પદ્મ પુરાણ · શ્લોક 2-2

૧--ઋષીણાં સૂતંપ્રતિ પ્રહ્લાદચરિત્રજિજ્ઞાસયા પ્રશ્નઃ, સૂતેન સર્વાનૃષીન્પ્રતિ બ્રહ્મવ્યા- સસંવાદવર્ણનમ્, બ્રહ્મવ્યાસમંવાદે શિવશર્મબ્રાહ્મણાખ્યાનવર્ણનમ્, શિવશર્મણા પુ ત્રપરીક્ષણવર્ણનમ્, તત્ર માયયા પત્નીમરણે એકપુત્રદ્વારા તસ્યાઃ ખણ્ડકરણમ્ દ્વિતી- યપુત્રદ્વારા માયાકલ્પિતાન્યસ્ત્ર્યાનયનમ્ શ્લો૦

૨--તૃતીયપુત્રદ્વારા મૃતપુત્રસંજીવનમ્, ચતુર્થપુત્રાય સ્વર્ગલોકાદમૃતાનયનાયાજ્ઞા- કરણમ્ શ્લો૦

૩-- ઇંદ્રલોકં પ્રતિ ગચ્છતઃ શિવશર્મપુત્રસ્ય વિષ્ણુશર્મણો મધ્યેમાર્ગર્મિદ્રપ્રેરણયા મેનિકાકૃતવિઘ્નજ્ઞાનમ, મેનિકાનિરાશીકરણમ્, ઇંદ્રકૃતાનેકવિઘ્નભસ્મીકરણપૂર્વક- મિંદ્રં પ્રતિ શાપદાનાયોદ્યમઃ, શાપભયભીતેનેંદ્રેણ વિષ્ણુશર્મણેઽમૃતકુંભદાનમ્ કુંભ- માદાય વિષ્ણુશર્મણઃ પિતરપ્રત્યાગમનમ્, શિવશર્મણા માયાગોપિતપત્ન્યા ઉજ્જીવ- નમિષેણ પ્રકટીકરણમ્, માતાપિતૃસંતોષાત્સુતાનાં તેષાં ચતુર્ણામપિ દાહવર્જિત ગોલોકપ્રાપ્તિવર્ણનમ્ શ્લો૦

૪--શિવશર્મદ્વિજેન કનિષ્ઠપુત્રસ્ય સોમશર્મણઃ સત્વપરીક્ષણમ્ તત્ર સોમશર્મણઃ સ- મીપે કુંભં દત્વા તીર્થયાત્રામિષેણ બહિર્ગપ્વા દશવર્ષપર્યતં પત્ન્યા સહ તપશ્ચરિત્વા માયયા ઽઽત્મનઃ પત્ન્યાશ્ચ શરીરં કુષ્ઠરોગગ્રસ્તં વિધાય પુત્રસમીપં પ્રત્યાગમનમ, સોમશર્મણા ગૃહાગતમાતાપિતૃશરીરશુશ્રૂષણેન નાનાવિધક્લેશસહનમ્, પિત્રાઽમૃતકુણ્ડસ્થામૃતમપહૃત્ય પુત્રં પ્રતિ પૂર્વં સ્વદત્તામૃતકુંડયાચનમ્, પુત્રેણ રિક્તકુંભં દૃષ્ટ્વા સ્વતપોબલેન તસ્મિન્નમૃતમાપૂર્ય પિતુઃસમીપં પ્રત્યાનયનમ્ શ્લો૦

૫--શિવશર્મકૃતા પુત્રપ્રશંસા, શિવશર્મણઃ સભાર્યસ્ય વિપ્ણુલોકાવાપ્તિઃ, સોમશર્મ- ણઃ શાલિગ્રામક્ષેત્રે તપસ્તપતો દૈત્યભયેન મરણોત્તરં પ્રહ્લાદદૈત્યત્વપ્રાપ્તિવર્ણનમ્, પ્ર- હ્રાદસ્ય વાસુદેવેન સહ યુદ્ધે મરણમ્, પ્રહ્લાદહનને કમલાનામ તન્માતૃરોદનમ્, નારદેન કમલાયાઃ સાંત્વનમ્, પ્રહ્લાદસ્યેંદ્રત્વપ્રાપ્તિ પ્રભૃતિ ચરિતસ્ય સંક્ષેપતો વર્ણનમ્, દે- વાદિપ્રાર્થનયા વાસુદેવેન દેવાન્પ્રતિ ઇંદ્રો ભવિષ્યતીતિ કથનમ્ કશ્યપાદદિત્યામિં- દ્રોત્પત્તિઃ, ઇંદ્રાભિષેકઃ. શ્લો૦

૬-ઇંદ્રસ્ય સ્વારાજ્યશ્રિયં દૃષ્ટ્વા દનુદુઃખમ્, દિત્યાવિલાપકરણં ચ, કશ્યપેન દિતિ સાંત્વનમ્. શ્લો૦

૭--કશ્યપેન દિત્યૈ પંચમહાભૂતેંદ્રિયૈઃ સહાત્મનોમૈત્ર્યા જ્ઞાનવિવેકતિરસ્કારપૂર્વકં તૈઃ સહ ગર્ભાગારં પ્રતિ પ્રવેશવર્ણનમ્. શ્લો૦

૮--દેહદુઃખાનુભવોદ્વિગ્નસ્યાત્મનો વૈરાગ્યેણ સહ સમાગમઃ, વૈરાગ્યસ્યાત્મના સહ સં- વાદઃ, વીતરાગોપદેશેનાત્મનોવિવેકપ્રસંગઃ, વિવેકદ્વારા જ્ઞાનસમાગમઃ, જ્ઞાનેના- ત્માનં પ્રતિ સ્વસ્ય પ્રાક્તનસ્વરૂપવર્ણનમ્, ધ્યાનાદિસમાશ્રયે જ્ઞાનેનાત્મન ઉપદેશ કરણમ્ શ્લો૦

૯--ધ્યાનાશ્રયેણાત્મનો દેહબંધવિનિર્મુક્તિપુરઃસરં સ્વરૂપાવગતિવર્ણનમ્, કશ્ય- પેનેત્થમાત્મોપદેશેન દિત્યાઃ સાંત્વનમ્ શ્લો૦

૧ ૦--હિરણ્યકશિપ્વાદિદૈત્યાનાં પિતરં કશ્યપં પ્રત્યાગત્ય સ્વકષ્ટવિનિવેદનમ્, કશ્ય પેન તાન્પ્રતિ દેવાનાં જયકારણવર્ણનમ્, દૈત્યાન્પ્રતિ કશ્યપેન તપસ્યાકરણાયા- જ્ઞાકરણમ્, બલિપ્રભૃતિદૈત્યાનાં પરસ્પરં મંત્રં કૃત્વા તપઃકરણમ્. શ્લો૦

૧ ૧--સુવ્રતચરિત્રવર્ણનમ્ તત્ર રેવાતીરવર્તિ વામનક્ષેત્રવાસિ સોમશર્મબ્રાહ્મણાય તસ્ય પત્ન્યા સુમના નામ્ન્યા સાંસારિકદુઃખપ્રદર્શનોપદેશકરણપુરઃસરં ઋણસંબંધ્યાદિ- ચતુર્વિધપુત્રાણાં લક્ષણવર્ણને પ્રથમં ન્યાસાપહારકપુત્રલક્ષણકથનમ્. શ્લો૦

