સમન્વયદિશ્ · ભાગ 112

[3.]
સ્દ્
---
સ્પ્
કૃત્પ્રત્યયાસ્ ત્રિપ્રકારાઃ #1 કૃત્યા નિષ્ઠાઘઞાદયઃ ।
(સ્પ્સ્:) "કૃત્યાઃ" કૃત્યપ્રત્યયાઃ #2 "નિષ્ઠાદયશ્" ચ #3 "ઘઞાદયશ્" ચ,
દ્વન્દ્વાત્ પરો #4 હિ શબ્દઃ પ્રત્યેકમ્ અભિસમ્બધ્યતે ॥
***નોતેસ્:
#1 ન્: તિશ્; #2 ન્: શ્પ્રત્યશ્ સ્.મ્. ઇન્ મર્ગિન.; #3 ન્: શ્શ્ ચ સ્.મ્. ઇન્ મર્ગિન.; #4 ન્: પુશ્;
[3.1.]
સ્દ્
---
સ્પ્
પ્રાયઃ કૃત્યાશ્ ચ પઞ્ચૈવ તવ્યાનીયયક્યપ્ઘ્યણઃ #5 ॥
(સ્પ્સ્:) યદ્ય્ અપિ તવૈકેકેન્યત્વા #6 ઇત્ય્ એતે ઽપિ કૃત્યાસ્, તથાપિ #7 લક્ષ્યે પ્રયો-
ગાદર્શનાન્ નૈવૈતે #8 કૃત્યા ઇત્ય્ એતદર્થમ્ ઉક્તં #9 "પ્રાયઃ પઞ્ચૈવે"તિ ॥
[3.1.1.]
સ્દ્
(11ર્:) [ભા]વે ઉત્પદ્યન્તે. ભાવસ્ય ધાત્વર્થમાત્રસ્ય સામાન્યરૂપત્વાદ્ એક-
ત્વાચ્ ચ ભાવે પ્રથમૈકવચનમ્ એવ ભવતિ, યથા ઽતેન, તાભ્યામ્, તૈઃ, ત્વ-
યા, યુવાભ્યામ્, યુષ્માભિઃ, મયા, આવાભ્યામ્, અસ્માભિઃ વા, ભવિતવ્યમ્ઽ.
એવં લિઙ્ગે કર્તરિ, નપુંસકલિઙ્ગે ચ, સાકલ્યાદ્ ભેદાઃ.
સ્પ્
એતે ચાકર્મકાદ્ ધાતોર્ ઉત્પદ્યન્તે યદા, તદા ।
ધાત્વર્થૈકતયા તેષામ્ આદ્યૈકવચનમ્ ભવેત્ ।
ઽભવિતવ્યં ત્વયા, તેન, તાભ્યાં, તૈર્ વા, તયાઽ યથા ॥
***નોતેસ્:
#5 શ્: નછ્ શ્ક્યપ્શ્ 2 અક્ષરસ્ zએર્સ્ત્öર્ત્. ન્: નછ્ શ્ક્યશ્ એઇન્ અક્ષર ગેતિલ્ગ્ત્, સ્.મ્. ઇન્
મર્ગિન: શ્પઘ્યશ્.; #6 પાણ્ 3.4.14: કૃત્યાર્થે તવૈકેન્કેન્યત્વનઃ. ; #7 શ્: નછ્
તથાશ્ ચ. વિએર્ અક્ષરસ્ zએર્સ્ત્öર્ત્.; #8 શ્: શ્યોગે દર્શનન્ નૈવેત્યે; ન્: નૈવેતે.; #9 શ્:
નછ્ ઉક્તં સેછ્સ્ અક્ષરસ્ zએર્સ્ત્öર્ત્.;
[3.1.2.]
સ્દ્
27 સકર્મકાત્ તુ કૃત્યપ્રત્યયાઃ કર્મણિ ભવન્તિ. તદા કર્મણઃ ક્રિયાયાશ્ ચ
પરસ્પરસમ્બન્ધે સતિ, કર્માભિહિતં ભવતિ । અભિહિતે કર્મણિ લિઙ્ગાર્થ-
માત્રે, પ્રથમા ભવતિ । તદા ચ કર્માનુસારેણ ત્રિલિઙ્ગત્વમ્ 27, [યથા] #10 27
ઽતેન ગ્રામો ગન્તવ્યઃ, તેન નગરં ગન્તવ્યમ્ 27, તેન નગરી ગન્તવ્યાઽ 27 ॥
સ્પ્
સકર્મકાદ્ અમી ધાતોર્ ઉત્પદ્યન્તે યદા, તદા ।
તેષાં કર્માનુસારેણ લિઙ્ગસંખ્યાવિભક્તયઃ ॥

ઽગન્તવ્યો ભવતા ગ્રામો, ગન્તવ્યા નગરી ત્વયા ।
ગન્તવ્યં નગરં તેનેત્ય્ઽ ઉદાહરણયોજના ॥
***નોતેસ્:
#10 મ્સ્: તે(11વ્)ન;
[3.1.3.]
સ્દ્
કૃત્યપ્રત્યયાનાં કર્તરિ કદાચિત્ ષષ્ઠી ભવતિ, કદાચિત્ તૃતીયા ભવતિ, યથા
ઽતસ્ય, તેન વા, ભવિતવ્યમ્ । તસ્ય, તેન વા, ગ્રામો ગન્તવ્યઃઽ.
[3.1.4.]
સ્દ્
તવ્યાનીયૌ [~પાણ્ 3.1.96], સ્વરાદ્ યઃ [~પાણ્ 3.1.97], વૃ-દૃ-જુષિ-ઇણ્-શસુ-સ્તુ-
ગુહાં #11 ક્યપ્ [~પાણ્ 3.1.109], ઋવર્ણવ્યઞ્જનાન્તાદ્ ઘ્યણ્ [~પાણ્ 3.1.124],
ભાવકર્મણોઃ કૃત્યખલર્થા [~પાણ્ 3.4.70] ઇત્ય્ એતે પ્રત્યયાઃ બાહુલ્યેન
વર્તમાને કાલે પઞ્ચમ્યર્થે, [ઽ]નુમતૌ વિધૌ વા, ભવન્તિ ।
***નોતેસ્:
#11 મ્સ્: શ્જુષીણ્શ્;
[3.1.4.1.]
સ્દ્
અનુમતિઃ પ્રશ્નપૂર્વકો [ઽ]ઙ્ગીકારઃ, યથા ઽકિમ્ અહં ગ્રામં ગચ્છામિ, ન
વાઽ. સ(12ર્:)મ્પ્રત્ય્ ઉચ્યતે #12, ઽત્વં ગ્રામં ગચ્છ, ત્વયા ગ્રામો ગન્તવ્યઽ ઇતિ
વા.
