ઋગ્વેદસંહિતા, પદપાઠ · અધ્યાય 10.85

॥19॥.
-ર્વ્_8:3।20-
(ર્વ્_10,85)
સત્યેન । ઉત્તભિતા । ભૂમિઃ । સૂર્યેણ । ઉત્તભિતા । દ્યૌઃ । ઋતેન । આદિત્યાઃ । તિષ્ઠન્તિ । દ્ ઇવિ । સોમઃ । અધિ । શ્રિતઃ

સોમેન । આદિત્યાઃ । બલિનઃ । સોમેન । પૃથિવી । મહી । અથો ઇતિ । નક્ષત્રાણામ્ । એષામ્ । ઉપ-સ્થે । સોમઃ । આહિતઃ

સોમમ્ । મન્યતે । પપિ-વાન્ । યત્ । સમ્-પિંષન્તિ । ઓષધિમ્ । સોમમ્ । યમ્ । બ્રહ્માણઃ । વિદુઃ । ન । તસ્ય । અશ્નાતિ । કઃ । ચન

આચ્છત્-વિધાનૈઃ । ગુપિતઃ । બાર્હતૈઃ । સોમ । રક્ષિતઃ । ગ્રાવ્ણામ્ । ઇત્ । શૃણ્વન્ । તિષ્ઠસિ । ન । તે । અશ્નાતિ । પાર્થિવઃ

યત્ । ત્વા । દેવ । પ્ર-પિબન્તિ । તતઃ । આ । પ્યાયસે । પુનરિતિ । વાયુઃ । સોમસ્ય । રક્ષિતા । સમાનામ્ । માસઃ । આકૃતિઃ

॥20॥.
-ર્વ્_8:3।21-
રૈભી । આસીત્ । અનુ-દેયી । નારાશંસી । નિ-ઓચની । સૂર્યાયાઃ । ભદ્રમ્ । ઇત્ । વાસઃ । ગાથયા । એતિ । પરિ-કૃતમ્

ચિત્તિઃ । આઃ । ઉપ-બર્હણમ્ । ચક્ષુઃ । આઃ । અભિ-અઞ્જનમ્ । દ્યૌઃ । ભૂમિઃ । કોશઃ । આસીત્ । યત્ । અયાત્ । સૂર્યા । પતિમ્

સ્તોમાઃ । આસન્ । પ્રતિ-ધયઃ । કુરીરમ્ । છન્દઃ । ઓપશઃ । સૂર્યાયાઃ । અશ્વિના । વરા । અગ્નિઃ । આસીત્ । પુરઃ-ગવઃ

સોમઃ । વધૂ-યુઃ । અભવત્ । અશ્વિના । આસ્તામ્ । ઉભા । વરા । સૂર્યામ્ । યત્ । પત્યે । શંસન્તીમ્ । મનસા । સવિતા । અદદાત્

મનઃ । અસ્યાઃ । અનઃ । આસીત્ । દ્યૌઃ । આસીત્ । ઉત । છદિઃ । શુક્રૌ । અનડવઢબદબદ્રહ્ણાહૌ । આસ્તામ્ । યત્ । અયાત્ । સૂર્યા । ગૃહમ્

॥21॥.
-ર્વ્_8:3।22-
ઋક્-સામાભ્યામ્ । અભિ-હિતૌ । ગાવૌ । તે । સામનૌ । ઇતઃ । શ્રોત્રમ્ । તે । ચક્રે ઇતિ । આસ્તામ્ । દિવિ । પન્થાઃ । ચરાચરઃ

શુચી । તે । ચક્રે ઇતિ । યાત્યાઃ । વિ-આનઃ । અક્ષઃ । આહતઃ । અનઃ । મનસ્મયમ્ । સૂર્યા । આ । અરોહત્ । પ્ર-યતી । પતિમ્

સૂર્યાયાઃ । વહતુઃ । પ્ર । અગાત્ । સવિતા । યમ્ । અવ-અસૃજત્ । અઘાસુ । હન્યન્તે । ગાવઃ । અર્જુન્યોઃ । પરિ । ઉહ્યતે