૧૨--ઋણસંબંધિપુત્રલક્ષણવર્ણનમ્, રિપુપુત્રલક્ષણમ્, લાભપ્રદપુત્રલક્ષણમ્, ઉદાસી નપુત્રલક્ષણમ્, સુમનયેત્થંપુત્રલક્ષણકથનોત્તરં પતિસાંત્વનમ્, પત્યુઃ સોમશર્મણઃ પુત્રપ્રાપ્તયેઽત્યુત્કટેચ્છાં દૃષ્ટ્વા સુમનયા પત્યે પુત્રપ્રશંસાપૂર્વકં ધર્માખ્યાનકથને દુર્વા- સઆખ્યાયિકાવર્ણનમ્, દુર્વાસસા ધર્મસ્ય રાજત્વ દાસીપુત્રત્વ ચાણ્ડાલત્વરૂપ શાપદા નમ્, દુર્વાસસઃ શાપેન ધર્મસ્ય ત્રિવિધાવતારવર્ણનમ્ શ્લો૦

૧૩--બ્રહ્મચર્ય તપઃ સત્ય દાન નિયમ ક્ષમા શૌચાહિંસા શાંત્યસ્તેય દમ શુશ્રૂષાણાં લક્ષ- ણાનિ શ્લો૦

૧૪--સોમશર્મપ્રશ્રોત્તરં સુમનયા સ્વવૃત્તાંતનિરૂપણમ્, ધર્મમૃત્યુલક્ષણવર્ણનમ્ શ્લો૦

૧૫-પાપિમરણલક્ષણવર્ણનમ્ શ્લો૦

૧૬-પાપિનાંમરણોત્તરં નાનાવિધક્લેશયોનિવર્ણનમ્ શ્લો૦

૧૭--સુમનોપદેશેન સોમશર્મણઃ પુત્રપ્રાત્યુપાયજિજ્ઞાસયા વસિષ્ઠં પ્રતિ ગમનમ્, વ- સિષ્ઠસોમશર્મસંવાદે વસિષ્ઠેન સોમશર્મણઃ પૂર્વજન્મવૃત્તાંતવર્ણનમ્ શ્લો૦

૧૮--સોમશર્મણો બ્રાહ્મણત્વકારણવર્ણનમ્, વસિષ્ઠોપદેશાત્સોમશર્મણા ગૃહં પ્રત્યાગત્ય ભાર્યાયૈ નિજમનોરથકથનમ્, ભાર્યયા તત્પ્રશંસનમ્ શ્લો૦

૧૯-સુમનયા સહ સોમશર્મણો રેવાકપિલાસંગમતીર્થે તપઃકરણમ્, તપોવિઘ્નેભીતેન સોમશર્મણા નૃહરિસ્મરણમ્,ભગવતઆવિર્ભાવઃ,સોમશર્મકૃતવિષ્ણુસ્તોત્રમ્ શ્લો૦

૨૦--હરિણા સોમશર્મણે વંશતારકપુત્રવરપ્રદાનમ્, અમરકંટકે આશ્રમં વિધાય બહુ- કાલપર્યંતમુભયોર્નિવાસઃ, કદાચિન્મુનૌ સ્નાનં વિધાયાશ્રમાભિમુખે સતિ શક્રેણ તદાશ્રમાંગણં સમાગત્ય સુમનાયાઃ સમર્હણવર્ણનમ્, આશ્રમાગતમુનિં પ્રતિ સુમનયા સર્વદેવદેવીગણકૃતસ્વસમર્હણચરિત્રવર્ણનમ્, અનંતરં કિયતાકાલેન સુમનાયાં સોમ- શર્મણઃ સકાશાત્સુવ્રતનામપુત્રોત્પત્તિઃ, ઉભયોરપિ સોમશર્મસુમનયોઃ પુત્રપૌત્રધ- નસમૃદ્ધિસૌખ્યવર્ણનમ્ શ્લો૦

૨૧-સુવ્રતાખ્યાનકથનમ્, તત્ર બાલ્યાદારભ્ય સુવ્રતસ્ય ક્રીડાદિષ્વપિ કૃષ્ણાવધાનમ્, સુવ્રતસ્ય નર્મદાદક્ષિણતટવર્તિ સિદ્ધેશ્વરમહાદેવસમાશ્રયપુરઃસરં તપઃકરણમ્. શ્લો૦

૨૨--સુવ્રતસ્ય પૂર્વજન્મચરિત્રવર્ણનમ્, તત્રપ્રાગ્જન્મનિ તસ્ય સુવ્રતસ્ય રુક્માગંદ- રાજસ્ય સંધ્યાવલીભાર્યાયાં ધર્માંગદનામ્ના પ્રસિદ્ધિઃ, દ્વિતીયજન્મનિ સોમશ- મૈણઃ સુમનાયાં સુવ્રતનામ્ના પ્રસિદ્ધિઃ તસ્ય ચ તપસ્તુષ્ટેન વિષ્ણુના વરપ્રદાનમ્ સુવ્રતેન વિષ્ણુસ્તોત્રકરણમ્, સુવ્રતસ્યેંદ્રપદપ્રાપ્તિઃ, વ્યાસેન ધર્માંગદાદિવિષયે સમયસંશયાપ- નુત્ત્યર્થં પ્રશ્ને કૃતે બ્રહ્મણા પુનઃ સૃષ્ટિક્રમાનુકથનેન તત્સંશયનિરાકરણમ્ શ્લો૦

૨૩--સૃષ્ટિસંહારકારણવર્ણનમ્, તત્ર હિરણ્યકશિપોર્નૃસિંહરૂપેણ વધઃ, વારાહરૂપેણ હિરણ્યાક્ષવધઃ, પુત્રવધસંતપ્તાયા દિત્યાઃ પતિસમીપે ખેદદર્શનપુરઃસરં સર્વલક્ષણસં- પન્નપુત્રયાઞ્ચા, કશ્યપવરેણ દિત્યાગર્ભધારણાનંતરં બલનામકપુત્રપ્રસવઃ, બલસ્ય સ- ર્વસામર્થ્યસંપન્નત્વં વીક્ષ્ય શક્રેણ સાગરોપકણ્ઠે સંધ્યાસનોપગતસ્ય તસ્ય વજ્રેણ હનનમ, શ્લો૦

૨૪-ઇંદ્રાત્પુત્રવધં શ્રુત્વા દુઃખિતયા દિત્યા કશ્યપાય પુત્રવધે નિવેદિતે કશ્યપેન શક્રં પ્ર- તિ ક્રોધાદગ્નિકુણ્ડે જટાપ્રક્ષેપાદ્વૃત્રાસુરોત્પાદનમ્, વૃત્રાસુરમસહ્યં મત્વા શક્રેણ મહર્ષિદ્વારા વૃત્રાસુરં પ્રતિ સંધિકરણપુરઃસરમર્ધાસનસમર્પણોત્તરં રંભયાસમુન્માદનમ્
૨૫--રંભાસક્તસ્ય વૃત્રસ્ય રંભાઽઽગ્રહેણ મધુપાનમ્, મધુપાનપ્રમત્તસ્ય વૃત્રસ્ય શક્રેણ વ- જ્રેણ હનનમ્ શ્લો૦

