ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

રાષ્ટ્રપાલસૂત્ર · ભાગ 13

રાષ્ટ્રપ્ 0 એકં સમયં ભગવાં કુ રુષુ જનપદેષુ ચર્યાં ચરન્ સ્થૂલકોષ્ઠકમ્ અનુપ્રાપ્તઃ । સ્થૂલકોષ્ઠકે વિહરતિ સ્થૂ લકોષ્ઠીય્ અકે વનષણ્ડે ।
અશ્રૌષુઃ સ્થૂલકોષ્ઠીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતયો બુદ્ધો ભગવાન્ ... સ્થૂલકોષ્ઠકે વિહરતિ સ્થૂલકોષ્ઠીયકે વનષણ્ડે ।
મત્સુમુર: (અશ્રૌષુઃ સ્થૂ)લકોષ્ઠીય્(અકા બ્રાહ્મણગૃહપતયો ભગવાં કુરુષુ જનપદેષુ ચર્યાં ચરન્ સ્થૂલકોષ્ઠકમ્ અનુપ્રાપ્તઃ । સ્થૂલકોષ્ઠકે વિહરતિ સ્થૂલકોષ્ઠકવનષણ્ડે); સ્હ્ત્ xઇ 4568ર્1: ॥। કુરૂષુ જ + + + + + + .. [ર્]. પૂર્વવદ્ યાવ[ત્*] સ્થૂ[લ્](અ) ॥। (ઇન્ થે fરગ્મેન્ત્ અત્ હન્દ્ fરોમ્ થે રેપિતિઓન્ અશ્રૌષુઃ ... અન્દ્ અબ્બ્રેવિઅતેદ્ wઇથ્ પૂર્વવદ્ યાવત્* )
રાષ્ટ્રપ્ 1 શ્રુત્વા ચ પુનઃ સં ઘાત્ સંઘં પૂ ગાત્ પૂગં સંગમ્ય સ માગમ્ય સ્થ્ ઊલકોષ્ઠકાન્ નિષ્ક્રમ્ય યેન ભગવાંસ્ તેનોપજગ્મુર્ ઉપેત્ય ભગવત્પાદૌ શિરસા વન્દ્ ઇત્વા એકાન્તે ન્યષીદં ।
સ્હ્ત્ xઇ 4568ર્2: ॥। ન્દિત્વા એકાન્ત્(એ) ન્યષ્[ઈદન્*] એકાંતનિષંણાં ॥।
રાષ્ટ્રપ્ 2 એકાન્ત નિષણ્ણાં સ્થૂલકો ષ્ઠીય કાં બ્રાહ્મ ણ ગ્ ઋહપત્ ઈં ભ્ અ ગ્ અવાં ધાર્મ્યા કથયા સંદર્શયતિ સમાદાપય તિ સમુત્તેજય્ અતિ સંપ્રહ ર્ષયતિ ।
સ્હ્ત્ xઇ 4568ર્2: ॥। ન્દિત્વા એકાન્ત્(એ) ન્યષ્[ઈદન્*] એકાંતનિષંણાં ॥।
રાષ્ટ્રપ્ 3 તેન ખલુ સમયે ન રાષ્ટ્રપા લો ગૃહપતિપુત્રસ્ ત્ અસ્મિં સમાજે સંનિષણ્ણો ઽભૂત્ સંનિપ તિતઃ ।
મત્સુમુર: ત્(અસ્મિં પર્ષદિ સંનિષણ્ણો); સ્હ્ત્ xઇ 4568ર્3: ॥। ગૃહપતિ[પુ]ત્રસ્ તસ્યામ્ એવ પરિષદિ સં # ॥।
રાષ્ટ્રપ્ 4 અથ રાષ્ટ્ર પાલસ્ય ગૃ હપતિ પુત્ર સ્યૈતદ્ અભ વદ્ ય થ્ આ ખલ્વ્ અ હ ં ભગવતો ભાષિતસ્યાર્થમ્ આ જાનામિ નૈતત્ સુકરમ્ અગારમ્ અ ધ્યાવ સતા એ કાન્તશ્ અંક લીકૃતં યા વજ્જી વં કેવલં પરિપૂ ર્ણં પ રિશુદ્ધં પર્યવદાતં બ્રહ્મ ચર્યં ચરિતુમ્ । યન્વ્ અહં કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષા યાણિ વ સ્ ત્ર્ આણ્ ય્ આ ચ્છદ્ય સમ્ ય ગ્ એવ શ્ર દ્ધ યા અગારાદ્ અન ગારિકાં પ્રવ્રજેયં ।
°શ્(અંક)લીકૃતં, રેસ્તોરેદ્ અચ્ચોર્દિન્ગ્ તો સ્હ્ત્ વિઇઇ 1874ર્2; મત્સુમુર: (સુકરમ્) અગાર-મ્-અધ્યાવ(સતા એ)કાન્તધ્(અવ)લીકૃતં યા(વજ્જી)વં કેવલં; સ્હ્ત્ xઇ 4568ર્4: ॥। મ્ અધ્યાવસતા એકાંતશંકલીકૃતં યા # ॥।; 5 ॥। ગારિકાં પ્રવ્રજેયં