યત્ । અશ્વિના । પૃચ્છમાનૌ । અયાતમ્ । ત્રિ-ચક્રેણ । વહતુમ્ । સૂર્યાયાઃ । વિશ્વે । દેવાઃ । અનુ । તત્ । વામ્ । અજાનન્ । પુત્રઃ । પિતરૌ । અવૃણીત । પૂષા

યત્ । અયાતમ્ । શુભઃ । પતી ઇતિ । વરે--યમ્ । સૂર્યામ્ । ઉપ । ક્વ । એકમ્ । ચક્રમ્ । વામ્ । આસીત્ । ક્વ । દેષ્ટ્રાય । તસ્થથુઃ

॥22॥.
-ર્વ્_8:3।23-
દ્વે ઇતિ । તે । ચક્રે ઇતિ । સૂર્યે । બ્રહ્માણઃ । ઋતુ-થા । વિદુઃ । અથ । એકમ્ । ચક્રમ્ । યત્ । ગુહા । તત્ । અદ્ધાતયઃ । ઇત્ । વિદુઃ

સૂર્યાયૈ । દેવેભ્યઃ । મિત્રાય । વરુણાય । ચ । યે । ભૂતસ્ય । પ્ર-ચેતસઃ । ઇદમ્ । તેભ્યઃ । અકરમ્ । નમઃ

પૂર્વ-અપરમ્ । ચરતઃ । માયયા । એતૌ । શિશૂઇતિ । ક્રીળન્તૌ । પરિ । યાતઃ । અધ્વરમ્ । વિશ્વાનિ । અન્યઃ । ભુવના । અભિ-ચષ્ટે । ઋતૂન્ । અન્યઃ । વિ-દધત્ । જાયતે । પુનરિતિ

નવઃ-નવઃ । ભવતિ । જાયમાનઃ । અહ્નામ્ । કેતુઃ । ઉષસામ્ । એતિ । અગ્રમ્ । ભાગમ્ । દેવેભ્યઃ । વિ । દધાતિ । આયન્ । પ્ર । ચન્દ્રમાઃ । તિરતે । દીર્ઘમ્ । આયુઃ

સુ-કિંશુકમ્ । શલ્મલિમ્ । વિશ્વ-રૂપમ્ । હિરણ્ય-વર્ણમ્ । સુ-વૃતમ્ । સુ-ચક્રમ્ । આ । રોહ । સૂર્યે । અમૃતસ્ય । લોકમ્ । સ્યોનમ્ । પત્યે । વહતુમ્ । કૃણુષ્વ

॥23॥.
-ર્વ્_8:3।24-
ઉત્ । ઈર્ષ્વ । અતઃ । પતિ-વતી । હિ । એષા । વિશ્વ-વસુમ્ । નમસા । ગીઃ-ભિઃ । ઈળે । અન્યામ્ । ઇચ્છ । પિતૃ-સદમ્ । વિ-અક્તામ્ । સઃ । તે । ભાગઃ । જનુષા । તસ્ય । વિદ્ધિ

ઉત્ । ઈર્ષ્વ । અતઃ । વિશ્વવસો ઇતિવિશ્વ-વસો । નમસા । ઈળામહે । ત્વા । અન્યામ્ । ઇચ્છ । પ્ર-ફર્વ્યમ્ । સમ્ । જાયામ્ । પત્યા । સૃજ

અનૃક્ષરાઃ । ઋજવઃ । સન્તુ । પન્થાઃ । યેભિઃ । સખાયઃ । યન્તિ । નઃ । વરે--યમ્ । સમ્ । અર્યમા । સમ્ । ભગઃ । નઃ । નિનીયાત્ । સમ્ । જાઃ-પત્યમ્ । સુ-યમમ્ । અસ્તુ । દેવાઃ