૨૬-શક્રેણ વૃત્રવધાદ્દુઃખિતયાદિત્યા કશ્યપપ્રાર્થનયા શક્રવધાર્થં ગર્ભં ધૃત્વા મેરુપર્વતે કશ્યપેન સહ તપસ્યાકરણાર્થગમનમ્, તત્રેંદ્રેણ વેષાંતરં વિધાય તત્તપશ્છિદ્રાન્વેષણાર્થં ત- સ્યાઃ શુશ્રૂષાકરણમ્ પાદાશૌચરૂપતત્તપશ્છિદ્રં સમીક્ષ્યેંદ્રેણ તદુદરે પ્રવિશ્ય વજ્રેણ તદ્ગર્ભસ્યેકોનપંચાશત્ખંડકરણમ્, તેષાં મરુન્નામકરણકારણવર્ણનમ્. શ્લો૦

૨૭-પૃથુના સર્વવર્ગેષુ રાજ્યાસને રાજવર્ગસ્થાપનમ્ શ્લો૦

૨૮-પૃથુચરિત્રવર્ણનમ્, તત્ર વેનસ્યૌદ્ધત્યવર્ણનમ્, ઋષિભિર્વેનસ્ય સવ્યોરુમંથનમ્ તસ્માન્નિષાદોત્પત્તિઃ, વેનસ્ય દક્ષિણપાણિમંથનાત્પૃથૂત્પત્તિઃ,સર્વૈર્મિલિત્વા પૃથો રાજ્યાભિષેકકરણમ્ પૈતામહે યજ્ઞે સૂતમાગધયોઃ પૃથુસ્તવનાયાનુજ્ઞાયાં પૃથુચરિત્રસંબંધં વિદિત્વા તત્કૃતં પૃથુસ્તવનમ્, પૃથુના વિવિધોપાયૈઃ પૃથિવીદમને પૃથિવ્યાઃ પૃથુપ્રાર્થનમ્ શ્લો૦

૨૯--ધરણીપ્રાર્થનયા પૃથુના પૃથિવ્યાઃ સમીકરણપુરરાષ્ટ્રાદિપ્રતિષ્ઠાપનપુરઃસરં વિવિધવત્સદોગ્ધૃદુગ્ધકલ્પનયાદોહનમ્ શ્લો૦

૩૦--વેનસ્ય પાપાંશનિર્ગમનાનન્તરં શુદ્ધિવિષયે સંશયાનાનાં મહર્ષીણા પ્રશ્નોત્તરમ્, સૂતેન વેનસ્ય ચરિત્રવર્ણનમ્, તત્ર સત્સંગમાહાત્મ્યવર્ણને લુબ્ધકશફરઘ્નોરિતિહા- સવર્ણનમ્ માતામહદોષેણ વેનસ્ય પાપબુદ્ધિત્વવર્ણનમ્, તત્ર સુનીથાયા વેનમાતુઃ સુશંખનામકગંધર્વતનયાપચારેણ પાપાચારમયપુત્રપ્રાપ્તિરૂપશાપપ્રાપ્તિઃ, અત્રિપુત્ર- સ્યાંગસ્યેંદ્રસંપત્તિં દૃષ્ટ્વા તત્સદૃશપુત્રપ્રાપ્તિવિષયકાભિલાષવર્ણનમ્ શ્લો૦

૩૧ -અંગસ્યાત્ર્યુપદેશેનેંદ્રસદૃશપુત્રાવાપ્તયે તપસ્યાકરણાય મેરુપર્વતં પ્રતિ ગમ- નમ્ શ્લો૦

૩૨ -મેરુપર્વતે ગંગાતીરેંઽગસ્ય તપઃકરણાત્પ્રાદુર્ભૂતવાસુદેવસ્યાંગેન સ્તોત્રકરણમ્, તત્સ્તુતિસંતુષ્ટેન ભગવતાંગાય શક્રસમપુત્રપ્રાપ્તિરૂપવરપ્રદાનમ્ શ્લો૦

૩૩--સુનીથાચરિત્રમ્ સુશંખગંધર્વતાડનાલ્લબ્ધકુપુત્રશાપયા સુનીથયા પિતૃકૃત- પ્રતિબોધેન ખિન્નયા નિર્જનવનં પ્રતિ ગમનમ્, તત્ર તત્સખીભિરાગત્ય ચિંતાપરિત્યાગ- વિષયે તસ્યા ઉપદેશકરણમ્ શ્લો૦

૩૪—સુનીથયા સખીભ્યો નિજદુષ્કર્મનિરૂપણાનંતરં સખીભિર્બ્રહ્મેંદ્રહરાદિત્યકૃષ્ણ- ચંદ્રયુધિષ્ઠિરાણાં દોષિત્વવર્ણનપુરઃસરં સુનીથાયાઃ પ્રશંસાકરણપૂર્વકં મોહનીવિદ્યોપદેશકરણમ્, સખીભિઃ સહ ભ્રામ્યન્ત્યા સુનીથયા નંદનવને તપસ્યતોઽત્રિપુત્ર સ્યાંગસ્યદર્શનમ્ શ્લો૦

૩૫-રંભામુખાદંગવૃત્તં શ્રુત્વા તદાપ્તયે સુનીથાયા નિશ્ચયઃ શ્લો૦

૩૬-રંભાસહાયેન મેરુપર્વતે સુનીથયા ગાયનપ્રભાવાદંગવશીકરણમ્, અંગસુનીથ યોર્ગાંધર્વેણ વિધિના વિવાહઃ, સુનીથાયામંગાદ્વેનાખ્યપુત્રોત્પત્તિઃ, સુનીથયા તસ્ય ભાવિદુષ્કર્મ વિચિંત્ય મુહુર્મુહુસ્તસ્મૈ ધર્મોપદેશકરણમ્ શ્લો૦

૩૭-ધર્મેણ પ્રજાં પાલયતો વેનસ્ય પાપોદયસમયે છદ્મલિંગધારિણા પાપપુરુષેણ સહ સંવાદે ધર્મશ્રદ્ધાવિધ્વંસઃ. શ્લો૦

૩૮-પાપપુરુષોપદેશેન નાસ્તિક્યબુદ્ધિપ્રાદુર્ભાવાદ્વેનસ્ય વૈદિકધર્મકર્મપરિત્યાગપુરઃ- સરમુન્માર્ગવર્તને માતાપિત્રાદિવંદ્યજનતિરસ્કરણમ, ઋષિભિર્ધર્મોપદેશેન વેનબો- ધકરણમ્, ઋષીણાં વેનેન નિરાદરકરણમ્ કુપિતમહર્ષિભયાદ્વેનસ્ય વલ્મીકે નિલય- નમ્ ઋષિભિર્વેનં બલાદાનીય તસ્માન્નિષાદપૃથૂત્પાદનવર્ણનમ્ શ્લો૦

૩૯-રેવાતીરે તૃણબિદોરાશ્રમે વેનસ્ય તપસ્યાકરણમ્ તત્તપસ્યાસંતુષ્ટવાસુદેવેનાવિ- ર્ભૂય વેનાય સ્વરૂપકથનમ, દાનમાહાત્મ્યવર્ણનં ચ, દાનોપયોગિકાલદેશવર્ણનમ્ શ્લો૦

