પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 4.26

શૌનક ઉવાચ।
શ્રોતુમિચ્છામિ તે પ્રાજ્ઞ કથયસ્વ સમૂલકમ્ ।
પ્રતિજ્ઞાપાલને પુણ્યં ખંડને કિં ચ કિલ્બિષમ્

અનૃતે શપથે કિં વા સત્યે કિંચિદ્ભવેન્મુને ।
દક્ષિણં કિંકરં દત્વા કૃપાં કૃત્વા કૃપાર્ણવ

સૂત ઉવાચ।
શૃણુષ્વ મુનિશાર્દૂલ કથયામિ સમૂલતઃ ।
વૈષ્ણવાનાં ત્વમગ્ર્યોઽસિ સર્વલોકહિતે રતઃ

ધેનૂનાં તુ શતં દત્ત્વા યત્ફલં લભતે નરઃ ।
તસ્માત્કોટિગુણં પુણ્યં પ્રતિજ્ઞાપાલને દ્વિજ

પ્રતિજ્ઞાખંડનાન્મૂઢો નિરયં યાતિ દારુણમ્ ।
શતમન્વંતરં યાવત્પચ્યતે નાત્ર સંશયઃ

તતોઽત્ર જન્મ ચાસાદ્ય નિર્ધનસ્ય નિકેતને ।
અન્નવસ્ત્રૈર્વિહીનઃ સ્યા ક્લેશી ચાપિ સ્વકર્મણા

સત્યેન શપથં કુર્યાદ્દેવાગ્નિગુરુસન્નિધૌ ।
તાવદ્દહતિ વૈ ગાત્રં વિષ્ણોર્વંશો ન લુપ્યતે

મિથ્યાયાં શપથે વિપ્ર કિમહં વચ્મિ સાંપ્રતમ્ ।
શતમન્વંતરં વિપ્ર નિરયં મિથ્યયા કિમુ

નિર્માલ્યં શ્રીહરેઃ સ્પૃષ્ટ્વા સત્યેન મુનિપુંગવ ।
ગૃહીત્વા પુરુષાન્સપ્ત પચ્યતે નિરયે ચિરમ્

કદાચિજ્જન્મ સંપ્રાપ્ય કુષ્ઠી ચ પ્રતિજન્મનિ ।
સત્યેનૈવં ભવેદ્વિપ્ર અનૃતે વૈ કિમુચ્યતે

યો મર્ત્યો દક્ષિણં દત્વા કરં તત્પ્રતિપાલ્યતે ।
તસ્ય પ્રાપ્તિર્ભવેત્કૃષ્ણઃ સત્યં સત્યં વદામ્યહમ્

કરં દત્ત્વા તુ યો મર્ત્યો વચનસ્ય ચ પાલનમ્ ।
તાવન્ન કુર્યાત્પિતરઃ પ્રાપ્નુવંતિ ચ યાતનામ્

સ્વયં તુ મુનિશાર્દૂલ નિરયં ચાતિદારુણમ્ ।
ઉદ્ધારં કોટિપુરુષૈર્મૃતો યાતિ ન સંશયઃ

શૌનક ઉવાચ।
કૃષ્ણપ્રાપ્તિઃ પુરા કસ્ય કરસ્ય પ્રતિપાલનાત્ ।
દક્ષિણસ્ય મુને બ્રૂહિ શ્રોતુમિચ્છામિ સાદરાત્

સૂત ઉવાચ।
પુરા કિંચિત્પુરે શૂદ્રો નામ્નાસીદ્વીરવિક્રમઃ ।
બહ્વાશી પૃથુલાંગશ્ચ બહુવક્તાતિસુંદરઃ

ધનવાન્પુત્રવાન્સભ્યો વિદ્વાન્સર્વજનપ્રિયઃ ।
વિપ્રાણામતિથીનાં ચ પૂજકઃ સર્વદૈવ તુ

પિતૃભક્તો દ્વિજશ્રેષ્ઠ પ્રતિજ્ઞાપાલકઃ સદા ।
વાચાં ગુરુજનાનાં ચ પાલકો હરિસેવકઃ

એકદા સુંદરો ગેહં શ્વપચસ્તસ્ય છદ્મના ।
પ્રાપ્તો ધૃત્વા બ્રાહ્મણસ્ય રૂપં વૈ તરુણઃ સુધીઃ

બ્રાહ્મણ ઉવાચ।
શૃણુ મે વચનં ધીર મમ જાયા મૃતા શુભા ।
કિં કરોમિ ક્વ ગચ્છામિ કથયાદ્યાનુકંપયા

વિવાહં યો જનઃ કુર્યાદ્બ્રાહ્મણં ચ વિશેષતઃ ।
કિં ચ દાનૈઃ કિં ચ તીર્થૈઃ કિં યજ્ઞૈર્વ્રતકોટિભિઃ

ઇતિ શ્રુત્વા ત્વસૌ વિપ્રં ચોક્તવાન્વીરવિક્રમઃ ।
શૃણુ મે વચનં બ્રહ્મન્બાલાસ્તિ મમ કન્યકા

યદિચ્છા તે ભવેદ્વિપ્ર દાસ્યામિ વિધિપૂર્વકમ્ ।
નય મે દક્ષિણં હસ્તં દાસ્યામિ ચાન્યથા નહિ