પ્ર । ત્વા । મુઞ્ચામિ । વરુણસ્ય । પાશાત્ । યેન । ત્વા । અબધ્નાત્ । સવિતા । સુ-શેવઃ । ઋતસ્ય । યોનૌ । સુ-કૃતસ્ય । લોકે । અરિષ્ટામ્ । ત્વા । સહ । પત્યા । દધામિ

પ્ર । ઇતઃ । મુઞ્ચામિ । ન । અમુતઃ । સુ-બદ્ધામ્ । અમુતઃ । કરમ્ । યથા । ઇયમ્ । ઇન્દ્ર । મીઢવઃ । સુ-પુત્રા । સુ-ભગા । અસતિ

॥24॥.
-ર્વ્_8:3।25-
પૂષા । ત્વા । ઇતઃ । નયતુ । હસ્ત-ગૃહ્ય । અશ્વિના । ત્વા । પ્ર । વહતામ્ । રથેન । ગૃહાન્ । ગચ્છ । ગૃહ-પત્ની । યથા । અસઃ । વશિની । ત્વમ્ । વિદથમ્ । આ । વદાસિ

ઇહ । પ્રિયમ્ । પ્ર-જયા । તે । સમ્ । ઋધ્યતામ્ । અસ્મિન્ । ગૃહે । ગાર્હ-પત્યાય । જાગૃહિ । એના । પત્યા । તન્વમ્ । સમ્ । સૃજસ્વ । અધ । જિવ્રી ઇતિ । વિદથમ્ । આ । વદાથઃ

નીલ-લોહિતમ્ । ભવતિ । કૃત્યા । આસક્તિઃ । વ્યજ્યતે । એધન્તે । અસ્યાઃ । જ્ઞાતયઃ । પતિઃ । બન્ધેષુ । બધ્યતે

પરા । દેહિ । શામુલ્યમ્ । બ્રહ્મ-ભ્યઃ । વિ । ભજ । વસુ । કૃત્યા । એષા । પત્-વતી । ભૂત્વી । આ । જાયા । વિશતે । પતિમ્

અશ્રીરા । તનૂઃ । ભવતિ । રુશતી । પાપયા । અમુયા । પતિઃ । યત્ । વધ્વઃ । વાસસા । સ્વમ્ । અઙ્ગમ્ । અભિ-ધિત્સતે

॥25॥.
-ર્વ્_8:3।26-
યે । વધ્વઃ । ચન્દ્રમ્ । વહતુમ્ । યક્ષ્માઃ । યન્તિ । જનાત્ । અનુ । પુનરિતિ । તાન્ । યજ્ઞિયાઃ । દેવાઃ । નયન્તુ । યતઃ । આગતાઃ

મા । વિદન્ । પરિ-પન્થિનઃ । યે । આસીત્ । અન્તિ । દમ્પતી ઇતિદમ્-પતી । સુ-ગેભિઃ । દુઃ-ગમ્ । અતિ । ઇતામ્ । અપ । દ્રાન્તુ । અરાતયઃ

સુ-મઙ્ગલીઃ । ઇયમ્ । વધૂઃ । ઇમામ્ । સમ્-એત । પશ્યત । સૌભાગ્યમ્ । અસ્યૈ । દત્ત્વાય । અથ । અસ્તમ્ । વિ । પરા । ઇતન

તૃષ્ટમ્ । એતત્ । કટુકમ્ । એતત્ । અપાષ્ઠ-વત્ । વિષ-વત્ । ન । એતત્ । અત્તવે । સૂર્યામ્ । યઃ । બ્રહ્મા । વિદ્યાત્ । સઃ । ઇત્ । વાધૂ-યમ્ । અર્હતિ

આશસનમ્ । વિ-શસનમ્ । અથો ઇતિ । અધિ-વિકર્તનમ્ । સૂર્યાયાઃ । પશ્ય । રૂપાણિ । તાનિ । બ્રહ્મા । તુ । શુન્ધતિ