૪૦-નિત્યનૈમિત્તિકદાનફલવર્ણનમ્ શ્લો૦ ૪૬ ॥ ।
૪૧--ભાર્યાતીર્થવર્ણનપ્રસ્તાવે વારાણસીસ્થ કૃકલવૈશ્યપત્ન્યાઃ સુકલાનામ્ન્યાઃ પાતિ- વ્રત્યચરિત્રવર્ણનમ્, તત્ર પત્યૌ તીર્થયાત્રાં પ્રયાતે સતિ સુકલયા દૃઢતરપાતિ વ્રત્યપાલનમ્, સખીભિઃ સુકલાયાઃ શરીરશોષણાન્નિવર્તનવિષયે વિજ્ઞપ્તિકરણેઽપિ સુકલયા તાભ્યઃ પતિવ્રતાધર્મકથનપૂર્વકેતિહાસકથનમ્ શ્લો૦

૪૨--પાતિવ્રત્યવિષયે સુદેવાયાશ્ચરિત્રવર્ણનમ્, તત્ર સુદેવયાપત્ન્યા સહેક્ષ્વાકુભૂ- પસ્ય મૃગયાર્થમરણ્યગમને તત્ર વરાહયૂથપતેઃ સપરિવારજનેન નૃપેણ સહ યોદ્ધું રણભૂમિં પ્રત્યાગત્ય યુદ્ધકરણાર્થં પરસ્પરમંત્રકરણમ્। શ્લોકાંકાઃ

૪૩--ઇક્ષ્વાકુભૂપસ્યસૈનિકૈઃ સહ મેરુપર્વતે ગંગાતીરે મહાયુદ્ધે લુબ્ધકસૈનિકાનાં । વરાહાણાં ચ મહાયુદ્ધે લુબ્ધકાનાં બહૂનાં વરાહાણાં ચ નાશઃ। .શ્લોકાંકાઃ

૪૪--ઇક્ષ્વાકુણા વરાહયૂથપતિહનનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૪૫-સ્વપતિં હતં દૃષ્ટ્વા તત્પત્ન્યા શૂકર્યા લુબ્ધકૈઃ સહ મહાયુદ્ધકરણે ઝાર્ઝરેણ તસ્યા અંગે શરવેધકરણમ્, તયા શૂકર્યા મહાવેગેન જ્ઞાર્ઝરવધકરણમ્, ઝાર્ઝ- રકૃતખઙ્ગઘાતેન શૂકર્યા મહ્યાંપતનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૪૬-ભૂમૌ પતિતાયાઃ શ્વસંત્યાઃ શૂકર્યાઃ સુદેવયા શીતલજલેન મુખસેચનમ્, ઽ તત્સિક્તજલસંપર્કાત્સૂકર્યા માનુષીવાણ્યા સુદેવાપ્રશંસનમ્, ઇક્ષ્વાકુમતમાદાય સુદેવયા પૃષ્ટે સતિ શૂકર્યા સ્વભર્તુઃ શૂકરસ્યાત્મનશ્ચ પૂર્વજન્મચરિત્રવર્ણનમ્, તત્રાદૌ ભર્તુશ્ચરિત્રવર્ણને તસ્યપૂર્વજન્મનિ ગંધર્વસ્ય ગીતપંડિતસ્ય પુલસ્ત્યમુનિ- ત્રાસનાદૃષિશાપેન શૂકરજન્મપ્રાપ્તિવર્ણનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૪૭--શૂકર્યા આત્મનઃ પૂર્વજન્મચરિત્રવર્ણને કલિંગદેશીયશ્રીપુરનગરવાસ્તવ્યવસુ- । દત્તબ્રાહ્મણતનયાયાઃ સુદેવાનામ્ન્યાદુરાચારદૂષિતાયાઃ પતિવંચનાદિવર્ણનમ્, । તત્પતિના શિવશર્મણા તસ્યાઃ પરિત્યાગઃ, સુદેવામાત્રા તત્પિતરં વસુદત્તં પ્રતિ અપત્ય- । શિક્ષણપ્રકારવર્ણનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૪૮- વસુદત્તભાર્યયા ભર્તારં પ્રતિ નિરર્ગલકન્યાદોષવર્ણનપ્રસંગેન વૈદર્ભદેશીયો-ગ્રસેનરાજતનયાયા માથુરોગ્રસેનરાજભાર્યાયાઃ પદ્માવતીનામ્ન્યાઃ પતિં વિના પિતૃ- ગૃહમાગતાયા ઉચ્છૃંખલતયોપવનભૂમિષુ વિક્રીડનવર્ણનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૪૯--કદાચિદ્વનક્રીડાહૃતચેતસસ્તસ્યાઃ કસ્યચિત્સરસસ્તીરે ગોભિલેન દૈત્યેન દર્શનમ્, તત્કામપરિતપ્તેન ગોભિલેન માયયા તત્પતિરૂપં વિધાય તસ્યા ધર્ષણવર્ણનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૫૦--દૈત્યં પ્રતિ શપ્તુકામાં તાં પ્રતિ ગોભિલેન દૈત્યેન પતિવ્રતાનાં પુંશ્ચલીનાં ચ કર્મ- વર્ણનપુરઃસરં તસ્યાઃ પદ્માવત્યાઃ પુંશ્ચલીત્વનિર્ણયકરણમ્, ઉદરે ગર્ભસ્થાપનકથનં ચ। શ્લોકાંકાઃ

૫૧--પિત્રાદિભિર્જ્ઞાતદોષાયાઃ પદ્માવત્યાઃ પતિગૃહં પ્રતિ પ્રેષણમ્, તદ્ગર્ભાત્કંસોત્પત્તિઃ, એવં વસુદત્તેન પત્નીમુખાત્કન્યાદોષં શ્રુત્વા સુદેવાયાઃ કન્યાયાઃ પરિત્યાગઃ, સુદેવાયાઃ પર્યટંત્યા અદૃષ્ટવશાત્પતિગૃહંપ્રતિ ગમનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૫૨- તત્ર પતિગૃહે મંગલાનામ્ન્યાઃ સ્વસપત્ન્યાઃ પાતિવ્રત્યદર્શનેન વ્રીડિતાયાઃ સુદેવા- યા રાત્રૌ પશ્ચાત્તાપેન મરણમ્, યમલોકેઽનેકદુઃખપ્રાપ્તિપૂર્વકં શૂકરીજન્મપ્રાપ્તિ વર્ણનમ્- શૂકર્યા સુદેવાનામ્ન્યા ઇક્ષ્વાકુરાજભાર્યાયાઃ સમીપે સ્વોદ્ધારાયૈકદિન- પાતિવ્રત્યપુણ્યયાચનાયામિક્ષ્વાકુપ્રેરણયા સુદેવયા તસ્યા એકદિનપાતિવ્રત્યપુ- ણ્યદાનાચ્છૂકરીયોનિત ઉદ્ધરણમ્, સુદેવાનામ્ન્યા બ્રાહ્મણકન્યાયાઃ સ્વર્ગારોહણમ્। શ્લોકાંકાઃ

૫૩- સુકલાયાઃ પાતિવ્રત્યભંગાર્થં સમુદ્યુક્તસ્યેંદ્રસ્ય શ્રમવૈફલ્યમ્, તત્ર તન્મોહ- નાયેંદ્રેણ કંદર્પાયાજ્ઞાકરણમ્, ઇંદ્રસ્ય પુરુષરૂપં ધૃત્વા કંદર્પરતિપ્રભૃતિમોહનવર્ગ- માદાય સુકલાસમીપં પ્રત્યાગત્ય તન્મોહનાય વિવિધોપાયવિધાનમ્, ઇંદ્રપ્રેષિતયા દૂત્યા સુકલાં પ્રતિ પાતિવ્રત્યભંગાર્થં ચાતુર્યેણોપેદેશેકૃતેઽપિ તસ્યાઃ પુરુષાંતરેઽપ્રીતિ- દર્શકશરીરવિકારવર્ણનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૫૪-ઇંદ્રસ્ય સ્વયં સહ રતિકંદર્પાભ્યાં સુકલાસમીપં પ્રતિગમને સુકલયા તં દૃષ્ટ્વા સ્વગૃહમધ્યે પ્રવેશકરણમ્। શ્લોકાંકાઃ

