પ્રમાણવિનિશ્ચય · ભાગ 11

ર્1: દ્ અન્વયમ્ આપાદયતિ । પ્રતિષેધનિષેધસ્ય વિધાનરૂપત્વાત્* । અસતઃ સપક્ષાન્ ન નિવૃત્તિર્ ઇત્ય્ અસપક્ષ એવ નાસ્તીતિ ચેત્* । નેતિ સૈવ નિવૃત્તેર્ નિર્વૃત્તિઃ અસતઃ કથમ્ ઇષ્ટા । અભાવપ્રતિષેધો હિ ભાવો
2: ઽસત્ય્ અપ્ય્ અસ્તિ । ભાવપ્રતિષેધસ્ તુ ન સંભવતીત્ય્ અસ્ખલિતપ્રજ્ઞો દેવાનાંપ્રિયો યસ્ તદ્વિષયં પ્રતિષેધં નેચ્છતિ । અસદ્ અભાવ ઇતિ ચ વ્યવહરતિ । નિર્લોઠિતશ્ ચાયમ્ અર્થો ઽસતિ નાસ્તિતેત્ય્
3: અર્થાન્તરે । તેન નેહ પ્રતન્યતે । ન ચાસન્ન્ આત્મા સત્તાસાધનવૃત્તેઃ સન્દિગ્ધઃ સ્યાત્* । ન ચ પરેણ તથોપગત ઇતિ ॥ અપ્રમાણાદ્ અભ્યુપગમાત્ તથૈવ ભવતિ । અતિપ્રસઙ્ગાત્* ।
4: ન ચોપગમબલેન સપક્ષાસપક્ષૌ વ્યવસ્થાપ્ય પ્રમાણપ્રવર્તનં યુક્તમ્* । એવં હ્ય્ આગમસિદ્ધ આત્મા સ્યાત્* । નાનુમાનસિદ્ધઃ । તસ્માદ્ અવ્યતિરેકે ઽપ્ય્ અસતઃ । સપક્ષાદ્ વ્યતિરેકઃ સન્દિગ્ધઃ
5: સ્યાત્* પ્રાણાદીનાં । આત્મનઃ સન્દેહાત્* । અત એવ વિપક્ષાદ્ અપિ । એકત્ર હિ નિયમે સિદ્ધે ઽન્યનિવર્તનં
વ્1: સિધ્યેત્* । અન્યથા ક્વચિદ્ દૃષ્ટે ઽભાવસિધાવ્ અપિ સ્યાદ્ એવાદૃષ્ટે સંશયઃ । તથા હ્ય્ અસકલવ્યક્તિભેદવ્યાપિનો ઽપ્ય્ અર્થાઃ કેચિત્ તજ્જાતિસંભવિનો દૃષ્ટાઃ પાર્થિવાલોહલેખ્યવત્* । વિરોધસ્ય ચાદૃષ્ટેઃ સંદેહ
2: એવ । નૈરાત્મ્યેન પ્રાણાદીનાં ઉક્તલક્ષણસ્ય વિરોધસ્યાસિદ્ધેઃ । સન્દિગ્ધો નૈરાત્મ્યાદ્ વ્યતિરેકઃ । આત્મપ્રતિનિયમે હિ તત્કાર્યાત્મતયા પ્રાણાદીનાં નૈરાત્મ્યેન સહ વિરોધઃ
3: સ્યાત્* । સ ચ ન સિધ્યતીત્ય્ ઉક્તમ્* । અસ્તુ નામ નિરાત્મકેભ્યો વ્યતિરેકઃ પ્રાણાદીનાં તદ્ભાવે ચ નૈરાત્મ્યવ્યાવૃત્તિઃ । તથાપિ નાનૈરાત્મ્યાદ્ આત્મા જીવચ્છરીરે સિધ્યતિ । યેનાયં ન વ્યતિરેકસ્યાભાવં
4: ભાવમ્ ઇચ્છતિ । યથા વ્યતિરેકાભવે ઽપિ સપક્ષે પ્રાણાદિર્ નેષ્ટઃ । સપક્ષાવ્યતિરેકી ચેદ્ ધેતુર્ હેતુર્ અતો ઽન્વયી । નાન્વયવ્યતિરેકી ચેદ્ અનૈરાત્મ્યં ન સાત્મકં । ઇતિ સંગ્રહશ્લોકઃ ।
5: ન પ્રાણાદિસંભવેન નૈરાત્મ્યવ્યાવર્તનાદ્ આત્મગતિ । કિં તર્હિ વિધિમુખેનૈવ પ્રાણાદયઃ