ઋગ્વેદસંહિતા, પદપાઠ · અધ્યાય 10.90

॥16॥.
-ર્વ્_8:4।17-
(ર્વ્_10,90)
સહસ્ર-શીર્ષા । પુરુષઃ । સહસ્ર-અક્ષઃ । સહસ્ર-પાત્ । સઃ । ભૂમિમ્ । વિશ્વતઃ । વૃત્વા । અતિ । અતિષ્ઠત્ । દશ-અઙ્ગુલમ્

પુરુષઃ । એવ । ઇદમ્ । સર્વમ્ । યત્ । ભૂતમ્ । યત્ । ચ । ભવ્યમ્ । ઉત । અમૃત-ત્વસ્ય । ઈશાનઃ । યત્ । અન્નેન । અતિ-રોહતિ

એતાવાન્ । અસ્ય । મહિમા । અતઃ । જ્યાયાન્ । ચ । પુરુષઃ । પાદઃ । અસ્ય । વિશ્વા । ભૂતાનિ । ત્રિ-પાત્ । અસ્ય । અમૃતમ્ । દિવિ

ત્રિ-પાત્ । ઊર્ધ્વ । ઉત્ । ઐત્ । પુરુષઃ । પાદઃ । અસ્ય । ઇહ । અભવત્ । પુનરિતિ । તતઃ । વિષ્વઙ્ । વિ । અક્રામત્ । સાશનાનશને ઇતિ । અભિ

તસ્માત્ । વિરાટ્ । અજાયત । વિ-રાજઃ । અધિ । પુરુષઃ । સઃ । જાતઃ । અતિ । અરિચ્યત । પશ્ચાત્ । ભૂમિમ્ । અથો ઇતિ । પુરઃ

॥17॥.
-ર્વ્_8:4।18-
યત્ । પુરુષેણ । હવિષા । દેવાઃ । યજ્ઞમ્ । અતન્વત । વસન્તઃ । અસ્ય । આસીત્ । આજ્યમ્ । ગ્રીષ્મઃ । ઇદ્મઃ । શરત્ । હવિઃ

તમ્ । યજ્ઞમ્ । બર્હિષિ । પ્ર । ઔક્ષન્ । પુરુષમ્ । જાતમ્ । અગ્રતઃ । તેન । દેવાઃ । અયજન્ત । સાધ્યાઃ । ઋષયઃ । ચ । યે

તસ્માત્ । યજ્ઞાત્ । સર્વ-હુતઃ । સમ્-ભૃતમ્ । પૃષત્-આજ્યમ્ । પશૂન્ । તાન્ । ચક્રે । વાયવ્યાન્ । આરણ્યાન્ । ગ્રામ્યાઃ । ચ । યે

તસ્માત્ । યજ્ઞાત્ । સર્વ-હુતઃ । ઋચઃ । સામાનિ । જજ્ઞિરે । છન્દાંસિ । જજ્ઞિરે । તસ્માત્ । યજુઃ । તસ્માત્ । અજાયત

તસ્માત્ । અશ્વાઃ । અજાયન્ત । યે । કે । ચ । ઉભયાદતઃ । ગાવઃ । હ । જજ્ઞિરે । તસ્માત્ । તસ્માત્ । જાતાઃ । અજાવયઃ

॥18॥.
-ર્વ્_8:4।19-
યત્ । પુરુષમ્ । વિ । અદધુઃ । કતિધા । વિ । અકલ્પયન્ । મુખમ્ । કિમ્ । અસ્ય । કૌ । બાહૂ ઇતિ । કૌ । ઊરૂ ઇતિ । પાદૌ । ઉચ્યેતેઇતિ

બ્રાહ્મણઃ । અસ્ય । મુખમ્ । આસીત્ બાહૂ ઇતિ । રાજન્યઃ । કૃતઃ । ઊરૂ ઇતિ । તત્ । અસ્ય । યત્ । વૈશ્યઃ । પત્-ભ્યામ્ । શૂદ્રઃ । અજાયત

ચન્દ્રમા । મનસઃ । જાતઃ । ચક્ષોઃ । સૂર્યઃ । અજાયત । મુખાત્ । ઇન્દ્રઃ । ચ । અગ્નિ ઃ । ચ । પ્રાણાત્ । વાયુઃ । અજાયત

નાભ્યાઃ । આસીત્ । અન્તરિક્ષમ્ । શીર્ષ્ણઃ । દ્યૌઃ । સમ્ । અવર્તત । પત્-ભ્યામ્ । ભૂમિઃ । દિશઃ । શ્રોત્રાત્ । તથા । લોકાન્ । અકલ્પયન્

સપ્ત । અસ્ય । આસન્ । પરિ-ધયઃ । ત્રિઃ । સપ્ત । સમ્-ઇધઃ । કૃતાઃ । દેવાઃ । યત્ । યજ્ઞમ્ । તન્વાનાઃ । અબધ્નન્ । પુરુષમ્ । પશુમ્

યજ્ઞેન । યજ્ઞમ્ । અયજન્ત । દેવાઃ । તાનિ । ધર્માણિ । પ્રથમાનિ । આસન્ । તે । હ । નાકમ્ । મહિમાનઃ । સચન્ત । યત્ર । પૂર્વે । સાધ્યાઃ । સન્તિ । દેવાઃ