રામોદન્ત · શ્લોક 81*-100*

અશોકવનિકામધ્યે સંસ્થાપ્ય જનકાત્મજામ્
રાવણો રક્ષિતું ચૈનાં નિયુયોજ નિશાચરીઃ ॥

હત્વા રામસ્ તુ મારીચમ્ આગચ્છન્ન્ અનુજેરિતામ્
વાર્ત્તામ્ આકર્ણ્ય દુઃખાર્તઃ પર્ણશાલામ્ ઉપાગમત્ ॥

અદૃષ્ટ્વા તત્ર વૈદેહીં વિચિન્વાનો વનાન્તરે
સહાનુજો ગૃધ્રરાજં છિન્નપક્ષં દદર્શ સઃ ॥

તેનોક્તાં જાનકીવાર્ત્તાં શ્રુત્વા પશ્ચાન્ મૃતં ચ તમ્
દગ્ધ્વા સહાનુજો રામશ્ ચક્રે તસ્યોદકક્રિયામ્ ॥

આત્મનો ઽભિભવં પશ્ચાત્ કુર્વતીં પથિ લક્ષ્મણઃ
અયોમુખીં ચકારાશુ કૃત્તશ્રવણનાસિકામ્ ॥

ગૃહીતૌ તૌ કબન્ધેન ભુજૌ તસ્ય ન્યકૃન્તતામ્
તતસ્ તુ યાચિતૌ તેન તદ્દેહં દેહતુશ્ ચ તૌ ॥

સ તુ દિવ્યાકૃતિર્ ભૂત્વા રામં સીતોપલબ્ધયે
સુગ્રીવમ્ ઋષ્યમૂકસ્થં યાહીત્ય્ ઉક્ત્વા દિવં યયૌ ॥

તતઃ પ્રીતો રઘુશ્રેષ્ઠઃ શબર્યાશ્રમમ્ અભ્યયાત્
તયાભિપૂજિતઃ પશ્ચાત્ પમ્પાં પ્રાપ સલક્ષ્મણઃ ॥

હનૂમાન્ અથ સુગ્રીવ નિર્દિષ્ટો રામલક્ષ્મણૌ
પ્રાપ્ય જ્ઞાત્વા તુ વૃત્તાન્તં તેન તૌ સમયોજયત્ ॥

તતો રામસ્ય વૃત્તાન્તં સુગ્રીવાય નિવેદ્ય સઃ
સખ્યં ચ કારયામ્ આસ તયોઃ પાવકસંનિધૌ ॥

પ્રતિજજ્ઞે તદા રામો હનિષ્યામીતિ વાલિનમ્
દર્શયિષ્યામિ વૈદેહીમ્ ઇત્ય્ અન્યેન ચ સંશ્રુતમ્ ॥

સુગ્રીવેણાથ રામાય ભ્રાતૃવૈરસ્ય કારણમ્
નિવેદિતમ્ અશેષં ચ બલાધિક્યં ચ તસ્ય તત્ ॥

તત્ ક્ષણં દુન્દુભેઃ કાયં સુગ્રીવેણ પ્રદર્શિતમ્
સુદૂરં પ્રેષયામ્ આસ પાદાઙ્ગુષ્ઠેન રાઘવઃ ॥

પુનશ્ ચ દર્શિતાંસ્ તેન સાલાન્ સપ્ત રઘૂત્તમઃ
બાણેનૈકેન ચિચ્છેદ સાર્ધં તસ્યાનુશઙ્કયા ॥

કિષ્કિન્ધાં પ્રાપ્ય સુગ્રીવસ્ તતો રામસમન્વિતઃ
જગર્જાતીવ સંહૃષ્ટઃ કોપયન્ વાનરાધિપમ્ ॥

વાલી નિષ્ક્રમ્ય સુગ્રીવં સમરે ઽપીડયદ્ ભૃશમ્
સો ઽપિ સંભગ્નસર્વાઙ્ગઃ પ્રાદ્રવદ્ રાઘવાન્તિકમ્ ॥

કૃતચિહ્નસ્ તુ રામેણ પુનર્ એવ સ વાલિનમ્
રણાયાહ્વયત ક્ષિપ્રં તસ્થૌ રામસ્ તિરોહિતઃ ॥

હેમમાલી તતો વાલી તારયાભિહિતં હિતમ્
નિરસ્ય કુપિતો ભ્રાત્રા રણં ચક્રે સુદારુણમ્ ॥

બાણેન વાલિનં રામો વિદ્ધ્વા ભૂમૌ ન્યપાતયત્
સો ઽપિ રામ ઇતિ જ્ઞાત્વા ત્યક્ત્વા દેહં દિવં યયૌ ॥

પશ્ચાત્ તપન્તં સુગ્રીવં સમાશ્વાસ્ય રઘૂત્તમઃ
વાનરાણામ્ અધિપતિં ચકારાશ્રિતવત્સલઃ ॥