પોષધવસ્તુ · ભાગ 117
પોષધવસ્તુ
પોષ્-વ્ 1. ( 53વ્ = ગ્બ્મ્ 6.707 ) પિણ્ડોદ્દાનમ્* ॥
તીર્થિકા ઃ કપ્ફિણ આવાસો
ભિક્ષુપેયાલપશ્ચિમમ્* ॥ ॥
પોષ્-વ્ 2. ઉદ્દાનમ્* ॥
તીર્થિકાઃ પોષધમ્ આહુઃ કિં ન પોષધઃ ક્રિયતે ।
વિસંકેતે ન નિષીદન્તિ કુત્ર પોષધમ્ ઉદ્દિશેત્* ॥ ॥
પોષ્-વ્ 3.1. ભગવાન્ રાજગૃહે વિહરતિ વેણુવને કલન્દકનિવાપે ।
પોષ્-વ્ 3.2. તેન ખલુ સમયેન સંબહુલા રાજગૃહીયકા ઉપાસકા દિવાદિવં એવોદ્યુક્તા અભૂવન્ ભગવન્તં દર્શનાયોપસંક્રમિતું પર્યુપાસનાયૈ ।
પોષ્-વ્ 3.3. અથ સંબહુલાનાં રાજગૃહીયકાનામ્ ઉપાસકાનામ્ એતદ્ અભવત્* અતિપ્રાતસ્ તાવદ્ અસ્માકં ભગવન્તં દર્શનાયોપસંક્રમિતું પર્યુપાસનાયૈ । પ્રતિસંલીનો ભગવાન્ પ્રતિસંલીનાશ્ ચ મનોભાવનીયાશ્ ચ ભિક્ષવો યન્ નુ વયં યેનાન્યતીર્થિકપરિવ્રાજકાનામ્ આરામસ્ તેનોપસંક્રમેમ ।
પોષ્-વ્ 3.4. અથ સંબહુલા રાજગૃહીયકા ઉપાસકા યેનાન્યતીર્થિકપરિવ્રાજકાનામ્ આરામસ્ તેનોપસંક્રાન્તા ઉપસંક્રમ્યાન્યતીર્થિકપરિવ્રાજકૈસ્ સાર્ધં સંમુખં સંમોદનીં સંરઞ્જનીં વિવિધાં કથાં વ્યતિસાર્યૈકાન્તે નિષણ્ણાઃ ।
પોષ્-વ્ 3.5. અથાન્યતમસ્ તીર્થ્યસ્ તીર્થ્યાન્ ઇદમ્ અવોચત્* કિન્ નુ ભવન્ત્ ઓ ઽસ્માક્ અમ્ એવ નિષદ્યા ક્રિયા પોષધશ્ ચ પ્રજ્ઞાયતે આહોસ્વિચ્ છ્રમણાનામ્ અપિ શાક્યપુત્રીયાણાં ।
પોષ્-વ્ 3.6. અથાન્યતમસ્ તીર્થ્યસ્ તીર્થ્યાન્ ઇદમ્ અવોચત્* અસ્માકમ્ એવ ભવન્તો નિષદ્યા ક્રિયા પોષધશ્ ચ પ્રજ્ઞાયતે ન ત્વ્ એવ શ્રમણાનાં શાક્યપુત્રીયાણાં ।
પોષ્-વ્ 3.7. અથ સંબહુલા રાજગૃહીયકા ઉપાસકાઃ સંબહુલાનામ્ અન્યતીર્થિકપરિવ્રાજકાનાં ભાષિતં નાભિનન્દન્તિ ન પ્રતિક્રોશન્તિ અનભિનન્દ્યાપ્રતિક્રોશ્ય ઉત્થાયાસનેભ્યઃ પ્રક્રાન્તાઃ ।
પોષ્-વ્ 3.8. તે યેન ભગવાંસ્ તેનોપસંક્રાન્તાઃ ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વૈકાન્તે નિષણ્ણાઃ । એકાન્તનિષણ્ણા રાજગૃહીયકા ઉપાસકા યાવાન્ એવૈષામ્ અભૂત્ સંબહુલૈર્ અન્યતીર્થિકપરિવ્રાજકૈસ્ સાર્ધમ્ અન્તરાકથાસમુદાહારસ્ તત્ સર્વં ભગવતો વિસ્તરેણારોચયન્તિ ।
પોષ્-વ્ 3.9. એવં ચાહુર્ અહો બત ભગવાન્ અસ્માકમ્ અપિ નિષદ્યા ં ક્રિયા ં પોષધં ચ પ્રજ્ઞપયેદ્ અનુકંપામ્ ઉપાદાય ।
પોષ્-વ્ 3.10. અધિવાસયતિ ભગવાન્ સંબહુલાનાં રાજગૃહીયકાનામ્ ઉપાસકાનાં તૂષ્ણીંભાવેન ।
પોષ્-વ્ 3.11. અથ સંબ હુ લા રાજગૃહીયકા ઉપાસકા ભગવતઃ તૂષ્ણીંભાવેનાધિવાસનાં વિદિત્વા ભગવતો ભાષિતમ્ અભિનન્દ્યાનુમોદ્ય ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તઃ ।
પોષ્-વ્ 4. તત્ર ભગવાન્ ભિક્ષૂન્ આમન્ત્રયતે સ્મ । તસ્માદ્ અનુજાનામિ ભિક્ષુભિર્ અદ્યાગ્રેણ નિષદ્યા ક્રિયા પોષધશ્ ચ પ્રતિજાગર્તવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 5.1. ઉક્તં ભગવતા અદ્યાગ્રેણ ભિક્ષુભિર્ નિષદ્યા ક્રિયા પોષધશ્ ચ પ્રતિજાગર્તવ્ય ઇતિ । તે ન જાનન્તિ કા નિષદ્યા કા ક્રિયા કઃ પોષધ ઇતિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ ।
પોષ્-વ્ 5.2. ભગવાન્ આહ । નિષદ્યા ઉચ્યતે યોગઃ । એત યૂયં ભિક્ષવ ઇમમ્ એવ કાયમ્ ઊર્ધ્વં પાદતલાદ્ અધઃ કેશમસ્તકાત્ ત્વક્પર્યન્તં યથાસ્થિતં યથાપ્રણિહિતં પૂર્ણં નાનાપ્રકારસ્યાશુચેઃ પ્રત્યવેક્ષધ્વં । સન્ત્ય્ અસ્મિન્ કાયે કેશા રોમાણિ નખા દન્તા રજો મલં ત્વઙ્ માંસમ્ અસ્થિ સ્નાયુ સિરા વૃક્કા હૃદયં પ્લીહા ક્લોમક આન્ત્રાણ્ય્ અન્ત્રગુણાન્ય્ આમાશયઃ પક્વાશય ઔદર્યકં યકૃત્ પુરીષમ્ અશ્રુ સ્વેદઃ ખેટશ્ શિંઘાણકો વસા લસીકા મજ્જા મેદઃ પિત્તં શ્લેષ્મા પૂયઃ શોણિતં મસ્તકં ( 54ર્ = ગ્બ્મ્ 6.1058 ) મસ્તકલુઙ્ગં મૂત્રં ચ ઇતિ ।
પોષ્-વ્ 6.1. ઉક્તં ભગવતા યોગો વાહયિતવ્ય ઇતિ ભિક્ષવો ગોચરાય પ્રસૃતા અપિ યોગં વાહયન્તિ । તે ભ્રાન્તેન હસ્તિના સાર્ધં સમાગચ્છ ન્ત્ ઇ ભ્રાન્તેનાશ્વેન ભ્રાન્તેન પદાતિકેન ચ સાર્ધં સમાગચ્છન્તિ નિપતન્તિ । અશ્રાદ્ધા અવસ્ફણ્ડયન્તિ । આર્યાઃ કિં ન પશ્યથેતિ । ત્ એ કથયન્તિ । યોગં વાહયામઃ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભ ગ વત આરોચયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । ન ગોચરાય પ્રસૃતેન યોગો વાહયિત્ અવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 6.2. તે દ્વારકોષ્ઠકે યોગં વાહયન્તિ । પ્રચાલયન્તિ ચ । અશ્રાદ્ધા અવસ્ફણ્ડયન્તિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગ વત આરોચયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । ન દ્વારકોષ્ઠકે યોગો વાહયિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 6.3. તે પ્રાસાદે વાહયન્તિ । સ એવાદીનવો ભવતિ ।
ભગવાન્ આહ । ન ભિક્ષુણ્ આ પ્રાસાદે યોગો વાહયિ તવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 6.4. તે લ્ અ ય્ અ ન્ એ વ્ આહયન્તિ । ધ્યાયિનાં કણ્ટકશબ્દેન ચિત્તૈકાગ્ર્યં ન લભન્તે । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગ વત આરોચયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । ન લયને યોગો વાહયિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 6.5. તે અરણ્યે ભાવયન્તિ । ચોરધૂર્તસિંહવ્યાઘ્રદ્વ્ ઈ પ્ ઈ નાં ગમ્યા ભવન્તિ । એતત્ પ્ રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । નારણ્યે યોગો ભાવયિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 6.6. તે ગ્રામસ મીપે સ મા ગત્ય ભાવયન્તિ । અશ્રાદ્ધા અવસ્ફણ્ડયન્તિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । સ પ્રદેશઃ શાખાભિર્ વા કિટકૈર્ વા વેષ્ટયિ તવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 6.7. વેષ્ટિતો ભવતિ । અશ્રાદ્ધા અવસ્ફણ્ડયન્તિ । આર્યાઃ કિમ્ ઇયં વાટિઃ કર્કટિકાયા વા મૂલસ્ય વા ભવતિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । સ પ્રદેશઃ કન્થાભિર્ વા પરિખાભિર્ વા વેષ્ટયિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 6.8. વેષ્ટિતો ભવતિ । અશ્રાદ્ધા અવસ્ ફણ્ડયન્તિ । આર્યાઃ કિમ્ ઇયં વાટિર્ માતુલુઙ્ગસ્ય વા દાડિમસ્ય વા ભવતિ । તે કથયન્તિ યોગં વાહયામઃ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભ ગવત આરોચયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । તસ્માદ્ અનુજાનામિ પ્રહાણશાલા માપયિતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 7. ઉક્તં ભગવતા પ્રહાણશાલા માપ ય્ ઇ તવ્ ય્ એ તિ । તે ન જાનન્તિ કીદૃશા પ્રહાણશાલા । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । દ્વે પ્રહાણશાલે । ખુ ડ્ડલિકા મહન્તિકા ચ । ખુડ્ડલિકા દ્વે લયને । મધ્યે સુરુંગા । મહન્તિકા દશલયનિકા દ્વાદશલયનિકા વા ।
પોષ્-વ્ 8.1. ભિક્ષ વો લયનં કૃત્વ્ આ દ્વારં ન યથાગ્રાહ્યં મુંચન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । દ્વારં મોક્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 8.2. ભિક્ષવો કવાટિકાં ન દદન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । કવાટિકા દાતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 8.3. દુઃખમ્ ઉદ્ઘા ટ્યતે ।
ભગવાન્ આહ। આયામપટકો દાતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 8.4. શબ્દં કરોતિ ।
ભગવાન્ આહ । અધસ્તાચ્ ચર્મખણ્ડકો દાતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 8.5 દુઃખં બધ્યતે ।
ભગવાન્ આહ । + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ( 54ર્10 )
પોષ્-વ્ 9.1. અન્ધકારો ભવતિ ।
ભગવાન્ આહ । વાતાય નો મોક્તવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 9.2. અધસ્તાન્ મુંચન્તિ । ચોરધૂર્તસિંહવ્યાઘ્રાણાં ગમ્યા ભવન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । નાધસ્તાન્ મોક્તવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 9.3. ઉપરિષ્ટાન્ મુંચન્તિ । સ એવા દ્ ઈ નવો ભવતિ ।
ભગવાન્ આહ । નોપરિષ્ટાન્ મોક્તવ્યઃ । દ્વૌ ભાગૌ છોરયિતવ્યા । છોરયિત્વા તૃતીયે ( 54વ્ = ગ્બ્મ્ 6.1057 ) ભાગે મોક્તવ્યે ।
પોષ્-વ્ 9.4. ત ઉપરિષ્ટાદ્ દ્વૌ ભાગૌ છ્ ઓ ર્ અ યિત્વા અધસ્તાન્ મુંચન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । અધસ્તાદ્ દ્વૌ ભાગૌ ચ્છોરયિત્વા ઉપરિષ્ટાત્ તૃતીયે ભાગે મોક્તવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 9.5. ભિક્ષવો બહિર્વિસ્તીર્ણ્ અમ્ અન્તઃસંવૃતં કુર્વન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । વાતાયનઃ સાગરાકાર ઇવ મોક્તવ્યઃ । બહિઃસંવૃતો અન્તર્વિસ્તીર્ણઃ ।
પોષ્-વ્ 9.6. કાકકલન્તકકપોતાઃ પ્રવિશન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । જાલવાતાયનં કર્તવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 9.7. ત્ર્યંબુકત્રૈલાટાઃ પ્રવિશન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । કવાટિકા દાતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 9.8. વાતેનોદ્ઘાટ્યતે ।
ભગવાન્ આહ । ... દાતવ્યાઃ ।
પોષ્-વ્ 9.9. દુઃખં બધ્યતે ।
ભગવાન્ આહ । ... દાતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 9.10. દુઃખમ્ ઉદ્ઘાટ્યતે ।
ભગવાન્ આહ । અજપદકદણ્ડકાં કૃત્વા ... બધયિતવ્યા । અજપદકદણ્ડકૈર્ ઉદ્ઘાટયિતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 10.1. તત્રાસનેન કાર્યમ્* ।
ભગવાન્ આહ । મૃન્મયાન્ય્ આસનાનિ કર્તવ્યાનિ ।
પોષ્-વ્ 10.2. ખક્ખટા ભવન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । પીઠિકા કર્તવ્યા ।
પોષ્-વ્ 10.3. ઉક્તં ભગવતા પીઠિકા કર્તવ્યેતિ । તે ન જાનન્તિ કીદૃશા પીઠિકેતિ ।
ભગવાન્ આહ । + + + + + + + + + + + + + + + કા કર્તવ્યા । તતઃ પશ્ચાદ્ વાનૈર્ દાતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 10.4. તે ન જાનતે કતિ વાણ ઇતિ ।
ભગવાન્ આહ । પંચ વાણાઃ । મુંજશાણવાલ્વજો પ્ અટઃ સૂક્ષ્ંઓ વેત્રઃ ।
પોષ્-વ્ 10.5. ખક્ખટા ભવન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । તૂલિકાઃ પ્રાસ્તારયિતવ્યાઃ ।
પોષ્-વ્ 10.6. ઉક્તં ભગવતા તુલિકાઃ પ્રાસ્તારયિતવ્યાઃ । તે ન જાનતે કીદૃશા તૂલિકેતિ ।
ભગવાન્ આહ । દૈર્ઘે ચત્વારો હસ્તાઃ તિર્યગ્ દ્વે । દ્વિપુટાં કૃત્વા સીવયિતવ્યાઃ । તતઃ પશ્ચાત્ તૂલિકેન પૂરયિત વ્યાઃ ।
પોષ્-વ્ 10.7. તે ન જા નતે કતિ તૂલિકાનીતિ ।
ભગવાન્ આહ । પંચ તૂલિકાનિ । અર્કકાશિકૈરકાબકશાલ્મલીતૂલિકાનિ । અપરાણ્ય્ અપિ પંચ તૂલાનિ । ઊર્ણા શનઃ કર્પાસો નન્તકાનિ પાંસુતૂલાનિ ।
પોષ્-વ્ 10.8. પૂરિતા ભવન્તિ । સર્વન્ તત્ તૂલમ્ એકં પ્રદેશં ગચ્છતિ ।
ભગવાન્ આહ । સૂત્રેણાન્તરા કાકપદકા દાતવ્યા । {ચ્f. સ્હ્ત્ વિઇઇ (એર્ગ્.) 1033ર્1: સૂત્રેણા ન્તરા કાકપદકા દાતવ્યા}