રાષ્ટ્રપ્ 5 અથ ભગ વ્ આં સ્થૂલકોષ્ઠીયકાં બ્રાહ્મણગૃહપતીં ધાર્મ્ ય્ આ ક થયા સંદર્શયિત્વા સ માદાપયિત્વ્ આ સમ્ ઉત્તેજયિત્વા સં પ્ ર્ અહર્ષ ય્ ઇ ત્વા તૂષ્ણીમ્ અભ વત્ ।
મત્સુમુર: (અનેકપર્યાયેણ ધાર્મ્)ય્(આ) ક(થયા); સ્હ્ત્ xઇ 4568ર્5: અથ ભગવાં સ્થૂલકોષ્ઠિય ॥।
રાષ્ટ્રપ્ 6 અથ્ અ સ્થૂલકોષ્ઠીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતયો ભગ વતો ભાષિતમ્ અભિ નન્દ્યા નુ મ્ ઓ દ્ય ભગવત્પા દૌ શ્ ઇ રસા વન્દિત્વા ભ ગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તાઃ । રાષ્ટ્રપાલ્ ઓ ગ્ ઋ હપતિપુત્રસ્ તુ તત્રૈવ વિહરતિ ।
સ્હ્ત્ xઇ 4568વ્1: ॥। પતયો ભગવતો [ભા]ષ્[ઇત]મ્ અભિનન્દ્યાનુમોદ્ય ભ્(અ) ॥।; સ્હ્ત્ વ્ 1896ર્1: ॥। .. [શિરસ્](આ) વન્દ્[ઇ]ત્વા (ભગ)વ્(અતો) ॥।; મત્સુમુર: (ગૃહપતિપુત્રસ્ તત્રૈવાસ્થાત્)
રાષ્ટ્રપ્ 7 અથ રાષ્ટ્રપા લો ગૃ હપતિપુત્ર ઃ અ ચ્ ઇ ર પ્રક્રાન્તાન્ સ્થૂ લકોષ્ઠી ય કાં બ્રા હ્મણગૃહપતીં વિદિત્વા ઉત્થ્ આય આસનાદ્ એકાંસમ્ ઉત્તરાસઙ્ગં કૃત્વ્ આ યે ન ભ ગવાંસ્ તેનાં જલિં પ્રણમ્ય ભગ વન્તમ્ ઇદ મ્ અવોચત્ । લભેયાહં ભદન્ત સ્વાખ્ ય્ આતે ધર્મ્ અવિનયે પ્રવ્રજ્યામ્ ઉપસંપદં ભિક્ષુભા વં । ચરેયમ્ અહ ં ભગવતો ઽન્તિ કે બ્રહ્મચર્યં ।
સ્હ્ત્ વ્ 1896ર્2: ॥। (પ્રક્રા)[ન્ત્]આ(ં) સ્થૂલકોષ્ઠીય[કા] .. + ॥।; સ્હ્ત્ xઇ 4568વ્2: ॥। કાં બ્રાહ્મણગૃહપતિં વિદિત્વા ઉત્થા # ॥।; સ્હ્ત્ વ્ 1896ર્3: ॥। (ભ)ગવન્તમ્ ઇદમ્ અવો(ચત્* ।) ॥।; સ્હ્ત્ xઇ 4568વ્3: ॥। સંપદં ભિક્ષુભાવં ચ[ર્]એયમ્ અહં ભ # ॥।; સ્હ્ત્ વ્ 1896ર્4: ॥। (બ્ર)[હ્]મચર્યં અનુજ્ઞાતો + + ॥।
રાષ્ટ્રપ્ 8 અનુ જ્ઞ્ આ તો ઽસ્ય્ આર્ય પુત્ર માતાપિતૃ ભ્ યા ં ।
સ્હ્ત્ વ્ 1896ર્4: અનુજ્ઞાતો + + ॥।; મત્સુમુર: અનુ(જ્ઞાતો ઽસિ ગૃહપતિ)પુત્ર
રાષ્ટ્રપ્ 9 ન્ ઓ ભદન્ત ।
રાષ્ટ્રપ્ 10 ન હ્ય્ આર્યપુત્ર તથાગતા વા તથાગતશ્રા વકા વા ન અનુજ્ઞાત ં માતાપિતૃ ભ્ ય્ આં પ્રવ્રાજયન્ ત્ ઇ ઉપસંપાદ યન્તિ વા ।
મત્સુમુર: (ન હિ ગૃહપતિપુત્ર તથાગતા); સ્હ્ત્ xઇ 4568વ્4: ॥। પિતૃભ્યાં પ્રવ્[ર્]આજયંતિ વા ઉપસંપા[દ] # ॥।; સ્હ્ત્ વ્ 1896ર્5: ॥। + .. + + પ્રવ્રા[જ્](અયન્તિ) + + ॥।
રાષ્ટ્રપ્ 11 તથા ભદન્ત કરિષ્યામિ યથા માતાપિતરૌ મામ્ અનુજ્ઞાસ્યતઃ પ્રવ્રજિતુમ્ ।
