પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.125

સૂત ઉવાચ-
વેનસ્યાજ્ઞાં સુસંપ્રાપ્ય પૃથુઃ પરમધાર્મિકઃ ।
સંબભ્રે સર્વસંભારાન્નાનાપુણ્યાન્નૃપાત્મજઃ

નિમંત્ર્ય બ્રાહ્મણાન્સર્વાન્નાનાદેશોદ્ભવાનપિ ।
અથ વેન ઇયાજાસાવશ્વમેધેન ભૂપતિઃ

દાનાન્યદાદ્બ્રાહ્મણેભ્યો નાનારૂપાણ્યનેકશઃ ।
જગામ વૈષ્ણવં લોકં સકાયો જગતીપતિઃ

વિષ્ણુના સહ ધર્માત્મા નિત્યમેવ પ્રવર્તતે ।
એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં ચરિત્રં તસ્ય ભૂપતેઃ

સર્વપાપપ્રશમનં સર્વદુઃખવિનાશનમ્ ।
પૃથુરેવ સ ધર્માત્મા રાજા પૃથ્વીં પ્રશાસતિ

ત્રૈલોક્યેન સમં પૃથ્વીં દુદોહ નૃપસત્તમઃ ।
પ્રજાસ્તુ રંજિતાસ્તેન પુણ્યધર્માનુકર્મભિઃ

એતત્તે સર્વમાખ્યાતં ભૂમિખણ્ડમનુત્તમમ્ ।
પ્રથમં સૃષ્ટિખંડં તુ દ્વિતીયં ભૂમિખંડકમ્

ભૂમિખંડસ્યમાહાત્મ્યં કથયિષ્યામ્યહં પુનઃ ।
અસ્ય ખંડસ્ય વૈ શ્લોકં યઃ શૃણોતિ નરોત્તમઃ

દિનસ્યૈકસ્ય વૈ પાપં તસ્ય ચૈવ પ્રણશ્યતિ ।
યો નરો ભાવસંયુક્તોઽધ્યાયં સંશૃણુતે સુધીઃ

તસ્ય પુણ્યં પ્રવક્ષ્યામિ શ્રૂયતાં દ્વિજસત્તમાઃ ।
દત્તસ્ય ગોસહસ્રસ્ય બ્રાહ્મણેભ્યઃ સુપર્વણિ

યત્ફલં તત્પ્રજાયેત વિષ્ણુસ્તસ્ય પ્રસીદતિ ।
અસ્ય પદ્મપુરાણસ્ય પઠમાનસ્ય નિત્યશઃ

કલૌયુગે તુ વિઘ્નાશ્ચ ન જાયંતે નરસ્ય વૈ ।
વ્યાસ ઉવાચ-
કસ્માત્કલૌ ન જાયંતે શૃણ્વાનસ્ય ચ પદ્મજ

નરસ્ય પુણ્યયુક્તસ્ય નાના વિઘ્નાઃ સુદારુણાઃ ।
બ્રહ્મોવાચ-
મખસ્યાપ્યશ્વમેધસ્ય યત્ફલં પરિકથ્યતે

તત્ફલં દૃશ્યતે તાત પુરાણે પદ્મસંજ્ઞકે ।
અશ્વમેધમખઃ પુણ્યઃ કલૌ નૈવ પ્રવર્તતે

પુરાણં ચાપિ યત્તદ્વદશ્વમેધસમં કિલ ।
અશ્વમેધસ્ય યત્પુણ્યં સ્વર્ગમોક્ષફલપ્રદમ્

ન ભુંજંતિ નરાઃ પાપાઃ પાપમાર્ગેષુ સંસ્થિતાઃ ।
પુરાણસ્યાસ્ય પુણ્યસ્ય પદ્મસંજ્ઞસ્ય સત્તમ

