mayamatam · અધ્યાય 31.36

અથૈકત્રિંશોઽધ્યાયઃ
યાનાધિકારઃ
અથ વક્ષ્યેયાનાનાં શયનાનાં લક્ષણં ક્રમશઃ
શિબિકા ચ રથં યાનં પર્યઙ્કાદીનિ શયનાનિ

અથ શયનેતજ્જાતાન્યપિ પીઠાદ્યાસનાનિ તતઃ
પીઠે તિ ચ શિખરેતિ મૌણ્ડીતિ મયા ત્રિધા મતા શિબિકા

વ્યાસાયામસમસ્તા ભેદાઃ સત્ર્યં શશિખરિભિત્તિવશાત્
વ્યાસાયામોત્સેધાન્યધુના વક્ષ્યેપૃથક્ પૃથક્ તાસામ્

વ્યાસં ત્રિવિતસ્તિ સ્યાદાયામં પઞ્ચક ર્વિતસ્તિઃ સ્યાત્
અધમં ત્રિવિતસ્તિઃ સ્યાન્મધ્યં તસ્માદઙ્ગુલાધિક્યમ્

તસ્માત્ ત્ર્યઙ્ગુલમધિકમુત્તમમેતત્તુકથ્યતેમુ નિભિઃ
વિપુલાધ્યર્ધાયામં સ્વસ્વવ્યાસં ચ કર્ણમાત્રં વા

વ્યાસાર્ધંભિત્ત્યુચ્ચં શ્રેષ્ઠં તસ્માત્ ત્ર્યઙ્ગુલક્ષયતઃ
મધ્યમમધમં તસ્માત્ ત્ર્યઙ્ગુલહીનં ત્રિધોત્તુઙ્ગમ્

વ્યાસાયામોચ્ચવશાત્ ત્રિવિધોક્તા પૈ ણ્ડિકા શિબિકા
સૈકત્રિં શતિમાત્રૈઃ સપ્તત્રિં શત્ સપઞ્ચકં ત્રિં શત્

માત્રૈરથવા વિપુલં દૈ ઘ્ઘ્યો ચ્ચં પૂર્વમેવ તત્કાર્યમ્
ઉત્કૃષ્ટમધ્યમાધમવિપુલં પઞ્ચાર્ધયુ ગલમિતિ માત્રૈઃ

નિજવિપુલાર્ધોત્સેધં કર્તવ્યં સમ્યગીષિકાયામમ્
પઞ્ચચતુ સ્ત્ર્યઙ્ગુ લિભિર્વિપુલં સાર્ધંતુતત્તીવ્રમ્

સક્ષુદ્રપિટ્ટકાથ વાજનનિમ્નાબ્જકં પ્રયુતમ્
દ્વ્યર્ધંદ્વિમાત્રસાર્ધૈકાઙ્ગુલવિપુલં ચ હસ્તં સ્યાત્

વ્યાસં ત્રિપાદમર્ધંતયોસ્તુમધ્યં ચ તત્તુઙ્ગમ્
ગોલાર્ધાકૃતિકં વા છત્રાભં વાઽથ વેત્રભેદનિભમ્

હસ્તેષિકયોર્મધ્યેષડ્ ભાગૈઃ કમ્પકાનિ ચત્વારિ
સાર્ધદ્વયઙ્ગુલવિપુલં દ્વયઙ્ગુલમધ્યાર્ધમાત્રવિસ્તારમ્

અર્ધંત્રિપાદાઙ્ગુલકમુ ત્સેધં હ્યેવ કમ્પકાનાં તુ
અધરોધ્ધ્વેચૈકાં શાઙ્ગુ લિકં ઘ્નકાભિરપિ યુક્તમ્

મધ્યમકમ્પં ત્યક્ત્વા યુક્તિવશાન્મધ્યભિત્તિમાનેતુ
મધ્યેદ્વયં શેઘ્નકા નરનારીચક્રવાકશોભયુતમ્

વલ્લીચતુષ્પદાદ્યૈઃ સં યુક્તા નાટકાદિકરપિ ચ
હસ્તાધિકયોર્મધ્યેવ્યાલસ્થાનં વિધીયતેઽગ્રેતુ

સ્વવ્યાસકર્ણમાત્રમુ દિતં નિર્ગમનમુ ષ્ટિબન્ધં સ્યાત્
તદધો વાઙ્ઘિયુતં તદધોભાગેન તુઙ્ગમેવ સ્યાત્

તત્સમનિર્ગમયુ ક્તં સ્વવ્યાસાર્ધંતુકમ્પકં પુરતઃ
નક્રમુખેન તુયુ ક્તં લોહેનૈ વાથવેભદન્તેન

ભક્ત્યા વિપુલા દૈ ઘ્ઘ્યશરસપ્તકનન્દકાખ્યદશરુદ્રાઃ
કમ્પવ્યાસઘનાભ્યાં સ્તમ્ભવ્યાસં તુબાહલ્યમ્

દૈ ઘ્ઘ્યા ધિકાગ્રમૂલેકર્તવ્યા યુક્તિબલવશાત્ તુશિખા
આત્તવિશાલં હ્રસ્વૈ ધિતયોર્મૂ લેતદગ્રેચ