પોષ્-વ્ 11.1. નિષદ્ય પ્રચાલયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । ઘટિર્ {ચ્f. સ્હ્ત્ વિઇઇ (એર્ગ્.) 1033ર્1} ધારયિતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 11.2. સા પતતિ ।
ભગવાન્ આહ । સૂત્રકે બદ્ધ્વા કર્ણે પરિબધ્ય ધારયિતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 11.3. તથાપિ પ્રચાલયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । યષ્ટિઃ સારયિતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 11.4. ભિક્ષવઃ કલમચ્છેદ્યા કુર્વન્તિ । વ્રણં કરોતિ ।
ભગ વાન્ આહ । + + છેદ્યા કર્તવ્યા ।
પોષ્-વ્ 11.5. તથાપિ હન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । નન્તકૈર્ વેષ્ટિત્વા મન્દં સાર યિતવ્યં ।
પોષ્-વ્ 11.6. તથાપિ પ્રચાલયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । કન્દુસકઃ ક્ષેપ્તવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 11.7. ભિક્ષવો ઽન્ધકારે ક્ષિપન્તિ । સ ન પશ્યતિ ।
ભગવાન્ આહ । સૂત્રકૈર્ બદ્ધ્વા ક્ષેપ્તવ્યઃ તતો ઽપિ પ્રતિક ર્ષિતવ્યઃ {ચ્f. સ્હ્ત્ વિઇઇ (એર્ગ્.) 1033ર્4: તતઃ પશ્ચાત્ પુનર્ આકર્ષિતવ્યઃ} ।
પોષ્-વ્ 11.8. તથાપિ પ્રચ્ આલયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । પુરો દીપઃ સ્થાપયિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 11.9. તથાપિ પ્રચાલયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । એકપાદો ઽવ્ અ તારયિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 11.10. તથાપિ પ્રચાલયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । દ્વિતીયઃ પાદો ઽવતારયિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 11.11. તથાપિ પ્રચાલયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । ઉત્થાય ચંક્ર્ અમિતવ્યં ।
પોષ્-વ્ 12.1. ભિક્ષવશ્ ... । {ચ્f. સ્હ્ત્ વિઇઇ (એર્ગ્.) 1033વ્1: ભિક્ષવઃ ચંક્રમન્તિ + + + + + કાન્ ધારિકાં બદ્ધવ્ય્. }
ભગવાન્ આહ । ... ।
પોષ્-વ્ 12.2. હસ્તેન ધારયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । ... ધારયન્તશ્ ચ ંક્રમિતવ્યં ।
પોષ્-વ્ 12.3. સોપાનત્કાશ્ ચંક્રમન્તે । શબ્દં કુર્વન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । ન સોપાનત્કેન ચંક્રમિતવ્યં ।
પોષ્-વ્ 12.4. પાંસુના પાદૌ નશ્યેતે ।
ભગવાન્ આહ । કાલક્ ઉથઃ પ્ર્ આસ્તારયિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 12.5. સ્નિગ્ધં ભવતિ ।
ભગવાન્ આહ । પ્રાહાણિકસ્યાહં ભિક્ષવો ભિક્ષોર્ આસમુદાચારિકાં ધર્માં પ્રજ્ઞપયિષ્યામિ । પ્રાહા ણિકેન ( 55ર્ = ગ્બ્મ્ 6.708 ) ભિક્ષુણા તૃતીયે તૃતીયે દિવસે પાદૌ પ્રક્ષાલયિતવ્યૌ ।
પ્રાહાણિકો ભિક્ષુઃ યથાપ્રજ્ઞપ્તાન્ આસમુદાચારિકાં ધર્માં ન સમાદાય વર્તતે । સાતિસારો ભવતિ ।
પોષ્-વ્ 13.1. તે તત્ર ન માપયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । ઉપરિષ્ટા દ્ દ્વિતીયં પુરં કર્તવ્ય ં ।
પોષ્-વ્ 13.2. દુઃખં અભિરૂહ્યતે ।
ભગવાન્ આહ । સોપાનપઙ્ક્તયઃ ક ર્તવ્યાઃ ।
પોષ્-વ્ 13.3. પ્રપાતં ભવતિ ।
ભગવાન્ આહ । વેદિકા પરિક્ષેપ્તવ્યા ।
પોષ્-વ્ 13.4. તત્ કંપતે ।
ભગવાન્ આહ । લોહકણ્ટકૈઃ કીલયિતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 13.5. તથાપિ ન માપયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । બહિર્ વા લયનપઙ્ક્તિઃ કર્તવ્યા ।
પોષ્-વ્ 13.6. તે ઽપિ સિદ્ધાનિ દ્વારાણિ કુર્વન્તિ । તે પ્ અરસ્પરમ્ અભિલોકયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । વ્યસ્તાનિ દ્વા રાણિ કર્તવ્યાનિ ।
પોષ્-વ્ 14. તે તત્ર પ્રચાલયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । દ્વારમૂલે પટિકાં વા પટકં વાલંબયિત્વા શયિતવ્યમ્* નાત્ર કૌકૃત્યં કરણીયં ।
પોષ્-વ્ 15. તે તતો ગતા ભવન્તિ । ન પુનર્ આગચ્છન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકો ભિક્ષુસ્ સંમન્ત વ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 16.1. પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ પ્રહાણપ્રતિ જાગ્રકો ભિક્ષુઃ અસંમતો ન સંમન્તવ્યઃ । સંમતશ્ ચાવકાશયિતવ્યઃ ।
કતમૈઃ પંચભિઃ । છન્દાદ્ ગચ્છતિ દ્વેષાન્ મોહાદ્ ભયાદ્ ગચ્છતિ । જાગૃતા મ્ અ જાગૃતાં પ્રહાણં ન જાનાતિ ।
એભિઃ પંચભિર્ ધર્મૈસ્ સમન્વાગતઃ પ્રહાણપ્ર તિજાગ્રકો ભિક્ષુર્ અસંમતો ન સંમન્તવ્યઃ । સંમતશ્ ચાવકાશયિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 16.2. પંચભિર્ ધર્મૈસ્ સમન્વાગતઃ પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકો ભિક્ષુઃ અસંમતસ્ સંમન્તવ્યઃ । સંમતશ્ ચ નાવકાશયિતવ્યઃ ।
કતમૈઃ પંચભિઃ । ન ચ્છન્દાદ્ ગચ્છતિ ન દ્વેષાન્ ન મોહાન્ ન ભયાદ્ ગચ્છતિ । પ્રતિજાગૃત્ આમ્ અપ્રતિજાગૃતાઞ્ ચ પ્રહાણં જાનાતિ ।
એભિઃ પંચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકો ભિક્ષુર્ અસંમતઃ સંમન્તવ્યઃ । સંમતશ્ ચ નાવકાશયિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 17.1. એવં ચ પુનઃ સંમન્તવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 17.2. શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂં સમનુયુજ્ય સર્વસં ઘે સન્નિષણ્ણે સન્નિપતિત એકેન ભિક્ષુણા પૃષ્ટવ્યં ।
ઉત્સહસિ ત્વમ્ એવંનામા સંઘસ્ય પ્રહાણં પ્રતિજાગર્તું ।
તેન વક્તવ્યમ્ ઉત્સહે ।
પોષ્-વ્ 17.3. તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 17.4. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ ।
અયમ્ એવંનામા પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકો ભિક્ષુઃ ઉત્સહતે સંઘસ્ય પ્રહા ણં પ્રતિજાગર્તું ।
સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુ જાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘ એવંનામાનં પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકં સંમન્યેત । એવંનામા પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકો ભિક્ષુઃ સંઘસ્ય પ્રહાણં પ્રતિજાગરિષ્યતિ ।
એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પોષ્-વ્ 17.5. એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં ।
શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ ।
અ. એ વંનામા પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકો ભિક્ષુર્ ઉત્સહતે સંઘસ્ય પ્ર હાણં પ્રતિજાગર્તું ।
બ્. તત્ સંઘ એવંનામાનં પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકં ભિક્ષું સંમન્યેત । અયમ્ એવંનામા પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકો ભિક્ષુઃ સંઘસ્ય પ્રહાણં પ્રતિજાગરિષ્યતિ ।
ચ્. યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે એવંનામાનં પ્રહાણપ્ર ત્ ઇ જાગ્રકં ભિક્ષું સંમન્તું યદ્ એવંનામા પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકો ભ્ ઇ ક્ષુઃ સંઘસ્ય પ્રહાણં પ્રતિજાગરિષ્યતિ સ તૂષ્ણીં । ન ક્ષમતે ભાષતાં ।
દ્. સંમતઃ સંઘેન એવંનામા પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકો ભિક્ષુઃ । અયમ્ એવંનામા પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકો ભિક્ષુઃ સંઘસ્ય પ્રહાણં પ્રતિજાગરિષ્યતિ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ ( 55વ્ = ગ્બ્મ્ 6.709 ) એતદ્ ધારયા મિ ।
પોષ્-વ્ 18. પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકસ્યાહં ભિક્ષોર્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ પ્રજ્ઞપયિષ્યામિ ।
પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકેન ભિક્ષુણા પ્રહાણશાલા સેક્તવ્યા । સંમાર્જિતવ્યા । સુકુમારી ગોમયકાર્ષી અનુપ્રદાતવ્યા । વર્ચકુટી પ્રસાવકુટી ચ સંસ્કરયિતવ્યા સેક્તવ્યા સંમાર્જિતવ્યા । સુકુમારી ગોમય કાર્ષી ( પોષ્-વ્ 290 ) અનુપ્રદાતવ્યા । પત્રવૈભઙ્ગુકા સ્થાપયિતવ્યા । મૃત્તિકાપાનીયં સ્થાપયિતવ્યં ।
પોષ્-વ્ 19.1. સ તેષામ્ એકૈકં ગત્વા શબ્દાપયતિ ।
ભગવાન્ આહ । નૈકૈકઃ શબ્દાપયિતવ્યઃ । ગણ્ડી આકોટયિતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 19.2. તેન વિસ્તરેણ ગણ્ડી દત્તા । યા વદ્ + + + + + + + + + + + + + + + + + + સન્નહ્યાગતાઃ । આર્યાઃ કિં ચોરાઃ પતિતાઃ ।
તે કથયન્તિ । ભવન્તો ન ચૌરાઃ પતિતા અપિ તુ પ્રહાણં પ્રતિજાગરીમ ।
તે કથયન્તિ । આર્યા વિહેઠં પ્રતિજાગૃથ । કુતો ઽત્ર પ્રહાણમ્*
એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । ગણ્ડી ન વિસ્તરેણ દાતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 19.3. એ વમ્ અ ત્ર્ અ પ્ અં ચ્ અ ગ્ અ ણ્ડ્યઃ । સાર્વસંઘિકા । કર્મગણ્ડી । અંસગણ્ડી । પ્રહાણગણ્ડી । આપદ્ગણ્ડી ચ ।
તત્ર સાર્વસંઘિકા તિદ્રોઘુમાઃ તિસ્રઃ પ્રહારાઃ । કર્મગણ્ડી તિદ્રોઘુમા દ્વે પ્રહારે । અ ં સગણ્ડી મુણ્ડિકા । પ્રહાણગણ્ડી ખ ક્ખરં । આપદ્ગણ્ડી યાવત્ તુષ્ટં ।
પોષ્-વ્ 20. તે ઽવશિષ્ટાયાં વે લાયાં યથાસુખં કુર્વન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । કાલં જ્ઞાત્વા યથાસુખં કર્તવ્યમ્* યે સંઘલાભિનસ્ તે સ્નાત્વા સંઘે ઽવતરિષ્યંતિ । યે પિણ્ડપાતિકાસ્ તે હસ્તપાદૌ પ્રક્ષાલ્ય ગ્રામં પિણ્ડાય પ્રવેક્ષ્યન્તિ ।
પોષ્-વ્ 21.1 ત એવમ્ એવ યથાસુખં કુર્વન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । એવમ્ એવ યથાસુખં ન કર્ત વ્યં । તૃદણ્ડકો ભાષિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 21.2. અતિમહાન્તં ભાષન્તે ।
ભગવાન્ આહ । નાતિમહાન્ ભાષિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 21.3. તે ત્વ્ અલ્પં ભાષન્તે ।
ભગવાન્ આહ । નાત્યલ્પો ભાષિતવ્યઃ । અપિ તુ પરિમણ્ડલો ભાષિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 22.1. દક્ષિણા ન્ નાદિશન્તિ ।
ભગવા ન્ આહ । દક્ષિનાદેષ્ટવ્યા ।
પોષ્-વ્ 22.2. ઉક્તં ભગવતા દક્ષિ ણાદેષ્ટવ્યેતિ । તે ન જાનતે કેનાદેષ્ટવ્યેતિ ।
ભગવાન્ આહ । સંઘસ્થવિરેણ ભિક્ષુણા આદેષ્ટવ્યેતિ ।
પોષ્-વ્ 22.3. તે મહતીન્ દક્ષિણામ્ આદિશન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । ન મહતી દક્ષિણા આદેષ્ટવ્યા ।
પોષ્-વ્ 22.4. અત્યલ્પામ્ આદિશન્તિ ।
ભગવા ન્ આહ । નાત્યલ્પા દક્ષિણાદેષ્ટવ્યા । અપિ તુ પરિમણ્ડલા દક્ષિણા આદેષ્ટવ્યેતિ ।
પોષ્-વ્ 23.1. પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકો ભિક્ષુઃ સર્વપૃષ્ઠત આગચ્છતિ । સર્વાગ્રતો ગચ્છતિ ।
ભગવાન્ આહ । પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકેન ભિક્ષુણા સર્વપૃષ્ઠતો ગન્તવ્યં । સર્વાગ્રત આગન્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 23.2. સચેત્ તદ્રૂપઃ પ્ર ત્યયો ભવતિ તેન રહોગતે પ્રદેશે ઽપાવ રણીં ગોપયિત્વા વક્તવ્યં ।
