રેવાખાણ્ડ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 98

॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે વ્યાસતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ સપ્તનવતિતમો ઽધ્યાયઃ ॥
ર્ક્વ્ અધ્યાય 98
શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
તતો ગચ્છેત્તુ રાજેન્દ્ર પ્રભાસેશ્વરમુત્તમમ્ ।
વિખ્યાતં ત્રિષુ લોકેષુ સ્વર્ગસોપાનમુત્તમમ્

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ:
પ્રભાસં તાત મે બ્રૂહિ કથં જાતં મહાફલમ્ ।
સ્વર્ગસોપાનદં દૃશ્યં સંક્ષેપાત્ કથયસ્વ મે

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
દુર્ભગા રવિપત્ની ચ પ્રભાનામેતિ વિશ્રુતા ।
તયા ચારાધિતઃ શમ્ભુરુગ્રેણ તપસા પુરા

વાયુભક્ષા સ્થિતા વર્ષં વર્ષં ધ્યાનપરાયણા ।
તતસ્તુષ્ટો મહાદેવઃ પ્રભાયાઃ પાણ્ડુનન્દન

ઈશ્વર ઉવાચ:
કસ્માત્ સંક્લિશ્યસે બાલે કથ્યતાં યદ્વિવક્ષિતમ્ ।
અહં હિ ભાસ્કરો ઽપ્યેકો નાનાત્વં નૈવ વિદ્યતે

પ્રભોવાચ:
નાન્યો દેવઃ સ્ત્રિયઃ શમ્ભો વિના ભર્ત્રા ક્વચિત્પ્રભો ।
સગુણો નિર્ગુણો વાપિ ધનાઢ્યો વાપ્યકિંચનઃ

પ્રિયો વા યદિ વા દ્વેષ્યઃ સ્ત્રીણાં ભર્તૈવ દૈવતમ્ ।
દુર્ભગત્વેન દગ્ધાહં સખીમધ્યે સુરેશ્વર ।
ભર્ત્તર્ યલ્લબ્ધસૌખ્યાસ્મિ તેન ક્લિશ્યામ્યહં ભૃશમ્

ઈશ્વર ઉવાચ:
વલ્લભા ભાસ્કરસ્યૈવ મત્પ્રસાદાદ્ભવિષ્યસિ

પાર્વત્યુવાચ:
અપ્રમાણં ભવદ્વાક્યં ભાસ્કરો ઽપિ કરિષ્યતિ ।
વૃથા ક્લેશો ભવેદસ્યાઃ પ્રભાયાઃ પરમેશ્વર

ઉમાવાક્યાન્ મહેશાનધ્યાતસ્તિમિરનાશનઃ ।
આગતો ગગનાદ્ભાનુર્નર્મદોત્તરરોધસિ

ભાનુરુવાચ:
આહૂતો ઽસ્મિ કથં દેવ હ્યઘાસુરનિષૂદન

ઈશ્વર ઉવાચ:
પ્રભાં પાલય ભો ભાનો સંતોષેણ પરેણ હિ

ઉમોવાચ:
પ્રભાયા મન્દિરે નિત્યં સ્થીયતાં હિમનાશન ।
અગ્રપત્ની સમસ્તાનાં ભાર્યાણાં ક્રિયતાં રવે

ભાનુરુવાચ:
એવં દેવિ કરિષ્યામિ તવ વાક્યં વરાનને ।
એતચ્છ્રુત્વા પ્રભાહૂતા પ્રત્યુવાચ મહેશ્વરમ્

પ્રભોવાચ:
સ્વાંશેન સ્થીયતાં દેવ મન્મથારે ઉમાપતે ।
એકાંશઃ સ્થાપ્યતામત્ર તીર્થસ્યોન્મીલનાય ચ

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ:
સર્વદેવમયં લિઙ્ગં સ્થાપિતં તત્ર પાણ્ડવ ।
પ્રભાસેશ ઇતિ ખ્યાતં સર્વલોકેષુ દુર્લભમ્

અન્યાનિ યાનિ તીર્થાનિ કાલે તાનિ ફલન્તિ વૈ ।
પ્રભાસેશસ્તુ રાજેન્દ્ર સદ્યઃ કામફલપ્રદઃ