પઞ્ચ ચતુષ્ટયમાત્રં નિર્ગમનં પદ્મચિત્રયુતમ્
તત્કમલાગ્રહસ્તં ચ તન્માનં વા સમાનકર્ણંવા

હ્રસ્વૈ ધિતોપરિષ્ટાદ્ વિપુલં કમ્પં ચ વા ઘ્નકમ્
એકાં શેન સમોચ્ચં શોભાર્થંવા ઘ્નાર્થંસ્યાત્

તત્રૈ વ હ્રસ્વપાદૈ ર્ગુ લિકાભિઃ શોભિતં તદુ ક્ત્યાપિ
અથવા મુખતો દ્વારં પઞ્ચૈ વાં શં ગુણાં શકં વા તુ

ત્રિચતુર્માત્રવિશાલં ષટ્ સપ્તાષ્ટાઙ્ગુલોત્સેધમ્
પાદં યત્કુમ્ભં તદવલગ્નં હીરકં સુ વૃત્તં ચ

ગુલ્ફાયામસુપટ્ટૈર્મતિભિઃ પટ્ટૈસ્તુકીલકં કુર્યાત્
એવં પ્રોક્તા શિબિકા પૈ ઠિકા નામ ચિત્રાઙ્ગા

સ્વવ્યાસસમેન તૂત્સેધઃ સ્વવ્યાસાર્ધંત્રિભાગભિત્તિશ્ચ
પાદસમેતા શિખરોપેતા સા શેખરીતિ સંપ્રોક્તા

મૌણ્ડી મુણ્ડાકારા શિખરાભૈ રેવભિત્તિભિર્યુક્તા
વ્યાસસમોત્સેધયુતા મણ્ડપમિવ મણ્ડપોદિતાભિમતા

પાન્મધ્યતસ્તુમાનં તાસાં સમ્યક્ પ્રયોક્તવ્યમ્
શાકઃ કાલસ્તિમિશઃ પનસો નિમ્બાર્જુ નૌ મધૂકશ્ચ

યાનેશયનેચૈતેપ્રોક્તા વૃક્ષાઃ પુરાણૈસ્તુ27-

શ્રીનતસુખમધિરુહ્ય યાનં શ્રીમત્તત્પ્રકટનિજાત્મા સ્યાત્
તદ્યાનં તદપિ શિબિકાલક્ષણયુક્તં તત્સં પદેસહધ્ધ્યા

દ્વિચક્રબાહ્યેવિસ્તારં ષટ્ સપ્તાષ્ટવિતસ્તિયુક્
ચક્રનાભિદ્વયાન્તાભિગતમક્ષોત્તરસ્ય તુ

હારબાહ્યં ચ તાવત્ સ્યાદ્ વિસ્તારાર્ધા ધિકાયતમ્
ચતુ સ્ત્રિદ્વ્યઙ્ગુલોત્સેધં બાહલ્યં પઞ્ચભારકમ્

ત્રિસપ્તનવધા તત્ર વ્યાસોત્સેધાશ્ચ પૂર્વવત્
આયામાનુ ગતં તિર્યક્ તુ લ્યકમ્પં દૃઢીકૃતમ્

મધ્યભારોપરિ તુલામધ્યનિર્ગમનાગ્રતઃ
લલાટાત્તુત્રિહસ્તાદિ તદગ્રં કુ ટિલકૃતિ

મધ્યભાર ઇતિ પ્રોક્તં કત્ન પરો યુ ગભાગભાક્
ભારોપર્યઙ્ગુલઘનઘ્નકાપ્રસ્તરો ભવેત્

અક્ષમક્ષોત્તરં ચક્રપટ્ટં ભારોપધાનકમ્
ઉત્સેધં પઞ્ચષટ્ સપ્તબાહલ્યં દ્વિત્રિમાત્રકમ્

અષ્ટાદશાઙ્ગુલં દૈ ઘ્ઘ્યંપાશ્શ્વેભારોપધાનકમ્
પોતિકાકારસં યુક્તમયઃપટ્ટૈર્દૃઢીકૃતમ્

અક્ષોધ્ધ્વો ત્તરબાહલ્યતુ લ્યચ્છિદ્રાત્મમધ્યમમ્
તદધસ્ત્વક્ષરક્ષાર્થંપાશ્શ્વયોર્બન્ધનં ભવેત્

ઉપધાનવિધાનં તુતુ લ્યવ્યાસાર્ધતીવ્રકમ્
અક્ષસ્યા વધિ દૈ ઘ્ઘ્યંસ્યાદ્ દારુ ચેત્ ચતુરશ્રકમ્

અયઃ પટ્ટૈશ્ચ કીલૈશ્ચ સ્વશિખાભિર્દૃઢીકૃતમ્
અક્ષાન્તેઽક્ષોત્તરં બન્ધં દારુકીલૈઃ પ્રયોજયેત્

અક્ષોત્તરસમં ચક્રં વિસ્તારં પરિકીર્તિતમ્
નાભિર્દશાઙ્ગુલોત્સેધા વિતસ્ત્યાયામવિસ્તૃતા