મત્સુમુર: (અહં ભદન્ત તથા કરિષ્યામિ યથા માતાપિતરમ્ અનુજ્ઞાસ્યતિ); ચ્f. ક્. wઇલ્લે: "દિએ શ્રોણકોટીકર્ણ-fરગ્મેન્તે દેર્ સમ્મ્લુન્ગ્ પેલ્લિઓત્", સ્તુદિએન્ zઉર્ ઇન્દોલોગિએ ઉન્દ્ બુદ્ધિસ્મુસ્કુન્દે, fએસ્ત્ગબે દેસ્ સેમિનર્સ્ füર્ ઇન્દોલોગિએ ઉન્દ્ બુદ્ધિસ્મુસ્કુન્દે füર્ પ્રોf. દ્ર્. હેઇન્z બેછેર્ત્, હ્ગ્. ર્. ગ્ર્üનેન્દહ્લ્, જ્.-ઉ. હર્ત્મન્ન્, પ્. કિએffએર્-પ્üલ્z, બોન્ન્ 1993 (ઇન્દિચ એત્ તિબેતિચ 22), પ્. 300: અહમ્ આર્યકાત્યાયન તથા કરિ[ષ્યા](મિ) યથા માં (મ્)[આ](તાપિતરા)વ્ અ[ન્]ઉ[જ્]ઞાસ્ય[ત]ઃ [સ્વ્]આ(ખ્ય્)[આ](તે ધર્મવિનયે શ્રદ્ધયા અગા)(અ5)(રાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજિતું)
રાષ્ટ્રપ્ 12 અથ રાષ્ટ્રપા લો ગૃહપતિપુ ત્રો ભગવત્પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્ર ક્રાન્તઃ ।
સ્હ્ત્ વ્ 1896વ્1: ॥। + + .. [ભ્](અ)[ગ્](અ)[વત્પાદ્](ઔ) + + + ॥।; સ્હ્ત્ xઇ 4568વ્5: ॥। ત્ પ્રક્રાન્ત[ઃ]
રાષ્ટ્રપ્ 13 અથ રાષ્ટ્રપાલો ગૃહ પત્ ઇ પુત્રઃ સ્વક ં ન્ ઇ વેશન ં ગત્વ્ આ માતા પ્ ઇ તરં આમન્ત્રયતિ ।
સ્હ્ત્ xઇ 4568વ્5: + + + + (પ્)[આલ્]ઓ ગ્[ઋ]હપતિપ્[ઉત્રઃ સ્]વ ॥।; સ્હ્ત્ વ્ 1896વ્2: ॥। (આમન્ત્ર)યતિ
રાષ્ટ્રપ્ 14 અં બ તાત અનુજાનીધ્વં માં પ્રવ્રજિષ્યામિ સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ ધયા અગારાદ્ અનગારિકામ્ ।
સ્હ્ત્ વ્ 1896વ્2: અંબ તાત [અ](નુજાનીધ્વં) ॥।
રાષ્ટ્રપ્ 15 ય ત્ ખલુ તાત રાષ્ટ્રપાલ જાનીયાઃ અ સ્માકમ્ એ કપુત્ર કઃ પ્રિયો મનાપઃ ક્ષાન્ત અપ્રતિકૂલ ઃ । મરણેન્ અ તે વયમ્ અકામકા વિયુ જ્ય્ એ મ । કુત ઃ પુનર્ જીવ્ અં તમ્ ઉત્સ્રક્ષ્યામઃ ।
સ્હ્ત્ વ્ 1896વ્3: ॥। + + [એ]કપુત્રકઃ પ્રિ[ય્]ઓ + ॥।; એદ્.: મરણે(ન) + + + + + + + + + (ભવિષ્)યામઃ કુત(ઃ); મત્સુમુર: મરણે(નાપિ ત્વયા વયમ્ અકામકા વિના ભવિષ્)યામઃ; ચ્f. સ્wત્f સ્.વ્. વિ-યુજ્
રાષ્ટ્રપ્ 16 સચેદ્ અનુજ્ઞાસ્ ય થ ઇત્ય્ એવં કુશલં નાનુજ્ઞાસ્યથ અદ્યાગ્રેણ ન ભોક્ષ્યે ન પાસ્યામીતિ
સ્હ્ત્ વ્ 1896વ્4: ॥। + (અ)નુજ્ઞાસ્યથ ઇત્ય્ એવં [કુ](શલં) ॥।; મત્સુમુર: અદ્યાગ્રેણ ન (અન્નમ્ અપિ ભોક્ષ્યામિ); ચ્f. સ્ભ્વ્ ઇઇ 5.27f.: તાત સચેદ્ અનુજ્ઞાસ્યસીત્ય્ એવં કુશલમ્; નો ચેદ્ અનુજ્ઞાસ્યસિ, અદ્ય ન ભોક્ષ્યે, ન પાસ્યામીતિ
રાષ્ટ્રપ્ 17 અથ રાષ્ટ્ર પા લો ગૃહપતિપુત્રઃ એકમ્ અપિ ભક્તચ્છેદ મ્ અ કાર્ષીત્ । દ્વૌ ત્રીન્ યાવત્ સપ્ત ભક્તચ્છેદાનામ્ અકાર્ષીત્ ।
સ્હ્ત્ વ્ 1896વ્5: ॥।(અકા)ર્ષીત્* દ્[વ્](ઔ) [ત્રીન્ યા]વ[ત્] ષ[ડ્ અ]પિ .. ॥।