***નોતેસ્:
#12 મ્સ્: ઊચ્શ્;
[3.1.4.2.]
સ્દ્
વિધિર્ અજ્ઞાતજ્ઞાપનં, યથા ઽત્વં ગ્રામં ગચ્છ, ત્વયા ગ્રામો ગન્તવ્યઽ ઇત્ય્
ઉક્તાઃ કૃત્યપ્રત્યયાઃ.
[3.2.]
સ્દ્
નિષ્ઠાદય ઉચ્યન્તે ॥ ક્તક્તવન્તૂ નિષ્ઠસંજ્ઞૌ [~પાણ્ 1.1.26], ક્વન્સુ[~પાણ્
3.2.107]-કાન[~પાણ્ 3.2.106]-શન્તૃઙ્-આનશ્[~પાણ્ 3.2.124]-કિ[~પાણ્ 3.2.171]-
ઉ[~પાણ્ 3.2.168]-ઉકઞ્[~પાણ્ 3.2.154]-ઇષ્ણુ[~પાણ્ 3.2.136]-ક્ત્વા[~પાણ્ 3.4.18]-
ખલ્[~પાણ્ 3.3.126]-યુશ્[~પાણ્ 3.2.148]-આનઙ્[~પાણ્ 3.2.128]-તૃણ્[~પાણ્ 3.2.135]-
વુણ્[~પાણ્ 3.2.146]-ણિન્[~પાણ્ 3.1.134] ઇત્યાદયો નિષ્ઠાદયઃ ।
સ્પ્
નિષ્ઠાદયઃ ક્તક્તવન્તૂ #13 ક્વન્સુકાનાદયઃ #14 સ્મૃતાઃ ।
(સ્પ્સ્:) "આદિના #15" શન્તૃઙ્ઙાદ્યાઃ #16.
***નોતેસ્:
#13 ન્: શ્ક્તર્વન્શ્; #14 ન્: શ્ન્સુશ્ સ્.મ્. ઇન્ મર્ગિન.; #15 શ્: આશ્ zએર્સ્ત્öર્ત્.; #16 ન્: શ્ઙ્ઙશ્
ઇન્ મર્ગિન.;

[3.2.1.]
[3.2.1.1.]
સ્દ્
તત્ર ક્તપ્રત્યયસ્ સર્વધાતૂનામ્ અકર્મકાણામ્ અતીતે કાલે ભાવે ઉત્પદ્યતે. તત્ર
નપુંસકલિઙ્ગં પ્રથમૈકવચનમ્ એવ ભવતિ, યથા ઽતેનાસિતમ્ઽ 27.
સ્પ્
અતીતે ઽર્થે ઽકર્મકાણાં ભાવે #17 ક્તપ્રત્યયઃ સ્મૃતઃ ॥
ધાત્વર્થૈકતયા તસ્ય પ્રથ[મૈકવ]ચો #18, યથા #19 ।
ઽઆસિતં તેન, તાભિર્ વા, તાભ્યાં, તૈર્ વા, ત્વયા, મયાઽ ॥
(સ્પ્સ્:) "પ્રથમૈકવચઃ" પ્રથમવિભક્ત્યેકવચનમ્.
***નોતેસ્:
#17 શ્: શ્વે ક્તશ્ zએર્સ્ત્öર્ત્.; #18 શ્: નછ્ પ્રથશ્ દ્રેઇ અક્ષરસ્ zએર્સ્ત્öર્ત્.; #19 ન્: ઓમ્.
ધાત્વ્શ્ બિસ્ યથા.;
[3.2.1.2.]
સ્દ્
સકર્મકાણાં ધાતૂનાં (12વ્:) ક્તપ્રત્યયો [ઽ]તીતે કાલે કર્મણ્ય્ એવ ભવતિ, ન
તુ ભાવે. તત્ર કર્માભિહિતં ભવતિ । કર્માનુસારેણ ક્તપ્રત્યયાન્તસ્ય ત્રિલિઙ્-
ગત્વમ્, યથા ઽતેનૌદનઃ #20 ભુક્તઃ 27, તેન 27 શિખરિણી ભુક્તા, તેન
ભુટિત્રં #21 ભુક્તમ્ઽ ઇતિ.
સ્પ્
યદા સકર્મકાણાં ક્તઃ #22 કર્મણ્ય્ ઉત્પદ્યતે, તદા ।
તસ્ય કર્માનુસારેણ લિઙ્ગસંખ્યાવિભક્તયઃ ।
ઽભુક્તા દ્રાક્ષા, ફલં ભુક્તં, ભુક્તસ્ તેનૌદનોઽ યથા #23 ॥
***નોતેસ્:
#20 મ્સ્: તેનોદશ્; #21 ઇસ્ત્ હિએર્ "ભટિત્રં" (પ્w: ઽઅમ્ સ્પિએસ્સે ગેબચ્કેન્ઽ,
ભાવપ્રકાશ 2.20) zઉ લેસેન્? - અ।w: ઽથે wઓર્દ્ ઇસ્ ઓબ્વિઓઉસ્લ્ય્ અ સન્સ્ક્રિતિzઅતિઓન્. ઇત્
ચોઉલ્દ્ બે થત્ ઇત્ રેfએર્સ્ તો "ભટુરા।બટુરા" (fરોમ્ "ભટ્ઠા।ભટ્ઠિ" ઽકિલ્ન્, ઓવેન્ઽ
wહિછ્, ઇન્ તુર્ન્, મય્ બે fરોમ્ "ભ્રસ્જ્"), અ ત્ય્પે ઓf "નાન્"।બ્રેઅદ્ ચોમ્મોન્લ્ય્ ઉસેદ્ ઇન્ થે
પુન્જબ્-જમ્મુ અરેઅ, અન્દ્ થત્ મ્w, એત્ચ્. હવે નોત્ ઉન્દેર્સ્તોઓદ્ થે નતુરે ઓf થે
એઅતબ્લે એxઅચ્ત્લ્ય્. થે સમે દિચ્તિઓનરિએસ્ એxપ્લૈન્ "શિખરિણી" અસ્ અ દિસ્હ્ મદે ઓf ચુર્દ્સ્,
સુગર્, અન્દ્ સ્પિચેસ્, બુત્ થે ઓબ્વિઓઉસ્ ચોગ્નતે "શિકરણ્" ચુર્રેન્ત્ ઇન્ મરથિ સ્તન્દ્સ્
પ્રિમરિલ્ય્ fઓર્ ચ્રુસ્હેદ્ બનનસ્ ઓર્ પ્લન્તૈન્ fરુઇત્સ્ મિxએદ્ wઇથ્ મિલ્ક્ અન્દ્ સુગર્ઽ.; #22 શ્:
સ્તત્ત્ ક્તઃ: અશ્ ; #23 શ્: ઓમ્. ભુક્તા બિસ્ યથા.;
[3.2.1.3.]