આયુષ્માન્ અમુષ્મિન્ પ્રદેશે મયા અપાવરણી ગોપિતા । ઉદ્ઘાટ્ય પ્રવેક્ષ્યસે ।
પોષ્-વ્ 23.3. પ્રહાણપ્રતિજાગ્રકો ભિક્ષુર્ યથાપ્રજ્ઞપ્તાન્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ અસમાદાય વર્તતે સાતિસારો ભવતિ ।
પોષ્-વ્ 24. ઇય મ્ ઉચ્યતે નિષદ્યા ।
પોષ્-વ્ 25. ક્રિયા કતમા ।
સંઘેન જ્ઞપ્તિર્ જ્ઞ પ્તિદ્વિતીયં જ્ઞપ્તિચતુર્થં કર્મ । ઇયમ્ ઉચ્યતે ક્રિયા ।
પોષ્-વ્ 26. પોષધઃ કતમઃ ।
યો વો મયા ભિક્ષવો પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દિષ્ટઃ સ વો ઽદ્યાગ્રેણાન્વર્ધમાસમ્ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 27. ઉક્તં ભગવતા અન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્ દ્ એ ષ્ટવ્ય ઇતિ । તે ન જાનતે કેનોદ્દેષ્ટવ્ય ઇતિ । ( 56ર્ = ગ્બ્મ્ 6.710 )
ભગવાન્ આહ । સંઘસ્થવિરેણાન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્ય ઇતિ ।
પોષ્-વ્ 28.1. ઉક્તં ભગવતા સંઘસ્થવિરેણાન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્ય ઇતિ । ભિક્ષવસ્ તસ્ય લયનં ગચ્છન્તિ । તે તત્ર ન માપયન્તિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । ન લયને ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 28.2. તે પ્રાસાદે ઉદ્દિશન્તિ । તત્રાપિ ન માપયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । સંઘસ્ય પોષધામુખં સંમન્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 29. ઉક્તં ભગવતા સંઘસ્ય પોષધામુખં સંમન્તવ્ય મ્ ઇતિ । તે ન જાનતે કુત્ર સંમન્તવ્ય મ્ ઇતિ ।
ભગવાન્ આહ । યદ્ વસ્તુ સર્વાકારપરિનિષ્ઠિતમ્ અન્તઃસીમં બહિર્વ્યામોપ વિ ચારં સંઘસ્ય પોષધામુખમ્ અભિરુચિતં તત્ સંઘે ન સંમન્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 30.1. એવં ચ પુનઃ સંમન્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 30.2. શયનાસન પ્ર જ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સન્નિષણ્ણે સન્નિપતિતે એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 30.3. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ ।
ઇદં વસ્તુ સર્વાકારપરિનિષ્ઠિતમ્ અન્તઃસીમં બહિર્વ્યામોપવિચારં સંઘસ્ય પોષધામુખમ્ અભિરુચિતં ।
સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘઃ યત્ સંઘ ઇદં વસ્તુ સર્વાકારપરિનિષ્ઠિતમ્ અન્તઃસીમં બહિર્વ્યામોપવિચારં સંઘસ્ય પોષધામુખં સંમન્યેત ।
એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પોષ્-વ્ 30.4. એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં ।
શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ ।
અ. ઇદં વસ્તુ સર્વાકારપરિનિષ્ઠિતમ્ અન્તઃસીમં બહિર્વ્યામોપવિચારં સંઘસ્ય પોષધામુખમ્ અભિરુચિતં ।
બ્. તત્ સંઘ ઇદં વસ્તુ સર્વાકારપરિનિષ્ઠિતમ્ અન્તઃસીમં બહિર્વ્યામોપવિચારં સંઘસ્ય પોષધામુખં સંમન્યતે ।
ચ્. યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે ઇદં વસ્તુ સર્વાકારપરિનિષ્ઠિતમ્ અન્તઃસીમં બહિર્વ્યામોપવિચારં સંઘસ્ય પોષધામુખં સંમન્તું સ તૂષ્ણીં । ન ક્ષમતે ભાષતાં ।
દ્. સંમતઃ સંઘેન ઇદં વસ્તુ સર્વાકારપરિનિષ્ઠિતમ્ અન્તઃસીમં બહિર્વ્યામોપવિચારં સંઘસ્ય પોષધામુખં । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ।
પોષ્-વ્ 31.1. યત્ર સંઘેન પોષધામુખં સંમતં ભવતિ તત્ર ભિક્ષુભિર્ નિષદ્ય પોષધઃ કર્તવ્યઃ પ્રવારણા જ્ઞપ્તિર્ જ્ઞપ્તિદ્વિતીયં જ્ઞપ્તિચતુર્થં કર્મ કર્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 31.2. વ્યગ્રાઃ કુર્વન્તિ સાતિસારા ભવન્તિ ॥ ॥
પોષ્-વ્ 32. ઉદ્દાનમ્* ॥
કપ્ફિણેન કૃતા સીમા ચીવરં તત્ર સંમતં ।
અબદ્ધસીમે આવાસે ઽભિનિર્હારો ઽભિસંહારઃ ।
કર્મ ચ પ્રાતિમોક્ષશ્ ચ મુખાં પંચ સમુદ્દિતાઃ ॥ ॥
પોષ્-વ્ 33.1. રાજગૃહે નિદાનમ્* ॥
પોષ્-વ્ 33.2. તેન ખલુ સમયેનાયુષ્માન્ બ્રાહ્મણકપ્ફિણો રાજગૃહે વિહરતિ સેનિકાગુહાયામ્ એકપોષધાવાસસંવાસ સ ંવૃત્ત્યા સંઘસ્ય ।
પોષ્-વ્ 33.3 અથ સંબહુલા ભિક્ષવસ્ તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં પોષધામુખે સન્નિષણ્ણા ઃ સન્નિપતિતા યદ્ભૂયસા આયુષ્મન્તં બ્રાહ્મણકપ્ફિણમ્ આગમયમાનાઃ ।
પોષ્-વ્ 33.4. અથાયુષ્મતો બ્રાહ્મણકપ્ફિણસ્યૈતદ્ અભવત્*
અદ્ય સંઘસ્ય પોષધઃ પાંચદશિકઃ મમાપિ કપ્ફિણસ્ય ભિક્ષોઃ પોષધઃ પાંચદશિકઃ ।
કિન્ નુ ગચ્છેયં સંઘસ્ય પોષધામુખમ્ આહોસ્વિન્ ન ગચ્છેયં સંઘસ્ય પોષધામુખં । ( 56વ્ = ગ્બ્મ્ 6.711 )
કિન્ નુ પ્રત્યનુભવેયં સંઘેન સાર્ધં પોષધમ્ આહોસ્વિન્ ન પ્રત્યનુભવેયં ।
કિન્ નુ ગચ્છેયં સંઘસ્ય સંઘકૃત્યેષુ સંઘકરણીયેષુ આહોસ્વિન્ ન ગચ્છેયં ।
કિન્ નુ પ્રત્યનુભવેયં સંઘેન સાર્ધં સંઘકૃત્યાનિ સંઘકરણીયાન્ય્ આહોસ્વિન્ ન પ્રત્યનુભવેયં ।
પોષ્-વ્ 33.5. ઉક્તં ચ ભગવતા
શુદ્ધસ્ય હિ સદા ફલ્ગુ સદા શુદ્ધસ્ય પોષધઃ ।
શુચિકર્મણો હિ શુદ્ધસ્ય તસ્ય સંપદ્યતે વ્રતમ્ ॥ ઇતિ ।
પોષ્-વ્ 33.6. શુદ્ધો ઽહમ્ અસ્મિ પરમયા શુદ્ધ્યા સમન્વાગતઃ ।
પોષ્-વ્ 34.1. અથ ભગવાન્ આયુષ્મતો બ્રાહ્મણકપ્ફિણસ્ય ચેતસા ચિત્તમ્ આજ્ઞાય વેણુવને ઽન્તર્હિતઃ સેનિકાગુહાયાં પ્રત્યષ્ઠાત્* આયુષ્મતો બ્રાહ્મણકપ્ફિણસ્ય પુરત એવં ચાહ ।
પોષ્-વ્ 34.2. નનુ તે કપ્ફિણ એકાકિનો રહોગતસ્ય પ્રતિસંલીનસ્યૈવં ચેતસિ ચેતઃપરિવિતર્ક ઉદપાદિ ।
અદ્ય સંઘસ્ય પોષધઃ પાંચદશિકઃ મમાપિ કપ્ફિણસ્ય ભિક્ષોઃ પોષધઃ પાંચદશિકઃ પૂર્વવદ્ યાવત્* તસ્ય સંપદ્યતે વ્રતમ્ ઇતિ । શુદ્ધો ઽહમ્ અસ્મિ પરમયા શુદ્ધ્યા સમન્વાગત ઇતિ ।
એવં ભદન્ત ।
પોષ્-વ્ 34.3 ત્વં તાવત્ કપ્ફિણ ન ગમિષ્યસિ સંઘસ્ય પોષધામુખં કો ઽન્યો ગમિષ્યતિ ।
ત્વં ન પ્રત્યનુભવિષ્યસિ સંઘેન સાર્ધં પોષધં કો ઽન્યઃ પ્રત્યનુભવિષ્યતિ ।
ત્વં ન ગમિષ્યસિ સંઘસ્ય સંઘકૃત્યેષુ સં ઘ કરણીયેષુ કો ઽન્યો ગમિષ્યતિ ।
ત્વં ન પ્રત્યનુભવિષ્યસિ સંઘેન સાર્ધં સંઘકૃત્યાનિ સંઘકરણીયાનિ કો ઽન્યઃ પ્રત્યનુભવિષ્યતિ ।
પોષ્-વ્ 34.4. ગચ્છ ત્વં કપ્ફિણ સંઘસ્ય પોષધામુખં મા ન ગચ્છ ।
પ્રત્યનુભવ ત્વં સંઘેન સાર્ધં પોષધં મા ન પ્રત્યનુભવ ।
ગચ્છ ત્વં કપ્ફિણ સંઘસ્ય સંઘકૃત્યેષુ સંઘકરણીયેષુ મા ન ગચ્છ ।
પ્રત્યનુભવ ત્વં સંઘેન સાર્ધં સંઘકૃત્યાનિ સંઘકરણીયાનિ મા ન પ્રત્યનુભવ ।
પોષ્-વ્ 34.5. અથ ભગવાન્ આયુષ્મન્તં બ્રાહ્મણકપ્ફિણ આદાય યેન પોષધામુખં તેનોપસંક્રાન્તઃ । ઉપસંક્રમ્ય પુરસ્તાદ્ ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષન્નઃ ।
પોષ્-વ્ 35. નિષદ્ય ભગવાન્ ભિક્ષૂન્ આમન્ત્રયતે સ્મ । તસ્માત્ તર્હિ ભિક્ષવો ઽનુજાનામિ ભિક્ષુભિર્ એકપોષધાવાસસંવૃત્યા{ઓર્ એકપોષધાવાસસંવૃત્ત્યા } મહતી સીમા બદ્ધવ્યા ।
પોષ્-વ્ 36.1 ઉક્તં ભગવતા એકપોષધાવાસસંવૃત્યા મહતી સીમા બદ્ધવ્યેતિ । ભિક્ષવો ન જાનતે કથં બદ્ધવ્યેતિ ।
ભગવાન્ આહ । પૂર્વં તાવદ્ આવાસિકનૈવાસિકૈર્ ભિક્ષુભિર્ મહત્યા ઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરણિમિત્તાનિ સંલક્ષયિતવ્યાનિ ।
પૂર્વસ્યાન્ દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા ।
દક્ષિણસ્યાં પશ્ચિમાયામ્ ઉત્તરસ્યાન્ દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા ।
પોષ્-વ્ 36.2. તતઃ પશ્ચાચ્ છયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સન્નિષણ્ણે સન્નિપતિતે આવાસિકનૈવાસિકૈર્ ભિક્ષુભિર્ મહત્યા ઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરાણિ નિમિત્તાનિ પરિકીર્તયિતવ્યાનિ ।
પૂર્વસ્યાં દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા ।
દક્ષિણસ્યાન્ દિશિ પશ્ચિમાયામ્ ઉત્તરસ્યાં દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા ।
પોષ્-વ્ 37.1. તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 37.2. શૃણોતુ ( 57ર્ = ગ્બ્મ્ 6.712 ) ભદન્તાઃ સંઘો ।
ઽસ્મિન્ન્ આવાસે આવાસિકનૈવાસિકૈર્ ભિક્ષુભિર્ મહત્યા ઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરાણિ નિમિત્તાનિ પરિકીર્તિતાનિ ।
પૂર્વસ્યાન્ દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા ।
દક્ષિણસ્યાં પશ્ચિમાયામ્ ઉત્તરસ્યાન્ દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા ।
સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘ એષાં નિમિત્તાનાં અર્વાગ્ એકપોષધાવાસસંવાસસંવૃત્ત્યા મહતીં સીમાં ( પોષ્-વ્ 312 ) બધ્નીયાદ્ યાવચ્ ચારણ્યં યાવચ્ ચ શયનાસનં સ્થાપયિત્વા ગ્રામં ચ ગ્રામોપવિચારં ચ ।
એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પોષ્-વ્ 37.3. એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં ।
શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘો ।
અ. ઽસ્મિન્ન્ આવાસે આવાસિકનૈવાસિકૈર્ ભિક્ષુભિર્ મહત્યા ઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરાણિ નિમિત્તાનિ પરિકીર્તિતાનિ ।
પૂર્વસ્યાન્ દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા ।
દક્ષિણસ્યાં પશ્ચિમાયામ્ ઉત્તરસ્યાન્ દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા ।
બ્. તત્ સંઘસ્ તેષાં નિમિત્તાનામ્ અર્વાગ્ એકપોષધાવાસસંવૃત્ત્યા મહતી ં સીમાં બધ્નાતિ । યાવચ્ ચારણ્યં યાવચ્ ચ શયનાસનં સ્થાપયિત્વા ગ્રામં ચ ગ્રામોપવિચારં ચ ।
ચ્. યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે એષાં નિમિત્તાનાં અર્વાગ્ એકપોષધાવાસસંવૃત્ત્યા સંઘસ્ય મહતીં સીમાં બદ્ધું યાવચ્ ચારણ્યં યાવચ્ ચ શયનાસનં સ્થાપયિત્વા ગ્રામં ચ ગ્રામોપવિચારં ચ સ તૂષ્ણીં । ન ક્ષમતે ભાષતાં ।
દ્. બદ્ધા સંઘેન એષાં નિમિત્તાનાં અર્વાગ્ એકપોષધાવાસસંવૃત્ત્યા સંઘસ્ય મહતી સીમા યાવચ્ ચારણ્યં યાવચ્ ચ શયનાસનં સ્થાપયિત્વા ગ્રામં ચ ગ્રામોપવિચારં ચ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ।
પોષ્-વ્ 38.1. યત્ર સંઘેન મહતી સીમા બદ્ધા ભવતિ તત્ર ભિક્ષુભિર્ નિષદ્ય પોષધઃ કર્તવ્યઃ પ્રવારણા જ્ઞપ્તિર્ જ્ઞપ્તિદ્વિતીયં જ્ઞપ્તિચતુર્થં કર્મ કર્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 38.2. વ્યગ્રાઃ કુર્વન્તિ સાતિસારા ભવન્તિ ।
પોષ્-વ્ 39. ભિક્ષવસ્ ત્રિચીવરં ગૃહીત્વા દિવાવિહારં ગચ્છન્તિ । ખેદમ્ આપદ્યન્તે । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો આરોચયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । મહત્યા ઃ સીમાયા અર્વાક્ સર્વેષાં ભિક્ષૂણાં ચીવરકાણામ્ અવિપ્રવાસસંવૃતિર્ દાતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 40.1. એવં ચ પુનર્ દાતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 40.2. શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સન્નિષણ્ણે સન્નિપતિતે એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 40.3. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘો ।