તસ્યૈતદ્વચનં શ્રુત્વા જગ્રાહ દક્ષિણં કરમ્ ।
શ્વપચો હર્ષયુક્તો વૈ પ્રોવાચ વચનં ત્વિતિ

બ્રાહ્મણ ઉવાચ।
કૃત્વા શુભ ક્ષણં મહ્યં દેહિ કન્યાં શુભાન્વિતામ્ ।
વિલંબે બહુવિઘ્નં સ્યાદિતિ શાસ્ત્રેષુ નિશ્ચિતમ્

વીરવિક્રમ ઉવાચ।
તુભ્યં શ્વઃ કન્યકાં બ્રહ્મન્દાસ્યામિ નાસ્તિ ચાન્યથા ।
દક્ષિણં ચ કરં દત્વા ન કુર્યાત્પુરુષાધમઃ

સૂત ઉવાચ।
બ્રાહ્મણં કૃષ્ણશર્માણં ચાહૂયાકથયન્મુને ।
પુરોહિતમિદં સર્વં પ્રોવાચ સંવિદં દ્વિજ

કથં વિપ્રાય તે કન્યાં શૂદ્રાય દાતુમિચ્છસિ ।
અજ્ઞાતાયાકુલીનાય ન દદસ્વ વિશેષતઃ

ઊચુસ્તજ્જાતયઃ સર્વે જનકાદ્યાસ્તપોધન ।
અસ્માકં વચનં તાત શૃણુષ્વ વીરવિક્રમ

ન જ્ઞાયતે કુલં યસ્ય દેશગોત્રધનં તથા ।
શીલં વયસ્તસ્ય કન્યા સ્વજનૈર્ન ચ દીયતે

સ ઉવાચ દ્વિજશ્રેષ્ઠ દત્તં મે દક્ષિણં કરમ્ ।
કદાચિદન્યથાકર્તું ન શક્નોમિ ચ સર્વથા

ઇત્યુક્ત્વા તાન્સ વિપ્રાય કન્યાં દાતું પ્રચક્રમે ।
દૃષ્ટ્વેતિ જ્ઞાતયઃ સર્વે વિસ્મયમદ્ભુતં યયુઃ

સત્યં તદ્વચનં શ્રુત્વા શંખચક્રગદાધરઃ ।
આવિર્બભૂવ સહસા ચારુહ્ય ગરુડં મુને

શ્રીભગવાનુવાચ।
ધન્યં તે ચ કુલં ધર્મોધન્યસ્તે જનની પિતા ।
ધન્યં તે વચનં સત્યં ધન્યં તે દક્ષિણં કરમ્

ધન્યં કર્મ્મ ચ તે જન્મ ત્રૈલોક્યે નૈવ વિદ્યતે ।
એવં તે કર્મણા સાધો ચોદ્ધારં કુરુષે કુલમ્

સૂત ઉવાચ।
એવં બ્રુવતિ શ્રીકૃષ્ણે વિમાનં સ્વર્ણનિર્મિતમ્ ।
આગતં હરિગણૈર્યુક્તં સર્વત્ર ગરુડધ્વજમ્

સર્વં તસ્ય કુલં બ્રહ્મન્સ શ્વપાકપુરોહિતમ્ ।
રથે ચારોપયામાસ શંખપદ્મધરઃ સ્વયં

ગૃહીત્વા તાન્હરિઃ સર્વાન્ગતો વૈકુંઠમંદિરમ્ ।
તત્ર તસ્થૌ ચિરં તે ચ કૃત્વા ભોગં સુદુર્લ્લભમ્

વચનં લંઘયેદ્યસ્તુ યસ્તુ વા દક્ષિણં કરમ્ ।
સકુલો નિરયં યાતિ સત્યં સત્યં વદામ્યહમ્

તસ્યાન્નં તુ જલં બ્રહ્મન્ન ગ્રાહ્યં પિતૃદૈવતૈઃ ।
ત્યક્ત્વા ધર્મો ગૃહં તસ્ય ભીત્યા યાતિ દ્વિજોત્તમ

દત્વાશાં યો જનઃ કુર્યાન્નૈરાશ્યં ચૈવ મૂઢધીઃ ।
સ સ્વકાન્કોટિપુરુષાન્ગૃહીત્વા નરકં વ્રજેત્

વચનં લંઘયેદ્યસ્તુ ધર્મસ્તસ્ય વિલંઘતિ ।
નૃપાગ્નિતસ્કરૈર્વિપ્ર સત્યં સત્યં સુનિશ્ચિતમ્

સ્વર્ગોત્તરમિમં સમ્યક્શ્રુત્વા સ્વર્ગોત્તરં વ્રજેત્ ।
જીવન્મુક્તસ્ત્વિહામુત્ર કૃષ્ણાખ્યં ધામ ચોત્તમમ્

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે બ્રહ્મખંડે સૂતશૌનકસંવાદે ષડિંવશતિતમોઽધ્યાયઃ

ઇતિ સ્વર્ગોત્તરાપરનામકં બ્રહ્મખણ્ડં સંપૂર્ણમ્ ।
ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે ચતુર્થં બ્રહ્મખણ્ડં સમાપ્તમ્।