તત્પટ્ટનાભિમધ્યેતુદ્વાત્રિં શદ્વા ત્રિરષ્ટકમ્
અષ્ટાષ્ટકં તુવા તત્ર યુક્ત્યા સં ખ્યાસમન્વિતમ્

અરારકર્ણમૂલાગ્રં ત્ર્યઙ્ગુલં સાર્ધમાત્રકમ્
મૂલેક્ષીણં યવાકારં મૂલેઽગ્રેશિખયાન્વિતમ્

રોહારોહઘનેચૈ વ અક્ષાન્તરં તથામ્બકમ્
ભારસ્યોદયં પટ્ટૈશ્ચ કીલકઃ પટ્ટબન્ધકઃ

યોગ્યં ચ દ્વ્યં શપાદાં શૈ રયઃ પટ્ટૈશ્ચ બન્ધયેત્
તત્સ્થાનેચોપપીઠેચ ગુહ્યં યુક્તિવશાન્નયેત્

સાર્ધબદ્ધકરં પાદોત્સેધં ચક્રાર્ધમિષ્યતે
પાદોત્સેધદ્વિભાગૈકં ભાગં સ્યાચ્ચૂલિકોચ્છ્રયમ્

અગ્રેપાશ્શ્વેતલેવા તુગુ લિકા પિટ્ટકાન્તરે
પૃષ્ઠે પઞ્ચાઙ્ગુલોત્સેધં મુખપિટ્ટકયાવૃતમ્

અન્તરેકર્ણપાદસ્ય મુકુલાગ્રોત્તરાન્તિકા
ભારો ભારોપધાનં ચ અક્ષમક્ષોત્તરં તથા

કત્ન બરઃ કત્ન બરસ્યાગ્રો દ્વયપટ્ટૈશ્ચ કીલકઃ
તત્તદ્યોગૈશ્ચ તત્સ્થાનેબન્ધનાચ્ચ ભવેદપિ

અક્ષમક્ષોત્તરં મધ્યેદારુકીલં પ્રયોજયેત્
સર્વરાજાધિ પત્યેચ રાજયુદ્ધેમહોત્સવે

મઙ્ગલેદેવપૂજાયાં સોમયાગેતથૈ વચ
ઇત્યેવં કર્મણાદિષ્ટં રથારોહણમિષ્યતે

વાસદ્વિત્રિગુણાયામં ચક્રં તારસમન્વિતમ્
સપ્તતાલં તુવા દૈ ઘ્ઘ્યંત્રિચતુર્માત્રવિસ્તૃતમ્

સ્વસ્વપાદવશાત્ તત્ર પૂર્વવચ્ચોત્તરાદિકમ્
હારોપર્યન્તરોપેતં હ્રસ્વપાદાન્તરાન્વિતમ્

ચતુષ્ષષ્ટિકસં ખ્યાભિઃ સ્તમ્ભયુ ક્તસમન્વિતમ્
ષટ્ સાર્ધપઞ્ચપઞ્ચૈ વ તાલેનચરણોદયમ્

એકદ્વિત્રિતલોપેતમેકં વાઽથ ચતુર્મુ ખમ્
મણ્ડપાકારસં યુક્તં શાલાકારશિરઃ ક્રિયમ્

ત્રિચતુષ્પઞ્ચષટ્ સપ્ત હસ્તં ચક્રાન્તમિષ્યતે
ચક્રોત્સેધં ચતુષ્પઞ્ચષટ્ સપ્તાષ્ટેષ્ટતીવ્રકમ્

અક્ષમક્ષોત્તરં ચૈ વ ભારોપધાનકં યથા
ઇષ્ટેષ્ટવિપુલોત્તુઙ્ગૈર્દારુકીલૈર્દૃઢીકૃતમ્

એકદ્વિત્રિતલોપેતં પ્રાસાદવદલઙ્કૃતમ્
ષોડશસ્તમ્ભસં યુક્તં દિગ્દિક્ષુમુખભદ્રકમ્

સર્વાલઙ્કારસં યુક્તં રઙ્ગં તદ્યોજયેદ્ દૃઢમ્
તથૈ વ શિલ્પિ માનીય યોજનીયં વિચક્ષણૈઃ

પાદુકં મિથુનાં શકપદ્મકં લેખિતેચરાણાં શકમૂર્તિકમ્
તુર્યકાદિકૃતપિટ્ટકકલ્પિતં પઞ્ચબોધિહ્રસકુ ડ્ મલમેવચ

દ્વિત્રિપાદકરનન્દવર્ગક ર્વિપ્રભાગમિતિ ગણ્યમિષ્યતે

પદ્મં તુપટ્ટીસહકર્ણપ્રસ્તરં વ્યાલં તુનક્રક્રમમેવ શોભિતમ્
કર્ણાંશપદ્મં જગતિ પ્રતિષ્ઠાં નરાપ્રવેશં કુમુદં તુભાગમ્

વસ્વં શકર્ણંગુણભાગપટ્ટી શિવાં શવેદી સકલં ધરાતલમ્
શરણ્યપદ્મં ચ તુકર્ણવેદિકા કર્ણેન વેદી ગલપક્ષમં શમ્