૫૫- સુકલાસાધને શક્રમદનયોઃ સાધ્યાસાધ્યત્વવિષયે વિવાદાનંતરં મદનેન સુકલાં પ્રતિ ક્રીડાદ્તીપ્રેષણમ્, મદનસ્ય સ્વયંશક્રેણ સહ ગમનં ચ। શ્લોકાંકાઃ

૫૬-- તન્મદનેંદ્રચરિત્રં દૃષ્ટ્વા સત્યધર્માદીનાં પરસ્પરં સંવાદઃ, ધર્મેણ સત્યસંરક્ષ- ણાર્થમુપાયચિંતયા ભર્ત્રાગમનસૂચકશકુનકરણાય પ્રજ્ઞાયાઃ પ્રેષણમ્, પ્રજ્ઞયા શકુનશબ્દકરણોત્તરં શકુનાર્થજિજ્ઞાસયા સુકલયા બ્રાહ્મણસમીપં ગત્વા બ્રાહ્મણમુ- ખાત્તન્નિર્ણયનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૫૭- ક્રીડયા મદનદૂત્યા સુકલાં પ્રત્યાગત્ય તાં વાક્યૈર્મોહયિત્વા તયા સહોપવનં પ્રતિ ગમનમ્, મદનસ્યેંદ્રદેહે પ્રવેશઃ, શ્લોકાંકાઃ

૫૮- ઇંદ્રસુકલયોઃ સંવાદે સુકલયેંદ્રસ્ય નિરાશીકરણમ્, ઇંદ્રાદીનાં સ્વસ્વસ્થાનં પ્રતિ ગમનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૫૯ તીર્થયાત્રાં કૃત્વા ગૃહં પ્રતિ પ્રયાતુકામસ્ય કૃકલસ્ય મધ્યેમાર્ગં ધર્મેણ પિતૃબં- ધનદર્શનમ્, ધર્મકૃકલસંવાદે ધર્મેણ પતિવ્રતામાહાત્મ્યકથનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૬૦- કૃકલવૈશ્યેન ધર્મોપદેશાદ્ગૃહમાગત્ય પત્નીહસ્તેનાન્નં વિપાચ્ય શ્રાદ્ધકરણે તત્પિ- તૃમુક્તિવર્ણનમ્, સુકલાચરિત્રમાહાત્મ્યમ્। શ્લોકાંકાઃ

૬૧- પિતૃતીર્થવર્ણનમ્, તત્ર પિતૃભક્તસ્ય કુંડલબ્રાહ્મણપુત્રસ્ય સુકર્મણઃ કથાનકવર્ણનમ્, પિપ્પલબ્રાહ્મણસ્ય તપસ્યયા વિશ્વવશ્યત્વપ્રાપ્ત્યા મહાગર્વઃ, સારસવચનાત્પિપ્પલસ્ય સુકર્માણં પ્રત્યાગમનમ્ શ્લોકાંકાઃ

૬૨-- સુકર્મપિપ્પલસંવાદઃ, સુકર્મણેંદ્રાદિદેવાનયનમ્, અર્વાચીનપરાચીનગતિજ્ઞાન- વર્ણનમ્, સુકર્મણા સ્વકર્મવર્ણનમ્, પિતૃભક્તિમાહાત્મ્યવર્ણનમ્ શ્લોકાંકાઃ

૬૩- માતપિતૃતીર્થમાહાત્મ્યમ્। શ્લોકાંકાઃ

૬૪- માતાપિતૃતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણને નહુષસ્ય યયાતેશ્ચ ચરિત્રવર્ણનમ્, ઇંદ્રેણ સ્વ- પદભ્રંશશંકયા યયાતિનૃપં પ્રતિ સ્વર્ગમાનેતું માતલિદૂતપ્રેષણમ્, માતલિયયાતિ- સંવાદઃ, શરીરોત્પત્તિવિનાશાદિવર્ણનમ્ શ્લોકાંકાઃ

૬૫-શરીરદોષવર્ણનમ્ શ્લોકાંકાઃ

૬૬- પ્રથમતઃ શરીરોત્પત્તિપૂર્વકશરીરવર્ણનમ્, ગર્ભાવસ્થાયાં જીવચેષ્ટિતમ્, શરીરસ્યાશુચિત્વમ, વિવિધસુખદુઃખાદિવિવેકઃ। શ્લોકાંકાઃ

૬૭- મર્ત્યલોકે મનુષ્યકૃતાનાં સુકૃતદુષ્કૃતકર્મણાં વિપાકઃ। .શ્લોકાંકાઃ

૬૮--સુકૃતકર્મફલકથનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૬૯- વિવિધશિવધર્મકથનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૭૦-- મહાદારુણયમલોકપીડાવર્ણનમ્। શ્લોકાંકાઃ

૭૧-- દેવલોકસંસ્થાનવર્ણનમ્। શ્લો૦

૭૨- યયાતિના સ્વશરીરપ્રશંસાપૂર્વકં સ્વર્ગાગમનાસ્વીકરણમ્, માતલેરિંદ્રં પ્રતિ ગમનમ્।
૭૩- માતલૌ સ્વર્ગ ગતે સતિ યયાતિના સ્વરાજ્યે વિષ્ણુસેવાજ્ઞોદ્ધોષણમ્। શ્લો૦

૭૪-- નૃપાજ્ઞાશ્રવણોત્તરં સર્વૈઃ પ્રજાજનૈર્ભાગવતધર્મસ્વીકરણમ્। શ્લો૦

૭૫- વૈષ્ણવધર્માચરણેન યયાતેઃ સદા તારુણ્યં તત્પ્રજાનાં ચ મૃત્યુરાહિત્યવર્ણનમ્। શ્લો૦

૭૬- અમૃત્યુભૂતલં દૃષ્ટ્વા યમધર્મસ્ય સ્વર્ગં પ્રતિ ગમનોત્તરમિંદ્રાય યયાતિકર્મનિવે- દનપુરઃસરં યયાતેઃ સ્વર્ગાનયનાય પ્રાર્થનમ્, ઇંદ્રાજ્ઞયા કામદેવસ્ય ગંધર્વાદભિઃ સહ નાટકકરણાર્થં યયાતિં પ્રતિ ગમનોત્તરં તસ્ય સભાસ્થલે સંગીતકારમ્ભણમ્। શ્લો૦

૭૭-- નૃત્યગીતપરવશતયાઽશૌચલેશમાત્રેણ યયાતેઃ શરીરે જરાપ્રવેશઃ, જરામજા- નતો યયાતેર્મૃગયાર્થં કસ્યચિત્સરસસ્તીરં પ્રતિ ગમનમ્, તત્રાતિમધુરગાનશ્રવણા- કૃષ્ટમનસો યયાતેર્વિશાલાનામસખીમુખાદશ્રુબિંદુમત્યા વૃત્તાંતશ્રવણમ્, આત્મનો ભાવં દર્શયિતારં યયાતિં પ્રતિ વિશાલયા જરાગૃહીતત્વકથનમ્, જરાપરિત્યાગં કૃત્વાઽસ્યા મનોરથં પૂરયિષ્યામીતિ પ્રતિજ્ઞાય યયાતેઃ સ્વપુરં પ્રત્યાગત્ય પુત્રાન્પ્રત્યાજ્ઞાકરણમ્। શ્લો૦

