશા મરણસંજ્ઞિતા।
તત્તત્ફલસમાયુક્તા ગ્રહાણાં તુ દશા ભવેત્

(બાલે)બાલૈઃ સુખી સુશીલશ્ચ(સ્યાત્) યૌવનૈરવનીશ્વરઃ(ને રજની)।
(વૃદ્ધે)વૃદ્ધૈર્વ્યાધિરૃણે વૃદ્ધિર્મરણે મરણં વ્યયમ્

(પુંરાશિષુ ગ્રહેન્દ્રઃ) પુંરાશિગૈઃ શુભખગૈર્ધીરાઃ (સંગ્રામકાક્ષિણો બલિભિઃ) સઙ્ગ્રામરક્ષિણો બલિનઃ।
નિશ્ચેષ્ટૈઃ સુકઠોરાઃ ક્રૂરા મૂર્ખાશ્ચ જાયન્તે

યુવતિભવનસ્થિતેષુ ચ મૃદવઃ સઙ્ગ્રામભીરુકાઃ પુરુષાઃ।
જલકુસુમવસ્ત્રનિરતાઃ સૌમ્યાઃ કલ્યાઃ સ્વજનહૃષ્ટાઃ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં મિશ્રકાધ્યાયઃ પઞ્ચમઃ
ષષ્ઠોઽધ્યાયઃ
(કારકાધ્યાયઃ)
(દ્ર. બૃ. પા. 32।26, બૃ. જા 22।1)સ્વર્ક્ષત્રિકોણતુઙ્ગસ્થા યદિ કેન્દ્રેષુ સંસ્થિતાઃ।
અન્યોન્યં કારકાસ્તે સ્યુઃ કેન્દ્રેષ્વેવ હરેર્મતમ્

રવિતનયો જૂકસ્થઃ કુલીરલગ્ને બૃહસ્પતિહિમાંશૂ।
મેષે કુજો રવિયુતઃ (ગવિ સિતઃ) પરસ્પરં કારકા એતે

તુઙ્ગસુહૃત્સ્વગૃહાંશે સ્થિતા ગ્રહાઃ કારકાઃ સમાખ્યાતાઃ।
મેષૂરણે ચ રવિરિતિ વિશેષતો(વૃ.જા. 22।1. બૃ. પારા. 63।26) વક્તિ ચાણક્યઃ

લગ્નસ્થાઃ સુખસંસ્થા દશમસ્થાશ્ચાપિ કારકાઃ સર્વે।
એકાદશેઽપિ કેચિદ્વાઞ્છન્તિ ન તન્મતં મુનીન્દ્રાણામ્

(હો. ર. 5 અ. 701 પૃ.)નીચકુલે સંભૂતઃ કારકવિહગૈઃ પ્રધાનતાં યાતિ।
ક્ષિતિપતિવંશસમુત્થો ભવતિ નરેન્દ્રો ન સન્દેહઃ

કારકભેદો બલવાન્મૂલં યોગેષુ કીર્તિતો હરિણા।
તસ્માત્ફલનિર્દેશઃ કારકવેધાવિભિર્વાચ્ચઃ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં કારકાઽધ્યાયઃ ષષ્ઠઃ॥
સપ્તમોઽધ્યાયઃ
(કારકાધ્યાયઃ)
રવિચન્દભૌમબુધજીવશુક્રસૌરા દિનાદિપતયશ્ચ(દિનાબ્દપતયસ્તુ)।
માસે ચાશ્વયુજાદૌ દિનેશ્વરોઽબ્દે દિનપતેશ્ચ

અબ્દાધિપાશ્ચતુર્થાઃ ક્રમેણ ષષ્ઠાસ્તુ કાલહોરેશાઃ।
દ્વિંર્દ્વાદશહોરાઃ સ્યુર્દિવસાસ્ત્વર્કાદિ કાસ્ત્રિંશત્

માસાત્રિંશદ્ગુણિતા ગતૈર્દિનૈઃ સપ્તભાજિતા દિવસાઃ।
અબ્ધાધિપાઃ પ્રગણ્યા ગતૈર્દિનાદ્યૈઃ પ્રયત્નતસ્યુ સ્યુઃ

એકસ્ત્રિંશદ્ભાગૈર્યુક્તશ્ચૈત્રાદીનાં ગ્રહાદીનામ્।
ક્રમશો વિજ્ઞાતવ્યાં શુક્લપ્રતિપત્પ્રસંખ્યાયામ્

યસ્ય ગ્રહસ્ય ભાવો યસ્તસ્ય ગૃહે પ્રશસ્યતે કર્મ।
તસ્મિંશ્ચોપચયસ્થે તસ્મિંલ્લગ્ને ગૃહે ચાસ્ય

યત્કર્મગ્રહદિવસે તદેવ હોરાબ્દમાસકાલેષુ।
પાદવિવૃદ્ધ્યા વા સ્યત્તેષાં કાલસ્ય સંપાકઃ

વ્યાલોર્ણકશૈ(વ્યાલોત્કર્ણકશૈલ)લસુવર્ણશસ્ત્રવિષદહનભેષજનૃપાશ્ચ।
મ્લેચ્છાબ્ધિતારકાન્તારકાષ્ઠમન્ત્રપ્રભુઃ સૂર્યઃ

કવિ(અપિકુસુમ)કુસુમભોજ્યમણિરજતશંખલવણોદકેષુ વસ્ત્રાણામ્।
ભૂષણનારીઘૃતતિલતૈલકનિદ્રાપ્રભુશ્ચન્દ્રઃ

રક્તોત્પલતામ્રસુવર્ણરુધિરપારદમનઃ શિલાદ્યાનામ્।
ક્ષિતિનૃપતિપતનમૂર્ચ્છાપૈત્તિકચોરપ્રભુર્ભૌમઃ

શ્રુતિલિખિતશિલ્પવૈદ્યકનૈપુણમન્ત્રિત્વદૂતહાસ્યાનામ્।
ખગયુગ્મખ્યાતિવનસ્પતિસ્વર્ણમયપ્રભુઃ સૌમ્ય

માઙ્ગલ્યધર્મપૌષ્ટિકમહત્ત્વશિક્ષાનિયોગપુરરાષ્ટ્રમ્।
યાનાસનશયનસુવર્ણધાન્વેશ્મપુત્રયો જીવઃ

વજ્રમણિરત્નભૂષણવિવાહગન્ધેષ્ટમાલ્યયુવતીનામ્।
ગોમયનિદાનવિદ્યાનિધુવનરજતપ્રભુઃ શુક્રઃ

ત્રપુસીસકાલલોહકકુધાન્યમૃતબન્ધુમન્દભૃતકાનામ્।
નીચસ્ત્રીપણ્યકદાસદીનદીક્ષાપ્રભુઃ સૌરિઃ

અર્કઃ કલિઙ્ગવિષયે યવનેષુ ચ ચન્દ્રમાઃ।
શુક્રઃ સમતટે જાતઃ સૈન્ધવેષુ બૃહસ્પતિઃ

મગધેષુ બુધો જાતઃ સૌરાષ્ટ્રેષુ શનૈશ્ચરઃ।
અઙ્‌ગારકસ્તૂજ્જયિન્યાં રાહુઃ કેતુશ્ચ દ્રાવિડે

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં કારકાધ્યાયઃ સપ્તમઃ॥
અષ્ટમોઽધ્યાયઃ
(આધાનાધ્યાયઃ)
(હો.ર. અ. 154 પૃ.)રાશ્યાદિફલવિભાગઃ કસ્ય વિધેયો વિના સમુત્પત્તેઃ(સમુત્પત્તિમ્)।
આધાનમથો(મતો) વક્ષ્યે કારણભૂતં સમસ્તજન્તૂનામ્

અનુપચયરાશિસંસ્થે કુમુદાકરબાન્ધવે રુધિરદૃષ્ટે।
પ્રતિમાસં યુવતીનાં ભવતીહ રજો બ્રુવન્ત્યેકે

ઇન્દુર્જલં કુજોઽગ્નિર્જલમસૃગથવાગ્નિરેવ પિત્તં સ્યાત્।
એવં રક્તે(ક્ષુભિતે) હીને પિત્તેન રજઃ પ્રવર્તતે સ્ત્રીષુ

એવં યદ્ભવતિ રજો ગર્ભસ્ય નિમિત્તમેવ કથિતં(વિહિતં) તત્।
ઉપચયસંસ્થે વિફલં(વિપુલં) પ્રતિમાસં દર્શનં તસ્ય

ઉપચયભવને શશભૃદ્ દૃષ્ટો ગુરુણા સુહૃદ્ભિરથવાસૌ।
પુંસાં કરોતિ યોગં વિશેષતઃ શુક્રસંદૃષ્ટઃ

ચન્દ્રે કુજેન દૃષ્ટે પુષ્પવતી સહ વિટેન સંયોગમ્।
રાજપુરુષેણ રવિણા રવિજેનાપ્નોતિ ભૃત્યેન

એકૈકેન ફલં સ્યાદ્દૃષ્ટે નાન્યૈઃ કુજાદિભિઃ પાપૈઃ।
સર્વૈઃ સ્વગૃહં ત્યક્ત્વા ગચ્છતિ વેશ્યાપદં યુવતિઃ

દ્વિપદાદયો વિલગ્નાત્સુરતં કુર્વન્તિ સપ્તમે યદ્વત્।
તદ્વત્સ્ત્રીપુરુષાણાં ગર્ભાધાને સમાદેશ્યમ્

અસ્તેઽશુભયુતદૃષ્ટે(દૃષ્ટિયુતે) સરોષકલહં ભવેદ્ગ્રામ્યમ્।
સૌમ્યં સૌમ્યૈઃ સુરતં વાત્સ્યાનસંપ્રયોગિકાખ્યાતમ્

તત્ર શુભાશુભમિશ્રૈઃ કર્મભિરધિવાસિતા વિષયવૃત્તિઃ।
ગર્ભાવાસે નિપતતિ સંયોગે શુક્રશોણિતયોઃ

ઉપચયગૌ રવિશુક્રૌ બલિનૌ પુંસઃ (સમાંશસંપ્રાપ્તૌ)સ્વમંશકં પ્રાપ્તૌ।
યુવતેર્વા કુજચન્દ્રૌ યદા તદા ગર્ભસંભવો ભવતિ(દ્ર. લઘુ જા 5।7)

(હો.ર.1અ. 119 પૃ.)શુક્રાર્કભૌમશશિભિઃ સ્વાંશોપચયસ્થિતૈઃ સુરેડ્યે વા।
(ધર્મેથવાત્મજે વા)ધર્મોદયાત્મજસ્થે બલવતિ ગર્ભસ્ય સંભવો ભવતિ॥12।
મિથુનસ્ય મનોભાવો યાદૃઙ્મદલાલસં ભવતિ।
શ્લેષ્માદિભિઃ સ્વદોષૈસ્તત્તુલ્યગુણો નિષિક્તઃ સ્યાત્

(દ્ર. લઘુજા. 5।11 તથા બૃ. જા.4।11)વિષમે વિષમાંશગતા હોરાશશિજીવભાસ્કરા બલિનઃ।
કુર્વન્તિ જન્મ પુંસાં સમે(સમા) સમાંશે તુ(યુવતી નરજન્મ) યુવતીનામ્

ઓજર્ક્ષે ગુરુસૂર્યૌ બલિનૌ પુંસઃ સમે સિતેન્દુકુજાઃ।
કન્યાનાં જન્મકરા ગર્ભાધાને સ્થિતા બલિનઃ

(દ્ર. બૃ. જા. 4।11)મિથુને ચાપેઽર્કગુરૂ બુધદૃષટૌ દારકદ્વયં કુરુતઃ।
સ્ત્રીયુગ્મં કન્યાયાં સિતશશિભૌમા ઝષે ચ બુધદૃષ્ટાઃ

લગ્નં મુક્ત્વા વિષમે શનૈશ્ચરઃ (પુત્ર)પુરુષજન્મદો ભવતિ।
યોગે વિહગસ્ય બલં સંવીક્ષ્ય વદેન્નરં સ્ત્રિયં વાઽપિ

(હો.ર. અ. 132 પૃ.)અન્યોન્યં રવિચન્દ્રૌ વિષમર્ક્ષગતૌ નિરીક્ષેતે।
ઇન્દુજરવિપુત્રૌ વા દૃષ્ટૌ બલિનૌ નપુંસકં કુરુતઃ

પશ્યતિ વક્રઃ સમભે સૂર્યં ચન્દ્રદયૌ(દયે) ચ વિષમર્ક્ષે।
યદ્યેવં ગર્ભસ્થઃ ક્લીબો મુનિભિઃ સમાદિષ્ટઃ(સ્તદા દૃષ્ટઃ)

ઓજસમરાશિસંસ્થૌ જ્ઞેન્દૂ ષણ્ઢં કુજેક્ષિતૌ કુરુતઃ।
નરભે વિષમનવાંશે હોરેન્દુબુધાઃ સિતાર્કિદૃષ્ટા વા

લગ્ને સમરાશિગતે ચન્દ્રે ચ નિરીક્ષતે બલયુતેન(હો.ર. 1 અ. 113 પૃ.)।
ગગનસદા વક્તવ્યં મિથુનં ગર્ભસ્થિતં નિત્યમ્(નૂનમ્)

સમરાશૌ શશિસિતયોર્વિષમે ગુરુવક્રસૌમ્યલગ્નેષુ।
દ્વિશરીરે વા બલિષુ પ્રવદેત્ સ્ત્રીપુરુષમત્રૈવ

દ્વિશરીરાંશકયુક્તાન્ ગ્રહાન્ વિલગ્નં(નિયતં) ચ પશ્યતીન્દુસુતે।
મિથુનાંશે કન્યૈકા દ્વૌ પુરુષૌ ત્રિતયમેવં સ્યાત્

(શ્લોકાર્ધ પુનરુક્ત હૈ)દ્વિશરીરાંશકયુક્તાન્ ગ્રહાન્ વિલગ્નં ચ પશ્યતીન્દુસુતેઃ।
કન્યાંશે દ્વે કન્યે પુરુષશ્ચ નિષિચ્યતે (ગર્ભેઃ)ગર્ભે

(નૃભિથુનધનુ)મિથુનેધનુરંશગતાન્ ગ્રહાન્ વિલગ્નં ચ પશ્યતીન્દુસુતઃ।
મિથુનાંશસ્થશ્ચ યદા પુરુષત્રિતયં તદા ગર્ભે

કન્યામીનાં(ગતાન્)શસ્થાન્ વિહગાનુદયં ચ યુવતિભાગવતઃ।
પશ્યતિ શિશિરગુતનયઃ કન્યાત્રિતયં તદા ગર્ભે(ગર્ભઃ)

(દ્ર.બૃ. જા. 4।25)દિવસે માતાપિતરૌ શુક્રરવી શશિશની નિશાયાં ચ।
માતૃભગિનીપિતૃવ્યૌ વિપર્યયાત્ કીર્તિતૌ યવનૈઃ(હો. ર. 1 અ. 112 પૃ.)

લગ્નાદ્વિષમર્ક્ષગતઃ પિતુઃ પિતૃવ્યસ્ય ખેચરઃ શસ્તઃ।
(જનનીભગિન્યોઃ)માતૃભગિનીજનન્યોઃ સમગૃહગોઽન્યે તથા ભેષુ

માસેષ્વાધાનાદિષુ ગર્ભસ્ય યથા ક્રમેણ જાયન્તે।
સપ્તસુ કલિલાણ્ડકશાખાસ્થિત્વગ્રોમચેતનતાઃ

માસેઽષ્ટમે ચ તૃષ્ણા ક્ષુધા ચ નવમે તથોદ્વેગઃ।
દશમે ત્વથ(તથાતિપૂર્ણઃ) સમ્પૂર્ણઃ પક્વમિવ ફલં પતતિ ગર્ભઃ

શુક્રારજીવરવિશશિસૌરિબુધવિલગ્નપોડુપાદિત્યાઃ।
માસપતયઃ સ્યુરેતૈર્ગર્ભસ્ય શુભાશુભં ચિન્ત્યમ્

(દ્ર.બૃ. જા. 5।9)ઉત્પાતક્રૂરહતે તસ્માત્ સ્વસ્યાધિપે પતતિ ગર્ભઃ।
લગ્નગૃહં વા હેતુર્યોગોઽસૌ(યોગેશો) ગર્ભપતનસ્ય

અથવા નિષેકકાલે વિલગ્નસંસ્થૌ યદા રુધિરમન્દૌ।
તદ્ ગૃહગતેઽથવેન્દૌ તદીક્ષિતે વા પતતિ ગર્ભઃ

હોરેન્દુયુતૈઃ સૌમ્યૈસ્ત્રિકોણજાયાર્થખામ્બુસંર્સ્થવૌ।
પાપૈસ્ત્રિલાભયાતૈઃ સુખી ચ ગર્ભો નિરીક્ષિતે રવિણા

ક્રૂરાન્તઃસ્થઃ સૂર્યશ્ચન્દ્રો વા યુગપદેવ મરણાય।
સૌમ્યૈરદૃષ્ટમૂર્તિયુવતીનાં ગર્ભસહિતાનામ્

(દ્ર. બૃ. જા. 4।6)ઉદયાસ્તગતૈઃ પાપૈઃ સૌમ્યૈરનવેક્ષિતૈશ્ચ મરણં સ્યાત્।
ઉદયસ્થિતેઽર્કજે વા ક્ષીણેન્દૌ ભૌમસંદૃષ્ટે

વ્યયગેઽર્કે (ચ શશિનિ કૃશે)શશિનિ કૃશે પાતાલે લોહિતે સગર્ભા સ્ત્રી।
મ્રિયતે તસ્મિન્નથવા શુક્રે પાપદ્વયાન્તઃસ્થે

ચન્દ્રચતુર્થૈઃ ક્રૂરૈર્વિલગ્નતો વા વિપદ્યતે ગર્ભઃ।
હોરાદ્યૂને ક્ષિતિજે મ્રિયતે ગર્ભઃ સહ જનન્યા

હિબુકગતે ધરણિસુતે રિઃફગતેઽર્કે ક્ષપાકરે ક્ષીણે।
(સહગર્ભા સ્ત્રી)ગર્ભેણ સહ મ્રિયતે પાપગ્રહદર્શનં પ્રાપ્તે

(દ્ર.બૃ.જા. 4।6-9)લગ્ને રવિસંયુક્તે ક્ષીણેન્દૌ વા કુજેઽથવા મ્રિયતે।
વ્યયધનસંસ્થૈઃ પાપૈસ્તથૈવ સૌમ્યગ્રહાદૃષ્ટૈઃ

જામિત્રે (જામિત્રગેઽર્કદૃષ્ટે)રવિયુક્તે લગ્નગતે વા કુજે નિષિક્તસ્ય।
ગર્ભસ્ય ભવતિ મરણં શસ્ત્રચ્છેદૈઃ સહ જનન્યા

બલિભિર્બુધગુરુશુક્રૈર્દૃષ્ટેઽર્કેણ ચ વિવર્ધતે ગર્ભઃ।
માસાધિપબલતુલ્યૈસ્તૈસ્તૈઃ સંયુજ્યતે ભાવઃ

માસિ તૃતીયે સ્ત્રીણાં દૌહદકં(દૌહૃદકો) જાયતે તથાઽવશ્યમ્।
માસાધિપસ્વભાવૈર્વિલગ્નયોગાદિભિશ્ચાન્યત્

નિષેકકાલે જરરાશિગેઽર્કે ગર્ભપ્રસૂતિર્દશમે(દશમેઽથ) માસે।
એકાદશે ચ સ્થિરરાશિસંસ્થે સ્યાદ્દ્વાદશે માત્યુભયાશ્રિતે ચ

ગર્ભાધાને ચરે રાશૌ દશમાસૈઃ પ્રસૂયતે।
સ્થિરેણૈકાદશે માસે ઉભયે દ્વાદશે (સવઃ)ભવઃ

ગર્ભપ્રસવવિધાનં તાત્કાલિકલગ્નવર્ગતશ્ચિન્ત્યમ્(લગ્નવચ્ચિન્ત્યમ્)।
(આધાનજન્મઋક્ષં, આધાને જન્મર્ક્ષં)આધાનાજ્જન્મર્ક્ષં દશમં વાઞ્છન્તિ કેચિદાર્યાઃ

આધાનોદયશશિનોઃ સપ્તમભં બાદરાયણો બ્રૂતે।
તસ્માન્નૈકાન્તોઽયં સર્વેષાં સંમતં વક્ષ્યે

(દ્ર.બૃ. જા. 5।21 તથા ઇસી કી ટીકા મેં ગાર્ગિ કા વચન)યસ્મિન્ દ્વાદશભાગે ગર્ભાધાને સ્થિતો નિશાનાથઃ।
તત્તુલ્યર્ક્ષે પ્રસવં ગર્ભસ્ય સમાદિશેત્પ્રાજ્ઞઃ

લગ્ને શનૈશ્ચરાંશે શનૈશ્ચરે દ્યૂનગે યદિ નિષેકઃ।
વર્ષત્રયેણ સૂતિર્દ્વાદશભિઃ સ્યાચ્છશિનિ ચૈવમ્

(બૃ. જા. 4।32)તાત્કાલિકદિવસનિશાસંજ્ઞઃ સમુદેતિ રાશિભાગો યઃ।
યાવાનુદયસ્તાવાન્ વાચ્યો દિવસસ્ય રાત્રેર્વા

મુનિભાગે દિવસનિશોર્જન્મનિ લગ્નં વદેદ્યુક્ત્યા।
ઉદયગણાત્ પ્રસવઃ સ્યાદ્દિનપક્ષમુહૂર્તમાસસંજ્ઞર્ક્ષાત્

ઇત્યાધાને પ્રથમં પ્રસૂતિકાલં સુનિશ્ચિતં કૃત્વા।
જાતકવિહિતં (ચ તતો)ચ વિધિં વિચિન્તયેત્તત્ર ગણિતજ્ઞઃ

(હો.ર. 1 અ. 138 પૃ.)સ્યાતાં યદ્યાધાને રવિશશિનૌ સિંહરાશિગૌ લગ્ને।
દૃષ્ટૌ કુજસૌરિભ્યાં જાત્યન્ધઃ સંભવતિ તત્ર

(હો. ર. 1 અ. 141 પૃ.)આગ્નેયસૌમ્યદૃષ્ટૌ રવિશશિનૌ બુદ્બુદેક્ષણં કુરુતઃ।
નયનવિનાશોઽપિ યથા તથાધુના(બૃ.જા. 6।20) સંપ્રવક્ષ્યામિ

વ્યયભવનગતશ્ચન્દ્રો વામં ચક્ષુર્વિનાશયતિ હીનઃ।
સૂર્યસ્તથૈવ ચાન્ય(સવ્યં)ચ્છુભદૃષ્ટૌ યાપ્યતાં નયતઃ

ક્રૂરૈર્ગૃહસન્ધિગતૈઃ શશિનિ વૃષે ભૌમસૌરર(સંદૃષ્ટે)વિદૃષ્ટે।
(બૃ.જા. 4।17)મૂકઃ સૌમ્યૈર્દૃષ્ટે વાચં કાલાન્તરે વદતિ

(બૃ. જા. 4।18)ક્રૂરેષુ રાશિસન્ધિષુ શશી ન સૌમ્યૈર્નિરીક્ષ્યતે ચ જડઃ।
બુધનવમભાગસંસ્થૌ શનિભૌમૌ યદિ સદન્તઃ સ્યાત્

સૌમ્યે ત્રિકોણસંસ્થે લગ્નાચ્છેષગ્રહૈર્બલવિહીનૈઃ।
દ્વિગુણાસ્યપાદહસ્તો યોગેઽસ્મિન્નાહિતો ભવતિ ગર્ભઃ

વામનકો મકરાન્ત્યે લગ્ને રવિચન્દ્રસૌરિભિર્દૃષ્ટે।
શશિનિ વિલગ્ને કર્કિણિ (કુજાર્ક)કુજાર્ક‍ઇ‍દૃષ્ટેઽથવા(તથા) કુબ્જઃ

મીનોદયે ચ દૃષ્ટે (કુજાર્કશશિભિઃ)કુજાર્કિશશિભિઃ પુમાન્ ભવતિ પઙ્ગુઃ।
યાપ્યા ભવન્તિ યોગાઃ સૌમ્યગ્રહવીક્ષિતાઃ સર્વે

ભૌમયુતા દ્રેષ્કાણાસ્ત્રિકોણલગ્નેષુ સંદૃષ્ટાઃ।
વિભુજાઙ્ઘ્રિમસ્તકઃ સ્યાચ્છનિરવિચન્દ્રૈર્વદેદ્ગર્ભઃ

(ઇત્યાધાનવિધાનં)ઇત્યાધાનવિધાનં પ્રસૂતિ સમયેઽપિ યોજયેદ્યોગ્યમ્।
આધાને યન્નોક્તં પ્રસૂતિવિહિતં તદપિ ચિન્ત્યમ્

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં આધાનેઽષ્ટમોઽધ્યાયઃ॥
નવમોઽધ્યાયઃ
(સૂતિકાધ્યાયઃ)
(આધાનં)આધાને હિ મયોક્તં પ્રસૂતિકાલસ્ય નિર્ણયાર્થપરમ્।
તસ્મિન્ સુપરિજ્ઞાતે જન્માધ્યાયં પ્રવક્ષ્યામિ

શીર્ષોદયે વિલગ્ને મૂર્ધ્ના પ્રસવોઽન્યથોદયે ચરણૈઃ।
ઉભયોદયે ચ (કરમ્)હસ્તૈઃ શુભદૃષ્ટે શોભનોઽન્યથા કષ્ટઃ

(હો.ર. 1 અ. 148 પૃ.)ભવનાંશસદૃશદેશે પ્રસવો જ્ઞેયઃ સદાત્ર યુવતીનામ્।
મિશ્રગૃહાંશે વર્ત્મનિ સ્થિરરાશ્યંશે તથા (તથાન્યગૃહે)સ્વગૃહે

સ્વગૃહનવાંશે લગ્ને સ્વગૃહેઽન્યસ્મિ(સ્વગૃહેન્યઽસ્મિન્ પ્રતિદ્વન્દ્વે)ન્યદિ પ્રથમહર્મ્યે।
પિતૃમાતૃગ્રહબલ(વર્ગે)તસ્તત્તત્સ્વજનગૃહેષુ બલયોગાત્

પ્રાકારતરુનદીષુ ચ સૂતિર્નીચાશ્રિતૈઃ(ચાશ્રિતે) સૌમ્યૈઃ।
નેક્ષન્તે લગ્નેન્દૂ યદ્યેકસ્થા ગ્રહા મહાટવ્યામ્

સલિલભલગ્ને(ભવને) ચન્દ્રો જલરાશૌ વીક્ષતેઽથવા પૂર્ણઃ।
પ્રસવં સલિલે વિદ્યાત્ બન્ધૂદયદશમગશ્ચ યદા(10, 11)

સૌમ્યૈર્લગ્ને પૂર્ણે સ્વગૃહગતે શશિનિ સલિલસંયાતે।
પાતાલસ્થૈશ્ચ શુભૈર્જલજે લગ્નેઽમ્બુગેહગે શશિનિ

વૃશ્ચિકકુલીરલગ્ને સૌરે ચન્દ્રેક્ષિતે ત્વવટે।
ભવતિ પ્રસવઃ સ્ત્રીણાં વદન્તિ યવનાઃ સહ મણિત્થૈઃ

રવિજે જલજવિલગ્ને ક્રીડોદ્યાને બુધેક્ષિતે પ્રસવઃ।
રવિણા દેવાગારે તથોષરે ચૈવ ચન્દ્રેણ

(વૃ. જા. 5।12 તથા ઉત્પલ ટીકા મેં વાદરાયણ વાક્ય)આરણ્યભવનલગ્ને ગિરિવનદુર્ગે તથા નરવિલગ્ને।
રુધિરેક્ષિતે શ્મશાને શિલ્પકનિલયેષુ સૌમ્યેન

સૂર્યેક્ષિતે ગોનૃપદેવવાસે શુક્રેન્દુજાભ્યાં રમણીયદેશે।
શક્રેડ્યદૃષ્ટે દ્વિજવહ્નિહોત્રે નરોદયે સમ્પ્રવદન્તિ સૂતિમ્

સ્વોચ્ચે દશમે જીવે દ્વિત્રિચતુર્ભૂમિકે ગૃહે પ્રસવઃ।
મન્દર્ક્ષાંશેઽશાલં(સાલે) ચતુર્થદશમસ્થિતૈઃ સૌમ્યૈઃ

દ્વૌ દ્વૌ રાશી મેષાત્ પૂર્વાદિષુ સંસ્થિતૌ ગૃહવિભાગે।
કોણેષુ દ્વિશરીરા (લગ્નસ્ય)લગ્નન્તુ ભવેદ્ધિ તત્પ્રમુખૈઃ(પ્રમુખે)

દિગ્ભાગરાશિમણ્ડલકેન્દ્રેષુ ખગેષુ તચ્છાલા।
(અથ)ઝષમૃગહયબલવત્ત્વે ગૃહં દ્વિશાલં(વિશાલં) ત્રિશાલં ચ

ચિત્રં નવં ભૃગુસુતે ચ દૃઢં ગુરૌ ચ દગ્ધં કુજે દિનકરે પરિપૂર્ણકાષ્ઠમ્(જીર્ણ)।
ચન્દ્રે નવં ચ બહુશિલ્પકૃતં બુધે ચ જીર્ણં ભવેદ્ગૃહમિહોષ્ણકરાત્મજે ચ

વાસગૃહે દ્યૂનગતાત્ દ્વારો દિક્પાલકાત્ બલોપેતાત્।
ભવનગ્રહસંયોગૈઃ પ્રતિવેશ્માશ્ચિન્તનીયાઃ સ્યુઃ

દેવાલયામ્બુપાવકકોશવિહારાસ્તથોત્કરો(ઉપસ્કરસ્થાનમ્) ભૂમેઃ।
નિદ્રાગૃહં ચ ભાસ્કરશશિકુજગુરુભાર્ગવાર્કિબુધયોગાત્

(હો. ર. 1 અ. 166 પૃ.)ખટ્વાસ્થિતિર્ભવનવદ્યુતવિહગસમાનિ તત્ર ચિહ્નાનિ।
આસ્તરણાનિ ચ વિદ્યાત્ દૃષ્ટિશુભકૃતાનિ દૈવજ્ઞઃ

પ્રાચ્યાદિગૃહદ્વિતયં દ્વ‍ઇશરીરા રાશયશ્ચ ગાત્રાણિ।
આજાનુશિરઃશયનં ગ્રહતુલ્યં લક્ષણં તત્ર

ગ્રહયુક્તં વા નિયતં વિનતત્વં ચ દ્વિમૂર્તિરાશિષુ ચ।
ષટ્ત્રિનવાન્ત્યાઃ પાદાઃ (પર્યન્તે)પર્યઙ્કેઽઙ્ગાનિ રાશયઃ શેષાઃ

નીચસ્થે ભૂશયનં ચન્દ્રેઽપ્યથવા સુખે વિલગ્ને વા।
શશિલગ્નવિવરયુક્તગ્રહતુલ્યાઃ સૂતિકા જ્ઞેયાઃ

(હો. ર. 1 અ . 17. પૃ.)અનુદિતચક્રાર્ધયુતૈરન્તર્બહિરન્યથા વદન્ત્યેકે।
લક્ષણરૂપવિભૂષણયોગસ્તાસાં શુભૈર્યોગાત્

ક્રૂરૈર્વિરૂપદેહાઃ લક્ષણહીનાઃ સૂરૌદ્રમલિનાશ્ચ।
મિશ્રૈર્મધ્યમરૂપા બલસહિતૈઃ સર્વમેવમવધાર્યમ્

દ્વાદશભાગવિભક્તે(ભાગચ્છિન્ને) વાસગૃહેઽવસ્થિતે સહસ્ત્રાંશૌ।
દીપશ્ચરસ્થિરાદિષુ તથૈવ વાચ્યઃ પ્રસવકાલે

યાવલ્લગ્નાદુદિતં વર્તિર્દગ્ધા તુ તાવતી ભવતિ।
દોષઃ પૂર્ણે પૂર્ણઃ શશિનિ ક્ષીણે ક્ષયસ્તુ તૈલસ્ય

(હો. ર. 1 અ. 160 પૃ.)બલવતિ સૂર્યે દૃષ્ટે બહૂન્ પ્રદીપાન્ વદેત્ કુપુત્રેણ।
અન્યૈરપિ(રપગતઃ) ગતવીર્યૈઃ સૂતૌ જ્યોતિસ્તૃણૈર્ભવતિ

સૌરાંશેઽથ જલાંશે ચન્દ્રેઽર્કજસંયુતેઽથવા હિબુકે।
તદ્દૃષ્ટે વા કુર્યાત્તમસિ પ્રસવં ન સન્દેહઃ

હોરામનીક્ષમાણે શશિનિ પરોક્ષસ્થિતે પિતરિઃ જાતઃ।
મેષૂરણાચ્ચ્યુતે વા ચરભે ભાનૌ વિદેશગતે

દ્યુનિશોરર્કાસિતયોઃ કુજેન સન્દૃષ્ટયોઃ પિતાન્યગતઃ(પ્યભવત્)।
ચરરાશૌ પરદેશે યુક્તેક્ષિતયોસ્તુ તત્ર મૃતઃ

પઞ્ચમનવમદ્યૂને પાપૈરર્કાત્તુ પાપસંદૃષ્ટૈઃ।
બદ્ધઃ પિતાઽન્યદેશે રાશિ વશાત્ સ્વેઽથવા માર્ગે

જાયાત્રિકોણસંસ્થૈઃ ક્રૂરૈરાનન્દવર્જિતઃ પ્રસવઃ।
દશમચતુર્થોપગતૈઃ સૌમ્યૈઃ સમ્પત્તયો વિપુલાઃ

પશ્યતિ ન ગુરુઃ શશિનં લગ્નં ચ દિવાકરં સેન્દુરમ્।
પાપયુતં વા સાર્કં ચન્દ્રં યદિ જારજાતઃ સ્યાત્

ગુરુશશિરવયો નીચે સૂતૌ લગ્નેઽથવાર્કસૂનુશ્ચ।
લગ્નોડુપભલ્ગુપુત્રાઃ શુભૈરદૃષ્ટાસ્તથાન્યજાતશ્ચ(જાતઃ સ્યાત્)

ક્લેશો માતુઃ ક્રૂરૈર્બન્ધ્વસ્તગતૈઃ શશાઙ્કયુક્તૈર્વા।
ચન્દ્રાત્ સપ્તમરાશૌ પાપા મરણાય(મરણાય નિર્દિષ્ટાઃ) વક્રસન્દૃષ્ટાઃ

ચન્દ્રાદ્દશમે ભાનુર્માતુર્મરણં કરોતિ પાપયુતઃ।
શુક્રાત્ પઞ્ચમભવને(નવમે) સૌરિયુતસ્તેન(સૌરિયુતોઽર્કોઽથ) વા દૃષ્ટઃ

ચન્દ્રાત્ત્રિકોણરાશૌ રવિજો માતુર્વધં દિશતિ રાત્રૌ।
શુક્રાત્તથૈવ દિવસે ભૌમઃ પાપેન સન્દૃષ્ટઃ

કુજસૌરયોસ્ત્રિકોણે ચન્દ્રેઽસ્તગતે વિયુજ્યતે માત્રા।
દૃષ્ટે સુરેન્દ્રગુરુણા સુખાન્વિતો દીર્ઘજીવી ચ

મ્રિયતે પાપૈર્દૃષ્ટે શશિનિ વિલગ્ને કુજેઽસ્તગે ત્યક્તઃ।
લગ્નાચ્ચ(ત્સ્વલા, સ્તલા........) લાભગતયોર્વસુધાસુમન્દયોરેવમ્

પશ્યતિ સૌમ્યો બલવાન્ યાદૃગ્ગૃહ્ણાતિ તાદૃશો જાતઃ।
શુભપાપગ્રહદૃષ્ટે પરૈર્ગૃહીતાઽથવા(ગૃહીતોઽપિ સ મ્રિયતે) મ્રિયતે

(એકાંશાવસ્થિતયોર્યમારયોસ્ત્યજ્યતે માત્રા)એકાંશસ્થિતયોર્વા યમારયોસ્ત્યજ્યતેઽથવા માત્રા।
લગ્નાત્સપ્તમભવને ભૌમે શનિવીક્ષિતે નિયતમ્

યાદૃક્પશ્યતિ સૌમ્યસ્તત્તુલ્યગુણં સુતઃ(સુતમ્) સમાધત્તે।
પિતૃજનનીસાદૃશ્યં રવેઃ શશાઙ્કસ્ય બલયોગાત્

સિંહાજગોભિરુદયે જાતો નાલેન વેષ્ટિતો જન્તુઃ।
લગ્ને કુજેઽથ સૌરે રાશ્યંશસમાનગાત્રશ્ચ

ભૌમશનિદ્રેક્કાણે પાપે લગ્ને સ્થિતે શશિયુતે(સુતે) વા।
દ્વયેકાદશગૈઃ સૌમ્યૈરભિવેષ્ટિતકો ભુજઙ્ગેન

સૂર્યશ્ચતુષ્પદસ્થઃ શેષા દ્વિશરીરસંસ્થિતા બલિનઃ।
કોશૈર્વેષ્ટિતદેહૌ યમલૌ ખલુ સંપ્રજાયેતે(પ્રસૂયેતે)

લગ્નનવભાગતુલ્યા મૂર્તિર્બલસંયુતાદ્ગ્રહાદ્વાપિ।
નવભાગાદ્વર્ણોક્તિઃ શશિયોગાત્તત્ર સૂતસ્ય

બહવો યદિ બલયુક્તા મિશ્રા મૂર્તિસ્તદા વાચ્યા।
કુલજાતિદેશપુરુષાન્ બુદ્ધ્વાઽઽદેશં સમાદિશેત્તજ્જ્ઞઃ

ત્રિંશદ્ભાગે ભાનુર્ગ્રહસ્ય (યસ્યેહ સંસ્થિતો)યસ્ય સ્થિતો ભવતિ।
તત્તુલ્યાઃ પ્રકૃતિઃ સ્યાદેવં મુનયોઽધ્યવસ્યન્તિ

તત્કાલસુહૃદરિત્વં બલં ચ નીચોચ્ચમધ્યસંશ્રિતતામ્।
જ્ઞાત્વા ગ્રહસ્વભાવાંસ્તેભ્યઃ સંચિન્ત્યમન્યદપિ

(હો.ર. 1 અ. 174 પૃ.)ક્ષીણે શશિનિ સપાપે માતા મ્રિયતે પિતા રવૌ તદ્વત્।
બલિભિર્દૃષ્ટે મિશ્રૈર્વ્યાધિઃ સૌમ્યૈઃ શુભં ભવતિ

વિપુલવિમલમૂર્તિઃ સ્વોચ્ચગો વા સ્વરાશૌ
ગુરુસિતયુત ઇન્દુર્બોધનેનાનુદૃષ્ટઃ।
અતિશયશુભદાતા પઞ્ચમે વાઽપિ માતુઃ
પિતુરપિ ખલુ તદ્વત્ ભાસ્કરઃ સર્વદૈવ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં સૂતિકાધ્યાયો નવમઃ।
દશમોઽધ્યાયઃ
(અરિષ્ટાધ્યાયઃ)
આયુર્જ્ઞાનાભાવે સર્વં વિફલં પ્રકીર્તિતં યસ્માત્।
તસ્માત્તજ્જ્ઞનાર્થે રિષ્ટાધ્યાયં પ્રવક્ષ્યામિ

ઓજે સ્થિતાઃ પુમાંસઃ શુક્લેઽહનિ સૂરિભિઃ સમાખ્યાતાઃ।
યુગ્મભવનેષુ સર્વે કૃષ્ણે નિશિ યોષિતો બલિનઃ

ત્રિવિધમિહ શાસ્ત્રકારા (નિયમનિયમં ચ)નિયતમનિયતં ચ યોગજં પ્રાહુઃ।
યોગસમુત્થં તાવદ્વક્ષ્યે પશ્ચાત્તુ પરિશેષૌ

(હો. ર . 5 અ. 617 પૃ.)બૃહસ્પતિર્ભૌમગૃહેઽષ્ટમસ્થઃ સૂર્યેન્દુભૌમાર્કજદૃષ્ટમૂર્તિ(ઇસ પૂરે અરિષ્ટ પ્રકરણ કે લિયે જાતકાભરણ કા અરિષ્ટાધ્યાય તુલનીય હૈ)।
અબ્દૈસ્ત્રિભિર્ભાર્ગવદૃષ્ટિહીનો લોકાન્તરં પ્રાપયતિ પ્રસૂતમ્

વક્રી શનિર્ભૌમગૃહં પ્રપન્નશ્ચદ્રેઽષ્ટષષ્ઠેઽથ ચતુષ્ટયે વા।
કુજેન સમ્પ્રાપ્તબલેન દૃષ્ટો વર્ષદ્વયં જીવયતિ પ્રજાતમ્

ભાસ્કરહિમકરસહિતઃ શનૈશ્ચરો મૃત્યુદઃ પ્રસવકાલે।
વર્ષૈર્નવભિર્યાતૈરિત્યાહ બ્રહ્મશૌણ્ડાખ્યઃ

ભૌમદિવાકરસૌરાશ્છદ્રે જાતસ્ય ભૌમગૃહે(યસ્ય શુક્રગૃહે)।
મ્રિયતેઽવશ્યં સ નરો યમકૃતરક્ષોઽપિ માસેન

એકઃ પાપોઽષ્ટમગઃ શુક્રગૃહે પાપાવીક્ષિતો વર્ષાત્।
મારયતિ નરં જાતં સુધારસો યેન પીતોઽપિ

રવિશશિભવને શુક્રો દ્વાદશરિપુરધ્રગં(રન્ધ્રગઃ) શુભૈઃ સર્વૈઃ।
દૃષ્ટઃ કરોતિ (ષષ્ઠાષ્ટવ્યયમતો)ષડ્ભિર્વર્ષૈર્મરણં કિમત્ર ચિત્રં હિ

કર્કટધામનિ સૌમ્યઃ ષષ્ઠાષ્ટમ(ષષ્ઠાષ્ટવ્યયગતો)સંસ્થિતો વિલગ્નર્ક્ષાત્।
ચન્દ્રેણ દૃષ્ટમૂર્તિર્વર્ષચતુષ્કેણ મારયતિ

તીવ્રફલરાજયોગા યવનાદ્યૈર્યે વિનિર્મિતાસ્તેષુ।
જાયન્તે ખલુ કુલજા રિષ્ટં તેષુ પ્રસૂતાનામ્

કેતુર્યસ્મિન્નૃક્ષેઽભ્યુદિતસ્તસ્મિન્પ્રસૂયતે યો હિ।
માસદ્વયેન મરણં વિનિર્દિશેત્તસ્ય જાતસ્ય

ગગનસ્થો દિવસકરઃ (બલિભિઃ)પાપૈર્બહુભિર્નિરીક્ષિતઃ સદ્યઃ।
મારયતિ ભૌમધામનિ શનિભે ચ ન સંશયો ભવતિ

લગ્ને યદ્દ્રેક્કાણા નિગડાહિવિહઙ્ગપાશધરસંજ્ઞાઃ।
મરણાય સપ્તવર્ષૈઃ ક્રૂરયુતા ન સ્વપતિદૃષ્ટાઃ

રાહુશ્ચતુષ્ટયસ્થો મરણાય નિરીક્ષિતો ભવતિ પાપૈઃ।
વર્ષૈર્વદન્તિ દશભિઃ ષોડશભિઃ કેચિદાચાર્યાઃ

પાપાસ્ત્રિકોણકેન્દ્રે સૌમ્યાઃ ષષ્ઠાષ્ટમવ્યયગતાશ્ચ।
સૂર્યોદયે પ્રસૂતઃ સદ્યઃ પ્રાણાંસ્ત્યજાતિ જન્તુઃ

અંશાધિપજન્મપતી લગ્નપતિશ્ચાસ્તમુપગતા યસ્ય।
સંવત્સરૈસ્તુ મરણં નિર્વ્યાજં કતિપયૈરેવ

રાશિપ્રમિતૈર્વર્ષૈર્મારયતિ વિલગ્નપો રિપુસ્થાને।
માસૈર્દ્રેક્કાણપતિર્દિવસૈરંશાધિપો હન્તિ

મારયતિ ષોડશાહાચ્છનૈશ્ચરઃ પાપવીક્ષિતો લગ્ને।
સંયુક્તો માસેન તુ વર્ષાચ્છુદ્ધસ્તુ મારયતિ

ક્ષીણશરીરશ્ચન્દ્રો લગ્નસ્થઃ ક્રૂરવીક્ષિતઃ કુરુતે।
સ્વર્ગમનં હિ પુંસાં કુલીરગોઽજાન્પરિત્યજ્ય

વર્ષાન્મારયતિ શશી ષષ્ઠાષ્ટમરાશિસંસ્થિતો લગ્નાત્।
સદ્યઃ ક્રૂરૈર્દૃષ્ટઃ સૌમ્યૈરબ્દાષ્ટકાચ્ચૈવ

(અશુભૈઃ શુભૈશ્ચ દૃષ્ટો)અશુભશુભૈઃ સન્દૃષ્ટે વર્ષચતુષ્કેણ નિર્દિશેદન્તમ્।
અનુપાતઃ કર્તવ્યઃ પ્રોક્તાદૂ(ન્યૂનગ્રહૈર્દૃષ્ટઃ)નૈર્ગ્રહૈર્દૃષ્ટે

સૌમ્યાઃ ષષ્ઠાષ્ટમગાઃ પાપૈર્વક્રોપસઙ્ગતૈર્દૃષ્ટાઃ।
માસેન મૃત્યુદાસ્તે યદિ ન(તેન શુભૈસ્તુ) શુભૈસ્તત્ર સન્દૃષ્ટાઃ

લગ્નાદ્દ્વાદશધનગૈઃ ક્રૂરૈર્મ્રિયતે ચ રન્ધ્રરિપુયુક્તૈઃ।
શુભસમ્પર્કમયાતૈર્માસે ષષ્ઠેઽષ્ટમે વાઽપિ

લગ્નાધિપજન્મપતી ષષ્ઠાષ્ટમરિઃફગૌ પ્રસવકાલે।
અસ્તમિતૌ મરણકરૌ રાશિ પ્રમિતૈર્વદેદ્વર્ષૈઃ

હોરાધિપતિર્દ્યૂને પાપજિતો મરણમેવ વિદધાતિ।
માસેન જન્મનાથસ્તદ્વચ્ચન્દ્રો ન યદિ શુભદૃષ્ટઃ

ચન્દ્રઃ કુજરવિયુક્તઃ(રવિદૃષ્ટઃ) સ્વસુતસ્થાને ન ચાપિ શુભદૃષ્ટઃ।
મરણં શિશોઃ પ્રયચ્છતિ વર્ષે નવમે ન સન્દેહઃ

હોરેશ્વરસ્તુ (મૂર્તૌ)મૃત્યૌ પાપૈઃ સકલૈશ્ચ દૃશ્યતે બલિભિઃ।
માસિ ચતુર્થે મરણં જાતસ્ય કરોતિ મુનિવાક્યમ્

જન્માધિપતિઃ સૂર્યઃ સ્વપુત્રસહિતોઽષ્ટમે ભવતિ રાશૌ।
વર્ષૈ રાશિપ્રમિતૈર્મરણાય સિતેન સન્દૃષ્ટઃ

વ્યયાષ્ટષષ્ઠોદયગે શશાઙ્કે પાપને યુક્તે શુભદૃષ્ટિહીને।
કેન્દ્રેષુ સૌમ્યગ્રહવર્જિતેષુ પ્રાણૈર્વિયોગં વ્રજતિ પ્રજાતઃ

ચક્રસ્ય પૂર્વભાગે પાપાઃ સૌમ્યાસ્તથેતરે ચૈવ।
વર્લશ્ચકલગ્ને જાતા ગતાયુષો વજ્રમુષ્ટિયોગેઽસ્મિન્

ક્ષીણે શશિનિ વિલગ્ને પાપૈઃ કેન્દ્રેષુ મૃત્યુસંસ્થૈર્વા।
ભવતિ વિપત્તિરવશ્યં યવાનાધિપતેર્મતં(પતેર્ન સન્દેહઃ) ચૈતત્

રાશ્યન્તગતૈઃ પાપૈ; સન્ધ્યાયાં તુહિનરશ્મિહોરાયામ્।
મૃત્યુઃ પ્રત્યેકસ્થૈઃ કેન્દ્રેષુ શશાઙ્કપાપૈશ્ચ

દ્યૂનચતુરસ્રસંસ્થે(સંસ્થૈઃ) પાપદ્વયમધ્યગે શશિનિ જાતઃ।
વિલયં પ્રયાતિ નિયતં દેવૈરપિ રક્ષિતો બાલઃ

પાપદ્વયમધ્યગતે હોરાસપ્તાષ્ટમસ્થિતે ચન્દ્રે।
સૌમ્યૈરબલૈર્દૃષ્ટે જાતો મ્રિયતે ધ્રુવં હ્યત્ર(બાલઃ)

દ્યૂનાષ્ટમગૈઃ પાપૈઃ ક્રૂરગ્રહવીક્ષિતૈઃ સહ જનન્યા।
મ્રિયતે શુભસંદૃષ્ટૈ સત્યસ્ય મતાદ્વદેદ્વ્યાધિમ્

ગ્રહણોપગતે ચન્દ્રે સક્રૂરે લગ્નગે કુજેઽષ્ટમગે।
માત્રા સાર્ધં મ્રિયતે ચન્દ્રવદર્કે ચ શસ્ત્રેણ

ક્ષીણે શશિનિ વિલગ્ને કણ્ટકનિધનાશ્રિ તૈસ્તથા પાપૈઃ।
સૌમ્યાદૃષ્ટે મૃત્યુઃ સદ્યઃ સત્યસ્ય નિર્દેશઃ(નિર્દેશાત્)

દ્યૂનગતેઽર્કે લગ્ને યમે કુજે વા વિપર્યયે વાઽપિ।
અન્યતરયુતે વેન્દાવશુભૈર્દૃષ્ટેઽચિરાન્મૃત્યુઃ

હોરાનિધનાસ્તગતૈઃ પાપૈઃ ક્ષીણે વ્યયસ્થિતે(વ્યવસ્થિતે) ચન્દ્રે।
જાતસ્ય ભવેન્મરણં સદ્યઃ કેન્દ્રેષુ ચેન્ન શુભાઃ(ચેદશુભા)

લગ્નાન્ત્યનવમનૈધનસંયુક્તાશ્ચન્દ્રાસૂર્યસૌરારાઃ।
જાતસ્ય વધકૃતઃ(વધં કુર્યુઃ) સ્યુઃ સદ્યો ગુરુણા ન ચેદ્દૃષ્ટાઃ

લગ્ને ચન્દ્રેઽર્કે વા પાપા બલિનસ્ત્રિકોણનિધનેષુ।
સૌમ્યૈરદૃષ્ટયુક્તા(સૌમ્યૈરમિશ્રદૃષ્ટાઃ) સદ્યો મરણાય કીર્તિતા યવનૈઃ

શુક્રો રવિશનિસહિતો મારયતિ નરં સદા પ્રસવકાલે।
દૃષ્ટોઽપિ દેવગુરુણા નવભિર્વર્ષૈર્ન સન્દેહઃ

યત્રસ્થસ્તત્રસ્થો રુધિરાર્કશનૈશ્ચરેક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ।
જનનીમૃત્યું કુર્યાન્ન તુ સૌમ્યનિરીક્ષિતઃ સદ્યઃ

રુધિરશનૈશ્ચરદૃષ્ટો દિવસકરો દિવસજન્મનિ તુ યસ્ય।
પાપયુતો વા હન્યાત્ પિતરં નિઃસંશયં જાતઃ

રહિતો બુધગુરુશુક્રૈર્જન્મનિ રુધિરાઙ્ગસૌરસહિતોઽર્કઃ।
કથયતિ પિતરમતીતં પિતુરપિ ચ શરીરકર્તારમ્

પાપદ્વયમધ્યગતો દિવસકરો દિવસજન્મનિરતસ્ય।
પાપયુતો વા હન્યાત્ પિતરં નિઃસંશયં જાતઃ

(સૂર્યાત્સપ્તમ)સૂર્યાદષ્ટમરાશૌ યદિ યુક્તૌ સૌરલોહિતૌ પ્રસવે।
સૌમ્યાદૃષ્ટૌ નિધનં કુર્યાતાં સદ્ય એવ પિતુઃ

પાપગ્રહસંયુક્તશ્ચરરાશિગતો દિવાકરઃ પ્રસવે।
વિષશસ્ત્રજલાન્મૃત્યું કથયત્યલ્પાયુષં પિતરમ્

ચન્દ્રાદષ્ટમરાશૌ નવમે વા સપ્તમેઽપિ વા પાપાઃ।
સર્વે તત્રાન્યતમે હન્યુર્જાતં સહ જનન્યા

ચરરાશિગતે સૂર્યે દિનજન્મનિ વીક્ષિતે કુપુત્રેણ(તુ પુત્રેણ)।
કથયતિ વિદેશયાતં જાતસ્ય શરીરકર્તારમ્

ચરરાશિગતં સૌરં યદ્યર્કો રાત્રિજન્મનીક્ષેત।
અત્રાપિ વિદેશસ્થં કથયતિ પિતરં પ્રસૂતસ્ય

રુધિરસહિતસ્તુ સૌરશ્ચરભવને રાત્રિજન્મનિરતસ્ય।
કથયતિ પિતરમતીતં પરદેશે નાત્ર સન્દેહઃ

યત્રસ્થસ્તત્રસ્થઃ સ્વપુત્રરુધિરાઙ્ગસઙ્ગતઃ સૂર્યઃ।
પ્રાગ્જન્મનો નિવૃત્તં કથયતિ પિતરં પ્રસૂતસ્ય

જન્માષ્ટસપ્તષષ્ઠદ્વાદશસંસ્થેષુ ચૈવ પાપેષુ।
માતા સુતેન સાર્ધં મ્રિયતે નાસ્ત્યત્ર સન્દેહઃ

જીવતિ માતા મ્રિયતે સૂનુઃ (ષષ્ઠાન્ત્યગેષુ)ષષ્ઠાન્ત્યગેષુ પાપેષુ।
જન્માષ્ટસપ્તમેષુ ચ જીવતિ સૂનુર્મ્રિયેત તન્માતા

વક્રો વા સૌરો વા દ્વાદશસંસ્થો નયનહન્તા।
દક્ષિણનયનં સૌરો વામમથાઙ્ગારકો હન્યાત્

યુગપચ્ચન્દ્રાદિત્યૌ દ્વાદશભો નિષ્ઠિતૌ(વિષ્ઠિતૌ) ગ્રહૌ સ્યાતામ્।
કુરુતઃ પ્રસૂતમન્ધં પાપઃ ષષ્ઠેઽથવા નિધને

અથવાપ્યન્યતરયુતે દ્વાદશભે વાપિ જાયમાનસ્ય।
અત્રાપિ હરેન્નયનં દક્ષિણમર્કઃ શશી સવ્યમ્

સ્વર્ભાનુનોપસૃષ્ટા યદિ હોરા દિનકરશ્ચ જામિત્રે।
જાતસ્તત્ર મનુષ્યો નિઃસન્દિગ્ધં (ભવેદન્ધઃ)ભવત્યન્ધઃ

ધનરાશૌ દ્વાદશભે ચન્દ્રઃ સૂર્યશ્ચ (વિષ્ઠિતા)નિષ્ઠિતો યત્ર।
તત્રાપિ ભવત્યન્ધો યદ્યષ્ટમષષ્ઠયોઃ પાપૌ

રજનિકરઃ ષષ્ઠગતો નિધને સૂર્યો રવેઃ સુતસ્તુ(સુતો ધનભે) શુભે(વ્યયે)।
વક્રઃ કુટુમ્બરાશાવત્રાપ્યન્ધો ભવેજ્જાતઃ

રુધિરાઙ્ગસૌરયુક્તશ્ચન્દ્રો નિધનેઽથવાઽપિ ષષ્ઠે વા।
પિત્તશ્લેષ્મવિકારૈર્દૃષ્ટિં હન્યાદશુભયુક્તઃ

દક્ષિણમષ્ટમસંસ્થઃ સવ્યં તુ હરેત્સમાશ્રિતઃ ષષ્ઠમ્।
સૌમ્યૈર્નિરોક્ષિતતનુઃ(ર્નિરીક્ષત) સદ્યો ન હરેત્તુ (નયનં હરેદ્ધરેત્પશ્ચાત્)પશ્ચાદ્વા

દિનકરસુતેન સહિતો નિધને ચાન્ત્યે(ન્યતરમાશ્રિતશ્ચન્દ્રઃ) સમાશ્રિતશ્ચન્દ્રઃ।
વાતશ્લેષ્મવિકારૈર્દૃષ્ટિં હન્યાદશુભદૃષ્ટઃ

નિધને દક્ષિણનયનં ત્યાગે સવ્યં હરેત્તુ નિયમેન।
સૌમ્યૈસ્તુ દૃશ્યમાને(માનો) ન હરેદથવા હરેત્પશ્ચાત્

એતેનૈવ તુ વિધિના સૌરારદિવાકરાશ્રિતશ્ચન્દ્રઃ।
કુર્યાદ્દૃષ્ટિવિકારં નાનારોગૈર્ધ્રુવં જન્તોઃ

એકાદશે તૃતીયે હોરાયાં પાપસંયુતે શશિનિ।
કર્ણવિકલો નરઃ સ્યાત્પાપગ્રહવીક્ષિતે સદ્યઃ

નવમે પઞ્ચમરાશૌ પાપગ્રહવીક્ષિતૌ ગ્રહૌ સ્યાતામ્।
શ્રોત્રાપઘાતમતુલં કુર્યાતાં જાતમાત્રસ્ય

નવમે દક્ષિણકર્ણં વામં વૈ પઞ્ચમે ગ્રહો હન્યાત્।
અત્રૈવ સૌમ્યભે વા શુભદૃષ્ટે વા શુભં વાચ્યમ્

રાશૌ હોરાન્તરં પ્રાપ્ય યો યસ્મિન્ વ્યાધિમાપ્નુયાત્।
તચ્ચાસ્ય(તસ્માચ્ચ) હોરાપ્રસવે ચન્દ્રસ્થાનં ચ યદ્ભવેત્

સવ્યાપસવ્યભાગે યોગમથૈવ ગ્રહાસ્તુ સંપ્રાપ્તાઃ।
કુર્યુર્નૃણાં ચ ચિહ્નં વ્યઙ્ગભયં પાપવીક્ષિતાઃ સૌમ્યાઃ

વિદિત્વા ત્રિતયં હ્યેતત્ કૃત્સ્નસ્ય તુ વિશેષતઃ।
શુભાશુભૌ તુ વિજ્ઞેયૌ ગ્રહસંયોગકકારણૌ

ચન્દ્રાદિત્યૌ તૃતીયસ્થૌ મીનક્ષેત્રં(ક્ષેત્રસ્ય) સ યસ્ય તુ।
વ્યાધિં તત્ર વિજાનીયાત્ ત્રિરાત્રં તસ્ય જીવિતમ્

અતસ્તૃતીયે નક્ષત્રે સમસ્તે વ્યસ્તગેઽપિ વા।
રવૌ રાત્રિં પરાં જીવેચ્ચન્દ્રે દશમમાશ્રિતે

સહિતૌ ચન્દ્રજામિત્રે યસ્યાઙ્ગારકભાસ્કારૌ।
જાતસ્ય તસ્ય હિ તદા ભવેત્સપ્તાહજીવિતમ્

ચતુરસ્રસ્થિતાઃ પાપા વામદક્ષિણગા યદા।
તદા યો વ્યાધિમાપ્નોતિ દશરાત્રં સ જીવતિ

ત્રિકોણે દક્ષિણે સૂર્યશ્ચન્દ્રો વામે યદા ભવેત્।
યસ્તદા લભતે વ્યાધિં દ્વાદશાહં સ જીવતિ

ત્રિકોણસ્થો યદા ચન્દ્રશ્ચતુરસ્રેઽથ ભાસ્કરઃ(ભાસ્કરૌ)।
તદા દુર્વ્યાધિના (પુત્ર)યુક્તસ્ત્રિરાત્રં નાતિવર્તતે

તદા હોરા ચતુર્થસ્થશ્ચન્દ્રઃ ષષ્ઠસ્થિતો રવિઃ।
અષ્ટાદશાહં ચ નરસ્તદા વ્યાધિસમન્વિતઃ

રવિર્યદા ચન્દ્રમસસ્ત્રિકોણસ્થાનમાશ્રિતઃ।
વિંશતિં દિવસાન્ જીવેત્તદા વ્યાધિભાયાર્દિતઃ

હોરાષ્ટમસ્થિતઃ સૂર્યઃ સૌરભૌમનિરીક્ષિતઃ।
યઃ પુમાન્ પ્રાપ્નુયાદ્વ્યાધિં ન સ જીવેદ્વિપદ્યતે(વિપત્સ્યતે)

હોરાયાં કણ્ટકે ભૌમો ભવેદ્યસ્ય પ્રજાયતઃ।
ન ચ કેન્દ્રગતો જીવો જાયતે મૃત એવ સઃ

અથ હોરાગતઃ સૂર્યો ન ચ કેન્દ્રે બૃહસ્પતિઃ।
નિધને વા પરઃ કશ્ચિત્ જાતમાત્રો વિનશ્યતિ

હોરાયાં કણ્ટકે ચન્દ્રો ન ચ કેન્દ્રે બૃહસ્પતિઃ।
નિધને (પાપકઃ)વા પરઃ કશ્ચિત્ જાતમાત્રો વિનશ્યતિ