માઘમાસે સિતે પક્ષે સપ્તમ્યાં ચ વિશેષતઃ ।
અશ્વં યઃ સ્પર્શયેત્ તત્ર યથોક્તબ્રાહ્મણે નૃપ

ઇન્દ્રત્વં પ્રાપ્યતે તેન ભાસ્કરસ્યાથવા પદમ્ ।
સ્નાત્વા પરમયા ભક્ત્યા દાનં દદ્યાદ્ દ્વિજાતયે

ગોપ્રદાતા લભેત્સ્વર્ગં સત્યલોકં વરેશ્વર ।
સર્વાઙ્ગસુન્દરીં શુભ્રાં ક્ષીરિણીં તરુણીં શુભામ્

સવત્સાં ઘણ્ટાસંયુક્તાં કાંસ્યપાત્રાવદોહિનીમ્ ।
દદતે યે નૃપશ્રેષ્ઠ ન તે યાન્તિ યમાલયમ્

અથ યઃ પરયા ભક્ત્યા સ્નાનં દેવસ્ય કારયેત્ ।
સ પ્રાપ્નોતિ પરં લોકં યાવદાભૂતસમ્પ્લવમ્

દૌર્ભાગ્યં નાશમાયાતિ સ્નાનમાત્રેણ પાણ્ડવ ।
તત્ર તીર્થે તુ યો ભક્ત્યા કન્યાદાનં પ્રયચ્છતિ

બ્રાહ્મણાય વિવાહેન દાપયેત્ પાણ્ડુનન્દન ।
સમાનવયસે દેયા કુલશીલધનૈસ્તથા

યે દદન્તે મહારાજ હ્યપિ પાતકસંયુતાઃ ।
તેષાં પાપાનિ લીયન્તે હ્યુદકે લવણં યથા

સ્વામિદ્રોહકૃતં પાપં નિક્ષેપસ્યાપહારિણિ ।
મિત્રઘ્ને ચ કૃતઘ્ને ચ કૂટસાક્ષ્યસમુદ્ભવમ્

તદ્ગ્રામોદ્યાનભેદોત્થં પરદારનિષેવણમ્ ।
વાર્દ્ધુષિકસ્ય યત્પાપં યત્પાપં સ્તેયસમ્ભવમ્

કૂપભેદોદ્ભવં યચ્ચ બૈડાલવ્રતધારિણઃ ।
દામ્ભિકં વૃક્ષચ્છેદોત્થં વિવાહસ્ય નિષેધજમ્

આરામસ્થતરુચ્છેદમગમ્યાગમનોદ્ભવમ્ ।
સ્વભાર્યાત્યજને યચ્ચ પરભાર્યાસમીહનાત્

બ્રહ્મસ્વહરણે યચ્ચ ગરદે ગોવિઘાતિનિ ।
વિદ્યાવિક્રયણોત્થં ચ સંસર્ગાદ્યચ્ચ પાતકમ્

શ્વબિડાલવધાદ્ઘોરં સર્પશૂદ્રોદ્ભવં તથા ।
ભૂમિહર્તુશ્ચ યત્પાપં ભૂમિહારિણિ ચૈવ હિ

મા દદસ્વેતિ યત્પાપં ગોવહ્નિબ્રાહ્મણેષુ ચ ।
તત્પાપં યાતિ વિલયં કન્યાદાનેન પાણ્ડવ

સ ગત્વા ભાસ્કરં લોકં રુદ્રલોકે શુભે વ્રજેત્ ।
ક્રીડતે રુદ્રલોકસ્થો યાવદ્ ઇન્દ્રાશ્ચતુર્દશ

સર્વપાપક્ષયે જાતે શિવે ભવતિ ભાવના ।
એતદ્વ્રજતિ યસ્તીર્થં પ્રભાસં પાણ્ડુનન્દન

સર્વતીર્થફલં પ્રાપ્ય સો ઽશ્વમેધફલં લભેત્ ।
ગોપ્રદાનં મહાપુણ્યં સર્વપાપક્ષયં પરમ્ ।
પ્રશસ્તં સર્વકાલં હિ ચતુર્દશ્યાં વિશેષતઃ