ઽસ્મિન્ન્ આવાસે સમગ્રેણ સંઘેન એકપોષધાવાસસંવાસસંવૃત્યા સંઘસ્ય મહતી સીમા બદ્ધા ।
સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ મહત્યા ઃ સીમાયા અર્વાક્ સર્વેષાં ભિક્ષૂણાં ચીવરકાણાં અવિપ્રવાસસંવૃતિં દદ્યાદ્ ઇતિ ।
એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પોષ્-વ્ 40.4. એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં ।
શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ ।
અ. અસ્મિન્ન્ આવાસે સમગ્રેણ સંઘેનૈકપોષધાવાસસંવાસસંવૃત્ત્યા સંઘસ્ય મહતી સીમા બદ્ધા ।
બ્. તત્ સંઘો મહત્યાઃ સીમાયાઃ અર્વાક્ સર્વેષાં ભિક્ષૂણાં ચીવરકાણાં અવિપ્રવાસસંવૃતિં દદાતિ ।
ચ્. યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે મહત્યાઃ સીમાયાઃ અર્વાક્ સર્વેષાં ભિક્ષૂણાં ચીવરકાણાં અવિપ્રવાસસંવૃતિં દાતું તે તૂષ્ણીં । ન ક્ષમતે ભાષ ન્ તામ્*
દ્. દત્તા સંઘેન મહત્યાઃ સીમાયાઃ અર્વાક્ સર્વેષાં ભિક્ષૂણાં ચીવરકાણામ્ અવિપ્રવાસસંવૃતિઃ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ।
પોષ્-વ્ 41. યત્ર સંઘેન મહત્યા ઃ સીમાયા અર્વાગ્ ભિક્ષૂણાં ચીવરકાણાં અવિપ્રવાસસંવૃત્તિર્ દત્તા ભવતિ । તત્ર ભિક્ષૂણાં સાન્તરોત્તરેણ ગન્તવ્યં । નાત્ર કૌકૃત્યં કરણીયં ।
પોષ્-વ્ 42.1. ભિક્ષૂણાં ચતુર્વર્ગકરણીયાનિ કર્માણિ ભવન્તિ । પંચવર્ગકરણીયાણિ દશવર્ગકરણીયાનિ કર્માણિ ભવન્તિ ।
પોષ્-વ્ 42.2. તે સર્વસંઘં સન્નિપાતયન્તિ । ભિક્ષૂણાં કુશલપક્ષપરિહાણિર્ ભવતિ । એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । ખુડ્ડલિકા સીમા બદ્ધવ્યા । સંમન્તવ્યો મણ્ડલક ।
પોષ્-વ્ 43. એવં ચ પુનર્ બદ્ધવ્યા ।
પોષ્-વ્ 44.1. પૂર્વં તાવન્ મહતી સીમા મોક્તવ્યા ।
પોષ્-વ્ 44.2. એવં ચ પુનર્ મોક્તવ્યા ।
પોષ્-વ્ 44.3. શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સન્નિષણ્ણે સન્નિપતિતે એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 44.4. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ ।
યાવદ્ એવાસ્મિન્ન્ આવાસે સમગ્રેણ સંઘેન એકપોષધાવાસસંવાસસંવૃત્યા મહતી સીમા બદ્ધા ।
સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ મહતીં સીમાં મુંચીત {fઓર્ મુંચેત } ।
એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પોષ્-વ્ 44.5. એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં ।
શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ ।
અ. યાવદ્ એવાસ્મિન્ન્ આવાસે સમગ્રેણ સંઘેન એકપોષધાવાસસંવાસસંવૃત્યા મહતી સીમા બદ્ધા ।
બ્. તત્ સંઘો મ હ તીં સીમાં મુંચતિ ।
ચ્. યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે મહતીં સીમાં મોક્તું તે તૂષ્ણીં । ન ક્ષમતે ભાષન્તાં ।
દ્. ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના ।
એ. મુક્તા સંઘેન મહતી સીમા । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામઃ {fઓર્ ધારયામિ ?} ।
પોષ્-વ્ 45.1. તતઃ પશ્ચાદ્ આવાસિકનૈવાસિકૈર્ ભિક્ષુભિઃ ખુડ્ડલિકાયાઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરાણિ નિમિત્તાનિ સંલક્ષયિતવ્યાનિ ।
પૂર્વસ્યાં દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા મા ર્ ષ્ટીકા વા ક ડ્ ઢિતવ્યા શિલા વા ઉચ્છ્રેપયિતવ્યા કીલકો વા નિખન્તવ્યઃ ।
દક્ષિણસ્યાં પશ્ચિમાયામ્ ઉત્તરસ્યાં દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા મા ર્ ષ્ટીકા વા ક ડ્ ઢિતવ્યા શિલા વા ઉચ્છ્રેપયિતવ્યા કીલકો વા નિખન્તવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 45.2. તતઃ પશ્ચાચ્ છયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સન્નિષણ્ણે સન્નિપતિતે આવાસિકનૈવાસિકૈર્ ભિક્ષુભિઃ ખુડ્ડલિકાયાઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરાણિ નિમિત્તાનિ પરિકીર્તયિતવ્યાનિ ।
પૂર્વસ્યાં દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા મા ર્ ષ્ટીકા વા ક ડ્ ઢિતા શિલા વા ઉચ્છ્રેપિતા કીલકો વા નિખાતઃ ।
દક્ષિણસ્યાં પશ્ચિમાયામ્ ઉત્તરસ્યાં દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા મા ર્ ષ્ટીકા વા ક ડ્ ઢિતા શિલા વા ઉચ્છ્રેપિતા કીલકો વા નિખાતઃ ।
પોષ્-વ્ 46.1. તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 46.2. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ ।
યાવદ્ એવાસ્મિન્ન્ આવાસે આવાસિકનૈવાસિકૈર્ ભિક્ષુભિઃ ખુડ્ડલિકા યાઃ ( 58ર્ = ગ્બ્મ્ 6.714 ) સીમાયાઃ ચતુર્દિશં સ્થાવરાણિ નિમિત્તાનિ પરિકીર્તિતાનિ ।
પૂર્વસ્યાન્ દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા માર્ષ્ટીકા વા ક ડ્ ઢિતા શિલા વા ઉચ્છ્રેપિતા કીલકો વા નિખાતઃ ।
દક્ષિણસ્યાં પશ્ચિમાયામ્ ઉત્તરસ્યાં દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા માર્ષ્ટીકા વા કડ્ઢિતા શિલા વા ઉચ્છ્રેપિતા કીલકો વા નિખાતઃ ।
સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘ એષાં નિમિત્તાનાં અર્વાક્ ખુડ્ડલિકાં સીમાં બધ્નીયાત્ સંમન્યેત મણ્ડલકં ।
એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પોષ્-વ્ 46.3. એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં ।
શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ ।
અ. યાવદ્ એવાસ્મિન્ન્ આવાસે આવાસિકનૈવાસિકૈર્ ભિક્ષુભિઃ ખુડ્ડલિકાયાઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરાણિ નિમિત્તાનિ પરિકીર્તિતાનિ ।
પૂર્વસ્યાન્ દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા માર્ષ્ટીકા વા ક ડ્ ઢિતા શિલા વા ઉચ્છ્રેપિતા કીલકો વા નિખાતઃ ।
દક્ષિણસ્યાં પશ્ચિમાયામ્ ઉત્તરસ્યાન્ દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા માર્ષ્ટીકા વા ક ડ્ ઢિતા શિલા વા ઉચ્છ્રેપિતા કીલકો વા નિખાતઃ ।
બ્. તત્ સંઘ એષાં નિમિત્તાનામ્ અર્વાક્ ખુડ્ડાલિકાં સીમાં બધ્નાતિ । સંમન્યતિ મણ્ડલકં ।
ચ્. યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે એષાં નિમિત્તાનામ્ અર્વાક્ ખુડ્ડલિકાં સીમાં બદ્ધું મણ્ડલકં સમ્મન્તું સ તૂષ્ણીં । ન ક્ષમતે ભાષતાં ।
દ્. બદ્ધા સંઘેન એષા ં નિમિત્તાનામ્ અર્વાક્ ખુડ્ડલિકા સીમા । સંમતો મણ્ડલકઃ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ।
પોષ્-વ્ 47.1. તતઃ પશ્ચાન્ મહતી સીમા બદ્ધવ્યા ।
પોષ્-વ્ 47.2. એવં ચ પુનર્ બદ્ધવ્યા ।
પોષ્-વ્ 47.3. પૂર્વં તાવત્* મહત્યાઃ સીમાયા આવાસિકનૈવાસિકૈર્ ભિક્ષુભિશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરાણિ નિમિત્તાનિ સંલક્ષયિતવ્યાનિ ।
પૂર્વવદ્ વિસ્તરેણ વાચ્યમ્* ।
પોષ્-વ્ 48.1 તતઃ પશ્ચાન્ મહત્યાઃ સીમાયા અર્વાગ્ ભિક્ષૂણાં ચીવરકાણામ્ અવિપ્રવાસસંવૃતિર્ દાતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 48.2. એવં ચ પુનર્ દાતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 48.3. શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા પૂર્વવત્* વિસ્તરેણ ।
પોષ્-વ્ 49.1. આયુષ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છતિ ।
અબદ્ધસીમે ભદન્તાવાસે કા સીમા ।
કુડ્યાન્તરમ્ ઉપાલિં સામન્તકેન ।
પોષ્-વ્ 49.2. યે કુડ્યસ્યાભ્યન્તરે ભિક્ષવઃ પ્રતિવસન્તિ તૈર્ એકધ્યે નિષદ્ય પોષધઃ કર્તવ્યઃ પ્રવારણા જ્ઞપ્તિઃ જ્ઞપ્તિદ્વિતીયં જ્ઞપ્તિચર્તુર્થં કર્મ કર્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 49.3. વ્યગ્રાઃ કુર્વન્તિ સાતિસારા ભવન્તિ ।
પોષ્-વ્ 50.1. આયુષ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છતિ ।
અગ્રામકે ભદન્તારણ્યાયતને કા સીમા ।
ક્રોશમ્ ઉપાલિં સામન્તકેન ।
પોષ્-વ્ 50.2. યે ક્રોશસ્યાભ્યન્તરે ભિક્ષવઃ પ્રતિવસન્તિ સર્વૈસ્ તૈર્ એકધ્યે નિષદ્ય પોષધઃ પ્રવારણા વિસ્તરેણ ।
પોષ્-વ્ .50.3. વ્યગ્રાઃ કુર્વન્તિ સાતિસારા ભવન્તિ ।
પોષ્-વ્ 51. આયુષ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃ ચ્છ તિ ।
લભ્યં ભદન્ત એકયા જ્ઞપ્ત્યા એકેન કર્મકારકેણ એકયા કર્મવાચનયા સાન્તર્બહિર્મુખીં સીમામ્ અભિ સં હર્તું વા અભિનિર્હર્તું વા ।
લભ્યં ઉપાલિં । તત્રાયમ્ અભિસંહારઃ સંકોચઃ । તત્રાયમ્ અભિનિર્હારઃ વિસ્તારઃ ।
પોષ્-વ્ 52. એવં ચ પુનર્ બદ્ધવ્યા ।
પોષ્-વ્ 53.1. પૂર્વં તાવન્ મહતી સીમા મોક્તવ્યા । ખુડ્ડલિકા સીમા મોક્તવ્યા । પ્રતિપ્રસ્રંભિતવ્યો મણ્ડલકઃ ।
પોષ્-વ્ 53.2. એવં ચ પુનર્ મોક્તવ્યા ।
પોષ્-વ્ 53.3. શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સન્નિષણ્ણે સન્નિપતિતે ઉભયતઃસીમાયાં સંઘં સ્થાપયિત્વા કર્મકારકેણ ( 58વ્ = ગ્બ્મ્ 6.715 ) ભિક્ષુણા ઉભે સીમે કાષ્ઠેન વા દણ્ડેન વા કિટ્ અક્ એન વા કિલિંજેન વા અવષ્ટભ્ય ( પોષ્-વ્ 334 ) જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 53.4. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ ।
યાવદ્ એવાસ્મિન્ન્ આવાસે સમગ્રેણ સંઘેન એકપોષધાવાસસંવાસસંવૃત્યા મહતી સીમા બદ્ધા । ખુડ્ડલિકા સીમા બદ્ધા । સંમતો મણ્ડલકઃ ।
સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘઃ યત્ સંઘઃ મહતીં સીમાં મુંચીત {fઓર્ મુંચેત } । ખુડ્ડલિકાં સીમાં મુંચીત । પ્રતિપ્રસ્રંભેત મણ્ડલકં ।
એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પોષ્-વ્ 53.5. એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં ।
શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ ।
અ. યાવદ્ એવાસ્મિન્ન્ આવાસે સમગ્રેણ સંઘેન એકપોષ ધાવાસ સંવાસસંવૃત્યા મહતી સીમા બદ્ધા । ખુડ્ડલિકા સીમા બદ્ધા । સંમતો મણ્ડલકઃ ।
બ્. તત્ સંઘઃ મહતીં સીમાં મુંચતિ । ખુડ્ડલિકાં સીમાં મુંચતિ । પ્રતિપ્રસ્રંભયતિ મણ્ડલકં ।
ચ્. યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે મહતીં સીમાં મોક્તું । ખુડ્ડલિકાં સીમાં મોક્તું । પ્રતિપ્રસ્રબ્ધું મણ્ડલકં સ તૂષ્ણીં । ન ક્ષમતે ભાષન્તાં ।
દ્. ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના ।
એ. મુક્તા સંઘેન મહતી સીમા । મુક્તા ખુડ્ડલિકા સીમા । પ્રતિપ્રસ્રબ્ધો મણ્ડલકઃ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધા રયા મિ ।
પોષ્-વ્ 54. તત્ર યદીચ્છન્તિ વિસ્તારયિતવ્યાઃ । નોચેત્ સંકોચયિતવ્યાઃ ।
પોષ્-વ્ 55.1. તતઃ પશ્ચાદ્ આવાસિકનૈવાસિકૈર્ ભિક્ષુભિઃ ખુડ્ડલિકાયા ઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરાણિ નિમિત્તાનિ સંલક્ષયિતવ્યાનિ ।
