Pudgalavastu · ભાગ 13

પુદ્ગલવસ્તુ
પિણ્ડોદ્દાનમ્* ।
ઉદાયી સમુચ્છ્રયઃ પર્યન્તો ઽથાપરેણ ભવતિ પશ્ચિમમ્* ।
ઉદ્દાનમ્* ।
ઉદાયી અન્યેન સ્મરન્તિ લજ્જિત ઇદાનીં જાનામિ દ્વય દ્વય કૃતમ્* ।
સુદત્ત દુર્દત્ત ચતુષ્કભાષિતમ્* સ્મૃતિપ્રમોષેણ ચત્વારઃ પ્રકાશિતાઃ ॥
બુદ્ધો ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડદસ્યારમે । તેન ખલુ સમયેન ઉદાયી સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ ( 303ર્1 = ગ્બ્મ્ 6.918 ) અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નામ્* । એ તત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવઃ ઉદાયિનો ભિક્ષોર્ અસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતાયા અર્ધમાસપ્રતિચ્છન્નાયા અર્ધમાસં પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવો ઽસ્ય પુદ્ગલસ્યાસ્યાઃ સંઘાવશેષાયા આપત્તેર્ અપ્રતિચ્છન્નાયાઃ ષડ્ રાત્રં માનાપ્યમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । સ તે દ્વે આપત્તી દ્વૌ માસૌ ન જાનાતિ । દ્વયોર્ માસયોર્ અત્યયાજ્ જ્ઞાત્વા દ્વૌ માસૌ ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 62 ) પ્રતિચ્છાદ્ય એકાં ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । એકાં નારોચયતિ । તસ્ય સંઘેન દ્વૌ માસૌ પરિવાસો દત્તઃ । સ પારિવાસિક એવ સન્ તામ્ અન્યાપત્તિં પ્રતિજાનાતિ યા અનેન સંઘમધ્યે નારોચયતિ । સ એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્યાપત્તેસ્ તાવ્ એવ દ્વૌ માસૌ પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ । યથા પ્રતિજાનાત્ય્ એવં સ્મરતિ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષે દ્વે આપત્તી આપન્નઃ । સ તે દ્વે આપત્તી દ્વૌ માસૌ ન જાનાતિ । દ્વયોર્ માસયોર્ અત્યયાજ્ જ્ઞાત્વા દ્વૌ માસૌ પ્રતિચ્છાદ્ય એકાં ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । એકાં નારોચયતિ । તસ્ય સંઘે ન દ્વૌ માસૌ પરિવાસો દત્તઃ । સ પારિવાસિકો લજ્જી ધર્મમ્ અવક્રાન્તઃ । સ એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સંઘાવશેષે દ્વે આપત્તી આપન્નઃ । સો ઽહં તે દ્વે આપત્તી દ્વૌ માસૌ ન જાનામિ । દ્વયોર્ માસયોર્ અત્યયાજ્ જ્ઞાત્વા દ્વૌ માસૌ પ્રતિચ્છાદ્ય એકાં ભિક્ષૂણામ્ આરોચયામિ । તસ્ય મમ સંઘેન દ્વૌ માસૌ પરિવાસો દત્તઃ । સો ઽહં પારિવાસિકો લજ્જી ધર્મમ્ અવક્રાન્તઃ । તસ્ય તત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તસ્યા આપત્તેર્ યથાપ્રતિચ્છન્નાયાઃ પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ । યથા જાનાત્ય્ એવં સ્મરતિ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । સ ત્વ્ અર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દિશ્યમાને એવમ્ આહ ઇદાનીમ્ અહમ્ આયુષ્મન્તો જાને યથા યં ધર્મઃ સૂત્રગતઃ સૂત્રપર્યાપન્ન ઇતિ । તં ચેદ્ ભિક્ષવો જાનીરન્ સંનિષણ્ણઃ પૂર્વો ઽયમ્ આયુષ્માન્ દ્વે ત્રીણિ વા પોષધકર્માણિ કઃ પુનર્ વાદો ભૂય ઇતિ । તસ્યાયુષ્મતો નૈવાજ્ઞાનાન્ મુક્તિઃ । સ યાં ચાપત્તિમ્ આપન્નસ્ તાં ચ યથાધર્મં કારયિતવ્યઃ । ઉત્તરે ચ સંવેજયિતવ્યઃ । યથા જાનાત્ય્ એવં સ્મરતિ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । સ ત્વ્ અર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દિશ્યમાને એવમ્ આહ ઇદાનીમ્ અહમ્ આયુષ્મન્તો જાને યથાયં ધર્મઃ સૂત્રગતઃ સૂત્રપર્યાપન્ન ઇતિ । તં ચેદ્ ભિક્ષવો ન જાનીરન્ સંનિષણ્ણઃ પૂર્વો ઽયમ્ આયુષ્માન્ દ્વે ત્રીણિ વા પોષધકર્માણિ કઃ પુનર્ વાદો ભૂય ઇતિ । તસ્યૈવાયુષ્મતો નૈવાજ્ઞાનાન્ મુક્તિઃ । સ યાં ચાપત્તિમ્ ( 303વ્1 = ગ્બ્મ્ 6.919 ) આપન્નસ્ તાં યથાધર્મં કારયિતવ્યઃ । યથા જાનાત્ય્ એવં સ્મરતિ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । સ તાં માસં ન જાનાતિ । માસસ્યાત્યયાજ્ જ્ઞાત્વા માસં પ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । તસ્ય સંઘેન દ્વૌ માસૌ પરિવાસો દત્તઃ । સ પારિવાસિકઃ સન્ન્ આગતાગતાનાં ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । સો ઽહં તામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો જાનામિ માસસ્યાત્યયાજ્ જ્ઞાત્વા માસં પ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયામિ । તસ્ય મમ સંઘેન દ્વૌ માસૌ પરિવાસો દત્તઃ । ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 64 ) માસમ્ આયુષ્મન્તઃ સુદત્તો માસં દુર્દત્તઃ । તત્ કસ્ય હેતોઃ । અધર્મત્વાત્ કોપ્યત્વાત્ કર્મણઃ । યથા જાનાત્ય્ એવં સ્મરતિ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । સ તામ્ આપત્તિં માસં ન જાનાતિ । માસસ્યાત્યયાજ્ જ્ઞાત્વા અપ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । તસ્ય સંઘેન માસં પરિવાસો દત્તઃ । સ આગતાગતાનાં ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । સો ઽહં તામ્ આપત્તિમ્ માસં ન જાનામિ । માસસ્યાત્યયાજ્ જ્ઞાત્વા અપ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયામિ । તસ્ય મમ સંઘેન માસં પરિવાસો દત્તઃ । દુર્દત્તઃ આયુષ્મન્ ન સુદત્તઃ । તત્ કસ્ય હેતોઃ । માનાપ્યાર્હ આયુષ્મન્* । યથા જાનાત્ય્ એવં સ્મરતિ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નાં દેશયિષ્યામીતિ ન સ્મરતિ । સ તામ્ આપત્તિં સ્મૃત્વાપ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તસ્યા આપત્તેર્ ઉભયસંતતેઃ પરિવાસં પૂર્વિકાયાઃ પશ્ચિમકાયા ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
મ્સ્વ્ ઇઇઇ 65 )
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નાં દેશયિષ્યામીતિ ન સ્મરતિ । સ તામ્ સ્મૃત્વા અપ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવત આરોચયતિ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તસ્યા આપત્તેઃ પૂર્વિકાયાઃ સંતતેઃ પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્ન સ્ તામ્ અ પ્રતિચ્છન્નાં દેશયિષ્યામીતિ ન સ્મરતિ । સ તામ્ સ્મૃત્વા પ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તસ્યા આ પત્તેઃ પૂર્વિકાયાઃ પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નસ્ તામ્ અપ્રતિચ્છન્નાં દેશયિષ્યામીતિ ન સ્મરતિ । સ તામ્ સ્મૃત્વા અપ્રતિચ્છાદ્યૈવ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તસ્યા આપત્તેઃ ષડ્ રાત્રં માનાપ્યમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
ઉદ્દાનમ્* ।
સમુચ્છ્રયેણ ષોડશ દ્વે પઞ્ચ અષ્ટવિંશકે ।
ત્રિભિસ્ ત્રિભિર્ અષ્ટકાભિસ્ તિસૃભિશ્ ચતુશ્ચતુર અષ્ટકાઃ ।
ઉત્ક્ષિપ્તા અષ્ટકાસ્ તિસ્રો મુખાઃ પઞ્ચ સમુદ્દિતાઃ ॥

અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નાં વિભ્રાન્તઃ । સ આગત્ય પુનર્ ઉપસંપન્નઃ । સ તામ્ ( 304ર્1 = ગ્બ્મ્ 6.920 ) આપત્તિં પ્રતિચ્છાદ્યૈવ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તસ્યા આપત્તેઃ ઉભય સંતતેઃ પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નાં વિભ્રાન્તઃ । સ આગત્ય પુનર્ ઉપસંપન્નઃ । સ તામ્ આપત્તિમ્ અપ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તસ્યા આપત્તેઃ પૂર્વિકાયાઃ સંતતેઃ પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અપ્રતિચ્છન્નાં વિભ્રાન્તઃ । સ આગત્ય પુનર્ ઉપસંપન્નઃ । સ તામ્ આપત્તિં પ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તસ્યા આપત્તેઃ પશ્ચિમિકાયાઃ સંતતેઃ પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અપ્રતિચ્છન્નાં વિભ્રાન્તઃ । સ આગત્ય પુનર્ ઉપસંપન્નઃ । સ તામ્ આપત્તિમ્ અપ્રતિચ્છાદ્યૈવ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તસ્યા આપત્તેઃ ષડ્ રાત્રં માનાપ્યમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
યથા શુદ્ધકેન ચત્વારિ એવં જાનતશ્ ચત્વારિ । સ્મરતશ્ ચત્વારિ । વૈમતિકેન ચત્વારિ । અનેનાકારેણ અપરાપિ ચતુષ્કિકા । કિં તુ પેયાલવિશેષઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ એવં પારિવાસિક એવ વક્તવ્યઃ । યથા પારિવાસિકઃ એવં પર્યુષિતપરિવાસો માનાપ્યચારિકશ્ ચરિતમાનાપ્યઃ શિક્ષાદત્તકશ્ ચતુષ્કિકાયાં યોજયિતવ્યાઃ । યથા વિભ્રાન્તઃ એવં શ્રમણોદ્દેશકત્વં પ્રતિજાનાતિ । ઉન્મત્તકત્વં વિક્ષિપ્તચિત્તકત્વં વેદનાભિન્નકત્વમ્ અદર્શનાયોત્ક્ષેપકત્વમ્ અપ્રતિકર્માયોત્ક્ષેપકત્વમ્ અપ્રતિનિસૃષ્ટે ચ પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષેપકત્વમ્ ઇતિ વિસ્તરેણ યોજયિતવ્યમ્* ।
અથાપરઃ પુદ્ગલો દ્વે સંઘાવશેષે આપત્તી આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નાં ચાપ્રતિચ્છન્નાં ચ વિભ્રાન્તઃ । સ આગત્ય પુનર્ ઉપસંપન્નઃ । સ યાં પ્રતિચ્છાદ્ય વિભ્રાન્તસ્ તાં પ્રતિચ્છાદ્યૈવ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । યામ્ અપ્રતિચ્છાદ્ય તાં પ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્યોભયસંતતેઃ પરિવાસમ્* । એકસ્યાઃ પૂર્વિકાયા દ્વિતીયસ્યાઃ પશ્ચિમિકાયા ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષે દ્વે આપત્તી આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નાં ચાપ્રતિચ્છન્નાં ચ વિભ્રાન્તઃ । સ આગત્ય પુનર્ ઉપસંપન્નઃ । સ યાં પ્રતિચ્છાદ્ય વિભ્રાન્તસ્ તામ્ અપ્રતિચ્છાદ્યૈવ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । યામ્ અપ્રતિચ્છાદ્ય તામ્ અપ્રતિચ્છાદ્યૈવ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્યૈકસ્યા આપત્તેઃ પૂર્વિકાયાઃ સંતતેઃ પરિવાસમ્* । એકસ્યાઃ પશ્ચિમિકાયાઃ ષડ્ રાત્રં