દ્રેષ્કાણજામિત્રગતો યસ્ય સ્યાદ્દારુણગ્રહઃ।
હોરાગતઃ શશાઙ્કશ્ચ સદ્યો હરતિ જીવિતમ્

ગ્રહાઃ સમેયુર્બહવો નિધને યસ્ય જન્મનિ।
માસં વા સપ્તરાત્રં વા તસ્યાયુઃ સમુદાહૃતમ્

શનૈશ્ચરશ્ચ હોરાયાં નિધને ચ મહીસુતઃ।
ન ચ દેવગુરુઃ કેન્દ્રે મૃતગર્ભઃ પ્રસૂયતે

યઃ પ્રાગ્વિલગ્ને દ્રેષ્કાણસ્તત્સમાનો યદા ગ્રહઃ।
ભવેત્ત્રિકોણગા પાપાસ્તત્સમાનફલો ભવેત્

સૌરે વ્યાધિમવાપ્નોતિ મરણં ધરણીસુતે।
સૂર્યે સ્યાદ્વ્યાધિવૈકલ્પં મરણં નાત્ર સંશયઃ

અથ હોરાગતો ભૌમઃ કેન્દ્રસ્થશ્ચ ભૃગોઃ સુતઃ।
સ વૈ મરણમાપ્નોતિ હોરાયાં પુનરાગતે

ગુરુસ્ત્રિકોણે હોરાયાં હોરેશશ્ચ મહીસુતઃ।
તસ્યાન્યતરકેન્દ્રસ્થઃ સદ્યો જીવિતનાશનઃ

ન નૈધને (ગુરુઃ)ગ્રહઃ કશ્ચિત્ પાપો હોરાગતોઽથવા।
કેન્દ્રે (કેન્દ્રેષ્વન્યતમે)વાન્યતરે જીવો જીવત્યષ્ટશતોત્તરમ્

ન કેન્દ્રે કશ્ચિદાગ્નેયો ન ત્રિકોણે ન નૈધને।
ગુરુશુક્રૌ ચ કેન્દ્રસ્થૌ જીવેદષ્ટશતાધિકમ્

યદિ હોરાગતઃ શુક્રઃ કેન્દ્રેષ્વન્યતમે ગુરુઃ।
નૈધને ન ચ પાપાઃ સ્યુઃ સ વિંશં જીવતે શતમ્॥95‍॥
રાશૌ કર્કટહોરાયાં (ગુરુશુક્રસમન્વિતે)ગુરુશુક્રૌ સમન્વિતૌ।
ગુરુશ્ચન્દ્રયુતો વાઽપિ નિધને ન ચ કશ્ચન

ન ચ કેન્દ્રગતાઃ પાપા ન ત્રિકોણે ન નૈધને।
તસ્યાયુરમરપ્રખ્યં નિશ્ચયેન ચ કીર્ત્યતે

નિધનાસ્તવ્યયલગ્નત્રિકોણગાઃ ક્ષીણચન્દ્રસંયુક્તાઃ।
પાપા બલિનઃ શુભદૈરદૃશ્યમાના ગતાયુષઃ(યુષં પ્રાયઃ) પ્રાયઃ

યોગે બલિનઃ સ્થાનં(સ્થાને) સ્વં વા લગ્નં ગતેઽપિ વા ચન્દ્રે।
બલવતિ પાપૈર્દૃષ્ટે વર્ષાન્તે મૃત્યુકાલઃ સ્યાત્

રવિચન્દ્રભૌમગુરુભિઃ કુજગુરુસૌરેન્દુભિસ્તથૈકસ્થૈઃ।
રવિશનિભૌમશશાઙ્કૈર્મરણં ખલુ પઞ્ચભિર્વર્ષૈઃ

રવિણા(રવિશશિયુક્તઃ) યુક્તઃ શશિજોઽસૌમ્યૈર્દૃષ્ટો વિનાશયતિ નૂનમ્।
એકાદશભિર્વર્ષૈર્દેવાઙ્કેઽપિ સ્થિતં જાતમ્

લગ્ને રવિમન્દકુજૈઃ (કુજાઃશત્રુગૃહે)શુક્રગૃહે સપ્તમે શશી ક્ષીણઃ।
દૃષ્ટો ન દેવગુરુણા સપ્તભિરબ્દૈર્વિનાશયતિ

કેન્દ્રે રવિમુષિતતનુઃ ક્ષિતિસુતમન્દાવલોઽકિતોઽથ યુતઃ।
વર્ષચતુષ્કે ચન્દ્રો મારયતિ કિમત્ર ગણિતેન

(દ્ર.જા. ભ. અરિષ્ટા.)લગ્નાધિપતેશ્ચન્દ્રો મરણપદસ્થોઽતિ કૃષ્ણતાં યાતઃ।
ક્રૂરૈઃ સકલૈર્દૃષ્ટો ન શુભૈઃ સર્વૈસ્ત્રિભિસ્તુ મારયતિ

લગ્નાધિપતિઃ પાપઃ શશિનોંશે રિઃફગો યદિ ચ ચન્દ્રાત્।
ક્રૂરૈર્વિલોક્યમાનો મારયતિ શિશું નવભિરબ્દૈઃ

દર્શનભાગે સૌમ્યાઃ ક્રૂરાશ્ચાદૃશ્યકે પ્રસવકાલે।
રાહુર્લગ્નોપગતો યમક્ષયં નયતિ પઞ્ચભિર્વર્ષૈઃ

રાહુઃ સપ્તમભવને શશિસૂનુનિરીક્ષિતો ન શુભદૃષ્ટઃ।
દશભિર્દ્વાભ્યાં સહિતૈરબ્દૈર્જાતં વિનાશયતિ

ઘટસિંહવૃશ્ચિકોદયકૃતસ્થિતિર્જીવિતં હરતિ રાહુઃ।
પાપૈર્નિરીક્ષ્યમાણઃ સપ્તમિતૈર્નિશ્ચિતં વર્ષૈઃ

કેતોરુદયં પૂર્વઃ પશ્ચાદુલ્કાદિપવનનિર્ઘાતાઃ।
રૌદ્રે સાર્પમુહૂર્તે(સતિ ચ મુહૂર્તે) પ્રાણૈઃ સન્ત્યજ્યતે જન્તુઃ

ક્ષીણં યદા શશાઙ્કં પશ્યેદ્રાહુઃ સમાગતં પાપૈઃ।
મારયતિ તદા દિવસૈર્નિર્વ્યાજં કતિપયૈરેવ

કુમ્ભે દિશતિ શશાઙ્કો ભાગે મૃત્યું તથૈકવિંશખ્યે(તથૈકવિંશાખ્યે)।
સિંહે ચ પઞ્ચમેંઽશે વૃષે(ક્રૂરેણ વૃષે મૃતિર્મરણભાગે) ચ નવમે તથૈવોક્તઃ

અલિનિ ત્રિવિંશયુક્તે મેષે ચ તથાષ્ટમે દિશતિ। મૃત્યુમ્।
કર્કટકે દ્વાવિંશે તુલિનિ ચતુર્થે મૃગે વિંશે

કન્યા પ્રથમેંશે ધનુર્ધરેઽષ્ટાદશે ઝષે દશમે।
મિથુને ચ દ્વાવિંશે શશી પ્રસૂતસ્ય મરણકરઃ

યે ભુક્તાઃ(યે તૂક્તાઃ) શશિનોંશા જન્મનિ વર્ષૈર્ગતૈસ્તુ તાવદ્ભિઃ।
મરણં હિ જન્મભાજામપ્યન્તકબદ્ધરક્ષાણામ્

એવં સર્વપ્રયત્નેન જાયમાનસ્ય દેહિનઃ।
હોરાસ્થાનાનિ(સ્થાનેષુ) કેન્દ્રાણિ ચિન્તનીયાનિ તદ્યથા

ચિન્તયેજ્જાયમાનસ્ય સ્થાનરાશિષુ નિત્યશઃ।
બૃહસ્પતિર્નૃણાં જીવસ્તસ્ય(તસ્માન્મૃત્યું) નિત્યં બૃહસ્પતેઃ

પઞ્ચદશષટ્સમેતશ્ચત્વારિંશત્તથૈક(તથૈવ વિશશ્ચ) વિંશચ્ચ।
શતમથ(ત્રિંશચ્ચત્વારિંશત્) ચત્વારિંશત્ ષષ્ટિસ્ત્રિંશત(પઞ્ચાશદેવ યથોક્તહોરાયાઃ) ક્રમાયુ હોરાયાઃ

તૃતીયચતુર્થપઞ્ચમસપ્તમનવમદશમૈકાદશગૃહેષુ જીવસ્થિતૌ(વોત્થિતા) વર્ષાઃ(પ્રોક્તાઃ સહજે તુર્યે પંચમકે સપ્તમે ચ નવમે ચ। દશમે ચૈકાદશકે ગૃહેષુ જીવસ્થિતૌ વર્ષાઃ)

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં અરિષ્ટાધ્યાયો દશમઃ॥
એકાદશોઽધ્યાયઃ
(ચન્દ્રારિષ્ટભઙ્ગાધ્યાયઃ)
સંભૂતારિષ્ટાખ્યા ભઙ્ગસ્તેષાં યથા ભવેદ્યોગૈઃ।
તાનાગમતો વક્ષ્યે પ્રધાનભૂતા યતસ્તેઽત્ર(ભૂતાનતસ્તત્ર)

ઉડુપતિકૃતરિષ્ટાનાં ભઙ્ગસ્તાવન્નિરૂપ્યતે પૂર્વમ્(સમ્યક્)।
સમ્યક્ (શેષાણામપિ પશ્ચાત્)શેષાણામપિ યથામત બ્રહ્મપૂર્વાણામ્

સર્વૈર્ગગનભ્રમણૈર્દૃષ્ટશ્ચન્દ્રો વિનાશયતિ રિષ્ટમ્।
આપૂર્યમાણમૂર્તિર્યથા નૃપઃ સન્નયેદ્દ્વેષમ્(સુનયવિદ્વેષ્ટૃન્)

ચન્દ્રઃ સમ્પૂર્ણતનુઃ શુક્રેણ નિરીક્ષિતઃ સુહૃદ્ભાગે।
(પિત્તકફાનાં)રિષ્ટહરાણાં શ્રેષ્ઠો વાતહરાણાં યથા બસ્તિઃ

પરમોચ્ચે શિશિરતનુર્ભૃગુતનયનિરીક્ષિતો હરિતો રિષ્ટામ્।
સમ્યગ્વિરેકવમનં કફપિત્તાનાં(પિત્તકફાનાં) યથાદોષમ્

ચન્દ્રઃ શુભવર્ગસ્થઃ ક્ષીણોઽપિ શુભેક્ષિતો હરતિ રિષ્ટમ્।
જલમિવ મહાતિસારં (દાડિમ)જાતીફલવલ્કલક્વથિતમ્

સપ્તાષ્ટમષષ્ઠસ્થાઃ શશિનઃ સૌમ્યા હરન્ત્યરિષ્ટફલમ્।
પાપૈરમિશ્રચારાઃ કલ્યાણઘૃતં યથોન્માદમ્

યુક્તઃ શુભફલદાયિભિરિન્દુઃ સૌમ્યૈર્નિહન્ત્યરિષ્ટાનિ(સર્વૈર્નિહન્ત્યરિષ્ટાનિ)।
તેષામેવ ત્ર્યંશે (શૂલમ્)લવણવિમિશ્રં ઘૃતં નયનરોગમ્

આપૂર્યમાણમૂર્તિર્દ્વાદશભાગે શુભસ્ય યદિ ચન્દ્રઃ।
રિષ્ટં નયતિ વિનાશં તક્રાભ્યાસો યથા ગુદજમ્

સૌમ્યક્ષેત્રે ચન્દ્રો હોરાપતિના વિલોકિતો (હરતિ)હન્તિ।
રિષ્ટં ન વીક્ષિતોઽન્યૈઃ કુલાઙ્ગના કુલમિવાન્યગતા

ક્રૂરભવને શશાઙ્કો ભવનેશનિરીક્ષિતસ્તદનુવર્ગે।
રક્ષતિ શિશું પ્રજાતં કૃપણ ઇવ ધનં પ્રયત્નેન

જન્માધિપતિર્બલવાન્ સુહૃદ્ભિરભિવીક્ષિતઃ શુભૈર્ભઙ્ગમ્।
રિષ્ટસ્ય કરોતિ સદા ભીરુરિવ પ્રાપ્તસંગ્રામઃ

(જન્મેશો લગ્નેશ્વરદૃષ્ટઃ સર્વં)જન્માધિપતિર્લગ્ને દૃષ્ટઃ સર્વૈર્વિનાશયતિ રિષ્ટમ્।
ઘૃષ્ટોષણવિદલાભ્યાં પ્રત્યેકકૃતાઞ્જનં યથા શુક્લમ્

(સ્વોચ્ચે વા)સ્વોચ્ચસ્થસ્વગૃહેઽથવાપિ સુહૃદાં (વર્ગેથ)વર્ગેઽપિ (સૌમ્યેઽપિ)સૌમ્યેઽથવા
સંપૂર્ણઃ શુભવીક્ષિતઃ શશધરો વર્ગે સ્વકીયેઽથવા।
શત્રૂણામવલોકને ન પતિતઃ પાપૈરયુક્તેક્ષિતો
રિષ્ટં હન્તિ સુદુસ્તરં દિનપતિઃ પ્રાલેયરાશિં યથા

શશિઽનોન્ત્યે બુધસિતયોરાયે ક્રૂરેષુ વાક્પતૌ ગગને।
દુરિતં ચાતુર્થિકમિવ નશ્યતિ મુનિકુસુમરસનસ્યૈઃ

લગ્નેશ્વરસ્ય ચન્દ્રઃ ષટ્ત્રિદશાયહિબુકેષુ શુભદૃષ્ટઃ।
ક્ષપયતિ સમસ્તરિષ્ટાન્યનુયાતે(અનુયાતો નિરુપ, રિષ્ટં વારયતે) નૃપતિરોધ ઇવ

એકો જન્માધિપતિઃ પરિપૂર્ણબલઃ (શુભગ્રહૈર્દૃષ્ટઃ)શુભૈર્દૃષ્ટઃ।
હન્તિ નિશાકરરિષ્ટં વ્યાઘ્ર ઇવ મૃગાન્‍ વને મત્તઃ(મત્તાન્)

પક્ષે સિતે ભવતિ જન્મ યદિ ક્ષપાયાં
કૃષ્ણેઽથવાઽહનિ શુભાશુભદૃશ્યમાનઃ।
તં ચન્દ્રમા રિપુવિનાશગતોઽપિ યત્ના-
દાપત્સુ રક્ષતિ પિતેવ શિશું ન હન્તિ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં ચન્દ્રારિષ્ટભઙ્ગો નામૈકાદશોઽધ્યાયઃ॥
દ્વાદશોધ્યાયઃ
(અરિષ્ટભઙ્ગાધ્યાયઃ)
(સર્વાનિમાનતિબલઃ, સર્વાતિગામ્યતિબલાઃ)સર્વાતિશાય્યતિ બલઃ સ્ફુરદંશુમાલી(જાલો)
લગ્પે સ્થિતઃ પ્રશમયેત્ સુરરાજમન્ત્રી।
એકો બહૂનિ દુરિતાનિ સુદુસ્તરાણિ
ભક્ત્યા પ્રયુક્ત ઇવ (શૂલધરે)ચક્રધરે પ્રણામઃ(દ્ર.બૃ. પા. 10।3)

સૌમ્યગ્રહૈરતિબલૈર્વિબલૈશ્ચ પાપૈ-
ર્લગ્નં ચ સૌમ્યભવને(ભવનં) (ભૃગુદૃષ્ટિપુષ્ટમ્)શુભદૃષ્ટિયુક્તમ્(યુક્તે)।
સર્વાપદા(સર્વાપદાભિરહિતો)વિરહિતો ભવતિ પ્રસૂતઃ
પૂજાકરઃ ખલુ યથા દુરિતૈર્ગ્રહાણામ્

પાપા યદિ શુભવર્ગે સૌમ્યૈર્દૃષ્ટાઃ શુભાંશવર્ગસ્થૈઃ।
નિઘ્નન્તિ તથા રિષ્ટં પતિં વિરક્તા યથા યુવતિઃ

રાહુસ્ત્રિષષ્ઠલાભે લગ્નાત્ સૌમ્યૈર્નિરીક્ષિતઃ સદ્યઃ।
નાશયતિ સર્વદુરિતં મારુત ઇવ તૂલસંઘાતમ્

શીર્ષોદયેષુ રાશિષુ સર્વૈર્ગગનાધિવાસિભિઃ સૂતૌ।
પ્રકૃતિસ્થૈશ્ચારિષ્ટં વિક્રયતે(વિલીયતે) ઘૃતમિવાગ્નિષ્ઠમ્

તત્કાલે યદિ વિજયી શુભગ્રહઃ શુભનિરીક્ષિતો વર્ગે।
તર્જયતિ(વર્જયતિ) સર્વરિષ્ટં મારુત ઇવ પાદપાન્ પ્રબલઃ

પરિવિષ્ટો ગગનચરઃ ક્રૂરૈશ્ચ વિલોકિતે હરતિ પાપમ્।
સ્નાનં સન્નિહિતાનાં(હિતાયાં) કૃતં યથા ભાસ્કરગ્રહણે

સ્નિગ્ધમૃદુપવનભાજો(પવનવિરજો) જલદાશ્ચ(જલજા) તથૈવ ખેચરાઃ (સ્વસ્થાઃ)શસ્તાઃ।
સ્વસ્થાઃ(શાસ્તિ) ક્ષણાચ્ચ રિષ્ટં શમયતિ(શમયન્તિ હિ) રજો (યથામ્બુધરાઃ)યથામ્બુધારૌઘઃ

ઉદયે ચાગસ્ત્યમુનેઃ સપ્તર્ષીણાં (પૂર્વાણાં)મરીચિપુત્રાણામ્।
સર્વારિષ્ટં નશ્યતિ તમ ઇવ સૂર્યોદયે જગતઃ

અજવૃષકર્કિવિલગ્ને રક્ષતિ રાહુઃ સમસ્તપીડાભ્યઃ।
પૃથ્વીપતિઃ પ્રસન્નઃ કૃતાપરાધં યથા પુરુષમ્

(યત્નેન ભઙ્ગમપરે)યાતૈસ્ત્રિભાગમપરૈઃ સરોજજન્માપિ વિસ્મયં કુરુતે।
ભઞ્જયતિ(તજ્જઃ કાષ્ટમનિષ્ટં) કાષ્ઠમરિષ્ટં સમતટદેશે યથા કરભઃ(સરટઃ કિરટઃ)

બહવો યદિ શુભફલદાઃ ખેટાસ્તત્રાપિ શીર્યતે રિષ્ટમ્।
સૂર્યાત્ ત્રિકોણ ઇન્દૌ યથૈવ યાત્રા નરેન્દ્રસ્ય

ગુરુશુક્રૌ ચ કેન્દ્રસ્થૌ જીવેદ્વર્ષશતં નરઃ।
ગૃહાનિષ્ટં હિનસ્ત્યાશુ(ભિનત્ત્યાશુ) ચન્દ્રાનિષ્ટં તથૈવ ચ

બન્ધ્વાસ્પદોદયવિલગ્નગતૌ કુલીરે ગીર્વાણનાથસચિવઃ સકલશ્ચ ચંદ્રઃ।
જૂકે રવીન્દુતનયાવપરે ચ લાભે દુશ્ચિક્યશત્રુભવનેષ્વમિતં તદાયુઃ

એતે સર્વે ભઙ્ગા મયા નિરુક્તાઃ પુરાતનાઃ સિદ્ધાઃ।
યૈર્જ્ઞાતૈર્દૈવવિદો નરેન્દ્રવાલ્લભ્યમાયાન્તિ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યામરિષ્ટભઙ્ગો નામ દ્વાદશોઽધ્યાયઃ॥
ત્રયોદશોઽધ્યાયઃ
(ચન્દ્રવિધિરધ્યાયઃ)
(દ્ર.બૃ. પા. 37।7 તતા વૃ. જા. 13।3)સુનફાઽનફાદુરુધરા ભવન્તિ યોગાઃ ક્રમેણ રવિરહિતૈઃ।
વિત્તાન્ત્યોભયસંસ્થૈઃ કૈરવવનબાન્ધવાદ્વિહગૈઃ

(દ્ર.વૃ. પા. 37।11)એતે ન યદા યોગાઃ કેન્દ્રગ્રહવર્જિતઃ શશાઙ્કશ્ચ।
કેમદ્રુમોઽતિકષ્ટઃ શશિનિ (ચ સર્વ)સમસ્તગ્રહાદૃષ્ટે

સુનફાનફાસરૂપાસ્ત્રિંશદ્યોગા(30) સ્ત્રિસંગુણા ષષ્ટિઃ (180)।
સંખ્યા દૌરુધરાણાં પ્રસ્તારવિધૌ સમાખ્યાતાઃ

શ્રીમાન્ સ્વબાહુવિભવો બહુધર્મશીલઃ
શાસ્ત્રાર્થવિદ્બહુયશાઃ (ત્પૃથુ) સુગુણાભિરામ(સ્વગુણી)।
શાન્તઃ(કાન્તઃ।હો.ર. 7અ. 306 પૃ.) સુખી ક્ષિતિપતિઃ સચિવોઽથ વા સ્યાત્
સૂતઃ પુમાન્ વિપુલધીઃ સુનફાભિધાને(દ્ર.વૃ. પા. 17।8 તથા વૃ. જા. 13।5)

વાગ્મી પ્રભુર્દ્રવિણવાનગદઃ સુશીલો
ભોક્તાન્નપાનકુસુમામ્બરભામિનીનામ્(કામિનીનામ્)।
ખ્યાતઃ સમાહિતગુણઃ સુખશસ્તચિત્તો(વિત્તો)
યોગે નિશાકરકૃતે ત્વનફે સુવેષઃ(દ્ર.વૃ. પા. 37।9 તથા વૃય જા. 13।5)

વાગ્બુદ્ધિવિક્રમગુણૈઃ પ્રથિતઃ પૃથિવ્યાં
સ્વાતન્ત્ર્યસૌખ્યધનવાહનભોગભોગી(ભાગી)।
દાતા(દાન્તઃ) (જનપોષણ)કુટુમ્બધનપોષણલબ્ધખેદઃ
સદ્વૃત્તવાન્ દુરુધરાપ્રભવો ધુરિસ્થઃ(દ્ર.વૃ. પા. 37।10)

કાન્તાન્નપા(બન્ધુગૃહવસ્ત્ર)નગૃહવસ્ત્રસુહૃદ્વિહીનો(બન્ધુગૃહવસ્ત્ર) દારિદ્ર્યદુઃખગદદૈન્યમલૈરુપેતઃ।
પ્રેષ્યઃ ખલઃ સકલલોકવિરુદ્ધવૃત્તિઃ કેમદ્રુમે ભવતિ પાર્થિવવંશજોઽપિ

કેન્દ્રાદિ સ્થૈર્ગ્રહૈર્યોગાઃ કીર્તિતા યેઽનફાદયઃ।
(તાન્)તે પ્રધાના(પ્રધાનાન્) સમા(સમાનાન્) હ્રસ્વા(સ્વાં)શ્ચન્દ્રરૂપાશ્ચ(ન્વિ) ચિન્તયેત્

ભૌમાદીનાં બલં દેશં જાતસ્ય ચ કુલં બુધઃ।
વિજ્ઞાય પ્રવેદત્ સમ્યક્ સુનફાદિકૃતં ફલમ્

વિક્રમવિત્તપ્રાયો નિષ્ઠુરવચનશ્ચમૂપતિશ્ચણ્ડઃ।
હિંસ્ત્રો દમ્ભવિરોધી સુનફાયાં ભૌમસંયોગે

શ્રુતિશાસ્ત્રગેયકુશલો ધર્મપરઃ (રતઃ)કાવ્યકૃન્મનસ્વી ચ।
સર્વહિતો રુચિરતનુઃ સુનફાયાં સોમજે ભવતિ

વિદ્યાચાર્યં ખ્યાતં નૃપતિં નૃપતિપ્રિયં વાઽપિ।
સુકુટુમ્બધનસમૃદ્ધં સુનફાયાં સુરગુરુઃ કુરુતે

સ્ત્રીક્ષેત્રવિ(વિત્તગૃહવાં)ત્તવિભવશ્ચતુષ્પદાઢ્યઃ સુવિક્રમો ભવતિ।
નૃપસત્કૃતઃ સુધીરો દક્ષઃ શુક્રેણ સુનફાયામ્

નિપુણમતિર્ગ્રામપુરૈર્નિત્યં સંપૂજિતો ધનસમૃદ્ધઃ।
સુનફાયાં રવિપુત્રે ક્રિયાસુ ગુપ્તો ભવેદ્ધૌરઃ

ચોરસ્વામી ધૃષ્ટઃ સ્વવશો(વંશ) માની રણોત્કટઃ ક્રોધી।
શ્રેષ્ઠઃ(સેવ્ય) શ્લાઘ્યઃ સુતનુઃ કુજેનફાયાં સુલાભશ્ચ(પ્રગલ્ભશ્ચ)

ગાન્ધર્વલેખનપટુ(ગન્ધર્વ) કવિઃ પ્રવક્તા નૃપાપ્તસત્કારઃ।
રુચિરતનુસ્ત્વનફાયાં પ્રસિદ્ધકર્મા બુધેન ભવેત્

ગામ્ભીર્યસત્ત્વમેધાસ્થાનરતો(શુભો) બુદ્ધિમાન્ નૃપાપ્તયશાઃ।
અનફાયાં ત્રિદશગુરૌ સંજાતઃ (સ્ત્વવિદ્ભવતિ)સત્કવિર્ભવતિ

(યુવતિજનાનાં)યુવતીનામતિસુભગઃ પ્રણયી ક્ષિતિપશ્ચ ગોપતિઃ(ભોગવાન્ કાન્તઃ) ખ્યાતઃ।
કાન્તઃ(કનકસમૃદ્ધશ્ચણ્ડ) કનકસમૃદ્ધસ્ત્વનફાયાં ભાર્ગવે ભવતિ

વિસ્તીર્ણભુજો નેતા ગૃહીતવાક્યશ્ચતુષ્પદસમૃદ્ધઃ।
દુર્વનિતાયા ભક્તો(ભર્તા) ગુણસહિતશ્ચાર્કપુત્રેણ

આનૃતિકો બહુવિત્તો નિપુણોઽતિશઠોઽધિકો(ગુણાધિકો) લુબ્ધઃ।
વૃદ્ધાસતીપ્રસક્તઃ કુલાગ્રણીઃ શશિનિ ભૌમબુધમધ્યે

ખ્યાતઃ કર્મસુ વિભવી બહુજનવૈરસ્ત્વમર્ષણો હૃષ્ટઃ।
કુલરક્ષી કુજગુર્વોઃ સંગ્રહશીલઃ શશિનિ મધ્યે

ઉત્તમરામા(ઉત્તરામા, ઉત્તમકામઃ) સુભગો વિવાદશીલઃ શુચિર્ભવેદ્દક્ષઃ।
વ્યાયામી રણશૂરઃ સિતારયોર્મધ્યગે ચન્દ્રે

કુત્સિતયોષિદ્ર(દ્રવિણો)મણો બહુસંચયકારકો વ્યસનતપ્તઃ।
ક્રોધી પિશુનો રિપુહા(રિપુમાન યમારયીઃ) યમારયોઃ સ્યાદ્દુરુધુરાયામ્

ધર્મપરઃ શાસ્ત્રજ્ઞો વાચાલઃ સત્કવિર્ધનોપેતઃ।
ત્યાગયુતો વિખ્યાતો બુધગુરુમધ્યે સ્થિતે ચન્દ્રે

પ્રિયવાક્ સુભગઃ કાન્તઃ પ્રનૃત્તગેયાદિષુ પ્રિયો ભવતિ।
સેવ્યઃ શૂરો મન્ત્રી બુધસિતયોર્દુરુધુરાયોગે

દેશાદ્દેશં ગચ્છતિ વિત્તપરો નાતિવિદ્યયા સહિતઃ।
ચન્દ્રેઽન્યેષાં પૂજ્યઃ સ્વજનવિરોધી જ્ઞમન્દયોર્મધ્યે

ધૃતિમેધાશૌર્યયુતો નીતિજ્ઞઃ કનકરત્નપરિપૂર્ણઃ।
ખ્યાતો નૃપકૃત્યકરો ગુરુસિતયોર્દુરુધુરાયોગે

સુખનયવિજ્ઞાનયુતઃ પ્રિયવાગ્વિદ્વાન્ ધુરંધરોઽપ્યાર્યઃ।
શાન્તો ધની સુરૂપશ્ચન્દ્રે ગુરુભાનુજાન્તસ્થે

વૃદ્ધચરિતં કુલાગ્ર્યં નિપુણં સ્ત્રીવલ્લભં ધનસમૃદ્ધમ્।
નૃપસત્કૃતં બહુધનં કુરુતે ચન્દ્રઃ સિતાસિતયોઃ

(દ્ર.વૃ. પા. 37।12 તથા વૃ. જા. 13।1)સૂર્યાત્ કેન્દ્રાદિગતો નિશાકરઃ સ્વલ્પમધ્યભૂયિષ્ઠાન્।
કુયાત્ક્રમેણ ધનધીનૈપુણવિજ્ઞાનવિનયાંશ્ચ

ઔત્પાતિકઃ(ઉત્પાતિકઃ, અલ્પાત્મજઃ) કૃશતનુર્નિશિ ચાપ્યદૃશ્યો
(કૃષ્ણે તુ શીત કિરણો)દૃશ્યો દિવા શિશિરગુર્ભયશોકદઃ સ્યાત્।
એવં સ્થિતઃ સમફલં પૃથિવીપતિત્વં
યાતોઽન્યથા પ્રકુરુતે પરિપૂર્ણમૂર્તિઃ

લગ્નાદુપચયસંસ્થૈઃ શુભૈઃ સમસ્તૈર્મહાધનો દ્વાભ્યામ્।
મધ્યં ચૈકેનાધમમેવં ચન્દ્રાદપિ તદૂનઃ

અધિયોગાદયોઽન્યેઽપિ(યેઽપિ) મયાત્રૈવ ન કીર્તિતાઃ।
નૃપયોગા યતસ્તે હિ વક્ષ્યે તત્રૈવ તાનહમ્

ઇતિ કલ્યાવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં ચન્દ્રવિધિર્નામ ત્રયોદશોઽધ્યાયઃ॥
ચતુર્દશોઽધ્યાયઃ
(વેશિવાશ્યુભયચર્યાધ્યાયઃ)
(વાશી તદ્ધનગૈશ્ચન્દ્રવર્જિતૈઃ)સૂર્યાદ્વ્યયગૈર્વાશિર્દ્વિતીયગૈશ્ચન્દ્રવર્જિતૈર્વેશિઃ(ર્વેશી)।
ઉભયસ્થિતૈર્ગ્રહેન્દ્રૈરુભયચરી નામતઃ પ્રોક્તા(દ્ર.વૃ.પા. 18।1)

મન્દદૃશં સ્થિરવચનં પરિભૂતપરિશ્રમં નતોર્ધ્વતનુમ્।
કથયતિ યવનાધિપતિર્વેશિસમુત્થં તથા પુરુષમ્

વસુસંચયવિત્સસુહૃત્સરાદ્વેશી સુરગુરૌ ભવતિ જાતઃ।
ભીરુઃ કાર્યોદ્વિગ્નો લઘુચેષ્ટો ભૃગસુતે પરાધીનઃ

(કર્કશો)પરિકર્મકો દરિદ્રો મૃદુર્વિનીતો બુધે સલજ્જશ્ચ।
(માર્ગઘ્નઃ)માર્ગલઘુઃ ક્ષિતિપુત્રે પરોપકારી નરો વેશૌ

પરદારરતશ્ચણ્ડો બહ્વાકારઃ શઠો ઘૃણી।
ભવેન્મનુષ્યઃ સધનો યાતે વેશિં શનૈશ્ચરે

(ઉત્સૃષ્ટ)ઉત્કૃષ્ટવચાઃ સ્મૃતિમાનુદ્યોગયુતો નિરીક્ષતે તિર્યક્।
(પૂર્વ)સર્વશરીરે પૃથુલો નૃપતિસમઃ સાત્ત્વિકો વાશૌ

ધૃતિ સત્ત્વબુદ્ધિયુક્તો ભવતિ ગુરૌ વાશિકે (પવનસાર)વચનસારઃ।
શૂર ખ્યાતો (બલવાન્)ગુણવાન્ યશસ્કરો ભાર્ગવે પુરુષઃ

પ્રિયભાષી (રુચિર)રુધિરતનુર્વાશ્યાં સ્યાદ્ બોધને પરાજ્ઞાકૃત્।
સઙ્ગ્રામે વિખ્યાતો ભૂમિસુતે (ભાગ્યશ્ચ)નાન્યવાક્યશ્ય

વાણિક્ (ખલ)કુલસ્વભાવઃ સ્યાત્પરદ્રવ્યાપહારકઃ।
ગુરુદ્વેષી (મુનિસ્ત્રીશો)સુનિસ્ત્રિંશો ગતે વાશિં શનૈશ્ચરે

સંનિરીક્ષ્ય રવેર્વીર્યં ગ્રહાણાં ચાપિ તત્ત્વતઃ।
રાશ્યંશસઙ્ગમાત્સર્વં ફલં બ્રૂયાદ્વિચક્ષણઃ

સર્વંસહઃ (સુસમ્પદૃક્)સુભદ્રઃ સમકાયઃ સુસ્થિરો વિપુલસત્ત્વઃ।
નાત્યુચ્ચઃ (પરિપૂર્ણઃ સિંહગ્રીવો ભવેદુભયચર્યામ્)પરિપૂર્ણો વિદ્યાયુક્તો ભવેદુભયચર્યામ્

સુભગો બહુભૃત્યધનો બન્ધૂનામાશ્રયો નૃપતિતુલ્યઃ।
નિત્યોત્સાહી હૃષ્ટો ભુઙ્ક્તે ભોગાનુભયચર્યામ્(દ્ર.જા. ભ. સુ. યો 4)

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં વેશિવાશ્યુભયચર્યાયાં ચતુર્દશોઽધ્યાયઃ
પઞ્ચદશોઽધ્યાયઃ
(દ્વિગ્રહયોગાધ્યાયઃ)
યવનાચાર્યૈર્વૃદ્ધૈર્દ્વિગ્રહયોગેષુ યત્ફલં પ્રોક્તમ્।
તદહમપહાય મત્સરમધુના વક્ષ્યે વિશેષેણ

યુવતીનાં વશગઃ સ્યાદવિનીતઃ (કૂટકૃત્ પ્રલઘુચિતઃ)કૂટવિત્પૃથુલવિત્તઃ।
આસવવિક્રયકુશલો રવ્યુડુપત્યોઃ ક્રિયાનિપુણઃ

ઓજસ્વી સાહસિકો મૂર્ખો બલસત્ત્વસંયુતોઽનૃતવાક્।
પાપમતિર્વધનિરતો(નિષ્ઠો) રવિકુજયોઃ સ્યાત્ પ્રચણ્ડશ્ચ

સેવાકૃદસ્થિરધનો રવિજ્ઞયોઃ પ્રિયવચા યશોર્થઃ સ્યાત્।
આર્યઃ ક્ષિતિપતિદયિતઃ સતાં ચ બલરૂપવિત્તવિદ્યાવાન્

બહુધર્મો નૃપસચિવઃ (સુબુદ્ધિમાન્)સમૃદ્ધિમાન્મિત્રસંશ્રયાપ્તાર્થઃ।
સૂર્યે બૃહસ્પતિયુતે ભવેદુપાધ્યાયસંજ્ઞશ્ચ

શસ્ત્રપ્રહરણવિદ્યાશક્તિયુતો નેત્રદુર્બલશ્ચરમે(ચરભે)।
રઙ્ગજ્ઞો રવિસિતયોઃ સ્ત્રીસઙ્ગાલ્લબ્ધબન્ધુધનઃ(જનઃ)

ધાતુજ્ઞો ધર્મમયઃ (સ્વકર્મ)સ્વધર્મનિરતઃ પ્રણષ્ટસુતદારઃ।
નિજવંશગુણૈઃ (સિદ્ધઃ)શુદ્ધઃ શનિરવ્યોરલ્પશીલશ્ચ

શૂરો રણપ્રતાપી મલ્લોઽસૃગ્વેદનાર્તદેહશ્ચ(વેદનાપ્તદાહ)।
મૃચ્ચર્મધાતુશિલ્પી કૂટજ્ઞશ્ચન્દ્રકુજયોગે

કાવ્યકથાસ્વતિનિપુણઃ સધનઃ સ્ત્રીસંમતઃ સુરૂપશ્ચ।
સ્મિતવદનઃ શશિબુધયોર્ધર્મરુચિઃ(રતિઃ) સ્યાદ્વિશિષ્ટગુણઃ

દૃઢસૌહૃદો વિનીતઃ સ્વબન્ધુસંમાન(સંમાનકૃદ્ધનેશશ્ચ)વર્ધનેશશ્ચ।
ગુર્વિન્દ્વો શુભશીલઃ સુરદ્વિજેભ્યો (હિતો)રતો ભવેત્પુરુષઃ

(ધૂપાં)સ્ત્રગ્ધૌતામ્બરયુક્તઃ ક્રિયાવિધિજ્ઞઃ (કવિ)કુલપ્રિયોઽત્યલસઃ।
ક્રયવિક્રયેષુ કુશલઃ શશિભાર્ગવયોઃ સદા યોગે

જીર્ણ(વધૂનાં)વધૂજનરમણો ગજાશ્વસમ્પાદકો(સમ્પાલકો) વિગતશીલઃ।
વશ્યો વિધનઃ પુરુષઃ પરાજિતઃ સ્યાચ્છશાઙ્કશનિયોગે

સ્ત્રીદુર્ભગોઽલ્પવિત્તઃ સુવર્ણલોહપ્રકારકઃ સ્થપતિઃ।
દુષ્ટસ્ત્રીવિધવાનાં કુજબુધયોરૌષધક્રિયાનિપુણઃ

(શિલ્પી)શિલ્પશ્રુતિશાસ્ત્રજ્ઞો મેધાવી વાગ્વિ શારદો મતિમાન્।
અસ્ત્રપ્રિયપ્રધાનઃ સુરગુરુકુજોઃ (યોગે)સમાગતયોઃ

પૂજ્યો ગણપ્રધાનો ગણિતજ્ઞઃ પરયુવતિભી(યુવતિકો) રતો ધૂર્તઃ।
દ્યૂતાનૃતશાઠ્યરતો વિટશ્ચ(વિટઃસિતે રુધિરસંયુતે ભવતિ) સિતરુધિરસંયોગે

ધાત્વિન્દ્રજાલકુશલઃ (પ્રપઞ્ચકસ્તોયકર્મ)પ્રવઞ્ચકસ્તેયકર્મકુશલશ્ચ।
કુજસૌરયોર્વિધર્મઃ શત્રવિષઘ્નઃ કલિરુચિઃ સ્યાત્

નૃત્તવિધેર્વિજ્ઞાતા પ્રાજ્ઞોઽપિ ચ (વાદ્ય)ગેયશાસ્ત્રવિન્મનુજઃ।
બુધગુરુયોગે મતિમાન્સૌખ્યયુતો જાયતેઽવશ્યમ્

અતિશયધનો નયજ્ઞો બહુશિલ્પો વેદવિત્સુવાક્યઃ સ્યાત્।
ગીતજ્ઞો હાસ્યરતિર્બુધસિતયોર્ગન્ધમાલ્યરુચિઃ

(ગુણવાન્)ઋણવાન્ (ડમ્ભ)દમ્ભપ્રાયઃ પ્રપઞ્ચકઃ સત્કવિર્ગમનશીલઃ।
નિપુણઃ શોભનવાક્યોક બુધશનિયોગે પુમાન્ ભવતિ

જીવતિ (વેદૈ)વિદ્યાવાદૈર્વિશિષ્ટધર્મસ્થિતઃ પ્રમાણયુતઃ।
જીવસિતયોર્મનુષ્યો વિશિષ્ટદારો ભવેન્મતિમાન્(ભવેદ્ધનવાન્)

શૂરો વિત્તસમૃદ્ધો (નગરાધિપતિઃ સુખી યશસ્વી ચ)નગરાધિપતિર્યશસ્વી ચ।
શનિજીવયોઃ પ્રધાનઃ શ્રેણિસભાગ્રામસંઘાનામ્

દારુવિદારણદક્ષઃ ક્ષુરચિત્રાશ્માદિકર્મશિલ્પો ચ।
મલ્લોઽટનઃ પશુપતિઃ શનિસિતયોગે પુમાન ભવતિ

ઉક્તં ફલં ગગનગા યદ્યન્યોન્યગણસ્થિતાઃ।
અધમાદિવિકલ્પેન કુર્વન્તિ વિકૃતિં તથા (ઇસ અધ્યાય મેં ઉક્ત શ્લોકોં કે ભાવ દેખેં જાતક પારિજાત અધ્યાય 7)

ઇતિ કલ્પયાણવર્મવિ રચિતાયાં સારાવલ્યાં દ્વિગ્રહયોગો નામ પઞ્ચદશોધ્યાયઃ
ષોડશોઽધ્યાયઃ
(ત્રિગ્રહયોગાધ્યાયઃ)
નિર્લજ્જઃ પાપરતો યન્ત્રજ્ઞઃ શત્રુદારણે શૂરઃ।
(અખિલ)અશ્મક્રિયાસુ કુશલઃ સહસ્થિતૈઃ સૂર્યશશિભૌમેઃ

તેજસ્વી નિપુણમતિઃ શાસ્ત્રકલાગોષ્ઠિપાનરતઃ।
નૃપકૃત્યકરો(રતો) ધીરો રવિશશિશશિજૈઃ સહૈકસ્થૈઃ

ક્રુદ્ધો માયાનિપુણઃ સેવાકુશલો વિદેશગમનરતઃ।
મેધાવી ચપલમતિઃ સહસ્થિતૈરર્કશશિજીવૈઃ

પરધનહરણે નિપુણઃ પરદારરતશ્ચ શાસ્ત્રનિપુણશ્ચ।
રવિચન્દ્રદૈત્યપૂજ્યૈરેકસ્થૈર્જાયતે મનુજઃ

કામે(કામવિવાદે) વિવાદકુશલો મૂર્ખઃ પરતન્ત્રગો દરિદ્રશ્ચ।
સૂર્યનિશાકરરવિજૈરેકસ્થૈર્જાયતે મનુજઃ

ભવતિ ખ્યાતો મલ્લઃ સાહસિકો નિષ્ઠુરો વિગતલજ્જઃ।
ધનસુતકલત્રરહિતઃ સહસ્થિતૈરર્કકુજસૌમ્યૈઃ

વચસિ નિપુણો મહાર્થઃ ક્ષિતિપતિમન્ત્રી ચ(ચમૂપતિઃ) ભૂપતિર્વાઽપિ।
સત્યવચનઃ પ્રચણ્ડઃ સહસ્થિતૈર્ભૌમગુરુસૂર્યૈઃ

નયનાતુરઃ કુલીનઃક સુભગો વાક્શલ્યસંયુતો મનુજઃ।
ભૃગુભૌમદિવસનાથૈઃ સહસ્થિતૈઃ સ્યાદ્વિભવયુક્તઃ

વિકલાઙ્ગો ધનરહિતો નિત્યં રોગાન્વિતો મનુજઃ।
સ્વજનરહિતોઽતિમૂર્ખઃ ક્ષિતિજાર્કજભાનુભિઃ સહિતૈઃ

નેત્રાતુરોઽતિધનવાન્ (શાસ્ત્રકથાકાવ્યગોષ્ઠિશિલ્પરતઃ)મૂર્ખઃ શાસ્ત્રાદિશિલ્પકાવ્યરતઃ।
વાચસ્પતિબુધસૂર્યૈરેકગતૈર્લિપિકરઃ પુરુષઃ

(અભિશસ્તો)અતિતપ્તો વાચાટો ભ્રમણરુચિઃ પ્રોષિતો ગુરુભિઃ।
સ્ત્રીહેતોઃ સન્તપ્તઃ શશિસુતરવિભાર્ગવૈઃ સહિતૈઃ

ક્લીબાચારો દ્વેષ્યઃ સર્વજિતો બન્ધુભિઃ પરિત્યક્તઃ।
સૌરાદિત્યેન્દુસુતૈરેકસ્થૈર્જાયતે પુરુષઃ

દુર્બલચક્ષુઃ શૂરઃ પ્રાજ્ઞો નિઃસ્વશ્ચ ભૂપતેઃ સચિવઃ।
પરકાર્યરતો નિત્યં ભાર્ગવગુરુભાસ્કરૈઃ સહિતૈઃ

અસદૃશકાયઃ પૂજ્યઃ સ્વજનદ્વેષ્યઃ સુદારસુતમિત્રઃ।
નૃપતીષ્ટો વિગતભયો જીવાર્કજદિનકરૈઃ સહિતૈઃ

શત્રુભયાત્સોદ્વેગો માનકલાકાવ્યવર્જિતો મનુજઃ।
કુત્સિતચરિતઃ કુષ્ઠી સિતાર્કિરવિસંયુતૈર્ભવતિ

પાપકરા જાયન્તે નીચાચારાઃ સુહૃત્સ્વજનહીનાઃ।
આજીવિનશ્ચ પુરુષાઃ શશાઙ્કબુધભૂમિજૈઃ સહિતૈઃ

(વ્રણિતાઙ્ગઃ)વિનતાઙ્ગ સ્ત્રીલોલશ્ચોરઃ કાન્તશ્ચ સંમતઃ સ્ત્રીણામ્।
ભૌમશશાઙ્કસુરેજ્યૈરેકસ્થૈશ્ચણ્ડરોષશ્ચ

દુઃશીલાયાઃ પુત્રઃ પતિશ્ચ તસ્યાઃ સદૈવ નિર્દિષ્ટઃ।
કુજભૃગુશશિભિઃ સહિતૈર્ભ્રમણરુચિઃ શીતભીતશ્ચ(ભીરુશ્ચ)

બાલ્યે મૃતજનનીકઃ ક્ષુદ્રો વિષમશ્ચ લોકવિદ્વિષ્ટઃ।
જાયેત નરો યોગે ભૂસુતશશિભાસ્કરસુતાનામ્

ધનવાન્કલ્યો વાગ્મી તેજસ્વી ખ્યાતિમાન્વિપુલકીર્તિઃ।
બહુપુત્રભ્રાતૃયુતો બુધેન્દુસુરપૂજિતૈર્યુક્તૈઃ

વિદ્યાસંસ્કૃતમતિરપિ નીચાચારઃ પુમાન્ભવેજ્જાતઃ।
સૌમ્યો(સેર્ષ્યો) ધનપ્રલુબ્ધો બુધભાર્ગવચન્દ્રસંયોગે

અસ્વસ્થો(અસ્વાતન્ત્ર્યો વિકલઃ) વિકલાઙ્ગઃ પ્રાજ્ઞો વાગ્મી સુપૂજિતઃ ક્ષિતિપઃ।
ભવતિ નરઃ સંયોગે સૌરેન્દુશશાઙ્કપુત્રાણામ્

સાધ્વીતનયઃ પ્રાજ્ઞઃ કલાસ્વભિજ્ઞો બહુશ્રુતઃ સાધુઃ।
ભાર્ગવગુરુશશિયોગે જાતઃ સુભગો ભવેત્પુરુષઃ

શાસ્ત્રાર્થતત્ત્વબુદ્ધિર્વૃદ્ધસ્ત્રીસઙ્ગતો (રોષઃ)વિગતરોગઃ।
શશિવાચસ્પતિસૌરૈરેકસ્થૈર્ગ્રામવૃન્દપતિઃ

લિપિકરપુસ્તકવાચકપુરોધસાં ભવતિ જન્મ સુકૃતૈશ્ચ।
દૈવવિદાં પુરુષાણાં શશિભાર્ગવસૌરિસંયોગે

સુકવિઃ ક્ષોણીનાથઃ સદ્યુવતિપતિઃ પરાર્થં ઉદ્યુક્તઃ।
ગાન્ધર્વવેદકુશલઃ સ્યાદ્બુધગુરુભૂસુતૈઃ સહિતૈઃ

અકુલીનો વિકલાઙ્ગશ્ચપલો દુષ્ટશ્ચ જાયતે મનુજઃ।
મુખરો નિત્યોત્સાહી કુજબુધભૃગુનન્દનૈઃ સહિતૈઃ

પ્રેષ્યઃ શ્યામલનેત્રઃ પ્રવાસશીલો ભવેદ્વદનરોગી।
રમતે પ્રહસનશીલૈર્બુધાર્કિરુધિરૈઃ સહૈકસ્થૈઃ

નૃપતીષ્ટઃ સત્સુતવાન્વિલાસિનીભ્યઃ સદાપ્તબહુસૌખ્યઃ।
સકલજનાનન્દકરો ભાર્ગવગુરુભૂમિજૈઃ સહિતૈઃ

નૃપસંમતઃ ક્ષતાઙ્ગો નીચાચારો વિગર્હિતો મિત્રૈઃ।
ભવતિ નરો વિગતઘૃણઃ સુરેજ્યકુજસૌરિસંયોગે

ચારિત્રવિહીનાયાઃ પુત્રો ભર્તા ભવેત્સુખવિહીનઃ।
નિત્યં પ્રવાસશીલઃ સંયુક્તૈઃ સૌરિકુજશુક્રૈઃ

સુતનુઃ ક્ષપિતારિગણો નૃપતિઃ સુભગસ્તથા (વિપુદકીર્તિઃ)પૃથુલકીર્તિઃ।
બુધગુરુશુક્રૈઃ સહિતૈર્ભવતિ નરઃ સત્યવચનશ્ચ

(માન)સ્થાનધનૈશ્વર્યયુતં પ્રાજ્ઞં બહુભોગિનં સ્વદારરતમ્।
ધૃતિસૌખ્યરતં(યુતં) સુભગં જનયન્તિ બુધાર્કિજીવાખ્યાઃ

મુખરો ધૂર્તોઽનૃતવાક્ પરયુવતિરતો ભવેદ્વિષમશીલઃ।
બુધશુક્રસૂર્યતનયૈઃ કલાસ્વભિજ્ઞઃ સ્વદેશરતઃ

ન્યૂને કુલેઽપિ જાતો ભવતિ નરો ભૂપતિર્વિપુલકીર્તિઃ।
ગુરુભાર્ગવદિનકરજૈરેકસ્થૈઃ શીલસમ્પન્નઃ

પાપૈર્યુક્તે ચન્દ્રે માતુરભાવઃ પ્રકીર્તિતપ્રાયઃ।
સૂર્યે પિતુસ્તથાન્યૈઃ શુભં વદેન્મિશ્રિતૈર્મિશ્રમ્

પ્રાયઃ શુભાઃ સમેતા ધનભૂતિયશોઽન્વિતં(યુતં) નૃપતિચેષ્ટમ્।
ઉત્પાદયન્તિ મનુજં ભૂમણ્ડલમણ્ડનં શ્રેષ્ઠમ્

પાપાસ્ત્રયોપિ મિલિતાઃ કુર્વન્તિ નરં સુદુર્ભગં લોકે।
દારિદ્ર્યદુઃખતપ્તં ગર્હિતરૂપં વિનયહીનમ્

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં ત્રિગ્રહયોગે નામ ષોડશોઽધ્યાયઃ
સપ્તદશોઽધ્યાયઃ
(ચતુર્ગ્રહયોગાધ્યાયઃ)
લિપિકરતસ્કરમુખરો રોગી માયાપ્રપઞ્ચકુશલશ્ચ।
બુધરવિભૌમશશાઙ્કૈરેકર્ક્ષગતૈઃ પુમાન્ભવતિ

ધનવાન્વનિતાનિન્દ્યસ્તેજસ્વી નીતિમાન્વિગતશોકઃ।
કર્મસમર્થો નિપુણઃ શશિકુજગુરુભાસ્કરૈઃ સહિતૈઃ

(ઉગ્રો હુતભુક્તીવ્રઃ)આર્યોચિતવાગ્વૃત્તિઃ સુખભાઙ્નિપુણોઽર્થસંગ્રહણશીલઃ।
વિદ્યાસુતદારયુતઃ શશિકુજભૃગુભાસ્કરૈઃ સહિતૈઃ

વિષમશરીરો હ્રસ્વો ધનરહિતો યાતિતાશનો મૂર્ખઃ।
ગમ્યઃ સર્વસ્ય તથા રવિશશિકુજસૌરિસંયોગે

(સૌવર્ણકઃ)સૌવર્ણિકઃ પ્લુતાક્ષઃ શિલ્પકારો વા મહાધનો ધીરઃ (વીરઃ)।
(ગામ્ભીર્યો રુચિર)જાતઃ સ્યાન્નિરુજતનુઃ શશિજ્ઞગુરુભાસ્કરૈઃ સહિતૈઃ

વિકલઃ સુભગો વાગ્મી (ત્રસ્તાક્ષો ભૂપસંમતો, પિઙ્ગાક્ષી ભૂપસંમતો)હ્રસ્વો નૃપસંમતો મનુજઃ।
જાતઃ સ્યાદેકસ્થૈ રવિશશિબુધભાર્ગવૈઃ સહિતૈઃ

માતૃપિતૃવિપ્રયુક્તો ધનસૌખ્યવિવર્જિતો ભ્રમણશીલઃ।
ભિક્ષાશનોઽપ્યનૃતવાક્ રવીન્દુસૌમ્યાર્કિભિર્નિયતમ્

સલિલમૃગારણ્યાનાં સ્વામી સ્યાત્સૌખ્યભાક્(નૃપતિપૂજ્યઃ) ભવતિ પૂજ્યઃ।
શુક્રાર્કગુરુશશાઙ્કૈરેકર્ક્ષગતૈઃ પુમાન્ નિપુણઃ

તામસનેત્રસ્તીક્ષ્ણો બહુસુતવિત્તો વરાઙ્ગનાસુભગઃ।
સૂર્યેજ્યચન્દ્રસૌરૈરેકસ્થૈર્જાયતે પુરુષઃ

વનિતાસદૃશાચારઃ પુરઃસરોઽત્યન્તદુર્બલશરીરઃ।
ભીરુઃ સર્વત્ર ભવેદર્કેન્દુસિતાસિતૈઃ સહિતૈઃ

શૂરોઽથ સૂત્રકારશ્ચક્ર(ચરો)ધરો વા વિપન્નદારધનઃ।
દુઃખાર્ણવોઽટનપરઃ સુસઙ્ગતૈરર્કજીવબુધભૌમૈઃ

પરદારરતશ્ચૌરો વિષમાઙ્ગો દુર્જનો વિગતસત્ત્વઃ।
ભવતિ પ્રસવે પુરુષો રવિસિતભૌમેન્દુજૈઃ સહિતૈઃ

યોદ્ધા(યોધઃ) પ્રાજ્ઞસ્તીક્ષ્ણો નીચાચારઃ કવિપ્રધાનશ્ચ।
મન્ત્રી ચ ભૂપતિર્વા બુધાર્કકુજસૌરિસંયોગે

સુભગઃ પૂજ્યો લોકે ધનવાન્ નૃપસંમતો ભુવિ ખ્યાતઃ।
રવિભૌમજીવશુક્રૈરેકસ્થૈર્નીતિમાન્પુરુષઃ

સોન્માદો ગણમાન્યઃ સિદ્ધાર્થો બન્ધુમિત્રસંપૃક્તઃ।
ભાનુકુજજીવસૌરેઃ સંયુક્તૈર્વા નૃપાભિમતઃ

વિકલો નીચાચારો વિષમાક્ષો બન્ધુ વિદ્વિષ્ટઃ।
સૂર્યકુજશુક્રસૌરૈઃ પરાભવં સર્વતો યાતિ

ધનવાન્સુખપ્રધાનઃ સિદ્ધાર્થો બન્ધુમાન્ પ્રકૃષ્ટશ્ચ।
ભાનુબુધજીવશુક્રૈર્ભવતિ પુમાનેકરાશિગતૈઃ

ક્લીબાચારો માનો કલહરુચિઃ (સહજવાઙ્)સહજવાન્ નિરુત્સાહઃ।
અર્કાર્કિબુધસુરેજ્યૈરેકસ્થૈર્જાયતે પુરુષઃ

મુખરઃ સુભગઃ પ્રાજ્ઞો મૃદુસૌખ્યઃ સત્ત્વશૌચસંપન્નઃ।
ધીરો મિત્રસહાયો રવિબુધસિતસૌરિસંયોગે

લુબ્ધઃ કવિઃ પ્રધાનઃ કારુકનાથોઽધિપશ્ચ નીચાનામ્।
આદિત્યાર્કિસિતાર્યૈ રાજ્ઞાં જાતો ભવેદિષ્ટાઃ

શાસ્ત્રકુશલો નરેન્દ્રઃ સુમહામન્ત્રોઽથવા મહાબુદ્ધિઃ।
શશિકુજસોમજજીવૈરેકસ્થૈર્યઃ પુમાઞ્જાતઃ

કલહરુચિર્નિદ્રાલુર્નીચઃ સ્યાદ્વર્ધકીપતિઃ સુભગઃ।
બન્ધુદ્વેષ્ટા ન સુખી શશિકુજબુધભાર્ગવૈઃ સહિતૈઃ

શૂરો વિમાતૃપિતૃકો દુષ્કુલજો બહુકલત્રમિત્રસુતઃ।
ભવતિ સુકર્માભિરતઃ શશિકુજબુધસૌરિસંયોગે

વિકલાઙ્ગ સુકલત્રઃ (કષ્ટસહો)સકલસહોઽતીવમાનસંયુક્તઃ।
પ્રાજ્ઞો બહુમિત્રસુખઃ શશિકુજગુરુભાર્ગવૈઃ સહિતૈઃ

બધિરો ધનાવાઞ્શૂરઃ સોન્માદો વાક્પટુઃ સ્થિરપ્રકૃતિઃ।
મતિમાનુદારચિત્તો ભૌમેન્દુશનૈશ્ચરસુરેજ્યૈઃ

કુલટાપતિઃ પ્રગલ્ભઃ સર્પાક્ષો નિત્યમેવ સોદ્વેગઃ।
જાતઃ પુરુષોઽવશ્યં કુજેન્દુયમભાર્ગવૈર્ભવતિ

વિદ્વાન્વિમાતૃપિતૃકઃ સદ્રૂપો ધનયુતોઽતિસુભગશ્ચ।
ભવતિ નરો વિગતારિર્બુધગુરુશશિભાર્ગવૈઃ સહિતઃ

કૃતધર્મકીર્તિરગ્ર્યસ્તેજસ્વી બન્ધુવલ્લભો મતિમાન્।
નૃપસચિવઃ પ્રવરકવિઃ શશિધજીવાર્કિભિઃ સહિતૈઃ

પરદારગમનશીલો વિશીલભાર્યો વિપન્નબન્ધુશ્ચ।
પ્રાજ્ઞો લોકદ્વિષ્ટઃ(દ્વેષ્ટા) સ્યાદિન્દુબુધાર્કિભૃગુપુત્રૈઃ

માત્રા રહિતઃ સુભગસ્ત્વગ્દોષી દુઃખિતો ભ્રમણશીલઃ।
બહુભાષી સત્યરતઃ શશિગુરુભૃગુસૌરિભિઃ સહિતૈઃ

(રુચિર)સ્ત્રીકલહરુચિર્ધનભાક્પૂજ્યો લોકે ચ શીલસંપન્નઃ।
ભવતિ પુમાન્નિરુજતનુર્બુધારગુરુભાર્ગવૈઃ સહિતૈઃ

શૂરો વિદ્વાન્વાગ્મી ધનરહિતઃ સત્યશૌચસંપન્નઃ।
વાદી દ્વન્દ્વસહિષ્ણુર્મતિમાન્સહિતૈર્બુધારગુરુસૌરૈઃ

સ્યાન્મલ્લ; પરપુષ્ટઃ કઠિનાઙ્ગો યુદ્ધદુર્મદઃ ખ્યાતઃ।
રમતે ચ સારમેયૈર્બુધારયમભાર્ગવૈઃ સહિતૈઃ

તેજસ્વી વિત્તયુતઃ સ્ત્રીલોલઃ સાહસપ્રિયશ્ચપલઃ।
ભૌમગુરુશુક્રશૌરૈરેકસ્થૈર્જાયતે કિતવઃ

મેધાવી (શસ્ત્ર, શાસ્ત્ર)શ્રાદ્ધરતો (કામાચારો)રામાસક્તા વિધેયભૃત્યશ્ચ।
બુધજીવશુક્રસૌરૈરેકસ્થૈસ્તીવ્રસંયોગે

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં ચદુર્ગ્રહયોગઃ સપ્તદશોઽધ્યાયઃ
અષ્ટાદશોઽધ્યાયઃ
(પઞ્ચગ્રહયોગાધ્યાયઃ)
દુઃખી બહુપ્રપઞ્ચો જાયાવિરહેણ તાપિતશરીરઃ।
ભવતિ પુમાનેકસ્થૈ રવીન્દુકુજજીવચન્દ્રસુતૈઃ

પરકર્મતો નિત્યં બન્ધુસુહૃદ્ભિ(બન્ધુસુહૃદ્વિકૃતો, બન્ધુસુહૃદ્દુઃખિતો) કૃતો વિગતસત્ત્વઃ।
ક્લીબૈર્યાતિ ચ સખ્યં રવીન્દુકુજશુક્રસૌમ્યૈશ્ચ

અલ્પાયુર્બન્ધનભાગ્દીનો ભવતીહ સર્વસુખહીનઃ।
અકલત્રોઽસુતવિત્તઃ સૌરદિવાકરબુધેન્દુકુજૈઃ

જાત્યન્ધો બહુદુઃખી માતૃપિતૃભ્યાં સદૈવ સન્ત્યક્તઃ।
ભવતિ નરો ગેયરુચિઃ કુજેન્દુગુરુભાર્ગવાર્કૈશ્ચ

યુદ્ધકુશલઃ સમર્થઃ પરવિત્તહરઃ પરોપતાપી ચ।
(પિશુનઃ ખલશ્ચ)પિશુનશ્ચલશ્ચ પુરુષઃ શનિશશિકુજજીવદિવસેશૈઃ

માનાર્થવિભવહીનો મલિનાચારઃ પરાઙ્ગનાનિરતઃ(ભિરતઃ)।
પઞ્ચભિરેકસ્થૈઃ સ્યાદ્દિનેશશશિશુક્રશનિભૌમૈઃ

યન્ત્રજ્ઞો બહુવિભવો નૃપસચિવો દણ્ડનાયકો વા સ્યાત્।
ખ્યાતઃ શુભકીર્તિયુતો બુધેન્દુરવિજીવશુક્રૈશ્ચ

ભીરુઃ પ્રિયસન્ત્યક્તઃ સોન્માદો વઞ્ચનાસુ નિપુણશ્ચ।
ઉગ્રઃ પરાન્નભોજી બુધેન્દુગુરુસૂર્યરવિપુત્રૈઃ

દીર્ઘો રોમશગાત્રો મરણોત્સાહી સુખાર્થસુતહીનઃ।
સ્યાત્પઞ્ચભિરેકસ્થૈ રવિચન્દ્રબુધાર્કિભૃગુપુત્રૈઃ

વાગ્મીન્દ્રજાલનિરતશ્ચલચિત્તઃ સ્ત્રીષુ વલ્લભો મતિમાન્।
બહુશત્રુર્વિગતભયો રવીન્દુગુરુશુક્રભાનુસુતૈઃ

કામી બહુતુરગનરઃ (સ્ફીતઃ સેનાપતિઃ)સ્વીકૃતસેનાપતિર્વિગતશોકઃ।
રાજપ્રિયોઽતિસુભગો બુધારરવિજીવશુક્રૈઃ સ્યાત્

નિત્યોદ્વિગ્નો રોગી ભિક્ષાં ભુઙ્ક્તે ગૃહાદ્ગૃહં ગત્વા।
જીર્ણમલીમસવાસા રવિકુજબુધજીવરવિપુત્રૈઃ

વધબન્ધનરોગાર્તો વિદ્વાઁલ્લોકે સુપૂજિતો ભવતિ।
નિઃસ્વો વિકલશરીરઃ કુજશશિબુધશુક્રમન્દૈઃ સ્યાત્

વ્યાધિભિરરિભિર્ગ્રસ્તઃ સ્થાનભ્રષ્ટોઽતિદુઃખસન્તપ્તઃ।
ભ્રમતિ ક્ષુભિતઃ પુરુષઃ કુજાર્કિરવિશુક્રશશિતનયૈઃ

પ્રેષ્યો મૂર્ખઃ ક્લીબો મલિનાચારોઽતિદુર્ભગો વિકલઃ।
ભવતિ નરો ધનરહિતઃ શશિકુજગુરુશુક્રરવિતનયૈઃ

જલયન્ત્રધાતુપારદરસાયનેષ્વતિપટુઃ પુમાન્ ભવતિ।
એભિઃ પ્રસિદ્ધકર્મા ક્ષિતિસુતરવિજીવસિતસૌરૈઃ

બહુશાસ્ત્રજ્ઞાનપટુર્મિત્રહિતઃ સંમતો ગુરૂણાં ચ।
ધર્મપરઃ કારુણિકઃ સૂર્યાસિતશુક્રબુધજીવૈઃ

સાધુઃ કલ્યશરીરો વિદ્યાધનસત્યસૌખ્યસમ્પન્નઃ।
બન્ધુહિતો બહુમિત્રો બુધેન્દુકુજજીવભૃગુપુત્રૈઃ

તિમિરામયી દરિદ્રઃ પરાન્નમભિયાચયતે સદા દીનઃ।
મલિનયતિ બન્ધુવર્ગં કુજાર્કિબુધજીવહિમકરણૈઃ

બહુશત્રુમિત્રપક્ષઃ પરાર્થહિતકૃદ્વિષમશીલઃ।
એકસ્થૈરતિમાની બુધેન્દુકુજશુક્રરવિપુત્રૈઃ

નૃપમન્ત્રી નૃપતિસમો ગણનાથઃ સર્વલોકપૂજ્યશ્ચ।
એકર્ક્ષે ભવતિ નરશ્ચન્દ્રેન્દુજજીવશનિશુક્રૈઃ

સુમનસ્કઃ સોન્માદો રાજ્ઞામતિવલ્લભો વિગતશોકઃ।
નિદ્રાતુરો દરિદ્રઃ કુજગુરુબુધશુક્રરવિપુત્રૈઃ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં પઞ્ચગ્રહયોગો નામાષ્ટાદશોઽધ્યાયઃ
એકોનવિંશોઽધ્યાયઃ
(ષડગ્રહયોગાધ્યાયઃ)
વિદ્યાધનધર્મરતઃ ક્ષામો બહુભાષકો(વિશિષ્ટ)વિકૃષ્ટમતિઃ।
એકભવનોપયાતૈર્બુધેન્દુરવ્યારગુરુશક્રૈઃ

દાતા પરકાર્યકરશ્ચલસ્વભાવો વિશુદ્ધસત્ત્વશ્ચ।
રમતે વિજનોદ્દેશે રવીન્દુવક્રજ્ઞગુરુરવિજૈઃ

ચોરઃ પરદારરતઃ કુષ્ઠી સ્વજનૈર્નિરાકૃતો મૂર્ખઃ।
સ્થાનભ્રષ્ટો વિસુતો બુધેન્દુરવ્યારશનિશુક્રૈઃ

નીચઃ પરકર્મરતઃ (કર્મકરઃ)ક્ષયરોગી(ખાસ)શ્વાસકાસપરિભૂતઃ।
નિન્દ્યઃ સ્યાદ્બન્ધૂનાં સિતેન્દુરવ્યારગુરુવિજૈઃ

મન્ત્રી નૃપસ્ય સુભગઃ ક્ષાન્તિયુતો ભવતિ શોકપરિતપ્તઃ।
અકલત્રો ધનરહિતો રવીન્દુબુધજીવસિસૌરૈઃ

તીર્થેષુ સદા રમતે પુત્રૈર્નિત્યં ધનેન રહિતશ્ચ।
વનપર્વતોપસેવી બુધારરવિજીવશનિશુક્રૈઃ

નિત્યં શુચિઃ પ્રતાપી બહુયુવતિરતો નૃપપ્રિયો મન્ત્રી।
ધનસુતસૌભાગ્યયુતઃ કુજાર્કિસિતચન્દ્રબુધજીવૈઃ

પ્રાયો દરિદ્રદુઃખી મૂર્ખઃ ષટ્પઞ્ચસંયુતૈર્વિહગૈઃ।
અન્યોન્યદર્શનાદપિ ફલમેતત્કન્દલાઃ પ્રાહુઃ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં ષટ્ગ્રહયોગો નામૈકોનવિંશઽધ્યાયઃ
ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં કારકાઽધ્યાયઃ ષષ્ઠઃ॥
વિંશોઽધ્યાયઃ
(પ્રવ્રજ્યાયોગાધ્યાયઃ)
યોગા વિભક્તાશ્ચતુરાદિસંસ્થૈર્વ્યાસાદ્ગ્રહૈઃ કૈરપિ તાપસાનામ્।
જન્માદિ(જન્માર્હતૈષાં) તેષામપરૈર્મુનીન્દ્રૈઃ સંવેદિતં તત્કથયામ્યશેષાત્

સૂર્યેન્દુશુક્રાર્યમહીસુતેષુ સૂર્યેન્દુસોમાત્મજભૂમિજેષુ।
એકસ્થિતેષુ પ્રભવેત્તપસ્વી ભાન્વારમન્દજ્ઞસિતેષુ ચૈવ

કુજેન્દુસૂર્યજ્ઞપુરોહિતૈશ્ચ તીક્ષ્ણાંશુચન્દ્રાર્કિશશાઙ્કજૈશ્ચ।
સૂર્યેન્દુભૂપુત્રશનૈશ્ચરૈઃ સ્યાદેકર્ક્ષગૈઃ પ્રવ્રજિતો મનુષ્યઃ

આદિત્યગુર્વાર્કિશશઙ્કપુત્રા ભૌમાર્કચન્દ્રાત્મજસૂરયશ્ચ(સૌરયશ્ચ)।
એકર્ક્ષસંસ્થૈસ્તપસિ સ્થિતાનાં કુર્વન્તિ જન્મપ્રસવે ગ્રહેન્દ્રાઃ

સિતાર્કભૌમાર્કસુતા મહાબલાઃ સુરેજ્યભૂપુત્રકસૂર્ય(સૌર) સૌરયઃ(સૂર)।
કુજેન્દુવાગીશશનૈશ્ચરા ઇમે સમં ગતા વૈ જનયન્તિ તાપસમ્

કુજાર્કિસોમાત્મજદેવવન્દિતૈઃ કુજાર્કિચન્દ્રાત્મજસૂર્યભાર્ગવૈઃ।
રવીન્દુભૌમાસિતદાનવપ્રિયૈર્ભવન્તિ સૂતા વ્રતસંયુતા નરાઃ

સિતારસૂર્યાત્મજજીવભાસ્કરૈઃ કુજેન્દુદેવેડ્યબુધાર્કનન્દનૈઃ।
સિતેન્દુપુત્રાર્કિશશાઙ્કભૂમિજૈર્ભવેત્તપસ્વી વનપર્વતાશ્રયઃ

ચન્દ્રેન્દુપુત્રારસુરેડ્યભાસ્કરૈઃ શશાઙ્કસૂર્યેન્દુજશુક્રભૂમિજૈઃ।
સ્થિતૈરમીભિઃ સહિતૈર્નૃસમ્ભવા ભવન્તિ વન્દ્યા મનુયોઽન્નદૂષકાઃ

રવીન્દુભૌમેન્દુજજીવભાર્ગવૈઃ શશાઙ્કભૌમાર્કિબુધેડ્યભાસ્કરૈઃ।
કુજેન્દુસૂર્યાર્કિસિતેન્દુસમ્ભવૈર્ભવેદમીભિઃ સહિતૈર્નરો વ્રતી

સિતેન્દુજીવાર્કજસૂર્યલોહિતૈઃ સિતાર્કભૌમાર્કિશશાઙ્કસોમજૈઃ।
એકત્ર યાતૈર્ગગનેચરૈઃ સદા ભવન્તિ જાતા મુનયો યશસ્વિનઃ

કુજજ્ઞવાગીશસિતાર્કિભાસ્કરૈઃ સિતાર્કિજીવેન્દુજચન્દ્રભૂમિજૈઃ।
બલપ્રધાનૈઃ સહિતૈર્વિહંગમૈર્વ્રજેત્પ્રજાતઃ પુરુષસ્તપસ્વિતામ્

રવીન્દુવાગોશશનૈશ્ચરૈશ્ચ શનૈશ્ચરેન્દ્વર્કસિતૈરવશ્યમ્।
રવીન્દુપુત્રક્ષિતિજેન્દ્રપૂજ્યૈસ્તપસ્વિનઃ સ્યુઃ ફલમૂલભક્ષિણઃ

વક્રાર્કસોમાત્મજદાનવેડ્યા ભીમેન્દુવાગીશશશઙ્કપુત્રાઃ।
એકર્ક્ષગા જન્મનિ યસ્ય જન્તોર્ભવેદ્વ્રતી વલ્કલચીરધારી

શશીન્દુપુત્રક્ષિતિજાર્કપુત્રા બુધક્ષમાપુત્રસુરેડ્યસૌરાઃ।
એકર્ક્ષગા જન્મનિ યસ્ય સૂતૌ કુર્વન્તિ તં તાપસમેવ શાન્તમ્

ચન્દ્રાર્કભાર્ગવશશાઙ્કસુતા બલસ્થા
ભૌમેન્દુપુત્રસિતભાસ્કરનન્દનાશ્ચ।
મન્દેન્દુવાક્યપતિસિતા નિયતં યતીનાં
કુર્વન્તિ જન્મ ફલપાકકૃતાશનાનામ્

રવિકુજશશિશુક્રૈશ્ચન્દ્રભૌમજ્ઞસૂર્યૈ-
ર્ગુરુસિતરવિમન્દૈઃ શુક્રજીવેન્દુવક્રૈઃ।
કુજબુધસિતચન્દ્રૈરેભિરેકર્ક્ષયાતૈ-
ર્ભવતિ ગિરિવનૌકાસ્તાપસઃ સર્વવન્દ્યઃ

સિતશશિકુજગુરુમન્દૈશ્ચન્દ્રેન્દુજભૌમદેવગુરુશુક્રૈઃ।
રવિશશિકુજબુધજીવૈર્ભવતિ યતિર્દુઃખિતો દીનઃ।17॥
કુજાર્કિદેવેડ્યસિતેન્દુપુત્રૈઃ શનીનસોમાત્મજચન્દ્રભૌમૈઃ।
સમં ગતૈઃ સ્યુઃ સબલૈર્યથોક્તૈર્જટાધરા વલ્કલધારિણશ્ચ

ભાન્વિદુજેન્દુકુજજીવસુરારિપૂજ્યૈઃ સૂર્યેન્દુભૌમગુરુશુક્રશનૈશ્ચરૈશ્ચ।
પ્રાપ્નોત્યવશ્યમિહ તાપસરૂપમેભિરેકર્ક્ષગૈર્ગનવાસિભિરેવ જાતઃ

પ્રવ્રજ્યેશે દિનકરગતે (દિનકરગ તૈર્ભક્તિમન્તો ન શક્તાઃ) મુક્તિમન્તોઽતિશક્તાઃ (દિ નકરગતૈર્ભક્તિમન્તો ન શક્તાઃ)
પ્રવ્રજ્યાયાઃ સુબલસહિતૈઃ સ્થૈર્યમાહુર્ગ્રહેન્દ્રૈઃ।
સમ્પૂર્ણાનાં (બધમુપગતૈઃ)વશમનુગતૈઃ (પ્રચ્યુતિસ્તૈ)પ્રચ્યુતૈસ્તૈર્બહુત્વે
વીર્યોપેતૈર્ભવતિ બહુભિઃ સદ્બલસ્યાનુપૂર્વ્યાત્

પ્રવ્રજ્યાયાઃ સ્વામી (રુચિ)રવિમુષિતતનુ(રુચિ)ર્નિરીક્ષિતો વાઽન્યૈઃ।
યાચિતદીક્ષા ભવતિ ચ યવનાધિપતેર્યથા વાક્યમ્

શશી દૃકાણે રવિજસ્ય સંસ્થિતઃ (કુજાર્ક)કુજાર્કિદૃષ્ટઃ પ્રકરોતિ તાપસમ્।
કુજાંશકે વા રવિજેન દૃષ્ટો નવાંશતુલ્યં કથયન્તિ (તં પુનઃ)તત્પુનઃ

જન્માધિપઃ સૂર્યસુતેન દૃષ્ટઃ શૈષૈરદૃષ્ટઃ પુરુષસ્ય સૂતૌ।
આત્મીયદીક્ષાં કુરુતે હ્યવશ્યં પૂર્વોક્તમત્રાપિ વિચારણીયમ્

જન્મપતિર્વિ(વિપુલાઙ્ગઃ)કિલાઙ્ગઃ પશ્યતિ સૌરિં ચતુષ્ટયે પ્રબલમ્।
યસ્ય સ ભાગ્યવિહીનઃ પ્રવ્રજ્યાં પ્રાપ્નુયાત્ પુરુષઃ

ગુરુહિમગુરવીણામેક એવોદયસ્થો
ગગનતલગતો વા રિઃફલગશ્ચાલ્પમૂર્તિઃ।
અવિકલવલભાજા સૂર્યપુત્રેણ દૃષ્ટો
જનયતિ ખલુ જાતં તાપસં દુઃખભાજમ્

કુમુદવનસુબન્ધું સૌમ્યભાગે બલસ્થં
વિયતિ ગમનશીલાન્ સ્વોચ્ચભરથાંશ્ચ શેષાત્।
યદિ દિનકરપુત્રઃ પશ્યતિ પ્રાપ્તવીર્યો
ભવતિ ભુવનનાથો દીક્ષિતશ્ચ સ્વતન્ત્રઃ

અતિશયબલયુક્તઃ શીતગુઃ શુક્લપક્ષે
બલવિરહિતરિક્તં પ્રેક્ષતે લગ્નનાથમ્।
યદિ ભવતી તપસ્વી દુઃખિતઃ શોકતપ્તો
ધનજનપરિહીનઃ કૃચ્છ્રલબ્ધાન્નપાનઃ

સૌરિઃ શુભભાગસ્થઃ પશ્યતિ ચન્દ્રં ગ્રહાંસ્તથૈવાન્યાન્।
(તુઙ્ગાંશેષુ)કુમ્ભાંશેષુ પ્રાપ્તાન્ જનયતિ દીક્ષાન્વિતં પુરુષમ્

એકર્ક્ષગતૈઃ સર્વૈર્જન્માધિપતિર્નિરીક્ષિતો યસ્ય।
દીક્ષા તસ્યાવશ્યં ભવતીતિ પુરાતનૈઃ કથિતમ્

અગ્નીનાં પરિચારકા ગિરિનદીતીરાશ્રમે તાપસાઃ
સૂર્યારાધનતત્પરા ગણપતેર્ભક્તા ઉમાયાશ્ચ યે।
ગાયત્રીં જપતાં વને નિયમિનાં ગઙ્ગાભિષેકાર્થિનાં
કૌમારવ્રતમિચ્છતામધિપતિસ્તેષાં સદા ભાસ્કરઃ

વૃદ્ધશ્રાવકભસ્યધૂલિધવલાઃ શૈવવ્રતે યે સ્થિતા
બાહ્યાઃ પાતકિતાં ગતા ભગવતીભક્તાશ્ચ નિઃસઙ્ગિનઃ।
સિદ્ધાન્તે ખલુ સોમનામ્નિ નિરતાઃ કાપાલિકા નિષ્ઠુરા-
સ્તેષાં નાયકતાં ગતઃ શશધરઃ ખટ્વાઙ્ગપાણિદ્યુતિઃ

ઉપાસકા બુદ્ધસમાશ્રયં ગતાઃ શિખાં (શિખાં ગિતાઃ)વિના પાણ્ડરભિક્ષવશ્ચ યે।
સુવાસસો રક્તપટા જિતેન્દ્રિયાઃ પ્રભુઃ સદૈષાં ક્ષિતિજઃ પ્રકીર્તિતઃ

આજીવિનાં કુહકિનાં સમયાધિકા યે(સમયાધિકારઃ) યે દીક્ષિતાસ્તનુભૃતઃ ખલુ ગારુડે ચ।
તન્ત્રે મયૂરપિશિતાશનયોશ્ચ યુક્તાસ્તેષાં શશાઙ્કતનયોધિપતિર્નિરુક્તઃ

એકં ત્રીનથવા વહન્તિ મુનયો દણ્ડાન્ કષાયામ્બરા
વાનપ્રસ્થમુપાગતાઃ ફલપયોભક્ષાશ્ચ યે ભિક્ષવઃ(સદ્ભિક્ષવઃ)।
ગાર્હસ્થ્યેન તુ સંસ્થિ તા નિયમિનઃ સદ્બ્રહ્મચર્ય ગતા-
સ્તેષાં દણ્ડપતિઃ સુરેન્દ્રસચિવસ્તીર્થેષુ યે સ્નાતકાઃ

પાશુપતયજ્ઞદીક્ષાવ્રતેષુ તે નિત્યમેવ સંયુક્તાઃ।
વૈષ્ણવચરકાણામપિ તેષાં નેતા પ્રકીર્તિતઃ શુક્રઃ

પાષણ્ડવ્રતનિરતા દિગમ્બરા ભિક્ષવો યે ચ।
તેષામધિપતિરાર્કિઃ શાવકતરુમૂલિનશ્ચ દુસ્તપસઃ

પ્રકથિતમુનિયોગે રાજયોગો યદિ સ્યા-
દશુભફલવિપાકં સર્વમુન્મૂલ્ય પશ્ચાત્।
જનયતિ પૃથિવીશં દીક્ષિતં સાધુશીલં
પ્રણતનૃપશિરોભિઃ (ધૃષ્ટ)સ્પષ્ટપાદાબ્જયુગ્મમ્

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં પ્રવ્રજ્યાયોગો નામ વિંશોઽધ્યાયઃ।
ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં કારકાઽધ્યાયઃ ષષ્ઠઃ॥
એકવિંશોઽધ્યાયઃ
યવનાદ્યૈર્વિસ્તરતઃ કથિતા યોગાસ્તુ નાભસા નામ્ના।
અષ્ટાદશશતગુણિતાસ્તેષાં દ્વાત્રિંશદિહ વક્ષ્યે

નૌચ્છત્રકૂટકાર્મુકશૃઙ્ગાટકવજ્રદામનીપાશાઃ।
વીણાસરોજમુસલા વાપીહલશરસમુદ્રચક્રાણિ

માલા સર્પાર્ધેન્દુ યવકેદારો ગદાવિગયૂપાઃ।
યુગશકટશૂલદણ્ડા જગતો યોગૈરેભિઃ પ્રકીર્ત્યતે પ્રસવઃ।
આશ્રયજાતાન્ પ્રાહુર્માણિત્થા મુસલરજ્જુનલયોગાન્

ગોલયુગસૂલપાશા વીણાકેદારદામનીસંજ્ઞાઃ।
સપ્તૈતે સંખ્યાખ્યાઃ પૂર્વાચાર્યૈઃ સમુદ્દિષ્ટાઃ(દ્ર.બૃ.જા. 35।5।)

દ્વે ચાર્ધયોગસંજ્ઞે ભુજઙ્ગમાલે પરાશરેણોક્તે।
આકૃતિજાતા વિંશતિરપરૈઃ કથિતાશ્ચ સાવિત્રૈઃ(સાવિત્રે)

આશ્રયયોગે જાતા અમિશ્રિતે સૌખ્યલાભગુણયુક્તાઃ।
અન્યોન્યમિશ્રિતાશ્ચેદ્વિગતફલાઃ સ્યુસ્તદા યોગાઃ

નન્દતિ સ્વૈર્ભાગ્યૈર્નૃપલબ્ધધના નૃપપ્રિયાઃ ખ્યાતાઃ।
પ્રાયેણ સૌખ્યયુક્તાશ્ચાકૃતિયોગેષુ યે જાતાઃ

પરભાગ્યલબ્ધસૌખ્યા ધનભાગ્યૈરેવ (પરભાગ્યૈરેવ જીપિતાસ્તેષામ્)જીવિતં તેષામ્।
સંખ્યાસંજ્ઞે જાતા યે પુરુષાઃ સર્વતો વિકલાઃ

ક્વચિત્ સ્વભાગ્યૈઃ ક્વચિદેવમેવ ક્વચિત્પરાદ્ભૂપતિતં ફલં વા(ચ)।
ક્વચિત્સુખં દુઃખમતીવ કષ્ટં દલાખ્યયોગે(સમાર્ધયોગે) પુરુષો લભેત

હોરાદિકણ્ટકેભ્યઃ સપ્તર્ક્ષગતૈઃ ક્રમેણ યોગાઃ સ્યુઃ।
નૌકૂટચ્છત્રકાર્મુકનિર્દિષ્ટાઃ પૂર્વયવનેન્દ્રૈઃ(દ્ર.વૃ.પા.65।14।)

લગ્નાદિકણ્ટકેભ્યશ્ચતુર્ગૃંહાવસ્થિતૈર્ગ્રહૈર્યોગાઃ।
યૂપશરશક્તિદણ્ડાઃ સત્યાચાર્યપ્રિયા નિત્યમ્(દ્ર.વૃ.પા.35।13 તથા વૃ.જા.12।7।9)

સપ્તર્ક્ષગૈર્ગ્રહેન્દૈઃ કેન્દ્રાદન્યત્ર કીર્તિતોઽર્ધશશી।
કેન્દ્રપ્રત્યાસન્નૈર્ભવનદ્વયગૈર્ગદા નામ(દ્ર. વૃ. જાતક 12।7, 4તથા 35।9।)

લગ્નાસ્તગતૈઃ સૌમ્યૈઃ પાપૈઃ સુખકર્મગૈર્ભવતિ વજ્રમ્।
વિપરીતૈર્યવયોગો મિશ્રૈઃ પદ્મં બહિઃસ્થિતૈર્વાપી(દ્ર.વૃ.પા. 31।11 તથા વૃ.જા.12।5।)

હૌરાસ્તગતૈઃ શકટં ચતુર્થદશમાશ્રિતૈર્ભવેદ્વિહગઃ।
ઉદયાન્યગૈસ્ત્રિકોણે હલ ઇતિ શ્રૃઙ્ગાટકં સલગ્ને તત્ (દ્ર.વૃ.પા.35।8-10।વૃ.જા. 12।4।)

રાશ્યન્તરિતૈર્લગ્નાત્ ષટ્ભવનગતૈર્ભવેચ્ચક્રમ્।
અર્થાત્તથૈવ યાતૈશ્ચક્રાકારો ભવેજ્જલધિઃ

ઇત્યાકૃતિજા એતે વિંશતિસંખ્યા મયા સમુદ્દિષ્ટાઃ।
આશ્રયજાતાન્ વક્ષ્યે યથામતં વૃદ્ધગાર્ગ્યસ્ય(દ્ર.વૃ.પા. 35।8, વૃ.જાય12।9।)

ઉભયસ્થિરચરસંસ્થૈઃ સર્વૈર્નલમુસલરજ્જવઃ ક્રમશઃ।
કેન્દ્રેષુ સૌમ્યપાપૈર્માલા સર્પશ્ચ દલયોગૌ(દ્ર.વૃ.પા. 35।7, વૃ.જા.11।2।)

એકભવનાદિસંસ્થૈઃ સંખ્યાખ્યાઃ સ્યુર્યથાક્રમં યોગાઃ।
ગોલયુગશૂસંજ્ઞાઃ કેદારઃ પાશદામનીવાણાઃ(દ્ર.વૃ.પા. 35।16-17, વૃ.જા12।12।10।)

એતેષાં ફલયોગં કથયામિ યથાક્રમં મુનિભિરુક્તમ્।
સર્વદશાસ્વપિ ફલદાઃ સકલા એતે બુધૈશ્ચિન્ત્યાઃ

સલિલોપજીવિવિભવા બહ્વાશાઃ ખ્યાતકીર્તયો હૃષ્ટાઃ।
કૃપણા બલિનો લુબ્ધા નૌસમ્ભૂતાશ્ચલાઃ પુરુષાઃ

આનૃતિકકિતવબન્ધપાલા નિષ્કિઞ્ચનાઃ શઠાઃ ક્રૂરાઃ।
કૂટસમુત્થા નિત્યં ભવન્તિ ગિરિદુર્ગવાસિનો મનુજાઃ(દ્ર.વૃ.પા.35।37, વૃ.જા.12।16।)

દ્વાવિંશોઽધ્યાયઃ
(હો. ર. 3 અ. 417 પૃ.।)સર્વસ્ય સર્વકાલં ગ્રહરાશિસમુદ્ભવં ફલં યસ્માત્(યત્સ્યાત્)।
કથયામ્યતઃ પ્રયત્નાત્ શેષાચાર્યાન્ સમાશ્રિત્ય

શાસ્ત્રાર્થકૃતિકલાભિઃ ખ્યાતો યુદ્ધપ્રિયઃ પ્રચણ્ડશ્ચ।
ઉદ્યુક્તે ભ્રમણરુચિર્દૃઢાસ્થિબન્ધઃ ક્રિયે શ્રેષ્ઠઃ

સાહસકર્માભિરતઃ પિત્તાસૃગ્વ્યાધિકાન્તિસત્ત્વયુતઃ।
સૂર્યે ભવતિ નરેન્દ્રઃ સ્વતુઙ્ગરાશૌ નરો જાતઃ

દાનરતો બહુભૃત્યો લલિતો યુવતિપ્રિયો મૃદુશરીરઃ।
કુજભવનગતે સૂર્યે ચન્દ્રેણ નિરીક્ષિતે ભવતિ

સઙ્ગ્રામોત્કટવીર્યઃ ક્રૂરઃ સંરક્તનેત્રકરચરણઃ।
ભૌમગૃહે કુજદૃષ્ટે ભાનૌ તેજોબલોપેતઃ

પ્રેષ્યઃ પરકર્મરતો મન્દધનઃ સત્ત્વહીનબહુદુઃખઃ।
ભાનૌ બુધસંદૃષ્ટે કુજભવને મલિનકાયશ્ચ

ભૂરિદ્રવિણો દાતા નૃપમન્ત્રી દન્ડનાયકો વાઽપિ।
તરણૌ સુરગુરુદૃષ્ટે કુજભવને જાયતે શ્રેષ્ઠઃ

(કુત્સિતરામાસક્તઃ)કુત્સિતરામાભર્તા બહુશત્રુઃ ક્ષીણબાન્ધવો દીનઃ।
ભૌમગૃહે સિતદૃષ્ટે દિવાકરે જાયતે કુષ્ઠી

દુઃખપરિપ્લુતદેહઃ કાર્યોન્માદી ભવેદ્વિમૂઢમતિઃ।
ભૌમર્ક્ષે દિવસકરે રવિતનયનિરીક્ષિતે મૂર્ખઃ

વદનાક્ષિરાગતપ્તઃ ક્લેશસહિષ્ણુર્ન(કૃશોન બહુપુત્રઃ)ચાપિ બહુશત્રુઃ।
ભક્તો વ્યવહારતૌ મતિમાન્વન્ધ્યાઙ્ગનાદ્વેષી

ભોજનમાલ્યાચ્છાદનગન્ધયુતો ગેયવાદ્યનૃત્તજ્ઞઃ।
દિવસકરે વૃષસંસ્થે ભવતિ પુમાન્ સલિલભીરુશ્ચ

વેશ્યારતિર્મૃદુવચા બહુયુવતિસમાશ્રયો ભવતિ।
દિનનાથે સિતભવને દૃષ્ટે શશિના સલિલજીવી

લિપિલેખ્યકાવ્યપુસ્તકગેયાદિવિધાવતીવ નિપુણમતિઃ।
દિનનાથે સિતભવને બુધસંદૃષ્ટે ભવેત્ સુતનુઃ

બહુશત્રુમિત્રપક્ષો નૃપસચિવશ્ચારુલોચનઃ કાન્તઃ।
દિનનાથે સિતભવને ગુરુણા દૃષ્ટે (સદોદ્યુક્તઃ, સદ્વોદ્વિગ્નઃ)સુતોષિતો નૃપતિ

નૃપતિર્નૃપમન્ત્રી વા સ્ત્રીધનબહુયોગસંયુતો મતિમાન્।
દિનનાથે સિતભવને સિતસંદૃષ્ટે ભવેદ્ભીરુઃ

નીચોઽલસો દરિદ્રો વૃદ્ધસ્ત્રીસંગતો વિષમશીલઃ।
દિનનાથે સિતભવને શનિદૃષ્ટે વ્યાધિસન્તપ્તઃ

મેધાવી વાઙ્મધરો વાત્સલ્યગુણૈર્યુતઃ શ્રુતાચારઃ।
વિજ્ઞાનશાસ્ત્રકુશલો બહુવિત્ત ઉદારચેષ્ટશ્ચ

નિપુણો જ્યોતિષવેત્તા મધ્યમરૂપો દ્વિમાતૃકઃ સુભગઃ।
મિથુનસ્થે દિનભર્તરિ જાતઃ પુરુષોઃ વિનીતઃ સ્યાત્

રિપુબાન્ધવકૃતપીડા વિદેશગમનાર્દિતો બહુવિલાપી।
બુધભવને દિનભર્તરિ દૃષ્ટે ચન્દ્રેણ પુરુષઃ સ્યાત્

રિપુભયકલહસમેતો રણાપવાદાતિદુઃખતો દીનઃ।
બુધરાશૌ દિનભર્તરિ કુજેક્ષિતે ભવતિ સવ્રીડઃ

ભૂપતિચરિતઃ ખ્યાતો બાન્ધવસહિતોઽરિભિશ્ચ સંત્યક્તઃ।
બુધરાશૌ દિનભર્તરિ (બુધેન દૃષ્ટે કૃશત્નઃ સ્યાત્)બુધદૃષ્ટેઽક્ષ્યામયયુતઃ સ્યાત્

બહુશાસ્ત્રદારિતમુખો રાજ્ઞાં દૂતો વિદેશગશ્ચણ્ડઃ।
બુધરાશૌ દિનભર્તરિ ગુરુણા દૃષ્ટે સદોન્માદઃ

ધનદારપુત્રસુખિતો(સહિતો) મન્દસ્નેહક્ત્વાનામયઃ (સુભગઃ)સુખિતઃ।
બુધરાશૌ દિનભર્તરિ સિતસંદૃષ્ટે ભવેચ્ચપલઃ

બુહુભૃત્યોદ્વિગ્નમના બહુબન્ધુવિપોષણે સદા (ખિન્નઃ)નિરતઃ।
બુધરાશૌ દિનભર્તરિ સૌરેણ નિરીક્ષિતે કિતવઃ

કર્મસુ ચપલઃ ખ્યાતો ગુણૈર્નૃપાણાં સ્વપક્ષવિદ્વેષી।
સ્ત્રીદુર્ભગઃ સુરૂપઃ કફપિત્તાર્તઃ શ્રમાભિ‍સન્તપ્તઃ

(મદ્યપ્રિયઃ સધર્મો)મદ્યરુચિઃ સમધર્મા માની વરવાક્યદેશદિગ્વેત્તા।
સૂર્યે કુલોરસંસ્થે બહુસ્થિતિઃ પિતૃગણદ્વેષ્ટા

રાજા રાજસમો વા (ઉડુ)જલપણ્યધનસ્તિરઃ(સ્થિતિઃ) ક્રૂરઃ।
કર્કટકે તીવ્રકરે દૃષ્ટે શશિના ભવેત્પુરુષઃ

(શોફ)શોષભગન્દરરોગૈઃ સન્તપ્તો બન્ધુભિઃ સહ (વિરુદ્ધઃ)વિરક્તઃ।
કર્કટકે દિનનાથે ભૌમેન નિરીક્ષિતે (વિસતઃ)પિશુનઃ

વિદ્યામાનયશોભિઃ ખ્યાતો નૃપવલ્લભો ભવેન્નિપુણઃ।
સૂર્યે કુલીરરાશૌ બુધેન દૃષ્ટે વિગતશત્રુઃ

યહાઁ તક 4-3-2020 કો કરેક્શન હો ગયા હૈ
શ્રેષ્ઠો રાજ્ઞો મન્ત્રી સેનાનાથોઽથ સુપ્રસિદ્ધશ્ચ।
સૂર્યે શશિભવનસ્થે ગુરુણા દૃષ્ટે કલાભ્યધિકઃ

સ્ત્રીસેવી યુવતિધનઃ પરકાર્યકરો રણે (પ્રભગ્નશ્ચ)પ્રચણ્ડશ્ચ।
કર્કટકસ્થે સૂર્યે સુક્રેણ નિરીક્ષિતે પ્રિયાલાપઃ

કફમારુતરોગાર્તઃ પરસ્વહારી વિલોમમતિચેષ્ટઃ।
કર્કટકસ્થે ભાનૌ સ્વપુત્રદૃષ્ટે પુમાન્ પિશુનઃ

રિપુહન્તા ક્રોધપરો વિશિષ્ટચેષ્ટો વનાદ્રિદુર્ગચરઃ।
ઉત્સાહી સચ્છૂરસ્તેજસ્વી માંસભક્ષણો રૌદ્રઃ

ગમ્ભીરઃ સ્થિરસત્ત્વો (મુખરઃ)બધિરઃ ક્ષિપિપાલકો ધનસમૃદ્ધઃ।
સિંહસ્થે દિવસકરે ખ્યાતઃ પુરુષો ભવેજ્જાતઃ

મેધાવી સુકલત્રઃ કફાર્દિતો ભૂપવલ્લભો મનુજઃ।
આદિત્યે સિંહસ્થે ચન્દ્રેણ નિરીક્ષિતે ભવતિ

પરદારરતઃ શૂરઃ સાહસકારી કૃતોદ્યમો રૌદ્રઃ।
દિવસકરે સિંહસ્થે કુજેન દૃષ્ટે પ્રધાનશ્ચ

વિદ્વાન્ લિપિલેખ્યકારઃ કિતવાસેવી પરિભ્રમતિ હીનઃ।
સિંહસ્થે દિવસકરે બુધેન દૃષ્ટે ન બહુસત્ત્વઃ

દેવારામતટાકાન્ કરોતિ સત્ત્વાધિકો વિજનશીલઃ।
સિંહે સહસ્રરશ્મૌ સુરગુરુદૃષ્ટે મહાબુદ્ધિઃ

દુર્નામકુષ્ઠરોગૈરભિભૂતો નિર્દયો વિગતલજ્જઃ।
સિંહે તિમિવિનાશે શુક્રેણ નિરીક્ષિતે જાતઃ

કાર્યંવિનાશનદક્ષઃ ષણ્ઢો જાતઃ પરોતાપકારઃ।
સિંહસ્થે દિવસકરે સ્વપુત્રદૃષ્ટે પુમાન્ ભવતિ

સ્ત્રીતુલ્યનુર્હ્રીમાન્ લિપિવેત્તા દુર્બલશ્ચ વલ્ગુકથઃ।
મેધાવી લઘુસત્ત્વો વિદ્વાન્ શુશ્રૂષકઃ (સુગુણઃ)સુરગુરૂણામ્

સંવાહનાદિકર્મસુ દક્ષઃ શ્રુતિગેયવાદ્યપરિતુષ્ટઃ।
કન્યાયાં દિવસકરે જાતો મૃદુદીનવાક્યશ્ચ

(સઙ્ગ)ભઙ્ગક્ષયવ્યયાર્તો વિદેશમાર્ગાદિલમ્પટો દ્વિષ્ઠઃ।
નીચોપહતપ્રીતિર્હિરણ્યલોહાદિપણ્યજીવી ચ

દ્વેષ્યઃપરકર્મરતઃ પરદારરતિઃ પુમાન્ ભવેન્મલિનઃ।
સૂર્યે તુલાધરસ્થે નૃપપરિભૂતઃ પ્રગલ્ભશ્ચ

અનિવારિતરણવેગઃ શ્રુતિધર્મરતો ન સત્યવાઙ્મૂર્ખઃ।
પ્રવિનષ્ટદુષ્ટયુવતિઃ ક્રૂરઃ કુસ્ત્રીવિધેયશ્ચ

ક્રોધપરોઽસદ્વૃત્તો લોભિષ્ઠઃ કલહવલ્લભોઽનૃતવાક્।
શસ્ત્રાગ્નિવિષગ્રસ્તઃ પિતુર્જનન્યાશ્ચ દુર્ભગઃ કીટે

દ્રવ્યાન્વિતો નૃપેષ્ટો જાતઃ પ્રાજ્ઞઃ સુરદ્વિજાનુરતઃ।
શસ્ત્રાસ્ત્રહસ્તિશિક્ષાનિપુણો વ્યવહારયોગ્યશ્ચ

પૂજ્યઃસતાં પ્રશાન્તો ધનવાન્ વિસ્તીર્ણપીનચારુતનુઃ।
બન્ધૂનાં હિતકારો સત્ત્વયુતઃ કાર્મુકે સૂર્યે

વાગ્બુદ્ધિ વિભવપુત્રૈઃ સમન્વિતો નૃપસમો વિગતશોકઃ।
વાક્પતિરાશૌ તપને દૃષ્ટે ચન્દ્રેણ સુશરીરઃ

સંગ્રામે લબ્ધયશાઃ સ્ફુટવચનો વિત્તસૌખ્યસમ્પન્નઃ।
સૂર્યે વાક્પતિરાશૌ ભૌમેન નિરીક્ષતે ચણ્ડઃ

મધુરવચનો લિપિજ્ઞઃકાવ્યકલાગોષ્ઠિયાનધાતુજ્ઞઃ।
ગુરુભે સવિતરિ દૃષ્ટે બુધેન જનસંમતો ભવતિ

વિચરતિ નરેન્દ્રભવને નૃપતિર્વા વારણાશ્ચધનયુક્તઃ।
સુરગુરુગૃહૈ વિવસ્વતિ ગુરુણા દૃષ્ટે સદા વિદ્વાન્

દિવ્યસ્ત્રોભોગયુતઃ સુગન્ધમાલ્યાદિભિઃ સહિતઃ।
સુરગુરુભવને ભાનૌ શુક્રેણ નિરીક્ષતે શાન્તઃ

અશુચિઃ પરાન્નકાંક્ષી નીચાનુરતશ્ચદુષ્પદકીડઃ।
દેવેજ્યગૃહે સૂર્યે મન્દેન નિરીક્ષિતે ભવતિ

લુબ્ધઃ કુસ્ત્રીસક્તઃ કુકર્મસંવર્ધિતઃ સતૃષ્ણશ્ચ।
બહુકાર્યરતો ભીરુર્વિહીનબન્ધુશ્ચલપ્રકૃતિઃ

અટનપ્રિયોઽલ્પસત્ત્વઃ સ્વપક્ષવિક્ષોભનાશિતસમસ્તઃ।
મકરસ્થે દિવસકરે જાતો બહુભક્ષકઃ પુરુષઃ

માયાપટુશ્ચલમતિઃ સ્ત્રીસઙ્ગાન્નમષ્ટધનસૌખ્યઃ।
મન્દગૃહે તીવ્રકરે ચન્દ્રેણ નિરીક્ષિણે ભવતિ

વ્યાધિભિરરિભિર્ગ્રસ્તઃપરકલહાચ્છસ્ત્રવિક્ષતશરીરઃ।
મન્દગૃહે તિમિરરિપૌ ભૌમેન નિરીક્ષિતે વિકલઃ

શૂરઃ ષણ્ડપ્રકૃતિઃ પરસ્વહારી ન (સાધુ)સારસર્વાઙ્ગઃ।
નલિનીદયિતે શનિભે બુધેન સંવીક્ષિતે ભવતિ

શોભનકર્મા મતિમાન્ સર્વેષામાશ્રયો વિપુલકીર્તિઃ।
કોણગૃહે દિનભર્તરિ ગુરુણા દૃષ્ટે મનસ્વી ચ

શઙ્ખપ્રવાલમણિભિર્જીવતિ વેશ્યાઙ્ગનીધનસમૃદ્ધઃ।
કોણભવને દિનપતૌ ભૃગુણા દૃષ્ટે સુખી જાતઃ

ધ્વંસયતિ શત્રુપક્ષં નરેન્દ્રસન્માનવર્ધિતાશ્વાસઃ।
ભાનૌ શનૈશ્ચરગૃહે શનિદૃષ્ટે સૂયતે યોઽસૌ

હૃદ્રોગી બહુસત્ત્વઃ સતાં વિગર્હ્યોઽતિરોષશ્ચ।
પરદારાણાં સુભગઃ કર્મસ્વતિનિશ્ચિતો ભવતિ

દુઃખપ્રાયોઽલ્પધનઃ શઠશ્ચલિતસૌહૃદો મલિનમૂર્તિઃ।
કુમ્ભધરેઽર્કે જાતઃ પિશુનઃ સ્યાત્ દુષ્પ્રલાપશ્ચ

સુહૃદાં સંગ્રહશીલઃ સ્ત્રીપ્રીત્યા લબ્ધસૌખ્યસંભારઃ।
પ્રાજ્ઞો બહુશત્રુઘ્નઃ ક્ષયોદયી ભવતિ ધનકીર્ત્યા

સત્સુતભૂત્યાપ્તયશા જલપણ્યધનઃ સુવાગનૃતવાદી।
ઊર્જિતગુહ્યરુગાર્તો બહુસહજો મીનસંસ્થેઽર્કે

ત્રયોવિંશોધ્યાયઃ
સૌવ(સેવા વિન્નઃ)ર્ણાઙ્ગઃસ્થિરસ્વઃ સહજવિરહિતઃ સાહસી માનભદ્રઃ(વાનભદ્રઃ)
કામાર્તઃ ક્ષામજાનુ કુનખતનુકશ્ચઞ્ચલો માનવિત્તઃ।
પદ્મભૈઃ પાણિપાદૈર્વિતતસુતજનો વર્તુલાકારનેત્રઃ
સસ્નેહસ્તોયભીરુર્વ્રણવિકૃતશિરાઃ સ્ત્રીજિતો ઇન્દૌ

અત્યુગ્રતરો નૃપતિઃ પ્રણતાનાં માર્દવં (વહતિ)ભજતિ જાતઃ।
ધીરઃ સંગ્રામરુચો રવિણા દૃષ્ટે શશિનિ મેષે

દન્તાક્ષિરોગતપ્તઃ (વિષશિખિતાપાસ્ત્રવૈકૃતશરીરઃ)શિખિવાતાદિક્ષતશરીરઃ।
માણ્ડલિકઃ સ્યાન્મેષે કુજદૃષ્ટે શશિનિ (મૂત્રકૃચ્છ્રાર્તઃ)ભૂતાર્તઃ

(વામા વિદ્યાચાર્ય।)નાનાવિદ્યાચાર્યઃ સદ્વાક્યઃ સ્યાન્મનોઽભીષ્ટઃ।
બુધદૃષ્ટે મેષસ્થે નિશાકરે સત્કવિર્વિપુલકીર્તિઃ

બહુભૃત્યધનસમૃદ્ધો દૃષ્ટે ગુરુણા પુમાન્ જાતઃ

સુભગઃ સુતધનયુક્તો વરયુવતિવિભૂષણોઽલ્પભોક્તા ચ।
મેષે શિશિરમયૂખે ભૃગુતનયનિરીક્ષ‍ઇતે ભવતિ

વિદ્વિષ્ટો બહુદુઃખો દારિદ્ર્યતનુર્મલીમસોઽનૃતવાક્।
મેષે શિશિરમયૂખે રવિતનયનિરીક્ષિતે ભવતિ

વ્યૂઢોરસ્કોઽતિદાતા ઘનકુટિલકચઃ કામુકઃ કીર્તિશાલી
કાન્તઃ કન્યાપ્રજાવાન્ વૃષસમનયનો હંસલીલાપ્રચારઃ।
મધ્યાન્તે ભોગભાગી પૃથુક (કર)ટિચરણસ્કન્ધજાન્વાસ્યજઙ્ઘઃ
સાંકઃ પાર્શ્વાસ્યપૃષ્ઠે કકુ(કકુદ)દિ શુભગતિઃ ક્ષાન્તિયુક્તો ગવીન્દૌ

કર્ષકમતિકર્મકરં દ્વિપદચતુષ્પ(ચદુષ્પદૈઃ સમૃદ્ધં।)દસમૃદ્ધમત્યાઢ્યમ્।
પ્રાયોગિકં પ્રકુરુતે વૃષભે રવિવીક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ

અતિકામં કુજદૃષ્ટો યુવતિકૃતે નષ્ટદારમિત્રજનમ્।
હૃદયહરં નારીણાં માતુ(માતુરપથ્ય)ર્ન શુભં શશી વૃષે કુરુતે

પ્રાજ્ઞં વાક્યવિધિજ્ઞં પ્રમુદિતમિષ્ટં સમસ્તભૂતાનામ્।
જનયતિ બુધેન દૃષ્ટઃ શશી વૃષેઽનુપમગુણૈયુર્ક્તમ્

સ્થિરપુત્રદારસુહૃદં માતાવિતૃભક્તિમન્તમતિનિપુણામ્।
ધાર્મિકમતિવિખ્યાતં ગવિ ગુરુદૃષ્ટઃ શશી કુરુતે

ભૂષણયાનગૃહાણાં શયનાસનગન્ધવસ્ત્રમાલ્યાનામ્।
ભાગિનમુપભોક્તારં સિતેક્ષિતો યદિ શશી કુરુતે

ધન(ધનસુખહીનમનિષ્ટં માતુર્વૃષભે કરોતિ યુવતીનામ્।) હીનમનિષ્ટકરં વૃષભે દ્વેષ્યં સદા ચ યુવતીનામ્।
સુતમિત્રબન્ધુસહિતં રવિસુતદૃષ્ટઃ શશી કુરુતે(પુરુષમ્।)

પૂવાર્ધે સમ્ભૂતો જનનીમૃત્યું કરોતિ ન ચિરેણ।
પશ્ચાદર્ધે વૃષભે પિતુર્વિયોગં શશી કુરુતે

ઉન્નાસશ્યામચક્ષુઃ સુરતવિધિકલાકાવ્યકૃદ્ભોગભોગી
હસ્તે મત્સ્યાધિપાંકો વિષયસુખરતો બુદ્ધિ(બુદ્બુદાક્ષઃ)દક્ષઃ સિરાલઃ।
કાન્તઃ સૌભાગ્યહાસ્યપ્રિયવચનયુતઃ સ્ત્રીજિતો વ્યાયતાઙ્ગો
યાતિ ક્લીબૈશ્ચ સખ્યં શશિનિ મિથુનગે માતૃયુગ્મપ્રમુષ્ટઃ

પ્રજ્ઞાધનં પ્રકાશં મિથુને રૂપાન્વિતં સુધર્મિષ્ઠમ્।
અતિદુઃખિતમલ્પાર્થં કરોતિ સૂર્યેક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ

અતિશૂરમતિપ્રાજ્ઞં સુખવાહનવિભવરૂપસમ્પન્નમ્।
કુરુતે મિથુને ચન્દ્રો વક્રેણ નિરીક્ષિતોઽવશ્યમ્

અર્થોત્પાદકુશલં કુરુતે હ્યપરાજિતં સુધીરં ચ।
પાર્થિવમખણ્ડિતાજ્ઞં મિથુને બુધવીક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ

વિદ્યાશાસ્ત્રાચાર્ય વિખ્યાતં સત્યવાચમતિરૂપમ્।
માન્યં વાગ્મિનમિન્દુઃ કરોતિ ગુરુવીક્ષિતો મિથુને

વરયુવતિમાલ્યવસ્ત્રૈર્વરવાહનયાનભૂષણૈર્મણિભિઃ।
ક્રીડાં કુરુતે પુરુષો ભૃગુદૃષ્ટે શશનિ મિથુનસ્થે

કુરુતે બાન્ધવરહિતં યુવતિસુખવિભૂતિવર્જિતં ચાપિ।
અધનં લોકદ્વૈષ્યં જિતુમે શનિનેક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ

યુક્તઃ સૌભાગ્ય(સૌભાગ્યધૈર્યગૃહ।)યોગૈર્ગૃહસુહૃદટનજ્યોતિષજ્ઞાનશીલૈઃ
કામાસક્તઃ કૃતજ્ઞઃ ક્ષિતિપતિસચિવઃ સત્પ્રમાણઃ પ્રવાસી।
સોન્માદઃ કેશકલ્પો જલકુસુમરુચિર્હાનિવૃદ્ધ્યાનુયાતઃ
પ્રાસાદોદ્યાનવાપીપ્રિયકરણરતઃ પીનકણ્ઠઃ કુલીરે

નરપતિપુરુષમધન્યં ધનરહિતં ક્લે(લેખહારકં)શકારકં વાઽપિ।
કુરુતે સ્વગૃહે ચન્દ્રો રવિદૃષ્ટો દુર્ગપાલં ચ

શૂરં વિકલશરીરં માતુરનર્થાવહં પ્રિયં દક્ષમ્।
ક્ષિતિતનયવીક્ષિતતનુર્જનયતિ ચન્દ્રો નરં સ્વગૃહે

અવિકલમતિં નયજ્ઞં જનયતિ બુધવીક્ષિતઃ શશી સ્વગૃહે।
ધનદારપુત્રવન્દં વૃપસચિવં સૌખ્યવન્તં ચ

નૃપતિં નૃપગુણયુક્તં જનયતિ ચન્દ્રઃ સુરેજ્યસંદૃષ્ટઃ।
સ્વગૃહે સુખિતસુભાર્યં નયવિનયપરાક્રમાક્રાન્તમ્

ધનકનનવસ્ત્રયોષિદ્રત્નાનાં ભાજનં શશી કુરુતે।
કર્કટકે સિતદૃષ્ટો વેશ્યાજનનાયકં કાન્તમ્

અટનમસુખં દરિદ્રં માતુરનિષ્ટં પ્રિયાનૃતં પાપમ્।
શનિના દૃષ્ટઃ સ્વગૃહે કરોતિ ચન્દ્રો નરં નીચમ્

સ્થૂલા(સ્થૂલાસ્યો મન્દ।)સ્થિર્મન્દરોમા પૃથુવદનગલો હ્રસ્વપિંગાક્ષિયુગ્મઃ
સ્ત્રીદ્વેષી ક્ષુપ્તિપાસાજઠરરદરુજાપિડિતો માંસભક્ષઃ।
દાતા તીક્ષ્ણો (ઽલ્પપુત્રો)હ્યપુત્રો વિપિનનગરતિર્માતૃવશ્યઃ સુવક્ષા
વિક્રાન્તઃ કાર્યલાપી શશભૃતિ રવિભે સર્વગમ્ભીરદૃષ્ટિઃ

(નૃપતિપુત્રં।)નૃપપતિસપત્નં કુરુતે પ્રોત્કૃષ્ટગુણં મહાસ્પદં(મહાસ્વનં ધીર) વીરમ્।
રવિણા દૃષ્ટઃ સિંહે પાપરતં વિશ્રુતં ચન્દ્રઃ

સેનાપતિં પ્રચણ્ડં વરયુવતિસુતાર્થવાહનોપેતમ્।
જનયત્યુત્તમપુરુષં કુજેક્ષિતશ્ચન્દ્રમાઃ સિંહે

સ્ત્રીસત્ત્વં સ્ત્રીલલિતં સ્ત્રીવશ્યં યુવતિસેવકં સિંહે।
કુરુતે બુધેન દૃષ્ટો ધનસુખભોગાન્વિતં ચન્દ્રઃ

અભિજાતં કુલપુત્રં બહુશ્રુતં ગુણસમૃદ્ધં ચ।
કુરુતે નરેન્દ્રતુલ્યં ગુરુદૃષ્ટશ્ચન્દ્રમાઃ સિંહે

પ્રમદાવિભવૈર્યુક્તં રોગિણમપિ યુવતિસેવકં કુરુતે।
સુરતવિધિજ્ઞં પ્રાજ્ઞં શશી હરૌ શુક્રસન્દૃષ્ટઃ

કર્ષકમધનં કુરુતેઽનૃતવાચં દુર્ગપાલકં સિંહે।
રવિજેન તથા દૃષ્ટો યુવતિસુખૈર્હીનમલ્પકં ચ શશી

સ્ત્રીલોલો લમ્બબાહુર્લલિતત(તનુયુત)નુમુખશ્ચારુદન્તાક્ષિણકર્ણો
વિદ્વાનાચાર્યધર્મા પ્રિયવચનયુતઃ સત્યશૌચપ્રધાનઃ।
ધીરઃ સત્વાનુકમ્પી પરવિષયરતઃ ક્ષાન્તિસૌભાગ્યભાગી
કન્યાપ્રાયપ્રસૂતિર્બહુસુ(બહુસુરતહિતઃ)તરહિતઃ કન્યકાયાં શશાઙ્કે

નૃપકોશકરં ખ્યાતં ગૃહીતવાક્યં વિશિષ્ટકર્માણમ્।
કન્યાયાં રવિદૃષ્ટો ભાર્યાહીનં શશી કુરુતે

શિલ્પાચાર્યં ખ્યાતં ધનવન્તં શિક્ષિતં સુધીરં ચ।
કન્યાયાં કુજદૃષ્ટો માતુરનિષ્ટં શશી કુરુતે

જ્યોતિષકાવ્યનિધિજ્ઞં વિવાદકલહેષુ વિજયિનં (સુભગમ્)સુતરામ્।
સાતિશયં કન્યાયાં જનયતિ નિપુણં બુધેક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ

બન્ધુજનાઢ્યં સુખિનં નૃપકૃત્યકરં ગૃહીતવાક્યં ચ।
કન્યાયાં ગુરુદૃષ્ટો જનયતિ વિભવાન્વિતં ચન્દ્રઃ

કન્યાયાં બહુદારં વિવિધાલઙ્કરભોગિનમથાઢ્યમ્।
સતતમિહોર્જિતમુદિતં કુરુતે ભૃગુણા નિરીક્ષિતશ્ચંદ્રઃ

અદૃઢસ્મૃતિં દરિદ્રં સુખરહિતમમાતૃકં યુવતિવશ્યમ્।
કન્યાયાં યમદૃષ્ટઃ સ્ત્રીભાગધનં શશી કુરુતે

ઉન્નાસો વ્યાપતાક્ષઃ કૃશવદનતનર્ભુરિદારો વૃષાઢ્યો
ગોભૂભ્યઃ(ગુ હ્યઃ)શૌચસારો વૃષસમવૃષણો વિક્રમજ્ઞઃ ક્રિયેશઃ।
ભક્તો દેવદ્વિજાનાં બહુવિભવયુતઃ સ્ત્રીજિતો હીનદેહો
ધાન્યાદાનૈકબુદ્ધિસ્તુલિનિ શશધરે બન્ધુવર્ગોપકારી

અધનં વ્યાધિતમટનં પરિભૂતં ભોગવિપ્રયુક્તં ચ।
અસુતમસારં જૂકે જનયતિ રવિવીક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ

તીક્ષ્ણં ચોરં ક્ષુદ્રં પરયોષિદ્ગન્ધમાલ્યસંયુક્તમ્।
મતિમન્નયનાતુરંગ જનયતિ વક્રેક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ

દૃષ્ટોઃ બુધેન ચન્દ્રઃ કલાવિદગ્ધં પ્રભૂતધનધાન્યમ્।
શુભવાક્યં વિદ્વાંસં દેશખ્યાતં તુલાધરે કુરુતે

જીવેક્ષિતસ્તુલાયાં જનયતિ સર્વત્ર પૂજિતં હિમગુઃ।
ક્રયવિક્રયેષુ વિદ્વાંસં રત્નાદિષુ ભાણ્ડજાતેષુ

લલિતમરોગં સુભગં સમુપચિતાઙ્ગં ધનાન્વિતં પ્રાજ્ઞમ્।
વિવિધોપાયવિધિજ્ઞં કુરુતે ભૃગુવીક્ષિતઃ શશી તુલકે

કુરુતે શશી ધનાઢ્યં પ્રિયવાક્યં વાહનૈર્યુતં જૂકે।
વિષયરતિં સુખરહિતં ભાસ્કરિદૃષ્ટો હિતં માતુઃ

લુબ્ધો વૃત્તોરુજઙ્ઘઃ કઠિનતરતનુર્નાસ્તિકઃ ક્રૂરચેષ્ટઃ
ચૌરો બાલ્યે રુગાર્તો હતચિબુકનખશ્ચારુનેત્રઃ સમૃદ્ધઃ।
કર્મોદ્યુક્તઃ પ્રદક્ષઃ પરયુવતિરતો બન્ધુહીનઃ પ્રમત્તઃ
ચણ્ડો રાજ્ઞા હૃતસ્વઃ પૃથુજઠરશિરાઃ કીટભે શીતરશ્મૌ

કુરુતે લોકદ્વેષ્યં બુધમટનં ચૈવ વિત્તવન્તં ચ।
દિનકરદૃષ્ટોઽલિગતશ્ચન્દ્રઃ સુખવર્જિતં પુરુષમ્

અનુપમધૈર્યં કુરુતે નૃપતિસમં વૃશ્ચિકે વિભૂતિયુતમ્।
શુરમજય્યં સમરે પ્રભક્ષણં ભૂમિજને સંદૃષ્ટઃ

અચતુરમમૃષ્ટવાક્યં યમલાપત્યં ચુ યુક્તિમન્તં ચ।
જનયતિ બુધેન દૃષ્ટઃ કૂટકરં વૃશ્ચિકે ચ ગીતજ્ઞમ્

કર્માસક્તં કુરુતે લોકદ્વેષ્યં ચ વિત્તવન્તં ચ।
ગુરુણા દૃષ્ટોઽલિગતો નિશાકરે રૂપવન્તં ચ

અતિમદમ(અતિમતિ।)તીવ સુભગં (વર)ધનવાહનભોગલલિતમિહ કીટે।
યુવતિવિનાશિતસારં જનયતિ ભૃગુવીક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ

નીચાપત્યં કૃપણં વ્યાધિતમધનં ચ સત્યહીનં ચ।
જનયત્યન્તકદૃષ્ટો નરમધમં ચન્દ્રમાઃ કીટે

કુબ્જાઙ્ગો વૃત્તનેત્રઃ પૃથુહૃદયકટિઃ પીનબાહુઃ પ્રવક્તા
દીર્ઘાંસો દીર્ઘકણ્ઠો (લાલિતં કીચે)જલતટવસતિઃ શિલ્પવિદ્ગૂઢગુહ્યઃ।
શૂરો દૃષ્ટોઽસ્થિસારો વિતતબહુબલઃ સ્થૂલકણ્ઠોષ્ઠઘોણો
બન્ધુસ્નેહી કૃતજ્ઞો ધનુષિ શશિધરે સંહતાઙ્ઘ્રિઃ પ્રગલ્ભઃ

નૃપતિમથઢ્યં કુરુતે શૂરં વિખ્યાતપૌરુષં ચાપે।
ભાસ્કરદૃષ્ટશ્ચન્દ્રસ્ત્વનુપમસુખવાહનોપેતમ્

સેનાપતિં સમૃદ્ધં સુભગં પ્રખ્યાપૌરુષં પુરુષમ્।
જનયત્યનુપમભૃત્યં ક્ષિતિસુતદૃષ્ટઃ શશી ધનુષિ

બહુભૃત્યં ત્વક્સારં જ્યોતિષશિલ્પક્રિયાદિનિપુણં ચ।
બુધદૃષ્ટો (નાટ્યાચાર્ય)હિમરશ્મિર્નગ્નાચાર્યં હયે કુરુતે

અનુપમદેહં કુરુતે પૃથ્વીપાલસ્ય મન્ત્રિણં ચાપે।
ત્રિદશગુરુદૃષ્ટમૂર્તિર્ધનધર્મસુખાન્વિતં ચન્દ્રઃ

સુખિનમતીવ હિ લલિતં સુભગં પુત્રાર્થકામવન્તં ચ।
ચાપે સુમિત્રભાર્યં ભાર્ગવદૃષ્ટઃ કરોતીન્દુઃ

પ્રિયવાદિનં સુવાક્યં બહુશ્રુતં સત્યવાદિનં સૌમ્યમ્।
અભિજાતં નૃપપુરુષં જનયતિ સૌરેક્ષિતઃ શશી ધનુષિ

ગીતજ્ઞઃ શીતભીરુઃ પૃથુલતરશિરાઃ સત્યધર્મોપસેવી
પ્રાંશુઃ ખ્યાતોઽલ્પરોષો મનસિભવયુતો નિર્ઘૃણસ્ત્યક્તલજ્જઃ।
ચાર્વક્ષઃ(ચાર્વઙ્ગઃ) ક્ષામદેહો ગુરુયુવતિરતઃ સત્કવિર્વૃત્તજઙ્ઘો
મન્દોત્સાહોઽતિલુબ્ધઃ શશિનિ મકરગે દીર્ઘકણ્ઠોઽતિકર્ણઃ(ઽતિદીર્ઘઃ)

અધનં દુઃખિતમટનં પરકર્મરત મલીમસં કુરુતે।
મકરે (કુવિષયનાથં શશ્યલ્પમતિં નિરીક્ષતો।)કુવલયનાથઃ શિલ્પમતિં વીક્ષિતો રવિણા

અતિવિભવમત્યુદારં સુભગં ધનસંયુતં મૃગે પુરુષમ્।
વાહનયુતં પ્રચણ્ડં કરોતિ વક્રેક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ

મૂર્ખં પ્રવાસશીલં ગતયુવતિં ચઞ્ચલં મૃગે તીક્ષ્ણમ્।
જનયતિ બુધેન દૃષ્ટઃ સુખરહિતં નિર્ધનં પુરુષમ્

ભૂપતિમનુપમ વીર્યં નૃપતિગુણૈઃ સંયુતં મૃગે જાતમ્।
બહુદારપુત્રમિત્રં જનયતિ ગુરુવીક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ

વ(પ)રયુવતિધનવિભૂષણવાહનમાલાન્વિતં નરં મકરે।
સોપક્રોશમપુત્રં જનયતિ ભૃગુવીક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ

અલસં મલિનં સધનં મદનાર્ત પારદારિકમસત્યમ્।
દિવસકરપુત્રદૃષ્ટઃ કરોતિ ચન્દ્રો નરં મકરે

ઉદ્ધોણો રૂક્ષદેહઃ પૃથુકરચરણો મદ્યપાનપ્રસક્તઃ
સદ્દ્વેષ્યો ધર્મહીનઃ પરસુતજનકઃ સ્થૂલમૂર્ધા કુનેત્રઃ।
શાઠ્યાલસ્યાભિભૂતો વિપુલમુખકટિઃ શિલ્પવિદ્યાસમેતે
દુઃશીલો દુઃખતપ્તો (ઘટભૃગુપગતે)ઘટભમુપગતે રાત્રિનાથે દરિદ્રઃ

અતિમલિનમતિ ચ શૂરં નૃપરૂપં ધાર્મિકં કૃષિકરં ચ।
કુરુતે દિનકરદૃષ્ટો ઘટધરસંસ્થઃ ક્ષપાનાથઃ

કુમ્ભેઽતિસત્યવાક્યં માતૃગુરુધનૈર્વિયુક્તમલસં ચ।
વિષમં પરકાર્યરતં કરોતિ ભૌમેક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ

(અશનો)શયનોપચારકુશલં ગીતવિધિજ્ઞં પ્રિયં ચ યુવતીનામ્।
તનુવિભવસુખં પુરુષં કરોતિ બુધવીક્ષિતઃ શશીકુમ્ભે

ગ્રામક્ષેત્રતરૂણાં વરભવનાનાં વરાઙ્ગનાનાં ચ।
કુરુતે ભોગિનમાર્યં સાધું ગુરુવીક્ષિતઃ શશી કુમ્ભે

નીચમપુત્રમમિત્રં કાતરમાચાર્યંનિન્દિતં પાપમ્।
કુરુતે શશીકુયુવતિં સિતેક્ષિતો ઘટધરેઽલ્પસુખમ્

નખરોમધરં મલિનં પરદારરતં શઠં વિધર્માણમ્।
સ્થાવરભાગિનમાઢ્યં શશી ઘટે સૌરસંદૃષ્ટઃ

શિલ્પોત્પન્નાધિકારોઽહિતજયનિપુણઃ શાસ્ત્રવિચ્ચારુદેહો
ગેયજ્ઞો ધર્મનિષ્ઠો બહુયુવતિરતઃ સૌખ્ય(સોમ્યવાક્)ભાક્ ભૂપસેવી।
ઈષત્કોપો મહત્કઃ સુખનિધિધનભાક્ સ્ત્રીજિતઃ સત્સ્વભાવો
(જ્ઞાને સક્તઃ)યાનાસક્તઃ સમુદ્રેઃ તિમિયુગલગતે શીતગૌ દાનશીલઃ

તીવ્રમદનપ્રકાશં સુખિનં સેનાપતિં ધનસમૃદ્ધમ્।
જનયતિ દિનકરદૃષ્ટઃ સુમુદિતભાર્યં શશી મીને

પરિભૂતં (સુખ)સુખરહિતં કુલટાપુત્રં (પાપરહિતં)ચ પાપનિરતં ચ।
જનયતિ નક્ષત્રયતિં ક્ષિતિસુતદૃષ્ટો ઝષે શૂરમ્

જનયતિ બુધેન દૃષ્ટો મીનસ્થશ્ચન્દ્રમાઃ પુરુષમ્।
ભૂપતિમતીવ સુખિનં (પરયુવતિ)વરયુતિમાવૃતં વશ્યમ્

ગુરુદૃષ્ટો મીનસ્થો લલિતં ચન્દ્રોઽગ્રમાણ્ડલિકમ્।
અત્યાઢ્યં સુકુમારં બહુભિઃ સ્ત્રીભિર્વૃતં જનયેત્

કુરુતે શશી સુશીલં રતિમન્તં નૃત્યવાદ્યગેયરતમ્।
શુક્રેક્ષિતો ઝષસ્થો હૃદયહરં કામિનીનાં ચ

વિકલમહિતં જનન્યાઃ કામાર્તં પુત્રદારમતિહીનમ્।
કુરુતે રવિસુતદૃષ્ટો નીચવિરૂપાઙ્ગનાસક્તમ્

રાશિપતૌ બલયુક્તે રાશૌ ચ બલાન્વિતે તથા ચન્દ્રે।
રાશિફલં સ્યાત્ સકલં નીચોચ્ચવિધિના ચ સંચિન્ત્યમ્

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં કારકાઽધ્યાયઃ ષષ્ઠઃ॥
ચતુર્વિંશોઽધ્યાયઃ
(ભૌમાંશે)ભોમેંશે કુજદૃષ્ટો નિકર્તનશ્ચન્દ્રમાઃ(નંચ) પ્રચણ્ડશ્ચ(ણ્ડ ચ)।
જનયતિ માયાબહુલં પ્રવઞ્ચકં સૂર્યજેન કિલ(કલિ) પુરુષમ્

સૂર્યેણ ચૌરઘાતકમથવાપ્યારક્ષકં શૂરમ્।
જીવેન મનુજનાથં ખ્યાતં વિદ્વત્સમારાધ્યમ્

શુક્રેણ નૃપતિસચિવં ધનાન્વિતં સ્ત્રીવિલેપનાનુરતમ્।
શીઘ્રં વદન્તિ ચપલં સૌમ્યેન નિરીક્ષિતે ચન્દ્રે

સિતભાગે સિતદૃષ્ટે યોષિદ્વસ્ત્રાન્નપાનધનસૌખ્યમ્।
જનયતિં બુધેન ચન્દ્રો વાદ્યજ્ઞં નૃત્તગેયપરમ્

ગુરુણા કવિપ્રધાનં નયશાસ્ત્રવિશારદં નૃપતિસચિવમ્।
પરદારદર્શનપરં(ઘર્ષણ) કામિનમારેણ(કામિનમસ્ત્રેણ બહુમાન્યમ્) બહુભૃત્યમ્

સૂર્યેણ મહામૂર્ખં પ્રિયંવદં સતતમન્નપાનરુચિમ્।
સૌરેણ વર્ધકીનાં ગુણૈશ્ચ સદૃશં દિશતિ ચન્દ્રઃ

બુધભાગે બુધદૃષ્ટઃ શિલ્પાચાર્યં કવિં શશી જનયેત્।
શુક્રેક્ષિતો વિશાલં ગેયજ્ઞં વજનસારાઢ્યમ્

નૃપમન્ત્રિણં ગુણાઢ્યં ગુરુણા દૃષ્ટઃ પ્રતિષ્ઠતં કાન્તમ્।
ભૌમેક્ષિતોઽતિચોરં વિવાદકુશલં નરં રૌદ્રમ્

શાસ્ત્રાર્થકાવ્યબુદ્ધિં(કાર્યં) પ્રાજ્ઞં શિલ્પિનમવેક્ષિતઃ શનિના।
રઙ્ગચરં વિખ્યાતં જનયતિ સૂર્યેક્ષિતશ્ચન્દ્રઃ

સ્વાંશે દિનકરદૃષ્ટઃ શશી કૃશતનુમવિક્ષતશરીરમ્(તનુ પરિક્ષયશરીરમ્)।
પરધનરક્ષણનિપુણં(હરણે) લુબ્ધં નિતરાં કુજેનાપિ

સૌરેણાકૃત્યકરં વધબન્ધવિવાદસન્તપ્તમ્।
(શુક્રેસ્ત્રોવેષધરં)શુક્રેણ સ્ત્રીદ્વેષ્યં જનયેદથવા નપુંસકાકારમ્

નૃપમન્ત્રિણં નૃપં વા જનયતિ ગુરુણાવલોકિતશ્ચન્દ્રઃ।
સૌમ્યેનાધર્મરતં નિદ્રાબહુલં ચ (સતમસ્કમ્)સતતમધ્વરતમ્

રવિભાગે રવિદૃષ્ટે સુરોષણઃ સમુપલબ્ધકીર્તિધનઃ।
પાપો નિર્દય ઇન્દૌ સૌરેણ પ્રાણિનાં હન્તા

ભૌમેન સુવર્ણધનં ખ્યાતં નૃપસત્કૃતં પ્રચણ્ડતરમ્।
ગુરુણા દૃષ્ટો જનયતિ ચમૂપતિં વા નરેન્દ્રં વા

શુક્રેણ દૃષ્ટમૂર્તિઃ સુતાર્થ‍ઇનં મૃતસુતં(હૃતસુતં) વાઽપિ।
સૌમ્યેન દૈવચિન્તકમિતિહાસરતં ચ નિધિભાજમ્

ગુરુભાગે ગુરુદૃષ્ટો વિશદં નૃપવલ્લભં વિપુલકીર્તિમ્।
જનયતિ શશી સિતેન સ્ત્રીણાં ભોગૈઃ સુસંયુક્તમ્

બુધદૃષ્ટો હાસ્યકરં નૃપપ્રિયં નાયકં વરૂથિન્યાઃ।
અસ્ત્રાથાર્યં કુરુતે કુજેક્ષિતઃ સર્વતઃ ખ્યાતમ્

દોષેર્વિવિધૈઃ ખ્યાતં દિનગરદૃષ્ટો નરં (પ્રણાશ્ય વા)પ્રમાણસ્થમ્।
સૌરેણ વૃદ્ધશીલં બલિભિશ્ચ નિરાકૃતં નીચમ્

સૌરાંશે શનિદૃષ્ટઃ કૃપણં રોગાન્વિતં મૃતસુતં વા।
સૂર્યેણાલ્પાપત્યં વ્યાધિ‍ગ્રસ્તં વિરૂપતનુમ્

ભૌમેન નરપતિસમં સ્વાઢ્યં સ્ત્રીદુર્ભગં સુખૈર્યુક્તમ્।
શુક્રેણ વિષમશીલં યુવતિભિરવધીરિતં ધીરમ્(જરઠમ્)

સૌમ્યેન (પાનનિરતં)પાપનિરતં કુત્સિચરિતં શશી સદા દૃષ્ટઃ।
ગુરુણા સ્વકર્મનિરતં કુરુતે પુરુષં ન ચોદાત્તમ્

વર્ગોત્તમે સ્વકીયે પરકીયનવાંશકે(નવાંશકેન્દુદૃષ્ટિફલં) ચ દૃષ્ટિફલમ્।
પુષ્ટં મધ્યં સ્વલ્પં વિપરીતં સ્યાદનિષ્ટફલમ્

રાશિફલં યદ્ દૃષ્ટં પૂર્વૈઃ કથિતં ગ્રહૈઃ શશાઙ્કસ્ય।
તસ્ય નિરોધો દૃષ્ટો યદ્યંશપતિર્બલી ભવતિ

અંશપતેશ્ચન્દ્રસ્ય ચ ફલં વિનિશ્ચિત્ય દર્શનકૃતાનિ।
કથિતાનિ યવનવૃદ્ધાઃ ફલાનિ સમ્યગ્વ્યવસ્યન્તિ

પઞ્ચવિંશોઽધ્યાયઃ
પઞ્ચવિંશોઽધ્યાયઃ
તેજસ્વી સત્યયુતઃ શૂરઃ ક્ષિતિપોઽથવા રણશ્લાઘી।
સાહસકર્માભિરતશ્ચમૂપુરગ્રામવૃન્દપતિઃ

રાભસિકો દાનરતઃ પ્રભૂતગોજાવિધાન્ય (જનઃ)કરઃ।
ભૌમે ક્રિયે પ્રચણ્ડો બહુયુવતિરતો ભવેત્પુરુષઃ

સાધ્વીવ્રતભઙ્ગકરઃ(રતઃ) પ્રભાષણો(પ્રભલણો) મન્દધનપુત્રઃ।
દ્વેષ્યો બહુભરણપરો વિસ્રમ્ભસ્થિતિવિહીનશ્ચ

પ્રોદ્ધતવેષક્રીડો બહુદુષ્ટવચાઃ કુજે વૃષભસંસ્થે।
સઙ્ગીતરતઃ પાપો બન્ધુવિરુદ્ધઃ કુલોત્સાદી

કાન્તઃ ક્લેસસહિષ્ણુર્બહુશ્રુતઃ કાવ્યવિધિનિપુણઃ।
નાનાશિલ્પકલાસુ ચ નિપુણો બહુશો વિદેશગમનરતઃ

ધર્મપરો નિપુણમતિર્હિતાનુકૂલઃ સુતેષુ સુહૃદાં ચ।
મિથુનસ્થે ક્ષિતિપુત્રં ભવતિ પ્રચુરક્રિયાસુ રતઃ

પરગૃહનિવાસશીલો વૈકલ્યરુગર્દિતઃ કૃષિધનશ્ચ।
બાલ્યે ચ રાજભોજનવસ્ત્રેપ્સુઃ પરગૃહાન્નાશી

સલિલશયતો ધનવાન્ પુનઃ પુનર્વૃદ્ધિવેદનાર્તશ્ચ।
કર્કટકે ક્ષિતિતનયે ભવતિ મૃદુઃ સર્વતો દીનઃ

અસહઃ પ્રચણ્ડશૂરઃ પરસ્વસન્તાનસઙ્ગ્રહણશીલઃ।
અટવીનિવાસગોકુલમાંસરુચિઃ સ્યાન્મૃતપ્રથમદારઃ

વ્યાલમૃગોરગહન્તા ન પુત્રવાન્ ધર્મફલહીનઃ।
ભૌમે હરૌ સુસત્ત્વઃ ક્રિયોદ્યતઃ સ્યાદ્વપુષ્માંશ્ચ

પૂજ્યઃ સતામતિધનો રતિગીતધનો મૃદુઃપ્રિયભાષી।
વિવિધવ્યયોઽલ્પશૌર્યો વિદ્વાન્ (વહ્નિ)ભવતિ પ્રણીતપાર્શ્વશ્ચ

અહિતેભ્યોઽર્જ(અધિકભીરુઃ) નભીરુર્વેદસ્મૃતિધર્મવાન્ સુબહુશિલ્પઃ।
કન્યાયાં ભૂતનયે સ્નાનવિલેપનરતઃ કાન્તઃ

અધ્વનિરતઃ (સુપણ્ય)કુપણ્યપ્રસક્તવાક્યો વિકત્થનઃ સુભગઃ।
હીનાઙ્ગ સ્વલ્પજનઃ સઙ્ગ્રામેપ્સુઃ પરોપભોગી ચ

યોષિદ્ગુરુભિત્રાણાં(પુત્રાણાં) મનોરમો નષ્ટપૂર્વદારશ્ચ।
શૌણ્ડિકવેશ્યાનિકટે સમ્પ્રાપ્તધનક્ષયસ્તુલિનિ ભૌમે

વ્યાપારશ્રુતિસત્યશ્ચોરસમૂહાધિપઃ ક્રિયાનિપુણઃ।
યુદ્ધોત્સુકોઽતિપાપો બહ્વપરાધી ચ વૈરશઠઃ

દ્રોહવધાહિતબુદ્ધિઃ પ્રસૂચકો ભૂમિપુત્રયુવતીશઃ।
વૃશ્ચિકગે ભૂપુત્રે વિષાગ્નિશસ્ત્રવ્રણૈસ્તૂક્તઃ

બહુભિઃ ક્ષતૈઃ કૃશાઙ્ગો નિષ્ઠુરવાક્યઃ શઠઃ પરાધીનઃ।
રથગજપદાતિયોધી રથેન શરધારકોઽથ પરસૈન્યે

વિપુલશ્રમૈશ્ચ સુખિતઃ પરસ્પરં ક્રોધનષ્ટસુખવિત્તઃ।
કાર્મુકસંસ્થે વક્રે ગુરુષ્વસક્તઃ(સત્યઃ) પુમાન્ ભવતિ

ધન્યો વિત્તાહર્ત્તા સુખભોગસમન્વિતો ભવતિ સુસ્થઃ।
શ્રેષ્ઠમતિઃ પ્રખ્યાતઃ સેનાનાથો નરેન્દ્રો વા

(સદ્યઃ પ્રતિરણવિજયી)સદ્યુવતી રણવિજયી સ્વબન્ધુવિષયસ્થિતિઃ સ્વતન્ત્રશ્ચ।
આરક્ષકઃ સુશીલઃ કુજે સ્વતુઙ્ગેં બહૂપચારરતઃ

પ્રશ્રયશૌયવિહીનો વૃદ્ધાકારઃ સુદુર્ગતિર્મરણે।
માત્સર્યાસૂયાનૃતવાગ્દોષૈરહૃતાર્થશ્ચ

રોમશગાત્રો વિકૃતો દ્યુતાદ્યાહૃતધનઃ કુવેષધરઃ।
દુઃખસમાહૃતવૃત્તિઃ પાનરુચિર્દુર્ભગઃ કુજે કુમ્ભે

રોગાર્તો મન્દસુતઃ પ્રવાસશીલઃ સ્વબન્ધુપરિભૂતઃ।
માયાવઞ્ચનદોષૈર્હૃતસર્વસ્વો વિષાદી ચ

જિહ્મોઽતિતીક્ષ્ણશોકો ગુરુદ્વિજાવજ્ઞકઃ સદા હીનઃ।
રિપ્સિતવેત્તા જ્ઞાતા સ્તુતિપ્રિયોઽન્ત્યે કુજે ખ્યાતઃ

ધનદારપુત્રવન્તં નૃપસચિવં દણ્ડનાયકં ખ્યાતમ્।
નૃપતિમુદારં કુરુતે દિનેશ્વરનિરીક્ષતઃ કુજઃ સ્વર્ક્ષે

માતૃરહિતં ક્ષતાઙ્ગં સ્વજનદ્વેષ્યં ચ મિત્રરહિતં ચ।
સ્વગૃહેઽસૃક્ શશિદૃષ્ટઃ સેર્ષ્યં કન્યાપ્રિયં કુરુતે

પરધનહરણે નિપુણં ચાનૃતકં કામદેવભક્તં ચ।
કુરુતે સ્વભે જ્ઞદૃષ્ટો દ્વેષ્યં વેશ્યાપતિં ભૌમઃ

પ્રાજ્ઞં મધુરં સુભગં માતૃપિતૃવલ્લભં ધનસમૃદ્ધમ્।
અનુપમીશ્વરમાઢ્યં ત્રિદશગુરુનિરીક્ષિતાઽવનેઃ પુત્રઃ

સ્વગૃહેઽસૃક્ સિતદૃષ્ટઃ સ્ત્રીહેતોર્બન્ધભાગિનં કુરુતે।
અસકૃત્ સકૃચ્ચ વિભવં સ્ત્રીહેતોરર્જિતં (સ્ત્રીહેતોરાર્જવં)ચાપિ

ચોરવિઘાતો શૂરં નિર્વીર્યં સ્વજનપરિહીનમ્।
અન્યસ્ત્રીભર્તારં જનયતિ સૌરેક્ષિતઃ સ્વભે ભૌમઃ

વનપર્વતેષુ રમતે રામાદ્વિષ્ટો ભવેદ્બહુવિપક્ષઃ।
સિતભે રવિણા દૃષ્ટે પ્રચણ્ડવેષઃ(કોપઃ) કુજે ધીરઃ

માતુરપથ્યો(માતુરપક્ષો) વિષમો(વેષવધુનાં) બહુયુવતીનાં પતિઃ પ્રિયસ્તાસામ્।
શુક્રગ્રહે શશિદૃષ્ટે રણભોરુર્જાયતે ભૌમે

કલહપ્રિયો (બહુ)મૃદુવચા મૃદુકાયો મન્દપુત્રધનઃ।
સિતભે ભવતિ ચ ભૌમે બુધદૃષ્ટે શાસ્ત્રવિત્પુરુષઃ

વાદિતગીતવિધિજ્ઞઃ સૌભાગ્યયુતઃ સ્વબન્ધદયિતશ્ચ।
શુક્રભવને ક્ષિતિસુતે દૃષ્ટે ગુરુણા ભવેત્ સ્ફીતઃ

નૃપમન્ત્રી નૃપદયિતઃ સેનાનાથઃ પ્રસિદ્ધનામા ચ।
શુક્રગ્રહે ભવતિ કુજે શુક્રેણ નિરીક્ષિતે સુખિતઃ

સુખભાક્ (સુખભગ્યયુતો)ખ્યાતો ધનવાન્ મિત્રસ્વજનૈર્યુતઃ કુજે વિદ્વાન્।
શ્રેણિપુરગ્રામાણામધિપઃ સિતભે ચ શનિદૃષ્ટે

વિદ્યાધનશૌર્યયુતં ગિરિવનદુર્ગપ્રિયં મહાસત્ત્વમ્।
બુધભવને રક્તાઙ્ગો જનયતિ દૃષ્ટઃ સદા રવિણા

(સુખિનં ધનિનં કાન્તં કન્યાપુરરક્ષકં યુવતિસત્વયુતમ્)કન્યાપુરરક્ષકરં યુવતિપતિં સદ્વિનીતમતિસુભગમ્।
જ્ઞગૃહે નૃપગૃહપાલં જનયતિ ચન્દ્રેક્ષિતો ભૌમઃ

લિપિગણિતકાવ્યકુશલં બહુભાષિણમનૃતમધુરવાક્યં ચ।
દૂતં બહુદુઃખસહં જનયતિ વક્રો બુધેક્ષિતો જ્ઞર્ક્ષે

રાજપુરુષં પ્રકાશં (દૈન્યેન વિદેશગં)દૌત્યેન વિદેશગં નરં કુરુતે।
સર્વક્રિયાસુ કુશલં બુધરાશૌ નાયકં ચ ગુરુદૃષ્ટઃ

શુક્રેણ દૃશ્યમાનં સ્ત્રીકૃત્યકરં સમૃદ્ધસુભગં ચ।
બુધભવને રક્તાઙ્ગં કુરુતે વસ્ત્રાન્નભોક્તારમ્

આકરગિરિદુર્ગરતં કર્ષરમતિદુઃખભાગિનં કુરુતે।
(અતિસૂરમતિં મલિનં)અતિશુરમતિ ચ મલિનં યમેક્ષિતો બુધગૃહે વિભવહીનમ્

પિત્તરુગર્દિતદેહસ્તેજસ્વી દણ્ડનાયકો ધીરઃ।
ચન્દ્રગૃહસ્થે ભૌમે દિનકરદૃષ્ટે ભવેત્પુરુષઃ

બહુભિર્વ્યાધિભિરાર્તો નીચાચારો વિરૂપદેહશ્ચ।
શશિરાશૌ ભૂતનયે શશિના દૃષ્ટે સશોકશ્ચ

મલિનઃ પાપાચારઃ ક્ષુદ્રકુટુમ્બો બહિષ્કૃતઃ સ્વજનૈઃ।
કર્કટકે બુધદૃષ્ટે ક્ષિતિતનયે ભવતિ નિર્લજ્જઃ

વિખ્યાતો નૃપમન્ત્રી વિદ્વાંસ્ત્યાગાન્વિતો ભવેદ્ધન્યઃ।
ગુરુદૃષ્ટે શશિભવને ભૌગૈશ્ચ વિવર્જિતો વક્રે

(સ્ત્રીસઙ્ગાન્નષ્ટધનઃ)સ્ત્રીસઙ્ગાદુદ્વિગ્નઃ પરિભૂતસ્ત્રીકૃતૈસ્તથા દૌષૈઃ।
કર્કટકે ક્ષિતિપુત્રે સિતદૃષ્ટે સ્યાદ્વિપન્નધનઃ

(જલસંયાનાપ્તધનઃ)જલસંયાનો વિધનઃ ક્ષિતિપાલ(ક્ષિતિપાલસમઃ)સમાનલલિતચેષ્ટશ્ચ।
શશિગૃહસંસ્થે ભૌમે યમેક્ષિતે સ્યાત્ સદા કાન્તઃ

પ્રણાતાનાં હિતકારી મિત્રૈઃ સ્વજનૈશ્ચ સંયુતશ્ચણ્ડઃ।
ગોકુલવનાદ્રિચારી સિંહે ભૌમે તરણિદૃષ્ટે

માતુર્ન શુભો મતિમાન્ કઠિનશરીરો વિપુલકીર્તિઃ।
કેસરિભવને ભૌમે શશિના દૃષ્ટેઽઙ્ગનાપ્રા(અંગનાપ્તાર્થઃ)ર્થ્યઃ

બહુશિલ્પજ્ઞો લુબ્ધઃ કાવ્યકલાલમ્પટો વિષમશીલઃ।
પઞ્ચભવને ભૌમે બુધેન દૃષ્ટેઽતિનિપુણશ્ચ

ભૂપતિસમીપવર્તી વિદ્યાચાર્યો વિશુદ્ધબુદ્ધિશ્ચ।
અવનિસુતે સિંહસ્થે ગુરુણા દૃષ્ટે ચૂમનાથઃ

વિવિધસ્ત્રીભોગયુતઃ સ્ત્રીસુભગો નિત્યયૌવનો હૃષ્ટઃ।
લેયગૃહે રક્તાઙ્ગે સિતેન દૃષ્ટે ભવેજ્જાતઃ

વૃદ્ધાકારો નિઃસ્વઃ પરવેશ્મભ્રમણશીલવાન્ દુઃખી।
દિનકરરાશૌ રુધિરે દિનકરતનયેન સંદૃષ્ટે

લોકનમસ્યં સુભગં વનગિરિદુર્ગેષુ (સદ્ગૃહાનાસમ્)લબ્ધગૃહવાસમ્।
સુરગુરુભવને ભૌમઃ કરોતિ રવિણેક્ષિતઃ (શૂરમ્)ક્રૂરમ્

વિકલં કહરપ્રાયં પ્રાજ્ઞં રુધિરઃ કરોતિ શશિદૃષ્ટઃ।
વિદ્વાંસં ગુરુભવને નૃપતિવિરુદ્ધં સદા પુરુષમ્

મેધાવિનં સુનિપુણં શિલ્પાચાર્યં બુધેન સંદૃષ્ટઃ।
ગુરુભવને ક્ષિતિતનયઃ કરોતિ (વિકલાંસમતિનિપુણમ્)વિદ્વાંસમત્યન્તમ્

અકલત્રં સુખરહિતં રિપુભિરધૃષ્યં ચ વિત્તવન્તં ચ।
ગુરુભવને ગુરુદૃષ્ટો વ્યાયામપરં કુજઃ કુરુતે

કન્યાનામતિદયિતં ચિત્રાલઙ્કારભાગિનમુદારમ્।
વિષમપરમતિં ચ સુભગં ગુરુભે કાવ્યેક્ષિતઃ કુજઃ કુરુતે

ગુરુભેઽસૃક્ શનિદૃષ્ટઃ કુશરીરમુદારમાહવે પાપમ્।
અટનં (સુખધનરહિતં)સુખલવરહિતં પરધર્મરતં કુજઃ કુરુતે

અતિકૃષ્ણતનું શૂરં યોષિદપત્યાર્થવિસ્તરૈર્યુક્તમ્।
સૂર્યેક્ષિતોઽતિતીક્ષ્ણં સૌરગૃહે ભૂમિજઃ કુરુતે

ચપલમહિતં જનન્યા યમભેઽલંકારભાગિનમુદારમ્।
અસ્થિરસૌહૃદમાઢ્યં જનયતિ ચન્દ્રેક્ષિતો વક્રઃ

અતિમધુરગમ(અતિમધુરમટન)નમધનં રવિતનયગૃહે ન નિર્વૃતમસત્ત્વમ્।
કાપટિકમધર્મપરં જનયતિ બુધવીક્ષિતો ભૌમઃ

(અતિરૂપમ્)અવિરૂપં મન્દગૃહે નૃપતિગુણસમન્વિતં સ્થિરારમ્ભમ્।
દીર્ઘાયુષં ક્ષમાજો ગુરુસંદૃષ્ટઃ કરોતિ બન્ધ્વાપ્તમ્

વિવિધોપભોગમાઢ્યં શનિભે સ્ત્રીપોષણનુરતમેવ।
શુક્રેણ દૃશ્યમાનો જનયતિ કલહપ્રિયં વક્રઃ

નૃપતિમતિવિત્તવન્તં યુવતિદ્વેષ્યં બહુપ્રજં પ્રાજ્ઞમ્।
મુખરહિતં રણશૌણ્ડં કરોતિ શનિભે શનીક્ષિતો ભૌમઃ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં અઙ્ગારકચારો નામ પઞ્ચવિંશોઽધ્યાયઃ॥
ષડ્વિંશોઽધ્યાયઃ
પ્રિયવિગ્રહસ્તુ વેત્તાચાર્યો વિટધૂર્તતેષ્ટકૃશગાત્રઃ।
સઙ્ગીતનૃત્તનિરતો ન સત્યવચનો રતિપ્રિયો લિપિવિત્

કૂટકરો બહ્વાશી બહુશ્રમોત્પન્નનષ્ટધનઃ।
બહ્વૃણબન્ધનભાગી ચલસ્થિરઃ સ્યાત્ ક્રિયે બુધે કિતવઃ

દક્ષઃ પ્રગલ્ભદાતા ખ્યાતો વિજ્ઞાતવેદશાસ્ત્રાર્થઃ।
વ્યાયામામ્બરભૂષણમાલ્યાભિરતઃ સ્થિરપ્રકૃતિઃ

સ્ફીતધનસ્ત્રીસહિતઃ પ્રિયવલ્ગુકથો (ગમ્ભીર)ગૃહીતવાક્યશ્ચ।
ગાન્ધર્વહાસ્યશીલો રતિલોલો વૈ બુધે વૃષભે

શુભવેષઃ પ્રિયભાષી પ્રખ્યાતધનો વિકત્થનો માની।
પ્રોજ્ઝિતસુખકોઽલ્પરતિર્દ્વિસ્ત્રીપુત્રો વિવાદરતઃ

શ્રુતિકલ્પકલાભિજ્ઞઃ કવિઃ સ્વતન્ત્રઃ પ્રિયઃ પ્રદાનરતઃ।
કર્મઠબહુસુતમિત્રો નરમિથુનસ્થે બુધે ભવતિ

પ્રાજ્ઞો વિદેશનિરતઃ સ્ત્રીરતિયોદિસક્તચિત્તશ્ચ।
ચપલો બહુપ્રલાપી સ્વબન્ધુવિદ્વેષવાદરતઃ

સ્ત્રીદ્વેષાન્નટધનઃ કુત્સિતશીલો બહુક્રિયાભિરતઃ।
સુકવિઃ કર્કટસંસ્થે સ્વવંશકીર્ત્યા પ્રસિદ્ધશ્ચ

જ્ઞાનકલાપરિહીનો લોકખ્યાતો ન સત્યવાક્યશ્ચ।
અલ્પસ્મૃતિશ્ચ ધનવાન્ સત્ત્વવિહીનઃ સહજહન્તા

સ્ત્રીદુર્ભગઃ સ્વતન્ત્રો જઘન્યકર્મા બુધે ભવતિ(યુવતિરૂપઃ) પુરુષઃ।
પ્રેષ્યોઽપ્રજસ્તુ સિંહે સ્વકુલવિરુદ્ધો જનાભિરામશ્ચ

ધર્મપ્રિયોતિવાગ્મી ચતુરઃ સ્યાલ્લેક્યકાવ્યજ્ઞઃ।
વિજ્ઞાનશિલ્પનિરતો મધુરઃ સ્ત્રીષ્વલ્પવીર્યશ્ચ

જ્યેષ્ઠઃ પૂજ્યઃ સુહૃદાં (માની)નાનાવિનયોપચારવાદરતઃ(દાર)।
ખ્યાતો ગુણૈરુદારઃ કન્યાયાં સોમજે બલવાન્

શિલ્પવિવાદાભિરતો વાક્ચતુરોઽર્થાર્થમીપ્સિતવ્યયકૃત્।
નાનાદિક્પણ્યરતિર્વિપ્રાતિતિદેવગુરુભક્તઃ

કૃતકોપચારકુશલઃ સુસમ્મતો દેવભક્તશ્ચ।
સપ્તમભવને શશિજે શઠશ્ચલક્ષિપ્રકોપપરિતોષઃ

શ્રમશોકાનર્થપરઃ સદ્વેષ્યો ત્યક્તધર્મલજ્જશ્ચ(વર્જશ્ચ)।
મૂર્ખો ન સાધુશીલો લુબ્ધો દુષ્ટાઙ્ગનારમણઃ

પારુષ્યદણ્ડનિરતશ્છલકૃતિદ્વિદ્વિષ્ટકર્મસુ નિરુદ્ધઃ।
ઋણવાન્નીચાનુરુચિઃ પરવસ્ત્વાદાનવાન્ કીટે

વિખ્યાતોદારગુણઃ શાસ્ત્રશ્રુતિશૌર્યશીલસમધિગતઃ(શિલ્પ)।
મન્ત્રી પુરોહિતો વા કુલપ્રધાનો મહાપુરુષઃ(વિભવ)

યજ્ઞાધ્યાપનનિરતો મેધાવી વાક્યપટુર્વ્રતી દાતા।
લિપિલેખ્યદાનકુશલઃ(શબ્દ,શાસ્ત્ર) કાર્મુકસંસ્થે બુધે જાતઃ

નીચો મૂર્ખઃ ષણ્ઢઃ પરકર્મકરઃ કુલાદિગુણહીનઃ।
નાનાદુઃખપરીતઃ સ્વપ્નવિહારાદિશીલશ્ચ

પિશુનસ્ત્વસત્યચેષ્ટો બન્ધુવિમુક્તોસંત્થિતાત્મા ચ।
મલિનો ભયઞ્ચલિતો નિષ્ઠો(દિષ્ટો) મકરે બુધે પુરુષઃ

વાગ્બુદ્ધિકર્મનિરતઃ(રહિત) પ્રકીર્ણધર્માર્થ (લજ્જ)બર્જવિહિતાર્યઃ(વિહિઽતાત્મા)।
પરપરિભૂતો ન શુચિઃ શીલવિહીનસ્તથાઽજ્ઞશ્ચ(કલાજ્ઞશ્ચ)

અતિદુષ્ટદારશત્રુભોગૈસ્ત્યક્તો ઘટે વિવાગ્ભવતિ।
અતિદુર્ભગોઽતિભીરુઃ ક્લીબો મલિનો વિધેયશ્ચ

આચારશૌજનિરતો દેશાન્તરગોઽપ્રજો દરિદ્રશ્ચ।
શુભયુવતિઃ કૃતિસાધુઃ સતાં ચ સુભગો વિધર્મરતઃ

સૂચ્યાદિકર્મકુશલો (વિજ્ઞાતઃ)વિજ્ઞાનશ્રુતિકલાવિયુક્તશ્ચ।
પરધનસંચયદક્ષો મીને શશિજેઽધનઃ પ્રકીર્ણશ્ચ

સત્યવચનં સુખાઢ્યં ભૂપતિસત્કારસત્કૃતં મનુજમ્।
કુરુતે બુધોઽર્કર્દૃષ્ટો બન્ધુજને સુક્ષમં કુજભે

રજનીકરેણ દૃષ્ટો યુવતિજનમનોહરં ક્ષિતિજરાશૌ।
અતિસેવકમતિમલિનં ચન્દ્રસુતો હીનશીલં ચ

અનૃતપ્રિયં સુવાક્યં કલહસમેતં ચ પણ્ડિતં કુજભે।
જનયતિ કુજેન દૃષ્ટઃ પ્રચુરધનં ક્ષિતિપવલ્લ્લભં શૂરમ્

સુખિનં કુજભે શશિજઃ સ્નિગ્ધાઙ્ગં રોમશં સુકેશં ચ।
જીવેક્ષિતોઽતિધનિનં જનયત્યાજ્ઞાપકં(રતં) પાપમ્

નૃપકૃત્યકરં સુભગં ગણનગરપુરોગમં ચતુરવાક્યમ્।
પ્રત્યયિકં(પ્રત્યયિનં) સિતદૃષ્ટઃ કુજભે સ્ત્રીસંયુતં(યુજં) શશિજઃ

રુધિરગૃહે શનિદૃષ્ટો હિમકિરણસુતોઽતિદુઃખિતં જનયેત્।
ઉગ્રં હિંસાભિરતં કુલજનહીનં નરં નિત્યમ્

દારિદ્ર્યદુઃખતપ્તં વ્યાધિતદેહં પરોપચારરતમ્।
દિનકરદૃષ્ટઃ સૌમ્યઃ કુરુતે જનધિક્કૃતં સિતભે

પ્રત્યયિતં ધનવન્તં દૃઢભક્તિમરોગિણં દૃઢકુટુમ્બમ્।
ખ્યાતં નરેન્દ્રસચિવં જ્ઞશ્ચન્દ્રનિરીક્ષિતઃ સિતભે

વ્યાધિભિરરિભિર્ગ્રસ્તં ક્લિષ્ટં ભૂપાવમાનસન્તપ્તમ્।
જનયતિ (બુધોસૃગ્દૃષ્ટઃ)વિદસૃગ્દૃષ્ટો બહિષ્કૃતં સર્વવિષયેભ્યઃ

પ્રાજ્ઞં ગૃહીતવાક્યં દેશપુરશ્રેણિનાયકં ખ્યાતમ્।
ત્રિદશગુરુદૃષ્ટમૂર્તિર્જનયતિ સૌમ્યઃ સિતગૃહસ્થઃ

સુભગં લલિતં સુખિનં વસ્ત્રાલઙ્કારભોગિનં સિતભે।
હૃદયહરં કન્યાનાં કુરુતે સુક્રેક્ષિતઃ સૌમ્યઃ

શુક્રગૃહેઽર્કજદૃષ્ટઃ સુખરહિતં બન્ધુશોકસંક્લિષ્ટમ્।
વ્યાધિતમનર્થદૃષ્ટઃ સૌમ્યઃ કુરુતે નરં મલિનમ્

અવિતથકથનં મધુરં નૃપવલ્લભમીશ્વરં લલિતચેષ્ટમ્।
દયિતં કરોતિ લોગે રવિણા દૃષ્ટો બુધઃ સ્વગૃહે

સુમધુરમતિવાચાટં કલહરતં (શસ્ત્રવત્સલં)શાસ્ત્રવત્સલં સુદૃઢમ્।
જનયતિ શશિના દૃષ્ટો બુધઃ શુભં સર્વકાર્યેષુ

(અવિહતગાત્રં)વિક્ષતગાત્રં મલિનં પ્રતિભાયુક્તં નરેન્દ્રભુત્યં ચ।
વલ્લભમતીવ કુરુતે સ્વગૃહે રુધિરેણ સન્દૃષ્ટઃ

પાર્થિવમન્ત્રિણમગ્ર્યં પ્રતિરૂપમુદારવિભવપરિવારમ્।
યૂપધ્વજેન દૃષ્ટો જનયતિ શૂરં સ્વભે સૌમ્યઃ

પ્રાજ્ઞં નરેન્દ્રભૃત્યં દૂતં વા સન્ધિપાલકં શશિજઃ।
સ્વગૃહે સિતેન દૃષ્ટો જનયતિ નીચાઙ્ગનાસક્તમ્

સતતોત્થિતં વિનીતં સફલારમ્ભં પરિચ્છદસમૃદ્ધમ્।
સૌમ્યઃ સ્વગૃહે દૃષ્ટો રવિજેન નરં સદા કુરુતે

રજકં માલાકારં ગૃહવાસ્તુજ્ઞં તથા ચ મણિકારમ્।
જનયતિ રવિણા દૃષ્ટો બુધો ગૃહં શિશિરગોશ્ચ ગતઃ

યુવતિવિનાશિતસારં યુવતિનિમિત્તં ચ દુઃખિતશરીરમ્।
કર્કટકે શશિદૃષ્ટો જનયતિ સુખવર્જિતં સૌમ્યઃ

સ્વલ્પશ્રુતમતિમુખરં પ્રિયાનૃતં કૂટકારિણં ચોરમ્।
વક્રેક્ષિતઃ શશિગૃહે કુરુતે સૌમ્યઃ પ્રિયાલાપમ્

મેધાવિનમતિદયિતં ભાગ્યયુતં વલ્લભં નરેન્દ્રાણામ્।
ગુરુણા દૃષ્ટઃ શશિભે વિદ્યાનાં પારગં બુધઃ કુરુતે

કન્દર્પસદૃશરૂપં પ્રિયંવદં ગીતવાનદવિધિજ્ઞમ્।
સુભગં શશિયે લલિતં કુરુતે શુક્રેક્ષિતઃ સૌમ્યઃ

દમ્ભરુચિં પાપરતં બન્ધનભાજં ગુણૈર્વિયુક્તં જ્ઞઃ।
દ્વેષ્યં સહજાચાર્યૈઃ કુરુતે સૌરેક્ષિતઃ શશિભેઃ

સેવ્યં(સેર્ષ્ય) દિનકરદૃષ્ટો ધનગુણવૃદ્ધં નરં બુધઃ કુરુતે।
હિંસ્રં ક્ષુદ્રં સિંહે ચઞ્ચલભાગ્યં(ભાવં) ત્રિગતલજ્જમ્

રૂપાન્વિતમતિચતુરં કાવ્યકલાગેયપૃત્તરતિમિનભે।
ધનિનં સુશીલવેષં કુરુતે ચન્દ્રેક્ષિતઃ સૌમ્યઃ

જ્ઞો નીચં રવિભવને દુઃખાંર્તં (કલ્પિતાઙ્ગ)વિશ્રુતાઙ્ગસમરૂપમ્।
અચદુરલીલાકાન્તં નપુંસકં ભૌમસન્દૃષ્ટઃ

સુકુમારમતિપ્રાજ્ઞં રવિભે વાગીશ્વરં(ચ વિખ્યાતમ્) સ્વતિખ્યાતમ્।
પરિચારવાહનયુતં કુરુતે ગુરુવીક્ષિતઃ સૌમ્યઃ

અતિશયરૂપં લલિતં પ્રિયંવદં બાહનાઢ્યમતિધીરમ્।
જનયતિ સિતેન દૃષ્ટો મન્ત્રિણમથ પાર્થિવં સિંહે

વ્યાયતગાત્રં રૂક્ષં (શુચિરૂપં)સુવિરૂપં સ્વેદનોગ્રગન્ધં ચ।
અતિદુઃખિતં રવિગૃહે જનયતિ સુખવર્જિતં રવિજદૃષ્ટઃ

શૂરં પ્રમેહપીડિતમશ્મર્યોપહતમાતુરં શાન્તમ્।
જનયતિ રવિણા દૃષ્ટો જીવગૃહે ચન્દ્રજઃ પુરુષમ્

લેખકમતિસુકુમારં પ્રત્યયિ(પ્રત્યયિકં)તં સંમતં ગુરુગૃહસ્થઃ।
સુખભાગિનમત્યઢ્યં કુરુતે ચન્દ્રેક્ષિતઃ સૌમ્યઃ

શ્રેણીભૃતિનગરાણાં ચોરાણાં વિપિનવાસિનાં ચાપિ।
કુરુતે લિપિકરમધિપં સૌમ્યો ગુરુમન્દિરે રુધિરદૃષ્ટઃ

સ્મૃતિમતિકુલસમ્પન્નં ગુરુભે પ્રતિરૂપમાર્યવિજ્ઞાનમ્।
નૃપમન્ત્રકોશપાલં લિપિકરમિહ વીક્ષિતો ગુરુણા

કન્યાકુમારકાણાં લેખ્યાચાર્યં ધનાન્વિતં કુરુતે।
ગુરુભે ભૃગુસુતદૃષ્ટઃ સુકુમારં સૌર્યસંયુતં શશિજઃ

દુર્ગારણ્યભિરતં બહ્વશનં દુષ્ટશીલમતિમલિનમ્।
કુરુતે રવિસુતદૃષ્ટો બુધો નરં સર્વકાર્યોવિભ્રષ્ટમ્

મલ્લમતિસારયુક્તં બહુભક્ષં નિષ્ઠુરં પ્રિયાલાપમ્।
જનયતિ રવિણા દૃષ્ટઃ સૌરગૃહે બોધનઃ ખ્યાતમ્

જલજીવિનં સમૃદ્ધં પુષ્પસુરાકન્દવણિજં વા।
ભીરુસ્વરૂપમચરં શનિભે ચન્દ્રેક્ષિતઃ કુરુતે

વાકચપલતિસુસૌમ્યં વ્રીડાલસમન્થરં (સુખાધીનમ્)સુખાધારમ્।
કુરુતે ભૂસુતદૃષ્ટો રવિતનયગૃહે બુધઃ પુરુષમ્

બહુધનધાન્યસમૃદ્ધં ગ્રામપુરશ્રેણિપૂજિતં સુખિનમ્।
કુરુતે ગુરુણા દૃષ્ટઃ સૌરગૃહે બોધનઃ ખ્યાતમ્

નીચાપતિં વિરૂપં બુદ્ધિવિહીનં ચ કામવશ્યં ચ।
અતિસુતજનનં કુરુતે ભાર્ગવદૃષ્ટો બુધઃ ‍ શનિભે

પાપકરં સુદરિદ્રં કર્મકરં ચાતિદુઃખિતં દીનમ્।
કુરુતે શનિના દૃષ્ટઃ સૌરગૃહે બોધનઃ પુરુષમ્

સપ્તવિંશોઽધ્યાયઃ
વાદિગુણૈઃ સમ્પન્નઃ પ્રયત્નરત્નાભરણ(સભાસઙ્ગઃ) સંસર્ગઃ।
સત્ત્વાત્મજાર્થબલયુક્ પ્રગલ્ભવિખ્યાતકર્મા ચ

ઓજસ્વી બહુશત્રુર્બહુવ્યયાર્થઃ ક્ષતાઙ્કિતશરીરઃ।
ચણ્ડોગ્રદણ્ડનાથો જીવે ક્રિયગે ભવેત્પુરુષઃ

પીનો વિશાલદેહઃ સુરદ્વિજગવાં ચ ભક્તિમાન્ કાન્તઃ।
સુભગઃ સ્વદારનિરતઃ સુવેષકૃષિગોધનમઢ્યશ્ચ

સદ્વસ્તુભૂષણયુતો વિશિષ્ટવાઙ્મતિગુણો નયજ્ઞશ્ચ।
વૃષભે ગુરૌ વિનીતો ભિષક પ્રયોગાપ્તકૌશલકઃ

આહિતધનઃ સુમેધા વિજ્ઞાનવિશારદઃ સુનયનશ્ચ।
વાગ્મી દાક્ષિણ્યયુતો નિપુણઃ સ્યાદ્ધર્મશીલશ્ચ

માન્યો ગુરુબન્ધૂનાં મણ્ડનમાઙ્ગલ્પલબ્ધવરશબ્દઃ।
મિથુનસ્થે દેવગુરૌ ક્રિયારતિઃ સત્કવિશ્ચૈવ

વિદ્વાન્ સુરૂપદેહઃ પ્રાજ્ઞઃ પ્રિયધર્મસત્સ્વભાવશ્ચ।
સુમહદ્બલો યશસ્વી પ્રભૂતધાન્યાકરધનેશઃ

સત્યસમાધિ(સમેતઃ) સુયુક્તઃ સ્થિરાત્મજો લોકસત્કૃતઃ ખ્યાતઃ।
નૃપતિર્જીવે શશિભે વિશિષ્ટકર્મા સુહૃજ્જનાનુરતઃ

દૃઢવૈરસત્ત્વધીરઃ સુબહુસ્નેહઃ સુહૃજ્જને વિદ્વાન્।
આઢ્યઃ શિષ્ટાભિજનો નૃપો નૃપતિપૌરુષઃ સભાલક્ષ્યઃ

ત્રિદશગુરૌ સિંહસ્થે સમસ્તરોષોદ્ધતાપિક્ષશ્ચ।
સુદૃઢવ્યસ્તશરીરો ગિરિદુર્ગવનાલયે જાતઃ

મેધાવી ધર્મપરઃ ક્રિયાપટુર્ધર્મવાન્યુવતિરાશૌ।
પ્રિયગન્ધપુષ્પવસ્ત્રઃ કૃત્યેષુ વિનિશ્ચિતાર્થશ્ચ

શાસ્ત્રાર્થશિલ્પકાર્યૈર્ધનવાન્ દાતા વિશુદ્ધશીલશ્ચ।
સ્યાદ્દેવગુરૌ નિપુણશ્ચિત્રાક્ષરવિદ્ધનસમૃદ્ધઃ

મેધાવી બહુપુત્રો વિદેશચર્યાગતઃ પ્રભૂતધનઃ।
(ભાષાપ્રિયો)ભૂષાપ્રિયો વિનીતો નટનર્તકસંગૃહીતધનઃ

કાન્તઃ શ્રુતાભિનિરતો મહત્તરઃ સાર્થવાહવણિજાં હિ।
વણિજીન્દ્રમન્ત્રિણિ ગતે સુરાતિથીજ્યારતઃ પ્રાજ્ઞં

બહુશાસ્ત્રાણાં કુશલા નૃપતિર્બહુભાષ્યકારકો નિપુણઃ।
દેવાલયપુરકર્તા સદ્બહુદારોઽલ્પપુત્રશ્ચ

બ્યાધ્યાર્તઃ શ્રમબહુલઃ (રોષો)પ્રસક્તદોષો ગુરૌ ભવત્યલિનિ।
દમ્ભેન ધર્મનિરતો જુગુપ્સિતાચારૈનિરતશ્ચ

આચાર્યો વ્રતદીક્ષાયજ્ઞાદીનાં(સમઃ સ્થિરાર્થશ્ચ) સ્થિરાર્થશ્ચ।
દાતા સુહૃત્સ્વપક્ષઃ પ્રિયોપ(હાર)કારશ્રુતાભિરતઃ

માણ્ડલિકો મન્ત્રી વા ધનુર્ધરસ્થે ભવેત્સદા જીવે।
નાનાદેશનિવાસી વિવિક્તતીર્થાયતનબુદ્ધિઃ

લઘુવીર્યો મકરસ્થે બહુશ્રમક્લેશધારકો જીવે।
(નીચા)નાનાચારો મૂર્ખો દુરન્તનિઃસ્વઃ પરપ્રેષ્યઃ

માઙ્ગલ્યદયાશૌચસ્વબન્ધુવાત્સલ્યધર્મપરિહીનં।
દુર્બલદેહો ભીરુઃ પ્રવાસશીલો વિષાદી ય

પિશુનો ન સાધુશીલઃ કુશિલ્પતોયાશ્રમેષુ કર્મરતઃ।
મુખ્યો ગણસ્ય સુતરાં નોચાભિરતો નૃશંસશ્ચ

લુબ્ધો વ્યાધિગ્રસ્તઃ સ્વવા(વાસઃ)ક્યદોષેણ નાશિતાર્થશ્ચ।
પ્રજ્ઞાદિગુણૈર્હીનો ઘટે ગુરૌ સ્યાદ્ગુરુસ્ત્રી(સ્ત્રીકઃ)ગઃ

વેદાર્થશાસ્ત્રવેત્તા સુહૃદાં પૂજ્યઃ સતાં ય નૃપનેતા।
શ્લાઘ્યઃ સધનોઽધૃષ્યો (વિશત્રુગર્વસ્થિરારંભઃ)હ્યહીનદર્પસ્થિરારમ્ભઃ

રાજ્ઞઃ સુનીતિશિક્ષાવ્યવહારરણપ્રયોગવેત્તા ચ।
ખ્યાતઃ પ્રશાન્તચેષ્ટો (મીનપુગે ભવસિ ના)સ્થિરસત્ત્વયુતશ્ચ મીનગે જીવે

ધર્મિષ્ઠમનૃતભીરું વિખ્યાતસુતં મહાભાગ્યમ્।
ભૌમગૃહે રવિદૃષ્ટો હ્યતિરોમચિતં ગુરુઃ કુરુતે

ઇતિહાસકાવ્યકુશલં બહુરત્નં સ્ત્રીષુ ભજનં કુરુતે।
કુજગેહે શશિદૃષ્ટસ્ત્રિદશગુરુઃ પાર્થિવં પ્રાજ્ઞમ્

નૃપપુરુષશૂરમુગ્રં નયવિનયવિનયસમન્વિતં ચ (ધનિનં)વિધનં ચ।
અવિધેયભૃત્યદારં જનયતિ વક્રેક્ષિતો જીવઃ

અનૃતં વઞ્ચનપાપં પરવિરાન્વેષણેષુ નિપુણં ચ।
સેવાવિનયકૃતજ્ઞં કાપટિકં સૌમ્યસંદૃષ્ટઃ

ગૃહશયનવસનગન્ધૈર્માલ્યાલઙ્કારયુવતિભિર્વિભવૈઃ।
સમુચિતમતીવ ભીરું કુરુતે શુક્રેક્ષિતો જીવઃ

મલિનં લુબ્ધં તીક્ષ્ણં સાહસિકં સંમતં ય સિદ્ધં ચ।
અસ્થિરમિત્રાપત્યં ત્રિદશગુરુઃ સૌરસંદૃષ્ટઃ

દ્વિપદચપુષ્પદભાગિનમત્યટનં(ત્યાઢ્યં) વ્યાયતાઙ્ગમિહ (ઙ્ગિન પુરુગમ્)પુરુષમ્।
પ્રાજ્ઞં નરેન્દ્રસચિવં કરોતિ સૂર્યેક્ષિતો જીવઃ

અતિધનમતીવ મધુરં જનનીદયિતં પ્રિયં ચ યુવતીનામ્।
અત્યુપભોગં કુરુતે ચન્દ્રેણ નિરીક્ષિતો જીવઃ

દયિતં બાલસ્ત્રીણાં પ્રાજ્ઞં શૂરં ચ ધનસમૃદ્ધં ચ।
સુખિનં નરેન્દ્રપુરુષં ભૃગુભે જીવો રુધિરદૃષ્ટઃ

પ્રાજ્ઞં ચતુરં મધુરં (સુભગં)સુધનં વિભવાન્વિતં ગુણસમૃદ્ધમ્।
સુરુચિરશીલં કાન્તં જનયતિ બુધવીક્ષિતો જીવઃ

અતિલલિતમતિ ચ ધનિનં પરભૂષણધારિણં મૃજાશીલમ્।
વરશયનં વરવસનં ભૃગુભે ભૃગુવીક્ષિતો જીવઃ

પ્રાજ્ઞં બહુધનધાન્યં મહત્તરં ગ્રામનગરપુરુષાણામ્।
મલિનમરૂપમભાર્યં કુરુતે સૌરેક્ષિતો જીવઃ

આર્યં ગ્રામશ્રેષ્ઠં કુટુમ્બિનં (દારપુત્રગૃહયુક્તમ્)દારપુત્રધનયુક્તમ્।
બુધભે દિનકરદૃષ્ટસ્ત્રિદશગુરુર્માનવં કુરુતે

ચન્દ્રેક્ષિતસ્તુકુરુતે વસુમન્તં માતૃવલ્લભં ધન્યમ્।
સુખયુવતિપુત્રવન્તં સુરગુરુતિરૂપમનુપમં બુધભે

શાશ્વતસુલબ્ધવિષયં(વિજયં) (વિકૃત)ચિત્રિતગાત્રં ધનાન્વિતં કુરુતે।
ધરણિસુતેક્ષિતદેહસ્ત્રિદશગુરુઃ સંમતં લોકે

કુરુતે જ્યોતિષકુશલં બહુસુતદારં ચ સૂત્રકારં ચ।
અતિશયવિરૂપવાક્યં બુધભે સૌમ્યેક્ષિતો જીવઃ

(પ્રસાદસુમુખં)દેવપ્રાસાદાનાં કૃત્યકરં વેશદારભોક્તારમ્।
હૃદયહરં નારીણાં કુરુતે શુક્રેક્ષિતો જીવઃ

શ્રેણીગણરાષ્ટ્રણાં પુરોગમં ગ્રામપત્તનાનાં ચ।
જનયતિ શનિના દૃષ્ટઃ સુતનું જીવાં નરં બુધભે

રવિદૃષ્ટઃ શશિભવને વિખ્યાતં હ્યગ્રગં સમૂહાનામ્।
સુખધનદારવિહીનં પશ્ચાદાઢ્યં ગુરુઃ કુરુતે

અત્યર્થં દ્યુતિમન્તં નૃપતિં બહુકોશવાહનસમૃદ્ધમ્।
ઉત્તમયુવતીપુત્રં જનયેચ્છશિભે ગુરુર્હિમગુદૃષ્ટઃ

કૌમારદારમાઢ્યં હેમાલઙ્કાભાગિનં પ્રાજ્ઞમ્।
શૂરં સવ્રણગાત્રં રુધિરાઙ્ગનિરીક્ષિતો ગુરુઃ કુરુતે

બાન્ધવમાત્રનિમિત્તં ધનિનં કલાન્વિતં વિગતપાપમ્।
જનયતિ બુધેન દૃષ્ટઃ (પ્રત્યાયકસમન્ત્રિણં)પ્રત્યયિનં મન્ત્રિણં જીવઃ

બહુદારં બહુવિભવં નાનાલઙ્કારભાગિનં સુખિનમ્।
ભૃગુતનદૃષ્ટમૂર્તિઃ સુભગં પુરુષં ગુરુઃ કુરુતે

સૌરેણ દૃષ્ટમૂર્તિર્મહત્તરં ગ્રામસૈન્યનગરાણામ્।
વાચાટં બહુવિભવં વાર્ધક્યે ભોગભાગિનં જીવઃ

સિંહે દયિતં ખ્યાતં સતાં ચ નૃપતિં મહાધનસમૃદ્ધમ્।
જનયતિ દિનકરદૃષ્ટસ્ત્રિદશગુરુર્નરમતીવ હિ સુશીલમ્

અસુભગમતિ ચ મલિનં (સ્ત્રીભાગ્યૈરુપચિતાર્થમત્યાઢ્યમ્)સ્ત્રીભાગ્યૈરતિસુભગમત્યાઢ્યમ્।
લેયે ચન્દ્રસુદૃષ્ટો જિતેન્દ્રિયં જનયતિ સુરેજ્યઃ

સત્યં સતાં ગુરૂણાં વિશિષ્ટકર્માણમુગ્રમતિનિપુણમ્।
શુદ્ધં શૂરં ક્રૂરં ગુરુરિહ ભૌમેક્ષિતઃ સિંહે

ગૃહવાસ્તુજ્ઞાનરતં વિજ્ઞાનગુણાન્વિતં રુચિરવાક્યમ્।
સિંહે મન્ત્રિણમગ્ર્યં બુધેક્ષિતો વિશ્રુતં જીવઃ

દયિતં સ્ત્રીણાં સુભગં ભૂપતિસતકારસત્કૃતં પુરુષમ્।
સિતદૃષ્ટઃ સૂરપૂજ્યો જનયતિ સિંહે મહાસત્ત્વમ્

બહુકથનમધુરવચનં સુખરહિતં ચિત્રભાગિનં તીક્ષ્ણમ્।
અમરસ્ત્રીતુલ્યસુખં સિંહગુરુઃ સૌરસન્દૃષ્ટઃ

નૃપતિવિરુદ્ધં જનયતિ વિબુધગુરુઃ સંસ્થિતઃ સ્વગૃહે।
રવિદૃષ્ટઃ પરિતપ્તં ધનબન્ધુજનેન પરિમુક્તમ્

નાનાવિધસૌખ્યયુતં સ્વગૃહે ચન્દ્રેક્ષિતો જીવઃ।
અતિસુભગં યુવતીનાં માનધનૈશ્વર્યગર્વિતં કુરુતે

સઙ્ગ્રામે વિકૃતાઙ્ગં ક્રૂરં વધકં (પરોપકારપરમ્)પરોપતાપકરમ્।
જનયતિ કુજેન દૃષ્ટો (દૃષ્ટઃ)દેવગુરુર્નષ્ટપરિવારમ્

મન્ત્રિણમથ નૃપતિં વા સુતધનસૌભાગ્યસૌક્ષ્યસમ્પન્નમ્।
સ્વગૃહે બુધેન દૃષ્ટઃ સકલાનન્દં ગુરુઃ કુરુતે

સુખિનં ધનિનં પ્રાજ્ઞં વ્યપગતદોષં ચિરાયુષં સુભગમ્।
સ્વગૃહે સિતેન દૃષ્ટો લક્ષ્મીપરિવેષ્ટિતં ગુરુઃ પુરુષમ્॥59।
મલિનમતીવ ચ (સભયં)સુભગં ગ્રામપુરશ્રેણિધિક્કૃતં દીનમ્।
સ્વગૃહગુરુઃ શનિદૃષ્ટો જનયતિ સુખભોગધર્મપરિહીનમ્

પ્રાજ્ઞં પૃથિવીપાલં સૌરગૃહે ભાનુના ચ સંદૃષ્ટઃ।
(પ્રકૃસિમુત્થં)પ્રકૃતિસમૃદ્ધં જનયતિ (સુખ)બહુભોગસમન્વિતં સુવિક્રાન્તમ્

પિતૃમાતૃભક્તભાર્તકુલોદ્ભવં પ્રાજ્ઞમાઢ્યમાદેયમ્।
ચન્દ્રેક્ષિતસ્તુ જીવઃ સુશીલમતિધાર્મિકં શનિભે

શૂરં નરેન્દ્રયોધં ગર્વિતમોજસ્વિનં સુવેષં ચ।
વિખ્યાતમાર્યમાન્યં શનિભે વક્રેક્ષિતો જીવઃ

(મતિં)કામરતિં ગણમુખ્યં માનવમથ સાર્થવાહમાઢ્યં વા।
ખ્યાતમતિમિત્રવન્તં બુધસંદૃષ્ટો ગુરુઃ શનિભે

ભોજ્યાન્નપાનવિભવં વરગૃહશયનાસનોત્તમસ્ત્રીકમ્।
આભરણવસનમન્તં શનિભે શુક્રેક્ષિતો જીવઃ

અનુપમવિદ્યાવૃત્તં મહત્તરં દેશપાર્થિવં શનિભે।
દ્વિપદચતુષ્પદમાઢ્યં ભોગિનમથ સૌરવીક્ષિતો જીવઃ

અષ્ટાવિંશોઽધ્યાયઃ
નૈશાન્ધો બહુદોષો વિરોધશીલઃ પરાઙ્ગનાચોરઃ।
વેશ્યાવનાદ્રિચારી સ્ત્રીહેતોર્બન્ધં પ્રાપ્તઃ

ક્ષુદ્રઃ કઠોરચોરશ્ચમૂપુરશ્રેણિવૃન્દનાથશ્ચ।
મેષે સ્યાદ્ભૃગુતનયે નો વિશ્વાસી પ્રગલ્ભશ્ચ

બહુયુવતિરત્નસહિતઃ કૃષીવલો ગન્ધમાલ્યવસ્યુતઃ।
ગોકુલજીવો દાતા સ્વબન્ધુભર્તા સુમૂર્તિશ્ચ

આઢ્યસ્ત્વનેકવિદ્યો બહુપ્રદઃ સત્ત્વહિતકારી।
વૃષભે ગુણૈઃ પ્રધાનઃ પરોપકારી સિતે ભવતિ જાતઃ

(વિજ્ઞાનકલાશાસ્ત્રપ્રતીતસત્યસ્થિતો)વિજ્ઞાનકલાશાસ્ત્રઃ પ્રથિતઃ સતતં સુમૂર્તિગઃ કામી।
આલેખ્યલેખનિરતઃ કાવ્યકરઃ સ્યાત્ પ્રિયઃ સાધુઃ

(સ્મૃતિ)ધૃતગીતનૃત્તવિભવઃ સુહૃજ્જનાઢ્યઃ સુરદ્વિજાનુરતઃ।
સંરૂઢસ્નેહો વૈ મિથુનસ્યે ભાર્ગવે ભવતિ

રતિધર્મરતઃ પ્રાજ્ઞો બલી મૃદુર્ગુણવતાં પ્રધાનશ્ચ।
આકાઙ્ક્ષિતૈઃ સુખાર્થૈર્યુક્તઃ પ્રિયદર્શનં સુનીતિશ્ચ

યોષિત્પાનપ્રભવૈર્વ્યાધિભિરધિકં પ્રપીડિતો મનુજઃ।
શુક્રે કર્કટસંસ્થે સ્વવંશભવદોષસન્તપ્તઃ

યુવતિજનોપાસનકો(જનોપાસનયા) લબ્ધસુખદ્રવિણસમ્પ્રમોદશ્ચ।
લઘુસત્ત્વઃ પ્રિયબન્ધુર્વિચિત્રસૌખ્યશ્ચ દુઃખી ચ

ઉપકારી ચ પરેષાં ગુરુદ્વિજાચાર્યસંમતો નિરતઃ।
સિંહસ્થે ભૃગુતનયે બહુચિન્તાસ્વનભિયોગઃ સ્યાત્

લઘુચિન્તો મૃદુનિપુણઃ પરોપસેવી કલાવિધિજ્ઞશ્ચ।
સ્ત્રોસમ્ભાષણમધુરઃ પ્રણયનગણનાર્થકૃતયત્નઃ

નારીષુ દુષ્ટરતિષુ પ્રણયી દીનો ન સૌખ્યભોગયુતઃ।
કન્યાયાં ભૃગુતનયે તીર્થસભાપણ્ડિતો જાતઃ

શ્રમલબ્ધધનઃ શૂરો વિચિત્રમાલ્યામ્બરો વિદેશરતઃ।
નૈપુણરક્ષણકુશલઃ કર્મસુ ચપલઃ સુદુષ્કરેષુ તથા

આઢ્યો રુચિરસુપુણ્યો દ્વિજદેવાર્ચવિ લબ્ધકીર્તિશ્ચિ।
શુક્રે તુલાધરગતે ભવતિ પુમાન્ પણ્ડિતઃ સુભગઃ

વિદ્વેષરતિર્નૃશંસો વિમુક્તધર્મા વિકત્થનોઽતિશઠઃ।
સહજવિરક્તોઽધન્યો વિપન્નશત્રુસ્થા પાપઃ

આર્યઃ કુલટાદ્વેષી વધનિપુણો બહ્વૃણો દરિદ્રશ્ચ।
અલિનિ સિતે ભવતિ પુમાન્ ગર્હિતશીલઃ સુગુહ્યગદઃ

સદ્ધર્મકર્મધનજૈઃ ફલૈરુપેતો જગત્પ્રિયઃ કાન્તઃ।
આર્ય (કુલાર્થ)કુલબ્ધશબ્દો વિદ્વાન્ ગોમાનલંકરિષ્ણુશ્ચ

(દ્વાર)સદ્વિત્તદારસુભગો નરેન્દ્રમન્ત્રી સુચતુરોઽપિ।
પીનોચ્ચતનુઃ પૂજ્યઃ સતાં સમૂહસ્ય ધનુષિ કવૌ

વ્યયભયપરિસન્તપ્તો દુર્બલદેહો જરાઙ્ગનાસક્તઃ।
હૃદ્રોગી ધનલુબ્ધો લોભાનૃતવઞ્ચનો નિપુણઃ

ક્લીબો વિપન્નચેષ્ટઃ પરાર્થચેષ્ટઃ સુદુઃખિતો મૂઢઃ।
મકરે દાનવપૂજ્યે ક્લેશસહો જાયતે પુરુષઃ

ઉદ્વોગરોગતપ્તઃ કર્મસુ વિફલેસુ સર્વદાભિરતઃ।
પરયુવતિગો વિધર્મા ગુરુભિઃ પુત્રૈશ્ચ કૃતવૈરઃ

સ્નાનોપભોગભૂષણવસ્ત્રાદિનિરાકૃતો મલિનઃ।
કુમ્ભધરે ભૃગુપુત્રે ભવતિ પુમાન્નાત્ર સન્દેહઃ

દાક્ષિણ્યદાનગુણવાન્ મહાધનોઽધઃકૃતારિપક્ષશ્ચ।
લોકે ખ્યાતઃ શ્રેષ્ઠો વિશિષ્ટચેષ્ટો નૃપતિદયિતઃ

વાગ્બુદ્ધિયુતોદારઃ સજ્જનપરિલબ્ધવિભગવમાનશ્ચ।
સ્વાદેયવચા મીને વંશધરો જ્ઞાનવાન્ શુક્રે

સ્ત્રીહેતોર્દુઃખાર્તં યુતિનિમિત્તાદ્વિનષ્ટધનસૌખ્યમ્।
કુજભવને રવિદૃષ્ટો જનયતિ શુક્રો નૃપં પ્રાજ્ઞમ્

ઉદ્બન્ધમતિચપલં કામાતુરમધમયુવતિભર્તારમ્।
જનયતિ ભૃગોરપત્યં રજનોકરવીક્ષિતં કુજભે

ધનસૌખ્યયાનરહિતં પરકર્મકરં મલિનચેષ્ટમ્।
જનયતિ રુધિરક્ષેત્રે રુધિરેણ નિરીક્ષિતઃ શુક્રઃ

મૂર્ખં ધૃષ્ટમનાર્યં સ્વબન્ધુપરિવાદકં વિનયહીનમ્।
ચોરં ક્ષુદ્રં ક્રૂરં બુધદૃષ્ટો ભાર્ગવઃ કુરુતે

સુનયનમુદારદાનં(દારં) સુશરીરં વ્યાયતં બહુસુતં ચ।
ત્રિદશગુરુદૃષ્ટમૂર્તિર્જનયતિ રુધિરાલયે શુક્રઃ

(મધન)અતિમલિનમલસમટનં સ્વભિમતજનસેવકં કુરુતે।
ભૃગુતનયો રુધિરગૃહે દિનકરપુત્રેણ વીક્ષિતશ્ચોરમ્

દિનકરદૃષ્ટઃ શુક્રો વરજાયાભોગિન ધનસમૃદ્ધમ્।
જનયત્યુત્તમપુરુષં સ્ત્રીહેતોર્નિર્જિતં સ્વગૃહે

પરમકુલીનાપુત્રં (સુખધનમાનૈઃ સુતૈરુયેતં)સુખધનદાનૈઃ સુખૈરુપેતં ચ।
અત્યાર્યમતિં(અતિ ચ કાન્તં) કાન્તં સ્વગૃહે ચન્દ્રેક્ષિતઃ શુક્રઃ

દુઃશીલાભર્તારં પ્રમદાહેતોશ્ચ નષ્ટગૃહદારમ્।
જનયતિ ભૃગુનન્દકરો મદનવશં વક્રસન્દૃષ્ટઃ

કાન્તં મધુરં સુભગં સુખઘૃતિમતિસંયુતં વિપુલસત્ત્વમ્।
જનયતિ બુધેન દૃષ્ટઃ સર્વગુણસમન્વિતં ખ્યાતમ્

પ્રમદાપુત્રગૃહાણાં ભાગિનમથ યાનવાહનાનાં ચ।
સ્વર્ક્ષે ગુરુસન્દૃષ્ટઃ કુરુતે ભૃગુરિષ્ટચેષ્ટાનામ્

સ્વલ્પસુખં સ્વલ્પધનં દુઃશીલં (બન્ધકીપતિં)વર્ધકીપતિં ચૈવ।
સૌરેક્ષિતસ્તુ જનયેત્ વ્યાધિતદેહં નરં શુક્રઃ

નૃપજનનીપત્નીનાં કૃત્યકરં પણ્ડિતં ધનિનમ્।
દિનકરદૃષ્ટઃ શુક્રો જનયતિ સુખભાગિનં બુધભે

કૃષ્ણનયનં સુકેશં શયનાસનયાનભાગિનં ચાર્થનાશનમ્।
સુકુમારમિન્દુદૃષ્ટો જનયતિ શુક્રો નરં સુભગમ્

કામપરમતિ ચ સુભગં યુવતિકૃતે યાર્થનાશનમ્।
વક્રેક્ષિતસ્તુ શુક્રો બુધભવનમુપાશ્રિતઃ પ્રસવે

પ્રાજ્ઞં મધુરં ધનિનં (પરિભોગ)વાહનપરિવારભાગિનં સુભગમ્।
(ગણપતિમથેશ્વરં વા)ગણપતિમર્થેશં વા બુધદૃષ્ટો ભાર્ગવો બુધભે

બુધભવનગતઃ શુક્રસ્ત્રિદશગુરુનિરીક્ષિતઃ કુરુતે।
અતિસુખમતીવદીનં પ્રતિરૂપકરં જ્ઞમાચાર્યમ્

દિનકરસુતેન દૃષ્ટો બુધભવગોઽતિદુખિનં શુક્રઃ।
જનયતિ (લધુપરિભૂતં)ખલુ પરિભૂતં ચપલં દ્વેષ્યં ચ મૂર્ખં ચ

કર્મપરાં (અતિરુચિરાં શુક્લાઙ્ગી)શુદ્ધાઙ્ગીં નૃપતિસુતાં રોષણાં ધનોપેતામ્।
ભાર્યાં દદાતિ શુક્રશ્ચન્દ્રગૃહે ભાનુસન્દૃષ્ટઃ

માતૃસપત્નીજનનં કન્યાપૂર્વપ્રજં બહુસુતં ચ।
સુખિનં સુભગં લલિતં કુરુતે ચન્દ્રેક્ષિતઃ શુક્રઃ

સુકલાવિદમત્યાઢ્યં સ્ત્રીહેતોર્દુઃખિતં સુભગમ્।
ભૌમેક્ષિતસ્તુ જનયેદ્વૃદ્ધિકરં બન્ધુવર્ગસ્ય

પણ્ડિતભાર્યાપતિકં બન્ધુનિમિત્તં ચ દુખિતં નિત્યમ્।
(અસુખિનમટનં)અતિસુખધનિનં પ્રાજ્ઞં કરોતિ શશિભે બુધેક્ષિતઃ શુક્રઃ

ભૃત્યૈર્ધનૈશ્ચ પુત્રૈર્વાહનભોગૈશ્ચ બાન્ધવૈર્મિત્રૈઃ।
કુરુતે નરમિહ યુક્તં નરપતિદયિતં ચ ગુરુદૃષ્ટઃ

સ્ત્રીનિર્જિતં દરિદ્રં પતિતમરૂપં તથૈવ ચપલં ચ।
જનયતિ સુખૈર્વિહીનં શશિભે શનિવીક્ષિતઃ શુક્રઃ

સેર્ષ્યં કન્યાદયિતં કામાર્તં (અસુખિનમટનં)યુવતિકારણં ધનિનમ્।
ભાગિનમથ કરભાણાં જનયતિ સિંહે રવિક્ષિતઃ શુક્રઃ

માતૃસપત્નીજનનં યુવતિકૃતે દુઃખિતં વિભવવન્તમ્।
સિંહે નાનામતિકં કરોતિ ચન્દ્રેક્ષિતઃ શુક્રઃ

નૃપપુરુષં વિખ્યાતં યુવતિકૃતે વલ્લભં ધનસમૃદ્ધમ્।
સુભગં પરદારરતં સિંહે બુધવીક્ષિતઃ શુક્રઃ

સંગ્રહનિરતં લુબ્ધં સ્ત્રીલોલં પારદારિકં શૂરમ્।
શઠમાનૃતિકં ધનિનં સિંહે બુધવીક્ષિતઃ શુક્રઃ

વાહનધનભૃત્યયુતં બહુદારપરિગ્રહં રવિક્ષેત્રે।
કુરુતે નરેન્દ્રમન્ત્રિણમિન્દ્રગુરુનિરીક્ષિતઃ શુક્રઃ

નૃપતિં નૃપતિપ્રતિમં વિખ્યાતં કોશવાહનસમૃદ્ધમ્।
રણ્ડાપતિં સુરૂપં દુઃખયુતં સૌરસન્દૃષ્ટઃ

અતિરૌદ્રમતિં ચ શૂરં ગુરુભે પ્રાજ્ઞં ચ ધનિનમતિદયિતમ્।
રવિણા દૃષ્ટો જનયતિ વિદેશગમનં નરં શુક્રઃ

ખ્યાતં નરેન્દ્રપુરુષં ભૌગેરશનૈઃ (સમૈઃ)સમન્વિતં વિપુલૈઃ।
કુરુતે હ્યનુપમસારં ગુરુભે ચન્દ્રેક્ષિતઃ શુક્રઃ

અધિકદ્વેષ્યં સ્ત્રીણાં વિચિત્રસુખદુઃખમર્થવન્તં ચ।
કુરુતે ગોધનમગ્ર્યં ગુરુભે ભૌમેક્ષિતઃ શુક્રઃ

આભરણભૂષણાનાં ભાગિનમપિ ચાન્નપાનાનામ્।
બુધદૃષ્ટો ભૃગુતનયઃ કુરુતે ગુરુભેઽર્થવાહનસમૃદ્ધમ્

ગજતુરગગોધનાઢ્યં બહુપુત્રકલત્રમતિસુખિનમ્।
ગુરુણા દૃષ્ટો ગુરુભે શુક્રો મહાવિભવમ્

નિત્યં ચ ધનપ્રાયં સુખિનં ભોગાન્વિતં ધનસમૃદ્ધમ્।
ગુરુભવને શનિદૃષ્ટઃ કુરુતે શુક્રો નરં સુભગમ્

સ્તિમિતં વૃષભં સ્ત્રીણાં મહાધનં સત્યસૌખ્યસમ્પન્નમ્।
સૌરગૃહે રવિદૃષ્ટઃ કુરુતે શુક્રો નરં શૂરમ્

ઓજસ્વિનમતિશૂરં સ્વાઢ્યં વપુષાન્વિતં સુભગમ્।
કુરુતે શશિના દૃષ્ટો રવિજગૃહે ભાર્ગવઃ કાન્તમ્

જાયાવિનાશકારણમનર્થબહુલં ચ રોગિણં શુક્રઃ।
કુરુતે શ્રમાભિતપ્તં પશ્ચાત્સુખિનં ચ કુજદૃષ્ટઃ

પ્રાજ્ઞં ધનચયનિરતં નિધાનરુચિમતિશયેન વિદ્વાંસમ્।
જનયતિ બુધેન દૃષ્ટો ભૃગુતનયઃ સત્યસૌખ્યસમ્પન્નમ્

પ્રિયવસ્ત્રમાલ્યગન્ધં સુકુમારં ગીતવાદિતવિધિજ્ઞમ્।
જનયતિ ગુરુણા દૃષ્ટો ભૃગુપુત્રઃ સત્કલત્રયુતમ્

સૌરગૃહે શનિદૃષ્ટઃ શુક્રો નરવાહનાર્થભોગયુતમ્।
મલિનં શ્યામશરીરં સુરુચિરગાત્રં મહાદેહમ્

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં શુક્રચારો નામાષ્ટાવિંશોઽધ્યાયઃ॥
એકોનત્રિંશોઽધ્યાયઃ
વ્યસનપરિશ્રમતપ્તઃ (પ્રપઞ્ચશીલઃ)પ્રચણ્ડશીલઃ સ્વબન્ધુપક્ષઘ્નઃ।
નિષ્ઠુરધૃષ્ટાતિવચા વિગર્હિતો નિર્ધનઃ કુવેષશ્ચ

મેષેઽર્કજે સુરોષે જઘન્યકર્મા ચ લબ્ધદોષોઽપિ।
પ્રિયવૈરો નૈકૃતિકો નૃશંસકોઽસૂયકઃ પાપઃ

અર્થવિહીનઃ પ્રેષ્યો ન યુક્તવાક્યો ન સત્યકર્મા ચ।
વૃદ્ધસ્ત્રીહૃદયહરઃ કુસુહૃત્ સ્ત્રીવ્યસનસંસક્તઃ

સૌરે વૃષભં યાતે ભવતિ ચ જાતઃ પરાઙ્ગનાપ્રેષ્યઃ।
નૈકૃતિકઃ સ્ફુટદૃષ્ટો બહુક્રિયાસઙ્ગતો મૂઢઃ

બહ્વૃણબન્ધનતપ્ત શ્રમાન્વિતો દામ્ભિકોનુમન્ત્રી ચ।
વાક્યગુણૈઃ સન્ત્યક્તઃ સદવ(પુંગુહ્ય) ગુહ્યશ્ચ કામશીલશ્ચ

છલકૃચ્ચ મન્યુદુષ્ટઃ ક્રિયાતિશાયી શઠઃ (કુશિલ્પશ્ચ)કુશીલશ્ચ।
બન્ધનવિહારસક્તો બાહ્યક્રીડાનુગો મિથુને

સુભગાન્વિતો દરિદ્રો બાલ્યે રોગાતિપીડિતઃ પ્રાજ્ઞઃ।
જનનીરહિતોઽતિમૃદુર્વિશિષ્ટનિરતઃ સદાતુરશ્ચાપિ

પરબાધકો વિશિષ્ટો બન્ધુવિરુદ્ધો વિલોમશીલશ્ચ।
મધ્યે ભૂપતિતુલ્યઃ પરભોગવિવર્ધિતઃ શશિભે

લિપિપાઠ્યપરોઽભિજ્ઞો વિગર્હિતો વિગતશીલશ્ચ।
સ્ત્રીવિયુતો ભૃતિજીવી સ્વપક્ષરહિતો મુદા હીનઃ

નીચક્રિયાસુ નિરતો વિવૃદ્ધરોષો મનોરથૈ(ભ્રાન્તઃ)ર્દાન્તઃ।
ભારાધ્વશ્રમદુઃખૈઃ પ્રકીર્ણદેહો યમે સિંહે

ષણ્ડાકારોઽતિશઠઃ પરાન્નવેશ્યારતોઽલ્પમન્ત્રશ્ચ।
શિલ્પકથાસ્વનભિજ્ઞો વિ(સ્વકુત્ય)કૃત્યચેષ્ટો લસત્સુતાર્થશ્ચ

(અશઠઃ) અધનઃ પરોપકારી કન્યાજનકદૂષકઃ ક્રિયાનુરતઃ।
કન્યાયાં રવિતનયે હ્યવેક્ષ્યકારી પુમાન્ જાતઃ

અર્થપરશ્ચારુવચા નરો વિદેશાટનાપ્તમાનધનઃ।
નૃપતિઃ સુબોધનો વા સ્વપક્ષગુપ્તસ્થિતાર્થઃ(સ્થિરાર્થ) સ્યાત્

વૃન્દસભાનાં જ્યેષ્ઠો વયઃપ્રકર્ષાત્કૃતાસ્પદઃ સાધુઃ।
કુલટાનટીવિટસ્ત્રીભરણો રવિજે તુલાયાતે

દ્વેષપરો વિષમો વા વિષશસ્ત્રઘ્નઃ પ્રચણ્ડકોશ્ચ।
લુબ્ધો દૃપ્તોઽર્થયુતઃ પરસ્વહરણે સમર્થશ્ચ

બાહ્યો મઙ્ગલવાદ્યૈર્નૃશંસકર્મા હ્યનેકદુઃખઃ સ્યાત્।
અષ્ટમરાશૌ રવિજે ક્ષયવ્યયવ્યાધિભિસ્તપ્તઃ

વ્યવહારબોધ્યશિક્ષાશ્રુતાર્થં વિદ્યાભિધાનુકૂલમતિઃ।
પુત્રગુણૈર્વિખ્યાતઃ સ્વધર્મવૃત્તૈશ્ચ શીલૈશ્ચ

અન્ત્યે વયસિ ચ લક્ષ્મીં ભુનક્તિ પરમાં પ્રલબ્ધમાનસ્તુ।
અલ્પવચા બહુસંજ્ઞો મૃદુર્યમે કાર્મુકસ્થે સ્યાત્

પરયોષિત્ક્ષેત્રાણાં પ્રભુઃ શ્રુતિણૈર્યુતશ્ચ બહુશિલ્પઃ।
શ્રેષ્ઠશ્ચ વંશજાતૈઃ પૂજ્યઃ પરવૃન્દસત્કૃતઃ ખ્યાતઃ।19॥
સ્નાનવિભૂષણનિરતઃ ક્રિયાકલાજ્ઞઃ પ્રવાસશીલશ્ચ।
કોણે મૃગભે જાતઃ પ્રજાતશૌર્યોપચારઃ સ્યાત્

બહ્વનૃતઃ સુમહાન્સ્યાન્મદ્યસ્ત્રીવ્યસનસમ્પ્રસક્તશ્ચ।
(ધૂર્તકવઞ્ચનકુશલઃ)ધૂર્તો વઞ્ચનશીલઃ કુસૌહૃદો હ્યતિદૃઢશ્ચણ્ડઃ

જ્ઞાનકથાસ્મૃતિબાહ્યઃ પરાઙ્ગનાર્થઃ સુકર્કશભાષી।
રવિતનયે કુમ્ભસ્થે બહુક્રિયારમ્ભકૃતયત્નઃ

પ્રિયયજ્ઞશિલ્પવિદ્યઃ સ્વબન્ધુસુહૃદાં પ્રધાનશાન્તશ્ચ।
સંવર્ધિતાર્થસુનયો વિનીતશીલો ગુણૈઃ સમાયુક્તઃ।
મીને ભાસ્કરતનયે પશ્ચાદ્ભાવાસ્પદં પુરુષઃ

કર્ષણનિરતમથાઢ્યં ગોમહિષાજાવિસંયુતં ધન્યમ્।
સૂર્યેણ દૃશ્યમાનો જનયતિ કર્મોદ્યતં સૌરિઃ

ચપલં નીચપ્રકૃતિં નીચવિરૂપાઙ્ગનાસુ સંસક્તમ્।
શનિરિન્દુદૃષ્ટમૂર્તિઃ સુખધનરહિતં નરં કુરુતે

પ્રણિવધપરં ક્ષુદ્રં કુરુતે ચોરાધિપં સુવિખ્યાતમ્।
પ્રિયયુવતિકમાંસપાનં સૌરો વક્રેક્ષિતઃ કુજભે

આનૃતિકમધર્મપરં (બહુવાચં)બહ્વાશં તસ્કરં પ્રકાશં ચ।
કૌજે શનિર્જ્ઞદૃષ્ટઃ સુખવિભવવિનાકૃતં પુરુષમ્

સુખધનસૌભાગ્યયુતં નૃપમન્ત્રિણમગ્રગં ચ સચિવાનામ્।
ગુરુદૃષ્ટો રવિતનયઃ કુજગેહે માનવં કુરુતે

અતિચપલમતિવિરૂપં પરાઙ્ગનાપણ્યયુવતિસંસક્તમ્।
કુજભવને ભૃગુદૃષ્ટો જનયતિ રવિજો વિવર્જિતં ભોગૈઃ

સ્ફુટવાક્યં વિગતધનં વિદ્વાંસં પરગૃહેષુ ભોક્તારમ્।
રવિણા દૃષ્ટઃ સૌરિઃ સિતભે પરિપેલવં પુરુષમ્

યુવતિજનજનિતસારં નૃપમન્ત્રિપુરસ્કૃતં યુવતિકાન્તમ્।
શશિના દૃષ્ટઃ સૌરિઃ કુરુતે(સિતભે વસ્ત્રાન્નકુસુમપરિવારં) સિતભે કુટુમ્બપરિવારમ્

સંગ્રામકથાભિજ્ઞં સંગ્રામપલાયિનં સુબહુવાક્યમ્।
ભૃગુભે કુજસન્દૃષ્ટો જનધનપરિવેષ્ટિતં સૌરઃ

નિત્યં વિહસનશીલં (ક્લીબકરં)ક્લીબતરં યુવતિસેવકં નીચમ્।
બુધદૃષ્ટો રવિતનયઃ શુક્રગૃહે માનવં કુરુતે

પરવિષયદુઃખસુખિનં પરકાર્યકરં પ્રિયં લોકસ્ય।
કુરુતે ગુરુણા દૃષ્ટો દાતારં સોદ્યમં સૌરિઃ

મદ્યસ્ત્રીકૃતસૌખ્યં રત્નાનાં ભાજનં મહાસત્ત્વમ્।
શુક્રગૃહે સિતદૃષ્ટો જનયતિ સૌરો નૃપતિદયિતમ્

સુખરહિતમથાત્યન્તં ધનરહિતં ધાર્મિકં જિતક્રોધમ્।
ક્લેશસહિષ્ણું ધીરં બુધભે રવિવીક્ષિતઃ સૌરિઃ

નૃપતુલ્યં સ્નિગ્ધતનું નારીભ્યઃ પ્રાપ્તવિભવસત્કારમ્।
સ્ત્રીણાં વા કૃત્યકરં સૌરચન્દ્રેક્ષિતો બુધમે

વિખ્યાતમલ્લમોહિતમતિભારવહં તથા (વિકૃષ્ટમતિમ્)વિકૃતગાત્રમ્।
રુધિરાઙ્ગવીક્ષિતતનુર્જનયતિ સૌરો નરં બુધભે

ધનિનં નિયુદ્ધકુશલં નૃત્તાચાર્યં ચ ગીતકુશલં ચ।
શિલ્પકમતીવ નિપુણં બુધભે બુધવીક્ષિતઃ સૌરિઃ

પ્રાત્યયિકં રાજકુલે સર્વગુણસમન્વિતં સતામિષ્ટમ્।
ગુણગુહ્યધનં કુરુતે ગુરુણા દૃષ્ટઃ શનૈશ્ચારી

સ્ત્રીમણ્ડલેષુ(મણ્ડનેષુ) કુશલં યોગાચાર્યમથ યોગિનં વાઽપિ(ચાપિ)।
શુક્રેક્ષિતોઽર્કપુત્રઃ સ્ત્રીણામિષ્ટં નરં બુધભે

પિત્રા રહિતં બાલ્યે દિનપતિદૃષ્ટઃ શનૈશ્ચરઃ શશિભે।
ધનસુખદારવિહીનં કદશનતુષ્ટં નરં પાપમ્

જન્મનિ માતુરનિષ્ટં ધનવન્તં સહજપીડિતં ચૈવ।
શશિદૃષ્ટઃ શશિભવને (પત્નીશ્વરં)દિનકરપુત્રો નરં કુરુતે

નૃપતિસમર્પિતવિભવં વિકલાઙ્ગં કનકરત્નપરિવારમ્।
કુજદૃષ્ટઃ શશિભવને કુબન્ધુપત્નીરતં સૌરિઃ

નિષ્ઠુરમતિપ્રવાચં શમિતારાતિં ચ દામ્ભિકં ચાપિ।
જનયત્યુત્તમચેષ્ટં બુધદૃષ્ટો ભાસ્કરિઃ શશિભે

ક્ષેત્રગૃહાણાં સુહૃદાં પુત્રાણાં ભાગિનં નરં કુરુતે।
ધનરત્નદારવન્તં શશિભે ગુરુવીક્ષિતઃ સૌરિઃ

આયતકુલજાતાનાં રૂપવિલાસૈઃ સુખૈશ્ચ રહિતાનામ્।
કુરુતે જન્મ નરાણાં ભૃગુદૃષ્ટઃ કર્કટે સૌરિઃ

સુખધનહીનમનાર્યં પ્રિયાનૃતં ‍પાનસક્તકુતનું ચ।
ભૃતકં દુઃખિતમેકં સિંહે સૂર્યેક્ષિતઃ સૌરિઃ

નાનારત્નધનાનાં યુવતીનાં ભાજનં વિપુલકીર્તિમ્।
શિશિરગુદૃષ્ટઃ સિંહે નૃપવલ્લભં પુરુષમ્

પ્રતિદિનમટનમધન્યં ચોરં ગિરિદુર્ગવાસિનં ક્ષુદ્રમ્।
ભાર્યાપુત્રવિહીનં સિંહે સૌરો રુધિરદૃષ્ટઃ

નૈકૃતિકમલસમધનં સ્ત્રીકર્મકરં મલીમસં દીનમ્।
જનયતિ બુધેન દૃષ્ટો દિનકરભવનાશ્રિતઃ સૌરિઃ

ગ્રામપુરશ્રેણીનાં પુરોગમાઢ્યં ચ પુત્રવન્તં ચ।
ગુરુદૃષ્ટઃ પ્રાત્યયિકં સિંહે સૌરઃ સુશીલં ચ

યુવતિદ્વેષ્યં કાન્તં મન્થરસુખભાગિનં ધનસમૃદ્ધમ્।
શુક્રેક્ષિતસ્તુ કુરુતે ભાનુગૃહે રવિસુતઃ સ્વન્તમ્

પરપુત્રાણાં પિતરં ગુરુભે સૂર્યેક્ષિતઃ સૌરિઃ।
તેભ્યો ધનં ચ લભતે નામ ખ્યાતિં ચ પૂજાં ચ

માતૃરહિતં સુશીલં નામદ્વયસંયુતં રવેસ્તનયઃ।
કુરુતે શશિના દૃષ્ટો ભાર્યાસુતવિત્તસમ્પન્નમ્

વાતવ્યાધિગૃહીતં લોકેદ્વેષ્યં ચ(પ્રવાસશીલ) પાપશીલં ચ।
ક્ષુદ્રં નિન્દિતશીલં ગુરુભે ભૌમેક્ષિતઃ સૌરિઃ

જનયતિ ગુરુભવનસ્થો નૃપતિસમં સૌખ્યવન્તમાચાર્યમ્।
માન્યં ધનિનં સૌમ્યં સુભગં સૌમ્યેક્ષિતઃ સૌરિઃ

નૃપતિં નૃપતુલ્યં વા મન્ત્રિણમથ નાયકં ચ સેનાયાઃ।
જનયતિ ગુરુણા દૃષ્ટઃ (શનિઃ સચિવકર્થવર્જિતં ગુરુભે)સર્વાપદ્વર્જિતં સૌરિઃ

કુરુતે દ્વિમાતૃપિતૃકં વિપિનાદ્રિષુ જીવિનં વિવિધશીલમ્।
જનયતિ સિતેન દૃષ્ટો રવિતનયઃ કર્મસમ્પન્નમ્

રોગિણમરૂપભાર્યં પરાન્નભોગિનમતીવ દુઃખસહમ્।
અટનરતં ભારસહં સૌરિઃ સૂર્યેક્ષિતઃ સ્વગૃહે

ચપલમસત્યં પાપં માતુરનિષ્ટં પ્રિયાનૃતં સ્વાઢ્યમ્।
ઉત્પન્નાટનદુઃખં સ્વગૃહે ચન્દ્રેક્ષિતઃ સૌરિઃ

અતિશૂરં વિક્રાન્તં વિખ્યાતગુણં મહાજનપુરોગમ્।
તીક્ષ્ણં સાહસનિરતં સ્વગૃહે વક્રેક્ષિતઃ સૌરિઃ

ભારસહં તામસિકં શોભનમટનજ્ઞમલ્પવિત્તં ચ।
ધન્યં જનયતિ શનિભે બુધેન સંવીક્ષિતઃ સૌરિઃ

સમુદિતગુણં નરેન્દ્રં નૃપવંશકરં ચિરાયુષમરોગમ્।
ત્રિદશગુરુદૃષ્ટમૂર્તિર્જનયતિ સૌરિઃ સ્વગૃહસંસ્થઃ

ધનિનં પરદારરતં સુભગં સુખિનં ચ વિત્તવન્તં ચ।
ઉત્પન્નપાનભક્ષ્યં સ્વગૃહે શુક્રેક્ષિતઃ સૌરિઃ

ત્રિંશોઽધ્યાયઃ
મૂર્ત્યાદયઃ પદાર્થા જાયન્તે યેન સર્વજન્તૂનામ્।
તસ્માદધુના વક્ષ્યે ભાવાધ્યાયં વિશેષેણ

લગ્નેર્કેઽલ્પકચઃ ક્રિયાલસમતિઃ ક્રોધી પ્રચણ્ડોન્નતો
માની લોચનરૂક્ષકર્કશતનુઃ શુરોઽક્ષમો નિર્ઘૃણઃ।
સ્ફોટાક્ષઃ શશિભે ક્રિયે સતિમિરઃ સિંહે નિશાન્ધઃ પુમાન્।
દારિદ્ર્યોપહતો વિનષ્ટતનય જાતસ્તુલાયાં નરઃ

દ્વિપદચતુષ્પદ(ભોગી)ભાગી મુખરોગી નષ્ટવિભવસૌખ્યશ્ચ।
નૃપચોરમુષિતસારઃ કુટુમ્બગે સ્યાદ્રવૌ પુરુષઃ

વિક્રાન્તો બલયુક્તો વિનષ્ટસહજસ્તૃતીયકે સૂર્યે।
લોકે (મનો)મતોભિરામઃ પ્રાજ્ઞો જિતદુષ્ટપક્ષશ્ચ

વાહનબન્ધુવિહીનઃ પીડિતહૃદયશ્ચતુર્થકે સૂર્યે।
પિતૃગૃહધનનાશકરા ભવતિ નરઃ કુનૃપસેવી ચ

સુખસુતવિત્તવિહીનઃ કર્ષણગિરિદુર્ગસેવકશ્ચપલઃ।
મેધાવી ધનરહિતઃ સ્વલ્પાયુઃ પઞ્ચમે તપને

પ્રબલમદનોદરાગ્નિર્બલવાન્ ષષ્ઠં સમાશ્રિતે ભાનૌ।
શ્રીમાન્ વિખ્યાતગુણો નૃપતિર્વા દણ્ડનેતા વા

નિઃશ્રીકઃ પરિભૂતઃ કુશરીરો વ્યાધિતઃ(વ્યાધિતૌ રવૌ દ્યૂને) પુમાન્ દ્યૂને।
નૃપબન્ધનસન્તપ્તોઽમાર્ગરતો યુવતિવિદ્વેષી

વિકલનયનોઽષ્ટમસ્થે ધનસુખહીનોઽલ્પજીવિતઃ પુરુષઃ।
ભવતિ સહસ્રમયૂખે સ્વભિમતજનવિરહસન્તપ્તઃ

ધનપુત્રમિત્રભાગી દ્વિજદૈવતપૂજનેઽતિરક્તશ્ચ(ભક્તશ્ચ)।
પિતૃયોષિદ્વિદ્વેષી નવમે તપને સુતપ્તઃ સ્યાત્

અતિમતિરતિવિભવબલો ધનવાહન બન્ધુપુત્રવાન્ સૂર્યે।
સિદ્ધારમ્ભઃ શૂરો દશમેઽધૃષ્યઃ પ્રશસ્યશ્ચ

સઞ્ચયનિરતો બલવાન્ દ્વેષ્યઃ પ્રેષ્યો વિધેયભૃત્યશ્ચ।
એકાદશે વિધેયઃ પ્રિયરહિતઃ સિદ્ધકર્મા ચ

વિકલશરીરઃ કાણઃ પતિતો વન્ધ્યાપતિઃ પિતુરમિત્રઃ॥
દ્વાદશસંસ્થે સૂર્યે બલરહિતો જાયતે ક્ષુદ્રઃ

દાક્ષિણ્યરૂપધનભોગગુણૈઃ પ્રધાનશ્ચન્દ્રે કુલીરવૃષભાજગતે વિલગ્ને।
ઉન્મત્તનીચબધિરો બિકલશ્ચ મૂકઃ શેષે નરો ભવતિ કૃષ્ણતનુર્વિશેષાત્

અતુલિતસુખમિત્રયુતો ધનૈશ્ચ ચન્દ્રે દ્વિતીયરાશિગતે।
સમ્પૂર્ણેઽતિધનેશો ભવતિ નરોઽલ્પપ્રલાપકરઃ

ભ્રાતૃજનાશ્રયણીયો મુદાન્વિતઃ સહજગે બલિનિ।
ચન્દ્રે ભવતિ ચ શૂરો વિદ્યાવસ્ત્રાન્નસઙ્ગ્રહણશીલઃ

બન્ધુપરિચ્છદવાહનસહિતો દાતા ચતુર્થગે ચન્દ્રે।
(બલાશયાનુરક્તઃ)જલસંચારાનુરતઃ સુખાસુખોત્કર્ણપરિમુક્તઃ

ચન્દ્રે ભવતિ ન શૂરો વિદ્યાવસ્ત્રાન્નસંગ્રહણશીલઃ।
બહુતનયસૌમ્યમિત્રૌ મેધાવી પઞ્ચમે તીક્ષ્ણઃ

પ્રચુરામિત્રસ્તીવ્રો મૃદુકાયાગ્નિમદાલસશ્ચન્દ્રે।
ષષ્ટે (વૃકોદરભવૈઃ)નર ઉદરભવૈ રોગૈઃ સમ્પીડિતો ભવતિ।
રજનિકરે સ્વલ્પાયુઃ ષષ્ઠગતે ભવતિ સંક્ષીણે

સૌમ્યો ધૃષ્ણઃ સુખિતઃ સુશરીરઃ કામસંયુતો દ્યુને।
દૈન્યરુગર્દિતદેહઃ કૃષ્ણે સંજાયતે શશિનિ

અતિમતિરતિતેજસ્વી વ્યાધિવિબન્ધક્ષપિતદેહઃ।
નિધનસ્થે રજનિકરે સ્વલ્પાયુર્ભવતિ સંક્ષીણે

દૈવતપિતૃકાર્યપરઃ સુખધનમતિપુત્રસંપન્નઃ।
યુવતિજનનયનકાન્તો નવમે શશિનિ (પ્રિયસમાક્ષઃ)પ્રિયતમોદ્યોતઃ

અવિષાદી કર્મપરઃ સિદ્ધારમ્ભશ્ચ ધનસમૃદ્ધશ્ચ।
શુચિરતિબલોઽથ દશમે શૂરો દાતા ભવેચ્છશિનિ

ધનવાન્ બહુસુતભાગી બહ્વાયુઃ સ્વિષ્ટભૃત્યવર્ગશ્ચ।
ઇન્દ્વૌ ભવેન્મનસ્વી તીક્ષ્ણઃ શૂરઃ પ્રકાશશ્ચ

દ્વેષ્યઃ પતિતઃ ક્ષુદ્રો નયનરુગાર્તોઽલસો ભવેદ્વિકલઃ।
ચન્દ્રે તથાન્યજાતો દ્વાદશગે નિત્યપરિભૂતઃ

ક્રૂરઃ સાહસનિરતઃ સ્તબ્ધોઽલ્પાયુઃ સ્વમાનશૌર્યયુતઃ।
ક્ષતગાત્રઃ સુશરીરો વક્રે લગ્નાશ્રિતે ચપલઃ

અધનઃ કદશનતુષ્ટઃ પુરુષો વિકૃતાનનો ધનસ્થાને।
કુજનાશ્રયશ્ચ રુધિરે ભવતિ નરો વિદ્યયા રહિતઃ

શૂરો ભવત્યધૃષ્યો ભ્રાતૃવિયુક્તો મુદાન્વતિઃ પુરુષઃ।
ભૂપુત્રે સહજસ્થે સમસ્તગુણભાજનં ખ્યાતઃ

બન્ધુપરિચ્છદરહિતો ભવતિ ચતુર્થેઽથ વાહનવિહીનઃ।
અતિદુઃખૈઃ સંતપ્તઃ પરગૃહવાસી કુજે પુરુષઃ

(સૌખ્યાર્થત્રિરહિતશ્ચઞ્ચલમતિરપિ ચ પઞ્ચમે રુધિર)સૌમ્યાર્થપુત્રમિત્રશ્ચલમતિરપિ
પઞ્ચમે કુજે ભવતિ।
પિશુનોઽનર્થપ્રાયઃ ખલશ્ચ વિકલો નરો નીચઃ

(પ્રબલોદરાગ્નિપુંસ્ત્વઃ)પ્રબલદનોદરાગ્નિઃ સુશરીરો વ્યાયતો બલી ષષ્ઠે।
રુધિરે સમ્ભવતિઃ નરઃ સ્વબન્ધુવિજયી પ્રધાનશ્ચ

મૃતદારો રોગાર્તોઽમાર્ગરતો ભવતિ દુઃખિતઃ પાપઃ।
(સ્ત્રીરહિતો વિગતનનુઃ સપ્તમભવનસ્થિતે ભૌમે)શ્રીરહિતઃ સન્તપ્તઃ શુષ્કતનુર્ભવતિ સપ્તમે ભૌમે

વ્યાધિપ્રાયોઽલ્પાયુઃ કુશરીરો નીચકર્મકર્તા ચ।
નિધનસ્થે ક્ષિતિતનયે ભવતિ પુમાન્ શોકસન્તપ્તઃ

અકુશલકર્મા દ્વેષ્યઃ પ્રાણિવધપરો ભવેન્નવમસંસ્થે।
ધર્મરહિતોઽતિપાપો નરેન્દ્રકૃતગૌરવો રુધિરે

કર્મોદ્યુક્તો દશમે શૂરો ધૃષ્યઃ પ્રધાનજનસેવી।
સુતસૌખ્યયુતો રુધિરે પ્રતાપબહુલઃ પુમાન્ ભવતિ

એકાદશગે ધનવાન્ પ્રિયસુખભાગી તથા ભવેચ્છૂરઃ।
ધનધાન્યસુતૈઃ સહિતઃ ક્ષિતિતનયે વિગતશોકશ્ચ

નયનવિકારી પતિતો જાયાઘ્નઃ સૂચકશ્ચ રૌદ્રશ્ચ।
દ્વાદશગે પરિભૂતો બન્ધનભાક્ ભવતિ ભૂપુત્રે

અનુપહતદેવબુદ્ધિર્દેશકલાજ્ઞાનકાવ્યગણિતજ્ઞઃ।
અતિમધુરચતુરવાક્યો દીર્ઘાયુઃ સ્યાદ્બુધે લગ્ને

બુદ્ધ્યોપાર્જિતવિભવો ધનભવનગતેઽન્નપાનભોગી ચ।
શોભનવાક્યઃ સુનયઃ શશિતનયે માનવો ભવતિ

(શ્રુતિનિરતઃ પરિભૂતઃ)શ્રમનિરતઃ પરિદીનસ્તૃતીયરાશૌ બુધે ભવતિ જાતઃ।
નિપુણઃ સહજસમેતો માયાબહુલો નરશ્ચલિતઃ(નરસ્સચલઃ)

પણ્ડિતબાહુઃ સુભગો વાહનયુક્તો બુધે હિબુકસંસ્થે।
સુપરિચ્છદઃ સુબન્ધુર્ભવતિ નરઃ પણ્ડિતો નિત્યમ્

મન્ત્રાભિચારકુશલો બહુતનયઃ પઞ્ચમે સૌમ્યે।
(વિદ્યાસુખપ્રતાપૈઃ)વિદ્યાસુખપ્રભાવૈઃ સમન્વિતો હર્ષસંયુક્તઃ

વાદવિવાદે કલહે નિત્યજિતો વ્યાધિતો બુધે ષષ્ઠે।
અલસો વિનષ્ટકોપો નિષ્ઠુરવાક્યોઽતિપરિભૂતઃ

પ્રજ્ઞાં સુચારુવેષાં નાતિકુલીનાં ચ કલહશીલાં ચ।
ભાર્યામનેકવિત્તાં દ્યૂને લભતે મહત્ત્વં ચ

વિખ્યાતનામસરશ્ચિરજીવી કુલધરો નિધનસંસ્થે।
શશિતનયે ભવતિ નરો નૃપતિસમો દણ્ડનાયકો વાઽપિ

નવમગતે ભવતિ પુમાનતિધનવિદ્યાયુતઃ શુભાચારઃ।
વાગીશ્વરોઽતિનિપુણો ધર્મિષ્ઠઃ સોમપુત્રે હિ

પ્રવરમતિકર્મચેષ્ટઃ સફલારમ્ભો વિશારદો દશમે।
ધીરઃ (સકલારમ્ભો)સત્ત્વસમતો વિવિધાલઙ્કારસત્ત્વભાક્ સૌમ્યે

ધનવાન્ વિધેયભૃત્યઃ પ્રાયઃ સૌખ્યાન્વિતો વિપુલભોગી।
એકદશે બુધે સ્યાદ્બહ્વાયુઃ ખ્યાતિમાન્ પુરુષઃ

સુગૃહીતવાક્યમલસં પરિભૂતં વાગ્મિનં તથા પ્રાજ્ઞમ્।
વ્યયગઃ કરોતિ સૌમ્યઃ પુરુષં દીનં નૃશંસં ચ

હોરાસંસ્થે જીવે સુશરીરઃ પ્રાણવાન્ સુદીર્ઘાયુઃ।
સુસમીક્ષિતકાર્યકારઃ પ્રાજ્ઞો ધીરસ્તથાર્યશ્ચ

ધનવાન્ ભોજનસારો વાગ્મી સુવપુઃ સુવાક્ સુવસ્ત્રશ્ચ।
કલ્યાણવપુસ્ત્યાગી સુમુખો જીવે ભવેદ્ધનગે

અતિપરિભૂતઃ કૃપણઃ (સહજાતો, સહજજિતો)સદાજિતો માનવો ભવતિ જીવે।
મન્દાગ્નિસ્ત્રીવિજિતો દુશ્ચિક્યે પાપકર્મા ચ

સ્વજનપરિચ્છદવાહનસુખમતિભોગાર્થસંયુતો ભવતિ।
શ્રેષ્ઠઃ શત્રુવિષાદી ચતુર્થસંસ્થે સદા જીવે

સુખસુતમિત્રસમૃદ્ધઃ પ્રાજ્ઞો ધૃતિમાંસ્તથા વિભવસારઃ।
પઞ્ચમભવને જીવે સર્વત્ર સુખી ભવતિ જાતઃ

સન્નોદરાગ્નિપુંસ્ત્વઃ પરિભૂતો દુર્બલોઽલસઃ ષષ્ઠે।
સ્ત્રીવિજિતો રિપુહન્તા જીવે પુરુષોઽતિવિખ્યાતઃ

સુભગઃ સુરુચિરદારઃ પિતુરધિકઃ સપ્તમે ભવતિ જાતઃ।
વક્તા કવિઃ પ્રધાનઃ પ્રાજ્ઞો જીવે સુવિખ્યાતઃ

પરિભૂતો દીર્ઘાયુર્ભૃતકો દાસોઽથવા નિધનસંસ્થે।
સ્વજનપ્રેષ્યો દીનો મલિનસ્ત્રીભોગવાન્ જીવે

દૈવતપિતૃકાર્યરતો વિદ્વાન્ સુભગો ભવેત્તથા નવમે।
નૃપમન્ત્રી નેતા વા જીવે જાતઃ પ્રધાનશ્ચ

સિદ્ધારમ્ભો માન્યઃ સર્વોપાયઃ કુશલસમૃદ્ધશ્ચ।
દશમસ્થે ત્રિદશગુરૌ સુખધનજનવાહનયશોભાક્

અપરિમિતાયુર્ધીરો બહુવાહનભૃત્યસંયુત સાધુઃ।
એકદશભે જીવે ન ચાતિવિદ્યો ન ચાતિસુતઃ

અલસો લોકદ્વેષ્યો હ્યપગતવાગ્દૈવપક્ષભગ્નો વા।
પરિતઃ સેવાનિરતો દ્વાદશસંસ્થે ગુરૌ ભવતિ

સુનયનવદનશરીરં સુખિતં દીર્ઘાયુષં તથા ભીરુમ્।
યુવતિજનનયનક્રાન્તં જનયતિ હોરાગતઃ શુક્રઃ

પ્રચુરાન્નપાનવિભવં શ્રેષ્ઠવિલાસં(શિષ્ટ) તથા સુવાક્યં ચ।
કુરુતે દ્વિતીયરાશૌ બહુધનસહિતં સિતઃ પુરુષમ્

સુખધનસહિતં શુક્રો દુશ્ચિક્યે સ્ત્રીજિતં તથા કૃપણમ્।
જનયતિ મન્દોત્સાહં સૌભાગ્યપરિચ્છદાતીતમ્

બન્ધુસુહૃત્સુખસહિતં કાન્તં વાહનપરિચ્છદસમૃદ્ધમ્।
લલિતમદીનં સુભગં જનયતિ હિબુકે નરં શુક્રઃ

સુખસુતમિત્રોપચિતં રતિપરમતિધનમખણ્ડિતં શુક્રઃ।
કુરુતે પઞ્ચમરાશૌ મન્ત્રિણમથ દણ્ડનેતારમ્

અધિકમનિષ્ટં સ્ત્રીણાં પ્રચુરામિત્રં (વિનાકૃતં)નિરાકૃતં વિભવૈઃ।
વિકલમતીવ નીચં કુરુતે ષષ્ઠે ભૃગોસ્તનયઃ

અતિરૂપદારસૌખ્યં (બહુવિભવં)બહુરૂપં કલહવર્જિતં પુરુષમ્।
જનયતિ સપ્તમધામનિ સૌભાગ્યસમન્વિતં શુક્રઃ

દીર્ઘાયુરનુપમસુખઃ શુક્રે નિધનાશ્રિતે ધનસમૃદ્ધઃ।
ભવતિ પુમાન્ નૃપતિસમઃ ક્ષણે ક્ષણે લબ્ધપરિતોષઃ

સમમાયતતનુવિત્તોદારયુવતિસુખસુહૃજ્જનોપેતઃ।
ભૃગુતનયે નવમસ્થે સુરાતિથિગુરુપ્રસક્તઃ સ્યાત્

(ઉત્થાનવિવાદાજિતસુખરતિમાનાર્થકીર્તયો યસ્ય।
દશમસ્થે ભૃગુતનયે ભવતિ પુમાન્ બહુમતિખ્યાતઃ॥)
ઉદ્યાનસુવિભવા હિતસુખરતિમાનાર્થકીર્ત્તયો યસ્ય।
દશમસ્થે ભૃગુતનયે ભવતિ પુમાન્ બહુમતિઃ ખ્યાતઃ

પ્રતિરૂપદાસભૃત્યં બહ્વાયં સર્વશોકસન્ત્યક્તમ્।
જનયતિ ભવભવનગતો ભૃગુતનયઃ સર્વદા પુરુષમ્

અલસં સુખિનં સ્થૂલં પતિતં મૃષ્ટાશિનં ભૃગોસ્તનયઃ।
શયનોપચારકુશલં દ્વાદશગઃ સ્ત્રીજિતં જનયેત્

સ્વોચ્ચસ્વકીયભવને ‍ક્ષિતિપાલતુલ્યો
લગ્નેઽર્કજે ભવતિ દેશપુરાધિનાથઃ।
શેષેષુ દુઃખગદપીડિત એવ બાલ્યે
દારિદ્ર્ય(કામવશગો)કર્મવશગો મલિનોઽલસશ્ચ

વિકૃતવદનોઽર્થભોક્તા જનરહિતો ન્યાયકૃત્કુટુમ્બગતે।
પશ્ચાત્પરદેશગતો જનવાહનભોગવાન્ સૌરે

મલિનઃ સંસ્કૃતદેહો નીચોઽલસપરિજનો ભવતિ સૌરે।
શૂરો દાનાનુરતો દુશ્ચિક્યગતે વિપુલબુદ્ધિઃ

પીડિતહૃદયો હિબુકે નિર્બાન્ધવવાહનાર્થમતિસૌખ્યઃ।
બાલ્યે વ્યાધિદેહો નખરોમધરો ભવેત્ સૌરે

સુખસુતમિત્રવિહીનં મતિ(વિચેતસં)રહિતચેસતં ત્રિકોણસ્થઃ।
સોન્માદં રવિતનયઃ કરોતિ પુરુષં સદા દીનમ્

પ્રબલમદનં સુદેહં શૂરં બહ્વાશિનં વિષમશીલમ્।
બહુરિપુપક્ષક્ષપિતં રિપુભવનગતોઽર્કજઃ કુરુતે

સતતમનોરોગ્યતનું મૃતદારં ધનવિવર્જિતં જનયેત્।
દ્યૂનેઽર્કજઃ કુવેષં પાપં બહુનાચકર્માણમ્

કુષ્ઠભગન્દરરોગૈરભિતપ્તં હ્રસ્વજીવિતં નિધને।
સર્વારમ્ભવિહીનં જનયતિ રતિજઃ સદા પુરુષમ્

ધર્મરહિતોઽ(ઽપથરતઃ)લ્પધનિકઃ સહજસુતવિવર્જિતો નવમસંસ્થે।
રવિજે સૌખ્યવિહીનઃ પરોપતાપી ચ જાયતે મનુજઃ

ધનવાન્ પ્રાજ્ઞઃ શૂરો મન્ત્રી વા દણ્ડનાયકો વાઽપિ।
દશમસ્થે રવિતનયે વૃન્દપુરગ્રામનેતા ચ

બહ્વાયુઃ સ્થિરવિભવઃ શૂરઃ (શિલ્પશ્રિતો)શિલ્પાશ્રયો વિગતરોગઃ।
આયસ્થે ભાનુસુતે ધનજનસમ્પદ્યુતો ભવતિ

વિકલઃ પતિતો મુખરો વિષમાક્ષો નિર્ઘૃણો વિગતલજ્જઃ।
વ્યયભવનંગતે સૌરે બહુવ્યયઃ સ્યાત્ સુપરિભૂતઃ

પાપા નિઘ્નન્તિ મૂર્ત્યાદીન્ ભાવાન્ પુષ્ણન્તિ શોભનાઃ (દ્ર0લઘુ જા0 12।4)।
વિપરીતં રિપૂરન્ધ્રવ્યયેષુ સદસત્ફલમ્

યોગા (યોગાશ્રય)યે બલયોગાઃ(યોગાત્સૌમ્ય) સૌમ્યસુહૃદ્રિપુનિરીક્ષણાચ્ચૈવ।
ઉચ્ચાદિભવનસંસ્થૈર્ગ્રહશ્ચ ફલમન્યથા ભવતિ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં ભાવાધ્યાયસ્ત્રિંશઃ॥
એકત્રિંશોઽધ્યાયઃ
હોરાચતુર્થસપ્તમદશમેષુ યથા દ્વયોર્દ્વયોર્ગ્રહયોઃ।
ભવતિ ફલસમ્પ્રયોગો જાતસ્ય તથાયમુપદેશઃ

માતૃપિતૃદુઃખતપ્તઃ સૂર્યેન્દ્વોરુદયસંસ્થયોર્મનુજઃ।
માનસુતવિભવહીનઃ પરિભૂતો જાયતે દુઃખી

બાન્ધવસુતસુખહીનો દારિદ્ર્યુતો મહાજડપ્રકૃતિઃ।
ચન્દ્રે રસાતલસ્થે ભાસ્કરસહિ‍‍‍તે પુમાન્ જાતઃ

મિત્રૈઃ સુતૈશ્ચ હીનઃ પરિભૂતો યુવતિભિઃ સદા પુરુષઃ।
ચન્દ્રે સપ્તમભવને દિનકરસહિતે ભવેદ્દીનઃ

સુશરીરં બલનાથં રાજસિકં નિર્દયં વિષમશીલમ્।
સૂર્યેન્દૂ ગગનસ્થૌ કુરુતઃ ક્ષપિતારિપક્ષં ચ

રવિભૌયોર્વિલગ્ને પિત્તપ્રકૃતિર્મહાહવે શૂરઃ।
ક્રોધી વિક્ષતગાત્રઃ ક્રૂરશ્ચ શઠઃ કઠોરઃ સ્યાત્

બન્ધુજનવિત્તહીનઃ(મિત્રહીનઃ, વિભવહીનઃ) સમસ્તસુખવર્જિતઃ ક્ષુભિતઃ।
કુજસૂર્યયોશ્ચતુર્થે ભવતિ પુમાન્ સર્વતો દ્વેષ્યઃ

સ્ત્રીવિરહદુઃખખિન્નઃ સ્ત્રીહેતોઃ પરિભવં સદા પ્રાપ્તઃ।
રવિરુધિરયોર્યુવત્યાં વિદેશગમને રતો ભવતિ

વિફલારમ્ભો ભૃતકો નિત્યોદ્વિગ્નઃ પ્રધાનનૃપસેવી।
ભૂતનયદિવાકરયોઃ કર્મણિ ગતયોર્ભવેદ્વિકલઃ

(અજ્ઞો)પ્રાજ્ઞો બહુપ્રલાપી કઠિનાઙ્ગઃ શૂરવલ્લભો મતિમાન્।
લગ્ને બુધદિનકરયોર્દીર્ઘાયુઃ સંભવેત્પુરુષઃ

નૃપતિસમો વિખ્યાતો ગૃહીતકાવ્યઃ કુબેરસમવિભવઃ।
રવિશશિતનયૌ હિબુકે સ્થૂલતનુર્વક્રનાસશ્ચ

વધબન્ધનકૃન્મૃત્યુર્ગૃહીતવાક્યો ન ચાતિધનલુબ્ધઃ।
સ્ત્રીરતિહીનશ્ચોરો દ્યૂને બુધસૂર્યયોર્ભવતિ

ત્રિષુ લોકેષુ ખ્યાતો ગજાશ્વનાથો ભવેન્મહીપાલઃ।
દિનકરબુધયોર્દશમે ન નીચરાશિસ્થયોરેવ

જીવાર્કયોર્ગુણયુતો મન્ત્રી બલનાયકોઽથવા સાધુઃ।
લગ્નસ્થયોઃ પ્રસૂતૌ વિદ્યાધનભોગવાન્ખ્યાતઃ

શ્રુતિનીતિકાવ્યનિરતં ભવ્યં જનસમ્પદં પ્રિયાલાપમ્।
હિબુકે સુરેજ્યસૂર્યૌ નિભૃતાચારં નરં કુરુતઃ

જીવાર્કયોર્યુવત્યાં મદનવશાત્ત્રીજિતઃ પિતૃદ્વેષી।
કનકમણિરજતમૌક્તિકસમન્વિતઃ શુભશરીરઃ સ્યાત્

કીર્તિસુખમાનવિભવૈઃ સમન્વિતઃ પાર્થિવો ભવેન્નભસિ।
રવિદેવપુરોહિતયોર્નિન્દ્યેઽપિ કુલે નરો જાતઃ

પ્રિયકલહસ્ત્વવિનીતો મલિનાચારઃ સુદુઃખિતો નીચઃ।
લગ્ને રવિભૃગુસુતયોરત્યર્થકલત્રસમ્પરિત્યક્તઃ

આદિત્યે હિબુકસ્થે ભાર્ગવસહિતે ભવેન્નરો જાતઃ।
પરભૃત્યઃ શોકાર્તો લોકદ્વેષ્યો દરિદ્રશ્ચ

સ્ત્રીભિઃ સમ્પરિભૂતો દ્રવિણવિહીનો બૃહત્તનુર્દ્વેષ્યઃ।
શૈલવનેષુ ચ વિચરતિ રવિસિતયોઃ સપ્તમસ્થાને

કર્મણિ દિનકરસિતયોર્વ્યવહારરતો નરેન્દ્રસચિવઃ સ્યાત્।
શાસ્ત્રકલાનિપુણમતિર્ધનવાહનસૌખ્યસમ્પન્નઃ

નિન્દિતજનનીપુત્રઃ કુત્સિતવૃત્તિઃ સદા મલિનબુદ્ધિઃ।
લગ્ને સૂર્યાર્કજયોઃ પાપાચારો ભવેત્પુરુષઃ

સૌરિશ્ચતુર્થરાશૌ ભાસ્કરસહિતે પુમાન્ ભવતિ નીચઃ।
દારિદ્ર્યવિહિતમૂર્તિઃ સ્વબન્ધુભિશ્ચાપિ પરિભૂતઃ

ભાન્વર્કજયોર્મદને મન્દાલસદુર્ભગાશ્ચ જાયન્તે।
યુવતિધનૈઃ સન્ત્યક્તા મૃગયાભિરતા મહામૂર્ખાઃ

ભાનુઃ સ્વપુત્રસહિતો ગગને ભૃતકં વિદેશગં જનયેત્।
નૃપતેઃ ક્વચિદાપ્તધનૈશ્ચોરૈર્મુષિતં સદશ્વધનમ્

(પિત્તરોગૈઃ)રક્તાગ્નિપિત્તદોષૈરભિભૂતો જાયતે નરો રાજા।
ક્ષીણીસુતહિમકરયોર્લગ્ને તીક્ષ્ણસ્વભાવશ્ચ

સક્લેશો નિર્દ્રવ્યઃ સુખસુતધનબન્ધુહીનશ્ચ।
પાતાલે પરધનલુબ્ધો બુહુપ્રલાપો ન સત્યવચનશ્ચ।
રિર્ષ્યામુક્તો મનુજઃ કુજશશિનોઃ સપ્તમસ્થાને

તુરગગજપત્તિસમ્પત્સમાકુલં તુહિનગુર્નરં કુરુતે।
રુધિરેણ સમાયાતો ગગનજલે વિક્રમૈર્યુક્તમ્

સુખબુદ્ધિસત્ત્વયુક્તઃ સુભગઃ કાન્તો વિલગ્નગે શશિનિ।
બુધસહિતે ભવતિ નરો વાચાલશ્ચાતિનિપુણશ્ચ

બન્ધુસુહૃત્તનયસુખપ્રતાપકનકાશ્વરત્નસંયુક્તમ્।
બાન્ધવરાશાવિન્દુર્જનયતિ બુધસંયુતઃ સુભગમ્

દ્યૂને બુધસંયુક્તો જનયતિ ચન્દ્રઃ પ્રતાપિનં પુરુષમ્।
નૃપસંમતં નૃપં વા વિખ્યાતં સત્કવિં લલિતમ્

દશમે બહુધહિમકરયોર્માની ધનવાનતિખ્યાતઃ।
નૃપસચિવો વયસોઽન્તે દુઃખી સ્યાદ્બન્ધુપરિહીનઃ

લગ્ને સુરેજ્યશશિનોઃ ક્ષિતિપઃ પૃથુપોનવક્ષાઃ સ્યાત્।
બહતનયમિત્રભાર્યઃ સુશરીરો બન્ધુભિર્જુષ્ટઃ

મન્ત્રી રાજપ્રતિપઃ સુખબન્ધુસમન્વિતો મહાવિભવઃ।
બહુશાસ્ત્રાક્ષતબુદ્ધિર્હિબુકે સ્યાજ્જીવશશિનોશ્ચ

જાયાભવને કુરુતઃ સુપ્રાજ્ઞં પાર્થિવં કલાકુશલમ્।
વાણિજકં જીવેન્દૂ નૃપવલ્લભયમર્થવત્સ્ફીતમ્

કર્મણિઃ સુરેજ્યશશિનોર્વિદ્યાદાનાર્થમાનકીર્તિયુતઃ।
સૌમ્યઃ પ્રલમ્બબાહુઃ સર્વનમસ્યો નરો ભવતિ

વેશ્યાસ્ત્રીકૃતસૌખ્યઃ (કલ્પતરુઃ)કાન્તતનુઃ સંમતો ગુરૂણાં ચ।
માલ્યામ્બરગન્ધયુતો લગ્ને શશિશુક્રયોર્ભવતિ

પાતાલે શશિશુક્રૌ સ્ત્રીજનસુખભાગિનં નરં કુરુતઃ।
જલસંયાનાપ્તધનં જનપ્રિયં ભોગસમ્પન્નમ્

જામિત્રે સિતશશિનોર્બહુયુવતિરતો ન ચાપિધનપત્રઃ।
સ્ત્રીજનનો મેધાવી (ભૂપતિરજિતો)ભૂપતિચરિતો ભવેત્પુરુષઃ

માનાજ્ઞાવિભવયુતઃ કર્મણિ શુક્રે શશાઙ્કયુતે।
રાજ્ઞો મન્ત્રી ખ્યાતઃ ક્ષમાન્વિતઃ સ્યાદ્બહુજનશ્ચ

દાસાઃ ખલાઃ સુરૌદ્રા ભવન્તિ લુબ્ધાશ્ચ માનવા હીનાઃ।
ભાસ્કરસુતહિમકરયોર્લગ્ને નિદ્રાલસાઃ પાપાઃ

જલમુક્તામણિપોતૈર્જીવન્તિ નરાસ્તથા ખનનવૃત્ત્યા।
હિબુકે શશિરવિસુતયોઃ શ્રેષ્ઠા જનસંમતા જાતાઃ

નગરગ્રામપુરાણાં મહત્તરા રાજપૂજિતાઃ પુરુષાઃ।
જાયન્તેઽર્કજશશિનોર્જાયાભવને યુવતિહીનાઃ

પ્રચુરતુરંગમદલિતારાતિઃ ખ્યાતઃ કુયોષિતઃ પુત્રઃ।
ભવતિ નરાણામધિપઃ શશિશનિયોગે ખમધ્યગતે

સૌમ્યગ્રહસંયુક્તઃ પ્રાયેણ શુભાવહો ભગણનાથઃ।
ભૌમાર્કિયુતો (નેષ્ટો)દૃષ્ટો દશમે ચ ચમૂપતિં કુર્યાત્

હિંસ્ત્રોઽગ્નિકર્મકુશલો ધાતોર્વાદે કૃતશ્રમો દૂતઃ।
ભૌમબુધયોર્વિલગ્ને (પરોપકારો)ગુપ્ત્યધિકારી ભવેત્યપુરુષઃ

બાન્ધવરહિતઃ સહિતો મિત્રૈશ્ચ ધનાન્નભોગવાહનવાન્।
હિબુકે બુધભૂસુતયોઃ સ્વજનેષુ નિરાકૃતો જાતઃ

ભ્રમતિ ચ દેશાદ્દેશં કર્મકરો નીચપરિભૂતઃ।
ભૌમેન્દુજયોર્દ્યુને સુવિવાદકારો મૃતપ્રથમદારઃ

સેનાધિપતિઃ શૂરઃ શઠસ્વભાવો ભવેદતિક્રૂરઃ।
બુધકુજયોરાકાશે રાજ્ઞોઽભિમતો નરો ધીરઃ

મન્ત્રી ગુણપ્રધાનો ધર્મક્ષેત્રે પ્રલબ્ધપરિકીર્તિઃ।
બુધકુજયોર્વિલગ્ને નિત્યોત્સાહી ભવેત્પુરુષઃ

બન્ધુસુહૃત્સમ્પન્નઃ (સ્થિરવિત્તઃ)સ્થિરચિત્તઃ સૌખ્યભાક્ ભવેદ્ધિબુકે।
ભૌમામરપૂજિતયોર્નૃપસેવી દેવગુરુભક્તઃ

ગિરિદુર્ગતોયકાનનવિચરણશીલઃ સુબાન્ધવઃ શૂરઃ।
કુજજીવયોર્યુવત્યાં જાયાહીનઃ પુમાન્ભવતા

ત્રિદશગુરુભૂમિસુતયોરાકાશે પોર્થિવો વિપુલકીર્તિઃ।
બહુધનજનપરિવારઃ કર્મસુ નિપુણો ભવેત્પુરુષઃ

શુક્રકુજયોર્વિલગ્ને વેશ્યાનિરતઃ (કુશિલ્પ)કુશીલકર્મા ચ।
સ્ત્રીહેતોર્નષ્ટધનો ન તુ ચિરજીવો ભવેત્પુરુષઃ

બન્ધુસુતમિત્રહીનો માનસપીડાભિરર્દિતઃ પુરુષઃ।
ભૌમસિતયોશ્ચતુર્થેં નાનાદુઃખૈર્ભવેત્તપ્તઃ

સ્ત્રીલોલુપઃ કુચરિતઃ સ્ત્રીહેતોઃ પ્રાપ્તવાન્મહાદુઃખમ્।
ભૌમસિતયોર્યુવત્યાં હીનાચારો ભવેત્પુરુષઃ

અસ્ત્રાચાર્યો મતિમાન્ વિદ્યાધનવસ્ત્રમાલ્યવાન્ભવતિ।
ખ્યાતો નરેન્દ્રસચિવઃ સિતકુજયોર્વ્યોમ્નિ સંસ્થિતયોઃ

સંગ્રામલબ્ધવિજયો જનનીદ્વેષ્યો ભવેત્પુરુષઃ।
ભૌમાર્કજયોર્લગ્ને હ્રસ્વાયુઃ ક્ષીણભાગ્શ્ચ

પાનાન્નસૌખ્યરહિતઃ સ્વજનૈસ્ત્યક્તો ભવતિ જાતઃ।
ભૌમાર્કજયોર્હિબુકે મિત્રૈશ્ચ વિવર્જિતઃ પાપઃ

જાયાસુખસુતહીનો દૈન્યપરો વ્યાધિતો વ્યસનશીલઃ।
ભૌમાર્કજયોર્દશમે ન સત્યવચનો નરો ભવતિ

રાજ્ઞઃ સમ્પ્રાપ્તધનો મહાપરાધાચ્ચ દણ્ડિતસ્તેન।
ભૌમાકજયોર્દશમે ન સત્યવચનો નરો ભવતિ

શુભમૂર્તિઃ શુભશીલો વિદ્વાન્નૃપસત્કૃતો વિષયનાથઃ।
બુધજીવયોર્વિલગ્ને વાહનસુખભોગવાન્ ભવતિ

બન્ધુસુહૃત્સુખસહિતઃ સ્ત્રીધનસૌભાગ્યસમ્પન્નઃ।
બુધજીવયોશ્ચતુર્થે નિપુણો (બહુસમંતો)નૃપસંમતો ભવતિ

સુકલત્રો હતશત્રુર્બહુજનમિત્રાર્થસત્ત્વસમ્પન્નઃ।
બહુજીવયોર્યુવત્યામતીત્ય પિતૃપક્ષમધિકઃ સ્યાત્

બોધનગુર્વોર્દશમે નરેન્દ્રમન્ત્રી નૃપોઽથવા ભવતિ।
માનાજ્ઞાખ્યાતિયુતઃ શ્રૌતાર્થપરો વિનીતશ્ચ

બુધશુક્રર્વિલગ્ને સુશરીરઃ પણ્ડિતઃ સતાં સુભગઃ।
નૃપપૂજિતોઽતિધન્યો દ્વિજસુરભક્તો ભવેત્ખ્યાતઃ

બુધશુક્રૌ હિબુકસ્થૌ પુત્રસુહૃદ્બન્ધુસંયુતં સુભગમ્।
મન્ત્રિણમથવા નૃપતિં કુરુતઃ કલ્યાણસમ્પન્નમ્

બુધશુક્રયોર્યુવત્યાં સદ્બહુયુવતિપરિવેષ્ટિતઃ પુરુષઃ।
ભોગધનૈશ્વર્યયુતો ભવતિ સુખી સંમતો રાજ્ઞામ્

બોધનસિતયોઃ કર્મણિ નીતિજ્ઞો ભવતિ ભૂપતિઃ સાધુઃ।
નીચાશ્રયો ન ચાઢ્યઃ સફલારમ્ભઃ સમર્થશ્ચ

મલિનશરીરઃ પાપી વિદ્યાધનવાહનૈઃ પરિત્યક્તઃ।
સૌમ્યાર્કજયોર્લગ્ને હ્રસ્વાયુઃ ક્ષીણભાગ્યશ્ચ

પાનાન્નબન્ધુરહિતઃ સ્વજનેષુ તિરસ્કૃતો ભવતિ મૂઢઃ।
સૌમ્યાર્કજયોર્હિબુકે મિત્રૈશ્ચ વિવર્જિતઃ પાપઃ

રિશ્વરભૃતકો મૂર્ખઃ પરોપકારી ન સાધુરતિમલિનઃ।
સૌમ્યાર્કજયોરસ્તે ન સત્યવચનો નરો ભવતિ

પ્રશમિતસમસ્તદાત્રુઃ સ્વજનસુહૃદ્વાહનાર્થસમ્પન્નઃ।
સૌમ્યાર્કજયોર્દશમે (પૂજિતો)દ્વિજગુરુસુરપૂજકો ભવતિ

જીવસિતયોર્વિલગ્ને સુરૂપદેહો(ગુરૂપદેશો) ભવેત્ક્ષમાનાથઃ।
બ્રાહ્મણકુલસંભોઽપ્યનુકૂલો ભવતિ નૃપતુલ્યઃ

પ્રશમિતસમસ્તશત્રુઃ સ્વજનસુહૃદ્વાહનાર્થસમ્પન્નઃ।
જીવસિતયોશ્ચતુર્થે દ્વિજગુરુસુરપૂજકો(પૂજિતો) ભવતિ

સુસ્ત્રીરત્નાર્થયુતઃ સ્ત્રીજનનો લબ્ધસૌખ્યકીર્તિશ્ચ।
ગુરુશુક્રયોર્યુવત્યાં વરવાહનભોગવાન્ભવતિ

ગગનસ્થૌ ગુરુશુક્રૌ માનાજ્ઞાવિભવવિસ્તરૈઃ સહિતમ્।
જનયેતાં પૃથિવીશં બહુભૃત્યધનં સુશીલં ચ

લગ્ને જીવાર્કજયોર્મદાલસા નિષ્ઠુરાઃ સમભિજાતાઃ।
વિદ્વાંસો ધનસારાઃ કિઞ્ચિત્સુખિતા ભવન્તિ ખલાઃ

નૃપસચિતો નિરુજતનુર્જયોદયી બાન્ધવૈઃ સુહૃદ્ભિશ્ચ।
પાતાલેઽર્કજગુર્વોઃ પ્રીતિધનઃ સૌખ્યવાન્ભવતિ

સ્ત્રીવૈરાન્નષ્ટધનઃ શૂરો વ્યસની શઠો ન શુભમૂર્તિઃ।
દ્યૂને સુરેજ્યયમયોઃ પિતૃધનલુબ્ધશ્ચ જાયતે મૂર્ખઃ

દશમે ભાસ્કરિજીવૌ નરેન્દ્રદયિતં ચ ભૂપતિં કુરુતઃ।
અલ્પાપત્યં ન ચલં ગોકુલબહુવાહનાર્થં ચ

રમતે સર્વવધૂભિઃ કાન્તશરીરઃ સુખાર્થભોગયુતઃ।
લગ્ને ભૃગુસુતયમયોર્બહુભૃત્યઃ શોકસન્તપ્તઃ

મિત્રેભ્યો ધનલાભં બન્ધુભ્યઃ સત્ક્રિયાઃ સમાપ્નોતિ।
શનિશુક્રયોશ્ચતુર્થે નૃપતેશ્ચ તથાપ્તતાં યાતિ

સ્ત્રીરત્નાનિ સુખાનિ ચ ધનાનિ કીર્તિં ચ ભૂતિમખિલાં ચ।
મન્દસિતયોર્યુવત્યાં પ્રાપ્નોતિ પુમાન્વિષયલાભમ્

સર્વદ્વન્દ્વવિમુક્તો લોકે ખ્યાતો વિશિષ્ટકર્મા ચ।
મેષૂરણે સિતાર્ક્યોર્નૃપતેર્મન્ત્રી ભવેદધિકઃ

એવં ત્રિભિશ્ચતુર્ભિઃ પઞ્ચભિરથ સપ્તભિશ્ચ ષડ્ભિર્વા।
વક્તવ્યં કેન્દ્રસ્થૈર્ગ્રહયોગફલં વિચિન્ત્ય ધિયા

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં દ્વ્યન્તરયોગો નામ એકત્રિંશોઽધ્યાયઃ॥
દ્વાત્રિંશોઽધ્યાયઃ
(હો.ર.7અ.216પૃ.2. યન્નવમર્ક્ષગૃહં)સર્વમપહાય ચિન્ત્યં ભાગ્યર્ક્ષં પ્રાણિનાં વિશેષેણ।
ભાગ્યં વિના ન જન્તુર્યસ્માત્તદ્યત્નતો વક્ષ્યે

લગ્નાન્નિશકારાદ્વા (યન્નવમર્ક્ષગૃહં)યન્નવમં તદ્ગૃહં ભવેદ્ભાગ્યમ્।
અનયોર્યો બલયુક્તો ભાગ્યગૃહં ચિન્તયેદસ્માત્

ભાગ્યર્ક્ષપતિઃ કસ્મિન્નેકો(કસ્મિન્ કો વા) ભાગ્યર્ક્ષમાશ્રિતો વિહગઃ।
બલવાન્મન્દબલો વા તસ્યાધિપતેસ્તુ કારકો જ્ઞેયઃ

સ્વસ્વામિદૃષ્ટયુક્તં સ્વદેશફલદાયકં મુનિભિરુક્તમ્।
અન્યેન સહિતદૃષ્ટં પરદેશફલપ્રદં ભવતિ ભાગ્યમ્

દુશ્ચિક્યગતો ભાગ્યં પઞ્ચમભવનસ્થિતો ગ્રહઃ પશ્યેત્।
હોરાગતશ્ચ બલવાન્ યેષાં તે માનવાઃ શ્રેષ્ઠાઃ

દેવગુરૌ ભાગ્યસ્થે મન્ત્રી રવિવીક્ષિતે નૃપતિતુલ્યઃ।
ભોગી કાન્તઃ શશિના કાઞ્ચનભાગ્ ભવતિ ભૌમેન

સૌમ્યેન ધની જ્ઞેયઃ સિતેન ગોવાહનાર્થસંયુક્તઃ।
સૌરેણ સ્થાવરભાક્ દૃષ્ટે ખરમહિષસંયુક્તઃ

ઐશ્વર્યરત્નકાઞ્ચનસાહસભાગુત્તમશ્ચ વીર્યેણ।
રવિરુધિરાભ્યાં દૃષ્ટે વાહનપરિવારવાન્પુરુષઃ

ચન્દ્રાર્કાભ્યાં દૃષ્ટે સુસમૃદ્ધો વલ્લભઃ પિતૃજનન્યોઃ।
ખ્યાતો નરેન્દ્રતુલ્યો બહુદારસમન્વિતઃ પુરુષઃ

લલિતઃ કાન્તઃ સુભગો વરયુવતિવિભૂષણાર્થસમ્પન્નઃ।
બુધસૂર્યાભ્યાં દૃષ્ટે કાવ્યકલાપણ્ડિતઃ પ્રાજ્ઞઃ

ઉત્સવસમાજશીલો ગોમહિષાજવરવારણોપેતઃ।
રવિસિતદૃષ્ટે જીવે ભાગ્યસ્થે સ્યાદ્વિનીતશ્ચ

અર્કાર્કિભ્યાં દૃષ્ટે દેશપુરશ્રેણિનાયકઃ ખ્યાતઃ।
પ્રાજ્ઞો ગુણવાન્સધનો નિધિનાથઃ સંગ્રહણશીલઃ

સેનાચાર્યઃ સ્ફીતો મન્ત્રી વા જાયતે ગુરૌ ભાગ્યે।
દૃષ્ટે કુજચન્દ્રાભ્યાં નાનાવિધસૌખ્યભાજનં સુભગઃ

ઉત્તમગૃહશયનાનાં ભોગી તેજોઽન્વિતઃ ક્ષમાપ્રતિમઃ।
ચન્દ્રબુધાભ્યાં દૃષ્ટે જાતઃ પુરુષોઽતિમતિયુક્તઃ

આઢ્યઃ કર્મોદ્યુક્તઃ શૂરઃ પરદારવાન્ સુતવિહીનઃ।
ઇન્દુસિતાભ્યાં દૃષ્ટે ભાગ્યગૃહે સ્યાદ્ગુરૌ જાતઃ

મદબહુલઃ સ્થિરજીવી પરદેશરતો વિવાદશીલઃ સ્યાત્।
અનૃતવચનો ગુણોનઃ શશિયમદૃષ્ટે ગુરૌ ભાગ્યે

સુપ્રાજ્ઞોઽતિસુશાલઃ (સુભગો)સુગુણો વિદ્વાન્ગૃહીતવાક્યશ્ચ।
સુરુચિરવેષો જીવે કુજબુધદૃષ્ટે ભવેદ્ભાગ્યે

ધનવાન્વિદ્યાયુક્તો વિદેશગઃ સાત્ત્વિકોઽતિનિપુણશ્ચ।
ક્ષિતિતનયભાર્ગવાભ્યાં દૃષ્ટે ક્રૂરો નરો જાતઃ

નીચઃ પિશુનો દ્વેષ્યો વિદેશગશ્ચલજનૈઃ સમાયુક્તઃ।
ભૌમાર્કિભ્યાં દૃષ્ટે ભાગ્યગૃહે સુરગુરૌ જાતઃ

શિલ્પજ્ઞોઽતિસુશીલો વિદ્વાન્સુભગો ગૃહીતવાક્યશ્ચ।
સુરુચિરવેષો જીવે બુધસિતદૃષ્ટે ભવેદ્ભાગ્યે

સુભગો વિદ્વાન્વક્તા લલિતઃ શૂરઃ સુખી વિનીતશ્ચ।
જીવે ભાગ્યોપગતે બુધાર્કિદૃષ્ટે પુમાન્ભવતિ

દેવગુરૌ ભાગ્યસ્થે કાવ્યાર્કજવીક્ષિતે પુમાન્ભવતિ।
રાજેશ્વરરાષ્ટ્રાણાં પુરોગમો ધનસમૃદ્ધશ્ચ

રાશ્યધિપેન ચ દૃષ્ટે જીવે ભાગ્યાશ્રિતે નૃપં જ્ઞેયમ્।
એભિઃ કથિતૈર્દૃષ્ટે ફલમિદમન્યૈરસંદૃષ્ટે

ઉત્તમરૂપો ગુણવાન્ તેજસ્વી પાર્થિવો મહાવિભવઃ।
દેવગુરૌ ભાગ્યસ્થે સર્વગ્રહવીક્ષિતે ભવતિ

ભાગ્યે શુભગગનસદો બલિનો રાજ્યપ્રદાસ્તુ વિજ્ઞેયાઃ।
સ્થાવરધનધાન્યકરા ધર્માયુર્વર્ધનાશ્ચૈવ

નીચારિરાશિસંસ્થાઃ પાપા ભાગ્યે ન સૌમ્યસંદૃષ્ટાઃ।
દુર્બલમધનં કુર્યુર્વિગતખ્યાતિં નરં મલિનમ્

સ્વે સ્વે ભવને પુંસાં ક્રૂરા ભાગ્યર્ક્ષસંસ્થિતા યે સ્યુઃ।
જ્ઞેયાસ્તુ ઉત્તમશુભા બહુતરગુણસંયુતાઃ શુભૈર્દૃષ્ટાઃ

પૂર્ણેન્દુયુતે ભાગ્યે વક્રાર્કિબુધાઃ પ્રધાનવીર્યાશ્ચ।
વ્યસ્તા વાઽથ સમસ્તાઃ પ્રધાનનૃપસંભવો જ્ઞેયઃ

સકલગગનખેટા(ગેહાઃ) સ્વોચ્ચગા ભાગ્યરાશૌ
ધનકનકસમૃદ્ધં શ્રેષ્ઠમુત્પાદયન્તિ।
અથ શુભવિહગેન્દ્રૈસ્તત્ર દૃષ્ટે નરેન્દ્રં
વિનિહતરિપુપક્ષં દિવ્યકાન્તિં સુકીર્તિમ્(હો.ર. 7 અ. 221 પૃ.)

સૂર્યશ્ચન્દ્રસહાયો ભાગ્યે સ્વલ્પાયુષં નરં કુરુતે।
નયનવ્યાધિતમાઢ્યં સુભગં કલહપ્રિયં ચાપિ

ભાનુર્વક્રસમેતો નાનાદુઃખાન્વિતં નરં કુરુતે।
કલહપ્રિયં પ્રચણ્ડં શૂરં નૃપવલ્લભં નિપુણમ્

રવિસહિતઃ શશિતનયો નિપુણં દુઃખાન્વિતં બહુવિપક્ષમ્।
જનયતિ ભાગ્યે પુરુષં નાનારોગૈઃ પરિગૃહીતમ્

સુરગુરુસહિતઃ સૂર્યો ભાગ્યે કુર્યાદ્ધનાન્વિતં પુરુષમ્।
પિતરં ચ ધનસમૃદ્ધં દીર્ધાયુષમાર્યમતિશૂરમ્

શુક્રસહાયઃ સૂર્યો વ્યાધિતદેહં નરં કુરુતે।
પ્રિયગન્ધમાલ્યભૂષણલઙ્કારસંયુતં ભાગ્યે

સૂર્યઃ સૌરસહાયો ધનિનં નેત્રાતુરં કલહનિષ્ઠમ્।
વ્યાધિતપિતરં કુરુતે ભાગ્યે સ્વલ્પાયુષં પુરુષમ્

ચન્દ્રો રુધિરસહાયો ભાગ્યં સમુપેત્ય માતરં હન્યાત્।
કુર્યાચ્ચ વિકલગાત્રં સવ્રણદેહં સમૃદ્ધં ચ

ચન્દ્રઃ સ્વસુતસમેતઃ શાસ્ત્રજ્ઞં પણ્ડિતં વિકલદેહમ્।
જનયત્યુત્તમપુરુષં બહુવાચં વિશ્રુતં ચૈવ

સુરગુરુસહિતે ચન્દ્રે ભાગ્યે પ્રવરઃ પ્રસૂયતે પુરુષઃ।
સૌભાગ્યધનસમૃદ્ધઃ સર્વત્ર સુખાન્વિતો ધીરઃ

ચન્દ્રો ભાર્ગવસહિતોગૃહે વ્યાધિતં નરં કુરુતે।
કુલટાપતિં સમૃદ્ધં માતૃસપત્નીપ્રદં સચિવવશ્યમ્

રવિસુતસહિતશ્ચન્દ્રો નવમે રાશૌ વિકૃષ્ટધર્માણમ્।
જનયતિ મનુજં પાપં માતા ચ કુલચ્યુતા ભવતિ

રુધિરઃ સોમજસહિતો ભાગ્યર્ક્ષે જનયતિ પ્રધાનં ચ।
નિત્યોદ્વિગ્નં સુભગં ભોગયુતં શાસ્ત્રકુશલં ચ

ભૌમઃ સુરગુરુયુક્તો ભાગ્યે ધનધાન્યભાગિનં પુરુષમ્।
પૂજ્યં વ્યાધિતદેહં ક્લિષ્ટં (દીપ્તિ)વ્રણવિક્ષતં પ્રસવે

ભાર્ગવસહિતઃ ક્ષિતિજઃ પરદેશરતં વિવાદિનં ક્રૂરમ્।
સ્ત્રીદ્વેષિણં કૃતઘ્નં જનયતિ મિથ્યાપ્રધાનં ચ

પાપં મલિનાચારં પરદારરતં વિનષ્ટધનસૌખ્યમ્।
કુજરવિજૌ ભાગ્યગૃહે સ્વજનવિહીનં નરં કુરુતે

સૌમ્યઃ સુરગુરુસહિતઃ શાસ્ત્રજ્ઞં પણ્ડિતં ધનસમૃદ્ધમ્।
પ્રિયવાદિનં કલાજ્ઞં પ્રભવિષ્ણુમહત્તરં ભાગ્યે

ભૃગુસુતસહિતઃ સૌમ્યઃ ખ્યાતં ચ સુપણ્ડિતં ધીરમ્।
સુભગં વચનસમર્થં જનયતિ (ગીતપ્રિયં)નીતિપ્રિયં ભાગ્યે

સૂર્યજસહિતઃ સૌમ્યો વ્યાધિતમાઢ્યં પ્રિયાન્વિતં નિપુણમ્।
જનયતિ ભાગ્યે પુરુષં સદ્દ્વેષ્યં બહુકથં ચૈવ

શુક્રઃ સુરગુરુસહિતો ભાગ્યગૃહસ્થો નરાધિપં કુરુતે।
ચિરજીવિનં સુવાક્યં નાનાવિધસૌખ્યસમ્પન્નમ્

જીવઃ સૌરસહાયો ભાગ્યે ધનરત્નભાગિનં કુરુતે।
પૂજ્યં વ્યાધિતદેહં સ્વજનવિહીનં સદા પુરુષમ્

સૌરસહાયઃ શુક્રો વ્યાધિતદેહં નરં કુરુતે।
બહુપુત્રં(બહુવિત્તં) નૃપતીષ્ટં યશસ્વિનં શીલસમ્પન્નમ્

એવં સ્થાનવિશેષૈર્દૃષ્ટિવિશેષૈશ્ચ નિપુણમધિગમ્ય।
બ્રૂયાત્ફલનિર્દેશં શાસ્ત્રાદનુરૂપતઃ પ્રાજ્ઞઃ

સવ્રણગાત્રં રૂક્ષં મૃતપિતરં માતૃવર્જિતં કુર્યુઃ।
બાલ્યે ક્ષુદ્રં દ્વેષ્યં હિંસ્રં શશિરુધિરભાનવો ભાગ્યે

રવિચન્દ્રબુધા ભાગ્યે ક્લીવાકારં સુદુઃખિતં કુર્યુઃ।
સર્વજનાનાં દ્વેષ્યં વિક્રાન્તં સત્યવચનં ચ

ચન્દ્રદિવાકરગુરવો નવમે પુરુષસ્ય સમ્ભવે યસ્ય।
સ ભવત્યુત્તપુરુષો વાહનધનસૌખ્યસમ્પન્નઃ

રવિચન્દ્રસિતા નવમે સ્ત્રીકલહૈર્નષ્ટસર્વધનસૌખ્યમ્।
નૃપસંમતં નયજ્ઞં જનયન્તિ નરં પ્રિયાલાપમ્

સૂર્યનિશાકરસૌરા નવમે રાશૌ નરં સદા કુર્યુઃ।
પ્રબલં ચણ્ડાચારં પરભૃત્યં લોકવિદ્વિષ્ટમ્

રવિભૌમબુધા નવમે કુર્વન્તિ નરં પ્રિયાલાપમ્।
(સુભગમથા)ભુજગમિવાતિકુદ્ધં સમરપરં નિષ્ઠુરં (પ્રવાસાર્તમ્)પ્રવાસરતમ્

રવિગુરુવક્રા નવમે જનયન્તિ નરં સદોદ્યુક્તમ્।
દેવપિતૃપૂજનરતં સમૃદ્ધદારં ગુણોપેતમ્

કલહપ્રિયં કુલીનં કન્યાનાં દૂષકં ચ ચપલં ચ।
દિવસરવક્રશુક્રા નવમે દ્વેષ્યં નરં કુર્યુઃ

સાહસિકમતિક્ષુદ્રં લોકદ્વેષ્યં પ્રિયાનૃતં ક્રૂરમ્।
પિત્રા રહિતં બાલ્યે કુર્યુર્વક્રાર્કિભાવનો નવમે

રવિબુધગુરવો નવમે ભાગ્યસમેત ધનાન્વિતં સુભગમ્।
નૃપતિપ્રિયં સુવેષં જનયન્તિ નરં સુધીરં ચ

રવિબુધશુક્રા ભાગ્યે જનયન્તિ નરં પ્રકાશિનં કાન્તમ્।
રિપુપક્ષપરિક્ષીણં નૃપતિસમં સારવન્તં ચ

પરદારરતં પાપં પ્રવાસશીલં ચ નિપુણમતિધૃષ્ટમ્।
આનૃતિકમદૈરપરં રવિબુધસૌરા નરં ભાગ્યે

ભાગ્યગૃહે રવિશુક્રૌ જીવશ્ચ નરં સુપણ્ડિતં કાન્તમ્।
બહુવિષયપતિં વીરં જનયન્તિ સુમેધસં પ્રાજ્ઞમ્

ત્રિદશગુરુસૌરસૂર્યા નવમે યસ્યેહ જાયમાનસ્ય।
સ ભવેદુત્તવીર્યો રાજા ધનવાન્ગુણૈઃ સમૃદ્ધશ્ચ

કાન્તિવિહીનં મલિનં ભૂપતિપરિણ્ડિતં વિભવહીનમ્।
જનયન્તિ નરં ભાગ્યે રવિશુક્રશનૈશ્ચરા મૂર્ખમ્

ધનકરનકરત્નભાજનં જનયન્તિ શશિભૂમિજાઃ પુરુષમ્।
પ્રથમે વયસિ ચ તપ્તં ભાગ્યગૃહે સર્વનાશેન(ભાવેન)

ભૌમનિશાકરજીવાઃ કુવર્ન્તિ નરં જિતેન્દ્રિયં પ્રાજ્ઞમ્।
ગુરુદેવભક્તિનિરતં વિદ્યાધનભાગિનં સુભગમ્

વ્રણિતાઙ્ગમરૂપં વા (પ્રભક્ષણં)પ્રભેદિનં સ્ત્રીપ્રિયં યુવતિવશ્યમ્।
યુવતિવિનાશિતસારં ભૃગુશશિવક્રા નરં નવમે

વ્યાપન્નમાતૃવંશં ક્ષુદ્રં બાલ્યે નિરાકૃતં માત્રા।
સૌરો ભૌમશ્ચન્દ્રો જનયન્તિ નરાધમં નવમે

ગુરુબુધચન્દ્રા નવમે કુલવંશવિવિર્ધનં કુર્યઃ।
આચાર્યં બહુમિત્રં નૃપતિં બહુસાધનોપેતમ્

માતૃસપત્નીજનકં પ્રમુદિતમાનાન્વિતં પ્રચુરમિત્રમ્।
કુર્વન્તિ સામશીલં ભૃગુબુધચન્દ્રા નરં ભાગ્યે

શશિબુધસૌરા નવમે ક્રૂરાચારં સુ વક્રમં મલિનમ્।
જનયન્તિ કુત્સિતધિયં સંગ્રામપરાઙ્મુખં દીનમ્

ચન્દ્રબૃહસ્પતિશુક્રા નવમે યસ્યેહ જાયમાનસ્ય।
સ ભવતિ મહીપતુલ્યો નૃપતિકુલે ભૂપતિશ્ચૈવ

શશિગુરુસૌરા નવમે કુર્વન્તિ નરં પ્રિયાલાપમ્।
સત્યવ્રતં સુશીલં વિખ્યાતં સર્વશાસ્ત્રકુશલં ચ

શુક્રેન્દુયમા નવમે કૃષિવૃત્તિં યોનિપોષણાનુરતમ્।
કુર્યુર્મનુજમપાપં(મનુજં પાપમ્) કૃતકૃત્યં લોકવિખ્યાતમ્

તેજસ્વિનં વિશોકં વિદ્વાંસં વાક્ સ્થિરં વિશિષ્ટં વા।
કુજબુધજીવા નવમે કુર્વન્તિ ચ મણ્ડલાધિપતિમ્

બહુવિષયપતિં ખ્યાતં નરેન્દ્રસત્કારસત્કૃતં ચણ્ડમ્।
કુજબુધશુક્રા ભાગ્યે કુર્વન્તિ નરં સતાં સત્યમ્

પરવઞ્ચનાસુ નિપુણં તમોધિકં સર્વશાસ્ત્રમતિબાહ્યમ્।
બુધભૌમયમા નવમે કુર્યઃ પરતર્કસંમૂઢમ્

બુધગુરુશુક્રા ભાગ્યે જનયન્તિ નરં સુરોપમં વિશદમ્।
વિખ્યાતં નરનાથં વિદ્વાંસં ધર્મશીલં ચ

શુક્રશનૈશ્ચરશશિજા નવમસ્થા જાતકં પ્રકુર્વન્તિ।
મેધાવિનં પ્રકાશં સુરુચિરવાક્યં સુખોપેતમ્

શનિશુક્રામરગુરવો ભાગ્યગૃહસ્થા નરં પ્રકુર્વન્તિ।
પ્રચુરાન્નપાનવિભવં સુભગં સુખિતં સુરૂપં ચ

રવિચન્દ્રભૌમશશિજા જન્મનિ ભાગ્યર્ક્ષગા નરં કુર્યુઃ।
સભવત્યુત્તમપુરુષો વિદેશગો નિત્યસંતુષ્ટઃ

સૂર્યશશિભૌમગુરવો ભાગ્યર્ક્ષગતા નર કુર્યુઃ।
ધનિનં વિદ્યાકુશલં સુભગં નૃપસંમતં ચેવ

શુક્રેન્દુભૌમરવયો માયાચતુરં સ્વદારસન્તુષ્ટમ્।
જનયન્તિ સદા ભાગ્યે પુરુષં બહુનીચકર્માણમ્

સૂર્યાચન્દ્રરવયઃ પિશુનં માયાવિનં કુશીલઞ્ચ।
જનયન્તિ સદા ભાગ્યે પુરુષં બહુનીચકર્માણમ્

શશિસુરગુરુબુધરવયો જન્મનિ ભાગ્યર્ક્ષમાશ્રિતાઃ કુર્યુઃ।
પુરુષં પ્રધાનમચલં નરેન્દ્રપૂજ્યં તથા હૃષ્ટમ્

ચન્દ્રબુધશુક્રરવયો ધનેશ્વરં ધાર્મિક સમૃદ્ધં ચ।
જનયન્તિ નવમસંસ્થાઃ પુરુષં પ્રિયવાદિનં શાન્તમ્

તરણિબુધચન્દ્રસૌરા જન્મનિ નવમાશ્રિતા નરં કુર્યુઃ।
નીચાનુરતં દીનં પરસ્વહરણે સદા સક્તમ્

રવિગુરુબુધભૂતનયા જન્મનિ નવમે નરં પ્રકુર્વન્તિ।
દેવપિતૃપૂજનપરં સમૃદ્ધદારં ગુણોપેતમ્

શુક્રજ્ઞભૌમસૂર્યા નવમે જનયન્તિ નિષ્ઠુરં સુભગમ્।
સાહસનિરતં વિધનં રિપુક્ષક્ષપિતવિભવં ચ

રવિસૌરિચાન્દ્રિભૌમા નવમે યસ્યેહ જાયમાનસ્ય।
સ ભવતિ પરદારરતો વિનષ્ટકોશઃ સદા દીનઃ

શુક્રગુરુભૌમરવયો લોકે દ્વેષ્યં પિપાસાર્તમ્।
જનયન્તિ નવમસંસ્થાઃ કન્યાનાં દૂષકં ચપલચિત્તમ્

જનયન્તિ નરં ચણ્ડ વિક્રમયુક્તં મહાસત્ત્વમ્

રવિબુધજીવસિતાઃ સ્યુર્નવમે યસ્યેહ જાયમાનસ્ય।
સ ભવત્યુત્તમપુરુષો ધનકનકૈશ્વર્યસમ્પન્નઃ

ભાનુજરવિબુધગુરવો નવમે જનયન્તિ માનવં નિધનમ્।
પાપં પરદારરતં વિદ્વિષ્ટં નીચકર્માણમ્

બુધરવિજરવિસિતાઃ સ્યુર્ભાગ્યસ્થાને નરં સુભગમ્।
જનયન્તિ ધનસમેતં સત્યરતં લોકવિખ્યાતમ્

રવિગુરુસિતભાનુસુતા જન્મનિ નવમર્ક્ષગા નરં કુર્યુઃ।
સત્યવ્રતં સુવાક્યં ગુરુદ્વિજાતિથિષુ ભક્તમ્

ચન્દ્રજ્ઞકુજસુરેજ્યા જનયન્તિ નરં પરિચ્છદસમૃદ્ધમ્।
બાલ્યે માતૃવિયુક્તં ધનાન્વિતં સંસ્થિતા ભાગ્યે

ભૌમસિતશશિજચન્દ્રા ભાગ્યે જનયન્તિ તાપસં ખ્યાતમ્।
વાગ્મિનમતિદાતારં પરલોકપરં મહાપ્રાજ્ઞમ્

રવિજબુધચન્દ્રભૌમા જનયન્તિ નરં પરાઙ્મુખં દીનમ્।
ક્ષુદ્રં માયાચતુરં પરદારરતં સ્થિતા ભાગ્યે

ભૌમેન્દુશુક્રજીવા નૃપવંશકરં પ્રધાનમતિશૂરમ્।
વિદ્યાધનસુસમૃદ્ધં વિખ્યાતં લોકસંમતં ચૈવ

શશિવક્રાર્કિસુરેજ્યા જનયન્તિ નરં પિપાસાર્તમ્।
કલહપ્રિયં ચ નવમે સૌભાગ્યપરિચ્છદાતીતમ્

ચન્દ્રારભાનુજસિતા નવમે જનયન્તિ નિષ્ઠુરં પાપમ્।
માયાવિનં ચ પુરુષં શૌચાચારૈર્વિહીનં ચ

સિતગુરુશશિજશશાઙ્કા જન્મનિ ભાગ્યર્ક્ષમાશ્રિતા ધનિનમ્।
જનયન્તિ ધર્મસક્તં નરં કલાસુ પ્રસિદ્ધં ચ

પ્રાજ્ઞં નૃપતિ કુલજં પ્રધાનમતિવિત્તસંયુતં કાન્તમ્।
સૌમ્યેન્દુશુક્રજીવા જનયન્તિ નરં તુ વિખ્યાતમ્

ગુરુસૌમ્યશુક્રચન્દ્રા ભાગ્યે યુક્તાઃ પ્રજાયમાનસ્ય।
યસ્ય સ ભાગ્યે યુક્તો લોકે પુરુષોત્તમો જ્ઞેયઃ

ભાનુજબુધગુરુચન્દ્રા જનયન્તિ નરં પરં સુનયમ્।
ભાગ્યસ્થિતાઃ સમૃદ્ધં નીતિજ્ઞં ચારુવેશં ચ

શનિશુક્રબુધશશાઙ્કા જન્મનિ ભાગ્યસ્થિતા નરં કુર્યુઃ।
મેધાવિનં પ્રચણ્ડં જનનીતિવિશારદં ધન્યમ્

ચન્દ્રશનિશુક્રજીવા જન્મનિ નવમસ્થિતાઃ પ્રકુર્વન્તિ।
માયાવિનં પ્રચણ્ડં નરેષ્વજેયં નરં ધીરમ્

ભૌમજ્ઞસૂરિશનયો નવમસ્થાનોપગા નરં કુર્યુઃ।
રિપુપક્ષપરિક્ષીણં રણપ્રચણ્ડં સુધીરં ચ

ભૌમજ્ઞશક્રશનયઃ (કુર્વન્તિ)નરં (દશાનુગતં)વિદેશાનુગં સુશીલં ચ।
જનયન્તિ નવમસંસ્થા ધનયુક્તં ભક્તિયુક્તં ચ

ભૌમભૃગુજીવરવિજા જનયન્તિ નરં ધનપરિત્યક્તમ્।
ક્ષુદ્રં દયાવિરહિતં વિહીનસત્ત્વં સ્થિતા ભાગ્યે

બુધભૃગુભાનુજગુરવા જન્મનિ નવમે સ્થિતા નરં કુર્યુઃ।
પરવાદવિવાદરતં પરદેશપ્રાપ્તવિત્તઞ્ચ

ત્રિચતુઃપઞ્ચખગેન્દ્રાસ્તથા ચ ષટ્ સપ્ત સંસ્થિતા ભાગ્યે।
પ્રાત્યયિકં ધનવન્તં કુર્યુનૃપતિં ચ બુધસહિતાઃ

જનયન્તિ ભાગ્યસંસ્થાં ગુરુસૌમ્યવિવર્જિતાઃ ગ્રહાઃ પુરુષમ્।
વ્યાધિપ્રાયમકાન્તં જનહીનં બન્ધનાર્તમતિદીનમ્

ઉક્તં બહુપ્રકારં ભાગ્યગૃહે બાદરાયણદિકૃતમ્।
ગ્રહયોગેક્ષણભાવૈર્વિચિન્ત્ય બુદ્ધ્યા વદેદન્યત્

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં ભાગ્યચિન્તા નામ દ્વાત્રિંશોઽધ્યાયઃ॥
ત્રયસ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ
લગ્નાદ્દશમે રાશૌ કર્મફલં યત્પ્રકીર્તિતં મુનિભિઃ।
રાશિગ્રહસ્વભા(ભાગૈ)વૈર્ગ્રહદૃષ્ટ્યા તદહમપિ વક્ષ્યે

હોરેન્‍દ્વોર્બલયોગાદ્યો દશમસ્તત્વસ્વભાવજં કર્મ।
તસ્યાધિપપરિવૃદ્ધ્યા વૃદ્ધિર્જ્ઞેયાઽન્યથા હાનિઃ

જાઙ્ગલમથવાનૂપં તથોભયં વા ગૃહં પરોક્ષેત।
ગ્રામ્યમથારણ્યં વા સૌમ્યર્ક્ષં પાપભવનં વા

દ્વિપચતુષ્ટરૂપં સરીસૃપં વા તથોભયં ચૈવ।
યદ્રૂપં તદ્ભવનં યાદૃશકં (તત્સ્વભાવં)યત્સ્વભાવં ચ

પ્રવદેત્તત્સમદેશે કર્મપ્રાપ્તિં નરસ્ય તત્સદૃશીમ્।
તસ્માદ્દશમં ભવનં પ્રસવે બુધ્યેત યત્નેન

દશમે નક્ષત્રપતેર્લગ્નાત્પુરુષસ્ય (યસ્ય)કર્મ સંભવતિ।
સર્વારમ્ભે વૃત્તિં(સિદ્ધિં) વિનિર્દિશેત્તસ્ય જાતસ્ય

દ્વ્યન્તરયોગાધ્યાયે કથિતં કર્મસ્થિતૈર્ગ્રહર્લગ્નાત્।
ચન્દ્રાદત્ર વિશેષો ગ્રહૈઃ સ્થિતૈર્વ્યક્તમિહ વક્ષ્યે

ચન્દ્રાદ્દશમે સૂર્યઃ સિદ્ધારમ્ભં ધનૈઃ સમૃદ્ધં ચ।
જનયત્યુત્તમસત્ત્વં નૃપતિમુદગ્રં (ધનાશ્રયં)જનાશ્રયં પુષ્ટમ્

ભૌમઃ સાહસનિરતં પ્રત્યન્તનિવાસિનં(સિતં) વિષયલુબ્ધમ્।
ક્રૂરં નિષાદચરિતં જનયતિ દશમે સ્થિતઃ પુરુષમ્

વિદ્વાંસં ધનવન્તં બહુશ્રુતં (નૃપતિસંમતં)નૃપતિનાયકં ખ્યાતમ્।
જનયતિ સૌમ્યો દશમે પુરુષં બહુશિલ્પિનં પ્રાજ્ઞમ્

ગુરુરપિ દશમસ્થાને સિદ્ધાર્થં ધાર્મિકં ધનસમૃદ્ધમ્।
જનયત્યુત્તમચરિતં નરેન્દ્રસચિવં નરં ખ્યાતમ્

શશિનો દશમે શુક્રઃ સુભગં લલિતં ચ વિત્તવન્તં ચ।
જનયતિ સિદ્ધારમ્ભં ધનિનં નૃપપૂજિતં પુરુષમ્

સૌરો વ્યાધિતદેહં નિઃસ્વં દુઃખાન્વિતં પ્રજાહીનમ્।
કર્મસુ નિત્યોદ્વિગ્નં જનયતિ દશમે સ્થિતઃ પુરુષમ્

ભાનુર્ભૌમસમેતઃ કર્મકરાન્કા(કામશોમદબહુલાન્)સશોષગદબહુલાન્।
જ્યોતિર્વિદઃ પ્રકુર્યાલ્લાક્ષણિકાંસ્તાર્કિકાંશ્ચાપિ

સૂર્યઃ સૌમ્યસમેતો વસ્ત્રાલઙ્કારભાગિનં વણિજન્।
જનયતિ મેષૂરણગઃ પુરુષં જલજીવિનં વાઽપિ

જીવસહાયઃ સૂર્યઃ સિદ્ધારમ્ભાન્નરેન્દ્રમાન્યાંશ્ચ।
જનયતિ દશમે પુરુષાન્ (વીરાન્)ધીરાન્શૂરાન્સુવિખ્યાતાન્

સૂર્યસહાયઃ શુક્રો દશમે સ્વજનાશ્રિતં નરં કુરુતે।
સ્ત્રીસંશ્રયાત્સમૃદ્ધં સુભગં નૃપવલ્લભં ચાપિ

સૂર્યઃ સ્વપુત્રસહિતો દશમે વધબન્ધભાગિનં ભૃતકમ્।
જનયતિ દીનં કૃપણં ચૌરૈર્મુષિતં પ્રલાપકરમ્

ભૌમઃ સોમજસહિતો જનયતિ દશમે નરં (નૃશંસં)બહુવિપક્ષમ્।
અસ્ત્રકલાવેત્તરં કૌશલમતિ જીવિનં મહાશૂરમ્

ભૌમઃ સુરગુરુસહિતો દશમે કુરુતે બલસ્ય નેતારમ્।
મિત્રેભ્યો લબ્ધધનં તદાશ્રયાજ્જીવિતં ધન્યમ્

જનયતિ વિદેશનિરતં કાઞ્ચનમુક્તાદિભિર્વણિગ્વૃત્ત્યા।
ભૌમઃ શુક્રસમેતો દશમે સ્ત્રીસંશ્રયાદ્વાઽપિ

ભૌમઃ સૌરસહાયો જનયતિ દશમે સ્થિતો નરં પ્રસવે।
સાહસશીલં ક્ષુદ્રં (કર્મોદ્યુવતં)કર્માયુક્તં રુજા સહિતમ્

(ષણ્ઢં)સધનં નૃપેન્દ્રપૂજ્યં ધર્મિષ્ઠં વૃન્દનાયકં ખ્યાતમ્।
જીવઃ સૌમ્યસહાયો જનયતિ મેષૂરણે પુરુષમ્

સૌમ્યઃ શુક્રસહાયો જનયતિ દશમે સુહૃજ્જનોપેતમ્।
વિદ્યાસ્ત્રીધનસૌખ્યં નૃપસચિવં વિષયનાથં વા

સૌમ્યઃ સૌરસહાયો મૃદ્ભાણ્ડકરં કરોતિ દશમસ્થઃ।
ખ્યાતં વિદ્યાચાર્યં પુસ્તકલિપિલેખ્યકારં ચ

વચસાં પતિઃ સિતયુતઃ કર્મણિ કુરુતે નરેન્દ્રવરભૃત્યમ્।
બ્રાહ્મણપતિં વિશોકં વિદ્યાચાર્યં સમર્થં ચ

સુરરાજગુરુઃ સાર્કિર્દશમે નીચં (તાપકરં)પરોપકારરતમ્।
કુરુતે પ્રવૃદ્ધચેષ્ટં સ્થિરાસ્પદં સુસ્થિરારમ્ભમ્

શુક્રઃ સૌરસહાયશ્ચિત્રક્રરં ગન્ધજીવિનં વેદ્યમ્।
જનયતિ દશમે પુરુષં નીલકરં ચૂર્ણકારં ચ

રવિભૌમચન્દ્રપુત્રાશ્ચન્દ્રાદ્દશમસ્થિતા નરં ધન્યમ્।
જનયન્ત્યુત્તમપુરુષં નૃપતિસમં સર્વજનપૂજ્યમ્

રવિભૌમદેવપૂજ્યા દશમસ્થાને નરં સુભગમ્।
શત્રૂણાં (જેતારં)હન્તારં જનયન્તિ સમૃદ્ધિસંયુક્તમ્

ચન્દ્રાદ્દશમે ભાનુર્ભૂપુત્રો ભાર્ગવશ્ચ જનયન્તિ।
ક્રૂરં સાહસનિરતં (પરધનહરણે)પુરધનકરણેઽતિનિપુણમતિમ્

ભાનુજરવિભૂપુત્રા દશમસ્થાઃ ક્રૂરકર્મનિરતં તુ।
ઉત્પાદયન્તિ મનુજં મૂઢં પાપં દુરાચારમ્

રવિબુધગુરવો દશમે વિદ્વાંસં રૂપસંયુક્તમ્।
ઉત્પાદયન્તિ પુરુષં ધર્મિષ્ઠં બન્ધુબલ્લભં ચૈવ

બુધસૂર્યભાર્ગવસુતા યશસ્વિનં ધાર્મિકં વિગતરોષમ્।
જનયન્ત્યપરાભૂતં સૌભાગ્યપરિચ્છદસમૃદ્ધમ્

રવિબુધશનયો દશમે ક્રૂરં ચપલં નરં વિશીલં ચ।
ઉત્પાદયન્તિ નિયતં શસ્ત્રાગ્નિપરિક્ષતાઙ્ગં ચ

રવિભૃગુદેવપૂજ્યા દશમસ્થાનોપગા નરં કુર્યુઃ।
સુભગં વિદ્યાપ્તધનં ધર્મરતં ભોગભાગિનં નિત્યમ્

ત્રિદશગુરુમન્દસૂર્યા દશમે યુક્તા નરં પ્રકુર્વન્તિ।
પ્રાયેણ લોકમાન્યં ચારિત્રવિલોપનં ધીરમ્

ભાર્ગવવિભાનુસુતા દશમસ્થાનોપગા નરં કુર્યુઃ।
લોભાન્વિમતિચપલં સમસ્તજનવિપ્રયુક્તં ચ

ભૌમેન્દુજસુરપૂજ્યા ધર્મિષ્ઠં બહુકુટુમ્બપરિવારમ્।
જનયન્તિ દશમસંસ્થા વિદ્યાધનભાગિનં પુરુષમ્

શોભનશિલ્પાભિરતાન્માલાકારાન્સુવર્ણકારાંશ્ચ।
કુર્યુર્બુધભૃગુવક્રા દશમસ્થાઃ સર્વલોકદયિતાંશ્ચ

ભૌમબુધસૂર્યપુત્રા જનયન્તિ તથા ન(સુધર્મ) ધર્મશીલં ચ।
નિદ્રાનિરતં પ્રખલં દશમસ્થાનોપગા નરં મલિનમ્

ભાર્ગવસુરેજ્યભૌમા દશમસ્થાનાશ્રિતા નપરાન્કુર્યુઃ।
ધનસંયુક્તાન્શૂરાન્દેવદ્વિજપૂજનાનુરતાન્

વિદ્યાધનજનહીનાન્કાપુરુષાન્સૌખ્યવર્જિતાન્વિકલાન્।
જીવાઙ્ગારકસૌરા દશમે કુર્યુર્નરાન્નીચાન્

સચિવાનુત્તમપુરુષાન્પરધર્મરતાંશ્ચ(વનધર્મ) ધનિનશ્ચ।
ભૌમભૃગૃસૂર્યપુત્રાઃ કુર્વન્તિ નરાનનેકકર્મરતાન્

શુક્રબૃહસ્પતિસૌમ્યા દશમે પુરુષસ્ય શુક્રરાશિસ્થાઃ।
બહુવિધમિષ્ટં કુર્યુર્વ્યાધિં ચાપ્યન્યગૃહસંસ્થાઃ

લિપિલેખ્યકાવ્યનિરતં ધનવન્તં બહુવિધેયભૃત્યં ચ।
અટનપ્રિયં સુરૂપં બુધગુરુસૌરા નરં દશમે

દશમે વિજ્ઞાનયુતાન્મલ્લાન્પરદેશનિરતાંશ્ચ।
કુર્યુર્બુધભૃગુરવિજાઃ કર્મોદ્યુક્તં સદા દાન્તમ્

વિદ્વાંસં ધર્મરતં દયાન્વિતં સત્યવન્તં ચ।
ભાનુજગુરુભૃગુપુત્રા દશમસ્થાનોપગા નરં કુર્યુઃ

એવં ત્ર્યાદિષુ વાચ્યં જન્મનિ પુંસાં ફલં હિ કર્મોત્થમ્।
આદિગ્રહસંયોગેઽત્ર વિશેષસ્તમપિ વક્ષ્યે

રવિભૌમબુધસુરેડ્યા દશમસ્થાનોપગા નરં કુર્યુઃ।
શૂરં વિક્ષતગાત્રં દાતારં સર્વકર્મરતમ્

વક્રાર્કશુક્રસૌમ્યાશ્ચન્દ્રાદ્દશમં સમાશ્રિતાઃ પ્રસવે।
(કુર્યુર્માલાકારં લેખ્યકારં ચાપિ વાસ્તુકર્મરતમ્)કુર્યુર્નિર્માલ્યકરાઁલ્લેખ્યકરાંશ્ચાપિ ચિત્રકર્મરાન્

રવિકુજબુધભાનુસુતા દશમસ્થાનસ્થિતાઃ પ્રસવકાલે।
ઉત્પાદયન્તિ પુરુષં ધનવાહનવારણોપેતમ્

રવિજીવશુક્રસૌમ્યાં જનયન્તિ નભઃસ્થિતા નરાન્સૌમ્યાન્।
કુત્સિતવૃત્તીનામપિ સુતાન્વરાન્કર્ષણોપેતાન્

રવિજીવસૌમ્યસૌરા દશમસ્થાનસ્થિતા કુર્યુઃ।
પુરુષં માયાનિપુણં ક્રૂરં પરવઞ્ચનાનુરતમ્

રવિસિતબુધભાનુસુતાશ્ચન્દ્રાદ્દશમસ્થિતા નરં કઠિનમ્।
ઉત્પાદયન્તિ સુભગં વાગ્મિનમથ કર્ષણાનુરતમ્

રવિગુરુભાર્ગવશનયો મેષૂરણસંસ્થિતાઃ પ્રસવકાલે।
ઉત્પાદયન્તિ મનુજં પ્રવાસશીલં વિવિધચેષ્ટમ્

ભૌમસિતબુધસુરેડ્યા જન્મનિ દશમર્ક્ષગા નરં નિપુણમ્।
ઉત્પાદયન્તિ ચતુરં શૂરં સમરેષ્વધૃષ્યં ચ

ભૌમબુધમન્દગુરવો જન્મનિ દશમસ્થિતા નરં મલિનમ્।
જનયન્તિ (સદોદ્યુક્તં)નરોદ્યુક્તં સંગ્રામે રિપુવિનાશકરમ્

ભૌમબુધશુક્રસૌરા નભસ્થલે સંશ્રિતાઃ પ્રસવકાલે।
વિદ્યાબહુલં શૂરં જનયન્તિ નરં વિશાલાઙ્ગમ્

ભૌમગુરુશુક્રમન્દાશ્ચન્દ્રન્મેષૂરણર્ક્ષગાઃ પ્રસવે।
જનયન્તિ નરં ધીરં કુટુમ્બયુક્ત (જનોપેતમ્)ધનોપેતમ્

બુધુગુરુભાર્ગવશનયો જન્મનિ દશમસ્થિતાઃ કુર્યુઃ।
પુરુષં શાન્તમનસ્કં સુમેધસં લોકદયિતં ચ

પાપૈર્નભઃસ્થલસ્થૈઃ સૌમ્યગ્રહવીક્ષિતૈ પ્રજાયન્તે।
વૈદ્યપુરોહિતગણકાશ્ચણ્ડાઃ(ચન્દ્રાત્) પરવઞ્ચનાનુરતાઃ

એતે સમસ્તયોગાઃ સૌમ્યગ્રહવીક્ષિતાઃપ્રશસ્યન્તે।
પાપગ્રહદૃષ્ટિયુતાઃ પ્રાયેણ ન ભદ્રકાઃ પ્રોક્તાઃ

પાપાસ્તૃતીયષષ્ઠા હોરેન્દુસ્થાનતો નૃણામિષ્ટાઃ।
નેષ્ટા નિધનાન્ત્યગતા લગ્નોપગતા વિશેષેણ

(હો.ર.7 અ. 248 પૃ.)હોરાશશિનોર્બલવાન્યસ્તસ્માત્કર્મભેન વા કથયેત્।
યો બલયુક્તો (ચન્દ્રાત્)વર્ગસ્તદધિપતેર્વાઽઽદિશેદ્વૃત્તિમ્

આરામપુત્ર(બુદ્ધિ)સેવાકૃષિરસવણિગર્કદૂતકાર્યેણ।
જીવન્તિ નરા નિત્યં મેષગણે દશમરાશિસ્થે

વૃષભગણે દશમસ્થે શકટચતુષ્ટપદવિહઙ્ગમૃગજીવી।
ધાન્યાદિસઙ્ગ્રહેણ ચ જાઙ્ગલદેશે ફલં પ્રાયઃ

જલવણિજઃ(આદિ) સુસમૃદ્ધ્યા મુક્તાશઙ્ખપ્રવાલભાણ્ડૈશ્ચ।
લિપિગણિતલેખ્યજીવી નૃમિથુનવર્ગે દશમસંસ્થે

શસ્ત્રાગ્નિયોનિપોષણમુક્તાસંખ્યોપજીવનં(શલ્યો) ચૈવ।
(આહિણ્ડ)આખેટકવૃત્તા વા કર્કિણિ વર્ગે ચ દશમસ્થે

(સંવ્યૂહકાઃ)સન્નાહકા મણીનાં પાષાણસ્વર્ણરૂપ્યકૂટાંશ્ચ(કુલ્યાનામ્)।
કર્ષણનિરતા લેયે ગોજીવા ધાન્યવાણિજકાઃ

શાકટિકા મણિકારા હૈરણ્યા ગન્ધવિક્રયે નિપુણાઃ।
ગાન્ધર્વશિલ્પલેખ્યૈઃ કન્યાવર્ગે સદા વિભવાઃ

(દુપ)પ્રાયોજ્યનુપદેશાદ્ધિરણ્યપરિવર્તનાચ્ચ (મિત્રાચ્ચ)મિત્રાય।
જાયન્તે ચ મનુષ્યા નાનાવ્યવહારભાગિનઃ સતતમ્

વાણિજ્યવિપણિજીવા(વિપણ) ગોજીવા (ભિષજ)મહિષજીવાશ્ચ।
નાનાપણ્યસમૃદ્ધાઃ સલિલોદ્ભવપણ્યવૃત્તયઃ ખ્યાતાઃ

ધનધાન્યમૂલવણિજઃ (કૃષિબલાચ્ચૈવ)ફલમૂલકૃષીબલાશ્ચૈવ।
જાયન્તે ઘટવર્ગે દશમસ્થાનસ્થિતે કલાવૃત્તાઃ

સ્ત્રીસમ્પર્કજવિભવા જાયન્તે (રતાઃ)કર્ષણાનુનિરતાશ્ચ।
નિત્યોદ્યુક્તાશ્ચૌરાઃ પૃથિવીપતિસેવકાઃ પાપાઃ

દેહચિકિત્સાનિરતા લોહકરા જીવિનોઽલિસંજ્ઞર્ક્ષે।
વર્ગે નભસ્તલગતે ધાન્યાનાં ચોપ જીવિનો નિત્યમ્

નૃપસચિવદુર્ગપાલનગોજીવનવાજિકાષ્ઠશકુનૈશ્ચ।
યન્ત્રોપસ્કરગણિતૈર્જીવન્તિ નરાશ્ચિકિત્સયા ધનુષઃ

દશમે કુરઙ્ગવર્ગે જલપણ્યધનો ભવેન્મહાવિભવઃ।
(વામા)ખટ્વારામારોપણરસાયનૈર્વર્તતે જાતઃ

શસ્ત્રદહનપ્રભેદૈશ્ચૌર્યેણ(શૌર્યેણ) ચ વર્તતે ખનનવૃત્ત્યા।
દશમે ઘટધરવર્ગે ભારવહસ્કન્ધબાહુબલાત્

શસ્ત્રાત્સલિલાદ્યોનિપ્રપોષણદશ્વવિક્રયાદ્વાઽપિ।
વર્ગે મીનપ્રભવે દશમસ્થે જાયતે વૃત્તિઃ

દિવસકરાદ્યૈઃ ખસ્થૈઃ શશિહોરાભ્યાં ભવન્ત્યાઢ્યાઃ।
પિતૃમાતૃશત્રુ હિતજનસહજસ્ત્રીભૃત્યવર્ગેભ્યઃ

હોરાગતૈર્ધનગતૈરાયગૃહસ્થૈશ્ચ ચિન્તયેદર્થમ્।
બલસંયુતૈર્ગ્રહેન્દ્રૈરનેકધા (પૃષ્ઠમ્)દૃષ્ટમાચાર્યૈઃ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં કર્મચિન્તાધ્યાયસ્ત્રયસ્ત્રિશઃ॥
ચતુસ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ
(ઇસ અધ્યાય મેં ઉક્ત ફલોં કે લિયે તુલના કરેં વૃદ્ધ યવન જાતક અધ્યાય 1, 2, 3, 5, 7, 11 )
રવિદૃષ્ટે પ્રાગ્લગ્ને વિક્રાન્તઃ સ્ત્રીષુ રોષણઃ ક્રૂરઃ।
પિતૃપક્ષલબ્ધવિભવો નરેન્દ્રસેવી (પ્રદૂષણખ્યાતઃ)ભવેજ્જાતઃ

સ્ત્રીણાં વશ્ચઃ સુભગો દાક્ષિણ્યમહોદધિઃ પ્રચુરકોષઃ।
ચન્દ્રેક્ષિતે વિલગ્ને માર્દવજલપણ્યવાન્ ભવતિ

સાહસસઙ્ગ્રામરુચિશ્ચણ્ડસ્ફુટબાન્ધવોઽતિધર્મરતઃ।
ઉદયે કુજસન્દૃષ્ટે ભવતિ નરઃ સ્થૂલશોફશ્ચ

બુધદૃષ્ટે પ્રાગ્લગ્ને શિલ્પકલાવિ‍દ્યયા સમભિપૂર્ણઃ।
ભવતિ નરો (નિપુણમતિઃ)વિપુલમતિઃ કીર્તિકરો માનસંયુક્તઃ

ઇજ્યાવ્રતનિયમપરા નૃપપૂજ્યાઃ ખ્યાતકીર્તયો મનુજાઃ।
લગ્ને સુરગુરુદષ્ટે સજ્જનગુર્વતિથિસંયુક્તાઃ

વેશ્યાસ્ત્રીજનબહુલાસ્તરુણાઃ(બુભગાઃ) સમ્પન્નભોગધનસૌખ્યાઃ।
શુક્રેક્ષિત વિલગ્ને ભવન્તિ મનુજાઃ સુરૂપાશ્ચ

ભારાધ્વરોગતપ્તાઃ ક્રુદ્ધાઃ વૃદ્ધસ્ત્રિયા યુતા વિસુખાઃ।
મન્દેક્ષિતે વિલગ્ને મલિના મૂખાર્શ્ચ જાયન્તે

(હો.ર. 7 અ. 86 પૃ.।)પશ્યન્ગ્રહઃ સ્વલગ્નં સર્વં વિદધાતિ સૌખ્યમર્થં ચ।
પ્રાયો નૃપપ્રિયત્વં પાપઃ શુભં ચ શુભઃ

એકેનાપિ ન દૃષ્ટ સમસ્તગુણવર્જિતં લગ્નમ્।
સ્વગૃહસ્વભાવસહિતં જનયતિ ખલુ કેવલં નિત્યમ્

દ્વ્યાદિગ્રહસન્દૃષ્ટં પ્રાયેણ (સુખાવહં)સુખાર્થદં ભવતિ લગ્નમ્।
એકેનાપિ શુભેન ચ ન તુ પાપૈરિષ્યતે સદ્ભિઃ

સર્વૈર્ગગનભ્રમણૈર્દૃષ્ટે લગ્ને ભવેન્મહીપાલઃ।
બલિભિઃ સમસ્તસૌખ્યો વિગતભયો દીર્ઘજીવી ચ

લગ્ને ત્રયો વિગતશોકવિવર્દ્ધિતાનાં
કુર્વન્તિ જન્મ શુભદાઃ પૃથિવીપતીનામ્।
પાપાસ્તુ રોગભયશોકપરિપ્લુતાનાં
બહ્વાશિનાં સકલલોકતિરસ્કૃતાનામ્

લગ્નાત્ષષ્ઠમદાષ્ટમે યદિ શુભાઃ પાપૈર્ન યુક્તેક્ષિતાઃ
મન્ત્રી દણ્ડપતિઃ ક્ષિતેરધિપતિઃ સ્ત્રીણાં બહૂનાં પતિઃ।
દીર્ઘાયુર્ગદવર્જિતો ગતભયો લગ્નાધિયોગે ભવેત્
સચ્છીલો યવનાધિરાજકથિતો જાતઃ પુમાન્સૌખ્યભાક્

સ્વગૃહોચ્ચસૌમ્યવર્ગે ગ્રહઃ ફલં પુષ્ટમેવ વિદધાતિ।
નીચર્ક્ષરિપુગૃહસ્થો વિગતફલઃ કીર્તિતો મુનિભિઃ

(હો.ર.7 અ. 104 પૃ.)રવિરવિજભૂમિતનયાઃ કુટુમ્બસંસ્થા વિલોકનાદ્વાઽપિ।
કુર્વન્તિ ધનવિનાશં ક્ષીણેન્દુનિરીક્ષતા વિશેષેણ

રવિભૌમો ધનસંસ્થૌ ત્વગ્દોષદરિદ્રતાકરૌ કથિતૌ।
મન્દઃ કુરુતે શુદ્ધો મહાર્થયુક્તં બુધેક્ષિતસ્તત્ર

રવિરપિ (વિવિધં)વિધનં જનયતિ યમેક્ષિતઃ શસ્યતેઽયદૃષ્ટશ્ચ।
સૌમ્યાઃ કુટુમ્બરાશૌ બહુપ્રકારં ધનં દદ્યુઃ

બુધદૃષ્ટસ્ત્રિદશગુરુઃ કુટુમ્બરાશૌ ચ નિસ્વતાં કુરુતે।
સોમતનયોઽપિ શશિના નિરીક્ષિતો હન્તિ સર્વધનમ્

ચન્દ્રોઽપિ ધનસ્થાને ક્ષીણોઽપિ બુધેક્ષિતઃ સદા કુરુતે।
પૂર્વાર્જિતાર્થનાશં નિરોધમપિ ચાન્યવિત્તસ્ય

શુક્રઃ કુટુમ્બભવને ચન્દ્રેણ નિરીક્ષિતઃ પ્રધનદાતા।
સૌમ્યગ્રહેણ દૃષ્ટો સ એવ ધનદઃ સદા જ્ઞેયઃ

પાપભવનં તૃતીયં સમસ્તપાપૈર્યુતં સહજહન્તૃ(સહજહન્તા)।
વિપરીતમિતઃ શ્રેષ્ઠઃ સંખ્યાં તેષાં પ્રવક્ષ્યામિ

યાવન્તો નવભાગા યદાગતાઃ સહજરાશૌ તુ।
તત્સંખ્યા કુર્વન્તિ ચ દૃષ્ટાસ્ત્વન્યૈસ્તથા બહવઃ

તત્ર સ્થિતો રવિસુતઃ કુજેન દૃષ્ટો વિનાશયતિ જાતાન્।
શુક્રો ગુરુસંદૃષ્ટઃ પુષ્ણાતિ સદૈવ દાયાદાન્

સૌમ્યો(અઙ્ગારક) ભાસ્કરદૃષ્ટઃ સુહૃદાં પરિસંક્ષયં સદા કુરુતે।
ભાવાધ્યાયે કથિતં શેષં પરિકલ્પયેદત્ર

(હો. ર. 6 અ. 135 પૃ.)સુતભવનં(સુતભવનમથ સુભયુત) શુભયુક્તં શુભદૃષ્ટં વા શુભર્ક્ષમિહ યેષામ્।
તેષાં પ્રસવઃ પુંસાં ભવત્યવશ્યં ન વિપરીતે

એકતમે ગુરુવર્ગે (શુભરાશૌ સૌરસો ભવેત્પુરુષઃ, ચૌરસો ભવેત્પુત્રઃ)શુભરાશાવૌરસો ભવેત્પુત્રઃ।
લગ્નાચ્ચન્દ્રાથવા બલયોગાદ્વીક્ષિતેઽપિ વા સૌમ્યૈઃ

સંખ્યા નવાંશતુલ્યા સૌમ્યાંશે તાવતી સદા દૃષ્ટા।
શુભદૃષ્ટે તદ્દ્વિગુણા ક્લિષ્ષ્ટા પાપાંશકેઽથવા દૃષ્ટે

(સોમ્યર્ક્ષે હો. ર. ર. અ. 135 પૃ.)સૌરર્ક્ષે સૌરગણો બુધદૃષ્ટો (નગુરુભૌમ)ગુરુકુજાર્ગદૃગ્ધીનઃ।
ક્ષેત્રજપુત્રં જનયતિ બૌધઽપિ ગણો રવિજદૃષ્ટઃ

માન્દં (શુભર્ક્ષે)સુતર્ક્ષમિન્દુર્નિરીક્ષિતે યદિ શનૈશ્ચરેણ યુતમ્।
દત્તકપુત્રોત્પત્તિઃ ક્રીતશ્ચ બુધસ્ય ચૈવં સ્યાત્

સપ્તમભાગે કૌજે સૌરયુતે પઞ્ચમે સદા ભવને।
કૃત્રિમપુત્રં વિન્દ્યાચ્છેષગ્રહદર્શનાન્મુક્તે

વર્ગે પઞ્ચમરાશૌ સૌરે સૂર્યેણ વાઽત્ર સંયુક્તે।
લોહિતદૃષ્ટે (વા સ્યાજ્જાતસ્ય)વાચ્યો જાતસ્ય (હિ બીજજઃ પુત્રઃ, યતોઽધમઃ પુત્રઃ, સુતોધમાપુત્રઃ, સુતોધનપ્રસવઃ)સુતોઽધમપ્રભવઃ

ચન્દ્રે ભૌમાંશગતે ધીસ્થે મન્દાવલોકિતે ભવતિ।
ગૂઢોત્પન્નઃ પુત્રઃ (દર્શનાયતે)શેષગ્રહદર્શનાભાવે

તસ્મિન્નેવ ચ ભૌમે શનિવર્ગસ્થે નિરીક્ષિતે રવિણા।
પુરુષસ્ય ભવતિ પુત્રોઽપવિદ્ધ ઇતિ કરુણમુનિવચનાત્

શનિવર્ગસ્થે ચન્દ્રે શનિયુક્તે પઞ્ચમે સદા ભવને।
શુક્રરવિભ્યાં દૃષ્ટે પુત્રઃ પૌનર્ભવો ભવતિ

ચન્દ્રો યદાર્કસક્તઃ કલત્રસંસ્થસ્તથૈવ પઞ્ચમે ગેહે।
રવિદૃષ્ટોઽપ્યથ સહિતઃ કાનીનઃ સંભવેત્પુત્રઃ

વર્ગે રવિચન્દ્રમસોઃ સુતગેહે ચન્દ્રસૂર્યસંયુક્તે(ચન્દ્રસૂર્યયોર્ગેહે)।
શુક્રેણ (દૃષ્ટિ)દૃષ્ટમાત્રે પુત્રઃ કથિતઃ સહોઢશ્ચ

પાપૈર્બલિભિર્યુક્તે પાપર્ક્ષે પઞ્ચમે સદા રાશૌ।
જાતોઽપુત્રઃ પુરુષઃ સૌમ્યગ્રહદર્શનાતીતે

શુક્રનવાંશે તસ્મિન્શુક્રેણ(શુક્રે દષ્ટે, શુક્ર સુદૃષ્ટે બહૂન્યપત્યાનિ) નિરીક્ષ‍ઇતે ત્વપત્યાનિ।
દાસીપ્રભવાનિ વદેચ્ચન્દ્રાદપિ કેચિદાચાર્યાઃ

સિતશશિવર્ગે ધીસ્થે તાભ્યાં દૃષ્ટે વાઽપિ સંયુક્તે।
પ્રાયેણ કન્યકાઃ સ્યુઃ સમરાશિગણેઽપિ ચાન્યથા પુત્રાઃ

લગ્નાદ્દશમે ચન્દ્રે સપ્તમસંસ્થે ભૃગોઃ પુત્રે।
પાપૈઃ પાતાલસ્થૈર્વંશચ્છેત્તા ભવેજ્જાતઃ

ભૌમઃ પઞ્ચમભવને જાતં જાતં વિનાશયતિ પુત્રમ્।
દૃષ્ટે ગુરુણા પ્રથમં સિતેન ન ચ સર્વસંદૃષ્ટઃ

ધનજનસુખહીનઃ પઞ્ચમસ્થૈશ્ચ પાપૈ -
ર્ભવતિ વિકલ એવ ક્ષ્માસુતે તત્ર જાતઃ।
દિવસકરસુતે ચ વ્યાધિભિસ્તપ્તદેહઃ
સુરગુરુબુધશુક્રૈઃ સૌખ્યસંપદ્ધનાઢ્યઃ

(હો.ર.7 અ. 158 પૃ.)રિપુભાવે ક્ષિતિસૂનુર્મન્દેન નિરીક્ષિતો દિશતિ શત્રૂન્।
શુભયુક્તઃ શુભદૃષ્ટઃ શત્રુભયં ચૈવ નાત્યન્તમ્

ક્ષેત્રે(ક્ષેત્રગૃહેશ) ગ્રહેન્દ્રતુલ્યાં સંખ્યાં તેષાં વિનિર્દિશેત્પ્રાજ્ઞઃ।
ભાવાધ્યાયેઽભિહિતં વિસ્તૃતશ્ચિન્તયેચ્છેષમ્॥44
(હો. ર. 7 અ. 168 પૃ.)શુક્રેન્દુજીવશશિજૈઃ સકલૈસ્ત્રિભિશ્ચ
દ્વાભ્યાં કલત્રભવને ચ તથૈકકેન।
એષાં ગૃહેઽપિ ચ (ગણેઽથ)ગણેઽપિ વિલોકિતે વા
સન્તિ સ્ત્રિયો ભવનવર્ગખગસ્વભાવાઃ

એવં ક્રૂરૈર્નાશો લગ્નાચ્ચન્દ્રાદ્ભવેચ્ચ બલયોગાત્।
શશિરવિજયોઃ કલત્રે ભાર્યા પુંસાં પુનર્ભુઃ સ્યાત્

ભવનાધિપાંશતુલ્યા ભવન્તિ નાર્યો નિરીક્ષણાદ્વાઽપિ।
એકૈવ રવિકુજાંશે ગુરુબુધયોશ્ચાપિ જામિત્રે

પ્રાયેણ ચન્દ્રસિતયોર્વર્ગે(વર્ગયુતેભે, બલયુક્તે વા)યુક્તેઽથવાપિ જામિત્રે।
દૃષ્ટે વા બહુપત્ન્યો ભવન્તિ શુક્રે વિશેષેણ

ગુરુશુક્રયોઃ (સવર્ણા હો. ર. 7 અ. 169 પૃ.)સ્વવર્ણા રવિકુજશશિભાનુજૈર્ભવન્ત્યૂનાઃ।
શુક્રે વેશ્યાપ્રાશ્ચન્દ્રેઽપિ વદન્તિ કેતુમાલાખ્યાઃ

ભૌમે કલત્રસંસ્થે નિત્યં(નિત્યવિયુક્તો) વિયુતો (ત્તદા)ભવેત્ સ્ત્રિયા પુરુષઃ।
મ્રિયતે(મારયતિ મન્દદૃષ્ટે) વા શનિદૃષ્ટે યોષિદવશ્યં ન દૃષ્ટેઽન્યૈઃ

દ્યૂને કુજભાર્ગવયોર્જાતઃ પુરુષો ભવેદ્વિકલદારઃ।
ધીધર્મસ્થિતયોર્વા પરિકલ્પ્યં પણ્ડિતૈરેવમ્

(લગ્નવ્યયષષ્ઠગયોઃ)લગ્નાદ્વ્યપરિપુગતયોઃ (શનિભાર્ગવયોઃ, શાસ્કરયોર્વદન્તિ)શશાઙ્કભાન્વોર્વદન્તિ પુરુષસ્ય।
પ્રભવં સમસ્તમુનયઃ ક્રમેણ પત્ન્યાઃ સહૈકનયનસ્ય

લગ્નસ્થે રવિતનયે ગણ્ડાન્તે ભાર્ગવે કલત્રગતે।
વન્ધ્યાપતિસ્તદા સ્યાદ્યદિ ન સુતર્ક્ષં શુભૈર્યુક્તમ્

(વ્યયદશમસ્થૈઃ)લગ્નવ્યયમદનસ્થૈઃ પાપૈઃ ક્ષીણે નિશાકરે ધીસ્થે।
સ્ત્રીહીનો ભવતિ નરઃ પુત્રેશ્ચ વિવર્જિતો નૂનમ્

યમભૂમિજયોર્વર્ગે દ્યૂનસ્થે તદવલોકિતે શુક્રે।
જાતો ભવત્યવશ્યં પત્ન્યા સહ પુંશ્ચલઃ પુરુષઃ

બુધભાર્ગવયોરસ્તે સ્ત્રીહીનો જાયતે હ્યપુત્રશ્ચ।
દૃષ્ટે શુભૈશ્ચ વાચ્યાઃ પરિણતવયસઃ સદા પ્રમદાઃ

ભાર્ગવવાક્યપતિસૌમ્યૈઃ પ્રમદાભાવને શશાઙ્કયુક્તૈશ્ચ।
એકૈકેન હિ તેષાં પુરુષસ્ય વિભૂતયો (વિપુલા)બહુલાઃ

રવિદૃષ્ટે યુક્તે વાઽપ્યાયક્ષેત્રે ભવેત્સદા નૃપતેઃ।
ભવતિ ધનં શુદ્ધાદ્યૈશ્ચોરવન(ધન)ચતુષ્પદાદ્યૈશ્ચ

સ્ત્રીજનહસ્તિપ્રાયં(જલ) શશાઙ્કવર્ગે (થ યુતે)શશીક્ષિતે યુક્તે।
ક્ષીણે ક્ષયોઽથ પૂર્ણે વૃદ્ધિઃ સ્યાદાયગે વૃત્તેઃ

હેમપ્રવાલભૂષણમાણિક્યધનં કુજે ભવેદેવમ્।
સાહસગમનાગમનૈઃ પાવકશસ્ત્રૈશ્ચ વક્તવ્યમ્

આયે બુધેઽપિ વર્ગે દૃષ્ટે યુક્તેઽથવા ભવેદ્વિ(ન્નિત્યમ્)ત્તમ્।
શિલ્પાદિલેખ્યકાવ્યૈર્યુક્તિપ્રાયં તથા સુતરામ્

નગરજન(યાનયોગૈઃ)યોગભોગૈઃ ક્રતુભિશ્ચ તથા વિશિષ્ટપુણ્યૈશ્ચ।
હેમપ્રાયં વિત્તં જીવેઽપિ તુરઙ્ગમાકીર્ણમ્

વેશ્યાસ્ત્રીસંયોગૈર્ગમનાગમનૈર્ધનં ભવતિ પુંસામ્।
આયે (સુતે)સિતેઽપિ ચૈવં મુક્તારજતાદિભૂયિષ્ઠમ્

નગરપુરવૃન્દયોગૈઃ સ્થાવરકર્મક્રિયાભિરપિ વિત્તમ્।
લોહખરવૃન્દબહુલં(મહિષબહુલ) રવિજેઽપિ તથાઽસ્ય વર્ગે ચ

એવં ફલનિર્દેશઃ સૌમ્યૈર્દૃષ્ટે વિશેષતો વાચ્યઃ।
કૂરૈશ્ચ સમુપઘાતો મિશ્રૈર્મિશ્રસ્તદા પુંસામ્

સર્વગ્રહયુતદૃષ્ટે બહુપ્રકારેણ નિર્દિશોદ્વિત્તમ્।
બલવાન્યસ્તત્ર ભવેદતિરિક્તં સમ્પ્રયચ્છતિ ચ

મિત્રસ્વગૃહગતોઽર્ધં સ્વોચ્ચે પૂર્ણં તથાસ્તગઃ કિઞ્ચિત્।
શત્રુગૃહસ્થશ્ચરણં દદાતિ વિહગસ્તદાયે(સદા ચ ભવે, સદાયે તુ) તુ

આજન્મતો નરાણાં ભવતિ ધનં નિશ્ચિતં યવનવૃદ્ધૈઃ।
ક્ષિતિપતિમાણ્ડલિકાનામપરિમિતં પ્રાહ લોકાક્ષઃ

(હો. 7 અ. 263 પૃ.)ભાનૌ ક્ષીણે ચેન્દૌ વ્યયભવને ભૂપતિર્હરતિ વિત્તમ્।
ભૌમે બુધસંદૃષ્ટે બહુપ્રકારો ભવેન્નાશઃ

ગુરુચન્દ્રદાનવેજ્યા વ્યયભવને વિત્તપોષણં કુર્યુઃ।
ભૂમિતનયેન દૃષ્ટા ભાવાધ્યાયોક્તમન્યચ્ચ

લગ્ને બુધદૃક્કાણે(દ્રેક્કા) શશિ (નિ?) ના દૃષ્ટે ચતુષ્ટયસ્થાને।
જાતો નૃપતિકુલેષ્વપિ શિલ્પી સ્યાન્નિશ્ચિતં મુનિભિઃ

નીચે સૌરનવાંશે શુક્રેન્ત્યે રવિશશાઙ્કયોર્મદને।
મન્દયે વિલોકિતયોર્માતા દાસો મહાકુલેઽપિ સ્યાત્

સૂર્યાદ્દ્વિતીયરાશૌ ભાસ્કરતનયે ખમધ્યગે ચન્દ્રે।
ભૌમે સપ્તમભવને વિકલોઽસ્મિન્સર્વદા જાતઃ

મધ્યે પાપગ્રહયોશ્ચન્દ્રે મદનસ્થિતેઽર્કજે જન્તોઃ।
શ્વાસક્ષયવિદ્રધિના (પ્લીહાદિ)ગુલ્મપ્લીહાતિપીડિતસ્ય(સ્સુભગઃ) ભવઃ

સૂર્યાંશે યદિ ચન્દ્રશ્ચન્દ્રાંશે ભાસ્કરો (યદિ શોષી)યદા શ્લેષ્મી।
(એકતર)સમમેકરાશિગતયોર્દુબલદેહઃ સદા પુરુષઃ

નિધનધનારિવ્યયગા રવિચન્દ્રકુજાર્કજા (યથાયોગં)નિયતમ્।
નયનવિઘાતં કુર્યુર્બલવદ્ગ્રહદોષસંભૂતમ્

ધર્માયસહજસુતગાઃ પાપાઃ સૌમ્યૈર્ન વીક્ષિતા જન્તોઃ।
(નયન)શ્રવણવિનાશં કુર્યુઃ સપ્તમસંસ્થાશ્ચ દન્તાનામ્

ઉદયે દિનકરપુત્રે ત્રિકોણમદને(ભવને) કુજે ચ સોન્માદઃ।
ક્ષીણે શશિનિ સસૌરે યાતે વા વ્યયગૃહે જાતઃ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં લોકયાત્રા નામ ચતુસ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ॥
પઞ્ચત્રિંશોધ્યાયઃ
રાજોપયોગિશાસ્ત્રં યસ્માત્પ્રભવો વિશેષતસ્તેષામ્।
સઞ્ચિન્ત્યા નૃપયોગાસ્તાનેવાહં(વાતઃ) પ્રવક્ષ્યામિ

સ્વોચ્ચત્રિકોણગૃહગૈર્બલસંયુતૈશ્ચ
ત્ર્યાદ્યૈર્નૃપો ભવતિ ભૂપતિવંશજાતઃ।
પઞ્ચાદિભિર્જનપદપ્રભવોઽપિ(જનપદેઽપિ વદન્તિ) સિદ્ધો
હોનૈઃ ક્ષિતીશ્વરસમો ન તુ ભૂમિપાલઃ(દ્ર. વૃ. પા. 39।44, 45 તથા વૃ. જા. 11।13।)

અશુભગગનવાસૈઃ સ્વોચ્ચગૈઃ ક્રૂરચેષ્ટં
કથયતિ યવનેન્દ્રો ભૂપતિ વિક્રમોત્થમ્।
ન તુ ભવતિ નરેન્દ્રો જીવશર્મોક્તપક્ષે
ભવતિ નૃપતિયોગૈઃ સત્કૃતો રાષ્ટ્રપાલઃ

એષ્વિહ ભવન્ત્યવશ્યં ભૂપતિયોગેષુ નીચકુલપુરુષાઃ।
તાનગ્રતઃ પ્રવક્ષ્યે યથામતં શાસ્ત્રકારાણામ્

સ્વોચ્ચસ્થૈ રવિભૌમસૌરગુરુભિઃ સર્વૈસ્ત્રિભિશ્ચૈકગૈ(ભે)
ર્લગ્ને ષોડશ વૃદ્ધતાપસગણૈઃ સન્દર્શિતાઃ પાર્થિવાઃ।
દ્વાભ્યાં ચૈકતમોદયે સ્વભવને ચન્દ્રે પુનઃ ષોડશ
સર્વો નીચકુલોદ્ભવોઽપિ વસુધાં (પાત્યેક)પાત્યેવ વાટીમિવ

ગણોત્તમે લગ્નનવાંશકોદ્ગતો(ગ્દભે) નિશાકરશ્ચાપિ ગણોત્તમેઽથવા।
ચતુર્ગ્રહૈશ્ચન્દ્રવિવર્જિતૈસ્તદા નિરીક્ષિતઃ સ્યાદધમોદ્ભવો(ભવેન્નૃપઃ) નૃપઃ(દ્ર.વૃ. પા.39।42-43 તથા વૃ. જા.11।3)

(હો. ર. 5 અ. 668પૃ.)ઉદયગિરિનિવિષ્ટૈર્મેષસંસ્થૈર્ગ્રહેન્દ્રૈઃ
શશિરુધિરસુરેડ્યૈર્જાયતે પાર્થિવેન્દ્રઃ।
જલનિધિરશનાયાઃ પાલકઃ સર્વભૂમે-
ર્હતરિપુપરિવારઃ સર્વતઃ ફૂત્કરોતિ

સ્વોચ્ચે ગુરાવવનિજે ક્રિયગે વિલગ્ને।
મેષોદયે ચ સકુજે વચસામધીશે।
ભૂપો ભવેદિહ સ યસ્ય વિપક્ષસૈન્યં
તિષ્ઠેન્ન(તિષ્ઠેત) જાતુ પુરતઃ સચિવા વયસ્યા

નિશાભર્તા ચાયે ભૃગુતનયદેવેડ્યસહિતઃ
કુજઃ પ્રાપ્તઃ સ્વોચ્ચે મૃગસુખગતઃ સૂર્યતનયઃ।
વિલગ્ને કન્યાયાં શિશિરકર સૂનુર્યદિ ભવેત્
તદાઽવશ્યં રાજા ભવતિ બહુવિજ્ઞાનકુશલઃ

સ્વર્ક્ષે નક્ષત્રનાથઃ સ્ફુટરનિકરાલઙ્કૃતઃ પ્રાપ્તલગ્નો
દ્યૂને સોમસ્ય પુત્રો યદિ રિપુભવનં ભાસ્કરઃ સમ્પ્રયાતઃ।
પાતાલે દાનવેડ્યો ગુરુરપિ ગગને સૌરભૌમૌ તૃતીયે
સદ્ભૂપાલો ભવેદ્યઃ શશિકરધવલં ચામરં રાજલક્ષ્મીમ્

વર્ગોત્તમગતે ચન્દ્રે લગ્ને વા ચન્દ્રવર્જિતે।
ચતુરાદ્યૈર્ગ્રહૈર્દૃષ્ટે જાતો નરપતિર્ભવેત્

શિશિરકિરણે સ્વોચ્ચે લગ્ને પયોમ્બુનિધેઃ સમે
ઘટધરગતે ભાનોઃ પુત્રે મૃગાધિપતૌ રવિઃ।
અલિગૃહગતો વાચાં નાથઃ સ્ફુરત્કરરાજિતો
યદિ નરપતિઃ સ્ફીતશ્રીકસ્તદા બહુબાહનઃ

મૃગે મન્દે લગ્ને કુમુદવનબન્ધુશ્ચ તિમિગ-
સ્તથા કન્યાં ત્યક્ત્વા બુધભવનસંસ્થઃ કુતનયઃ।
સ્થિતો નાર્યાં સૌમ્યો ધનુષિ સુરમન્ત્રી યદિ ભવેત્
તદા જાતો ભૂપઃ સુરપતિસમઃ પ્રાપ્તમહિમા

ઉદયતિ મીને શશિનિ નરેન્દ્રઃ સકલકલાઢ્યઃ ક્ષિતિસુત ઉચ્ચે।
મૃગપતિસંસ્થે દશશતરશ્મૌ ઘટધરગે સ્યાદ્દિનકરપુત્રે

કુજે વિલગ્ને ચ શશી યદાસ્‍ઽતે સ્ફુટાંશસમ્ભારવિરાજિતાઙ્ગઃ।
રાજા તદા શત્રુભિરપ્રધૃષ્યો વેદાર્થવિદ્ધેતુશતાનુવાદૈઃ(સદાનુભાવૈઃ)

કરોત્યુત્કૃષ્ટોદ્યદ્દિનકૃદમૃતાધીશસહિતઃ
સ્થિતસ્તાદૃગ્રૂપં સકલનયનાનદજનનઃ।
અપૂર્વોઽયં સ્મૃત્યા નયનજલસિક્તોઽપિ સતતં
રિપુસ્ત્રીશોકાગ્નિર્જ્વલતિ હૃદયેઽતીવ સુતરામ્

શુક્રો ઘટે કુજો મેષે સ્વોચ્ચે દેવપુરોહિતઃ।
યદિ રાજા ભવેન્નૂનં સ્વયશોધૌતદિઙ્મુખઃ

ઉદયતિ ગુરુરુચ્ચે તપ્તહેમપ્રભાવો
હરિતતુરગનાથો વ્યોમમધ્યાવગાહી।
ગદિ શશિબુધશુક્રા યસ્ય સૂતો નરસ્ય
સ્વભુજવિજિતભૂમિઃ સર્વતઃ પાર્થિવેન્દ્રઃ

ધનુષિ સુરેડ્યઃ શશભૃદુપેતો મૃગમુખસંસ્થઃ ક્ષિતિતનયશ્ચ।
ઉયતિ તુઙ્ગે સુરરિપુવન્દ્યઃ શશિતનયો વા યદિ નૃપતિઃ સ્યાત્

ચાપાર્ધે ભગવાન્સહસ્રકિરણસ્તત્રૈવ તારાધિપો
લગ્ને ભાનુસુતોઽતિવીર્યસહિતઃ સ્વોચ્ચે ચ ભૂનન્દનઃ।
યદ્યેવં ભવતિ ક્ષિતેરધિપતિઃ સઞ્ચિન્ત્ય શૌર્યં ભયાત્
દૂરાદેવ નમન્તિ યસ્ય રિપવો દગ્ધાઃ પ્રતાપાગ્નિના

ષષ્ઠં દ્યૂનમાષ્ટમં શિશિરગોઃ પ્રાપ્તાઃ સમસ્તાઃ શુભાઃ
ક્રૂરાણાં યદિ ગોચરે ન પતિતા ભાન્વાલયાદ્દૂરતઃ।
ભૂપાલઃ પ્રભવેત્સ યસ્ય જલધેર્વેલાવનાન્તોદ્ભવૈઃ
સેનામત્તકરૌન્દ્રદાનસલિલં ભૃંગૈર્મુહુઃ પીયતે

ન પ્રાપ્નોતિ જરામાશુ નો ભજત્યરિતો ભયમ્।
જાતઃ સ્યાદધિયોગેઽસ્મિન્ધૃતિસૌભાગ્યસૌખ્યભાક્

બુધઃ સ્વોચ્ચે લગ્ને ‍તિમિયુગલગાવીડ્યશશિનૌ
મૃગે મન્દઃ સારી જિતુમગૃહગો દાનવસુહૃતે।
ય એવં કુર્યાત્સ ક્ષિતિભૃદહિતધ્વંસનિરતો
નિરાલોકં લોકં ચલિતગજસઙ્ઘાતરજસા

કેસરિગો મહેન્દ્રસચિવો દિનકરસહિતઃ
કુમ્ભગતોઽર્કજઃ શશધરઃ ખલુ ભવતિ વૃષે।
વૃશ્ચિકભે ક્ષિતેસ્તુ તનયો મિથુન ઇન્દુસુતો
મેષલગ્નસમુદયો યદિ સ તુ મનુજપતિઃ

કાર્મુકે ત્રિદશનાયકમન્ત્રી ભાનુજો વણિજિ ચન્દ્રસમેતઃ।
મેષગસ્તુ તપનો યદિ લગ્ને ભૂપતિર્ભવતી સોઽતુલકીર્તિઃ

(સ્વર્ક્ષે)સ્વાર્ક્ષાત્કેન્દ્રેષુ યાતૈર્ગુરુબુધભૃગુજૈર્મન્દભાન્વારયુક્તૈઃ
સ્વોચ્ચે ચન્દ્રોઽધિતિષ્ઠઞ્જનયતિ નૃપતિં કીર્તિશુક્લીકૃતાશમ્।
અત્યુચ્ચે લગ્નસંસ્થે રવિરપિ ભાગવાન્પાર્થિવં ક્રૂરચેષ્ટં
યાતાયાતૈઃ (સમનતાચ્ચ)સમસ્તં ચતુરુદધિજલં યસ્ય સેનાઃ પિબન્તિ

ઉદકચરનવાંશકે સુખસ્થઃ(ષે ષષ્ઠઃ) કમલરિપુઃ સકલાભિરામમૂર્તિઃ।
ઉદયતિ વિહગે શુભે સ્વલગ્ને ભવતિ નૃપો યદિ કેન્દ્રગા ન પાપાઃ

આપૂર્ણમણ્ડલકલાકલિતં શશાઙ્કં
પશ્યન્તિ શુક્રસુરપૂજિતસોમપુત્રાઃ।
લગ્નાધિપોઽતિબલવાન્પૃથિવીશ્વરઃ સ્યાત્
વર્ગોત્તમશ્ચ નવમઃ ખલુ ચેદ્વિલગ્ને

વર્ગોત્તમે ત્રિપ્રભૃતિગ્રહેન્દ્રાઃ કેન્દ્રસ્થિતા ના શુભસંયુતાશ્ચ।
નો રૂક્ષધૂમા ન વિવર્ણદેહાઃ કુર્વન્તિ રાજ્ઞઃ પ્રસવં પ્રસન્નાઃ

એક એવ (ગ્રહઃ)ખગઃ સ્વોચ્ચે વર્ગોત્તમગતો યદિ।
બલવાન્મિત્રસંદૃષ્ટઃ કરોતિ પૃથિવીપતિમ્

શીર્ષોદયર્ક્ષેષુ ગતાઃ સમસ્તા નો ચારિવર્ગે સ્વગૃહે શશાઙ્કઃ।
સૌમ્યેક્ષિ(સૌમ્યેક્ષિતઃ પૂર્ણકલો)તોઽન્યૂનકલો વિલગ્ને દદ્યાન્મહીં રત્નગજાશ્વપૂર્ણામ્

ઉપચયગૃહસંસ્થો જન્મપો યસ્ય ચન્દ્રાત્
શુભગૃહમથવાંશે કેન્દ્રયાતાશ્ચ સૌમ્યાઃ।
સકલબલવિયુક્તા યે ચ પાપાભિધાનાઃ
સ ભવતિ નરનાથઃ શુક્રતુલ્યો બલેન

અત્યુચ્ચસ્થા રુચિરવપુષઃ સર્વં એવ ગ્રહેન્દ્રા
મિત્રૈર્દૃષ્ટા યદિ રિપુદૃશાં ગોચરં ન પ્રયાતાઃ।
કુર્યુર્નૂનં પ્રસભમરિભિર્ગર્જિતૈર્વારણાગ્રયૈઃ
સેનાશ્વીયૈશ્ચલતિ ચલિતૈર્યસ્ય ભૂઃ પાર્થિવેન્દ્રમ્

પરમોચ્ચે સ્થિતશ્ચન્દ્રો યદિ શુક્રેણ દૃશ્યતે।
કુર્યાન્મહીપતિં પૂર્ણં પાપૈરાપોક્લિમોપગૈઃ

દૃશ્યેતે શુભદૈઃ સ્વકેન્દ્રભવને મિત્રૈશ્ચ પાપૈસ્તથા
યુદ્ધે નો રિપુભિર્જિતૌ બલયુતૌ જન્મોદયર્ક્ષાધિપૌ।
ભૂપઃ સ્યાન્નિજરાશિનામનવમે ચન્દ્રોદયે ચેદ્યશો
યસ્યેભસ્રુતદાનલુબ્ધમધુપૈશ્ચાર્દિશં ગીયતે

ઉચ્ચરાશિર્ભવેદ્ધોરા યસ્યાસૌ કુરુતે નૃપમ્।
સ્વાંશેઽથ સુહૃદુચ્ચાંશે દૃષ્ટઃ કેન્દ્રોપગૈઃ શુભૈઃ

સ્થિતો ભાનોઃ પુત્રો વિરચિતબલઃ પશ્ચિમાર્ધે મૃગસ્ય
રવિઃ સિંહે શુક્રસ્તુલિનિ રુધિરો મેષગઃ કર્કિણીન્દુઃ।
કુમારીં સમ્પ્રાપ્તો યદિ ભવતિ વા શર્વરીનાથસૂનુઃ
પ્રજાતો ભૂપા(શ્ચિરમવતિ ગાનેક)લશ્છદયતિ મહીમેકશુક્લાતપાત્રામ્

વર્ગોત્તમસ્વભવનેષુ ગતા ગ્રહેન્દ્રાઃ
સર્વે યદા રુચિરરશ્મિશિખાકલાપાઃ।
ઉત્પદ્યતે જગતિ સીમમતીં ધરિત્રીં
યઃ પાલયેત્ક્ષિતિપર્જિતશત્રુ(વર્ગઃ)પક્ષઃ

કેન્દ્રેવિલગ્નનાથઃ સુહૃદ્ભિરભિવીક્ષિતો (વિહગનાથૈઃ)વિહગૈઃ।
લગ્નસ્થિતે ચ સૌમ્યે ભૂપતિરિહ જાયતે (નિયતમ્)પુરુષઃ

સુરપતિગુરુઃ સેન્દુર્લગ્ને વૃષે સમવસ્થિતો
યદિ બલયુતો લગ્નેશશ્ચ ત્રિકોણગૃહં ગતઃ।
રવિશનિકુજૈર્વીર્યોપેતૈનં યુક્તનિરીક્ષિતો
ભવતિ સ નૃપઃ કીર્ત્યા હતાખિલકણ્ટકઃ

ન નીચગૃહસંસ્થિતા ન ચ રિપોર્ગૃહં સંગતાઃ
સ્વરાશિમથવાંશકાનુદયગોચ્ચમંશં યદિ।
કલાભિરતિભૂષિતે કુમુદષણ્ડબોધપ્રદે
સુહૃદ્ભિરભિવીક્ષિતાઃ ક્ષિતિપતિં વિદઘ્યુર્ગ્રહાઃ

યો યઃ પૂર્ણં શિશિરકિરણં પ્રાપ્તવર્ગોત્તમાંશં
સુસ્પષ્ટાર્ચિર્ગગનગમનઃ પશ્યતિ સ્વોચ્ચસંસ્થમ્(સંસ્થઃ।વાંશકંત્રય ઇહોચ્ચમંશં)।
સ ક્ષોણીયં જનયતિ દશાં પ્રાપ્ય સૌમ્યઃ સ્વકીયાં
ખ્યાતં લોકે યદિ બલયુતાઃ કણ્ટકસ્થા ન પાપાઃ

જન્મોદયભવનપતી બલસહિતૌ કેન્દ્રભેઽથ હિબુકે વા।
ઇન્દુર્જલગૃહશ્ચેત્ત્રિકોણગો વા મહીપાલઃ

સ્વગૃહે મિત્રભાગેષુ સ્વાંશે વા મિત્રરાશિષુ।
કુર્વન્તિ ચ નરં સૂતૌ સાર્વભૌમં નરાધિપમ્

પરમોચ્ચગતાઃ સર્વે સ્વોચ્ચાંશે યદિ સોમજઃ।
ત્રૈલોક્યાધિપતિં કુર્યુર્દેવદાનવવન્દિતમ્

યસ્યોત્તરસ્યાં ભગવાન્વસિષ્ઠો બૃહસ્પતિઃ પ્રાગપરે ચ ભાર્ગવઃ।
અગસ્ત્યનામા ખલુ દક્ષિણસ્યાં સ નષ્ટ શત્રુશ્ચ ભવેન્નરાધિપઃ

શશી પૂર્ણઃ સ્વાંશે સ્વગૃહમથવા સ્વોચ્ચભં વા પ્રયાતો
દિવઃ પાતુર્મન્ત્રી દિતિજગુરુણા વીક્ષિતઃ કેન્દ્રસંસ્થઃ।
રવિર્લગ્ને સ્વાંશં યદિ બલયુતઃ પશ્ચતિ સ્યાત્સ ભૂપઃ
પ્રભગ્નં યસ્યેભશ્ચતુરુદધિભૂશલ્લકીનામરણ્યમ્

કુમુદગહનબન્ધૌ વીક્ષ્યમાણે સમસ્તૈ-
ર્ગગનગૃહનિવાસૈર્દીર્ઘજીવી નરઃ સ્યાત્।
ફલમશુસમુત્થં નૈવ કેમદ્રુમોત્થં
ભવતિ મનુજનાથઃ સાર્વભૌમો જિતારિઃ

ઉચ્ચાભિલાષી સવિતા ત્રિકોણે સ્વર્ક્ષે શશી જન્મનિ યસ્ય જન્તોઃ।
સ શાસ્તિ પૃથ્વીં બહુરત્નપૂર્ણાં બૃહસ્પતિઃ કર્કટકે (કર્કટકોપગશ્ચેત્)યદિ સ્યાત્

તુઙ્ગેષુ ષડ્વિબુધમાર્ગવરા ઉપેતાઃ
સ્વાંશે મયૂખનિકરૈઃ પરિપૂરિતાઙ્ગાઃ(પરિપૂરિતાશાઃ)।
ઉત્પાદયન્તિ કુલિશાઙ્કિતપાણિપાદં
પૃથ્વીપતિં સગરવેનયયાતિતુલ્યમ્

શુભભવનસમેતૈઃ સૌમ્યભાગેષુ સૌમ્યૈઃ
સ્ફુટરુચિરકરાદ્યૈઃ પ્રસ્ફુરદ્ભિર્વિલગ્ને।
રવિમુષિતમયૂખૈસ્તૈશ્ચ પાપૈરમિશ્રૈ-
ર્ગિરિગહનનિવાસી તાપસઃ સ્યાન્નરેન્દ્રઃ

(ઇહ)શુભપણફરગાઃ શુભપ્રદા ઉભયગૃહે યદિ પાપસંચયઃ।
સ્વભુજહતરિપુર્મહીપતિઃ સુરગુરુતુલ્યમતિઃ પ્રકીર્તિતઃ

વિલગ્નનાથઃ ખલુ લગ્નસંસ્થઃ સુહૃદ્ગૃહે મિત્રદશાં પથિ સ્થિતઃ।
કરોતિ નાથં પૃથિવીતલસ્ય દુર્વારવૈરિઘ્નમિહોદયે શુભે

સમ્પૂર્ણમૂર્તિર્ભગવાન્શશાઙ્કો મેષાંશકસ્થો ગુરુણા ચ દૃષ્ટઃ।
નીચે ન કશ્ચિન્ન ચ વીક્ષિતોઽન્યૈઃ પ્રાહ ક્ષિતીશં યવનાધિરાજઃ

લગ્નાચ્છશી ત્રિરિપુલાભનભઃસ્થલેષુ
સૂતાવખણ્ડિતવપુઃ પૃથવીશ્વરઃ સ્યાત્।
દૃષ્ટઃ સુરેન્દ્રગુરુણા ન ચ વીક્ષિતોઽન્યૈ-
ર્જન્માધિપો દશમગઃ સ્મરગોઽથવા સ્યાત્

વિભ્રદ્રશ્મિકરાલપૂર્ણપરિધિર્નક્ષત્રસમપાલક
સ્તુઙ્ગાંશે સમવસ્થિતૈશ્ચ સકલૈઃ પ્રોદ્વીક્ષિતો વ્યોમગૈઃ।
કુર્યાદ્ભૂમિપતિં યશસ્યચરિતં હસ્ત્યશ્વસૈનયં જગત્
યોઽવ્યાચ્છેષફણીન્દ્રતુલ્યમખિલોર્વીભારખિન્નઃ શ્વસન્

સુધામૃણાલોપમબિમ્બશોભિતઃ સ્વાંશકસ્થૈર્ન નીચૈ-
ર્વ્યયગૃહસહજસ્થૈર્નાપિ સૂર્યપ્રવિષ્ટૈઃ।
તનયભવનસંસ્થૈર્નાપિ સૂર્યપ્રવિષ્ટૈઃ
ભવતિ મનુજનાથઃ કીર્તિશુક્લીકૃતાશઃ

નીચારિવર્ગરહિતૈર્વિહગૈસ્ત્રિભિસ્તુ
સ્વાંશોપગૈર્બલયુતૈઃ શુભદૃષ્ટૈઃ।
ગોક્ષીરશઙ્ખધવલો મૃગલાઞ્છનશ્ચ
સ્યાદ્યસ્ય જન્મનિ સ ભૂમિપતિર્જિતારિઃ

કુમુદગહનબન્ધું શ્રેષ્ઠમંશં પ્રપન્નં
યદિ બલસમુપેતઃ પશ્યતિ વ્યોમચારી।
ઉદયભવનસંસ્થઃ પાપસંજ્ઞો ન ચૈવ
ભવતિ મનુજનાથઃ સાર્વભૌમઃ સુદેહઃ

વર્ગોત્તમે હિમકરઃ સકલઃ સ્થિતોંઽશે
કુર્યાન્મહીપતિમપૂર્વયશોભિરામમ્।
યસ્યાશ્વવૃન્દખુરયાતરજોભિભૂતો
ભાનુઃ પ્રભાતશશિનોઽનુકરોતિ રૂપમ્

વર્ગોતમે હિમકરઃ સકલઃ સ્થિતોંઽશે
કુર્યાન્મહીપતિમપૂર્વયશોભિરામમ્।
યસ્યાશ્વવૃન્દખુરયાતરજોભિભૂતો
ભાનુઃ પ્રભાતશશિનોઽનુકરોતિ રૂપમ્

સર્વગ્રહકૃતે યોગે ચક્રવર્તીશ્વરો ભવેત્।
એકૈકેન તથા જાતા મણ્ડલાનામધીશ્વરાઃ

એકોઽપિ વિહગઃ કુર્યાત્પઞ્ચમાંશગતો નૃપમ્।
સમસ્તબલસમ્પન્નશ્ચક્રવર્તિનમેવ ચ

યદિ પશ્યતિ ચન્દ્રમસં વિબુધગુરુર્વૃષભસંસ્થિતં(સંસ્થિતઃ) પ્રસવે।
અવતિ પૃથિવીમુદગ્રાં સ્ફુરન્મણિદ્યોતિતદિગન્તામ્

કુર્યાત્તુઙ્ગે ત્રિકોણે વા સ્વરાશિસ્થો વિલોકયન્।
ગ્રહસ્તુષારકિરણં નિષાદમપિ પાર્થિવમ્

સ્વગૃહે તૃતીયભાગે શશી સ્થિતઃ પાર્થિવં યદા કુરુતે।
પરિપૂર્ણબલઃ શુભદો યદિ પ્રસૂતૌ મહારાજમ્

સ્વાંશે દિવાકરો યસ્ય સ્વક્ષેત્રે ચ ક્ષપાકરઃ।
સ રાજા ગજદાનૌઘધીકરોક્ષિપ્તભૂતલઃ

લગ્ને રવિ(સિતયુક્તે)પુત્રસંયુતે દેવેજ્યેઽસ્ત(ગૃહેણ ચોદિતે)ગતે નવોદિતે।
દૃષ્ટેઽસુરરાજમન્ત્રિણા ગ્રામીણો નૃપતિર્ભવેદિહ

ઉદયેઽસુરમન્ત્રિવરો ગુરુભે ગુરુદૃષ્ટિંપથં ચ ગતઃ।
કુરુતે નિયતં સનૃપં યદિ તુઙ્ગતશ્ચ બુધઃ

શુક્રભાસ્કરેન્દવો (ભાગ)ભાવમેવમાશ્રિતાઃ।
જીવદૃષ્ટમાત્રકાઃ સ્યાત્તથા મહીપતિઃ

લગ્નગાઃ સિતશશાઙ્કજભૌમાઃ સપ્તમે શશિનિ વાક્યપતિયુક્તે।
તિગ્મરશ્મિતનયેન ચ દૃષ્ટે જાયતે પૃથુયશઃ પૃથિવીશઃ

વિબુધગુરુર્યદિ ભૌમનવાંશે રુધિરનિરીક્ષિપૂર્ણબલશ્ચ।
જનયતિ કુત્સિજન્મમહીપં ક્રિયપરિસંસ્થિતકર્મગતોઽર્કઃ

તૃતીયગાઃશુક્રશશાઙ્કભાસ્કરાઃ કુજોઽસ્તસંસ્થો નવમે બૃહસ્પતિઃ।
ગણોત્તમો લગ્નગૃહાંશકોદ્ગમો યદા તદા હીનકુલો મહીપતિઃ

જીવો બુધો ભૃગુસુતોઽથ નિશાકરો વા
ધર્મે ત્રિશુદ્ધતનવઃ સ્ફુટરશ્મિજાલાઃ।
મિત્રૈર્નિરીક્ષિતયુતા યદિ સૂતિકાલે
કુર્વન્તિ દેવસદૃશં નૃપતિં મહાન્તમ્

તપોગૃહં યસ્ય ભવેત્તદુચ્ચકં ગ્રહેણ તેનાથ યુતં નિરીક્ષિતમ્।
ગ્રહદ્વયં સ્વોચ્ચગતં યદા ભવેત્તદા કુટુમ્બની નિયતં મહીપતિઃ

સુતભવને (યદિ દેવનમસ્યો)શશિદેવનમસ્યૌ ભવનપતિપ્રસમીક્ષિતદેહૌ(દેહઃ)।
ભૃગુતનયો યદિ મોનસમેતો ભવતિ નૃપઃ ખલુ કુત્સિતવંશઃ

ચન્દ્રસ્ત્રિપુષ્કરસ્થઃ સ્વોચ્ચે વચસાં પતિઃ સલક્ષ્મીકમ્।
ઉત્પાદયતિ સ્વામિનમુત્તમપાત્રં(ન્નતમનસં) સમગ્રભુવઃ

કેન્દ્રસ્વોચ્ચમુપેતઃ સુરમન્ત્રી દશમગો યદા શુક્રઃ।
નૂનં સ ભવતિ પુરુષઃ સમસ્તપૃથ્વીશ્વરઃ ખ્યાતઃ

સ્વર્ક્ષે (શનિઃ, યદા)શશી વિપુલરશ્મિશિખાકલાપાઃ
સ્વાંશે સ્થિતા બુધબૃહસ્પતિદાનવેજ્યાઃ।
પાતાલગા દિનકરેણ નિરીક્ષિતાશ્ચ
સંસૂચયન્તિ નૃપતિં (નૃપ)દ્વિજમુખ્યજાતમ્

રવિર્નભસ્થઃ સ્વત્રિકોણગોઽપિ વા સ્વરાશિસંસ્થાઃ સિતજીવચન્દ્રાઃ।
તૃતીયષષ્ઠાયગતાશ્ચ ચન્દ્રાત્કુર્વન્તિ ગોપાલમિહ ક્ષિતીશમ્

સપ્તમભવને સૌમ્યા મિત્રાંશગતાઃ સુહૃદ્ભિરિહ દૃષ્ટાઃ।
ઉચ્ચે કુજો યદિ નૃપઃ સમસ્તનૃપપાલકઃ શ્રેષ્ઠઃ

રવિશશિબુધશુક્રૈર્વ્યોમ્નિ(વક્ત્રૈઃ) મિત્રાંશકસ્થૈ-
ર્ન ચ રિપુભવનસ્થૈર્નાપ્યદૃશ્યૈર્ન નોચૈઃ।
સ તપસિ ભૃગુપત્રે ભૂપતિઃ સ્ત્યાત્પ્રયાણે
ગજમદજલસેકૈર્લીયતે(ર્વિઘ્યતે) યસ્ય રેણુઃ

સ્વોચ્ચૈ ભાનુઃ પ્રકટિતબલો વ્યોમમધ્યે સજીવઃ
શુક્રો ધર્મે યદિ(કુજયુતઃ) બલયુતઃ સ્વં નવાંશં પ્રપન્નઃ।
લગ્ને વર્ગે શુભગગનગો રાજપુત્રેણ દૃષ્ટઃ
પૃથ્વીપાલો ધવલિતજગત્સ્યાત્સિતૈઃ સ્વૈર્યશોભિઃ

વૃષે શશી લગ્નગતઃ સુપૂર્ણઃ સિતેન દૃષ્ટો વણિજિ સ્થિતેન।
બુધોઽપિ પાતાલગતો યદિ સ્યાત્તદાન્યજાતો ભવતિ ક્ષિતીશઃ

ક્ષમાસુતઃ સ્વોચ્ચમુપાશ્રિતો (બલી)યદા રવીન્દુવાચસ્પતિભિર્નિરીક્ષિતઃ।
ભવેન્નરેન્દ્રો યદિ કુત્સિતસ્તદા સમસ્તપૃથ્વીપરિરક્ષણે ક્ષમઃ

જાયતેઽભિજિતિ(જગતિ) યઃ શુભકર્મા ભૂપતિર્ભવતિ સોઽતુલવીર્યઃ।
નીચવેશ્મકુલજોઽપિ નરોઽસ્મિન્ રાજયોગ ઇતિ ન (સવ્યપદેશઃ)વ્યપદેશઃ

ગણ્ડાન્ત(વૈઘૃતિગૃહ)વિષ્ટિપરિઘવ્યયતિપાતજાતસ્તારાધિપઃ સમુદયે યદિ કૃત્તિકાયામ્।
ક્રીડેત્કૃપાણફલકાહિતચણ્ડવેગપ્રોત્થાપિતાહિતશિરોગુલિકાભિરીશઃ

બુધાદયે સપ્તમગે બૃહસ્પતૌ ચન્દ્રે કુલોરે સુખરાશિગેઽમલે।
વિયદ્ગતે ભાર્ગવનન્દને ગ્રહે પ્રશાસ્તિ પૃથ્વીં મનુજો નિરાકુલઃ

એકાન્તરગૈર્વિહગૈઃ ષડ્ભિશ્ચક્રં ક્ષિતીશ્વરં કુર્યાત્।
અત્રૈવ શુભે લગ્ને સકલમહીપાલકો નૃપતિઃ

અયમેવ સમુદ્રાખ્યો દ્વૌ લગ્ને યદિ સંસ્થિતૌ।
(સ કરોતિ ભુવો)કરોતિ ભૂભુજાં નાથં સૌમ્યૈઃ કેન્દ્રેષુ સંસ્થિતૈઃ

નિરન્તરં યદિ ભવનેષુ ષટસુ ગ્રહાઃ સ્થિતા ઉદયગૃહાત્સમસ્તાઃ।
સ્વપઙ્ક્તિદન્નરપતિ મેવ કુર્યુશ્ચતુષ્ટયન્નરપતિમન્ત્રિણં ચ

સુતસુખદુશ્ચિક્યગતા યદિ કર્મણિ કીર્તયન્તિ યવનાદ્યાઃ।
બન્ધુસુતાર્થગજાઢ્યો બહુભૃત્યો જાયતે ક્ષિતિપઃ

કર્માસ્તજલહોરાસુ ગ્રહાઃ સર્વે પ્રતિષ્ઠિતાઃ।
કુર્વન્તિ નગરં નામ યત્ર સ્યાત્પૃથિવીપતિઃ

સુખતનુમદગાઃ શુભાઃ સમગ્રાઃ કુજરવિજાસ્ત્રિધર્મલાભસંસ્થાઃ।
યદિ ભવતિ મહીપતિઃ પ્રશાન્તો યવનપતિકૃતો હ્યયં મહીપયોગઃ

લાભધર્મસ્થિતાઃ સૌમ્યાઃ પાપાઃ કર્મણિ સંસ્થિતાઃ।
નૃપતીનામયં યોગો ભવેત્કલશસંજ્ઞિતઃ

ત્રયો ગ્રહા ભ્રાતૃસુતાયસંસ્થાસ્તથા શુભૌ દ્વૌ રિપુસઙ્ગતૌ ચ।
કલત્રલગ્નં ચ ગતૌ ચ શેષૌ નૃપસ્ય યોગઃ ખલુ પૂર્ણકુમ્ભઃ

સુવિસ્તરં નીચકુલોદ્ભવા મયા વિચિત્રરૂપાઃ કથિતાઃ ક્ષિતીશ્વરાઃ।
અતઃપરં પાર્થિવવંશજન્મનાં ભવન્તિ યોગા મુનિભિઃ પ્રકીર્તિતાઃ

સિંહોદયે દિનકરો મૃગલાચ્છનોઽજે(વા)કુમ્ભસ્થિતો રવિસુતઃ સ્વગૃહે સુરેજ્ય।
સ્વોચ્ચેઽપિ ભૂમિતનયઃ પૃથિવીશ્વરસ્ય જન્મપ્રદઃ સકલલોકનમસ્કૃતસ્ય

શુભે લગ્નં યાતે બલવતિ તથા ધર્મરાશિં ક્રમેણ
(શુભૈઃ)સર્વૈઃ શેષૈર્લગ્નં ધનગૃહમથ ત્ર્યાષટ્કર્મગૈશ્ચ।
મહીપાલઃ શ્રીમાન્ભવતિ નિયતં યસ્ય માતઙ્સઙ્ઘાઃ
પ્રયાણે મેઘાનાં સ્રુતમદજલૈર્ભ્રાન્તિમુત્પાદયન્તિ

(સુરપતિગુરુ)દનુજપગુરુર્બન્ધુસ્થાને સ્વેશ્મગતો યદા
તુહિનકિરણઃ સમ્પૂર્ણાઙ્ગિસ્તપઃ સમવસ્થિતઃ।
ત્રિતનુભવભપ્રાપ્તાઃ શેષા ગ્રહા યદિ ભૂપતિઃ
ભવતિ ઘૃતિમાન્ સ્ફીતશ્રીકસ્તથાં બહુવાહનઃ

સ્વોચ્ચોદયે કૃતપદઃ કુમુદસ્ય બન્ધુજીવોઽર્થગો વણિજિ દાનવપૂજિતશ્ચ।
(શેષાષ્ચ મત્સ્યયુગલે યદિ ચેદ્ભહેન્દ્રાઃ)કન્યાજસિંહગૃહગા બુધભૌમસૂર્યાશ્ચન્દ્રાંશુનિર્મલશયા ભવતિ ક્ષિતીશઃ

નક્ષત્રનાથસહિતઃ સવિતા નભઃસ્થઃ સૌરિર્વિલગ્નભવને હિબુકે સુરેજ્યઃ।
દેવારિપૂજ્યબુધભૂમિસુતૈઃ સલાભૈઃ ખ્યાતો મહીપતિરિહ સ્વગુણૈર્નરઃ સ્યાત્