પૂર્વસ્યાં દિશિ કુડ્યનિમિત્તં વા વૃક્ષનિમિત્તં વા શૈલનિમિત્તં વા પ્રાકારનિમિત્તં વા પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા માર્ષ્ટીકા વા ક ડ્ ઢિતવ્યા શિલા વા ઉચ્છ્રેપયિતવ્યા કીલકો વા નિખન્તવ્યઃ ।
યથા પૂર્વસ્યાં દિશ્ય્ એવં દક્ષિણસ્યાં પશ્ચિમાયામ્ ઉત્તરસ્યાં દિશિ ।
પોષ્-વ્ 55.2. તતઃ પશ્ચાચ્ છયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ટવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સન્નિષણ્ણે સન્નિપતિતે આવાસિકનૈવાસિકૈર્ ભિક્ષુભિઃ ખુડ્ડલિકાયાઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરનિમિત્તાનિ પરિકીર્તયિતવ્યાનિ ।
પૂર્વવદ્ યાવત્ કીલકો વા નિખાતઃ ।
પોષ્-વ્ 56. મહત્યાઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરાણિ નિમિત્તાનિ પરિકીર્તયિતવ્યાનિ ।
પૂર્વવદ્ યાવત્ પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા ।
પોષ્-વ્ 57.1. તતઃ પશ્ચાદ્ ઉભયતઃસીમાયાં સંઘં સ્થાપયિત્વા કર્મકારકેણ ભિક્ષુણા ઉભે સીમે કાષ્ઠેન વા દણ્ડેન વા કિટકેન વા કિલિંજેન વા અવષ્ટભ્ય જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 57.2. શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ ।
યાવદ્ એવાસ્મિન્ન્ આવાસે આવાસિકનૈવાસિકૈર્ ભિક્ષુભિઃ ખુડ્ડલિકાયાઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરનિમિત્તાનિ પરિકીર્તિતાનિ ।
પૂર્વવદ્ યાવત્ કીલકો વા નિખાતઃ ।
મહત્યા ઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરાણિ નિમિત્તાનિ પરિકીર્તિતાનિ ।
પૂર્વવદ્ યાવત્ પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા ।
સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ એષામ્ આઘટનાનામ્ અર્વક્ ખુડ્ડલિકાં સીમાં બધ્નીયાત્ સંમન્યેત મણ્ડલકં । તેષામ્ આઘટનાનામ્ અર્વાગ્ એકપોષધાવાસસંવાસસંવૃત્યા ( પોષ્-વ્ 340 ) મહતી ં સીમા ં બધ્નીયાત્* યાવચ્ ચારણ્યં યાવચ્ ચ શયનાસનં સ્થાપયિત્વા ગ્રામં ચ ગ્રામોપવિચારં ચ ।
એષા જ્ઞપ્તિઃ । ( 59ર્ = ગ્બ્મ્ 6.716 )
પોષ્-વ્ 57.3. એવં ચ કર્મ કર્તવ્યં ।
શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ ।
અ. યાવદ્ એવાસ્મિન્ન્ આવાસે આવાસિકનૈવાસિકૈર્ ભિક્ષુભિઃ ખુડ્ડલિકાયાઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરાણિ નિમિત્તાનિ પરિકીર્તિતાનિ ।
પૂર્વવદ્ યાવત્ કીલકો વા નિખાતઃ ।
મહત્યાઃ સીમાયાશ્ ચતુર્દિશં સ્થાવરાણિ નિમિ ત્તા નિ પરિકીર્તિતાનિ ।
પૂ ર્વ વદ્ યાવત્ પ્રાગ્ભારનિમિત્તં વા ।
બ્. તત્ સંઘ એષામ્ આઘટનાનામ્ અર્વા ક્ ખુડ્ડલિકાં સીમાં બધ્નાતિ । સંમન્યતે મણ્ડલકં । તેષામ્ આઘટનાનામ્ અર્વાગ્ એકપોષધાવાસસંવાસસંવૃત્ત્યા મહતીં સીમાં બધ્નાતિ । યાવચ્ ચારણ્યં યાવચ્ ચ શયનાસનં સ્થાપયિત્વા ગ્રામં ચ ગ્રામોપવિચારં ચ ।
ચ્. યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે એષામ્ આઘટનાનામ્ અર્વાક્ ખુડ્ડલિકાં સીમાં બદ્ધું સંમતું મણ્ડલકં તેષામ્ આઘટનાનામ્ અર્વાગ્ એકપોષધાવાસસંવાસસંવૃત્યા મહતી ં સીમાં બદ્ધું યાવચ્ ચારણ્યં યાવચ્ ચ શયનાસનં સ્થાપયિત્વા ગ્રામં ચ ગ્રામોપવિચારં ચ તે તૂષ્ણીં । ન ક્ષમતે ભાષન્તાં ।
એ. બદ્ધા સંઘેન એષામ્ આઘટનાનાણ્ અર્વાક્ ખુડ્ડલિકા સીમા । સંમતો મણ્ડલકઃ । બદ્ધા તેષામ્ આઘટનાનામ્ અર્વાગ્ એકપોષધાવાસસંવાસસંવૃત્યા મહતી સીમા યાવચ્ ચારણ્યં યાવચ્ ચ શયનાસનં સ્થાપયિત્વા ગ્રામં ચ ગ્રામોપવિચારં ચ । ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણ્ ઈ મ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ।
પોષ્-વ્ 58. તતઃ પશ્ચાત્ ખુડ્ડલિકાયાઃ સીમાયા નિર્ગત્ય મહત્યાઃ સીમાયાઃ શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ભિક્ષૂણાં ચીવરકાણામ્ અવિપ્રવાસસંવૃતિર્ દાતવ્યા ।
પૂર્વવદ્ યાવત્*
પોષ્-વ્ 59. આયુષ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છતિ ।
કતિ ભદન્ત પોષધકર્માણિ ।
ચત્વાર્ય્ ઉપાલિં ।
અ. અધર્મેણ કુર્વન્તિ વ્યગ્રાઃ ।
બ્. અધર્મેણ સમગ્રાઃ ।
ચ્. ધર્મેણ વ્યગ્રાઃ ।
દ્. ધર્મેણ સમગ્રાઃ ।
તત્રૈકં ધાર્મિકં પોષધકર્મ યદ્ ઇદં ધર્મેણ કુર્વન્તિ સમગ્રાઃ ॥
પોષ્-વ્ 60. આયુષ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છતિ ।
કતિ ભદન્ત પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશાઃ ।
પંચોપાલિં ।
અ. જ્ઞપ્તિં કૃત્વા નિદાનમ્ ઉદ્દિશ્ય અવશિષ્ટં શ્રુતેન શ્રાવયન્તિ । ઉદ્દિષ્ટઃ પ્રાતિમોક્ષઃ કૃતઃ સંઘેન પોષધઃ ।
બ્. જ્ઞપ્તિં કૃત્વા નિદાનમ્ ઉદ્દિશ્ય ચત્વારઃ પારાજિકાન્ ધર્માન્ ઉદ્દિશ્ય અવશિષ્ટં શ્રુતેન શ્રાવયન્તિ । ઉદ્દિષ્ટઃ પ્રાતિમોક્ષઃ કૃતઃ સંઘેન પોષધઃ ।
ચ્. જ્ઞપ્તિં કૃત્વા નિદાનમ્ ઉદ્દિશ્ય ચત્વારઃ પારાજિકાન્ ધર્માન્ ઉદ્દિશ્ય ત્રયોદશ સંઘાવશેષા ન્ ધર્માન્ ઉદ્દિશ્ય અવશિષ્ટં શ્રુતેન શ્રાવયન્તિ । ઉદ્દિષ્ટઃ પ્રાતિમોક્ષઃ કૃતઃ સંઘેન પોષધઃ ।
દ્. જ્ઞપ્તિં કૃત્વા નિદાનમ્ ઉદ્દિશ્ય ચત્વારઃ પારાજિકાન્ ધર્માન્ ઉદ્દિશ્ય ત્રયોદશ સંઘાવશેષાન્ ધર્માન્ ઉ દ્દિશ્ય દ્વાવ્ અનિયતૌ ધર્માવ્ ઉદ્દિશ્ય અવશિષ્ટં શ્રુતેન શ્રાવયન્તિ । ઉદ્દિષ્ટઃ પ્રાતિમોક્ષઃ કૃતઃ સંઘેન પોષધઃ ।
એ. વિસ્તરેણ પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ એવ પઞ્ચમઃ ॥ ॥
પોષ્-વ્ 61. ઉદ્દાનમ્ ।
આવાસવર્ષાગન્તુકચારિકા કુરુ પોષધ ં ।
રાત્રિશ્ ચૈવાતિક્રામતિ ચિત્તોત્પાદેન પોષધઃ ॥ ॥
પોષ્-વ્ 62.1. યથાપિ તદ્ અન્યતરસ્મિન્ન્ આવાસે સંબહુલા ભિક્ષવઃ પ્રતિવસન્તિ ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । અમુકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્ દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષ અમુકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્ દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષ ઇતિ ।
તેષાં તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં ન કસ્યચિદ્ ભિક્ષોર્ ઉદ્દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષઃ ।
ભગવાન્ આહ । સ તૈર્ ભિક્ષુભિઃ ( 59વ્ = ગ્બ્મ્ 6.717 ) ભિક્ષુઃ પર્યેષિતવ્યઃ વસ્તુપરિહારેણ શયનાસનપરિહારેણ કર્મપરિહારેણ લાભપરિહારેણોપસ્થાયકપરિહારેણ યસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્ દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષઃ ।
સચેત્ સંપદ્યતે ઇત્ય્ એવં કુશલં । નોચેત્ સંપદ્યતે ન તૈર્ ભિક્ષુભિસ્ તસ્મિન્ન્ આવાસે અન્યત્ પોષધમ્ આગમયિ તવ્ યં આ ગમયન્તિ સાતિસા રા ભવન્તિ ॥
પોષ્-વ્ 62.2. યથાપિ તદ્ અન્યતરસ્મિન્ન્ આવાસે સંબહુલા ભિક્ષવઃ પૂર્વિકાં વર્ષામ્ ઉપગન્તુકામા ભવન્તિ ।
તેષામ્ એવં ભવત્ય્ । અમુકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષ અમુકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષ ઇતિ ।
તેષાં તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં ન કસ્યચિદ્ ભિક્ષોર્ ઉદ્ દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષઃ ।
ભગવાન્ આહ । સ તૈર્ ભિક્ષુભિર્ ભિક્ષુઃ પર્યેષિ તવ્યો વસ્તુપરિહારેણ શયનાસનપરિહારેણ કર્મપરિહારેણ લ્ આ ભપરિહારેણ ઉપસ્થાયકપરિહારેણ યસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્ દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષઃ ।
સચેત્ સંપદ્યતે ઽત્ય્ એવં કુશલં । નોચેત્ સંપદ્યતે ન તૈર્ ભિક્ષુભિસ્ તસ્મિન્ન્ આવાસે પૂર્વિકાં વર્ષામ્ ઉપગન્તવ્યં । ઉપગચ્છન્તિ સાતિસારા ભવન્તિ ॥
પોષ્-વ્ 62.3. યથાપિ તદ્ અન્યતમસ્મિન્ન્ આવાસે સંબહુલા ભિક્ષવઃ પૂર્વિકાં વર્ષામ્ ઉપગન્તુકામા ભવન્તિ ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । અમુકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષ અમુકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષ ઇતિ ।
તેષાં તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં ન કસ્યચિદ્ ભિક્ષોર્ ઉદ્દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષઃ ।
ભગવાન્ આહ । સ તૈર્ ભિક્ષુભિર્ ભિક્ષુઃ પર્યેષિતવ્યઃ વસ્તુપરિહારેણ શયનાસનપરિહારેણ કર્મપરિહારેણ લાભપરિહારેણોપસ્થાયકપરિહારેણ યસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષઃ ।
સચેત્ સંપદ્યતે ઽત્ય્ એવં કુશલં । નોચેત્ સંપદ્યતે ન તૈર્ ભિક્ષુભિસ્ તસ્મિન્ન્ આ વા સે પૂર્વિકાં વર્ષામ્ વસ્તવ્યં । વસન્તિ સાતિસારા ભવન્તિ ।
પોષ્-વ્ 62.4 યથાપિ તદ્ અન્યતમસ્મિન્ન્ આવાસે સંબહુલા ભિક્ષવઃ પશ્ચિમિકાં વર્ષામ્ ઉપગન્તુકામા ભવન્તિ ।
તેષામ્ એવં ભવત્ય્ । અમુકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષ અમુકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષ ઇતિ ।
તેષાં તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં ન કસ્યચિદ્ ભિક્ષોર્ ઉદ્ દિશ્ય્ અતે પ્રાતિમોક્ષઃ ।
ભગવાન્ આહ । સ તૈર્ ભિક્ષુભિર્ ભિક્ષુઃ પર્યેષિતવ્યઃ વસ્તુપરિહારેણ શયનાસનપરિહારેણ કર્મપરિહારેણ લાભપરિહારેણોપસ્થાયકપરિહારેણ યસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્ દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષઃ ।
સચેત્ સંપદ્યતે ઽત્ય્ એવં કુશલં । નોચેત્ સંપદ્યતે ન તૈ ર્ ભ્ ઇ ક્ષુભિસ્ તસ્મિન્ન્ આ વાસે પશ્ચિમિકાં વર્ષામ્ ઉપગન્તવ્યં । ઉપગચ્છન્તિ સાતિસારા ભવન્તિ ।
પોષ્-વ્ 62.5 યથાપિ તદ્ અન્યતમસ્મિન્ન્ આવાસે સંબહુલા ભિક્ષવઃ પશ્ચિમિકાં વર્ષામ્ ઉપગન્તા ભવન્તિ ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । અમુકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્ દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષઃ અમુકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્દિશ્યતે પ્રાતિ મો ક્ષ્ અ ઇતિ ।
તેષા ં તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં ન કસ્યચિદ્ ભિક્ષોર્ ઉદ્દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષઃ ।
ભગવાન્ આહ । તૈર્ ભિક્ષુભિઃ તસ્મિન્ન્ આવાસે દ્વૌ માસૌ પ્રતિસંખ્યાય વસ્તવ્યમ્* દ્વયોર્ માસયોર્ અત્યયાદ્ ભિક્ષુઃ પર્યેષિતવ્યઃ વસ્તુપરિહારેણ શયનાસનપરિહારેણ કર્મપરિહારેણ લાભપરિહારેણોપસ્થાયકપરિહારેણ યસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્દિશ્યતે પ્રાતિમોક્ષઃ ।
સચેત્ સંપદ્યતે ઇત્ય્ એવં કુશલં । નોચેત્ સંપદ્યતે ન તૈર્ ભિક્ષુભિર્ અસ્મિન્ન્ આવાસે અન્યં પોષધં આગમયિતવ્યઃ । આગમયન્તિ સાતિસારા ભવન્તિ ॥ ॥
પોષ્-વ્ 63.1 આયુષ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભ ગ વન્તં પૃચ્છતિ । ( 60ર્ = ગ્બ્મ્ 6.718 )