સ્દ્
નિયતાનામ્ એવ ધાતૂનાં ક્તપ્રત્યયઃ કર્તરિ ભવતિ ॥ ગત્યર્થાકર્મક #24-
શ્લિષ-શીઙ્-સ્થાસ-વસ-રુહ-જન-જીર્યતિભ્યશ્ [પાણ્ 3.4.72] ચેતિ । 2.
સ્પ્
ઽમૈત્રો ગ્રામં ગતઽ ઇતિ પ્રથમોક્તે ઽત્ર કર્તરિ ।
***નોતેસ્:

#24 મ્સ્: શાકર્માશ્;
[3.2.2.]
સ્દ્
ક્તવન્તુપ્રત્યયો [ઽ]કર્મકેભ્યસ્ સકર્મકેભ્યો વા ધાતુભ્યો [ઽ]તીતે કાલે કર્-
તર્ય્ એવ ભવતિ । ન કદાચિદ્ ભાવકર્મણોઃ ક્તવન્તુપ્રત્ય(---[બ્લ્.13 fએહ્લ્ત્]).
(14ર્:)ર્થા ઇત્ય્ ઉક્તાસ્ સંક્ષેપેણ નિષ્ઠાદયઃ ॥
સ્પ્
કર્તર્ય્ #25 એવ ક્તવન્તુઃ #26 સ્યાન્, ન ક્વચિદ્ ભાવકર્મણોઃ ॥
તસ્ય કર્ત્રનુસારેણ લિઙ્ગસઙ્ખ્યાવિભક્તયઃ #27 ।
ઽભુક્તવાન્ #28 ઓદનં ચૈત્રો, નારી ભુક્તવતી, કુલમ્ ।
ભુક્તવત્, પુરુષા ભુક્તવન્તઽ ઇત્યાદિનિર્ણયઃ ॥
***નોતેસ્:
#25 ન્: કર્તયેવ; #26 ન્: શ્વક્તુઃ; #27 શ્: વિએર્ અક્ષરસ્ નછ્ શ્સઙ્ખ્યાશ્ તેઇલ્wએઇસે
zએર્સ્ત્öર્ત્.; #28 શ્: દિએ fઓલ્ગેન્દેન્ 21 અક્ષરસ્ fઅસ્ત્ વોલ્લ્સ્ત્äન્દિગ્ zએર્સ્ત્öર્ત્.;
[3.3.]
સ્દ્
ઘઞાદય ઉચ્યન્તે ॥ વુણ્-તૃચ્[~પાણ્ 2.1.133]-ઘઞ્[~પાણ્ 3.3.16]-યુટ્[~પાણ્
3.3.115]-ક્તિ[~પાણ્ 3.3.95] ઇત્ય્ એવમાદ્યા ઘઞાદયઃ.
સ્પ્
ઘઞાદિસઙ્ગ્રહસ્ ત્વ્ એષ #29 ઉક્ત્વાઇતાન્ વક્ષ્યતે ઽધુના ।
(સ્પ્સ્:) "એતાન્" નિષ્ઠાદીન્ #30.
***નોતેસ્:
#29 ન્: એષા; #30 શ્: શાદીનામ્;
[3.3.1.]
સ્દ્
વુણ્તૃચાવ્ અકર્મકેભ્યસ્ સકર્મકેભ્યો વા ધાતુભ્યો વર્તમાને કાલે કર્તર્ય્
એવોત્પદ્યેતે, ન ભાવકર્મણોઃ.
સ્પ્
યૌ વુણ્તૃચૌ પ્રત્યયૌ, તૌ કર્તર્ય્ એવ, ન ચાન્યયોઃ ॥
(સ્પ્સ્:) "અન્યયોઃ" ભાવકર્મણોઃ.
[3.3.1.1.]
અનયોર્ અકર્મકત્વમ્ #31 ઉત્પન્નયોઃ કર્તર્ય્ એવાભિહિતે પ્રથમા । યથા ભવ-
તીતિ ઽભાવકો #32 દેવદત્તઃ, દેવદત્તો ભવિતાઽ ।
સ્પ્
ઽભાવકો #33 મૈત્રઽ ઇત્યાદૌ પ્રથમાનુક્તકર્મણિ #34 ।
(સ્પ્સ્:) એવં તૃચો જ્ઞેયં.
***નોતેસ્:
#31 મ્સ્: અનયોઃ કર્મશ્. તેxત્ ગેમ્äß ઇન્તેર્લિનેઅર્કોર્રેક્તુર્.; #32 મ્સ્: ભાવુકો; #33
શ્: ભાવુકો; #34 શ્: શ્કર્તરિ;
[3.3.1.2.]

સ્દ્
અનયોર્ વુણ્તૃચોસ્ સકર્મકત્વમ્ ઉત્પન્નયોઃ કર્તરિ પ્રથમા, કર્મણિ ષષ્ઠી,
યથા ઽદેવદત્તઃ ઓદન(14વ્:)સ્ય પાચકઃ, દેવદત્તઃ ઓદનસ્ય પક્તાઽ ઇતિ. વુણ્-
તૃચોઃ ચ કર્ત્રનુસારેણ ત્રિલિઙ્ગત્વમ્, યથા ઽસ ઓદનસ્ય પાચકઃ, સા પાચિકા, તત્
કુલમ્ ઓદનસ્ય પાચકમ્ઽ ઇતિ । ઽસ પક્તા, સા પક્ત્રી, તત્ કુલમ્ ઓદનસ્ય પક્તૃઽ.
સ્પ્
સ્યાત્ કર્મણ્ય્ અનયોઃ ષષ્ઠી, ઽપાચક ઓદનસ્ય સઃઽ ॥
[3.3.2.]
સ્દ્
ઘઞ્ #35યુટ્ક્તિપ્રત્યયા અકર્મકેભ્યસ્ સકર્મકેભ્યો વા ધાતુભ્યો #36 ભાવ
ઉત્પદ્યંતે. એષા સકર્મકેભ્યો ભાવ ઉત્પદ્યમાના કર્તરિ વા ષષ્ઠી, કર્મણિ
નિત્યં ષષ્ઠી.