પ્રસ્તરાં શમુ નિદેવસાનકં નાટ્યતાલ ઉપધાનકલ્પિતમ્ 61-

ઇતિ મયમતેવસ્તુશાસ્ત્રેયાનાધિકારો નામ એકત્રિં શોઽધ્યાયઃ
અથ દ્વાત્રિંશોઽધ્યાયઃ
ત્રિવિતસ્તિકૃતવ્યાસં પઞ્ચવિતસ્ત્યાયતં ચ શયનં સ્યાત્
વિસ્તારાયામાભ્યાં ત્રિઃપઞ્ચમમાત્રમધિકં જ્યેષ્ઠમ્

ચતુરઙ્ગુલેન પઞ્ચાઙ્ગુ લ્યૈ ર્વાવ્યાસયુ ક્તમિષિકાયાઃ
વ્યાસાર્ધંબાહલ્યં વ્યાસત્ર્યં શેન મધ્યપટ્ટં સ્યાત્

વ્યાસત્રિચતુર્ભા ગં બાહલ્યં ચૈ ષિકાયાસ્તુ
પૃષ્ઠલલાટેઽધિકયોર્નિર્ગમનં વ્યાસ એવ કર્ણેવા

પાશ્શ્વેઽધિકાગ્રમૂલેમધ્યશિખા વા યથાબલં કુર્યાત્
એવં નિર્ગમનં સ્યાત્ પાદાધિકયોર્યથાબલં કુર્યાત્

શ્રેષ્ઠકપાદોઁમનં સાર્ધવિતસ્તિર્વિતસ્તિરથ હીનમ્
સ્વોઁમચતુરં શો વા ત્ર્યં શો વા પાદમેવ વિષ્કમ્ભમ્

પાદશયનેઽભિહિતા અજુપાદવ્યાઘ્રપાદમૃગપાદાઃ
હ્રસ્વેઽધિકવિદ્ધશિખા સ્વનામસદૃશપ્રકારાઃ સ્યુઃ

ઘ્નકા પર્યઙ્કો વા પટ્ટવિચિત્રાઽપિ વાઽધિકા કાર્યા
શયનવિશાલવ્યાસા તુઙ્ગં પાદપિટ્ટકોપેતા

તોરણમૂધ્ધ્વો પમિતા કુણ્ડલકીલાર્ધસાર્ધબકતુણ્ડા
પર્યઙ્કશિબિકા કાર્યાવિજયીવિપ્રાદિપ્રોષ્ટના કિઞ્ચિત્

પૂર્વશિરઃ પર્યઙ્કં દક્ષિણમુખમનુ વશમપિ
દક્ષિણતઃ શિરસં વા પશ્ચિમમુખમન્યદિઙ્ નેષ્ટમ્

વ્યાઘ્રમૃગપાદશયનં દ્વિજનૃપયોઃ શેષયોસ્તુભૃશશેષમ્
નવસપ્તપઞ્ચવિં શત્યઙ્ગુલવિસ્તારતઃ સમોત્સેધમ્

ઉત્કૃષ્ટમધ્યમાધમાસનમૃજુપાદં શયનવત્ કાર્યમ્
સમચતુરશ્રં પીઠં હ્યાસનમિતિ સાયતં પ્રોક્તમ્

અષ્ટાં શાધિકદૈ ઘ્ઘ્યંદ્વિગુણાયતમેવ વિશાલં તુ
સિં હેભભૂતવૃષયુ ગ્ દેવાનાં વિપ્રનૃપયોસ્તુ

સિં હેભયુ ક્તમેવ તત્તન્નામ્નાભિધાનં સ્યાત્
સોત્તરમબ્જ કપોતમલિઙ્ગાન્તરિતાભિરભિયુ ક્તમ્

નાનાચિત્રવિચિત્રં દ્યુસદાં રાજ્ઞાં ચ વક્ષ્યેઽથ
ઉપપીઠયુ ક્તમેતદ્યુ ક્તેઽર્થેપદ્મબન્ધયુતમેતત્

કર્ણેમધ્યેમધ્યેસ્તમ્ભમૃગેન્દ્રૈ ર્વિચિત્રં સ્યાત્
તદુપરિ તોરણયુ ક્તં સવિચિકમથ હેમરત્નાઢ્યમ્

સિં હાસનમિદમુ દિતં મુ નિભિર્યથાબલાઙ્ગસં યુક્તમ્
એતદ્વ્યાસં ચાસનઘ્નકમપિ દ્વિગુણદૈ ઘ્ઘ્યકં પાદમ્

પઞ્ચાઙ્ગુલાન્તમુન્નતમુ ત્સેધાર્થંતુવાજનં ચોધ્ધ્વે
અપરાર્ધમુત્તરં સ્યાત્ તાવદ્વ્યાસં તદન્તરં ખાતમ્

વ્યાસાયામેમધ્યેપઞ્ચાં શૈ કાં શમાયતં ચ તતઃ
વિષ્ટરમિષ્ટોત્તરમાયતનં ચોત્તરમન્યથાશાન્તમ્