રાષ્ટ્રપ્ 18 અથ રાષ્ ટ્ ર્ અપાલસ્ય ગૃહપતિપુત્રસ્ય માતાપિત ર ં રાષ્ટ્ર પાલં ગ્ ઋ હ પતિ પુત્રમ્ ઇદમ્ અવોચ ત્ ।

રાષ્ટ્રપ્ 19 યત્ ખલ્ ઉ ત્ આ ત રાષ્ટ્રપાલ જાનીયાઃ । ત્વં હિ સુકુમા ર ઃ સુખૈષી ન ત્વં જાનીષે દુઃખસ્ય દુષ્કરં બ્રહ્મચર્યં દુષ્કરં પ્ ર્ આવિ વેક્યં દુ ષ્કરમ્ એકત્વ ં દુરભિ સ ં બ્ ઓ ધાન્ય્ અરણ્યવનપ્રસ્થાનિ પ્રાન્તાનિ શયના સ નાન્ય્ અધ્યા વસ્તુમ્ । ઇહૈવ ત્વં તાત રાષ્ટ્રપાલ નિષદ્ય કામાંશ્ ચ પરિભુઙ્ક્ષ્વ દાનાનિ ચ દ્ એહિ પુણ્યા નિ ચ કુરુ ।
મત્સુમુર: એકત્વ(મ્ અભિરમં દુરભિ)સ(ં)બ્(ઓ)ધાન્ય્; ચ્f. સ્ભ્વ્ ઇઇ 6.13-22: યત્ ખલુ તાત કુમાર જાનીયાસ્, ત્વં હિ સુકુમારઃ સુખૈષી; ન ત્વં જ્ઞાતા દુઃખસ્ય; દુશ્ચરં બ્રહ્મચર્યમ્; દુષ્કરં પ્રાવિવેક્યં, દુરભિરમમ્ એકત્વે, દુરભિસંબુધાન્ય્ અરણ્યવનપ્રસ્થાનિ, પ્રાન્તાનિ શયનાસનાન્ય્ અધ્યાવસ્તુમ્, દુઃખમ્ એકાકિનો ઽરણ્યે વાસઃ; યાવજ્જીવં તે વ્યાડમૃગૈઃ સહ વસ્તવ્યમ્; યાવજ્જીવં તે પરદત્તભોજિનો ભવિતવ્યમ્; યાવજ્જીવં તે માનુષકેભ્યઃ કામેભ્યઃ આવરણં કર્તવ્યમ્; યાવજ્જીવં તે માનુષિકાભ્યો રતિક્રીડાભ્ય આવરણં કર્તવ્યમ્; એહિ ત્વં તાત કુમાર ઇહૈવ સ્થિતો યૌવરાજ્યં કારય; કામાંશ્ ચ પરિભુઙ્ક્ષ્વ; દાનાનિ ચ ⟨દેહિ; પુણ્યાનિ ચ⟩ કુરુ
રાષ્ટ્રપ્ 20 એવમ્ ઉક્તો રાષ્ટ્રપાલો ગૃહપતિપુત્રસ્ તૂષ્ણીમ્ ।

રાષ્ટ્રપ્ 21 અ થ રાષ્ટ્રપાલસ્ય ગૃહપતિપ્ ઉત્ર્ અ સ્ય મ્ આતાપિતરં જ્ઞાતીમ્ ઉદ્ યોજતિ । અ ં ગ્ અ ત્ આવજ્ જ્ઞ તયઃ તાતં રાષ્ટ્રપાલમ્ ઉત્થાપયત ।
રાષ્ટ્રપ્ 22 અથ જ્ઞાત યો યેન રાષ્ટ્રપાલો ગૃહપ તિપુત્રસ્ તેનોપસ ંક્ ર્ આન્ ત્ આઃ । ઉપ્ એ ત્ય રાષ્ટ્રપાલં ગૃહ પતિપુ ત્ ર્ અમ્ ઇદમ્ અવોચં ।
રાષ્ટ્રપ્ 23 યત્ ખલુ તાત રાષ્ટ્રપાલ જા નીયાસ્ ત્વં હિ સુકુમારઃ સ્ ઉ ખૈષી ન ત્વં જાનીષે દુઃખસ્ય પૂર્વવત્* પુણ્યાનિ ચ ક્ ઉ રુ ।
રાષ્ટ્રપ્ 24 એવ મ્ ઉક્તો રાષ્ટ્રપાલો ગૃહપતિપુત્રસ્ તૂષ્ણીમ્ ।
રાષ્ટ્રપ્ 25 અથ રા ષ્ટ્ ર્ અપાલસ્ય ગૃહપતિપુ ત્ ર સ્ય માતાપ્ ઇ તર્ અં વયસ્યકાન્ ઉ દ્ય્ ઓ જ યતિ । અંગ્ અ તાવદ્ વયસ્ય કાઃ તાતં રાષ્ટ્રપાલમ્ ઉત્થાપયત :
રાષ્ટ્રપ્ 26 અથ રાષ્ટ્રપા લસ્ય ગૃહપતિપુત્રસ્ય વ યસ્યકાઃ યેન રાષ્ટ્રપાલો ગૃ હ્ અપ ત્ ઇ પુત્રસ્ તેનોપસંક્રાન્તાઃ । ઉપેત્ય રાષ્ટ્રપાલં ગૃ હ્ અ પ્ અતિપુત્રમ્ ઇદમ્ અવોચન્ ।
રાષ્ટ્રપ્ 27 ય ત્ ખ લ્ ઉ સૌમ્ય રા ષ્ ટ્ર્ અ પ્ આ લ્ અ જાનીયાસ્ ત્વં હિ સુકુમારઃ સુખૈષી ન ત્વં જાનીષે દુઃખસ્ય પૂર્વવત્ પુણ્યાનિ ચ કુરુ ।