॥26॥.
-ર્વ્_8:3।27-
ગૃભ્ણામિ । તે । સૌભગ-ત્વાય । હસ્તમ્ । મયા । પત્યા । જરત્-અષ્ટિઃ । યથા । અસઃ । ભગઃ । અર્યમા । સવિતા । પુરમ્-ધિઃ । મહ્યમ્ । ત્વા । અદુઃ । ગાર્હ-પત્યાય । દેવાઃ

તામ્ । પૂષન્ । શિવ-તમામ્ । આ । ઈરયસ્વ । યસ્યામ્ । બીજમ્ । મનુષ્યાઃ । વપન્તિ । યા । નઃ । ઊરૂ ઇતિ । ઉશતી । વિ-શ્રયાતે । યસ્યામ્ । ઉશન્તઃ । પ્ર-હરામઃશેપમ્

તુભ્યમ્ । અગ્રે । પરિ । અવહન્ । સૂર્યામ્ । વહતુના । સહ । પુનરિતિ । પતિ-ભ્યઃ । જાયામ્ । દાઃ । અગ્ને । પ્ર-જયા । સહ

પુનરિતિ । પત્નીમ્ । અગ્નિઃ । અદાત્ । આયુષા । સહ । વર્ચસા । દીર્ઘ-આયુઃ । અસ્યાઃ । યઃ । પતિઃ । જીવાતિ । શરદઃ । શતમ્

સોમઃ । પ્રથમઃ । વિવિદે । ગન્ધર્વઃ । વિવિદે । ઉત્-તરઃ । તૃતીયઃ । અગ્નિઃ । તે । પતિઃ । તુરીયઃ । તે । મનુષ્ય-જાઃ

॥27॥.
-ર્વ્_8:3।28-
સોમઃ । દદત્ । ગન્ધર્વાય । ગન્ધર્વઃ । દદત્ । અગ્નયે । રયિમ્ । ચ । પુત્રાન્ । ચ । અદાત્ । અગ્નિઃ । મહ્યમ્ । અથો ઇતિ । ઇમામ્

ઇહ । એવ । સ્તમ્ । મા । વિ । યૌષ્ટમ્ । વિશ્વમ્ । આયુઃ । વિ । અશ્નુતમ્ । ક્રીળન્તૌ । પુત્રૈઃ । નપ્તૃ-ભિઃ । મોદમાનૌ । સ્વે । ગૃહે

આ । નઃ । પ્ર-જામ્ । જનયતુ । પ્રજાપતિઃ । આજરસાય । સમ્ । અનક્તુ । અર્યમા । અદુઃ-મઙ્ગલીઃ । પતિ-લોકમ્ । આ । વિશ । શમ્ । નઃ । ભવ । દ્વિ-પદે । શમ્ । ચતુઃ-પદે

અઘોર-ચક્ષુઃ । અપતિ-ઘ્ની । એધિ । શિવા । પશુ-ભ્યઃ । સુ-મનાઃ । સુ-વર્ચાઃ । વીર-સૂઃ । દેવ-કામા । સ્યોના । શમ્ । નઃ । ભવ । દ્વિ-પદે । શમ્ । ચતુઃ-પદે

ઇમામ્ । ત્વમ્ । ઇન્દ્ર । મીઢવઃ । સુ-પુત્રામ્ । સુ-ભગામ્ । કૃણુ । દશ । અસ્યામ્ । પુત્રાન્ । આ । ધેહિ । પતિમ્ । એકાદશમ્ । કૃધિ

સમ્-રાજ્ઞી । શ્વશુરે । ભવ । સમ્-રાજ્ઞી । શ્વશ્ર્વામ્ । ભવ । નનાન્દરિ । સમ્-રાજ્ઞી । ભવ । સમ્-રાજ્ઞી । અધિ । દેવૃષુ

સમ્ । અઞ્જન્તુ । વિશ્વે । દેવાઃ । સમ્ । આપઃ । હૃદયાનિ । નૌ । સમ્ । માતરિશ્વા । સમ્ । ધાતા । સમ્ । ઓં ઇતિ । દેષ્ટ્રી । દધાતુ । નૌ