રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 2.11

અતદર્હં મહારાજં શયાનમ્ અતથોચિતમ્
યયાતિમ્ ઇવ પુણ્યાન્તે દેવલોકાત્ પરિચ્યુતમ્ ॥

અનર્થરૂપા સિદ્ધાર્થા અભીતા ભયદર્શિની
પુનર્ આકારયામાસ તમ્ એવ વરમ્ અઙ્ગના ॥

ત્વં કત્થસે મહારાજ સત્યવાદી દૃઢવ્રતઃ
મમ ચેમં વરં કસ્માદ્ વિધારયિતુમ્ ઇચ્છસિ ॥

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ કૈકેય્યા રાજા દશરથસ્ તદા
પ્રત્યુવાચ તતઃ ક્રુદ્ધો મુહૂર્તં વિહ્વલન્ન્ ઇવ ॥

મૃતે મયિ ગતે રામે વનં મનુજપુંગવે
હન્તાનાર્યે મમામિત્રે રામઃ પ્રવ્રાજિતો વનમ્ ॥

યદિ સત્યં બ્રવીમ્ય્ એતત્ તદ્ અસત્યં ભવિષ્યતિ
અકીર્તિર્ અતુલા લોકે ધ્રુવં પરિભવશ્ ચ મે ॥

તથા વિલપતસ્ તસ્ય પરિભ્રમિતચેતસઃ
અસ્તમ્ અભ્યગમત્ સૂર્યો રજની ચાભ્યવર્તત ॥

સ ત્રિયામા તથાર્તસ્ય ચન્દ્રમણ્ડલમણ્ડિતા
રાજ્ઞો વિલપમાનસ્ય ન વ્યભાસત શર્વરી ॥

તથૈવોષ્ણં વિનિઃશ્વસ્ય વૃદ્ધો દશરથો નૃપઃ
વિલલાપાર્તવદ્ દુઃખં ગગનાસક્તલોચનઃ ॥

ન પ્રભાતં ત્વયેચ્છામિ મયાયં રચિતો ઽઞ્જલિઃ
અથ વા ગમ્યતાં શીઘ્રં નાહમ્ ઇચ્છામિ નિર્ઘૃણામ્
નૃશંસાં કૈકેયીં દ્રષ્ટું યત્ કૃતે વ્યસનં મહત્ ॥

એવમ્ ઉક્ત્વા તતો રાજા કૈકેયીં સંયતાઞ્જલિઃ
પ્રસાદયામાસ પુનઃ કૈકેયીં ચેદમ્ અબ્રવીત્ ॥

સાધુવૃત્તસ્ય દીનસ્ય ત્વદ્ગતસ્ય ગતાયુષઃ
પ્રસાદઃ ક્રિયતાં દેવિ ભદ્રે રાજ્ઞો વિશેષતઃ ॥

શૂન્યેન ખલુ સુશ્રોણિ મયેદં સમુદાહૃતમ્
કુરુ સાધુ પ્રસાદં મે બાલે સહૃદયા હ્ય્ અસિ ॥

વિશુદ્ધભાવસ્ય હિ દુષ્ટભાવા તામ્રેક્ષણસ્યાશ્રુકલસ્ય રાજ્ઞઃ
શ્રુત્વા વિચિત્રં કરુણં વિલાપં ભર્તુર્ નૃશંસા ન ચકાર વાક્યમ્ ॥

તતઃ સ રાજા પુનર્ એવ મૂર્છિતઃ પ્રિયામ્ અતુષ્ટાં પ્રતિકૂલભાષિણીમ્
સમીક્ષ્ય પુત્રસ્ય વિવાસનં પ્રતિ ક્ષિતૌ વિસંજ્ઞો નિપપાત દુઃખિતઃ ॥