૭૮-પિતુરાજ્ઞાં શ્રુત્વા ત્રિભિઃ પુત્રૈસ્તદાજ્ઞાપ્રત્યાખ્યાને યયાતિના તાન્પ્રતિ શાપદા નમ્, ચતુર્થપુત્રાત્પૂરોઃ સકાશાત્તારુણ્યં ગૃહીત્વા જરાં તસ્મૈ દત્ત્વા યયાતેરશ્રુબિંદુમતીં પ્રતિ ગમનમ્। શ્લો૦

૭૯- શર્મિષ્ઠાદેવયાનીસપત્નીભ્યાં ક્લેશો ન ભવિષ્યતિ સર્વથા ત્વન્મનોરથાન્પૂરયિ ષ્યામીતિ પ્રતિજ્ઞાં કૃત્વાઽશ્રુબિંદુમત્યા ગાંધર્વવિવાહેન વરણમ્, અશ્રુબિંદ્રુમત્યા દોહદપૂરણકામનયા યયાતિના પૂરુદ્વારા સંભારાનાનીયાશ્વમેધયજ્ઞકરણમ્, અશ્રુ- બિંદુમત્યા યયાતિસમીપેસ્વર્ગપ્રતિ જિગમિષયા પ્રાર્થનાકરણમ્। શ્લો.

૮૦-- શર્મિષ્ઠાદેવયાન્યોર્વર્તનવર્ણનમ્, સર્વલોકાનાં સર્વસુખાવાપ્તિવર્ણનમ્। શ્લો૦

૮૧- ઇંદ્રાજ્ઞયા મેનિકાપ્સરસોઽશ્રુબિંદુમતીં પ્રત્યાગમનમ, મેનિકાબોધિતયાઽશ્રુબિંદુમત્યા યયાતિં પ્રતિ સ્વર્ગગમનાયાગ્રહકરણમ્, યયાતિરાજ્ઞોઽન્તર્મનસિ ચિંતાકરણમ્। શ્લો૦

૮૨- અશ્રુબિંદુમત્યાઃ સ્વર્ગગમનાયાત્યાગ્રહં દૃષ્ટ્વા યયાતિના પૂરુપુત્રાય નીત્યુપદેશં કૃત્વા રાજ્યં સમર્પ્ય તસ્મૈ તારુણ્યં દત્ત્વા જરાગ્રહણમ્। શ્લો૦

૮૩- રાજ્ઞો યયાતેઃ સર્વપ્રજાશ્વાસનપુરઃસરં બહુભિઃ પ્રજાજનૈઃ સહ તયાશ્રુબિંદુમત્યા ચ સહૈંદ્રાદિલોકાન્ ગત્વા પશ્ચાદ્વૈષ્ણવલોકં પ્રતિ ગમનમ્, સહનીતપ્રજાજનૈઃ સહ યયાતેર્વિષ્ણ્વાજ્ઞયા વિષ્ણુલોકાવસ્થાનમ્. શ્લો૦

૮૪- એવં પિતૃસેવાં કૃત્વા પૂરોરાજ્યપ્રાપ્તિરૂપફલાવાપ્તિઃ, સુકર્મણા નિવેદિતં પિતૃ- તીર્થમાહાત્મ્યં શ્રુત્વા પિપ્પલસ્ય વિલજ્જ્યગમનમ્ શ્લો૦

૮૫-- ગુરુતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણને ચ્યવનચરિત્રમ્ ચ્યવનસ્ય દ્વિજસ્ય તીર્થયાત્રાપ્રસંગેન પર્યટ્ય નર્મદાદક્ષિણકૂલ ઓંકારેશ્વરં સમાગત્ય વટચ્છાયાયાં સ્થિતિઃ, તત્ર કુંજલ- નામશુકસ્ય ચતુર્ભિઃ પુત્રૈઃ સહ સંવાદઃ, તત્ર જ્યેષ્ઠપુત્રમુજ્જ્વલં પ્રતિ પિત્રા વાર્તાશ્રવણા ય પ્રશ્ને કૃતે સતિ તેન પ્લક્ષદ્વીપસ્થ દિવોદાસરાજપુત્ર્યા દિવ્યાદેવ્યા વિવાહસમયે એકવિં- શત્યધિકશતભર્તૃમરણદોષનિરૂપણમ્। શ્લો૦

૮૬- કુંજલેન તસ્યા દિવ્યાદેવ્યાઃ પૂર્વજન્માચરિતદુષ્કર્મકથનમ્, રાજપુત્રીત્વપ્રાપક- સિદ્ધસેવનસુકર્મવર્ણનં ચ, દિવ્યાદેવીવરજીવનાય તદ્દુરિતભંગાય ચ ભગવદ્ધ્યાનવ- ર્ણનમ્। શ્લો૦

૮૭- અશૂન્યશયનવ્રતકથનમ્, કૃષ્ણશતનામાખ્યસ્તોત્રવર્ણનમ્। શ્લો૦

૮૮- પિત્રાજ્ઞયોજ્જ્વલપુત્રેણ પ્લક્ષદ્વીપં ગત્વા દિવ્યાદેવીં પ્રતિ પિત્રુદ્દિષ્ટવ્રતસ્તોત્રાદિકથનમ્, તદુક્તરીત્યા દિવ્યાદેવ્યા વ્રતાચરણેન સ્તોત્રજપેન ચ પાપનિરસનપુરઃસરં ભગવત્પ્રસાદાદ્દિવ્યલોકાવાપ્તિવર્ણનમ્। શ્લો૦

૮૯-- દ્વિતીયપુત્રં સમુજ્જ્વલાખ્યં પ્રતિ વાર્તાશ્રવણાય કુંજલેન પ્રશ્ને કૃતે સતિ સમુ- જ્જ્વલેન નર્મદાતીરે વ્યાધોદ્ધારપૂર્વકકૃષ્ણહંસકથાવર્ણનમ્। શ્લો૦

૯૦- કુંજલેન કૃષ્ણહંસકથાનકાવસરે તીર્થચરિત્રવર્ણનમ્, તત્રેંદ્રેણ સર્વતીર્થાનિ સ- માહૂય પ્રયાગાદીનાં ચતુર્ણાં મહાતીર્થાનાં પ્રશંસાકરણમ્। શ્લો૦

૯૧- બ્રહ્મહત્યાઽગમ્યાગમનદોષદૂષિતસ્ય શક્રસ્ય માલવદેશે સુરૈઃ સ્નાપનં કૃત્વા વારા- ણસ્યાદિતીર્થેષુ સ્નાપનેન શુદ્ધ્યનંતરં શક્રેણ માલવદેશાય ચતુર્ભ્યસ્તીર્થેભ્યશ્ચ વરપ્ર- દાનમ્, વિદ્રુરક્ષત્રિયચંદ્રશર્મબ્રાહ્મણવેદશર્મબ્રાહ્મણવંજુલવૈશ્યાનાં ચતુર્ણાં મહાપાપ- કૃતામેકત્ર સંધીભૂય કાલંજરગિરિં પ્રતિ ગમનમ્। શ્લો૦