સ્પ્
ભાવ એવ ઘઞ્યુડાદ્યા ઉત્પદ્યન્તે સકર્મકાત્ ।
તત્ર કર્તરિ #37 ષષ્ઠી વા, નિત્યં કર્મણિ કીર્તિતા ॥
***નોતેસ્:
#35 મ્સ્: ઘઙ્શ્; #36 મ્સ્: શ્તુતુભ્યો; #37 શ્: કર્મણિ;
[3.3.2.1.]
સ્દ્
અકર્મકેભ્યો, યથા ઽદેવદત્તસ્ય ભાવો, ભવનં, ભૂતિઃઽ.
[3.3.2.2.]
સ્દ્
સક(15ર્:)ર્મકેભ્યો, યથા ઽદેવદત્તસ્યઽ કર્તુર્, ઽદેવદત્તેનઽ કર્ત્રા વા, ઽઓદ-
નસ્યઽ કર્મભૂતસ્ય ઽપાકઃ, પચનં, પક્તિઃઽ.
સ્પ્
ઽઅન્નસ્ય પાકો મૈત્રસ્ય, દેવદત્તેન વાઽ, યથા #38 ।
(સ્પ્સ્:) "અન્નસ્ય" કર્મભૂતસ્ય । એવં યુડાદયો વિચારણીયાઃ. પૂર્વમ્ અકર્મ-
કસ્ય નિરૂપણાવસરે સત્ય્ અપિ, કર્મષષ્ઠીપ્રસઙ્ગેનાકર્મકસ્ય કર્માભાવાત્
સકર્મકં નિર્ણીય <।> #39 પશ્ચાદ્ અકર્મકં નિરૂપયતિ ॥
સ્પ્
અકર્મકાજ્ #40 જ્ઞેયમ્ એવમ્ #41, ઽભાવો મૈત્રસ્ય, તેન વાઽ ॥
(સ્પ્સ્:) "ભાવ" ઇતિ ઘઞન્તા ક્રિયા.
***નોતેસ્:
#38 શ્: "અશ્"[3 અક્ષરસ્ zએર્સ્ત્öર્ત્]"શ્કો મૈત્રેણ દેવદત્ત્"[zએર્સ્ત્öર્ત્ બિસ્]"યથા".; #39
અ।w; #40 શ્: ઓમ્. શ્ર્મકાજ્; #41 શ્,ન્: એવ;
[3.3.2.3.]
સ્દ્
યુડન્તો ભાવ ઉત્પદ્યમાનો નપુંસકલિઙ્ગ એવ. ઉક્તાસ્ સંક્ષેપેણ ઘઞાદયઃ
॥
[4.]

સ્દ્
ક્રિયા દ્વિપ્રકારા, પ્રધાનક્રિયા ગુણક્રિયા ચ. યત્ર વાક્યાર્થો વિશ્રામ્યતિ,
નિષ્ઠાં ભજતે, નિરાકાઙ્ક્ષતાં લભતે, સા પ્રધાનક્રિયા । યા તુ પ્રધાનક્રિ-
યાયા અઙ્ગભાવમ્ અવલમ્બતે, ઉપકરણતાં ગચ્છતિ, સા ગુણક્રિયા.
સ્પ્
મુખ્યગૌણવિભેદેન #42 દ્વિવિધા સાપિ કીર્તિતા ।
(સ્પ્સ્:) "સાપિ" ક્રિયાપિ. મુખ્યા ક્રિયા, ગૌણા ક્રિયેત્ય્ #43 અર્થઃ ॥
સ્પ્
વાક્યસ્યાર્થો નિરાકાઙ્ક્ષાં લભતે યત્ર, સા સ્મૃતા ।
ક્રિયા #44 પ્રધાના, ઽહે મૈત્ર, ગામ્ આનય વ્રજાદ્ઽ યથા ॥
(સ્પ્સ્:) "આનયે"તિ મુખ્યા ક્રિયા.
સ્પ્
તસ્યા એવાઙ્ગભાવં #45 યાલમ્બતે #46, સા ગુણક્રિયા ।
***નોતેસ્:
#42 ન્: શ્વિભાગેન; #43 શ્: ક્રિયા ઇત્ય્; #44 ન્: ક્રિયે; #45 શ્: એવાશ્[3 અક્ષરસ્ zએર્સ્ત્öર્ત્];
#46 ન્: યા લભતે;
[4.1.]
સ્દ્
ત્યાદિપ્રત્યયાન્તા ક્રિયા (15વ્:) સર્વથા પ્રધાનક્રિયૈવ ભવતિ. ત્યાદિપ્રત્ય-
યાન્તાયાઃ ક્રિયાયા અસન્નિધાને સતિ, કૃત્પ્રત્યયાન્તા ક્રિયા વાક્યાર્થવિશ્રાન્ત્યા
પ્રધાનક્રિયા સમ્પદ્યતે ॥
[4.2.]
સ્દ્
ગુણક્રિયા ચ દ્વિપ્રકારા.
સ્પ્
પૂર્વકાલક્રિયાન્યા #47 ચેતિ સા દ્વૈધમ્ ઉપાગતા ॥
(સ્પ્સ્:) "સા" ગુણક્રિયા.
***નોતેસ્:
#47 શ્: યા । પૂર્વકાશ્[3 અક્ષરસ્ zએર્સ્ત્öર્ત્].;
[4.2.1.]
સ્દ્
યા તુ પ્રધાનક્રિયાયાઃ પૂર્વં નિર્વર્ત્યમાનત્વાત્, સા પૂર્વકાલક્રિયોચ્યતે.
તસ્યાં #48 નિયમેન ક્ત્વાપ્રત્યયો [~પાણ્ 3.4.21] ણંપ્રત્યયશ્ [~પાણ્ 3.4.22] ચ
ભવતઃ. તૌ ચ ક્ત્વાણંપ્રત્યયૌ ક્ત્વામસન્ધ્યક્ષરાન્તો [ઽ]વ્યયમ્ [~પાણ્
1.1.39-40] ઇત્ય્ અવ્યયસંજ્ઞૌ.
સ્પ્
મુખ્યક્રિયાયાઃ #49 પૂર્વં યા નિર્વર્તયિતુમ્ #50 ઇષ્યતે ।
પૂર્વકાલક્રિયા સાસ્યાઃ ક્ત્વાણમૌ ભવતો, યથા ।
ઽપીત્વામ્ભો ગચ્છતિ નરશ્, શ્રાવં શ્રાવં શૃણોતિઽ ચ ॥
***નોતેસ્:

#48 મ્સ્: તસ્યા; #49 શ્:શ્ક્રિયાઃ; #50 શ્: નિશ્;
[4.2.1.1.]