રાષ્ટ્રપ્ 28 એવમ્ ઉ ક્ત્ ઓ રા ષ્ ટ્ર્ અ પ્ આ લો ગૃહપતિ પુત્રસ્ તૂષ્ણીમ્ ।
રાષ્ટ્રપ્ 29 અથ રા ષ્ટ્રપાલસ્ય ગૃહપતિ પુત્રસ્ય વયસ્યકા યેન રાષ્ટ્રપાલસ્ય ગૃહપતિપુત્રસ્ય માતાપિતરં તે નોપસ ં ક્રાન્તાઃ । ઉપેત્ય રાષ્ટ્રપાલસ્ય ગૃહપતિપુત્રસ્ય માત્ આપિતરમ્ ઇદમ્ અવોચન્ ।
રાષ્ટ્રપ્ 30 અંબ તાત અનુજાનીધ્વં સૌમ્યં રાષ્ટ્રપાલં પ્રવ્રજિતુમ્ । પ્રવ્રજ્યાં સચે દ્ અભિરમિ ષ્ ય્ અ તિ જીવન્તમ્ એનં દ્રક્ષ્યધ્વે સચે ન્ ન્ આ ભ્ ઇ ક્રમિષ્યતિ કાન્ યા પુત્રસ્ય ગતિર્ અન્યત્ર માતાપિતરમ્ એવ ।
મત્સુમુર: (અનુજાનીધ્વં પુત્રં રાષ્ટ્રપાલં પ્રવ્રજિતુમ્ । કિં મૃતેન કરિષ્યથ । સચે)દ્
રાષ્ટ્રપ્ 31 એવમ્ આવાં કુમારકાસ્ તાતં રાષ્ટ્રપાલમ્ અનુજાનીયાવ ઃ । સચ્ એ ત્ પ્રવ્રજિ ષ્યત્ય્ ઉદ્દર્શયિતવ્યમ્ ।
મત્સુમુર: (એવં વયં કુમારકાસ્ તાતં રાષ્ટ્રપાલમ્ અનુજાનામ)ઃ (।) સચ્(એ)ત્ પ્રવ્રજિ(ત્વા ઉદ્દર્શયિતવ્યમ્ ।)
રાષ્ટ્રપ્ 32 અથ રાષ્ટ્ર પ્ આ લસ્ય ગૃહપતિ પુ ત્ર સ્ય વયસ્યકા યેન રાષ્ટ્રપાલો ગૃહપતિપુત્રસ્ તેનોપસંક્રાન્તાઃ । ઉપેત્ય રા ષ્ટ્રપાલં ગૃહ પતિપુત્રમ્ ઇદમ્ અવોચન્ ।
એદ્.: (તેનોપસંક્રાન્તાઃ । ઉપસંક્રમ્ય)
રાષ્ટ્રપ્ 33 યત્ ખલુ સૌમ્ય રાષ્ટ્રપાલ જાનીયાઃ । અનુજ્ઞાતસ્ ત્વં માતાપિતૃભ્યાં પ્રવ્રજિતુમ્ । પ્રવ્રાજ યત્ આ ઉદ્દ ર્શયિતવ્યં માતાપિતરમ્ ।
એદ્. (નોતે 65): પેર્હપ્સ્ તો બે રેસ્તોરેદ્: °પિતૃભ્યામ્ અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજિતુમ્; મત્સુમુર: (અનુજ્ઞાતો ઽસિ માતાપિતૃભ્યાં । સચેત્ પ્રવ્રજ્ય ઉદ્દર્શયિતવ્યં ।)
રાષ્ટ્રપ્ 34 અથ રાષ્ ટ્ર્ અ પાલો ગૃહપ્ અતિપૂત્રો ઽનુપૂર્વેણ કાયસ્ય સ્થામં ચ બલં ચ સંજનય્ય યેન ભગવાંસ્ તેનો પ જ ગામ । ઉપે ત્ય ભગવત્પાદૌ શિરસા વન્દિ ત્વા એકા ન્ત્ એ અસ્થાદ્ એક્ આન્ત સ્થ્ ઇતો રાષ્ટ્રપાલો ગૃહપતિપુત્રો ભગવન્તમ્ ઇદમ્ અવોચત્ ।
રાષ્ટ્રપ્ 35 અનુજ્ઞાતો ઽસ્મિ ભદન્ત માતા પિ તૃભ્યામ્ । લભેયાહં સ્વાખ્ ય્ આ તે ધર્મવિનયે પ્રવ્ર જ્ય્ આ મ્ ઉપસંપદં ભિક્ષુભાવં ચરેયાહં ભગવતો ઽન્તિકે બ્રહ્મચર્ય મ્ ।
રાષ્ટ્રપ્ 36 લ બ્ધવાન્ રાષ્ટ્રપાલો ગ્ ઋહપતિપુત્રઃ સ્વાખ્યાતે ધર્મ્ અવિનયે પ્રવ્રજ્યામ્ ઉપસંપદં ભિક્ષુભાવમ્ ।
રાષ્ટ્રપ્ 37 અથ ભગવાન્ આયુષ્મન્તં રાષ્ટ્રપા લં પ્ ર્ અવ્રાજયિત્વા ઉપસંપાદ યિત્વા યથાભિરમ્યં સ્થ્ ઊલકોષ્ઠકે વિહૃત્ય યેન શ્રાવસ્તી તેન ચર્યાં પ્રક્રાન્તઃ । અનુપૂર્વેણ ચર્યાં ચરઞ્ શ્રા વ્ અ સ્તી મ્ અનુપ્રાપ્તઃ । શ્રાવસ્ત્યાં વિ હરતિ જેતવન અના થપિણ્ડદસ્ય આરામે ।
