રામાયણ · અધ્યાય 3.033

તતઃ શૂર્પણખા વાક્યં તચ્ છ્રુત્વા રોમહર્ષણમ્
સચિવાન્ અભ્યનુજ્ઞાય કાર્યં બુદ્ધ્વા જગામ હ

તત્ કાર્યમ્ અનુગમ્યાથ યથાવદ્ ઉપલભ્ય ચ
દોષાણાં ચ ગુણાનાં ચ સંપ્રધાર્ય બલાબલમ્

ઇતિ કર્તવ્યમ્ ઇત્ય્ એવ કૃત્વા નિશ્ચયમ્ આત્મનઃ
સ્થિરબુદ્ધિસ્ તતો રમ્યાં યાનશાલાં જગામ હ

યાનશાલાં તતો ગત્વા પ્રચ્છન્નં રાક્ષસાધિપઃ
સૂતં સંચોદયામ્ આસ રથઃ સંયુજ્યતામ્ ઇતિ

એવમ્ ઉક્તઃ ક્ષણેનૈવ સારથિર્ લઘુવિક્રમઃ
રથં સંયોજયામ્ આસ તસ્યાભિમતમ્ ઉત્તમમ્

કાઞ્ચનં રથમ્ આસ્થાય કામગં રત્નભૂષિતમ્
પિશાચવદનૈર્ યુક્તં ખરૈઃ કનકભૂષણૈઃ

મેઘપ્રતિમનાદેન સ તેન ધનદાનુજઃ
રાક્ષસાધિપતિઃ શ્રીમાન્ યયૌ નદનદીપતિમ્

સ શ્વેતબાલવ્યસનઃ શ્વેતચ્છત્રો દશાનનઃ
સ્નિગ્ધવૈદૂર્યસંકાશસ્ તપ્તકાઞ્ચનભૂષણઃ

દશાસ્યો વિંશતિભુજો દર્શનીય પરિચ્છદઃ
ત્રિદશારિર્ મુનીન્દ્રઘ્નો દશશીર્ષ ઇવાદ્રિરાટ્

કામગં રથમ્ આસ્થાય શુશુભે રાક્ષસાધિપઃ
વિદ્યુન્મણ્ડલવાન્ મેઘઃ સબલાક ઇવામ્બરે

સશૈલં સાગરાનૂપં વીર્યવાન્ અવલોકયન્
નાનાપુષ્પફલૈર્ વૃક્ષૈર્ અનુકીર્ણં સહસ્રશઃ

શીતમઙ્ગલતોયાભિઃ પદ્મિનીભિઃ સમન્તતઃ
વિશાલૈર્ આશ્રમપદૈર્ વેદિમદ્ભિઃ સમાવૃતમ્

કદલ્ય્ આઢકિસંબાધં નાલિકેરોપશોભિતમ્
સાલૈસ્ તાલૈસ્ તમાલૈશ્ ચ તરુભિશ્ ચ સુપુષ્પિતૈઃ

અત્યન્તનિયતાહારૈઃ શોભિતં પરમર્ષિભિઃ
નાગૈઃ સુપર્ણૈર્ ગન્ધર્વૈઃ કિંનરૈશ્ ચ સહસ્રશઃ

જિતકામૈશ્ ચ સિદ્ધૈશ્ ચ ચામણૈશ્ ચોપશોભિતમ્
આજૈર્ વૈખાનસૈર્ માષૈર્ વાલખિલ્યૈર્ મરીચિપૈઃ

દિવ્યાભરણમાલ્યાભિર્ દિવ્યરૂપાભિર્ આવૃતમ્
ક્રીડા રતિવિધિજ્ઞાભિર્ અપ્સરોભિઃ સહસ્રશઃ

સેવિતં દેવપત્નીભિઃ શ્રીમતીભિઃ શ્રિયા વૃતમ્
દેવદાનવસંઘૈશ્ ચ ચરિતં ત્વ્ અમૃતાશિભિઃ

હંસક્રૌઞ્ચપ્લવાકીર્ણં સારસૈઃ સંપ્રણાદિતમ્
વૈદૂર્યપ્રસ્તરં રમ્યં સ્નિગ્ધં સાગરતેજસા