સ્દ્
અવ્યયકૃતો ભાવે ભવન્તીતિ [મ્ભ્ અદ્ પાણ્ 3.4.26] વચનાદ્ ભાવે ધાત્વર્થ-
માત્રૌ ભ(16ર્:)વતઃ #51. તાભ્યાં ક્ત્વાણંપ્રત્યયાભ્યાં કર્તાનભિહિતસ્.
(સ્પ્સ્:) ચોદ્યં ચિકીર્ષતિ ॥
સ્પ્
ભાવે [ઽ]વ્યયકૃતઃ સન્તીત્ય્ ઉક્તેર્ ધાત્વર્થવાચકૌ ।
(સ્પ્સ્:) "ઉક્તેર્" વચનાત્, "ધાત્વર્થવાચકૌ" ક્ત્વાણમાવ્ ઇત્ય્ અર્થાત્.
***નોતેસ્:
#51 મ્સ્: ભાવો શ્માત્રો ભવતિ;
[4.2.1.1.1.]
સ્દ્
તદભિપ્રાયેણાનભિહિતે કર્તરિ તૃતીયા પ્રાપ્નોતિ ।
(સ્પ્સ્:) એવં નિર્ણીય, ચોદ્યમ્ આહ ।
સ્પ્
આભ્યાં કર્તાનભિહિતસ્ તૃતીયાવિષયો ન કિમ્ ॥
[4.2.1.1.2.]
સ્દ્
પરસ્મૈપદિનાં પ્રધાનક્રિયયા યદા કર્તાભિહિતસ્, તતસ્ તદભિપ્રાયેણાભિહિતે
કર્તરિ લિઙ્ગાર્થમાત્રે પ્રથમા પ્રાપ્નોતિ. પ્રધાનક્રિયાશક્ત્યભિધાને ગુણ-
ક્રિયાશક્તિર્ અભિહિતવત્ પ્રકાશતે ઇતિ ભાષ્યકારવચનપ્રામાણ્યાત્ #52 પ્રધાન-
ક્રિયાભિહિતે કર્તરિ લિઙ્ગાર્થમાત્રે પ્રથમૈવ #53 ભવતિ ।
(સ્પ્સ્:) ઉત્તરમ્ આહ #54
સ્પ્
મૈવમ્. પ્રધાનક્રિયયાભિહિતો વર્તતે યતઃ ।
પ્રથમા તત એવાત્ર.
(સ્પ્સ્:) "અત્ર" પૂર્વોક્ત ઉદાહરણે । અત્ર યુક્તિમ્ આહ ॥
સ્પ્
નિર્બલા હિ ગુણક્રિયા ।
મુખ્યક્રિયાભિધાને [ઽ]ન્યા ચોક્તવદ્ દૃશ્યતે બુધૈઃ ॥
(સ્પ્સ્:) "અન્યા #55" ગુણક્રિયા ॥ તથોક્તં પ્રધાનક્રિયાશક્ત્યભિધાને ગુણ-
ક્રિયાશક્તિર્ અનભિહિતાપિ અભિહિતવત્ પ્રકાશ્યતે ઇતિ. એવં યત્રાપિ ગુણક્રિયાયાઃ
#56 પ્રધાનક્રિયાયાશ્ ચ એકમ્ એવ કર્મ ભવતિ, તત્ર #57
પ્રધાનક્રિયૈવાભિધીયતે #58. ગુણક્રિયા તુ ગુણત્વાદ્ એવ પ્રધાનક્રિયામ્
અન્વેતિ । યથા #59 ઽદેવદત્ત આનીય પૂજ્યતેઽ. યથોક્તં
ગુણપ્રધાનક્રિયયોર્ ધાત્વોર્ એકસ્ય #60 કર્મણઃ [।] #61
અભિધાનં પ્રધાનેન. પ્રધાનાન્વયિનો #62 ગુણાઃ [॥]
ઇતિ. મુખ્યક્રિયયા #63 કર્મણઃ શાબ્દો [ઽ]ન્વયઃ, અન્યથા #64 આર્થઃ ।
તથોક્તં

એવં ઽપક્ત્વૌદનો ભુક્તો, ભુજ્યતેઽ #65 વેતિ કૃત્તિઙોઃ [।]
ભોજ્યસ્ય ભુજિના શાબ્દ #66, આર્થસ્ તુ પચિનાન્વયઃ [॥]
***નોતેસ્:
#52 અ।w: ઽથે રેfએરેન્ચે તો થે ભાષ્યકાર ઇસ્ મોસ્ત્ પ્રોબબ્લ્ય્ અ રેfએરેન્ચે તો થે
ચોન્ચ્લુદિન્ગ્ પર્ત્ ઓf કૈયટ ઓન્ ભાષ્ય 3.4.26 ("સ્વાદુમિ ણમુલ્"). થે wઓર્દિન્ગ્ ઇસ્
અન્તિચિપતેદ્ ઇન્ ત્રિકાણ્ડી।વાક્યપદીય 3.7.82 અસ્ હેલારાજઽસ્ ઇન્ત્રોદુચ્તિઓન્ તો થે
કારિકા ઇન્દિચતેસ્. થે "ઇતિ" ઓચ્ચુરિન્ગ્ ઇન્ થે લિને ઇસ્ ચ્લેઅર્લ્ય્ નોત્ ઇન્તેન્દેદ્ અસ્ ઇન્દિચતિવે
ઓf અ દિરેચ્ત્ qઉઓતતિઓન્ (અન્યોને wહો હસ્; #53 મ્સ્: શ્મૈવે; #54 ન્: ઓમ્.; #55 શ્: અન્ય;
#56 શ્: શ્ક્રિ[3 અક્ષરસ્ zએર્સ્ત્öર્ત્].; #57 શ્: અત્ર; #58 શ્:શાભિશ્[5 અક્ષરસ્ zએર્સ્ત્öર્ત્].; #59
શ્: યથા[7 અક્ષરસ્ zએર્સ્ત્öર્ત્].; #60 શ્: zએર્સ્ત્öર્ત્. ન્: અકેસ્ય.; #61 અ।w: ઽથે ચિતતિઓન્સ્
ઇન્ થે લસ્ત્ fઓઉર્ લિનેસ્ અરે અનુષ્ટુભ્ વેર્સેસ્ ...ઽ ઽ... થે તેxત્સ્ [લિકે થે સમન્વયદિશ્]
fરેqઉએન્ત્લ્ય્ ચોન્તૈન્ ચિતતિઓન્સ્ અન્દ્ નેwલ્ય્ ચોમ્પોસેદ્ મ્નેમોનિચ્ વેર્સેસ્ wહિછ્ ચન્ બે
ઉસેfઉલ્ ઇન્ દેતેર્મિનિન્ગ્ રેલતિવે છ્રોનોલોગ્ય્ ઓf થે મોરે ઇમ્પોર્તન્ત્ wઓર્ક્સ્ ઓf સન્સ્ક્રિત્
ગ્રમ્મર્. થેરે ઇસ્ fરેqઉએન્ત્લ્ય્ નો દિffએરેન્ચે ઇન્ સ્પિરિત્ બેત્wએએન્ થે મ્નેમોનિચ્ વેર્સેસ્
ઓf થેસે તેxત્સ્ અન્દ્ થે (અપ્પરેન્ત્લ્ય્ પોપુલર્ ગ્રમ્મર્) વેર્સેસ્ ચિતેદ્ ઇન્ wઓર્ક્સ્ સુછ્ અસ્
થે કાશિકા, પદમઞ્જરી, અન્દ્ શૃઙ્ગારપ્રકાશઽ.; #62 શ્: કોન્સોનન્ત્ વોન્ શ્નો
ઉન્લેસેર્લિછ્. ન્: શન્વયિ, સ્.મ્. ઇન્ મર્ગિન: નો.; #63 શ્:શ્ક્રિયા; ન્: શ્ક્રિયા, સ્.મ્. ઇન્
મર્ગિન:શ્યશ્.; #64 ન્: અન્યયા; #65 ન્: મુજ્યતે; #66 શ્: શબ્દ;
[4.2.1.1.3.]