યથાપિ તદ્ ભદન્ત નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ શૃણ્વન્તિ આગન્તુકા ભિક્ષવ આગચ્છન્તિ સૂત્રધરા વિનયધરા માતૃકાધરા ઇતિ । તૈસ્ તેષાં કથં પ્રતિપત્તવ્યં ।
તૈર્ ઉપાલિં ભિક્ષુભિઃ સૂત્રધરવિનયધરમાતૃકાધરાણાં ભિક્ષૂણામ્ અર્થાય અર્ધતૃતીયાનિ યોજનાનિ છત્રધ્વજપતાકાભિઃ પ્રત્યુદ્ગન્તવ્યં ।
સચેત્ સંપદ્યતે ઽત્ય્ એવં કુશલં । નોચેત્ સંપદ્યતે પંચ ક્રોશાનિ છત્રધ્વજપતાકાભિઃ પ્રત્યુદ્ગન્તવ્યં ।
સચેત્ સંપદ્યતે ઽત્ય્ એવં કુશલં । નોચેત્ સંપદ્યતે ત્રીઙ્ ક્રોશાન્ અર્ધક્રોશમ્ અન્તતઃ પરિષણ્ડામ્ અપિ છત્રધ્વજપતાકાભિઃ પ્રત્યુદ્ગન્તવ્યં ।
સચેત્ સંપદ્યતે ઽત્ય્ એવં કુશલં । નોચેત્ સંપદ્યતે સ્નાત્રં કર્તવ્યં સંઘે સ્નેહલાભઃ કર્તવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 63.2. તેષાં વસ્તુપરિહાર ઃ શયનાસનપરિહારઃ કર્મપરિહારઃ લાભપરિહાર ઉપસ્થાયકપરિહારો દાતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 63.3 સચેત્ તત્ર કશ્ચિદ્ એવં વદેત્ । સામાનિકાયાં આયુષ્મન્તઃ પ્રવ્રજ્યાયાં કસ્માદ્ એતે ભિક્ષવો ઽર્હન્તિ ન વયમ્ ઇતિ । સ ઇદં સ્યાદ્ વચનીયઃ । અતીતશાસ્ત્રકે આયુષ્મન્ પ્રવચને એષ શાસ્તા એષ પ્રતિસરણં યદ્ ઉત સૂત્રવિનયમાતૃકા શ્ ચેતિ । સ ચૈષમ્ આયુષ્મતાં વિસ્તરેણોદ્દિષ્ટઃ પ્રવૃત્તશ્ ચેતિ । તસ્માદ્ એતે ઽર્હન્તિ ન ત્વમ્ ઇતિ ।
પોષ્-વ્ 64.1. યથાપિ તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં સાર્ધંવિહાર્યન્તેવાસિકા ભિક્ષવો જનપદચારિકાં ચર્તુકામા ભવન્તિ ।
તેષામ્ આચાર્યોપાધ્યાયૈર્ ન કેનચિત્ પ્રકારેણાવલોકના દાતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 64.2. સચેત્ તદ્ રૂપઃ પ્રત્યયો ભવતિ વક્તવ્યઃ ।
આયુષ્મન્ન્ અમુક આવાસઃ સસ્થવિરઃ સપ્રાતિમોક્ષઃ ।
સચેત્ તત્રોક્તા અન્યત્રાવતરન્તિ સાતિસારા ભવન્તિ ।
પોષ્-વ્ 65.1. અથ ભગવાંસ્ તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં પુરસ્તાદ્ ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ । નિષદ્ય ભગવાન્ ભિક્ષૂન્ આમન્ત્રયતે સ્મ ।
નિર્ગચ્છતિ ભિક્ષવો રાત્રિઃ । કુરુત ભિક્ષવઃ પોષધં ।
પોષ્-વ્ 65.2. અથાન્યતમો ભિક્ષુર્ ઉત્થાયાસનાદ્ એકાંસમ્ ઉત્તરાસંગં કૃત્વા યેન ભગવાંસ્ તેનાઞ્જલિં પ્રણમય્ય ભગવન્તમ્ ઇદમ્ અવોચત્*
અન્યતમસ્મિં ભદન્તાવાસે ભિક્ષુર્ આબાધિકો દુઃખિતો બાઢગ્લાનઃ । તસ્યાસ્માભિઃ કથં પ્રતિપત્તવ્યં ।
ભગવાન્ આહ । પારિશુદ્ધિર્ અસ્યાનયિતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 65.3. ઉક્તં ભગવતા પારિશુદ્ધિર્ અસ્યાનયિતવ્યેતિ । ભિક્ષવો ન જાનતે કથમ્ આનયિતવ્યેતિ ।
ભગવાન્ આહ । એકસ્ય એકેન દ્વાભ્યામ્ એકેન સંબહુલાનાં યાવતાં વા શક્નોતિ સંઘમધ્યે નામાનં પરિકીર્તયિતું ।
પોષ્-વ્ 66.1. પારિશુદ્ધિદાયકસ્યાહં ભિક્ષવ ભિક્ષોર્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ પ્રજ્ઞપ યિષ્યામિ ।
પોષ્-વ્ 66.2. પારિશુદ્ધિદાયકેન ભિ ક્ષુણૈકાં સમ્ ઉત્તરાસ ં ગ ં ક્ ઋત્વ્ આ ઉપાનહાવ્ અવમુચ્ય યથાવૃદ્ધિકયા સામીચીં કૃત્વા ઉત્કુણ્ડકેન ( પોષ્-વ્ 360 ) સ્થિત્વા અઞ્જલિં પ્રગૃહ્ય ઇદં સ્યાદ્ વચનીયં ।
સમન્વાહરાયુષ્મન્ન્ અદ્ય સંઘસ્ય પોષધઃ પાંચદશિકઃ મમાપ્ય્ એવંનામો ભિક્ષોઃ પોષધઃ પાઞ્ચ દશિકઃ સો ઽહમ્ એવંનામા ભિક્ષુઃ પરિશુદ્ધમ્ અન્તરાયિકૈર્ ધર્મૈર્ આત્ મ્ આ ન્ અ ં વદામિ । પોષધે મે પારિશુદ્ધિમ્ આરોચયામ્ય્ આરોચિતાં ચ પ્રવેદયામિ ।
એવં દ્વિર્ અપ્ય્ એવં ત્રિર્ અપિ ।
પોષ્-વ્ 66.3. પારિશુદ્ધિદાયકો ભિક્ષુઃ સચેત્ કાયવિજ્ઞપ્ત્યા પારિશુદ્ધિન્ દદાતિ । દત્તા પારિશુદ્ધિર્ વક્તવ્યા । વાગ્વિજ્ ઞપ્ત્યા ( 60વ્ = ગ્બ્મ્ 6.719 ) દદાતિ । દત્તા પારિશુદ્ધિર્ વક્તવ્યા । કાયવિજ્ઞપ્ત્યા ચ વાગ્વિજ્ઞપ્ત્યા ચ દ દાતિ । દત્તા પારિશુદ્ધિર્ વક્તવ્યા ।
પોષ્-વ્ 66.4. ન કાયવિજ્ઞપ્ત્યા ન વાગ્વિજ્ઞપ્ત્યા દદાતિ । સર્વસંઘેન વા તત્ર ગન્તવ્યં । સ વા ભિક્ષુઃ સંઘમધ્યે ઽવતારયિતવ્યઃ ।
પોષ્-વ્ 66.5. ન સર્વસંઘસ્ તત્ર ગચ્છતિ । તં ચ ભિક્ષું સંઘે નાવતારયિષ્યન્તિ । વ્ય ગ્રાઃ કુર્વન્તિ સાતિસારા ભવન્તિ ।
પોષ્-વ્ 66.6 પારિશુદ્ ધ્ ઇદા ય્ અ ક્ ઓ ભ્ ઇ ક્ષ્ ઉ ર્ ય્ અ થ્ આ પ્ર્ અ જ્ઞ્ અ પ્તાન્ આસમુદાચારિકાં ધર્માં ન સમાદાય વર્તતે સાતિસારો ભવતિ ।
પોષ્-વ્ 67.1. પારિશુદ્ધિગ્રાહકસ્યાહં ભિક્ષવ ભિક્ષોર્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ પ્રજ્ઞપયિષ્યામિ ।
પોષ્-વ્ 67.2. પારિશુદ્ધિગ્રાહકેણ ભિક્ષુણા પારિશુદ્ધિં ગૃહીત્વા ન ધાવિતવ્યં । ન દ્રવિતવ્ય ં । ન લ ં ઘ્ અતવ્ ય્ અં ન + .. લં ઘ્ અ યિતવ્યા । ન પરિષણ્ડા લંઘયિતવ્યા । નોપરિવિહાયસા સ્થાતવ્યં । ન બહિઃ સીમા ં ગન્તવ્યં । નૈકેન પાદેન દ્વૌ નિશ્રેણપદકાવ્ અભિરુહિતવ્યૌ । નૈકેન પાદેન દ્વૌ સોપાનકડેવરાવ્ અભિરુહિતવ્યૌ । ન સ્વપિતવ્યં । ન સમાપત્તવ્યં ।
પોષ્-વ્ 67.3. સ્વપિતિ સમાપદ્યતે દ્વાભ્યાં કારણાભ્યાં ગર્હ્યો ભવતિ યચ્ ચાલજ્જિત્વેન યચ્ ચ વૈતરિકત્વેન ।
પોષ્-વ્ 67.4. યદા સંઘસ્થવિરઃ કથયત્ય્ અનાગમનાયાયુષ્મન્તશ્ છન્દં ચ પારિશુદ્દિં ચારોચયત । આરોચિતાં ચ પ્રવેદયથેતિ । તેનાન્તરિકસ્સ {fઓર્ તેનાન્તરિકસ્ય} ભિક્ષોઃ પુરતઃ સ્થિત્વા વક્તવ્યં ।
સમન્વાહર આયુષ્મન્ન્ અમુષ્મિન્ન્ આવાસે ભિક્ષુર્ આબાધિકો દુઃખિતો બાઢગ્લાનઃ । અદ્ય સંઘસ્ય પોષધઃ પાઞ્ચદશિકસ્ તસ્યાપિ ભિક્ષોઃ પોષધઃ પાઞ્ચદશિકઃ સો ઽયમ્ એવંનામા ભિક્ષુઃ પરિશુદ્ધમ્ અન્તરાયિકૈર્ ધર્મૈર્ આત્માનં વેદયતિ । પોષધે ઽસ્ય પારિશુદ્ધિમ્ આરોચયામ્ય્ આરોચિતાં ચ પ્રવેદયામિ ।
પોષ્-વ્ 67.5. પારિશુદ્ધિગ્રાહકો ભિક્ષુર્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ ન સમાદાય વર્તતે સાતિસારો ભવતિ ।
પોષ્-વ્ 68.1. આયુષ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છતિ ।
પારિશુદ્ધિગ્રાહકસ્ તાવદ્ ભદન્ત ભિક્ષુઃ પારિશુદ્ધિં ગૃહીત્વા તત્રૈવોચ્છિદ્ય કાલં કુર્યાદ્ આનીતા પારિશુદ્ધિર્ વક્તવ્યા । અનાનીતા ।
અનાનીતા ઉપાલિં પુનર્ અપ્ય્ આનયિતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 68.2. આગારિકત્વં પ્રતિજાનાતિ શ્રમણોદ્દેશત્વં શણ્ઠકત્વં પણ્ડકત્વં ભિક્ષુણીદૂષકત્વં માતૃઘાતકત્વં પિતૃઘાતકત્વમ્ ( પોષ્-વ્ 368 ) અર્હદ્ઘાતકત્વં સંઘભેદકત્વં તથાગતસ્યાન્તિકે દુષ્ટચિત્તરુધિરોત્પાદકત્વં તીર્થિકત્વં તીર્થિકાવક્રાન્તકત્વં સ્તેયસંવાસિકત્વં નાનાસંવાસિકત્વમ્ અસંવાસિકત્વં પ્રતિજાનાતિ । આનીતા પારિશુદ્ધિર્ વક્તવ્યા । અનાનીતા ।
અનાનીતા ઉપાલિં પુનર્ અપ્ય્ આનયિતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 68.3. પારિશુદ્ધિગ્રાહકસ્ તાવદ્ ભદન્ત ભિક્ષુઃ પારિશુદ્ધિં ગૃહીત્વા સંઘમધ્યે પ્રાપ્તઃ કાલં કુર્યાદ્ આનીતા પારિશુદ્ધિર્ વક્તવ્યા । અનાનીતા ।
અનાનીતા ઉપાલિં પુનર્ અપ્ય્ આનયિતવ્યા ।
પોષ્-વ્ 68.4. આગારિકત્વં પ્રતિજાનાતિ પૂર્વવદ્ યાવદ્ અસંવાસિકત્વં પ્રતિજાનાતિ । આનીતા પારિશુદ્ધિર્ વક્તવ્યા । અનાનીતા ।
અનાનીતા ઉપાલિં પુનર્ અપ્ય્ આનયિતવ્યા । ॥
પોષ્-વ્ 69.1.અ. આયુષ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છતિ ।
યસ્મિન્ ભદન્તાવાસે એકો ભિક્ષુઃ પ્રતિવસતિ । તેન તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં કથં પ્રતિપત્તવ્યં ।
તેનોપાલિં ભિક્ષુણા વિહારઃ સેક્તવ્યઃ સંમાર્જિતવ્યઃ । સુકુમારી ગોમયકાર્ષી અનુપ્રદાતવ્યા । સિંહાસનં પ્રજ્ઞપયિતવ્યં । આસનપ્રજ્ઞપ્તિઃ કર્તવ્યા । ધર્મશ્રવણં દાતવ્યં ।
તતઃ પશ્ચાદ્ ઉચ્ચતરકે ( fઓલ્. 61, 62 અન્દ્ 63 અરે લોસ્ત્ )
( પોષ્-વ્ 458 ) પોષ્-વ્ 85.1.બ્. ( 64ર્ = ગ્બ્મ્ 6.730 ) સ્ ઊત્ર્ ઓ દ્દ્ એ શમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
તતઃ પશ્ચાન્ નૈવાસિકા ભિક્ષવ આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પતરકાઃ । તૈર્ યથાગતા નિષદ્ય તૈઃ સાર્ધં પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવો ન સાતિસારાઃ ।
પોષ્-વ્ 85.2. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણાઃ સન્નિપતિતા ભવન્તિ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તેષાં નૈવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકા ઇતિ । તે ધર્મસંજ્ઞિનઃ સમગ્રસંજ્ઞિનઃ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
ઉદ્દિષ્ટઃ પ્રાતિમોક્ષઃ કૃતઃ સંઘેન પોષધઃ । અવ્યુત્થિતા સા પર્ષદ્ અ વિ પ્રક્રાન્તાશ્ ચ ભિક્ષવઃ ।
તતઃ પશ્ચાન્ નૈવાસિકા ભિક્ષવ આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પતરકાઃ । તૈસ્ તેષામ્ અર્થાય પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવો ન સાતિસારઃ ॥
પોષ્-વ્ 85.3. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણાઃ સન્નિપતિતાઃ ભવન્તિ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તેષાં નૈવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકાઃ । તે ધર્મસંજ્ઞિનઃ સમગ્રસંજ્ઞિનઃ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
ઉદ્દિષ્ટઃ પ્રાતિમોક્ષઃ કૃતઃ સંઘેન પોષધઃ । વ્યુત્થિતા સા પર્ષત્* એકત્યા ભિક્ષવો વિપ્રક્રાન્તાઃ એકત્યા અવિપ્રક્રાન્તાઃ ।
તતઃ પશ્ચાન્ નૈવાસિકા ભિક્ષવ આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પતરકાઃ । તે યદિ તાવત્ સામગ્રીમ્ આરાગયન્તિ પુનર્ અપિ તૈસ્ તેષામ્ અર્થાય જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ । નોચેત્ આરાગયન્તિ તૈર્ મણ્ડલકં ગત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવો ન સાતિસારઃ ।
પોષ્-વ્ 85.4. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણાઃ સન્નિપતિતાઃ ભવન્તિ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તેષાં નૈવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકાઃ । તે ધર્મસંજ્ઞિનઃ સમગ્રસંજ્ઞિનઃ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
ઉદ્દિષ્ટઃ પ્રાતિમોક્ષઃ કૃતઃ સંઘેન પોષધઃ । વ્યુત્થિતા સા પર્ષત્* વિપ્રક્રાન્તાશ્ ચ ભિક્ષવઃ ।
તતઃ પશ્ચાન્ નૈવાસિકા ભિક્ષવ આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પતરકા ઃ । તૈર્ મણ્ડલકં ગત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવો ન સાતિસારઃ ।
પોષ્-વ્ 86. યથા નૈવાસિકૈઃ સન્નિષણ્ણૈઃ સન્નિપતિતૈઃ નૈવાસિકા આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પાઃ ।
એવં સમકાઃ ।
આગન્તુકા આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પાઃ । સમકાઃ ।
આગન્તુકનૈવાસિકા આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પાઃ । સમકાઃ ।
આગન્તુકૈઃ સન્નિષણ્ણૈઃ સન્નિપતિતૈર્ આગન્તુકા આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પાઃ । સમકાઃ ।