જાત્યુત્તમાયતવ્યાસાસનશયની યથા તથા ચેષ્ટાઃ
ઉક્તોત્સેધાયામાઃ સ્વસ્વાં શેનૈ વવર્ધિતા હીનાઃ

આદ્યં ષડઙ્ગુલં સ્યાદ્ દ્વ્યઙ્ગુલવૃદ્ધ્યા કરાન્તમાનં ચ
દશધા વિસ્તૃતમુ દિતં ચતુરઙ્ગુલવિપુલમપિ વદન્ત્યેકે

ચતુરશ્રમાયતાશ્રં વૃત્તં વિપુલાર્ધમુત્તુઙ્ગમ્
વ્યાસષડષ્ટાં શં વા હરિચરણયુતં સકમ્પવાજનકમ્

તદુપરિ પદ્મદલં સ્યાત્ કર્ણિકયાલઙ્કૃતં યથાશોભમ્
શોભનમિદમિદમુ દિતં સર્વં દેવેષુપૂજિતં હ્યેવ

નાનાચિત્રસમેતં સુ ગૃહાર્ચનપીઠમેવમિદમુ દિતમ્
ન્યગ્રોધોદુમ્બરવટપિપ્પલબિલ્વામલસારદારુમયમ્

તેસર્વેયોગ્યાઃ સ્યુઃ પીઠેઽસ્મિન્ સર્વસિદ્ધિકરણીયે23-

અષ્ટધનરશ્મિરિભતુર્યગ્રહવૃદ્ધ્યા ભાનુ દિશિ સર્પભસનન્દઅષિહારૈઃ
આયવ્યયગુહ્યમુડ્વાય્વં શમિતિવારૈઃ યાનશયનવિધિરથાસનમિદં સ્યાત્

ઇતિ મયમતેવસ્તુશાસ્ત્રેશયનાધિકારો નામ દ્વાત્રિં શોઽધ્યાયઃ
અથ ત્રયસ્ત્રિંશોઽધ્યયઃ
નિષ્કલં સકલં મિશ્શ્રં લિઙ્ગં ચેતિ ત્રિધા મતમ્
નિષ્કલં લિઙ્ગમિત્યુ ક્તં સકલં બેરમુ ચ્યતે

મુખલિઙ્ગં તયોર્મિશ્રં લિઙ્ગોચ્ચાકૃતિસન્નિભમ્
બિમ્બમૂર્તિઃ શરીરાભા વિશ્વમૂર્તિસ્વરૂપકઃ

ચિહ્નદેહપ્રતિચ્છન્દપ્રતિમાઙ્કૈસ્તુનામભિઃ
દૃશ્યદેવઃ સમાખ્યાતો નિષ્કલં વક્ષ્યતેઽધુના

શ્વેતા રક્તા ચ પીતા ચ વિપ્રાદીનાં હિતાસિતા
એકવર્ણા ઘના સ્નિગ્ધા શિલા ભૂમિનિમગ્નકા

વ્યાસાયામવતી ગ્રાહ્યા યૌવનાતિમનોરમા
વાતાતપાનલાલીઢા મૃદ્વી ક્ષારામ્બુસંશ્રિતા

દુઃસ્થાનસ્થાનરૂક્ષા ચ યા કર્માન્તરયોજિતા
રેખાબિન્દુકલઙ્કાઢ્યા વૃદ્ધા વક્રા ચ યા શિલા

સશકરા વિવર્ણાચ સત્રાસાયતનસ્થિતા
નિઃસ્વના સદરીભેદા સગર્ભાનિન્દિતા વરૈઃ

એકવર્ણાઘના સ્નિગ્ધા મૂલાગ્રાદાર્જવાન્વિતા
ગજઘણ્ટારવા યા સા પુંશિલેતિ પ્રકીર્તિતા

સ્થૂલમૂલા કૃશાગ્રા યા કાંસ્યતાલસમધ્વનિઃ
સ્ત્રીશિલા કૃશમૂલાગ્રા સ્થૂલા ષણ્ડે તિ નિઃસ્વના

સકલં નિષ્કલં મિશ્રં કુર્યાત્ પુંશિલયા સુધીઃ
યુઞ્જીયાત્ સ્ત્રીશિલાં સમ્યઙ્ નારીબેરં ચ પિણ્ડિકામ્

ષણ્ડોપલેન કર્તવ્યેબ્રહ્મકત્ન ર્મશિલેતથા
નન્દ્યાવર્તશિલા વાઽપિ કર્તવ્યા તેન વત્ત્મના

પ્રસાદતલકુ ડ્યાદિ કર્મકુર્યાદ્ વિચક્ષણઃ
સા શિલા ત્રિવિધા બાલા મધ્યમા સ્થવિરેત્યપિ

ટઙ્કઘાતાદિમૃદ્વી યા મન્દપક્વેષ્ટકોપમા
શિલા બાલા મતા તજ્જ્ઞૈઃ સર્વકર્મસુનિન્દિતા

સ્નિગ્ધા ગમ્ભીરનિર્ઘો ષા સુ ગન્ધા શીતલા મૃદુઃ
નિબિડાવયવા તેજઃસહિતા યૌવના શિલા

મધ્યમા સ્રવયોગ્યા સ્યાત્ સર્વકર્માર્થસિદ્ધિદા
મત્સ્યમણ્ડ કશકલા રૂક્ષા વૃદ્ધા શિલાશિવા

