રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 2.84

ભરદ્વાજાશ્રમં દૃષ્ટ્વા ક્રોશાદ્ એવ નરર્ષભઃ
બલં સર્વમ્ અવસ્થાપ્ય જગામ સહ મન્ત્રિભિઃ ॥

પદ્ભ્યામ્ એવ હિ ધર્મજ્ઞો ન્યસ્તશસ્ત્રપરિચ્છદઃ
વસાનો વાસસી ક્ષૌમે પુરોધાય પુરોહિતમ્ ॥

તતઃ સંદર્શને તસ્ય ભરદ્વાજસ્ય રાઘવઃ
મન્ત્રિણસ્ તાન્ અવસ્થાપ્ય જગામાનુ પુરોહિતમ્ ॥

વસિષ્ઠમ્ અથ દૃષ્ટ્વૈવ ભરદ્વાજો મહાતપાઃ
સંચચાલાસનાત્ તૂર્ણં શિષ્યાન્ અર્ઘ્યમ્ ઇતિ બ્રુવન્ ॥

સમાગમ્ય વસિષ્ઠેન ભરતેનાભિવાદિતઃ
અબુધ્યત મહાતેજાઃ સુતં દશરથસ્ય તમ્ ॥

તાભ્યામ્ અર્ઘ્યં ચ પાદ્યં ચ દત્ત્વા પશ્ચાત્ ફલાનિ ચ
આનુપૂર્વ્યાચ્ ચ ધર્મજ્ઞઃ પપ્રચ્છ કુશલં કુલે ॥

અયોધ્યાયાં બલે કોશે મિત્રેષ્વ્ અપિ ચ મન્ત્રિષુ
જાનન્ દશરથં વૃત્તં ન રાજાનમ્ ઉદાહરત્ ॥

વસિષ્ઠો ભરતશ્ ચૈનં પપ્રચ્છતુર્ અનામયમ્
શરીરે ઽગ્નિષુ વૃક્ષેષુ શિષ્યેષુ મૃગપક્ષિષુ ॥

તથેતિ ચ પ્રતિજ્ઞાય ભરદ્વાજો મહાતપાઃ
ભરતં પ્રત્યુવાચેદં રાઘવસ્નેહબન્ધનાત્ ॥

કિમ્ ઇહાગમને કાર્યં તવ રાજ્યં પ્રશાસતઃ
એતદ્ આચક્ષ્વ મે સર્વં ન હિ મે શુધ્યતે મનઃ ॥

સુષુવે યમમિત્રઘ્નં કૌસલ્યાનન્દવર્ધનમ્
ભ્રાત્રા સહ સભાર્યો યશ્ ચિરં પ્રવ્રાજિતો વનમ્ ॥

નિયુક્તઃ સ્ત્રીનિયુક્તેન પિત્રા યો ઽસૌ મહાયશાઃ
વનવાસી ભવેતીહ સમાઃ કિલ ચતુર્દશ ॥

કચ્ચિન્ ન તસ્યાપાપસ્ય પાપં કર્તુમ્ ઇહેચ્છસિ
અકણ્ટકં ભોક્તુમના રાજ્યં તસ્યાનુજસ્ય ચ ॥

એવમ્ ઉક્તો ભરદ્વાજં ભરતઃ પ્રત્યુવાચ હ
પર્યશ્રુનયનો દુઃખાદ્ વાચા સંસજ્જમાનયા ॥

હતો ઽસ્મિ યદિ મામ્ એવં ભગવાન્ અપિ મન્યતે
મત્તો ન દોષમ્ આશઙ્કેર્ નૈવં મામ્ અનુશાધિ હિ ॥

ન ચૈતદ્ ઇષ્ટં માતા મે યદ્ અવોચન્ મદન્તરે
નાહમ્ એતેન તુષ્ટશ્ ચ ન તદ્ વચનમ્ આદદે ॥

અહં તુ તં નરવ્યાઘ્રમ્ ઉપયાતઃ પ્રસાદકઃ
પ્રતિનેતુમ્ અયોધ્યાં ચ પાદૌ તસ્યાભિવન્દિતુમ્ ॥

ત્વં મામ્ એવં ગતં મત્વા પ્રસાદં કર્તુમ્ અર્હસિ
શંસ મે ભગવન્ રામઃ ક્વ સમ્પ્રતિ મહીપતિઃ ॥

ઉવાચ તં ભરદ્વાજઃ પ્રસાદાદ્ ભરતં વચઃ
ત્વય્ય્ એતત્ પુરુષવ્યાઘ્ર યુક્તં રાઘવવંશજે
ગુરુવૃત્તિર્ દમશ્ ચૈવ સાધૂનાં ચાનુયાયિતા ॥

જાને ચૈતન્ મનઃસ્થં તે દૃઢીકરણમ્ અસ્ત્વ્ ઇતિ
અપૃચ્છં ત્વાં તવાત્યર્થં કીર્તિં સમભિવર્ધયન્ ॥

અસૌ વસતિ તે ભ્રાતા ચિત્રકૂટે મહાગિરૌ
શ્વસ્ તુ ગન્તાસિ તં દેશં વસાદ્ય સહ મન્ત્રિભિઃ
એતં મે કુરુ સુપ્રાજ્ઞ કામં કામાર્થકોવિદ ॥

તતસ્ તથેત્ય્ એવમ્ ઉદારદર્શનઃ પ્રતીતરૂપો ભરતો ઽબ્રવીદ્ વચઃ
ચકાર બુદ્ધિં ચ તદા મહાશ્રમે નિશાનિવાસાય નરાધિપાત્મજઃ ॥