માનાપ્યમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષે દ્વે આપત્તી આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નાં ચાપ્રતિચ્છન્નાં ચ વિભ્રાન્તઃ । સ આગત્ય પુનર્ ઉપસંપન્નઃ । સ યાં પ્રતિચ્છાદ્ય વિભ્રાન્તસ્ તામ્ અપ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । યાં ત્વ્ અપ્રતિચ્છાદ્ય તાં પ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્યૈકસ્યા આપત્તેઃ પૂર્વિકાયાઃ સંતતેઃ પરિવાસમ્* । એકસ્યાઃ પશ્ચિમિકાયાઃ પરિવાસ મ્ ઇતિ । ( 304વ્1 = ગ્બ્મ્ 6.921 ) યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષે દ્વે આપત્તી આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નાં ચાપ્રતિચ્છન્નાં ચ વિભ્રાન્તઃ । સ આગત્ય પુનર્ ઉપસંપન્નઃ । સ યાં પ્રતિચ્છાદ્ય વિભ્રાન્તસ્ તામ્ અપ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । યાં ત્વ્ અપ્રતિચ્છાદ્ય તામ્ અપ્રતિચ્છાદ્યૈવ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્યૈકસ્યા ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 69 ) આપત્તેઃ પૂર્વિકાયાઃ સંતતેઃ પરિવાસમ્* । એકસ્યાઃ પશ્ચિમિકાયાઃ ષડ્ રાત્રં માનાપ્યમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ એવં પારિવાસિકઃ પર્યુષિતપરિવાસો માનાપ્યચારિકશ્ ચરિતમાનાપ્યઃ શિક્ષાદત્તકશ્ ચ વક્તવ્યઃ । યથા વિભ્રાન્તઃ એવં શ્રમણોદ્દેશકત્વં પ્રતિજાનાતિ । ઉન્મત્તકત્વં પ્રતિજાનાતિ । વિક્ષિપ્તચિત્તકત્વં વેદનાભિન્નકત્વમ્ અદર્શનાયોત્ક્ષિપ્તકત્વમ્ અપ્રતિનિસૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષિપ્તકત્વમ્ ઇતિ વિસ્તરેણ વાચ્યમ્* ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । પરિમાણવતીઃ પ્રતિચ્છન્નાઃ । સ સંઘેનાદર્શનાયોત્ક્ષિપ્તઃ । ઓસારિતઃ સ તા આપત્તીઃ પ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તાસામ્ આપત્તીનાં પરિમાણવત્ય ઇતિ કૃત્વા ઉભયસંતતેઃ પરિવાસં પૂર્વિકાયાઃ પશ્ચિમિકાયાશ્ ચેતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । પરિમાણવતીઃ પ્રતિચ્છન્નાઃ । સ સંઘેનાદર્શનાયોત્ક્ષિપ્તઃ । ઓસારિતઃ સ તા આપત્તીર્ અપ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તાસામ્ આપત્તીનાં પરિમાણવત્ય ઇતિ કૃત્વા પૂર્વિકાયાઃ સંતતેઃ પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । પરિમાણવતીર્ અપ્રતિચ્છન્નાઃ । સ સંઘેનાદર્શનાયોત્ક્ષિપ્તઃ । ઓસારિતઃ સ તા આપત્તીઃ ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 70 ) પ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તાસામ્ આપત્તીનાં પરિમાણવત્ય ઇતિ કૃત્વા પશ્ચિમિકાયાઃ સંતતેઃ પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । પરિમાણવતીર્ અપ્રતિચ્છન્નાઃ । સ સંઘેનાદર્શનાયોત્ક્ષિપ્તઃ । ઓસારિતઃ સ તા આપત્તીર્ અપ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તાસામ્ આપત્તીનાં પરિમાણવત્ય ઇતિ કૃત્વા ષડ્ રાત્રં માનાપ્યમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
યથા પરિમાણવતીર્ એવમ્ અપરિમાણવતીઃ । યથા ( 305ર્1 = ગ્બ્મ્ 6.922 ) અદર્શનાયોત્ક્ષિપ્તકેનાષ્ટાવ્ એવમ્ અપ્રતિકર્માયોત્ક્ષિપ્તકેનાષ્ટાવ્ એવમ્ અપ્રતિનિસૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષિપ્તકેનાષ્ટૌ ।
પારિવાસિકઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો વિભ્રાન્તઃ । સ આગત્ય પુનર્ ઉપસંપન્નઃ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । અપર્યુષિતપરિવાસં પરિવસ તુ । પર્યુષિતપરિવાસો ભવિષ્યતીતિ ।

યથા વિભ્રાન્ત એવં શ્રમણોદ્દેશકત્વં પ્રતિજાનાતિ । ઉન્મત્તકત્વં વિ ક્ષિપ્તચિત્તકત્વં વેદનાભિન્નકત્વમ્ અદર્શનાયોત્ક્ષિપ્તકત્વમ્ અપ્રતિકર્માયોત્ક્ષિપ્તકત્વમ્* ।
પર્યુષિતપરિવાસઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો વિભ્રાન્તઃ । સ આગત્ય પુનર્ ઉપસંપન્નઃ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 71 ) ભગવાન્ આહ । પર્યુષિતપરિવાસ એવાસૌ ભિક્ષવઃ પુદ્ગલઃ । દદતાસ્ય માનાપ્યમ્ ઇતિ ।
યથા વિભ્રાન્તઃ એવં શ્રમણોદ્દેશ કત્વં પ્રતિજાનાતિ । પૂર્વવદ્ એવ પેયાલો યાવદ્ અપ્રતિનિસૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષિપ્તકત્વમ્* ।
માનાપ્યચારિકઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો વિભ્રાન્તઃ । સ આગત્ય પુનર્ ઉપસંપન્નઃ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । અચરિતં ચરતુ । ચરિતમાનાપ્યો ભવિષ્યતીતિ । યથા વિભ્રાન્તઃ પૂર્વવત્* । એષ એવ પેયાલઃ ।
ચરિતમાનાપ્યઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નો વિભ્રાન્તઃ । સ આગત્ય પુનર્ ઉપસંપન્નઃ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । ચરિતમાનાપ્ય એવાસૌ ભિક્ષવઃ । આવર્હતૈનમ્ ઇતિ । યથા વિભ્રાન્તઃ પૂર્વવત્* । એષ એવ પેયાલઃ ।