મત્સુમુર: (અથ ભગવાન્ ગૃહપતિપુત્રં રાષ્ટ્રપા)લં
fરગ્મેન્ત્ ઓf fઓઉર્થ્ લેઅf (સ્હ્ત્ ઇવ્ 412।15); રેસ્તોરતિઓન્ બ્ય્ મત્સુમુર:
ર્1 તેન ખલુ સમ ય્ એન્ આયુષ્મતો રાષ્ટ્ર પાલસ્ય પિતા મધ્યમે દ્વારસાલે મુણ્ડિનમ્ ઉલ્લેકયતિ
ર્2 અદ્રાક્ષીદ્ આ યુષ્મતો રાષ્ટ્રપાલ્ અ સ્ય પિતાયુષ્મન્તં રાષ્ટ્રપાલં દ્વારસમીપે દૃષ્ટ્વૈતદ્ અવોચત્* તૈર્ મુણ્ડકૈઃ શ્રમણકૈર્
ર્3 અસ્માકં કુલમ્ ઉ દ્દાયાદં કૃતં । ય ઇર્ અસ્માકમ્ એકપુત્રકઃ પ્રિયો મનાપઃ ક્ષાન્તો ઽપ્રતિકુલો રાષ્ટ્રપાલઃ પ્રવ્રાજયિત ઉપસંપાદયિતસ્ તેષાં મુણ્ડકાનાં શ્રમણકાનાં
એદ્.: ॥। દ્[ધ્]આયાદં કૃતં; મત્સુમુર: (અસ્માકં કુલસ્ય પ્રતિ)પ્રસ્રબ્ધં કૃતં; બેલોw દ્દાયાદં તોછ્. (?) ગ્લોસ્સ્ ॥। [ષ્ટ્].।[પ્ત્].।[સ્ત્]. સે .. .. યામુ$*
ર્4 કેન પિણ્ડં દ્ આતવ્યં કર્તવ્યં મ ન્યતે અથાયુષ્માન્ રાષ્ટ્રપાલઃ સ્વકે નિવેશને આક્રોશાદ્ અન્યં નૈવ દાનમ્ અલબ્ધ.
ર્5 પ્રવાસયિતસ્ ત્વ રિતત્વરિતં પ્રતિનિષ્ક્રાન્ત્ અઃ તેન ખલુ સમયેનાયુષ્મતો રાષ્ટ્રપાલસ્ય પુરાણજીર્ણદાસી પર્યુષિતં
56 પૂતિકુમાષમ્ આ કીર્ય બહિર્ નિર્ગતા ચ્છોર યિતુમ્. આયુષ્માન્ રાષ્ટ્રપાલસ્ તાં પુરાણજીર્ણદાસીમ્ અદ્રાક્ષીત્. દૃષ્ટ્વા તાં જીર્ણદાસીમ્ એતદ્ અવોચત્. ભગિનિ સચેત્ પર્યુષિતાઃ
વ્1 પૂતિકુલ્માષાઃ પરિત્ યક્તાઃ અસ્માકં પાત્રે આકિ ર. આર્યં યાચ. અથ સા પુરાણજીર્ણદાસી પર્યુષિતં પૂતિકુલ્માષં પાત્ર આકિરન્તી આયુષ્મતો રાષ્ટ્રપાલસ્ય હસ્તતશ્
વ્2 ચ પાદતશ્ ચ ઘ્રાણ તશ્ ચ । મુખતશ્ ચ સ્વરગ્ ઉપ્તિતશ્ ચ નિમિત્તં પ્રત્યભિજ્ઞાયેદમ્ અવોચત્. આર્યપુત્ર કિં રાષ્ટ્રપાલઃ. ભગિનિ
વ્3 માં તથાજન ઃ સંજાનાતિ । અથ સા પુરાણજીર્ણદાસી શીઘ્રંશીઘ્રં યેનાયુષ્મતો રાષ્ટ્રપાલસ્ય મહલ્લકસ્ તેનોપસંક્રાન્તા. ઉપેત્યાયુષ્મતો
વ્4 રાષ્ટ્રપાલસ્ય મહ લ્લ્ ઇ ક્ આ મ્ ઇદમ્ અવોચત્* સ્વામિ જાનીયાઃ, સૌમ્યો રાષ્ટ્રપાલઃ સ્થૂલકોષ્ઠકં ચિરપ્રાપ્તઃ, સ્વનિવેશનં
મત્સુમુર: (મહ)લ્લ્(અ)કમ્ (તિબ્. ફ લ); મ્સ્ મહ[લ્લ્]અ⟨⟨ક⟩⟩મ્
વ્5 તુ પ્રાપ્તું નેચ્છતિ. અથાયુષ્મતો રાષ્ટ્ર્ અપાલસ્ય મહલ્લકો વામહસ્તેન કેશં સંનિપાતયન્ પટકમ્ એકનિવાસં નિવાસય્ય યેનાયુષ્માન્ રાષ્ટ્રપાલો તેનોપસંક્રાન્તઃ
વ્6 તેન ખ લુ સમયેનાયુ ષ્માન્ રાષ્ટ્રપાલઃ પ્રકારકણ્ટકે સ્થિતસ્ તં પર્યુષિતં પૂતિકુલ્માષં પરિભુઞ્જતિ.