મૃગરાશિં પરિત્યજ્ય સ્થિતો લગ્ને બૃહસ્પતિઃ।
કરોત્યવશ્યં નૃપતિં મત્તેભપરિવારિતમ્

લગ્ને ભૌમો રવિજસહિતસ્તીક્ષ્ણરશ્મિઃ ખમધ્યે
વાચાં સ્વામી મદનગૃહગો ભાર્ગવો ધર્મસંસ્થઃ।
આયે હેમ્નઃ શિશિરકિરણો બન્ધુરાશિં પ્રપન્નો
યદ્યેવં સ્યાદ્વિષુ(વિમલ)લયશસો જન્મભૂપાલકસ્ય

(ક્ષીણોઽપિ)ન્યૂનોઽપિ કુમુદબન્ધુઃ સ્વોચ્ચસ્થઃ(સ્વોચ્ચગતઃ) પાર્થિવં કરોતિ નરમ્।
કિં પુનરખણ્ડમણ્ડલકરનિકરપ્રકટિતદિગન્તઃ

લગ્નં વિહાય કેન્દ્રે સકલકલાપૂરિતો નિશાનાથઃ।
વિદધાતિ મહીપાલં (વારણો)વિક્રમધનવાહનોપેતમ્

યદિ પશ્યતિ દાનવાર્ચિતં વચસામધિપસ્તદા ભવેત્।
નૃપતિર્બહુનાગનાયકો ભુજગેન્દ્ર ઇવ પ્રતાપવાન્

દિવૌકસાં પતેર્મન્ત્રી કુર્યાત્પશ્યન્બુધં (યદા)નરમ્।
શિરોભિઃ શાસનં તસ્ય ધારયન્તિ નૃપાઃ સદા

લગ્નાધિપતિઃ સ્વોચ્ચે પશ્યન્મૃગલાઞ્છનં નૃપં કુરુતે।
બહુગજતુરગબલૌઘૈઃ ક્ષપિતવિપક્ષં મહાવિભવમ્

ઇન્દુઃ સ્વોચ્ચે પશ્યન્કરોતિ બુધભાર્ગવૌ નરં નૃપતિમ્।
પ્રણતારિપક્ષમુચ્છ્રિતયશસં સૌભાગ્યવન્તં ચ

અધિમિત્રાંશગશ્ચન્દ્રો દૃષ્ટો દીનવમન્ત્રિણા।
અનિશં કુરુતે લક્ષ્મીસ્વામિનં ભૂપતિં નરમ્

સ્વાંશેઽધિમિત્રભાગે વા ગુરુણા યદિ દૃશ્યતે।
શશી મહીપતિં કુર્યાદ્દિવસે નાત્ર સંશયઃ

જન્માધિપતિઃ કેન્દ્ર બલપરિપૂર્ણઃ કરોતિ પરમર્દ્ધિમ્।
બ્રાહ્મણકુલેઽપિ નૃપતિં કિ પુનરવનીશસંભૂતમ્

રવિરપ્યધિમિત્રસ્થો યદિ ચન્દ્રસમીક્ષિતઃ।
અઙ્ગદેશાધિપં કુર્યાદ્ધર્માર્થસહિતં નૃપમ્

ઉચ્ચસ્થઃ શશિતનયઃ કુમુદાકરબન્ધુના ચ (સહિતઃ)સમધિગતઃ।
જનયતિ મગધાધિપતિં ગજમદગન્ધેન વાસિતદિગન્તમ્

પ્રધાનબલસંયુક્તઃ સમ્પૂર્ણઃ શશલાઞ્છનઃ।
એકોઽપિ કુરુતે જાતં નરાધિપમરિંદમમ્

કેન્દ્રે વિલગ્નનાથઃ શ્રેષ્ઠબલો માનવાધિપં કુરુતે।
ગોપાલકુલેઽપિ નરં કિં પુનરવનીશ્વરાણાં ચ

કર્કટસંસ્થઃ કેન્દ્રે બૃહસ્પતિર્દશમધામગઃ શશિનઃ।
ચતુરુદધિમેખલાયાઃ સ્વામી ભૂમેર્ભવતિ જાતઃ

મેષે સહસ્રરશ્મિઃ સહ શશિના સંસ્થિતઃ કરોતીશમ્।
કેરલકર્ણાટકાન્ધ્રદ્રવિડાનાં ચોલકસ્યાપિ

ઉચ્ચસ્થસ્ત્રિદશગુરુઃ કૈરવવનબન્ધસુઙ્ગમં પ્રાપ્તઃ।
કાશ્મીરમણ્ડલભુવાં કરોતિ પુરુષાધિપમવશ્યમ્

તુઙ્ગાયસ્વગૃહોદયકણ્ટકનવમેષુ યસ્ય શુક્રગુરૂ।
સોઽવશ્યં ભવતિ નરો રાજાંશ(રાજાગ)સમુદ્ભવો નૃપતિઃ

દિક્‍સ્થાનકાલાદિબલૈરુદારાઃ શુભાઃ પુનઃ કેન્દ્રમુપાગતાશ્ચ।
કુર્વન્તિ પાપૈરવિમિશ્રચારાઃ પૃથ્વીભુજં ત્રિપ્રભૃતિગ્રહેન્દ્રાઃ

રવેર્દ્વિતીયે બુધજીવભાર્ગવા ન ચાશુભૈર્દૃષ્ટયુતા ન(ચાર્ક) વાર્કગાઃ।
સ્ફુરત્કરૌઘ સ્ફુટપિઞ્ચરીકૃતા નરં પ્રકુર્યુસ્ત્રિ‍સમુદ્રપાલકમ્

કુન્દાબ્જકાશધવલઃ પરિપૂર્ણમૂર્તિર્જન્માધિપેન (કવિના)બલિના શુભદેન દૃષ્ટઃ।
સ્ત્રીમાનભઙ્ગનિપુણં દયિતં ક્ષપાયાઃ પ્રખ્યાતકીર્તિસુનયં કુરુતે નરેન્દ્રમ્

દેવમન્ત્રી કુટુમ્બસ્થો ભાર્ગવેણ સમન્વિતઃ।
જનયેદ્વસુધાપાલં નિર્જિતારાતિમણ્ડલમ્

કારકયોગે જાતા ભવન્તિ પૃથ્વીભુજો નરાસ્તેષામ્।
ગજતુરગપત્તિવિચલિતર(પાંશુ)જોવિતાનં ભવેદ્ગગનમ્

કુજે વિલગ્ને તરણેશ્ચ નન્દને રસાતલે શુક્રબૃહસ્પતીન્દુજાઃ।
મૃહોદયે મન્દનવાંશકસ્થિતે રસાતલેશો ભવતીહ પાર્થિવઃ

સ્વોચ્ચે ગુરુસ્તનુગતઃ સ્વગૃહે શશાઙ્કઃ
શુક્રો ઝષે પરમમુચ્ચમિતોસિતશ્ચ।
મેષે તથૈવ ભવાન્સવિતા કુજશ્ચ(સ સ્વર્ગાધિપો, ચ વર્ગાધિપો)
દ્વીપાધિપો યદિ ભવેન્નૃપિઃ પ્રજાતઃ

શક્રેડ્યઃ સસિતઃ શુચિસ્તિમિયુગે સ્વોચ્ચે ચ પૂર્ણઃ શશી
દૃષ્ટસ્તીવ્રવિ(ખગેન ચૈવ)લોચનેન દિનકૃન્મેષે યદાસૌ નૃપઃ।
સેનાયાશ્ચલનેન રેણુપટલૈર્યસ્ય પ્રનષ્ટે રવા-
વસ્તભ્રાન્તિસમાકુલા કમલિની સઙ્કોચમાગચ્છતિ

ક્રૂરૈર્નીચૈ રિપુભવનગૈઃ ષષ્ઠદુશ્ચિક્યગૈર્વા
સૌમ્યૈઃ સ્વોચ્ચં પરમુપગતૈર્નિર્મલૈઃ કેન્દ્રગૈશ્ચ।
આજ્ઞાં યાતે શિશિરકિરણે કર્કટસ્થે નિશાયા-
મેકચ્છત્રં ત્રિભુવનમિદં યસ્ય સ ક્ષત્રિયેશઃ

હોરાલેખામુપેતઃ સ્ફુટકરનિકરૈઃ પૂરિતાઙ્ગઃ સુરેજ્ય-
શ્ચન્દ્રઃ શુક્લાર્ધદેહો ભવભવનગતઃ સ્વેન પુત્રેણ દૃષ્ટઃ।
ચન્દ્રાદ્ભાનુર્દ્વિતીયે(ભાનુસ્તૃતીયે) યદિ ભવતિ તદા નૈવ દૃષ્ટઃ કુજેન
પ્રાયો(પાતા) જાયેત (વિદ્વાન્જાતો)ભૂભૃદ્બહુજતુરગક્ષુણ્ણભૂપૃષ્ઠપીઠઃ

રવિશકુજૈર્મેષે લગ્ને સિતાર્કિબુધૈર્વૃષે
ધનુષિ નવમે દેવેજ્યે ચ સ્વભાંશમુપાગતે।
રવિરપિ યદિ સ્વોચ્ચે વર્ગે પ્રધાનબલોદયો
ભવતિ નૃપતિઃ સિદ્ધાજ્ઞાતો(વિદ્વાન્જાતો) હતારિરણોદ્ભવઃ

સિતશશિસુતજીવૈઃ પઞ્ચમસ્થૈર્નભોગૈ
રવિરપિ રિપુરાશૌ સ્વોચ્ચગે ભૂમિપુત્રે।
તપસિ ચ રપિપુત્રે જાયતે પાર્થિવેન્દ્રઃ
પ્રથિતવિમલકીર્તિર્દાનધર્મપ્રતાપૈઃ

ત્રિદશગુરો રવિર્હિમકરસ્ય ભૃગોસ્તનયો
રવિતનયઃ કુજસ્ય ખલુ દૃષ્ટિપથં ચ ગતઃ।
ભવતિ વિલગ્નગો યદિ ચરોદયરાશિગતઃ
પ્રથિતયશા ભવેત્ક્ષિતિપતિઃ ક્ષપિતારિગણઃ

બુધઃ કન્યાલગ્ને સુરપતિગુરુશ્ચૈવ તિમિગઃ
સ્થિતઃ ક્ષોણીપુત્રઃ પ્રથમભવને(પ્રસવસમયે) વીર્યસહિતઃ।
શનિઃ શત્રુસ્થાને ત્રિદશરિપુપૂજ્યશ્ચ હિબુકે
યદૈવં સ્યાત્સૂતો સ્વભુજવિજયી ભૂપતિરિહ

યમે વિલગ્ને મકરપ્રતિષ્ઠિતે દિવાકરે દ્યૂનગતે સિતેઽષ્ટમે।
કુજેઽલિગે કર્કટગે નિશાકરે ભવેત્પ્રસિદ્ધો જગતીશ્વરો નૃપઃ

મૃગોદયે ભૂમિસુતે સુનિર્મલે શનૈશ્ચરે ધર્મગૃહે વ્યવસ્થિતે।
દિવાકરે સપ્તમગે સહેન્દુના ચલસ્વભાવો નૃપતિઃ પ્રજાયતે

શનૈશ્ચરે લગ્નગતે સચન્દ્રે બૃહસ્પતૌ સપ્તમરાશિગે ચ।
શુક્રેણ દૃષ્ટે શશિજે સ્વતુઙ્ગે જાયેત પૃથ્વીપતિરપ્રધૃષ્યઃ

ચાપે(પાપાભાવે સુરપુરોહિતદૃષ્ટિશુદ્ધા) ભવેત્સુરગુરુર્હિતદૃષ્ટિશુદ્ધો
લગ્ને સુરારિદયિતઃ શશિનિ સ્વરાશૌ।
વાપીતડાગસુરવેશ્મકરો નરોઽત્ર
જાયેત માનવપતિર્દ્વિજદેવભક્તઃ

એકઃ સ્વોચ્ચે શુભગગનગઃ સંસ્થિતો નિર્મલાંશુઃ
કેન્દ્રે ભાનુઃ પ્રકટિતકરઃ કેવલઃ પૂર્ણવીર્યઃ।
દૃષ્ટઃ કુર્યાદમરગુરુણા પઞ્ચમસ્થેન જાતં
ભૂમેર્નાથં બહુગજપતિં સર્વવન્દ્યં કૃતાર્થમ્

ષષ્ટે કુજાર્કિરવયઃ સહજેઽથવાપિ સિંહે સુરારિસચિવોઽથ ભવર્ક્ષસંસ્થઃ।
દૃષ્ટઃ શુભૈર્દિનકરેન્દુવિહીનદૃષ્ટિઃ કુર્યાન્નૃપં સ્વભુજનિર્જિતશત્રુપક્ષમ્

વહતિ મૃદુસમીરે(શરીરે) નિર્મલવ્યામમધ્યે વિમલનિરુપસર્ગાઃ ખેચરા વૃત્તવૈરાઃ।
ઉદયતિ સુરવન્દ્યે મણ્ડલે માતૃકાણાં યદિ વૃષભગૃહસ્થો ભાર્ગવઃ સ્યાત્ક્ષિતીશઃ

શશિબુધરુધિરાખ્યૈઃ સ્વાંશકસ્થૈર્ન નીચૈર્વ્યયગૃહસહજસ્થૈર્નાપિ સૂર્યપ્રવિષ્ટૈઃ।
તનયભવનસંસ્થે વાક્પતૌ ચન્દ્રયુક્ત ભવતિ મનુજનાથઃ કીર્તિશુક્લીકૃતાશઃ

અધિમિત્રગતે(ગૃહે) કેન્દ્રે જન્માધિપતિર્વિલગ્નપતિયુક્તઃ।
પશ્યતિ બલપરિપૂર્ણો લગ્નં સ્યાત્પુષ્કલો યોગઃ

પુષ્કલયોગે પુરુષા જાયન્તે ભૂમિપાલકા નિત્યમ્।
સુચિરં ભ્રમન્તિ હતરિપુગજમદગન્ધેન વાસિતદિગન્તાઃ

રાશ્યાદૌ લગ્નપતિઃ કરોતિ જાતં(લગ્ને) નરેન્દ્રદણ્ડપતિમ્।
મધ્યે મણ્ડલનાથં ગ્રામપતિં ચૈવ ભવનાન્તે

પૌષ્ણે ફાલ્ગુન્યાં વા મૂલે પુષ્યે ચ ભાસ્કરઃ કુરુતે।
લગ્નગતો નરનાથં યોજનશતમાત્રકે દેશે

અન્ય રાજયોગ જ્ઞાન(યહાઁ સે અધ્યાયાન્ત તક કે યોગોં કે લિયે તુલના કરેં જાતકાભરણ કા રાજયોગ પ્રકરણ)
કૃત્તિકારેવતીસ્વાતીપુષ્યસ્થાયી ભૃગોઃ સુતઃ।
કરોતિ ભૂભુજાં નાથમશ્વિન્યામપિ સંસ્થિતઃ

વિદધાતિ સાર્વભૌમં લગ્નાંશપતિઃ સ્વતુઙ્ગગઃ કેન્દ્રે।
નૃપતિં લગ્નાધિપતિર્જન્માધિપતિર્ધનસમૃદ્ધમ્

મીને નિશાકરઃ પૂર્ણઃ સુહૃદ્ગ્રહનિરીક્ષિતઃ।
સાર્વભૌમં નરં કુર્યાત્સિદ્ધાજ્ઞાકં(સિદ્ધાજ્ઞાકંન્ન) ન સંશયઃ

યાતે ભૌમે કર્મસ્થાનં શિશિરકરભૃગુસુતૈસ્તપઃ સમવસ્થિતૈઃ।
આયે સ્વોચ્ચે પ્રાપ્તો ભાનુ-સ્ત્રિદશપતિસચિવસહિતો યદિ પ્રસવે(પ્રભવે) ભવેત્

ક્ષોણીભર્તા યાને યસ્ય પ્રવિચલિતતુરગરજસા દિશઃ પરિતો (ગતૈઃ)ગતઃ।
એવં કર્તુર્ભુયો ભૂયો (પરિશ્રમ)ધરણિતલપરિમલસુખં પ્રયાન્તિ રવેર્હયાઃ

શશિસહિતે કેન્દ્રસ્થે શનૈશ્ચરે ભવતિ (જાતોત્ર)જારજાતસ્તુ।
રાજા ભુવિ ગજતુરગગ્રામધનૈર્વર્ધિતશ્રીકઃ

શુક્રવાક્પતિબુધૈર્ધનસંસ્થૈર્દ્યૂનગૈઃ શશિરવિક્ષિતિપુત્રૈઃ।
જાયતે ક્ષિતિપતિઃ પૃથુવક્ષાઃ સર્વતઃ ક્ષપિતશત્રુસમૂહઃ

ભાનુઃ પ્રાણી શશિગૃહયુતઃ શીતરશ્ચમિશ્ચ તસ્મિ-
ન્નેકઃ સ્વોચ્ચે યદિ ગગનગો નિર્મલઃ પૂર્ણરશ્મિઃ।
લગ્નં પ્રાપ્તઃ સુરપતિગુરુઃ ષષ્ઠગઃ સ્યાત્ક્ષિતીશ-
શ્છન્નો યસ્ય પ્રચલિતચમૂરેણુભિર્વ્યોમમાર્ગઃ

કુમ્ભસ્યાષ્ટમભાગે ત્રિકોણસંસ્થે (પિ ચ) નિશાનાથે।
જાતો ભવત્યવશ્યં રાજા શુભદઃ સમસ્તલોકસ્ય

મેષસ્ય સપ્તમાંશે કરોતિ પૃથ્વીસુતઃ સ્થિતો નૃપતિમ્।
(સિંહસ્ય પઞ્ચમાંશે)એકાધિકવિંશેંઽશે નરમિથુનાંશે ભવેદ્ભૂપઃ

કુમ્ભસ્ય પઞ્ચદશકે ભાગે ચન્દ્રઃ સ્થિતો મહીપાલમ્।
કર્કટસ્ય ચ દશમે કરોતિ પુરુષં સદા પ્રભવે

ધનુષિ ચ (ત્રિશે)વિંશે જીવઃ કરોતિ નૃપતિં સ્થિતો જનખ્યાતમ્।
સિંહસ્ય પઞ્ચમાંશે તથા ચ હેલિર્બુધો જ્ઞેયઃ

એકસ્મિન્પઞ્ચકૃતૌ પઞ્ચદશસ્વાસ્થિતશ્ચન્દ્રઃ।
ભાગેષુ વીરનૃપતિં કરોતિ ભુજલબ્ધપૃથ્વીકમ્

મકરસ્ય પઞ્ચમાંશે કરોતિ રવિજો(પુરુષં) નરેશ્વરં સુનય(સુભગમ્)મ્।
યોગં ભૂતલતિલકં ધર્મજ્ઞં શાસ્ત્રનિરતં ચ

કર્કટકે શશિજીવૌ પઞ્ચસુ ભાગેષુ સંસ્થિતૌ કુરુતઃ।
ભૂમિપતિમપ્રધૃષ્યં રવિરિવ સર્વગ્રહણસ્ય

ચન્દ્રઃ પુષ્યે નૃપતિં વર્ગોત્તમકૃત્ત‍ઇકાશ્વિનૌસંસ્થઃ।
વિદધાતિ સાર્વભૌમં ત્રિપુષ્કરે વાઽપિ પરિપૂર્ણઃ

અશ્વિન્યનુરાધાસ્થઃ સ્થિતઃ શ્રવિષ્ઠાસુ પાર્થિવં ભૌમઃ।
કુરુતે સ્વોચ્ચમુપગતો વર્ગોત્તમગશ્ચ નાન્યત્ર

વ્યામ્નિ શંખધવલો નિશાકરો ભાર્ગવસ્તપસિ સંસ્થિતઃ શુચિઃ।
(સૂર્ય)આયગશ્ચ યદિ સર્વ એવ તે સ્યાન્મહીપતિરતુલ્યપૌરુષઃ

ચન્દ્રાદુપચયસંસ્થા ગગનસદઃ સર્વ એવં યદિ સૂતૌ।
જાયેત માનનિલયઃ સમસ્તપૃથ્વીપતિઃ પુરુષઃ

જીવનિશાકરસૂર્યઃ પઞ્ચમનવમતૃતીયગા વક્રાત્।
યદિ ભવતિ તદા રાજા કુબેરતુલ્યો ધનૈર્વાસો

રવિસ્તૃતીયો ભૃગુનન્દનઃ સુખે બુધસ્ય ચાન્યે યદિ પઞ્ચમે સ્થિતાઃ।
ન નીચરાશૌ ન ચ શત્રુવેશ્મગા ભવેન્નરેન્દ્રસ્ત્રિસમુદ્રપારગઃ(પાલકઃ)

બૃહસ્પતેર્ભૌમદિવાકરેન્દવો ગતા દ્વિતીયામ્બુનભઃસ્થલં ક્રમાત્।
વિપક્ષરાશૌ પરિશેષખેચરા યદા તદા ભૂમિપતિર્નૃપાત્મજઃ

ભૃગોરપત્યાદ્બુધભાસ્કરાત્મજૌ ચતુષ્ટયસ્થૌ પરિશેષખેચરાઃ।
તૃતીયલાભર્ક્ષગતાસ્તુ તે યદા મહીપતિં કુર્યુરસંશયં તદા

શુક્રબુધૌ રવિતનયાત્કેન્દ્રે વાચસ્પતિર્ભવેદુચ્ચે।
સિંહસનાધિશાયી યદિ રાજા સ્વોચ્ચગાશ્ચ પરિશેષા

સવિતુસ્તૃતીપઞ્ચલાભર્ક્ષસમાશ્રિતાઃ તદા યસ્ય।
સર્વે ગ્રહાઃ સ નૃપતિર્મન્ત્રી સેનાપતિર્વાઽપિ

લગ્નપતેઃ સ્ફુટરશ્મેઃ પાપા લાભે શુભાશ્ચ કેન્દ્રસ્થાઃ।
યદિ ભવતિ તદા નૃપતિઃ સ્વભુજાર્જિતસર્વભૂમિતલઃ

લાભે તૃતીયષષ્ઠે યદિ પાપા જન્મપસ્ય શુભદૃષ્ટાઃ।
ભવતિ તદા ધરણીશઃ સમસ્તનૃવન્દિતઃ સાધુઃ

વિચરતિ સુરપૂજ્યો મેષભેઽથાપિ સિંહે
દહનકિરણદૃષ્ટે ભૂમિપુત્રે (સુરશ્મૌ)સ્વરાશૌ।
ન ચ ગગનવિચારો કશ્ચિદેકોઽપિ નીચે
યદિ નૃપતિસમુત્થો જાયતે પાર્થિવેન્દ્રઃ

ચન્દ્રાદ્ગ્રહૈર્નિગદિતાઃ સુનફાદયશ્ચ
કેન્દ્રસ્થિતૈર્યદિ ભવન્તિ ચ તેઽત્ર યોગાઃ।
વિશ્વમ્ભરાધિપકુલેષુ મહત્સુ જાતા
યોગેષુ તેષુ મનુજેશ્વરતાં લભન્તે

કેન્દ્રગૌ યદિ તુ જીવશશાઙ્કૌ યસ્ય જન્મનિ ચ ભાર્ગવદૃષ્ટૌ।
ભૂપતિર્ભવતિ સોઽતુલકીર્તિર્નીચગો યદિ ન કશ્ચિદિહ સ્યાત્

ઉદયશિખરસંસ્થો ભાર્ગવો યત્ર તત્ર બુધરવિસુતદૃષ્ટઃ સ્વાંશકસ્થોઽતિવીર્યઃ।
જનયતિ નરનાથં વાક્પતૌ પઞ્ચમસ્થે ભુજબલહતશત્રું સાર્વભૌમં ગજાઢ્યમ્

સિંહે કમલિનીનાથઃ કુલીરસ્થો નિશાકરઃ।
દૃષ્ટૌ દ્વાવપિ જીવેન પાર્થિવં કુરુતસ્તદા

બુધઃ કર્કટમારૂઢો વાક્પતિશ્ચ ધનુર્ધરમ્।
સૂર્યભૂસુતદૃષ્ટૌ ચ યદિ સ્ફીતો મહીપતિઃ

શફારીયુગલે ચન્દ્રઃ કર્કટે ચ બૃહસ્પતિઃ।
શુક્રઃ કુમ્ભે યદા શક્તસ્તદા રાજા ભવેદિહ

સિતદૃષ્ટઃ શનિઃ કુમ્ભે પદ્મિનીદયિતો ભવે(દાયતોદયે)।
ચન્દ્રે જલચરે રાશૌ યદિ જાતો નપો ભવેત્

કુજોઽલિગોઽથ મેષે વા રવિજીવનિરીક્ષિતઃ।
વૃષે જ્ઞો શુક્રસંદૃષ્ટસ્તદાઽપિ પૃથિવીપતિઃ

અમલવપુરવક્રઃ કૈરવાણાં વિકાસી સ્વગૃહમથ નવાંશં સ્વોચ્ચભાંશં ગતો વા।
હિતગગનનિવાસૈઃ પઞ્ચભિર્દૃશ્યમાનો જનયતિ જગતીશં નીચભે નો યદિ સ્યાત્

લાભે મન્દો ગુરુભૃગુસુતાવુદ્ગમે ખે શશાઙ્કો
બાન્ધાવર્કો બુધકુતનયૌ(તનયાવર્થગૌ) વક્રગૌ ચેત્સ ભૂપઃ।
યત્સેનાયાસ્તતમદજલક્ષોભતો વારણેન્દ્રૈ-
ર્ભૂયઃ સેતોઃ સ્મરતિ સહસા ક્ષોભિતાન્તોઽમ્બુરાશિઃ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં રાજયોગાધ્યાયો નામ પઞ્ચત્રિંશઃ॥
ષટ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ
રશ્મિપ્રધાનમેતદ્યસ્માચ્છાસ્ત્રં વદન્તિ માણિન્ધાઃ।
તસ્માત્પ્રયત્નતોઽહં કથયામિ યથામતં તેષામ્

સ્વોચ્ચસ્થે દશ સૂર્યે નવ ચન્દ્રે પઞ્ચ ભૂ મતનયે ચ।
પઞ્ચેન્દુજે સુરેડ્યે સપ્તાષ્ટૌ ભાર્ગવે શનો પઞ્ચ

એવં મહેન્દ્રશાસ્ત્રે મણિન્ધમયબાદરાયણપ્રોક્તે।
સપ્ત પ્રત્યેકસ્થા નિર્દિષ્ટા રશ્મયો ગ્રહેન્દ્રાણામ્

સર્વે પ્રમાણમેતે મુનિવચનાત્કિન્તુ સપ્તસંખ્યૈવ।
બહુવાક્યાદસ્માકં નીચગતઃ સ્યાદ્વિગતરશ્મિઃ

અભિમુખરશ્મિમર્નીચાદ્ભ્રષ્ટઃ સ્વોચ્ચાત્પરાઙ્મુખો જ્ઞેયઃ।
અન્તરગતેઽનૃપાતો યથા તથા સંપ્રવક્ષ્યામિ

નીચવિહીનઃ(ન્યૂને મણ્ડલ) શોધ્યશ્ચક્રાત્પડભવનતો યદાભ્યધિકઃ।
આત્મીયરશ્મિગુણિતાત્ષડ્ભક્તાદ્રશ્મયસ્તસ્માત્(તાપ)

મિત્રદ્વાદશભાગે દ્વિગુણાસ્ત્રિગુણાઃ સ્વકે ચ દીધિતયઃ।
વક્રે પુનસ્તથોચ્ચે સ્વરાશિગે તદ્ભવત્યેવ

દ્વિગુણાઃ સ્યુર્દીધિતયો વક્રસ્યેઽપ્તવમેવ સ્યુઃ।
વૈરિદ્વાદશભાગે નીચે ચ ભવન્તિ ષોડશોનાઃ

અસ્તં ગતો વિરશ્મિઃ શનિસિતવર્જ્યં ગ્રહો જ્ઞેયઃ।
વક્રાન્તસ્થે દ્વિગુણા વક્રત્યાગેઽષ્ટભાગહીનાશ્ચ।
એવં રશ્મિવિધાનં પૂર્વાચાર્યૈઃ સમુદ્દિષ્ટમ્

એકાદિ પઞ્ચ યાવદ્રશ્મિભિરતિદુઃખિતા કુલવિહીનાઃ।
પરતંત્રકા દરિદ્રા નીચરતા સંભવન્તિ નરાઃ

પરતો દશકં યાવદ્ભૃતકાદીનાં વિદેશગમનરતાઃ।
જાયન્તેઽત્ર મનુષ્યાઃ સૌભાગ્યપરિચ્યુતા મલિનાઃ

ઊર્ધ્વં પઞ્ચદશાપ્તિર્યાવત્તવદ્બહુશ્રુતાઃ સુજનાઃ।
ધર્માભિરતાઃ સુમુખાઃ કુલસ્ય તુલ્યાઃ પ્રજાયન્તે

આવિંશતેર્ભવેયુઃ કુલાધિકાઃ (જન)ધનયુતા (ધન)જનખ્યાતાઃ।
કીર્તિકરાશ્ચ મનુષ્યા યથાક્રમં સ્વજનસમ્પૂજ્યાઃ

પૂજ્યાઃ સુભગા ધીરા કૃતિનો ભૂપાસ્તુ શરકૃતિર્યાવત્।
પરતો ભવન્તિ મનુજાઃ (તત્સાધિત)સંસાધિતસકલકરણીયાઃ

અત ઉત્તરેણ ચણ્ડા નૃપાશ્રિતા નૃપતિલબ્ધધનસૌખ્યાઃ।
ત્રિંશદ્યાવત્સચિવાઃ પૂજ્યાશ્ચ ભવન્તિ ભૂપાનામ્

એકત્રિંશદ્ભિસ્તુ પ્રવરાઃ ખ્યાતા મહીભુજામિષ્ટાઃ।
દ્વાત્રિંશદ્ભિઃ પુરુષાઃ (પઞ્ચદશગ્રામ)પઞ્ચાશદ્ગ્રામપતયઃ સ્યુઃ

ગ્રામસહસ્રાધિપતિં ત્રિંશત્ત્ર્યધિકા કરોતિ રશ્મીનામ્।
ત્રિસહસ્રગ્રામાણાં પુરુષં સૂતૌ ચતુસ્ત્રિંશત્

પરતો મણ્ડલભાજો બહુકોશપરિગ્રહા મહાસત્ત્વાઃ।
ત્રિંશત્ષડ્ભિઃ સહિતા રશ્મીનાં યસ્ય જન્મસમયે સ્યાત્।
સાર્થં ભુનક્તિ લક્ષં સ ગ્રામાણાં પુમાન્નિયતમ્

ત્રિંશન્મણ્ડલસહિતા રશ્મીનાં સમ્ભવે ભવેદ્યેષામ્।
લક્ષત્રિતયપતિત્વં ગ્રામાણાં જાયતે તેષામ્

ત્રિંશત્સનવા ગાવો જન્મનિ યેષાં ગ્રહોત્થિતાઃ સન્તિ।
તે તોષિતસકલજના ભવન્તિ પૃથ્વીશ્વરાઃ પુરુષાઃ

દશજલધિગુણાયા રશ્મિસંખ્યા નરાણાં દિશતિ પૃથુલભૂમેઃ પાલકત્વં ચ તેષામ્।
હતરિપુવનિતાભિર્ગીયતેઽતીવ કીર્તિઃ કરુણરુદિતગર્ભૈરુદ્યદાક્રોશશબ્દૈઃ

શશિજલનિધિસંખ્યૈઃ રશ્મિભિઃ શ્રૂયતે યો જલનિધિરશનાયાઃ પાર્થિવઃ સ્યાત્સ ભૂમેઃ।
દ્વિજલધિરશનાયા પક્ષવેદાખ્યસંખ્યૈસ્ત્રિજલધિરશનાયા વહ્નિવેદૈસ્તથૈવ

વેદાબ્ધિસંખ્યૈશ્ચ મયૂખજાલૈર્જાતા નરેન્દ્રાઃ ખલુ સાર્વભૌમાઃ।
સૌમ્યાઃ સુરબ્રાહ્મણભક્તિશીલા દીર્ઘાયુષઃ સત્ત્વયુતા ભવન્તિ

પરતઃ પરતઃ કિરણૈર્દ્વીપાન્તરપાલકા નિરુપસર્ગાઃ।
સર્વનમસ્યાઃ સુભગા મહેન્દ્રતુલ્યપ્રતાપાત્ર

(ચત્વારિંશદ્વિત્તા)ચત્વારિંદ્યુક્તા પઞ્ચાદિભિરત્ર યસ્ય સૂતૌ સ્યાત્।
જ્ઞેયં તસ્યારિષ્ટં (સર્વક્ષિતિપાલકાનુક્તાઃ)સર્વક્ષિતિપાલકં મુક્ત્વા

ભુવનભરસહિષ્ણોઃ સર્વતઃ ક્ષીણશત્રોસ્ત્રિદશપતિમહિમ્નઃ સર્વલોકસ્તુતસ્ય।
વિદધતિ વિહગાનાં રશ્મયોઽતીવ દીપ્તાસ્તુરગકૃતિસમાનાશ્ચક્રર્તિત્વમેવ

અભિમુખકરપ્રવાહાઃ ફલં પ્રયચ્છન્તિ પુષ્ટતરમાશુ।
તદ્વિપરીતં પુંસાં પરાઙ્મુખાસ્તુ ગ્રહેન્દ્રાણામ્

જન્મસમયે ગ્રહાણાં રશ્મીનાં સંક્ષયે ક્ષયો ભવતિ।
વૃદ્ધેર્વધિષ્ણૂનામધમોત્તમતા ક્રમેણૈવ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં રશ્મિચિન્તા નામ ષટ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ॥
સપ્તત્રિંશોઽધ્યાયઃ
શ્રીદેવકીર્તિરાજઃ પઞ્ચમહાપુરુષલક્ષણાન્નૃપતીન્।
કથયતિ યાંસ્તાનહમપિ કથયામિ નિરાકુલીકૃત્ય

સ્વક્ષેત્રે ચ ચતુષ્ટયે ચ બલિભિઃ સ્વોચ્ચસ્થિતૈર્વા ગ્રહૈઃ
શુક્રાઙ્ગારકમન્દજીવશશિજૈરેતૈર્યથાનુક્રમમ્।
માલવ્યો રુચકઃ શશોઽથ કથિતો હંસશ્ચ ભદ્રસ્તથા
સર્વેષામપિ(મતિ) વિસ્તરં(વિસ્તરાન્મુનિમતાત્સંકલ્પય તે) મતિમતાં સંક્ષિપ્યતે લક્ષણમ્

મહીસુતાત્સત્ત્વમુદાહરન્તિ ગુરુત્વમિન્દોસ્તનયાદ્ગુરોશ્ચ।
સ્વરં સિતાત્સ્નેહમિનેશ્ચ વર્ણ બલાબલં પૂર્ણલઘૂનિ ચૈષામ્

મૃદુર્દયાલુર્બહુદારભૃત્યઃ(દાસઃ) સ્થિરસ્વભાવઃ પ્રિયસત્યવાદી।
સુરદ્વિજોપાસ્તિકરઃ સહિષ્ણુર્ભવેન્નરઃ સત્ત્વગુણપ્રધાનઃ

શૂરઃ કલાકાવ્યનિધિ(વિનિષ્ટબુદ્ધિઃ) સુબુદ્ધિઃ સ્ત્રીભોગસંસક્તમનાઃ (સક્તચિતઃ ક્રતુષુ)પ્રવીણઃ।
આડમ્બરી હાસ્યરતિ(રતઃ) પ્રગલ્ભો (ગોપોક્ષવિદ્રા, વેદાર્થવિદ્રા)ગેયાક્ષવિદ્રાજસિકઃ (પ્રસિદ્ધઃ)પ્રદિષ્ટઃ

મૂર્ખોઽલસી વઞ્ચયિતા પરેષાં ક્રોધી વિષણ્ણઃ પિશુનઃ ક્ષુધાર્તઃ।
આચારહીનો ન શુચિર્મદાન્ધો(ર્ગદાર્તો) લુબ્ધઃ પ્રમાદી તમસાભિભૂતઃ

ભારો ભવતિ નૃપાણાં ભૂમ્યર્ધં ભુઞ્જતાં મનુષ્યાણામ્।
યેષાં ભાગે ત્વર્ધં સકલમહીપાલકાસ્તે સ્યુઃ

સમાઃ સ્વરૈઃ સિંહમૃદઙ્ગદન્તિનાં રથૌઘભેરીવૃષતોયદાયિનામ્।
સમસ્તભૂમણ્ડલરક્ષણક્ષમા ભવન્તિ ભૂપા જિતશત્રવો નરાઃ

સ્નિગ્ધૈર્ભવન્તિ ભૂપા જિહ્વાત્વગ્દન્તનેત્રનખકેશૈઃ।
રૂક્ષૈરેભિર્નિસ્વાઃ સ્વરૈશ્ચ તે જાતકે કથિતાઃ

સ્નિગ્ધસ્તેજોયુક્તઃ શુદ્ધો વર્ણઃ પ્રકીર્તિતો નૃપતેઃ।
વિપરીતઃ ક્લેશભુજાં સુતાર્થસુખભાગિનાં મધ્યઃ

વ્યોમામ્બુવાતાગ્નિમહીસ્વભાવા જીવાસુરેડ્યાર્કિમહીજસૌમ્યૈઃ।
છાયા મરુત્પિત્તકફસ્વરૂપા(કફાનુ) મિશ્રૈસ્તુ મિશ્રા બલિભિર્નરસ્ય

શબ્દાર્થવિન્ન્યાયપટુઃ પ્રગલ્ભો વિજ્ઞાનયુક્તો વિજ્ઞાનયુક્તો વિવૃતાસ્યભાગઃ।
ચિત્રાઙ્ગસન્ધિઃ કૃશપાણિપાદો વ્યોમપ્રકૃત્યા પુરુષોઽતિદીર્ઘઃ

જલસ્વભાવો બહુવારિપાયી પ્રિયાભિભાષી(ધ્રુવં) દ્રવભોજનશ્ચ।
ચલસ્વરૂપો બહુમિત્રપક્ષઃ ક્ષોણીપતિર્નાતિચિરપ્રગલ્ભઃ

સત્ત્વેન વાયોઃ પુરુષઃ કૃશાઙ્ગઃ ક્ષિપ્રં ચ કોપસ્ય વશં પ્રયાતિ।
કૃત્યૈકબુદ્ધિર્ભ્રમણે રતશ્ચ દાતા સિતો ભૂપતિરપ્રધૃષ્યઃ

શૂરઃ ક્ષુધાર્તશ્ચપલોઽતિતીક્ષ્ણઃ(તૃષ્ણાઃ) પ્રાજ્ઞઃ કૃશો ગૌરતનુર્વિરોધી।
વિદ્વાન્સુપાણિર્બહુભક્ષણશ્ચ(સુમાની) વહ્નિસ્વભાવઃ પુરુષોઽતિકાયઃ॥15।
કર્પૂરજાત્યુત્પલપુષ્પગન્ધો ભુનક્તિ ભોગાન્ સ્થિરલબ્ધસૌખ્યઃ।
સિંહાભ્રઘોષઃ સ્થિરચિત્તવૃત્તિર્મહીસ્વભાવઃ પુરુષઃ સસત્ત્વઃ(સુસત્વઃ)

સ્ફટિકોપલસઙ્કાશા સ્વચ્છા ગગનોત્થિતા ભવેચ્છાયા।
નિધિરિવ પુંસાં ધન્યા ત્રિવર્ગફલસાધની સૌમ્યા

સ્નિગ્ધા સિતા ચ હરિતા કાન્તા માતેવ સર્વસુખજનની।
સૌભાગ્યાભ્યુદયશુભાન્કરોતિ જલસમ્ભવા છાયા

અસિતજલકાન્તિઃ પાપગન્ધોઽતિમૂઢો
મલિનપરુષકાયઃ શોકસન્તાપતપ્તઃ।
સ (ભવતિ)વહતિ વધદૈન્યવ્યાધ્યનાર્થાર્થનાશાન્
વિચરતિ પવનોત્થા યસ્ય કાન્તિઃ શરીરે

કમનદહનદીપ્તિશ્ચણ્ડદણ્ડોઽતિહૃષ્ટઃ
પ્રણતસકલશત્રુર્વિક્રમાક્રાન્તભૂમિઃ।
ભજતિ મણિસુવર્ણં સર્વકાર્યાર્થસિદ્ધિં
પ્રશમિતગદશોકો(ગતકોપો) વહ્નિજાયાં પ્રભાયામ્

આદ્યામ્બુસિક્તવસુધાગરુતુલ્યગન્ધઃ
સુસ્નિગ્ધદન્તનખરોમશરીરકેશઃ।
ધર્માર્થતુષ્ટિસુખભાગ્યજનસમ્પ્રિયશ્ચ
ચ્છાયા યદા ભવતિ ભૂમિકૃતા મનુષ્યે

શીતાર્તો બહુભાષકો દ્રુતગતિર્નાવસ્થિતઃ કુત્રચિત્
શૂરો મત્સરવાન્રુજાકરરુચિર્દૌર્ભાગ્યયુક્તોઽનયઃ।
દન્તાન્ખાદતિ(દન્તાત્ખાદતિ) નાતિસૌહૃદમતિર્ગાન્ધર્વવેત્તા કૃશો
મિત્રાણાં સમુપાર્જનેઽતિ સમુપાર્જનેઽતિનિપુણઃ સ્વપ્ને ચ ખે ગચ્છતિ

અપગતધૃતિરૂક્ષશ્મશ્રુકેશઃ કૃતઘ્નઃ
(ઘટિત)સ્ફુટિચરણહસ્તઃ ક્રોધનો નષ્ટકાન્તિઃ।
વિલપતિ ચ(ન નિબન્ધં) નિબન્ધો વિત્તસંક્ષારકારી(ચિત્તસંહારકારી)
ભવતિ પુરુષ એવં મારુતૈકપ્રધાનઃ

દુર્ગન્ધી લઘુતાપનો વિપુલઘીઃ ક્ષિપ્રપ્રસાદઃ પુનઃ
પીનો રક્તનખાક્ષિપાણિચરણો વૃદ્ધાકૃતિર્દાહવાન્।
મેધાવી યુધિ નિર્ભયો હિમરુચિર્બ્રૂતે નિગૃહ્યાપરાન્
નો ભીતઃ પ્રણયં પ્રયાતિ બહુભિઃ કુર્યાન્નતાનાં પ્રિયમ્ ‍

સ્વપ્નેઽભિપશ્યતિ સુવર્ણદિનેશદીપાન્ દાવાગ્નિકિંશુકજપામણિકર્ણિકારાન્।
રક્તાબ્જષણ્ડરુધિરૌઘટિત્સમૂહાન્ પિત્તાધિકો નિગદિતઃ ખલુ લક્ષણજ્ઞૈઃ

શ્રીમાન્ શ્લિષ્ટાઙ્ગસન્ધિર્ધૃતિબલસહિતઃ સ્નિગ્ધકાન્તિઃ સુદેહો
ગ્રામી સત્ત્વોપપન્નો હતમુરજઘનધ્વાનઘોષઃ સહિષ્ણુઃ।
ગૌરો રક્તાન્તનેત્રો મધુરરસરુચિર્બદ્ધવૈરઃ કૃતજ્ઞઃ
ક્લેશે ચ સ્યાદખિન્નઃ સકલજનસુહૃત્પૂજકો વા(નો) ગુરુણામ્

સુપ્તસ્તુ પશ્યતિ સમુદ્રનદીસરાંસિ
મુક્તાફલપ્રહરહંસસિતાબ્જશઙ્ખાન્।
નક્ષત્રકુન્દકુમુદેન્દુતુષારપાતાન્
શ્લેષ્માધિકો મુનિવરૈઃ કથિતઃ ક્રમેણ

બલરહિતેન્દુરવિભ્યાં યુક્તૈર્ભૌમાદિભિર્ગ્રહૈર્મિશ્રાઃ।
ન ભવન્તિ મહીપાલા દશાસુ તેષાં સુતાર્થયુતાઃ

ન સ્થૂલોષ્ઠો ન વિષમવપુર્નાતિરિક્તાઙ્ગસન્ધિ -
ર્મધ્યે ક્ષામઃ શશધરરુચિર્હસ્તિનાદઃ(હસ્તિમારઃ) સુગન્ધઃ।
સન્દીપ્તાક્ષઃ સમસિતરદો જાનુદેશાપ્તપાણિ-
ર્માલવ્યોઽયં વિલસતિ નૃપઃ(વયઃ) સપ્તતિર્વત્સરાણામ્(સપ્તતિં વત્સરાણામ્)

વક્ત્રં ત્રયોદશમિતાનિ તથાઙ્ગુલાનિ(દશા)
દૈર્ઘ્યેણ (વિવરં)કર્ણ વિવરાદ્દશવિસ્તરેણ।
માલવ્યસંજ્ઞમનુજઃ સ ભુનક્તિ નૂનં
લાટાન્સમાલવસસિન્ધુપારિયાત્રાન્

દીર્ઘાસ્યઃ સ્વચ્છકાન્તિર્બહુરુચિરબલઃ સાહસાવાપ્તકાર્યં(દાપ્ત)
શ્ચારુભ્રૂર્નીલકંશશ્ચરણરણરતો મન્ત્રવિચ્ચોરનાથઃ।
(મણઃ)રક્તશ્યામોઽતિશૂરો રિપુબલમથનઃ કમ્બુકણ્ઠઃ પ્રધાનઃ
ક્રૂરો ભર્તા નરાણાં દ્વિજગુરુવિનતઃ ક્ષામસજ્જાનુજઙ્ઘઃ

ખટ્વાઙ્ગપાશવૃષકાર્મુકવજ્રવીણારેખાઙ્કહસ્તચરણશ્ચ (ક્રત્વઙ્ગમાલાંઘઠૈઃ)શતાઙ્ગુલશ્ચ।
મન્ત્રાભિચારકુશલસ્તુલયા સહસ્રં મધ્યે ચ તસ્ય કથિત મુખદૈર્ઘ્યતુલ્યમ્

વિન્ધ્યાચલસહ્યગિરીન્ ભુનક્તિ સપ્તતિસમા નગરદેશાન્।
શસ્ત્રાનલકૃતમૃત્યુઃ પ્રયાતિ દૈવાલયં રુચકઃ

તનુદ્વિજાસ્યો દ્રુતગઃ શશોઽગઃ શઠોઽતિશૂરો નિભૃતપ્રતાપઃ।
વનાદ્રિદુર્ગેષુ નદીષુ સક્તઃ કૃશોદયી નાતિલઘુઃ પ્રસિદ્ધઃ

સેનાનાથો નિખિલનિરતો દન્તુરશ્ચાપિ કિંચિત્
ધાતોર્વાદે ભવતિ નિરતશ્ચઞ્ચલઃ કોશનેત્રઃ।
સ્ત્રીસંસક્તઃ પરધનગૃહો માતૃભક્તઃ સુજઙ્ઘો
મધ્યે ક્ષમો બહુવિધમતી રન્ધ્રવેદી પરેષામ્

પર્યઙ્કુશઙ્ખહરિશસ્ત્રમૃદઙ્ગમાલા-
વીણોપમા યદિ કરે ચરણે ચ રેખાઃ।
વર્ષાણિ સપ્તતિમિતાનિ કરોતિ રાજ્યં
પ્રત્યન્તિકઃ ક્ષિતિપતિઃ કથિતો મુનીન્દ્રૈઃ

રક્તાસ્યોન્નતનાસિકઃ સુચરણો હંસઃ પ્રસન્નેન્દ્રિયો
ગૌરઃ (શ્લક્ષ્ણઃ)પીનકપોલરક્તકરજો હંસસ્વરઃ શ્લેષ્મલઃ(ચક્રાસિ)।
શઙ્ખાબ્જાઙ્કુશદામમત્સ્યયુગલઃ(પીત) ખટ્વાઙ્ગચાપાઙ્ગદ-
શ્ચિહ્નઃ પાદકરાઙ્કિતો મધુનિભે નેત્રે ચ વૃત્તં શિરઃ

સલિલાશયેષુ રમતે સ્ત્રીષુ ન તૃપ્તિં પ્રયાતિ કામાર્તઃ।
ષોડશશતાનિ તુલિતોઽઙ્ગુલાનિ દૈર્ઘ્યેણ ષણ્ણવતિઃ

પાતીહ દેશાન્ખલુ શૂરસેનાન્ગાનારગઙ્ગાયમનુનાન્તરાલાન્।
જીવેદનૂ(જીવેન્નવઘ્નાં દશ)નાં શતવર્ષસંખ્યાં પશ્ચાદ્વનાન્તે સમુપૈતિ નાશમ્

શાર્દૂલપ્રતિમાનનો દ્વિપગતિઃ પીનોરુવક્ષઃસ્થલો
લમ્બાપીનસુવૃત્તબાહુયુગલસ્તત્તુલ્યમાનોચ્છ્રયઃ।
કામી કોમલસૂક્ષ્મરોમનિકરૈઃ સંરુદ્ધગણ્ડસ્થલઃ
પ્રાયઃ પઙ્કજગર્ભપાણિચરણઃ સત્ત્વાધિકો યોગવિત્

શઙ્ખાસિ (તોરણ)કુઞ્જરગદાકુસુમેષુકેતુચક્રાબ્જલાઙ્ગલવિચિહ્નિતપાણિપાદઃ।
પત્રાગુરુદ્વિપમદપ્રથમામ્બુસિક્તભૂકુઙ્કુમપ્રતિમગન્ધતનુઃ સુઘોણઃ

શાસ્ત્રાર્થ વિદ્ધૃતિયુતઃ સમસંગતભ્રૂર્નાગોપમો ભવતિ (ચાતિ, ચાપિ)ચાથ નિગૂઢગુહ્યઃ।
સત્કુક્ષિધર્મનિરતઃ સુલલાટશઙ્ખો ધીરઃ સ્થિરસ્ત્વસિતકુઞ્ચ‍ઇતકેશભારઃ

સ્વતન્ત્રઃ સર્વકાર્યેષુ સ્વજન(સ્વજનં પ્રતિ)પ્રીણન(ક્ષમી)ક્ષમઃ।
ભુજ્યતે વિભવશ્ચાસ્ય નિત્યં (અર્થિ મિત્ર)મન્ત્રિજનૈઃ પરૈઃ

ભારસ્તુલાયાં તુલિતો યદિ સ્યાચ્છ્રી(કાન્યકુબ્જાધિપતિઃ) મધ્યદેશેષ્વધિપસ્તદાસૌ।
(હસ્ત્યાદિમુખ્યૈ)યસ્ત્ર્યાદિપુષ્ટૈઃ સહિતઃ સભદ્રઃ સર્વત્ર રાજા શરદામશીતિઃ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં પઞ્ચમહાપુરુષલક્ષણં નામ સપ્તત્રિંશોઽધ્યાયઃ॥
અષ્ટત્રિંશોઽધ્યાયઃ
વિસ્તરતો નિર્દિષ્ટાઃ ક્ષિતિપતિયોગા વિચિત્રસંસ્થાનાઃ।
ભઙ્ગશ્ચ ભવતિ તેષાં યથા તથા સમ્પ્રવક્ષ્યામિ

કુજાર્કજીવાર્કિભિરત્ર નીચૈર્દ્વાભ્યાં ત્રિભિર્વૈકતમે વિલગ્ને।
નિશાકરે વૃશ્ચિકરાશિસંસ્થે વિશીર્યતે રાજકરો હિ યોગઃ

અન્ત્યાષ્ટામાદિભાગે ચરરાશ્યાદિષુ શશો યદા ક્ષીણઃ।
એકેનાપિ ન દૃષ્ટો ગ્રહેણ ભઙ્ગસ્તદા નૃપતેઃ

સર્વે ક્રૂરાઃ કેન્દ્રે નીચારિગતા ન સૌમ્યયુતદૃષ્ટાઃ।
શુભદા વ્યયરિપુરન્ધ્રે તદાઽપિ ભઙ્ગો ભવેન્નૃપતેઃ

લગ્નં ગણોત્તમોનં ન ખેચરૈર્દૃશ્યતે તદા ભઙ્ગઃ।
ભવતિ હિ નૃપયોગાનાં દારિદ્ર્યાય પ્રજાતસ્ય

ઘટોદયે નીચગતૈસ્ત્રિભિર્ગ્રહૈર્બૃહસ્પતૌ સૂર્યયુતે ચ નીચગે।
એકોઽપિ નોચ્ચે (તુશુભેન)ત્વશુભે ચ સઙ્ગતે પ્રયાન્તિ નાશં શતશો નૃપોદ્ભવાઃ

શૂન્યેષુ કેન્દ્રેષુ શુભૈર્ન વેન્દાવસ્તં ગતર્નીચમથ પ્રયાતૈઃ।
ચતુર્ગ્રહૈર્વાઽપિ ગૃહે રિપૂણાં પ્રણશ્યતિ ક્ષ્માધિપતેસ્તુ યોગઃ

સ્વાંશે રવૌ શીતકરે વિનષ્ટે પાપૈશ્ચ દૃષ્ટે શુભદૃષ્ટહોને।
કૃત્વાઽપિ રાજ્યં ચ વને મનુષ્યઃ પશ્ચાત્સુદુઃખં લભતે ગતાશઃ

શિશિરકિરણશત્રુર્લ(લગ્નવચ્ચન્દ્રદૃષ્ટઃ લગ્નપ, સઙ્ગતાઃ)ગ્નગશ્ચન્દ્રદૃષ્ટઃ
સહજરિપુમદસ્થા ભાનુભૂપુત્રમન્દાઃ।
શુભવિરહિતકેન્દ્રૈસ્તગૈર્વાઽપિ સૌમ્યે-
ર્નૃપતિજનનયોગા યાન્તિ નાશં ક્ષણેન

પઞ્ચભિર્નિમ્નગૈઃ ખેટૈરસ્તં યાતૈરથાપિ વા।
પ્રયાન્તિ વિલયં યોગા ભૂભુજાં યે પ્રકીર્તિતાઃ

ઉલ્કાયાઃ પતને ચૈવ નિર્ઘાતવ્યતિપાતયોઃ।
કેતોશ્ચ દર્શને ચૈવ યાન્તિ નાશં નૃપોદ્ભવાઃ

અન્યૈઃ ક્રૂરોત્પાતૈસ્ત્રિશઙ્કુતારા યદોદયં યાન્તિ।
સદ્યઃ પ્રયાન્તિ વિલયં નૃપયોગા ભાનુજો યદિ વિલગ્ને

કર્તારો નૃપતીનાં ગગનતદો યુદ્ધકાઙ્ક્ષિણો મલિનાઃ।
રૂક્ષા જર્જરદેહા વિઘ્નં જનયન્તિ રાજયોગસ્ય

પરનીચં ગતે ચન્દ્રે ક્ષીણો યોગો મહીપતેઃ।
નાશમાયાતિ રાજેવ દૈવજ્ઞપ્રતિલોમગઃ

તુલાયાં પદ્મિનીબન્ધુસસ્ત્રિશાંશે દશમે સ્થિતઃ।
હન્તિ રાજ્યં યથા લોભઃ સમસ્તગુણસઞ્ચયમ્

જૂકસ્ય દશમે ભાગે સ્થિતઃ કમલબોધનઃ।
સહસ્રં રાજયોગાનાં મન્દસેવ કરોત્યસૌ

સ્વત્રિકોણગૃહં કેચિત્સ્વોચ્ચં યાતાઃ સ્વમન્દિરમ્।
અતિનીચે રવિસ્ચૈકો ન તેષાં ફલસંભવઃ

ગુરુર્મૃગે વિલગ્નસ્થો દુઃખૈઃ સન્તાપયેન્નરમ્।
કામાર્તમધનં વેશ્યા(યદ્વદિ)વશ્યમિન્દુર્નં ચેત્સ્વભે

એકેનાપિ શશાઙ્કો ગ્રહેણ કેમદ્રુમે યદિ ન દૃષ્ટઃ।
વિઘ્નયતિ રાજયોગં મલિનાચારઃ પ્રસૂતઃ સ્યાત્

ભિક્ષામટતિ ત્ર્યાદ્યૈર્નીચર્ક્ષગતૈઃ સુદુઃખિતો મલિનઃ।
સકલમહીભૃત્પુત્રઃ પરિભૂતો જાયતે નિઃસ્વઃ

અત્યરિભવનં પ્રાપ્તૈઃ પઞ્ચાદિભિરસ્તગૈશ્ચ ગગનચરૈઃ।
નાશં પ્રયાતિ રાજા યદિ રવિચન્દ્રૌ ન તુઙ્ગસ્થૌ

સચિવો દાનદેન્દ્રસ્ય નીચાંશે સમવસ્થિતઃ।
સંપ્રાપ્તમતુલં રાજ્યં નરૈર્હાપયતે ધ્રુવમ્

રાજયોગાઃ સમાખ્યાતાસ્તેષાં ભઙ્ગશ્ચ દારુણઃ।
પરીક્ષ્ય યત્નતઃ પ્રાજ્ઞઃ ફલં બ્રૂયાદ્બલાબલાત્

(હો.ર 9 અ. 378 પૃ.।)કમલભવનબન્ધુઃ કન્યયાલિઙ્ગ‍ઇતાઙ્ગ-
સ્ત્વલિનિ કુજસુરેડ્યૌ ચન્દ્રમા મેષસંસ્થઃ।
ન ચ યદિ પરિશેષર્દૃશ્યતે સ્યાત્સભૂપઃ
પ્રચલિતગજેમેઘચ્છાદિતાનાશાનભોઽભ્રઃ

ઇતિ કલ્યાણવર્મવિરચિતાયાં સારાવલ્યાં રાજયોગભંગો નામાષ્ટત્રિંશોઽધ્યાયઃ॥
એકોનચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ
અસ્મિન્નાયુર્દાયે યસ્માદ્ભ્રાન્ત્રઃ સમસ્તલોકોઽયમ્।
તસ્માત્પૂર્વાગમતઃ કથયામિ નિરાકુલીકૃત્ય

(દ્ર.વૃ.પા.43।31-32, જાતકપદ્ધતિ શ્લો. 25)અંશોદ્ભવં વિલગ્નાત્પૈણ્ડ્યં ભાનોર્નિસર્ગજં ચન્દ્રાત્।
એતેષા યો બલવાનેકતમસ્તસ્ય કલ્પયેદાયુઃ

લગ્નદિવાકરચન્દ્રાસ્ત્રયોઽપિ બલરિક્તતાં યદા યાન્તિ।
પરમાયુષઃ સ્વરાંશં દદતિ ખગા જીવશર્મોક્તમ્

વિલગ્નાદિકલા ભાજ્યા વ્યોમશૂન્યયમૈઃ સમાઃ।
લભ્યન્તેઽર્ક(હતાત્, નતાઃ)હતાઃ શેષાઃ(શેષં) સ્વ(નામ)માનગુણિ(તાઃસ્વકાઃ)તાંશકાઃ(દ્ર.વૃ.જા.7।10)

(વૃ.પા. 43।14-15, વૃ.જા.7।12)હોરા સર્વબલોપેતા રાશિતુલ્યાનિ યચ્છતિ।
વર્ષાણ્યન્યાનિ માસાદિભાગૈસ્ત્રૈરાશિકાત્પુનઃ

(દ્ર.વૃ.પા. 43।21. વૃ.જા.7।11)વર્ગોત્તમે સ્વભવને સ્વદ્રેષ્કાણે નવાંશકે।
દ્વિગુણં સમ્પ્રયચ્છન્તિ ત્રિગુણં વક્રતુઙ્ગયોઃ

યદા તૂપચયઃ સર્વઃ સ્વરાશ્યાદિસ્થિ(સ્થિતે)તૈર્ગ્રહૈઃ(ગ્રહે)।
સમસ્તવર્ગણા તત્ર કર્તવ્યા શાસ્ત્રચિન્તકૈઃ

કેન્દ્રાદિસંસ્થિતે ખેટે સકલદ્વિગુણૈકકામ્(ગામ્, કાઃ)।
શંસન્તિં વગણાં કેચિન્ન(તચ્ચ નનુ, તત્તુ) ચ ચૂડામણેર્મતમ્

બહુતાડ(વર્ગણ)નસમ્પ્રાતૌ યાં કરોત્યેકવર્ગણામ્।
વરાહમિહિરાચાર્યઃ સા ન દૃષ્ટા પુરાતનૈઃ

રિપુરાશૌ ત્રિભાગોનામર્ધોનં નિમ્નગાસ્તગાઃ।
દાયં ગ્રહાઃ પ્રયચ્છન્તિ નાસ્તગૌ સિતભાનુજૌ(દ્ર.વૃ.પા.46।9 તથા વૃ.જા. 7।2)

સર્વમર્ધં તૃતીયાંશશ્ચતુર્થઃ પઞ્ચમસ્તથા।
ષષ્ઠઞ્ચાંશઃ ક્ષયં યાતિ નાંશ બહુરિભેરકગૈઃ

સૌમ્યે ચાર્ધમિતો યાતિ નાશં બહુભિરેકગૈઃ।
એક એવ બલી હન્તિ સ્વાયુષઃ સર્વદા ગ્રહઃ(દ્ર.વૃ.પા. 34।10-11 તથા વૃ.જા. 7।3)

એકોનવિંશતિર્ભાનોઃ શશિનઃ પઞ્ચવિંશતિઃ।
તિથયઃ ક્ષિતિપુત્રસ્ય દ્વાદશૈવ બુધસ્ય તુ

ગુરોઃ પઞ્ચદશાબ્દાનિ શુક્રસ્યાપ્યેકવિંશતિઃ।
વિંશતિ રવિપુત્રસ્ય પિણ્ડાયુઃ સ્વોચ્ચસંસ્થિતેઃ

સ્વોચ્ચશુદ્ધો(સિદ્ધો) ગ્રહઃ શોધ્યઃ ષડ્રાશ્યૂનો ભમણ્ડલાત્।
સ્વપિણ્ડગુણિતો ભક્તો (ભાદિ)રાશિમાનેન વત્સરાઃ