અદર્શનાયોત્ક્ષિપ્તકઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । સ સંઘેનાદર્શનાયોત્ક્ષિપ્તઃ । ઓસારિતઃ સ તામ્ આપત્તિં પ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તાસ્યા આપત્તેઃ પશ્ચિમિકાયાઃ સંતતેઃ પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અદર્શનાયોત્ક્ષિપ્તકઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । સ સંઘેનાદર્શનાયોત્ક્ષિપ્તઃ । ઓસારિતઃ સ તામ્ આપત્તિમ્ અપ્રતિચ્છાદ્ય ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષવો ભગવતઃ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય ષડ્ રાત્રં માનાપ્યમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
યથા શુદ્ધકેન દ્વે એવં જાનતો દ્વે સ્મરતો દ્વે વૈમતિકેન દ્વે । યથાદર્શનાયોત્ક્ષિપ્તકેનાષ્ટૌ એવમ્ અપ્રતિકર્માયોત્ક્ષિપ્તકેનાષ્ટૌ અપ્રતિનિસૃષ્ટે પાપકે દૃષ્ટિગતે ઉત્ક્ષિપ્તકેનાષ્ટૌ ।
ઉદ્દાનમ્* ।
પર્યન્તેન દ્વાદશિકા નવિકાઃ સાર્વકાલિકાઃ ।
યામિકાં નવિકાં કૃત્વા પદાનિ દશ પંચ ચ ॥
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । અપરિમાણવતીઃ પ્રતિચ્છન્નાઃ । સ તાસામ્ આપત્તીનામ્ આપત્તિપર્યન્તં જાનાતિ નો તુ રાત્રિપર્યન્તમ્* । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તાસામ્ આપત્તીનામ્ અપરિમાણવત્ય ( 305વ્1 = ગ્બ્મ્ 6.923 ) ઇતિ કૃત્વા શુદ્ધાન્તિકં પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । અપરિમાણવતીઃ પ્રતિચ્છન્નાઃ । સ તાસામ્ આપત્તીનામ્ રાત્રિપર્યન્તં જાનાતિ નો ત્વ્ આપત્તિપર્યન્તમ્* । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તાસામ્ આપત્તીનામ્ અપરિમાણવત્ય ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 73 ) ઇતિ કૃત્વા યથા પ્રતિચ્છન્નાનાં પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । અ પરિમાણવતીઃ પ્રતિચ્છન્નાઃ । સ તાસાં નૈવાપત્તિપર્યન્તં જાનાતિ નો રાત્રિપર્યન્તમ્ ઇતિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તાસામ્ આપત્તીનામ્ અપરિમાણવત્ય ઇતિ કૃત્વા શુદ્ધાન્તિકં પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । અપરિમાણવતીઃ પ્રતિચ્છન્નાઃ । સ તાસામ્ આપત્તિપર્યન્તં જાનાતિ રાત્રિપર્યન્તમ્ ઇતિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । દદત યૂયં ભિક્ષવસ્ તસ્ય પુદ્ગલસ્ય તાસામ્ આપત્તીનામ્ અપરિમાણવત્ય ઇતિ કૃત્વા યથા પ્રતિચ્છન્ના નાં પરિવાસમ્ ઇતિ । યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ । યથા જાનતશ્ ચત્વારિ એવં સ્મરતશ્ ચત્વારિ વૈમતિકશ્ ચત્વારિ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 74 ) પારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલપરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલપારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલાપકર્ષો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । માનાપ્યમ્ અપ્ય્ અધર્મેણ । આવ્રીઢો ઽપ્ય્ અધર્મેણ । અયમ્ ઉચ્યતે સાર્વકાલિકઃ પુદ્ગલઃ અશુદ્ધઃ અવ્યુત્થિતસ્ તસ્યા આપત્તેર્ ન પરિમુચ્યતે ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ પારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલપરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલપારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલાપકર્ષો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । માનાપ્યમ્ અપ્ય્ અધર્મેણ । આવ્રીઢો ઽપ્ય્ અધર્મેણ । ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 75 ) અયમ્ ઉચ્યતે યદ્ભૂયસ્કાલકઃ પુદ્ગલઃ અશુદ્ધઃ અવ્યુત્થિતસ્ તસ્યા આપત્તેર્ ન પરિમુચ્યતે ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ ( 306ર્1 = ગ્બ્મ્ 6.924 ) । સ પારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલપરિવાસો દત્તઃ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલપારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલાપકર્ષો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । માનાપ્યમ્ અપ્ય્ અધર્મેણ । આવ્રીઢો ઽપ્ય્ અધર્મેણ । અયમ્ ઉચ્યતે ઉપાર્ધકાલકઃ પુદ્ગલઃ અશુદ્ધઃ અવ્યુત્થિત સ્ ત સ્યા આપત્તેર્ ન પરિ મુચ્યતે ।

અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ પારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલપરિવાસો દત્તઃ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલપારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષા મ્ આપત્તિ મ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલાપકર્ષો દત્તઃ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । માનાપ્ય મ્ અપ્ય્ અ ધર્મેણ । આવ્રીઢો ઽપ્ય્ અધર્મેણ । અયમ્ ઉચ્યતે એકદેશકાલકઃ પુદ્ગલઃ અશુદ્ધો ઽવ્યુત્થિતસ્ તસ્યા આ પત્તેર્ ન પરિમુચ્યતે ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ પારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલાપકર્ષો દત્તઃ ધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલપારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલાપકર્ષો દત્તઃ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । માનાપ્યમ્ અપિ ધર્મેણ । આવ્રીઢસ્ ત્વ્ અધર્મેણ । અયમ્ ઉચ્યતે પ્રદેશકાલકઃ પુદ્ગલઃ અશુદ્ધો ઽવ્યુત્થિતસ્ તસ્યા આ પત્તેર્ ન પરિમુચ્યતે ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ પારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલપરિવાસો દત્તઃ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલપારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલાપકર્ષો દત્તઃ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । માનાપ્યમ્ અપિ ધર્મેણ । આવ્રીઢો ઽપિ ધર્મેણ । અયમ્ ઉચ્યતે અપગતકાલ ક ઃ પુદ્ગલઃ શુદ્ધો વ્યુત્થિતસ્ તસ્યા આ પત્તેઃ પરિમુચ્યતે ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન માનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન ( 306વ્1 = ગ્બ્મ્ 6.925 ) સ્થાપનાર્હેણ । ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 77 ) સ માનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલમાનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલમાનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલાપકર્ષમાનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । આવ્રીઢો ઽપ્ય્ અધર્મેણ । અયમ્ ઉચ્યતે સાર્વકાલિકઃ પુદ્ગલઃ અશુદ્ધઃ અવ્યુત્થિતસ્ તસ્યા આ પત્તેર્ ન પરિમુચ્યતે ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન માનાપ્યં દત્તં ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ માનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલમાનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલમાનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલાપકર્ષમાનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । આવ્રીઢો ઽપ્ય્ અધર્મેણ । અયમ્ ઉચ્યતે યદ્ભૂયસ્કાલકઃ પુદ્ગલઃ અશુદ્ધઃ અવ્યુત્થિતસ્ તસ્યા આ પત્તેર્ ન પરિમુચ્યતે ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન માનાપ્યં દત્તં ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ માનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલમાનાપ્યં ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 78 ) દત્તં ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલમાનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરા પત્તિમ્ અન્તરા પત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલાપકર્ષમાનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપ નાર્હેણ । આવ્રીઢો ઽપ્ય્ અધર્મેણ । અયમ્ ઉચ્યતે ઉપાર્ધકાલકઃ પુદ્ગલઃ અશુદ્ધઃ અવ્યુત્થિતસ્ તસ્યા આ પત્તેર્ ન પરિમુચ્યતે ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન માનાપ્યં દત્તં ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ માનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલમાનાપ્યં દત્તં ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલમાનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલાપકર્ષમાનાપ્યં દત્તં ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । આવ્રીઢસ્ ત્વ્ અધર્મેણ । અયમ્ ઉચ્યતે એકદેશકાલકઃ પુદ્ગલઃ અશુદ્ધઃ અવ્યુત્થિતસ્ તસ્યા આ પત્તેર્ ન પરિમુચ્યતે ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અ પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન માનાપ્યં દત્તં ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ માનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલમાનાપ્યં દત્તં ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સ ( 307ર્1 = ગ્બ્મ્ 6.926 ) મૂલમાનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન મૂલાપકર્ષમાનાપ્યં દત્તં ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 79 ) આવ્રીઢો ઽપિ ધર્મેણ । અયમ્ ઉચ્યતે અપગતકાલકઃ પુદ્ગલઃ શુદ્ધો વ્યુત્થિતસ્ તસ્યા આ પત્તેઃ પરિમુચ્યતે ।
દ્વૌ પુદ્ગલૌ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નૌ દેશયિષ્યાવો દેશયિષ્યાવ ઇતિ । તત્રૈકો દેશયતિ દ્વિતીયો ન દેશયતિ । તત્ર યો ઽસૌ ન દેશયતિ તં સંબહુલા વિનયાતિસારિણીર્ દુષ્ઠુલા આપત્તિર્ દેશયિત્વા પશ્ચાત્ પરિવાસો દેયઃ મૂલપરિવાસો માનાપ્યમ્* । આવર્હિતવ્યશ્ ચ ।