સ્દ્
ક્ત્વા, યથા (16વ્:) ઽદેવદત્તઃ સ્નાત્વા ભુક્ત્વા પીત્વા, ગ્રામં વ્રજતિઽ. ણં, યથા
ઽપાયં પાયં પિબ પિબ પયસ્, સિઞ્ચ #67 સિઞ્ચાઙ્ગમ્ અઙ્ગમ્ઽ ઇતિ ॥ 10 ॥
***નોતેસ્:
#67 મ્સ્: પય સ્વિઞ્ચ;
[4.2.2.]
સ્દ્
દ્વિતીયા તુ ગુણક્રિયા યા પ્રધાનક્રિયાનિર્વર્તનસમકાલમ્ એવ નિર્વર્ત્યતે. ત-
સ્યાં નિયમેન શન્તૃઙ્ઙાનશ્ ઇત્યાદયો ભવન્તિ ।
સ્પ્
નિર્વર્ત્યતે #68 મુખ્યક્રિયાસમકાલં ગુણક્રિયા ।
શન્ત્રાદ્યન્તા દ્વિતીયા સા. ઽસ ગચ્છતિ પઠન્ઽ યથા ॥
#69ત્યાદ્યન્તૈવ ક્રિયા મુખ્યા ત્વ્. અન્યા મુખ્યાઙ્ગતાં ભજેત્ ।
મુખ્યતુલ્યા કૃદન્તાપિ કાચિત્, તસ્યા અસમ્ભવે ॥
(સ્પ્સ્:) "કાચિન્" નિષ્ઠાકૃત્યખલાદ્યન્તા #70, યથા હિ રાજ્ઞો [ઽ]સમ્ભવે
સચિવાદિર્ એવ પ્રધાનસ્ #71. તદ્વદ્ એવેત્ય્ #72 અર્થઃ ॥
સ્પ્
વિશ્રામ્યતિ #73 ચ વાક્યાર્થસ્ તસ્યાં. ઽભુક્ત્વા ગતો વનંઽ #74 ।
ક્ત્વાદ્યન્તા તુ ક્રિયા તસ્યા ગુણતાં નાતિવર્તતે ॥
(સ્પ્સ્:) "તસ્યા" મુખ્યતુલ્યાયાઃ કૃદન્તગુણક્રિયાયાઃ, યથા હિ ગુરુસમીપે જ્ઞા-
નાદિના #75 શિષ્યેભ્યો #76 મુખ્યો [ઽ]પિ શિષ્યો [ઽ]પ્રધાનઃ #77. સ

એવાન્યશિષ્યેષુ જ્ઞાતન્યૂનત્વાદિના પ્રધાનેષુ #78 ગુર્વસમ્ભવે પ્રધાનસ્.
તદ્વદ્ એવેત્ય્ અર્થઃ ॥
***નોતેસ્:
#68 શ્: નિશ્; #69 વ્ગ્લ્. સ્દ્ ઓબેન્, 4.1.; #70 શ્: શ્કૃત્યશ્ zએર્સ્ત્öર્ત્.; #71 ન્: શ્ધનમ્; #72
ન્: ઓમ્. એવ; #73 ન્: શ્તે; શ્: શ્રમ્શ્; #74 શ્: ધશ્; #75 શ્: zએર્સ્ત્öર્ત્.; #76 ન્: શ્યેશ્ સ્.મ્. ઇન્
મર્ગિન.; #77 ન્: શિષ્યો ન્યો મુખ્યો પિ શિષ્યેભ્યો પ્રધાનઃ.; #78 શ્: જ્ઞાતશ્ બિસ્
શાદિના zએર્સ્ત્öર્ત્.;
[4.2.2.1.]
સ્દ્
ગુણપ્રધાનભાવશ્ ચ વક્તૃવિવક્ષાકલ્પિતો, ન તુ વાસ્તવઃ, યથા ઽભુક્ત્વા ગચ્-
છતિ, ગત્વા ભુઙ્ક્તે । પચન્ ભુઙ્ક્તે, ભુઞ્જાનઃ પચતિ. પઠન્ ગચ્છતિ, ગચ્છન્
પઠતિ. ગાયન્ ગચ્છતિ, ગચ્છન્ (17ર્:) ગાયતિઽ ઇત્ય્.
[4.3.]
સ્દ્
એતચ્ ચ ક્રિયાપદં યત્ર સ્વરૂપેણોપાત્તં, તત્ર વિચાર્યતે.
[4.3.1.]
સ્દ્
યત્ર તુ ક્રિયાપદં કિંચિત્ સ્વરૂપેણ નોપાત્તં #79, તત્રાસ્તિર્ ભવન્તીપરો [ઽ]ધ્ય્-
આહ્રિયત #80 ઇતિ ભાષ્યકારવચનપ્રામાણ્યાત્ #81 અસ્તિ, ભવતિ, વિદ્યતે ઇતિ વા સત્તા-
સામાન્યવાચિ ક્રિયાપદમ્ અધ્યાહૃત્ય, વાક્યાર્થપ્રતિષ્ઠાને[ન] #82 ભાવ્યમ્.