પાણ્ડુરાણિ વિશાલાનિ દિવ્યમાલ્યયુતાનિ ચ
તૂર્યગીતાભિજુષ્ટાનિ વિમાનાનિ સમન્તતઃ

તપસા જિતલોકાનાં કામગાન્ય્ અભિસંપતન્
ગન્ધર્વાપ્સરસશ્ ચૈવ દદર્શ ધનદાનુજઃ

નિર્યાસરસમૂલાનાં ચન્દનાનાં સહસ્રશઃ
વનાનિ પશ્યન્ સૌમ્યાનિ ઘ્રાણતૃપ્તિકરાણિ ચ

અગરૂણાં ચ મુખ્યાનાં વનાન્ય્ ઉપવનાનિ ચ
તક્કોલાનાં ચ જાત્યાનાં ફલાનાં ચ સુગન્ધિનામ્

પુષ્પાણિ ચ તમાલસ્ય ગુલ્માનિ મરિચસ્ય ચ
મુક્તાનાં ચ સમૂહાનિ શુષ્યમાણાનિ તીરતઃ

શઙ્ખાનાં પ્રસ્તરં ચૈવ પ્રવાલનિચયં તથા
કાઞ્ચનાનિ ચ શૈલાનિ રાજતાનિ ચ સર્વશઃ

પ્રસ્રવાણિ મનોજ્ઞાનિ પ્રસન્નાનિ હ્રદાનિ ચ
ધનધાન્યોપપન્નાનિ સ્ત્રીરત્નૈર્ આવૃતાનિ ચ

હસ્ત્યશ્વરથગાઢાનિ નગરાણ્ય્ અવલોકયન્
તં સમં સર્વતઃ સ્નિગ્ધં મૃદુસંસ્પર્શમારુતમ્

અનૂપં સિન્ધુરાજસ્ય દદર્શ ત્રિદિવોપમમ્
તત્રાપશ્યત્ સ મેઘાભં ન્યગ્રોધમ્ ઋષિભિર્ વૃતમ્

સમન્તાદ્ યસ્ય તાઃ શાખાઃ શતયોજનમ્ આયતાઃ
યસ્ય હસ્તિનમ્ આદાય મહાકાયં ચ કચ્ચપમ્
ભક્ષાર્થં ગરુડઃ શાખામ્ આજગામ મહાબલઃ

તસ્ય તાં સહસા શાખાં ભારેણ પતગોત્તમઃ
સુપર્ણઃ પર્ણબહુલાં બભઞ્જાથ મહાબલઃ

તત્ર વૈખાનસા માષા વાલખિલ્યા મરીચિપાઃ
અજા બભૂવુર્ ધૂમ્રાશ્ ચ સંગતાઃ પરમર્ષયઃ

તેષાં દયાર્થં ગરુડસ્ તાં શાખાં શતયોજનામ્
જગામાદાય વેગેન તૌ ચોભૌ ગજકચ્છપૌ

એકપાદેન ધર્માત્મા ભક્ષયિત્વા તદ્ આમિષમ્
નિષાદવિષયં હત્વા શાખયા પતગોત્તમઃ
પ્રહર્ષમ્ અતુલં લેભે મોક્ષયિત્વા મહામુનીન્

સ તેનૈવ પ્રહર્ષેણ દ્વિગુણીકૃતવિક્રમઃ
અમૃતાનયનાર્થં વૈ ચકાર મતિમાન્ મતિમ્

અયોજાલાનિ નિર્મથ્ય ભિત્ત્વા રત્નગૃહં વરમ્
મહેન્દ્રભવનાદ્ ગુપ્તમ્ આજહારામૃતં તતઃ

તં મહર્ષિગણૈર્ જુષ્ટં સુપર્ણકૃતલક્ષણમ્
નામ્ના સુભદ્રં ન્યગ્રોધં દદર્શ ધનદાનુજઃ

તં તુ ગત્વા પરં પારં સમુદ્રસ્ય નદીપતેઃ
દદર્શાશ્રમમ્ એકાન્તે પુણ્યે રમ્યે વનાન્તરે

તત્ર કૃષ્ણાજિનધરં જટાવલ્કલધારિણમ્
દદર્શ નિયતાહારં મારીચં નામ રાક્ષસં

સ રાવણઃ સમાગમ્ય વિધિવત્ તેન રક્ષસા
તતઃ પશ્ચાદ્ ઇદં વાક્યમ્ અબ્રવીદ્ વાક્યકોવિદઃ