દ્વૌ પુદ્ગલૌ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નૌ । તાવ્ અસ્મિન્ન્ એવાવાસે પુદ્ગલસ્યાન્તિકે દેશયિષ્યાવો દેશયિષ્યાવ ઇતિ । તત્રૈકો દેશયતિ દ્વિતીયો ન દેશયતિ । તત્ર યો ઽસૌ ન દેશયતિ તં સંબહુલા વિનયાતિસારિણીર્ દુષ્ઠુલા આપત્તિર્ દેશયિત્વા પશ્ચાત્ પરિવાસો દેયઃ મૂલપરિવાસો માનાપ્યમ્* । આવર્હિતવ્યશ્ ચ । યથા પુદ્ગલસ્યાન્તિકે એવં દ્વાભ્યાં સંબહુલાનાં સંઘસ્ય । યથાસ્મિન્ન્ આવાસે એવમ્ અન્યસ્મિન્ન્ આવાસે ।

અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ પારિવાસિક એવ સન્ન્ અન્યાપત્તિં જાનાતિ યાનેન સંઘમધ્યે નારોચિતા । સ તામ્ આપત્તિં જાનાતિ । તામ્ અપ્ય્ આપત્તિં જાનાતિ યાનેન સંઘમધ્યે નારોચિતા । સ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય મમ સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સો ઽહં પારિવાસિક એવ સન્ન્ અન્યાપત્તિં ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 80 ) જાનામિ યા મે સંઘમધ્યે નારોચિતા । સો ઽહં તામ્ આપત્તિં ન જાનામિ યસ્યા મમ સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સાધુ મે આયુષ્મન્તસ્ તસ્યાઃ પૂર્વિકાયા આપત્તેર્ અપિ પરિવાસં દદતુ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । અસ્યાશ્ ચ પશ્ચિમિકાયાઃ । તસ્યાસ્ તે ભિક્ષવઃ પૂર્વિકાયા આપત્તેઃ પરિવાસં દદતિ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । તસ્યાસ્ તુ પશ્ચિમિકાયાઃ પરિવાસં દદતિ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ પારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । સ તામ્ અન્તરાપત્તિં જાનાતિ । તામ્ અપ્ય્ આપત્તિં જાનાતિ યસ્યા અસ્ય સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય મમ સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સો ઽહં પારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । સો ઽહં તામ્ અન્તરાપત્તિં જાનામિ યસ્યા મમ સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સાધુ મે આયુષ્મન્તસ્ તસ્યાઃ પૂર્વિકાયા આપત્તેર્ મૂલપરિવાસં દદતુ ધર્મેણ ( 307વ્1 = ગ્બ્મ્ 6.927 ) કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । તસ્યાશ્ ચાન્તરાપત્તેર્ મૂલપરિવાસમ્ ઇતિ । તસ્યાસ્ તે ભિક્ષવઃ પૂર્વિકાયા આપત્તેઃ પરિવાસં દદતિ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । તસ્યાસ્ ત્વ્ અન્તરાપત્તેર્ મૂલપરિવાસમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલપારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 81 ) આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । સ તાં પ્રત્યન્તરાપત્તિં જાનાતિ । તામ્ અપ્ય્ આપત્તિં જાનાતિ યસ્યા અસ્ય સંઘેન મૂલપરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય મમ સંઘેન મૂલપરિવાસો દત્તઃ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । સો ઽહં મૂલપારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । સો ઽહં તાં પ્રત્યન્તરાપત્તિં જાનામિ । તામ્ અપ્ય્ અ ન્તરા પત્તિં જાનામિ યસ્યા મમ સંઘેન મૂલપરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સાધુ મે આયુષ્મન્તસ્ તસ્યા અન્તરાપત્તેર્ મૂલપરિવાસં દદતુ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । અસ્યાશ્ ચ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ મૂલાપકર્ષમ્ ઇતિ । તસ્યાસ્ તે ભિક્ષવઃ પૂર્વિકાયા આપત્તેર્ મૂલપરિવાસં દદતિ । તસ્યાસ્ તુ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ મૂલાપકર્ષં ધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન માનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ માનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપામ્ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । સ તામ્ અન્તરાપત્તિં જાનાતિ યસ્યા અસ્ય સંઘેન માનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 82 ) કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય મમ સંઘેન માનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સો ઽહં માનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિમ્ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપામ્ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । સો ઽહં તામ્ અન્તરાપત્તિં જાનામિ યસ્યા મમ સંઘેન માનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સાધુ મે આયુષ્મન્તસ્ તસ્યાઃ પૂર્વિકાયા આપત્તેર્ માનાપ્યં દદતુ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । અસ્યાશ્ ચાન્તરાપત્તેર્ મૂલમાનાપ્યમ્ ઇતિ । તસ્યાસ્ તે ભિક્ષવઃ પૂર્વિકાયા આપત્તેર્ માનાપ્યં દદતિ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । અસ્યાસ્ ત્વ્ અન્તરાપત્તેર્ મૂલમાનાપ્યમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલમાનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપામ્ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । સ તામ્ પ્રત્યન્તરાપત્તિં જાનાતિ । તામ્ અપ્ય્ અન્તરાપત્તિં જાનાતિ યસ્યા અસ્ય સંઘેન મૂલમાનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપામ્ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય મમ સંઘેન મૂલમાનાપ્યં ( 308ર્1 = ગ્બ્મ્ 6.928 ) દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સો ઽહં મૂલમાનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપામ્ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । સો ઽહં તાં પ્રત્યન્તરાપત્તિં જાનામિ । તામ્ અપ્ય્ અન્તરાપત્તિં જાનામિ યસ્યા મમ સંઘેન મૂલમાનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સાધુ સાધુ મે ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 83 ) આયુષ્મન્તસ્ તસ્યાઃ પૂર્વિકાયા અન્તરાપત્તેર્ મૂલમાનાપ્યં દદતુ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । અસ્યાશ્ ચ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ મૂલાપકર્ષમાનાપ્યમ્ ઇતિ । તસ્યાસ્ તે ભિક્ષવઃ પૂર્વિકાયા અન્તરાપત્તેર્ મૂલમાનાપ્યં દદતિ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । અસ્યાશ્ ચ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ મૂલાપકર્ષમાનાપ્યમ્* । યથા જાનતા પઞ્ચ એવં સ્મરતા પઞ્ચ વૈમતિકેન પઞ્ચ ।
ઉદ્દાનમ્* ।
યથાપરેણ દ્વાદશિકા વસ્તુ શોધયિત્વા ચ ષટ્કિકાઃ ।
મહાભૂમિં શોધયિત્વા પુદ્ગલવસ્તુ સમુદ્દિતમ્* ॥

અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન પરિવાસો દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ પારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । સ તામ્ અન્તરાપત્તિં જાનાતિ । તામ્ અપ્ય્ આપત્તિં જાનાતિ યસ્યા અસ્ય સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય મમ સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સો ઽહં પારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । સો ઽહં તામ્ અન્તરાપત્તિં જાનામિ । તામ્ અપ્ય્ આપત્તિં જાનામિ યસ્યા મમ સંઘેન પરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સાધુ મે આયુષ્મન્તસ્ તસ્યાઃ પૂર્વિકાયા આપત્તેઃ પરિવાસં દદતુ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 84 ) તસ્યાશ્ ચાન્તરાપત્તેર્ મૂલપરિવાસમ્ ઇતિ । તસ્યાસ્ તે ભિક્ષવસ્ તસ્યાઃ પૂર્વિકાયા આપત્તેઃ પરિવાસં દદતિ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । અસ્યાસ્ ત્વ્ અન્તરાપત્તેર્ મૂલપરિવાસમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલપારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । સ તાં પ્રત્યન્તરાપત્તિં જાનાતિ । તામ્ અપ્ય્ અન્તરાપત્તિં જાનાતિ યસ્યા અસ્ય સંઘેન મૂલપરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય મમ સંઘેન મૂલપરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સો ઽહં મૂલપારિવાસિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપાં પ્રતિચ્છન્નામ્* । સો ઽહં તાં પ્રત્યન્તરાપત્તિં જાનામિ । તામ્ અપ્ય્ અન્તરાપત્તિં જાનામિ ( 308વ્1 = ગ્બ્મ્ 6.929 ) યસ્યા મમ સંઘેન મૂલપરિવાસો દત્તઃ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સાધુ મે આયુષ્મન્તસ્ તસ્યાઃ પૂર્વિકાયા અન્તરાપત્તેર્ મૂલપરિવાસં દદતુ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । અસ્યાશ્ ચ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ મૂલાપકર્ષમ્ ઇતિ । તસ્યાસ્ તે ભિક્ષવઃ પૂર્વિકાયા અન્તરાપત્તેર્ મૂલપરિવાસં દદતિ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । તસ્યાસ્ તુ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ મૂલાપકર્ષં ધર્મે ણ કર્મ ણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય સંઘેન માનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ માનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 85 ) આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપામ્ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । સ તામ્ અન્તરાપત્તિં જાનાતિ । તામ્ અપ્ય્ આપત્તિં જાનાતિ યસ્યા અસ્ય સંઘેન માનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય મમ સંઘેન ષડ્ રાત્રં માનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સો