૯૨- તત્ર કસ્યચિત્સિદ્ધસ્યોપદેશેનૈતેષાં ચતુર્ણાં વારાણસ્યાદિતીર્થેષુ સ્નાનાન્મુક્તિઃ,તે- ષાં ચ પાતકસ્પર્શેન પુષ્કરાર્ઘતીર્થપ્રયાગવારાણસીતીર્થાનાં પાપલેપેન કૃષ્ણત્વપ્રાપ્તિઃ, હંસરૂપેણ ચાત્મનઃ પાવનેચ્છયા પ્રતિતીર્થં ભ્રમણમ્, તત્સંપર્કેણ ચ સર્વેષામપિ કૃષ્ણ- વર્ણત્વમ્, તૈઃ સહ હંસરૂપેણ ભ્રમણં ચ, સર્વેષાં રેવાકુબ્જાસંગમે સ્નાનમાત્રેણ પાતકાન્મુ- ક્તિઃ, બ્રહ્મહત્યાગુરુહત્યાસુરાપાનાગમ્યાગમનાનાં હંસરૂપાણાં તત્ર સંગમે સ્નાનેન ભસ્મતા, રેવાકુબ્જાસંગમમાહાત્મ્યવર્ણનમ્। શ્લો૦

૯૩-- તૃતીયપુત્રેણ વિજ્વલેન નિજવૃત્તનિવેદનાવસરે મેરુપૃષ્ઠવર્ત્યાનંદકાનને કસ્ય- ચિત્સિદ્ધસ્ય ચ સપત્નીકસ્ય વિમાનેનાગત્ય સરસ્તીરવર્તિનિજનિજશવમાંસભક્ષણચ- મત્કારવર્ણનમ્, તદ્ભક્ષણકાલે ચ કયોશ્ચિત્સ્ત્રિયોસ્તત્સંમુખં સ્થિત્વા હાસ્યકરણ- વર્ણનમ્। શ્લો૦

૯૪- કુંજલેન તદુત્તરકથનમ્ તત્રાદૌ કર્મમાહામ્યકથનમ્, અનંતરં ચૌલદેશીયસુ- બાહુરાજવૃત્તાંતવર્ણનમ્, સુબાહુના જૈમિનિસમીપે ધર્મશ્રવણાર્થં પ્રશ્ને કૃતે સતિ જૈમિનિના દાનધર્મકથનમ્ શ્લો૦

૯૫- જૈમિનિના સ્વર્ગગુણવર્ણનપુરઃસરં દાનસ્યાતિશ્રૈષ્ઠ્યવર્ણનમ્। શ્લો૦

૯૬-- નરકગામિનાં સ્વર્ગગામિનાં ચ વર્ણનમ્। શ્લો૦

૯૭- ભાર્યયા સહ સુબાહુનૃપસ્ય દાનમકૃત્વા તપસ્તપ્ત્વા તત્તપઃપ્રભાવેણ વિષ્ણુ- લોકં પ્રતિ ગમનેઽપિ વિષ્ણોરદર્શનમ્, ઉભયોરપિ ક્ષુધાવ્યાકુલત્વમ્, વામદેવમ- હર્ષિસમાગમોત્તરં વામદેવેન દાનમાહાત્મ્યકથનોત્તરં સ્વંસ્વં કાયં નિત્યપુષ્ટં ભુક્ત્વા કાલમતિક્રમેયામિતિ કથનમ્, વિવિધદાનફલવર્ણનં ચ, તદ્વચનમાકર્ણ્ય સુબાહોઃ સહભાર્યસ્ય સ્વસ્વશવભક્ષણમ્, તત્ર પ્રજ્ઞાશ્રદ્ધયોઃ સ્ત્રિયોર્હાસ્યકથનમ્। શ્લો૦

૯૮- કુંજલાદ્વાસુદેવસ્તોત્રં ગૃહીત્વા વિજ્વલેન તત્ર ગત્વા સભાર્યં સુબાહું પ્રતિ તસ્ય વાસુદેવસ્તોત્રસ્યશ્રાવણમ્। શ્લો૦

૯૯- વાસુદેવસ્તોત્રશ્રવણાત્સભાર્યસ્યસુબાહોઃ ક્ષુત્તૃણ્નિવૃત્તિપૂર્વકં વિષ્ણુદર્શનપુરઃસરં વિષ્ણુલોકાવાપ્તિઃ, શ્રીવાસુદેવસ્તોત્રસ્ય સવિધાનફલવર્ણનમ્। શ્લો૦

૧૦૦- વિજ્વલેન પિતરં પ્રત્યાગત્ય સ્તોત્રમાહાત્મ્યકથનમ્ઃ વેનેન રાજ્ઞા વિષ્ણુપ્રશંસ- નમ। શ્લો૦

૧૦૧- કુંજલસ્ય ચતુર્થપુત્રેણ નિજવૃત્તનિવેદને કૈલાસપર્વતપરિસરે ગંગાતીરસ્થિત- સ્ત્રીનેત્રાશ્રુપતિતબિંદ્રુસમુત્પદ્યમાનકમલાનિ સમાદાય કેનચિન્મુનિવેષધારિણા પુરુષેણ શિવાર્ચનકરણવર્ણનમ। શ્લો૦

૧૦૨ કુંજલેન કમલવૃત્તવર્ણનારંભે પાર્વતીદોહદપૂરણેચ્છયા મહાદેવસ્ય પાર્વત્યા સહ નંદનવને કલ્પવૃક્ષતલે સ્થિતિઃ, પાર્વતીં પ્રતિ મહાદેવેન કલ્પવૃક્ષગુણવર્ણ- નોત્તરં પાર્વત્યા ચિંતનમાત્રે કૃતે સત્યકસ્માત્સ્ત્રીરત્નોત્પત્તિઃ, પાર્વત્યા તસ્યાઃ સ્ત્રિયા અશોકસુંદરીનામકરણમ્, નહુષપત્નીત્વ વરદાનં ચ. શ્લો૦

૧૦૩- હુંડદૈત્યેન કામુકતયાઽશોકસુંદરીં પ્રતિ પતિવ્રતાવેષચ્છલેન વંચયિત્વા સ્વગૃહં પ્રત્યાનયનમ, અશોકસુંદર્યા તદ્વિનાશાય ગંગાતીરે તપઃકરણમ્ આયુરાજેન પુ- ત્રપ્રાપ્તયે ભાર્યયા સહ અત્રિપુત્રસ્ય દત્તાત્રેયસ્ય સેવાકરણમ્, તત્સેવાસંતુષ્ટાદ્દત્તા- ત્રેયાત્પુત્રપ્રાપ્તિરૂપવરલાભઃ। શ્લો૦

૧૦૪- આયુરાજાદિંદુમત્યાગર્ભપ્રાપ્તિઃ, ગર્ભિણ્યેંદુમત્યા સુસ્વપ્નપ્રદશર્નમ્, શૌનકેન તસ્ય સ્વપ્નસ્ય શુભફલવર્ણનમ્। શ્લો૦ ૨૪ ॥ ।
૧૦૫-- ઇંદુમત્યાઃ પ્રસવસમયે તત્પુત્રં નહુષં પ્રતિ હુંડદૈત્યેનાપહૃત્ય સ્વગૃહં પ્રત્યાન- યનમ્, તસ્ય સૂદેન સેઁરંધ્ર્યા ચ કૃપાલુતયા તં ન હત્વા રાત્રાવેવ વસિષ્ઠાશ્રમે પ- ર્ણકુટીદ્વારાગ્રે નિક્ષેપણમ્, વસિષ્ઠેન પ્રભાતે તં સ્વીકૃત્ય નહુષેતિ નામકરણમ્ , નહુષેણ વસિષ્ઠાદ્ધનુર્વિદ્યાગ્રહ્ણમ્ શ્લો૦