નૈવાસિકા આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પાઃ । સમકાઃ ।
આગન્તુકનૈવાસિકા આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પાઃ । સમકાઃ ।
આગન્તુકનૈવાસિકૈઃ સન્નિષણ્ણૈઃ સન્નિપતિતૈઃ આગન્તુકનૈવાસિકા આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પાઃ । સમકાઃ ।
નૈવાસિકા આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પાઃ । સમકાઃ ।
આગન્તુકા આગચ્છંત્ય્ અલ્પાઃ । સમકાઃ ॥ ॥
પોષ્-વ્ 87. અન્તરોદ્દાનં ॥
યથા ગન્ત્યા ચ જ્ઞપ્તિશ્ ચ ।
સામ ગ્રી મણ્ડલકશ્ ચ ॥ ॥{મ્સ્: પિણ્ડોદાનમ્* ॥ ગન્તૃજ્ઞપ્તિં શ્રીમણ્ડલકશ્ ચ }
પોષ્-વ્ 88.1. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાશ્ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તેષાં નૈવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકાઃ । તે ધર્મસંજ્ઞિનઃ સમગ્રસંજ્ઞિનઃ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
તતઃ પશ્ચાન્ નૈવાસિકા ભિક્ષવ આગચ્છન્ત્ય્ બહુતરકાઃ । તૈઃ પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવો ન સાતિસારઃ ।
પોષ્-વ્ 88.2. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાશ્ ( 64ર્ = ગ્બ્મ્ 6.731 ) ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તેષાં નૈવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકા । તે ધર્મસંજ્ઞિનઃ સમગ્રસંજ્ઞિનઃ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
ઉદ્દિષ્ટઃ પ્રાતિમોક્ષઃ કૃતઃ સંઘેન પોષધઃ । અવ્યુત્થિતા સા પર્ષદ્ અવિપ્રક્રાન્તાશ્ ચ ભિક્ષવઃ ।
તતઃ પશ્ચાન્ નૈવાસિકા ભિક્ષવ આગચ્છન્તિ બહુતરકાઃ । તૈઃ પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવો ન સાતિસારઃ ।
પોષ્-વ્ 88.3. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાઃ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તેષાં નૈવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકાઃ । તે ધર્મસંજ્ઞિનઃ સમગ્રસંજ્ઞિનો જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
ઉદ્દિષ્ટઃ પ્રાતિમોક્ષઃ કૃતઃ સંઘેન પોષધઃ । વ્યુત્થિતા સા પર્ષદ્ એકત્યા ભિક્ષવો વિપ્રક્રાન્તાઃ એકત્યા અવિપ્રક્રાન્તાઃ ।
તતઃ પશ્ચાન્ નૈવાસિકા ભિક્ષવ આગચ્છન્તિ બહુતરકાઃ । તૈઃ પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વિકા ભિક્ષવો ન સાતિસારઃ ।
પોષ્-વ્ 88.4. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાશ્ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તેષાં નૈવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકાસ્ । તે ધર્મસંજ્ઞિનઃ સમગ્રસંજ્ઞિનઃ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
ઉદ્દિષ્ટઃ પ્રાતિમોક્ષઃ કૃતઃ સંઘેન પોષધઃ । વ્યુત્થિતા સા પર્ષદ્ વિપ્રક્રાન્તા ભિક્ષવઃ ।
તતઃ પશ્ચાન્ નૈવાસિકા ભિક્ષવ આગચ્છન્તિ બહુતરકાઃ । પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવો ન સાતિસારાઃ ।
પોષ્-વ્ 89. યથા નૈવાસિકૈઃ સન્નિષણ્ણૈઃ સન્નિપતિતૈઃ નૈવાસિકા ભિક્ષવ આગચ્છન્તિ બહુતરકાઃ ।
એવમ્ આગન્તુકા આગચ્છન્તિ બહુતરકાઃ ।
આગન્તુકનૈવાસિકા આગચ્છન્તિ બહુતરકાઃ ।
આગન્તુકૈઃ સન્નિષણ્ણૈઃ સન્નિપતિતૈર્ આગન્તુકા આગચ્છન્તિ બહુતરકાઃ ।
નૈવાસિકા આગચ્છન્તિ બહુતરકાઃ ।
આગન્તુકનૈવાસિકા આગચ્છન્તિ બહુતરકાઃ ।
આગન્તુકનૈવાસિકૈઃ સન્નિષણ્ણૈ ઃ સન્નિપતિતૈઃ આગન્તુકનૈવાસિ કા આગચ્છન્તિ બહુતરકાઃ ।
નૈવાસિકા આગચ્છન્તિ બહુતરકાઃ ।
આવાસિકા આગચ્છંતિ બહુતરકાઃ ।
પોષ્-વ્ 90.1. નૈવાસિકાનાં પંચદશી આગન્તુકાનાં ચતુર્દશી વા પ્રતિપદ્ વા અલ્પતરકા ણા મ્ ।
અનુવર્તિતવ્યમ્ આગન્તુકૈઃ નૈવાસિકાનાં બહુતરકાણાં ।
પોષ્-વ્ 90.2. નૈવાસિકાનાં પંચદશી આગન્તુકાનાં ચતુર્દશી વા પ્રતિપદ્ વા સમકાનામ્ ।
અનુવર્તિતવ્યમ્ આગન્તુકૈર્ નૈવાસિકાનાં સમકાનામ્*
પોષ્-વ્ 90.3. નૈવાસિકાનાં પંચદશ્ય્ આ ગ ન્તુકાનાં ચતુર્દશી વા પ્રતિપદ્ વા બહુતરકાણાં ।
અનુવર્તિતવ્યં નૈવાસિકૈર્ આગન્તુકાનાં બહુતરકાણાં ।
પોષ્-વ્ 90.4. આગન્તુકાનાં પંચદશી નૈવાસિકાનાં ચતુર્દશી વા પ્રતિપદ્ વા અલ્પતરકાણામ્ ।
અનુવર્તિતવ્યં નૈવાસિકૈર્ આગન્તુકાનાં બહુતરકાણાં ।
પોષ્-વ્ 90.5. આગન્તુકાનાં પઞ્ચદશી નૈવાસિકાનાં ચતુર્દશી વા પ્રતિપદ્ વા સમકાનામ્ ।
અનુવર્તિતવ્યં આગન્તુકૈર્ નૈવાસિકાનાં સમકાનાં ।
પોષ્-વ્ 90.6. આગન્તુકાનાં પંચદશી નૈવાસિકાનાં ચતુર્દશી વા પ્રતિપદ્ વા બહુતરકાણામ્ ।
અનુવર્તિતવ્યમ્ આગન્તુકૈર્ નૈવાસિકાનાં બહુતરકાણાં ।
પોષ્-વ્ 91.1. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્ ન્ ઇષણ્ણાઃ ( 65ર્ = ગ્બ્મ્ 6.720 ) ભવન્તિ સન્નિપતિતાઃ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તત્ર તે પશ્યન્તિ આગન્તુકાકારાણિ આગન્તુકલિઙ્ગાન્ય્ આગન્તુકનિમિત્તાનિ તદ્યથા અન્યાદકં પાત્ર ં ચીવરં યષ્ટિ ં વિસિકાં કુણ્ડી ં તુમ્બક ં ખોલાં પૂલાન્ ઉપાનહૌ ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકા ઇતિ । યે ઽનાગતકા ભિક્ષવો નશ્યન્તુ તે । અત એવ ભવન્તુ હિરુગ્ । ( પોષ્-વ્ 470 ) ભવન્તુ દૂરે ણ । પરેણ ભવન્તુ ।
તે ભેદાર્થિનો ભેદપરિષ્કારા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
તતઃ પશ્ચાદ્ આગન્તુકા ભિક્ષવ આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પત ર કાઃ । તૈઃ પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વિકા ભિક્ષવ આપદ્યન્તે સ્થૂલાત્યયાં ભેદસામન્તકા ઃ ।
પોષ્-વ્ 91.2. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાશ્ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તે તત્ર પશ્યન્તિ આગન્તુકાકારાણ્ય્ આગન્તુકલિંગાન્ય્ આગન્તુકનિમિત્તા નિ તદ્યથા અન્યાદકં પાત્રં ચીવરં યષ્ટિ ં વિસિકાં કુણ્ડીં તુંબકં ખોલા ં પૂલાન્ ઉપાનહૌ ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકા । ભિક્ષવો યે ઽનાગતકા ન કલ્પયત્ય્ અસ્માકં તૈર્ વિના જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કર્તું । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દેષ્ટું ।
તે અધર્મસંજ્ઞિનો વ્યગ્રસંજ્ઞિનઃ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
તતઃ પશ્ચાદ્ આગન્તુકા ભિક્ષવ આગચ્છંત્ય્ અલ્પતરકાઃ । તૈઃ પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિ ં કૃત્વા પોષધં કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસુત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વિકા ભિક્ષવઃ સાતિસારાઃ । વ્યગ્રસામન્તકા ઃ ।
પોષ્-વ્ 91.3. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાઃ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તે તત્ર પશ્યન્ત્ય્ આગન્તુકાકારાણ્ય્ આગન્તુકલિંગાન્ય્ આગન્તુકનિમિત્તાનિ તદ્યથાન્યાનકં {તદ્યથાન્યાદકં} પાત્રં ચીવરં યષ્ટિં વિસિકાં કુણ્ડી ં તુંબકં ખોલા ં પૂલાન્ ઉપાનહૌ ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકા ઇતિ । યે ઽનાગતકા ભિક્ષવઃ કલ્પત્ય્ અસ્માકં તૈર્ વિના જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કર્તું । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દેષ્ટું ।
તે કલ્પાર્થિનઃ કલ્પપરિષ્કારા યાવત્ તાવન્ માર્ગિત્વા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશંતિ ।
તતઃ પશ્ચાદ્ આગન્તુકા ભિક્ષવ આગચ્છંત્ય્ અલ્પતરકાઃ । તૈઃ પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિ ં કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વિકા ભિક્ષવઃ સાતિસારા ઃ । કલ્પસામન્તકાઃ ।
પોષ્-વ્ 91.4. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવંતિ સન્નિપતિતાશ્ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તે તત્ર પશ્યંત્ય્ આગન્તુકાકારાણ્ય્ આગન્તુકલિંગાન્ય્ આગન્તુકનિમિત્તાનિ તદ્યથા અન્યાદકં પાત્ર ં ચીવરં યષ્ટિં વિસિકાં કુણ્ડીં તુંબકં ખોલા ં પૂલાન્ ઉપાનહૌ ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકા ઇતિ । યે ઽનાગતકા ભિક્ષવો ન કલ્પત્ય્ અસ્માકં તૈર્ વિના જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કર્તું । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દેષ્ટું ।
તે તાન્ અધ્યાશયેન માર્ગયિત્વા ન લભવંતિ । તે જ્ઞપ્તિ ં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશંતિ ।
તતઃ પશ્ચાદ્ આગન્તુકા ભિક્ષવ આગચ્છંત્ય્ અલ્પતરકાઃ । તૈઃ પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિં ( 65વ્ = ગ્બ્મ્ 6.721 ) કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવો ન સાતિસારાઃ ॥
પોષ્-વ્ 91.5. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાશ્ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તે તત્ર પશ્યન્ત્ય્ આગન્તુકાકારાણ્ય્ આગન્તુકલિંગાન્ય્ આગન્તુકનિમિત્તાનિ તદ્યથા અન્યાદકં પાત્રં ચીવરં યષ્ટિં ચ વિસિકાં કુણ્ડી ં તુંબકં ખોલાં પૂલાન્ ઉપાનહૌ ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકા ઇતિ । યે ઽનાગતકા ભિક્ષવો ન કલ્પત્ય્ અસ્માકં તૈર્ વિના જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કર્તું । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દેષ્ટું ।
તે તાન્ અધ્યાશયેન માર્ગન્તિ । તે તાન્ અધ્યાશયેન માર્ગિત્વા લભન્તે । તે તૈઃ સાર્ધં નિષદ્ય જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવો ન સાતિસારાઃ ॥ ॥
પોષ્-વ્ 92.1. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતા ઃ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તે તત્ર શૃણ્વન્ત્ય્ આગન્તુકાકારાણિ આગન્તુ ક લિંગાન્ય્ આગન્તુકનિમિત્તાનિ તદ્યથા યષ્ટિશબ્દં પદશબ્દં ઉત્કાસનશબ્દં આગન્તુકાનાં ચ ભિક્ષૂણાં સ્વરગુપ્તિં ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકાઃ । યે ઽનાગતકા ભિક્ષવો નશ્યન્તુ તે । અત એવ ભવન્તુ હિરુગ્ । ભવન્તુ દૂરેણ । પરેણ ભવન્તુ ।
તે ભેદાર્થિનો ભેદપરિષ્કારા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
તતઃ પશ્ચાદ્ આગન્તુકા ભિક્ષવ આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પતરકાસ્ । તૈઃ પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વિકા ભિક્ષવ આપદ્યન્તે સ્થૂલાત્યયામ્* ॥ ભેદસામન્તકાઃ ।
પોષ્-વ્ 92.2. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં નૈવાસિકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાશ્ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તે તત્ર શૃણ્વન્ત્ય્ આગન્તુકાકારાં પૂર્વવદ્ યાવત્ તે તાન્ અધ્યા શ યેન માર્ગન્તિ લભન્તિ । તે તૈઃ સાર્ધં નિષદ્ય જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવો ન સાતિસારાઃ ॥