સત્તા હિ સર્વભાવાનામ્ અન્તરઙ્ગા, યથા ઽવૃક્ષઽ ઇતિ કેવલપદે ઉક્તે, અસ્તિ,
ભવતિ, વિદ્યતે ઇતિ વા ગમ્યતે. (17વ્:) અત્ર વા અસ્તીતિ ક્રિયાસામાન્યવાચિ
ધાતૂપલક્ષણપરમ્.
સ્પ્
અસ્તિક્રિયા પ્રયોક્તવ્યા યત્ર ન શ્રૂયતે ક્રિયા ।
ઽપ્રાપ્નોતિ સ નરો મોક્ષં, યસ્ય ભક્તિર્ હરૌઽ #83 યથા ॥
***નોતેસ્:
#79 મ્સ્: શ્રૂપેણોપાત્તં; #80 મ્સ્: ધ્યાહ્રિયતીતિ; #81 અ।w: ઽરેfએરેન્ચે તો
[મહા]ભાષ્ય 2.3.1, 2.3.46ઽ.; #82 અ।w: ઽસોમેથિન્ગ્ લિકે "શ્પ્રતિષ્ઠાને[ન]
ભાવ્યમ્" (ભાવે ચોન્સ્ત્રુચ્તિઓન્ મેઅનિન્ગ્ ઽસેત્ત્લિન્ગ્ ઓf સેન્તેન્ચે મેઅનિન્ગ્ સ્હોઉલ્દ્ તકે
પ્લચેઽ) ઇસ્ નેએદેદ્ઽ.; #83 ન્: હરેર્;
[4.3.2.]
સ્દ્
ક્વચિચ્ ચ પ્રકરણાનુસારેણ વિશિષ્ટાપિ ક્રિયાધ્યાહ્રિયતે, કર્તૃરહિતાયાઃ
ક્રિયાયા અભાવાત્.
[5.]
સ્દ્
એવં એવંભૂતં વાક્યં ક્વચિન્ મુક્તક એકં ભવતિ, ક્વચિદ્ દ્વે વાક્યે, ક્વચિદ્
બહૂનિ વાક્યાનિ । પ્રબન્ધે તુ બહૂન્ય્ એવ વાક્યાનિ ભવન્તિ. તેષાં ચ વાક્યા-
નાં પરસ્પરસમ્બદ્ધતોપાદેયા, ન ચેદ્ ઉન્મત્તવાક્યત્વપ્રસઙ્ગાત્, યથા

ઽકુણ્ડમ્ અ(18ર્:)જાજિનં પલલં સ્ફૈયકૃતસ્ય #84 પુત્રઽ ઇતિ #85.
સ્પ્
એવંભૂતં ક્વચિદ્ વાક્યમ્ એકં, દ્વે વા, બહૂનિ વા ।
વક્તુમ્ અર્થં સમર્થાનિ, સમ્બન્ધશ્ ચેત્ પરસ્પરમ્ ।
અન્યથોન્મત્તતા ઽકુણ્ડં પલાલમ્ઽ ઇતિવદ્ ભવેત્ ॥
***નોતેસ્:
#84 મ્સ્: સ્ફેયશ્; #85 વ્ગ્લ્. મ્ભ્ 1.1.1 (પ્.38);
[5.1.]
સ્દ્
પરસ્પરસમ્બન્ધશ્ ચ સ્વશબ્દનિર્દિષ્ટાર્થમુખેન #86 વા ભવતિ,
સર્વનામપરામૃષ્ટાર્થમુખેન વા.
***નોતેસ્:
#86 મ્સ્: શ્નિષ્ટાર્થશ્;
[5.1.1.]
સ્દ્
સ્વશબ્દનિર્દિષ્ટાર્થમુખેન સમન્વયે બહવઃ પ્રકારાઃ, તથા હિ યત્તદોર્
ઉપક્રમોપસંહારક્રમરૂપો નિત્યમ્ અભિસમ્બન્ધઃ. સ ચ શાબ્દઃ, આર્થશ્ ચ.
[5.1.1.1.]
સ્દ્
દ્વયોર્ #87 યત્તદોર્ ઉપાદાને સતિ, શાબ્દઃ.
સ્પ્
ઉપક્રમોપસંહારક્રમરૂપસ્ તુ યત્તદોઃ ।
યઃ સમ્બન્ધઃ, સ શાબ્દો હિ. દ્વયોઃ શબ્દેન કીર્તનમ્ ॥
***નોતેસ્:
#87 મ્સ્: દ્વયો;
[5.1.1.2.]
સ્દ્
એકતરસ્યોપાદાને સત્ય્, આર્થઃ.
સ્પ્
ઉપાદાનં ભવેદ્ યત્ર કેવલસ્યૈવ યત્તદોઃ ।
આક્ષેપો નિત્યસમ્બન્ધાદ્ અન્યસ્યાર્થઃ સ ઉચ્યતે ॥
[5.1.1.2.1.]
સ્દ્
યદિ તસ્યાર્થસામર્થ્યેનાક્ષેપાત્ તચ્છબ્દસ્ય #88 કેવલોપાદાને સત્ય્, આર્થઃ
(18વ્:) ત્રિપ્રકારઃ, પ્રસિદ્ધપ્રક્રાન્તાનુભૂતવસ્તુવિષયેણ ચ, યચ્છબ્દેન તસ્ય
સમ્બન્ધાત્.
સ્પ્
આક્ષેપો [ઽ]ર્થાદ્ યદો યત્ર નોપાદાનં #89, તદસ્ તદા ।
આર્થઃ પ્રસિદ્ધાનુભૂતપ્રક્રાન્તવિષયસ્ ત્રિધા ॥
***નોતેસ્:

#88 મ્સ્: તત્ તચ્છદ્શબ્દસ્ય; #89 શ્: તૂપાદાનં;
[5.1.1.2.2.]
સ્દ્
યચ્છબ્દસ્ય કેવલસ્યોપાદાને સતિ, આર્થો દ્વિવિધસ્ સમન્વયઃ, પ્રક્રાન્તવસ્તુ-
વિષયેણ કલ્પિતકર્માદિવિષયેણ ચ, તચ્છબ્દેન તસ્ય સમ્બન્ધાત્.
સ્પ્
યદા યદ ઉપાદાનમ્, પ્રક્રાન્તવિષયેણ #90 તત્ #91 ।
આર્થો દ્વિધા, કલ્પિતતત્કર્માદિવિષયેણ #92 ચ ॥
એકવાક્યસ્થકર્તુશ્ ચ નિર્દિષ્ટસ્યેદમાદિભિઃ ।
તચ્છબ્દેન પરામર્શો ન કાર્યઃ કવિભિઃ ક્વચિત્ ॥
ય એકસ્ય યદઃ પૂર્વં પ્રયોગો, દુષ્ટ એવ સઃ ।
તદભિન્નાર્થેદમાદિપ્રયોગો હિ યદા ભવેત્ ।
યદઃ પૂર્વં પ્રયોગે ચ, નો દોષો, ન #93 ગુણસ્ તદા ॥
***નોતેસ્:
#90 ન્: શ્વિષયે ન; #91 સ્પ્સ્: "તત્" તદા; #92 ન્: કલ્પિતસ્ તત્કર્માદિવિષયે ન ચ;
#93 ન્: ન ઇન્ મર્ગિન.;
[5.2.]