રેખાબિન્દુકલઙ્કાઢ્યા સા ત્યાજ્યા સર્વયત્નતઃ
છેદનેતક્ષણેયત્ર મણ્ડલં દૃશ્યતેયદિ

સા શિલા ગર્ભિણી વિદ્વાં સ્તાં પ્રયત્નેન વર્જયેત્
મુખમુદ્ધરણેઽધોંઽશમૂધ્ધ્વંભાગં શિરો વિદુઃ

શિલામૂલમવાક્ પ્રત્યગઙ્ગાગ્રં પ્રાગુદગ્દિશિ
અગ્રમૂધ્ધ્વમધોમૂલં પાષાણસ્ય સ્થિતસ્ય તુ

નૈઅર્ત્યૈશાનદેશાગ્રા વહ્ન્યગ્રા વહ્નિવાયુ ગા
ઉત્તરાયણમાસેતુશુ ક્લપક્ષેશુભોદયે

પ્રશસ્તપક્ષનક્ષત્રેમુહૂર્તેકરણાન્વિતે
ગચ્છે લ્લિઙ્ગં સમુ દ્દિશ્ય વનં ચોપવનં ગિરિમ્

અથવા શુદ્ધદેશં તુભૂમગ્નોપલસં યુતમ્
ઐન્દ્રાશાયાં તુસૌમ્યાયામૈ શાન્યાં વા વિશેષતઃ

નિમિત્તઃ શકુનૈર્યોગ્યૈઃ સહ મઙ્ગલશબ્દકઃ
સ્થાપકઃ સ્થપતિઃ કર્તાકૃતકૌતુકમઙ્ગલઃ

સ્થાપકઃ સ્થપતિશ્ચૈ વ સિતવસ્ત્રપરિચ્છદૌ
શ્વેતગન્ધાનુલેપૌ તૌ સિતવસ્ત્રોતરીયકૌ

સિતપુષ્ જ્ પશિરોયુ ક્તૌ પ્રાપ્તપઞ્ચાઙ્ગભૂષણૌ
ગન્ધૈઃ પુષ્પૈશ્ચ ધૂપૈશ્ચ માં સેન રુધિરેણ ચ

પાયસોદનમત્સ્યૈશ્ચ ભક્ષ્યૈશ્ચાપિ પૃથગ્વિધૈઃ
અર્ચયેદીપ્સિતાન્ વૃક્ષાનુપલાન્ વનદેવતાઃ

ભૂતક્રત્ન રબલિં દત્ત્વા કર્મયોગ્યાં વરેચ્છિલામ્
સ્થપતિર્વરવેષાઢ્યો મન્ત્રયેત્ પ્રાઙ્મુખો વરઃ

અયં મન્ત્રઃ
અપક્રામન્તુભૂતાનિ દેવતાશ્ચ સગુહ્યકાઃ
યુષ્મભ્યં તુબલિર્ભૂ યાત્ ક્રત્ન રાશ્ચ વનદેવતાઃ

કર્મૈ તત્ સાધયિષ્યામિ ક્રિયતાં વસ્તુપર્યયઃ
એવમુ ક્ત્વા નમસ્કૃત્ય શિલાશ્છે ત્તું સમારભેત્

તત્રૈ વ સ્થાપકો યુક્ત્યા જુહુયાત્ તદુદગ્દિશિ
હેમસૂચ્યષ્ઠીલાભ્યાં તુશોધયેત્ પ્રથમં પુનઃ

તીક્ષ્ણશસ્ત્રેણ મહતાપ્યષ્ઠીલેન પ્રહારયેત્
ઇષ્ટાયામવિશાલાભ્યામધિકં ગ્રાહ્ય યત્નતઃ

ચતુરશ્રસમં કૃત્વા મુખભાગં વિચિન્ત્ય ચ
શુ દ્ધિં કૃત્વાર્ચયિત્વા તુગન્ધાદ્યૈ ર્વિધિપૂર્વકમ્

લિઙ્ગં વા પિણ્ડિકાં બેરમૌપલં વાક્ક્ષમેવવા
વસ્ત્રૈરાવેષ્ટયિત્વા તુરથેસંસ્થાપ્ય યત્નતઃ

સર્વમઙ્ગલસં યુક્તમાનીયાત્ કર્મમણ્ડપે
યથોક્તવિધિના સમ્યક્ કુર્યાદન્તરિતેન ચ

યથોક્તવિધિના નૈ વલભ્યતેયદિ પણ્ડિતઃ
ગૃહીત્વાન્યત્ર પૂર્વોક્તવિધિના તદુદગ્દિશિ

નીત્વા તત્ર ખનિત્વા તુશુભઅક્ષમુહૂર્તકે
ગૃહીત્વા વિધિવદ્ધુત્વા શુ દ્ધિં કૃત્વામ્ભસા તતઃ