પોષ્-વ્ 93. યથા નૈવાસિકૈઃ સન્નિષણ્ણૈઃ સન્નિપતિતૈઃ આગન્તુકા આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પાઃ ।
એવં સમકા । બહુતરકાઃ ।
પોષ્-વ્ 94.1. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં આગન્તુકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાશ્ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તે તત્ર પશ્યન્તિ નૈવાસિકાકારાણિ નૈવાસિકલિંગાન્ય્ નૈવાસિકનિમિત્તાનિ તદ્યથા
વિહારં સિક્તં સંમૃષ્ટં । સુકુમારી ં ગોમયકાર્ષીમ્ અનુપ્રદત્તા ં । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃતાં । તૈલપ્રદ્યોતાન્ આદીપ્તાંસ્ ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકાઃ ઇતિ । યે ઽનાગતકા ભિક્ષવો નશ્યન્તુ તે । અત એવ ભવન્તુ હિરુગ્ । ભવન્તુ દૂરેણ । પરેણ ભવન્તુ ।
તે ભેદાર્થિનો ભેદપરિષ્કારા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશંતિ ।
તતઃ પશ્ચાન્ નૈવાસિકા ભિક્ષવ આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પતરકાઃ । તૈઃ પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવ આપદ્યંતે સ્થૂલાત્યયાં । તે ભેદસામન્તકા ઃ ।
પોષ્-વ્ 94.2. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં આગન્તુકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાઃ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તે તત્ર પશ્યંતિ નૈવાસિકાકારાણિ નૈ વાસિ કલિંગાન્ય્ નૈવાસિકનિમિત્તાનિ તદ્યથા
વિહારં સિક્તં સંમૃ ષ્ટ ં । સ્ ઉ કુમારી ં ગોમયકાર્ષીમ્ ( 66ર્ = ગ્બ્મ્ 6.722 ) અનુપ્રદત્તાં । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃતાં । તૈલપ્રદ્યોતાન્ આદીપ્તાં ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકાઃ ઇતિ । યે ઽનાગતકા ભિક્ષવઃ ન કલ્પત્ય્ અસ્માકં તૈર્ વિના જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કર્તું । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દેષ્ટું ।
તે અધર્મસંજ્ઞિનો વ્યગ્રસંજ્ઞિનઃ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
તતઃ પશ્ચાન્ નૈવાસિકા ભિક્ષવ આગચ્છંત્ય્ અલ્પતરકાઃ । તૈઃ પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવ સાતિસારા ભવન્તિ । વ્યગ્રસામન્તકાઃ ।
પોષ્-વ્ 94.3. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં આગન્તુકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાશ્ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તે તત્ર પશ્યન્તિ નૈવાસિકાકારાણિ નૈવાસિકલિંગાન્ય્ નૈવાસિકનિમિત્તાનિ તદ્યથા
વિહારં સિક્તં સંમૃષ્ટં । સુકુમારી ં ગોમયકાર્ષીમ્ અનુપ્રદત્તાં । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃતાં । તૈલપ્રદ્યોતાન્ આદીપિતાંસ્ ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકાઃ ઇતિ । યે ઽનાગતકા ભિક્ષવો કલ્પત્ય્ અસ્માકં તૈર્ વિના જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કર્તું । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દેષ્ટું ।
તે કલ્પાર્થિનઃ કલ્પપરિષ્કારા યાવત્ તાવન્ માર્ગિત્વા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશંતિ ।
તતઃ પશ્ચાન્ નૈવાસિકા ભિક્ષવ આગચ્છન્ત્ય્ અલ્પતરકાઃ । તૈઃ પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવ સાતિસારાઃ કલ્પસામન્તકાઃ ।
પોષ્-વ્ 94.4. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં આગન્તુકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાઃ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તે તત્ર પશ્યન્તિ નૈવાસિકાકારાણિ નૈવાસિકલિંગાન્ય્ નૈવાસિકનિમિત્તાનિ તદ્યથા
વિહારં સિક્તં સંમૃષ્ટં । સુકુમારી ં ગોમયકાર્ષીમ્ ( પોષ્-વ્ 484 ) અનુપ્રદત્તાં । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃતાં । તૈલપ્રદ્યોતાન્ આ દી પિતાંસ્ ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકાઃ ઇતિ । યે ઽનાગતકા ભિક્ષવો ન કલ્પત્ય્ અસ્માકં તૈર્ વિના જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કર્તું । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દેષ્ટું ।
તે તાન્ અધ્યાશયેન માર્ગન્તિ । તે તાન્ અધ્યાશયેન માર્ગિત્વા ન લભન્તિ । તે જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
તતઃ પશ્ચાન્ નૈવાસિકા ભિક્ષવ આગચ્છંત્ય્ અલ્પતરકાઃ । તૈઃ પુનર્ અપિ જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધઃ કર્તવ્યઃ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશ ઉદ્દેષ્ટવ્યઃ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવો ન સાતિસારાઃ ।
પોષ્-વ્ 94.5. યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં આગન્તુકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાશ્ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તે તત્ર પશ્યન્તિ નૈવાસિકાકારાણિ નૈવાસિકલિંગાનિ નૈવાસિકનિમિત્તાનિ તદ્યથા
વિહારં સિક્તં સંમૃષ્ટં । સુકુમારી ં ગોમયકાર્ષીમ્ અનુપ્રદત્તાં । શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃતાં । તૈલપ્રદ્યોતાન્ આદીપિતાંસ્ ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકાઃ ઇતિ । યે ઽનાગતકા ભિક્ષવો ન કલ્પત્ય્ અસ્માકં તૈર્ વિના જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કર્તું । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દેષ્ટું ।
તે તાન્ અધ્યાશયેન માર્ગન્તિ । તે તાન્ અધ્યાશયેન માર્ગિત્વા લભન્તિ । તે તૈઃ સાર્ધં નિષદ્ય જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવો ન સાતિસારાઃ ।
પોષ્-વ્ 95. ( 66વ્ = ગ્બ્મ્ 6.723 ) યથાપિ તદ્ તદ્ એવ પોષધે પંચદશ્યાં આગન્તુકા ભિક્ષવઃ સન્નિષણ્ણા ભવન્તિ સન્નિપતિતાશ્ ચત્વારો વા ઉત્તરે વા ।
તે તત્ર શૃણ્વન્તિ નૈવાસિકાકારાણિ નૈવાસિકલિંગાનિ નૈવાસિકનિમિત્તાનિ તદ્યથા યષ્ટિશબ્દં પદશબ્દં ઉત્કાસનશબ્દં તાડકશબ્દં કુંચિકાસબ્દં નૈવાસિકાનાં ચ ભિક્ષૂણાં સ્વરગુપ્તિં ।
તેષામ્ એવં ભવતિ । સન્તિ ભિક્ષવો યે ઽનાગતકાઃ । યે ઽનાગતકા ભિક્ષવો નશ્યન્તુ તે । અત એવ ભવન્તુ હિ રુ ગ્ । ભવન્તુ દૂરેણ । પરેણ ભવન્તુ ।
તે ભેદાર્થિનો ભેદપરિષ્કારા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
પૂર્વવદ્ યાવત્ તે તાન્ અધ્યાશયેન માર્ગન્તિ । અધ્યાશયેન માર્ગિત્વા લભન્તિ । તે તૈઃ સાર્ધં નિષદ્ય જ્ઞપ્તિં કૃત્વા પોષધં કુર્વન્તિ । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દિશન્તિ ।
પૂર્વકા ભિક્ષવો ન સાતિસારાઃ ।
પોષ્-વ્ 96. યથાગન્તુકૈઃ સન્નિષણ્ણૈઃ સન્નિપતિતૈર્ નૈવાસિકા આગચ્છંત્ય્ અલ્પાઃ ।
એવં સમકાઃ । બહુતરકાઃ ॥
પોષ્-વ્ 97. અન્તરોદ્દાનમ્* ॥
ભેદો વિમતિર્ વ્યગ્રઃ કલ્પા ।
ન લભન્તિ લભન્તિ ચ ॥
પોષ્-વ્ 98.1 ગન્તવ્યં ભિક્ષુણા તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં સભિક્ષુકાદ્ આવાસાત્ સભિક્ષુકમ્ આવાસં યત્ર બ્કિક્ષવો ભવન્તિ પરિશુદ્ધાઃ સમાનદૃષ્ટયઃ ।
પોષ્-વ્ 98.2. ન ગન્તવ્યં ભિક્ષુણા તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં સભિક્ષુકાદ્ આવાસાત્ સભિક્ષુકમ્ આવાસં યત્ર બ્કિક્ષવો ભવન્તિ કલહકારકા ભણ્ડનકારકા વિવાદકારકા વિગ્રહકારકા આધિકરણિકાઃ સ્થાપયિત્વા આપત્સુ વા સર્વસંઘેન તત્ર ।
પોષ્-વ્ 98.3 ગન્તવ્યં ભિક્ષુણા તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં સભિક્ષુકાદ્ આવાસાત્ સભિક્ષુકમ્ આવાસં અનાવાસં યત્ર ભિક્ષવો ભવન્તિ પરિશુદ્ધાઃ સમાનદૃષ્ટયઃ ।
પોષ્-વ્ 98.4. ન ગન્તવ્યં ભિક્ષુણા તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં સભિક્ષુકાદ્ આવાસાત્ સભિક્ષુકમ્ આવાસં સભિક્ષુકમ્ અનાવસં યત્ર બ્કિક્ષવો ભવન્તિ કલહકારકા ભણ્ડનકારકા વિગ્રહકારકા વિવાદકારકા આધિકરણિકાઃ સ્થાપયિત્વા આપત્સુ વા સર્વસંઘેન તત્ર ।
પોષ્-વ્ 98.5. ગન્તવ્યં ભિક્ષુણા તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં સભિક્ષુકાદ્ આવાસાદ્ અનાવાસાત્ સભિક્ષુકમ્ આવાસં સભિક્ષુકમ્ અનાવાસં સભિક્ષુકમ્ અવાસાનાવાસં યત્ર ભિક્ષવો ભવન્તિ પરિશુદ્ધાઃ સમાનદૃષ્ટયઃ ।
પોષ્-વ્ 98.6. ન ગન્તવ્યં ભિક્ષુણા તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં સભિક્ષુકાદ્ આવાસાદ્ અ નાવાસાત્ સ ભિક્ષુકમ્ આવાસં સભિક્ષુકમ્ અનાવસં સભિક્ષુકમ્ આવાસાનાવાસં યત્ર બ્કિક્ષવો ભવન્તિ કલહકારકા ભણ્ડનકારકા વિગ્રહકારકા વિવાદકારકા આધિકરણિકાઃ । સ્થાપયિત્વા આપદાસુ વા સર્વસંઘેન તત્ર ॥
પોષ્-વ્ 98.7. ગન્તવ્યં ભિક્ષુણા તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં સભિક્ષુકાદ્ આવાસાદ્ અભિક્ષુકમ્ આવાસં સભિક્ષુકમ્ અનાવાસં સભિક્ષુકમ્ આવાસમ્ અનાવાસં યત્ર ગત્વા સ્પર્શો ભવતિ કાયેન વા ચિત્તેન વા ॥
પોષ્-વ્ 98.8. ન ગન્તવ્યં ભિક્ષુણા તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં સભિક્ષુકાદ્ આવાસાદ્ અભિક્ષુકમ્ આવાસં સભિક્ષુકમ્ અનાવાસં સભિક્ષુકમ્ અવાસાનાવાસં સ્થાપયિત્વા આપત્સુ વા સર્વસંઘેન વા ॥
પોષ્-વ્ 98.9. ગન્તવ્યં ભિક્ષુણા તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં સભિક્ષુકાદ્ આવાસાદ્ અભિક્ષુકમ્ અનાવાસં સભિક્ષુકમ્ આવાસાનાવાસં યત્ર ગત્વા સ્પર્શો ભવતિ કાયેન વા ચિત્તેન વા ॥
પોષ્-વ્ 98.10. ન ગન્તવ્યં ભિક્ષુણા તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં સભિક્ષુકાદ્ આવાસાદ્ અભિક્ષુકમ્ આવાસં અભિક્ષુકમ્ અનાવાસં અભિક્ષુકમ્ અવાસાનાવાસં સ્થાપયિત્વા આપદાસુ વા સર્વસંઘેન વા ॥
પોષ્-વ્ 98.11. ગન્તવ્યં ભિક્ષુણા તદ્ એવ પોષધે પઞ્ચદશ્યાં સભિક્ષુકાદ્ આવાસાદ્ અનાવાસાદ્ અભિક્ષુકમ્ આવાસં અભિક્ષુકમ્ આવાસાનાવાસં યત્ર ગત્વા સ્પર્શો ભવતિ ( 67ર્ ) કાયેન વા ચિત્તેન વા ॥
fઓલિઓસ્ 67 અન્દ્ 68 અરે લોસ્ત્.
મૂળ પાઠ: Poṣadhavastu · Edition: Hai-yan Hu-von Hinüber: Posadhavastu, Vorschriften für die buddhistische Beichtfeier im Vinaya der Mulasarvastivadins, Reinbek 1994 (Studien zur Indologie und Iranistik, Monographie 13). = Poṣ-v; Cf. Gilgit Manuscript, ed. N. Dutt, vol. III: Mulasarvastivadavinayavastu, part IV (Calcutta 1950), pp. 69-116: Posadhavastu; dto.: second edition, Delhi 1984. GBM = Gilgit Buddhist Manuscripts (Facsimile · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0