રામાયણ · અધ્યાય 2.014

સ તદ્ અન્તઃપુરદ્વારં સમતીત્ય જનાકુલમ્
પ્રવિવિક્તાં તતઃ કક્ષ્યામ્ આસસાદ પુરાણવિત્

પ્રાસકાર્મુકબિભ્રદ્ભિર્ યુવભિર્ મૃષ્ટકુણ્ડલૈઃ
અપ્રમાદિભિર્ એકાગ્રૈઃ સ્વનુરક્તૈર્ અધિષ્ઠિતામ્

તત્ર કાષાયિણો વૃદ્ધાન્ વેત્રપાણીન્ સ્વલંકૃતાન્
દદર્શ વિષ્ઠિતાન્ દ્વારિ સ્ત્ર્યધ્યક્ષાન્ સુસમાહિતાન્

તે સમીક્ષ્ય સમાયાન્તં રામપ્રિયચિકીર્ષવઃ
સહભાર્યાય રામાય ક્ષિપ્રમ્ એવાચચક્ષિરે

પ્રતિવેદિતમ્ આજ્ઞાય સૂતમ્ અભ્યન્તરં પિતુઃ
તત્રૈવાનાયયામ્ આસ રાઘવઃ પ્રિયકામ્યયા

તં વૈશ્રવણસંકાશમ્ ઉપવિષ્ટં સ્વલંકૃતમ્
દાદર્શ સૂતઃ પર્યઙ્કે સૌવણો સોત્તરચ્છદે

વરાહરુધિરાભેણ શુચિના ચ સુગન્ધિના
અનુલિપ્તં પરાર્ધ્યેન ચન્દનેન પરંતપમ્

સ્થિતયા પાર્શ્વતશ્ ચાપિ વાલવ્યજનહસ્તયા
ઉપેતં સીતયા ભૂયશ્ ચિત્રયા શશિનં યથા

તં તપન્તમ્ ઇવાદિત્યમ્ ઉપપન્નં સ્વતેજસા
વવન્દે વરદં બન્દી નિયમજ્ઞો વિનીતવત્

પ્રાઞ્જલિસ્ તુ સુખં પૃષ્ટ્વા વિહારશયનાસને
રાજપુત્રમ્ ઉવાચેદં સુમન્ત્રો રાજસત્કૃતઃ

કૌસલ્યા સુપ્રભા દેવ પિતા ત્વં દ્રષ્ટુમ્ ઇચ્છતિ
મહિષ્યા સહ કૈકેય્યા ગમ્યતાં તત્ર માચિરમ્

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ સંહૃષ્ટો નરસિંહો મહાદ્યુતિઃ
તતઃ સંમાનયામ્ આસ સીતામ્ ઇદમ્ ઉવાચ હ

દેવિ દેવશ્ ચ દેવી ચ સમાગમ્ય મદન્તરે
મન્ત્રેયેતે ધ્રુવં કિં ચિદ્ અભિષેચનસંહિતમ્

લક્ષયિત્વા હ્ય્ અભિપ્રાયં પ્રિયકામા સુદક્ષિણા
સંચોદયતિ રાજાનં મદર્થં મદિરેક્ષણા

યાદૃશી પરિષત્ તત્ર તાદૃશો દૂત આગતઃ
ધ્રુવમ્ અદ્યૈવ માં રાજા યૌવરાજ્યે ઽભિષેક્ષ્યતિ

હન્ત શીઘ્રમ્ ઇતો ગત્વા દ્રક્ષ્યામિ ચ મહીપતિઃ
સહ ત્વં પરિવારેણ સુખમ્ આસ્સ્વ રમસ્ય ચ

પતિસંમાનિતા સીતા ભર્તારમ્ અસિતેક્ષણા
આદ્વારમ્ અનુવવ્રાજ મઙ્ગલાન્ય્ અભિદધ્યુષી

સ સર્વાન્ અર્થિનો દૃષ્ટ્વા સમેત્ય પ્રતિનન્દ્ય ચ
તતઃ પાવકસંકાશમ્ આરુરોહ રથોત્તમમ્

મુષ્ણન્તમ્ ઇવ ચક્ષૂંષિ પ્રભયા હેમવર્ચસં
કરેણુશિશુકલ્પૈશ્ ચ યુક્તં પરમવાજિભિઃ

હરિયુક્તં સહસ્રાક્ષો રથમ્ ઇન્દ્ર ઇવાશુગમ્
પ્રયયૌ તૂર્ણમ્ આસ્થાય રાઘવો જ્વલિતઃ શ્રિયા

સ પર્જન્ય ઇવાકાશે સ્વનવાન્ અભિનાદયન્
નિકેતાન્ નિર્યયૌ શ્રીમાન્ મહાભ્રાદ્ ઇવ ચન્દ્રમાઃ

છત્રચામરપાણિસ્ તુ લક્ષ્મણો રાઘવાનુજઃ
જુગોપ ભ્રાતરં ભ્રાતા રથમ્ આસ્થાય પૃષ્ઠતઃ

તતો હલહલાશબ્દસ્ તુમુલઃ સમજાયત
તસ્ય નિષ્ક્રમમાણસ્ય જનૌઘસ્ય સમન્તતઃ

સ રાઘવસ્ તત્ર કથાપ્રલાપં શુશ્રાવ લોકસ્ય સમાગતસ્ય
આત્માધિકારા વિવિધાશ્ ચ વાચઃ પ્રહૃષ્ટરૂપસ્ય પુરે જનસ્ય

એષ શ્રિયં ગચ્છતિ રાઘવો ઽદ્ય રાજપ્રસાદાદ્ વિપુલાં ગમિષ્યન્
એતે વયં સર્વસમૃદ્ધકામા યેષામ્ અયં નો ભવિતા પ્રશાસ્તા
લાભો જનસ્યાસ્ય યદ્ એષ સર્વં પ્રપત્સ્યતે રાષ્ટ્રમ્ ઇદં ચિરાય

સ ઘોષવદ્ભિશ્ ચ હયૈઃ સનાગૈઃ પુરઃસરૈઃ સ્વસ્તિકસૂતમાગધૈઃ
મહીયમાનઃ પ્રવરૈશ્ ચ વાદકૈર્ અભિષ્ટુતો વૈશ્રવણો યથા યયૌ

કરેણુમાતઙ્ગરથાશ્વસંકુલં મહાજનૌઘૈઃ પરિપૂર્ણચત્વરમ્
પ્રભૂતરત્નં બહુપણ્યસંચયં દદર્શ રામો રુચિરં મહાપથમ્