અશ્વમેધસમં પુણ્યં ન ભુંજંતિ કલૌ નરાઃ ।
કલૌ યુગે નરૈઃ પાપૈર્ગંતવ્યં નરકાર્ણવમ્

કસ્માચ્છ્રોષ્યંતિ તત્પુણ્યં ચતુર્વર્ગપ્રસાધનમ્ ।
યેન શ્રુતમિદં પુણ્યં પુરાણં પદ્મસંજ્ઞકમ્

સર્વં હિ સાધિતં તેન ચતુર્વર્ગસ્ય સાધનમ્ ।
અશ્વમેધાદયો યજ્ઞાસ્તસ્માન્નષ્ટા મહામતે

કલૌ યુગે ગતાઃ સ્વર્ગે સવેદાઃ સાંગસસ્વરાઃ ।
યઃ કોપિ સત્વસંપન્નઃ શ્રદ્ધાવાન્ભગવત્પરઃ

શ્રોતુમિચ્છતિ ધર્માત્મા સપુત્રો ભાર્યયા સહ ।
શ્રવણાર્થં મહાશ્રદ્ધા પૂર્વં તસ્ય પ્રજાયતે

શૃણ્વાનસ્ય નરસ્યાપિ મહાવિઘ્નો ન સંચરેત્ ।
અશ્રદ્ધા જાયતે પૂર્વં પાઠકસ્ય નરસ્ય ચ

લોભશ્ચ જાયતે તસ્ય શૃણ્વાનસ્ય દ્વિજોત્તમ ।
પ્રેષિતો વિષ્ણુદેવેન મહામોહઃ સ દારુણઃ

અકરોત્સ વિનાશં તુ શૃણ્વતશ્ચાસ્ય નિત્યશઃ ।
દૂષકાઃ કુત્સકાઃ પાપાઃ સંભવંતિ દિને દિને

જ્ઞાતવ્યં તુ સુબુદ્ધેન વિઘ્નરૂપં મમાધુના ।
સંજાતં દૃશ્યતે વ્યાસ તથા હોમં સમાચરેત્

વૈષ્ણવૈશ્ચ મહામંત્રૈર્વિષ્ણુસૂક્તૈઃ સુપુણ્યદૈઃ ।
વિષ્ણોરરાટમંત્રેણ સહસ્રશીર્ષકેણ ચ

ઇદં વિષ્ણુ સુમંત્રેણ આબ્રહ્મેણ પુનઃ પુનઃ ।
ત્ર્યંબકેન ચ મંત્રેણ હોમમેવં સમાચરેત્

બૃહત્સામ્ના સુમંત્રેણ દ્વાદશાક્ષરકેણ ચ ।
યસ્ય દેવસ્ય યો હોમસ્તસ્ય મંત્રેણ હોમયેત્

અષ્ટોત્તરતિલાજ્યૈશ્ચ પાલાશૈઃ સમિધૈરપિ ।
ગ્રહાણામપિ કર્ત્તવ્યં સ્થાપનં પૂજનં દ્વિજ

વિઘ્નેશં પૂજયેત્તત્ર શારદાં ચ સુરેશ્વરીમ્ ।
જાતવેદાં મહામાયાં ચંડિકાં ક્ષેત્રનાયકમ્

તિલૈશ્ચ તંદુલૈરાજ્યૈસ્તેષાં મંત્રસમુદ્યતૈઃ ।
એવં હોમઃ પ્રકર્ત્તવ્યો બ્રાહ્મણેભ્યો દદેદ્ધનમ્

યથાસંભાવિકાં તાત દક્ષિણાં ધેનુસંયુતામ્ ।
તતો વિઘ્નાઃ પ્રણશ્યંતિ પુરાણં સિદ્ધિમાપ્નુયાત્