ગન્ધાદ્યૈરર્ચયિત્વા તુસર્વમઙ્ગલઘોષણૈઃ
આનીયાત્પૂર્વવત્તત્ર દિશાં દોષૈ ર્વિમુ ચ્યતે

લિઙ્ગમાનાદ્ વિમાનં વા લિઙ્ગં વા હમ્મ્યમાનતઃ
ગર્ભમધ્યેતુસૂત્રાત્ તુવામેઽર્ચા લિઙ્ગમેવ વા

સ્થાપયેત્ કિઞ્ચિદીશાનમાશ્રિયિત્વા વિચક્ષણઃ
ત્રિઃસપ્તાં શેકૃતેદ્વારેબ્રાહ્મેંઽશં મધ્યમં ભવેત્

કૃત્વા ષડંશકં તચ્ચ વામેદ્વ્યં શં વ્યપોહ્ય ચ
તદં શમગ્રં નીત્વા તુપ્રાગુદગ્ગતસૂત્રકમ્

તદ્ બ્રહ્મસૂત્રમિત્યુ ક્તં તત્સૂત્રં શિવમધ્યમમ્
ગર્ભાર્ધમધમં શ્રેષ્ટં પઞ્ચ્ ત્ર્યં શં શિવાયતમ્

ભવન્તિ નવ લિઙ્ગાનિ તયોર્મધ્યેઽષ્ટભાજિતે
શ્રેષ્ઠમધ્યકનિષ્ઠાનિ ત્રિત્રિભેદાનિ તાનિ હિ

નાગરેનાગરસ્યોક્તં માનં લિઙ્ગસ્ય મન્દિરે
વિકારાં શેતદાયામેભૂતગઙ્ગાગ્નિવિસ્તરમ્

જયદં પૌષ્ટિકં સાર્વકામિકં નાગરેવિદુઃ
ગર્ભેત્રિસપ્તભાગેતુદશાં શં દ્રાવિડેઽધમમ્

ત્રયોદશાં શકં શ્રેષ્ઠં મધ્યેઽષ્ટાં શેતુપૂર્વવત્
ત્રિઃસપ્તાં શેનિજાયામેષટ્ પઞ્ચચતુરં શકમ્

જયદાદિ વિશાલં તત્ પૂર્વવદ્ દ્રાવિડે મતમ્
વેસરેપઞ્ચપઞ્ચાં શેગર્ભા ગારેવિમાનકે

ત્રયોદશાં શકં હીનં શ્રેષ્ઠં સ્યાત્ ષોડશાં શકમ્
તયોર્મધ્યેઽષ્ટભાગેતુનવ લિઙ્ગાનિ પૂર્વવત્

પઞ્ચપઞ્ચાં શકે દઘ્ઘ્યેવસુધાતુરસાં શકમ્
વેસરસ્યોદિતં વ્યાસં પૂર્વવજ્જયદાદિકમ્

વિકારપરિધૌ ભૂતવ્યાસઃ સર્વત્ર કીર્તિતઃ
ગર્ભમાનમિદં પ્રોક્તં હસ્તમાનં તુવચ્મ્યહમ્

આરભ્યૈકકરં નન્દહસ્તાન્તં ષટ્ ષડઙ્ગુલૈઃ
વૃદ્ધ્યાયતાસ્રયસ્ત્રિં શત્સં ખ્યા લિઙ્ગસ્ય કીર્તિતાઃ

પઞ્ચારત્નિ વિમાનાદ્યા દ્વાદશક્ષ્માદ્યસદ્મનઃ
ક્રમેણૈ વ ત્રયસ્ત્રિં શત્સં ખ્યા તાસાં વિધીયતે

કેચિત્ ત્ર્યઙ્ગુલવૃદ્ધ્યા તુવદન્ત્યેકાદિહસ્તતઃ
આયાદિસમ્પદામર્થંમાનાદેકાઙ્ગુલક્ષયાત્

પ્રવૃદ્ધ્યોત્તુઙ્ગમાત્તવ્યં તત્ર દોષો ન વિદ્યતે
પઞ્ચપઞ્ચાઙ્ગુલં મૂલાદ્ વૃદ્ધ્યાષ્ટકકલાઙ્ગુલૈઃ

વૃદ્ધ્યા લિઙ્ગીયત શસ્તેપ્રત્યેક નવમનિકમ્
ક્ષુદ્રાલ્પમધ્યમોત્કૃષ્ટહર્મ્ યાનામુ દિતં ક્રમાત્

દ્વારોદયસમં શ્રેષ્ઠં ત્રિભાગોનં કનિષ્ઠકમ્
સ્તમ્ભોત્સેધેનવાં શેતુમુ નિભૂતાં શકોદયમ્

તત્તન્મધ્યેઽષ્ટધા ભક્તે નવલિઙ્ગોદયાઃ સ્મૃતાઃ
નાગરાદિષુસૌધેષુપ્રોક્તવ્યાસાનિ પૂર્વવત્