ઽહં માનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિમ્ પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપામ્ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । સો ઽહં તામ્ અન્તરાપત્તિં જાનામિ । તામ્ અપ્ય્ આપત્તિં જાનામિ યસ્યા મમ સંઘેન માનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સાધુ મે આયુષ્મન્તસ્ તસ્યાઃ પૂર્વિકાયા આપત્તેર્ માનાપ્યં દદતુ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । અસ્યાશ્ ચાન્તરાપત્તેર્ મૂલમાનાપ્યમ્ ઇતિ । તસ્યાસ્ તે ભિક્ષવઃ પૂર્વિકાયા આપત્તેર્ માનાપ્યં દદતિ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । અસ્યાસ્ ત્વ્ અન્તરાપત્તેર્ મૂલમાનાપ્યમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ મૂલમાનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપામ્ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । સ તામ્ પ્રત્યન્તરાપત્તિં જાનાતિ । તામ્ અપ્ય્ અન્તરાપત્તિં જાનાતિ યસ્યા અસ્ય સંઘેન મૂલમાનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સ ભિક્ષૂણામ્ આરોચયતિ । અહમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અન્તરાપત્તિં પૂર્વાપત્તિપ્રતિરૂપામ્ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્ય મમ સંઘેન મૂલમાનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સો ઽહં મૂલમાનાપ્યચારિક એવ સન્ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 86 ) આપન્નઃ પ્રત્યન્તરાપત્તિમ્ અન્તરાપત્તિપ્રતિરૂપામ્ અપ્રતિચ્છન્નામ્* । સો ઽહં તાં પ્રત્યન્તરાપત્તિં જાનામિ । તામ્ અપ્ય્ અન્તરાપત્તિં જાનામિ યસ્યા મમ સંઘેન મૂલમાનાપ્યં દત્તમ્ અધર્મેણ કર્મણા કોપ્યેન સ્થાપનાર્હેણ । સાધુ મે આયુષ્મન્તસ્ તસ્યાઃ પૂર્વિકાયા અન્તરાપત્તેર્ મૂલમાનાપ્યં દદતુ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । અસ્યાશ્ ચ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ મૂલાપકર્ષમાનાપ્યમ્ ઇતિ । તસ્યાસ્ તે ભિક્ષવઃ પૂર્વિકાયા અન્તરાપત્તેર્ મૂલમાનાપ્યં દદતિ ધર્મેણ કર્મણાકોપ્યેનાસ્થાપનાર્હેણ । અસ્યાસ્ ( 309ર્1 = ગ્બ્મ્ 6.930 ) તુ પ્રત્યન્તરાપત્તેર્ મૂલાપકર્ષમાનાપ્યમ્ ઇતિ । યથા જાનતા ચત્વારિ એવં સ્મરતા ચત્વારિ વૈમતિકેન ચત્વારિ ।
પારિવાસિકઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । વસ્તુ શોધયિત્વા વિનયાતિસારિણીં ચ દુષ્ઠુલામ્ આપત્તિં દેશયિત્વા પારિવાસિક એવ સન્* ।
ઉપાર્ધપારિવાસિકઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । વસ્તુ શોધયિત્વા વિનયાતિસારિણીં ચ દુષ્ઠુલામ્ આપત્તિં દેશયિત્વા ઉપાર્ધપારિવાસિક એવ સન્* ।
યદ્ભૂયઃપારિવાસિક એવ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । વસ્તુ ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 87 ) શોધયિત્વા વિનયાતિસારિણીં ચ દુષ્ઠુલામ્ આપત્તિં દેશયિત્વા યદ્ભૂયઃપારિવાસિક એવ સન્* ।
માનાપ્યચારિકઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । વસ્તુ શોધયિત્વા વિનયાતિસારિણીં ચ દુષ્ઠુલામ્ આપત્તિં દેશયિત્વા માનાપ્યચારિક એવ સન્* ।
ઉપાર્ધમાનાપ્યચારિકઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । વસ્તુ શોધયિત્વા વિનયાતિસારિણીં ચ દુષ્ઠુલામ્ આપત્તિં દેશયિત્વા ઉપાર્ધમાનાપ્યચારિક એવ સન્* ।

યદ્ભૂયોમાનાપ્યચારિકઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । વસ્તુ શોધયિત્વા વિનયાતિસારિણીં ચ દુષ્ઠુલામ્ આપત્તિં દેશયિત્વા યદ્ભૂયોમાનાપ્યચારિક એવ સન્* ।
અથાપરઃ પુદ્ગલઃ સંઘાવશેષામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ સંચિન્ત્યશુક્રવિસૃષ્ટિસમુત્થિતામ્ એકરાત્રિપ્રતિચ્છન્નામ્* । ઉદ્ગ્રહસમુત્થિતાં દ્વિરાત્રિપ્રતિચ્છન્નામ્* । મૈથુન સંલાપ સમુત્થિતાં ત્રિરાત્રિપ્રતિચ્છન્નામ્* । પરિચર્યાસમુત્થિતાં ચતૂરાત્રિપ્રતિચ્છન્નામ્* । સાંચરિત્રસમુત્થિતાં પંચરાત્રિપ્રતિચ્છન્નામ્* । કુટિકાસમુત્થિતાં ષડ્રાત્રિપ્રતિચ્છન્નામ્* । ( મ્સ્વ્ ઇઇઇ 88 ) મહલ્લકસમુત્થિતાં સપ્તરાત્રિપ્રતિચ્છન્નામ્* । અમૂલકસમુત્થિતામ્ અષ્ટરાત્રિપ્રતિચ્છન્નામ્* । લેશિસમુત્થિતાં નવરાત્રિપ્રતિચ્છન્નામ્* । સંઘભેદસમુત્થિતાં દશરાત્રિપ્રતિચ્છન્નામ્* । તસ્યાનુવર્તિતસમુત્થિતામ્ એકાદશરાત્રિપ્રતિચ્છન્નામ્* । કુલદૂષિકસમુત્થિતાં દ્વાદશરાત્રિપ્રતિચ્છન્નામ્* । દૌર્વચસ્યસમુત્થિતાં ત્રયોદશરાત્રિપ્રતિચ્છન્નામ્* । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ । ભગવાન્ આહ । યા આસામ્ આપત્તીનાં ખરતા ચ ગુરુતરા ચ તીવ્રેણ ચાતિનિવેશેન કૃતા તસ્યા વશેન પરિવાસો દાતવ્યો મૂલપરિવાસો મૂલાપકર્ષો માનાપ્યં ચાવર્હિતવ્યશ્ ચેતિ ।
પુદ્ગલવસ્તુ સમાપ્તમ્* ॥