રાષ્ટ્રપ્ 38 ॥। યત્ર નદ્યા ગઙ્ગાયાઃ સ્રોતો ગંભીરતરં ચ શીઘ્ર તરં ચ તત્ર પ્રક્ષિપ । મા તે અતોનિદ્ આનં ભવિષ્યન્તિ શોકપરિદે વદુઃખદૌર્મનસ્યોપ્ આયા સા ઃ ।
મત્સુમુર: (શકટેષ્વ્ આરોપય્ય નદ્યા) [...] મા તે અતોનિદ્(આનમ્ ઉત્પત્સ્યન્તે શોક(પરિદે)વદુઃખદૌર્મનસ્યોપ્(આયા)સા(ઃ)
રાષ્ટ્રપ્ 39 અથાયુષ્મતો રાષ્ટ્ર પાલસ્ય મહલ્લિક્ આ યાઃ એતદ્ અભવત્ । એવમ્ અપ્ય્ અહમ્ કુર્વતી ન શક્યાયુષ્મન્તં રાષ્ ટ્રપાલમ્ અન્વાવર્તિતુમ્ । યન્વ્ અહ ં વધુક્ આ ઉદ્યોજયેયમ્ ।

મત્સુમુર: (ન શક્યા તાતં રાષ્)ટ્રપાલમ્ અન્વાવર્તિતુમ્
રાષ્ટ્રપ્ 40 અ થાયુષ્મતો રાષ્ટ્રપાલસ્ય મહલ્લિકા વધુકા ઉ દ્યોજયન્તીદમ્ અવો ચત્ ।
રાષ્ટ્રપ્ 41 વધુકા । યદ્રૂપેણ પૂર્વં સ્નાનેન સ્નાતાઃ વસ્ત્રૈઃ પ્રવૃ તાઃ અલંકારેણાલંકૃતાઃ ધૂપૈર્ ધૂપિતાઃ ચૂ ર્ ણ્ ઐર્ અવચૂર્ણિતાઃ રાષ્ટ્રપાલસ્ય પૂર્વે આગારિકસ્ય સત ઃ પ્ ર્ ઇયાશ્ ચાભૂત મ નાપાશ્ ચ તદ્રૂપૈઃ સ્નાત્રૈઃ સ્નાતાઃ વસ્ત્રૈઃ પ્રાવૃતાઃ અલંકારેણા લંકૃતાઃ ધૂપૈર્ ધૂપિતાઃ ચૂર્ણૈ ર્ અ વ ચૂર્ણિતાઃ એકા એકસ્મિં પાદે નિ પતિત્વા દ્વિતી યા દ્વિતીયે નિપતિત્વા એવં વદત । કથંરૂપાસ્ તા અપ્સ્ અ રસો ય્ આસામ્ અર્થે આર્યપુત્રો ભગ વ ત્ ઓ ઽન્ ત્ ઇ ક્ એ બ્રહ્મચ્ અર્યં ચરતિ ।
રાષ્ટ્રપ્ 42 અથાયુષ્મતો રાષ્ટ્રપા લ્ અ સ્ય પુરાણદ્વ્ ઇ ત્ ઈ યા યદ્રૂપૈઃ સ્નાનૈઃ સ્નાતાઃ પૂર્વવ્ અદ્ ય્ આ વચ્ ચ્ ઊર્ણૈર્ અવચૂર્ણિત્ આ રાષ્ટ્રપ્ આલ સ્ય । આ ગારિ કસ્ય્ અ સતઃ પ્રિયાશ્ ચા ભૂ⟨વ⟩ન્ મનાપાશ્ ચ તદ્રૂપૈઃ સ્નાનૈઃ સ્નાતાઃ પૂર્વવદ્ યાવચ્ ચૂર્ણૈર્ અવ ચૂર્ણિતાઃ એકા એકસ્મિં પાદે નિપતિતા દ્વિત્ ઈ યા દ્વિતીયે એવ્ અમ્ અવોચન્ । કથંર્ ઊપાસ્ તા અપ્સરસો યાસામ્ અર્થે આર્યપુત્રો ભગ વતો ઽન્તિકે બ્રહ્મચર્યં ચરતિ ।
મત્સુમુર; રાષ્ટ્રપ્(આલ)સ્ય । ⟨પૂર્વે⟩ આ(ગારિ)કસ્ય્(અ) ... દ્વિત્(ઈ)યા દ્વિતીયે એવ્(અં કથંર્)ઊપાસ્
રાષ્ટ્રપ્ 43 નાહં ભગિન્યઃ અપ્સરસાં હેતો ર્ ભગવતો ઽન્તિકે બ્રહ્મચર્યં ચરામિ ।
રાષ્ટ્રપ્ 44 અથાયુષ્મતો રાષ્ટ્રપાલસ્ ય પુરાણદ્વિતીયા ભગિનીવાદેન સમુદાચીર્ણે । મૂર્ચ્છિતા ભૂમ્યાં નિપતિ ત્ આ ઃ ।