સ્દ્
ક્વચિચ્ ચ કેવલે ક્રિયાપદે ઽધ્યાહ્રિયમાણકારકસમ્બન્ધે સતિ, વાક્યાર્થપરિ-
સમાપ્તિર્ દૃશ્યતે । યથા ઽઆગચ્છ, આગચ્છ. ચલ, ચલ. બ્રૂહિ, બ્રૂહિ. યાહિ, યાહિ.
અપસર્પ, અપસર્પ. વદ, વદઽ.
સ્પ્
અધ્યાહૃતકારકાનાં સમ્બન્ધશ્ ચ ક્વચિદ્ ભવેત્ ।
એકક્રિયાપ્રયોગે #94 [ઽ]પિ, યથા ઽબ્રૂહ્ય્, અપસર્પ, ભોઃઽ ॥
***નોતેસ્:
#94 ન્: શ્ક્રિયશ્;
[5.3.]
સ્દ્
અત્ર ચૈ(19ર્:)કેન શ્લોકેન વાક્યાર્થપરિસમાપ્તૌ મુક્તકં, દ્વાભ્યાં શ્લોકા-
ભ્યાં #95 વાક્યાર્થપરિસમાપ્તૌ યુગલકમ્, ત્રિભિસ્ તિલકમ્, ચતુર્ભિસ્ ચક્ક-
લકમ્, પઞ્ચભિઃ કુલકમ્, અનન્તરં મહાકુલકમ્ ॥ એતૈર્ વ્યસ્તૈસ્ સમસ્તૈર્ વા
પ્રબન્ધ ઇતિ શિવમ્.
સ્પ્
યત્ર વાક્યાર્થવિશ્રાન્તિઃ શ્લોકેનૈકેન #96 દૃશ્યતે ।
મુક્તકં તત્ર #97, યુગ્મેન યુગલમ્, તિલકં ત્રિભિઃ ॥
ચતુર્ભિશ્ ચ ચક્કલકં, પઞ્ચભિઃ કુલકં સ્મૃતં ।
મહાકુલકમ્ આચાર્યાઃ કથયન્તિ તતઃ પરમ્ ॥
***નોતેસ્:
#95 મ્સ્: વાક્યાભ્યાં; #96 શ્: પદ્યેનૈશ્; #97 ન્: તત્ર બિસ્ ચક્કલકમ્ ઇન્ મર્ગિન.;
[6.]

સ્દ્
દિઙ્માત્રમ્ અન્વયસ્યેદં બાલાનાં સંપ્રકાશિતમ્ ।
દિશાનયા પ્રગલ્ભન્તે બાલાસ્ સમ્યક્ સમન્વયે ॥
પઞ્ચકે દશકે વાપિ શ્લોકાનાં યદિ દર્શ્યતે ।
બાલશ્ ચૈતત્, તતસ્ સમ્યગન્વયમ્ #98 પ્રતિ મુક્તધીઃ ॥
ઇ(19વ્:)તિ સમન્વયદિક્ સમાપ્તા ॥ ॥ કૃતી રાજાનપણ્ડિતચ્છુડ્ડકસ્ય ॥ ॥
સ્પ્
સમન્વયપ્રદીપો [ઽ]યં કુડકોક્તાધ્વના મયા ।
દર્શિતો. વિબુધૈર્ અત્ર કાર્યા સ્ખલિતયોજના #99 ॥
(સ્પ્સ્:) "કુડકઃ" પણ્ડિત એકઃ. તેન્"ઓક્તો" યો "[ઽ]ધ્વા" માર્ગઃ,
સમન્વયદિગાખ્યો #100 ગ્રન્થવિશેષ ઇત્ય્ અર્થઃ. સ તુ ગદ્યરૂપેણ સ્થિતો,
[ઽ]યં તુ પદ્યરૂપેણૈતાવાન્ એવ વિશેષઃ ॥ સમાપ્તો [ઽ]યં
સમન્વયપ્રદીપસઙ્કેતઃ વિબુધસમૂહવન્દિતપાદપદ્મસ્ય
શ્રીગઙ્ગાધરસ્વામિનઃ શિષ્યેણ પણ્ડિતદેવશર્મણા ઇતિ ભદ્રમ્ #101.
***નોતેસ્:
#98 અ।w: ઽચોન્તેxતુઅલ્લ્ય્, "સમ્યગ્" ચોઉલ્દ્ બે જોઇનેદ્ તો ઓર્ સેપરતેદ્ fરોમ્ "અન્વયમ્".
થે પ્રેfઇx "સમ્" ઇન્ થે તિત્લે ઓf થે wઓર્ક્ fઅવોર્સ્ જોઇનિન્ગ્. મેત્રે fઅવોર્સ્ સેપરતિઓન્.
"હિસ્ મિન્દ્ ઇસ્ ઓપેનેદ્ તો પ્રોપેર્ સ્ય્ન્તx" ઓર્ "હિસ્ મિન્દ્ ઇસ્ પ્રોપેર્લ્ય્ ઓપેનેદ્ તો સ્ય્ન્તx"
ઽ.; #99 ન્: શ્ર્યા ખલિતશ્; શ્: શ્ર્યસ્ખલિતશ્. અ।w: ઽસેપરતે "કાર્યા" fરોમ્ "શ્સ્ખ..."
wહત્ થે ઔથોર્ wઇસ્હેસ્ તો સય્ ઇસ્ થિસ્: fઇલ્લિન્ગ્ ઇન્ ઓf wહત્ ઇ હવે મિસ્સેદ્ સ્હોઉલ્દ્ બે
દોને બ્ય્ થે wઇસે।ક્નોwલેદ્ગેઅબ્લેઽ.; #100 શ્: શ્દિદિગ્શ્; #101 શ્: નછ્ "દેવશર્મણા" 4
અક્ષરસ્ ઉન્લેસેર્લિછ્ ("વિરચિતઃ" ?), દન્ન્ "તિ શિવમ્." ન્ ઉન્દ્ શ્: એસ્ fઓલ્ગેન્
સ્છ્રેઇબેર્સ્પ્ર્üછે.;