૧૦૬-- પુત્રાપહરણેન આયુરાજેંદુમત્યોઃ શોકવર્ણનમ્ શ્લો૦

૧૦૭-- નારદેનાગત્ય નહુષવૃત્તાંતં કથયિત્વા આયુરાજેંદુમત્યોઃ સાંત્વનમ્ શ્લો૦ ૧૬॥ ૧૦--- વસિષ્ઠાદેશેન નહુષસ્ય હુંડદૈત્યહનનોદ્યમઃ. શ્લો૦

ઽ૧૦૯- નહુષવધાશ્વાસિતમનસા હુંડેનાશોકસુદરીં પ્રતિ ગત્વા નહુષમરણવૃત્તાંતનિરૂ- । પણાદશોકસુંદર્યાઃ શોકવર્ણનમ્ વિદ્વરકિંનરેણ તસ્યાઃ સાંત્વનમ્। શ્લો૦

૧૧૦ નહુષસ્ય વસિષ્ઠાદિમહર્ષિદત્તાશીર્ગ્રહણપુરઃસરં શક્રપ્રહિતરથમારુહ્ય સર્વદેવદ- ત્તાયુધાનિ ગૃહીત્વા હુંડદૈત્યનિવાસં પ્રત્યાગમનમ્ શ્લો૦

૧૧૧- તત્રતત્ર નહુષસ્યાગમેન મંગલગાયનાદ્યુત્સવઃ। શ્લો૦

૧૧૨- ગંધર્વૈર્નહુષમુદ્દિશ્યકૃતં ગાયનં શ્રુત્વાઽશોકસુંદર્યાસ્તપસશ્ચલનમ્ શ્લો૦

૧૧૩-- રંભાસખીં ગૃહીત્વાઽશોકસુંદર્યા નહુષદર્શનાય ગમનમ્ નહુષસ્ય હુંડવધપ્રતિ- જ્ઞાં શ્રુત્વાઽશોકસુંદર્યા હર્ષઃ। શ્લો૦ ૪૮ ॥,
૧૧૪- નહુષેણ સહ યોદ્ધું હુંડદૈત્યસ્ય સૈનિકૈઃ સહાગમનમ્। શ્લો૦

૧૧૫- નહુષેણ હુંડસૈનિકાન્હત્વા હુંડવધઃ। શ્લો૦

૧૧૬- અશોકસુદરીં ગૃહીત્વા નહુષસ્ય વસિષ્ઠાશ્રમં પ્રત્યાગમનમ્, વસિષ્ઠેન તયોર્વિ- વાહકરણોત્તરં પિતૃમદિરં પ્રત્યાગમનમ્ , માતાપિત્રોરત્યાનંદવર્ણનમ્-શ્લો૦

૧૧૭-- ઇંદ્રાદિભિર્દેવૈર્નાગપુરે નહુષસ્ય રાજ્યાભિષેકકરણમ્ અંગેંદુમત્યોર્હરિલોક પ્રાપ્તિઃ, શ્લો૦

૧૧૮- અશ્રુબિંદુકમલાખ્યાનવર્ણને હુંડપુત્રસ્ય વિહુંડસ્ય કથાનકવર્ણનમ્, તત્ર વિ- હુંડેન પિતૃવધામર્ષેણ સુરમાનવાદિજગજ્જિઘાંસયોપદ્રવકરણમ્, ઉપદ્રુતદેવશરણવ- ત્સલેન વિષ્ણુના મોહિનીરૂપં ધૃત્વા તં પ્રતિ વિમોહનમ્, સપ્તકોટિકામોદપુષ્પા- ણ્યાનીય શિવપૂજનં કુરુ તતોઽહં તે ભાર્યા ભવિષ્યામીતિ વિહુંડસ્ય સમીપે પ્ર- તિજ્ઞાકરણમ્, વિહુંડસ્ય શુક્રાત્કામોદકુસુમસંભવમભિજ્ઞાય તદાનયનાયોદ્યમ- વર્ણનમ્ શ્લો૦

૧૧૯-- કામોદાયાઃ સમુદ્રમંથનાદુત્પત્તિવૃત્તાંતવર્ણનમ્, વિષ્ણુપ્રેષિતનારદેન અહમેવ કામોદપુષ્પાણિ તવ હસ્તે યથા પતિષ્યતિ તથા યતિષ્ય ઇત્યુક્ત્વા વિહુંડસ્ય કામોદાં પ્રતિ ગમનપ્રતિષેધનમ્ શ્લો૦

૧૨૦- નારદસ્ય કામોદપુરં પ્રતિ ગત્વા કામોદયા સહ સંભાષણાવસરે સ્વપ્નાવસ્થા- વર્ણનમ્। શ્લો૦

૧૨૧- વિષ્ણોર્ભૃગોઃ શાપતો દેશાવતારધારણક્લેશકથાવર્ણનેન નારદેન તસ્યાઃ શો કોત્પાદનમ્, શોકનિર્વિણ્ણાયાઃ કામોદાયા દુઃખાશ્રુબિદુભ્યો નિર્ગંધપુષ્પોત્પ- ત્તિઃ, તૈઃ પુષ્પૈર્વિહુંડકૃતશિવાર્ચના, બ્રાહ્મણવેષધારિણ્યા દેવ્યા હુંકારમાત્રેણ વિ- હુંડસ્ય વધઃ।. શ્લો૦

૧૨૨-- કુંજલપક્ષિણા સહ ચ્યવનબ્રાહ્મણસ્ય સંવાદે કુજલેનાત્મવૃત્તાન્તવર્ણનમ્, તત્ર કાશ્યપવંશપ્રસૂતવિદ્યાધરબ્રાહ્મણતૃતીયપુત્રસ્ય ધર્મશર્મણો મૂર્ખસ્ય યદૃચ્છયા કેનચિત્સિદ્ધેન સહ સમાગમવર્ણનમ્ શ્લો૦

૧૨૩- સિદ્ધાજ્જ્ઞાનપ્રાપ્તિઃ, શુકયોનિપ્રાપ્તિકારણવર્ણનમ્, ગુરુતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનમ્, વેનં પ્રતિ વિષ્ણુનેત્થમુક્ત્વેપ્સિતવરપ્રદાનપૂર્વકમંતર્ધાનવર્ણનમ્. શ્લો૦

૧૨૪- વેનકૃતપૃથુપ્રશંસા, પૃથુના પ્રજાશાસનમ્ શ્લો૦

૧૨૫- વેનસ્યાશ્વમેધાદિયજ્ઞકરણપૂર્વકં વિષ્ણુલોકં પ્રતિગમનમ્, પદ્મપુરાણપઠનપા- । ઠનશ્રવણવિધિપૂર્વકફલકથનમ્ શ્લો૦

ઇતિ પાદ્મે પુરાણાન્તર્ગતભૂમિખંડસ્થવિષયાનુક્રમણિકા સંપૂર્ણા ॥ ૨ ॥ ।