રાષ્ટ્રપ્ 45 અથાયુષ્માં રાષ્ટ્રપાલો માતાપિતરમ્ આમન્ત્રયતિ । અં બ તાત સચેદ્ વાં પરિત્યક્તં કિં ન દીયતે કિં વિહેઠીયત્ એ ।
મત્સુમુર: અં(બ તાત સચેદ્ અન્નં) પરિત્યક્તં કિં ન દીયતે કિં વિહેઠીયત્(એ પરિત્યક્તે)
રાષ્ટ્રપ્ 46 સદ્યો ભક્તં ભુંક્ષ્વ તાત રાષ્ટ્રપાલ ।
મત્સુમુર: [46] ભુંક્ષ્વ તાત રાષ્ટ્રપાલ
રાષ્ટ્રપ્ 47 અ થાયુષ્મતો રાષ્ટ્રપાલસ્ય મહ લ્લિકા ઉત્થાયાસનાદ્ આ યુષ્મન્તં રાષ્ટ્રપાલં શુચિ ના પ્ર્ અણીતેન ખાદનીયભોજનીયેન સ્વહસ્તં સન્તર્પયન્તિ સંપ્રવારયન્તિ ।
મત્સુમુર: અ થાયુષ્મતો રાષ્ટ્રપાલસ્ય મહ લ્લકો મહલ્લિકા ચા યુષ્મન્તં રાષ્ટ્રપાલં શુચિ ના પ્ર્ અણીતેન ખાદનીયભોજનીયેન સ્વહસ્તં સન્તર્પયન્તિ સંપ્રવારયન્તિ. અનેકપર્યાયેણ શુચિના પ્રણીતેન ખાદનીયભોજનીયેન સ્વહસ્તં સન્તર્પયિત્વા સંપ્રવારયિત્વા
⟨ રાષ્ટ્રપ્ 48 ⟩ આયુષ્મન્તં રાષ્ટ્રપાલં ભુક્તવન્તં વિદિત્વા ધૌતહસ્તમ્ અપનીતપાત્રં નીચતરકમ્ આસનં ગૃહીત્વા નિષણ્ણા ધર્મશ્રવણાય
રેસ્તોરેદ્ તેxત્ બ્ય્ મત્સુમુર
⟨ રાષ્ટ્રપ્ 49 ⟩ અથાયુષ્માન્ રાષ્ટ્રપાલસ્ તસ્યાં વેલાયાં ગાથા બભાષે.
............
પ્રહાય કામાઞ્ છ્રામણ્યમ્ એ વ શ્રે યઃ ॥
અથ મહારાજ કૌરવ્ય આયુષ્મતો રાષ્ટ્રપાલ સ્ય ભાષિત મ્ અ ભિનન્દ્યાનુમોદ્ય્ આયુષ્મત્પાદૌ શિર સા વન્દિત્વાસનાદ્ ઉત્થાય પ્રક્રાન્તઃ.
રેસ્તોરેદ્ તેxત્ બ્ય્ મત્સુમુર; ચ્f. સ્હ્ત્ ઇઇઇ 804અ ર્3 (અન્દ્ અદ્દિતિઓન્સ્ ઇન્ સ્હ્ત્ વિઇ)

મૂળ પાઠ: Rāṣṭrapālasūtra · Edition: E. Waldschmidt: "The Rāṣṭrapālasūtra in Sanskrit Remnants from Central Asia". In: Indianisme et Bouddhisme, Mélanges offerts à Mgr Étienne Lamotte . Louvain-La-Neuve 1980 (Publications de l'Institut Orientaliste de Louvain, 23), pp. 359-374 [reprint in: E. Waldschmidt. Ausgewählte kleine Schriften , hg. von H. Bechert und P. Kieffer-Pülz. Stuttgart 1989 (Glasenapp-Stiftung, 29), pp. 346ff.]. · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc