રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 2.82

તચ્ છ્રુત્વા નિપુણં સર્વં ભરતઃ સહ મન્ત્રિભિઃ
ઇઙ્ગુદીમૂલમ્ આગમ્ય રામશય્યામ્ અવેક્ષ્ય તામ્ ॥

અબ્રવીજ્ જનનીઃ સર્વા ઇહ તેન મહાત્મના
શર્વરી શયિતા ભૂમાવ્ ઇદમ્ અસ્ય વિમર્દિતમ્ ॥

મહાભાગકુલીનેન મહાભાગેન ધીમતા
જાતો દશરથેનોર્વ્યાં ન રામઃ સ્વપ્તુમ્ અર્હતિ ॥

અજિનોત્તરસંસ્તીર્ણે વરાસ્તરણસંચયે
શયિત્વા પુરુષવ્યાઘ્રઃ કથં શેતે મહીતલે ॥

પ્રાસાદાગ્રવિમાનેષુ વલભીષુ ચ સર્વદા
હૈમરાજતભૌમેષુ વરાસ્તરણશાલિષુ ॥

પુષ્પસંચયચિત્રેષુ ચન્દનાગરુગન્ધિષુ
પાણ્ડુરાભ્રપ્રકાશેષુ શુકસંઘરુતેષુ ચ ॥

ગીતવાદિત્રનિર્ઘોષૈર્ વરાભરણનિઃસ્વનૈઃ
મૃદઙ્ગવરશબ્દૈશ્ ચ સતતં પ્રતિબોધિતઃ ॥

બન્દિભિર્ વન્દિતઃ કાલે બહુભિઃ સૂતમાગધૈઃ
ગાથાભિર્ અનુરૂપાભિઃ સ્તુતિભિશ્ ચ પરંતપઃ ॥

અશ્રદ્ધેયમ્ ઇદં લોકે ન સત્યં પ્રતિભાતિ મા
મુહ્યતે ખલુ મે ભાવઃ સ્વપ્નો ઽયમ્ ઇતિ મે મતિઃ ॥

ન નૂનં દૈવતં કિંચિત્ કાલેન બલવત્તરમ્
યત્ર દાશરથી રામો ભૂમાવ્ એવં શયીત સઃ ॥

વિદેહરાજસ્ય સુતા સીતા ચ પ્રિયદર્શના
દયિતા શયિતા ભૂમૌ સ્નુષા દશરથસ્ય ચ ॥

ઇયં શય્યા મમ ભ્રાતુર્ ઇદં હિ પરિવર્તિતમ્
સ્થણ્ડિલે કઠિને સર્વં ગાત્રૈર્ વિમૃદિતં તૃણમ્ ॥

મન્યે સાભરણા સુપ્તા સીતાસ્મિઞ્ શયને તદા
તત્ર તત્ર હિ દૃશ્યન્તે સક્તાઃ કનકબિન્દવઃ ॥

ઉત્તરીયમ્ ઇહાસક્તં સુવ્યક્તં સીતયા તદા
તથા હ્ય્ એતે પ્રકાશન્તે સક્તાઃ કૌશેયતન્તવઃ ॥

મન્યે ભર્તુઃ સુખા શય્યા યેન બાલા તપસ્વિની
સુકુમારી સતી દુઃખં ન વિજાનાતિ મૈથિલી ॥

સાર્વભૌમકુલે જાતઃ સર્વલોકસુખાવહઃ
સર્વલોકપ્રિયસ્ ત્યક્ત્વા રાજ્યં પ્રિયમ્ અનુત્તમમ્ ॥

કથમ્ ઇન્દીવરશ્યામો રક્તાક્ષઃ પ્રિયદર્શનઃ
સુખભાગી ચ દુઃખાર્હઃ શયિતો ભુવિ રાઘવઃ ॥

સિદ્ધાર્થા ખલુ વૈદેહી પતિં યાનુગતા વનમ્
વયં સંશયિતાઃ સર્વે હીનાસ્ તેન મહાત્મના ॥

અકર્ણધારા પૃથિવી શૂન્યેવ પ્રતિભાતિ મા
ગતે દશરથે સ્વર્ગે રામે ચારણ્યમ્ આશ્રિતે ॥

ન ચ પ્રાર્થયતે કશ્ચિન્ મનસાપિ વસુંધરામ્
વને ઽપિ વસતસ્ તસ્ય બાહુવીર્યાભિરક્ષિતામ્ ॥

શૂન્યસંવરણારક્ષામ્ અયન્ત્રિતહયદ્વિપામ્
અપાવૃતપુરદ્વારાં રાજધાનીમ્ અરક્ષિતામ્ ॥

અપ્રહૃષ્ટબલાં ન્યૂનાં વિષમસ્થામ્ અનાવૃતામ્
શત્રવો નાભિમન્યન્તે ભક્ષાન્ વિષકૃતાન્ ઇવ ॥

અદ્ય પ્રભૃતિ ભૂમૌ તુ શયિષ્યે ઽહં તૃણેષુ વા
ફલમૂલાશનો નિત્યં જટાચીરાણિ ધારયન્ ॥

તસ્યાર્થમ્ ઉત્તરં કાલં નિવત્સ્યામિ સુખં વને
તં પ્રતિશ્રવમ્ આમુચ્ય નાસ્ય મિથ્યા ભવિષ્યતિ ॥

વસન્તં ભ્રાતુર્ અર્થાય શત્રુઘ્નો માનુવત્સ્યતિ
લક્ષ્મણેન સહ ત્વ્ આર્યો અયોધ્યાં પાલયિષ્યતિ ॥

અભિષેક્ષ્યન્તિ કાકુત્સ્થમ્ અયોધ્યાયાં દ્વિજાતયઃ
અપિ મે દેવતાઃ કુર્યુર્ ઇમં સત્યં મનોરથમ્ ॥

પ્રસાદ્યમાનઃ શિરસા મયા સ્વયં બહુપ્રકારં યદિ ન પ્રપત્સ્યતે
તતો ઽનુવત્સ્યામિ ચિરાય રાઘવં વને વસન્ નાર્હતિ મામ્ ઉપેક્ષિતુમ્ ॥