એવં ન કુરુતે યો હિ તસ્ય વિઘ્નં વદામ્યહમ્ ।
તસ્યાંગે જાયતે રોગો બહુપીડાપ્રદાયકઃ

ભાર્યા શોકઃ પુત્રશોકો ધનહાનિઃ પ્રજાયતે ।
નાનાવિધાન્મહારોગાન્ભુંજતે નાત્ર સંશયઃ

યસ્ય ગેહે નાસ્તિ વિત્તમુપવાસં સમાચરેત્ ।
એકાદશીં સુસંપ્રાપ્ય પૂજયેન્મધુસૂદનમ્

ષોડશૈશ્ચોપચારૈશ્ચ ભાવયુક્તેન ચેતસા ।
બ્રાહ્મણાન્ભોજયેત્પશ્ચાદ્યથાવિત્તાનુસારતઃ

કેશવાય તતો દત્વા સંકલ્પં હવિષાન્વિતમ્ ।
સ્વયં કુર્યાત્તતઃ પ્રાજ્ઞો ભોજનં સહ બાંધવૈઃ

પુત્રૈસ્તુ ભાર્યયા યુક્તસ્તતઃ સિદ્ધિમવાપ્નુયાત્ ।
પુરાણસંહિતાપૂર્ણા શ્રોતવ્યા ધર્મતત્પરૈઃ

ચતુર્વર્ગસ્ય વૈ સિદ્ધિર્જાયતે તસ્ય નાન્યથા ।
સપાદં લક્ષમેકં તુ બ્રહ્માખ્યં પુષ્કરં શૃણુ

કૃતે યુગે તુ નિષ્પાપાઃ શૃણ્વંતિ મનુજા દ્વિજ ।
લક્ષસ્યાર્દ્ધં તતઃ કૃત્સ્નં પુરાણં પદ્મસંજ્ઞકમ્

શ્લોકાનાં તુ સહસ્રાભ્યાં દ્વાભ્યામેવ તથાધિકમ્ ।
ત્રેતાયુગે તથા પ્રાપ્તે યદા શ્રોષ્યંતિ માનવાઃ

ચતુર્વર્ગફલં ભુક્ત્વા તે યાસ્યંતિ હરિં પુનઃ ।
દ્વાવિંશતિસહસ્રાણિ સંહિતાપદ્મસંજ્ઞિતા

દ્વાપરે કથિતા વિપ્ર બ્રહ્મણા પરમાત્મના ।
દ્વાદશૈવ સહસ્રાણાં પદ્માખ્યા સા તુ સંહિતા

કલૌ યુગે પઠિષ્યંતિ માનવા વિષ્ણુતત્પરાઃ ।
એકોર્થશ્ચૈકભાવશ્ચ ચતુર્ષ્વપિ પ્રવર્તિતઃ

સંહિતાસ્વેવ વિપ્રેંદ્ર શેષાખ્યાનપ્રવિસ્તરઃ ।
દ્વાદશૈવ સહસ્રાણિ નાશં યાસ્યંતિ સત્તમ

કલૌ યુગે તુ સંપ્રાપ્તે પ્રથમં હિ ભવિષ્યતિ ।
ભૂમિખંડં નરઃ શ્રુત્વાસર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

મુચ્યતે સર્વદુઃખેભ્યઃ સર્વરોગૈઃ પ્રમુચ્યતે ।
અન્યત્સર્વં પરિત્યજ્ય જપં દાનં તથા શ્રુતમ્

શ્રોતવ્યં હિ પ્રયત્નેન પદ્માખ્યં પાપનાશનમ્ ।
પ્રથમં સૃષ્ટિખંડં તુ દ્વિતીયં ભૂમિખંડકમ્

તૃતીયં સ્વર્ગખંડં ચ પાતાલં તુ ચતુર્થકમ્ ।
પંચમં ચોત્તરં ખંડં સર્વપાપપ્રણાશનમ્

યઃ શૃણોતિ નરો ભક્ત્યા પંચખંડાન્યનુક્રમાત્ ।
ગોપ્રદાનસહસ્રસ્ય માનવો લભતે ફલમ્

મહાભાગ્યેન લભ્યંતે પંચખંડાનિ ભૂસુરાઃ ।
શ્રુતાનિ મોક્ષદાનિ સ્યુઃ સત્યં સત્યં ન સંશયઃ

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે પંચપંચાશત્સહસ્રસંહિતાયાં વેનોપાખ્યાને પંચવિંશત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