પ્રાસાદશિખરગ્રીવસ્થૂપ્યધિષ્ઠાનમાનકઃ
કેચિદ્ વદન્તિ મુનયઃ કુ મ્ભયોન્યાદયો વરાઃ

ગૃહીતોત્સેધમાનં તુમાનાઙ્ગુલૈ ર્વિભાજયેત્
વૃદ્ધ્યા હાન્યાઙ્ગુ લિચ્છેદં પરિહૃત્ય વિચક્ષણઃ

ઉત્સેધેઽષ્ટગુણૈઃ સપ્તવિં શદ્ભિર્હરણેતતઃ
શેષમશ્વયુજાદ્યં તુનક્ષત્રં તુચતુ ર્ગુણે

નવભિર્હરણેશિષ્ટમં શકં તસ્કરાદિકમ્
ભુ ક્તિઃ શક્તિર્ધનં રાજ ષણ્ડશ્ચાભયકં વિપત્

સમૃદ્ધિરિતિ વિખ્યાતાન્યં શકાનિ નવ ક્રમાત્
તસ્કરં ચ વિપત્ ષણ્ડં નિન્દિતં વસ્તુપારગૈઃ

ઉત્તુઙ્ગવસુનન્દાગ્નિ ગુણૈરકદશાષ્ટભિઃ
શિષ્ટં ધનમૃણં ચૈ વયોનિકં સ્યાદ્ યથાક્રમમ્

ધનાધિકમૃણં ક્ષીણં માનં તત્ સં પદાં પદમ્
યોનિષુધ્વજસિં હશ્ચ વૃષો હસ્તી શુભાવહાઃ

તુઙ્ગં નવગુણં કૃત્વા સપ્તભિઃ ક્ષપયેત્ તતઃ
શેષં સૂર્યા દિવારં સ્યાત્ ક્રત્ન રાસ્તત્ર વિવર્જિતાઃ

ગ્રામાદીનાં ચ કર્તુ શ્ચ નક્ષત્રેણાવિરોધિ યત્
તલ્લિઙ્ગં દેશદેશેશદેહિનાં શુભકારણમ્

ઇષ્ટાયામવિશાલેન ચતુરશ્રીકૃતં સમમ્
જાતિરૂપં તુતદ્ બિમ્બં છેદનીયં યથોચિતમ્

છન્દમષ્ટાશ્રકં ષોડશાશ્રં નામ્ના વિકલ્પકમ્
વૃત્તમાભાસકં લિઙ્ગં તચ્છેદ્યં સ્યાત્ ત્રયાત્મકમ્

ત્રિધ કૃત્વાયતં મૂલેબ્રહ્માં શં ચતુરશ્રકમ્
અષ્ટાશ્રં વૈષ્ણવં મધ્યેવૃત્તમૂધ્ધ્વાંશમૈ શકમ્

ઇષ્ટવિષ્કમ્ભમાનેન ચતુરશ્રીકૃતં સમમ્
કર્ણાયતાર્ધકર્ણા ભ્યામિષ્ટમષ્ટાશ્રકં કૃતમ્

ચતુ સ્ત્ર્યં શકયોર્મધ્યં મધ્યપટ્ટમિતિ સ્મૃતમ્
વ્યાસેસપ્તાં શકે ત્ર્યં શં મધ્યપટ્ટં ત્રિધોદિતમ્

કોણાન્તાત્ પટ્ટસૂત્રેઽઙ્કે તિર્યક્સઙ્ગતસૂત્રકમ્
પટ્ટાર્ધેનાઙ્કિતં યત્તુષોડશાશ્રં તદુ ચ્યતે

એવમશ્રાન્તરેધીમાન્ યોજયેત્ તુવિચક્ષણઃ
કોટિચ્છેદેન વૃત્તં સ્યાન્નિમ્નં નૈ વોન્નતં યથા

આદ્યં તુસર્વતોભદ્રં દ્વિતીયં વર્ધમાનકમ્
શિવાધિકં તૃતીયં સ્યાચ્ચતુર્થંસ્વસ્તિકં ભવેત્

અથ જગદમરાણાં સર્વતોભદ્રમિષ્ટં સુખદમવનિપાનાં વૃદ્ધિદં વર્ધમાનમ્
ધનદમિહ વિશાં વૈ શમ્ભુભાગાધિકં ય-ચ્છુભદમથ પરેષાં સ્તસ્તિકં તચ્ચતુર્ણામ્

ત્રિં શદ્ભાગેસર્વતોવદ્રલિઙ્ગે મૂલેમધ્યેઽગ્રેદશાં શં ક્રમેણ
વૃત્તં તુ લ્યં સર્વતઃ શમ્ભુભાગં વિપ્રાણાં તદ્ ભૂપતીનાં પ્રશસ્તમ્

વેદભૂતરસભાગિકરધો ભૂતષણ્મુ નિપદૈરધઃ પરમ્
ષટ્ કસપ્તવસુભાગયા તતઃ સપ્તનાગનવભાગયા પુનઃ

વર્ધમાનમુ દિતં ચતુ ર્વિધં બ્રહ્મવિષ્ણુ શિવ ભાગતઃ ક્રમાત્
સર્વસમ્પદુદયં જયપ્રદં પુત્રવૃદ્ધિદમિદં મહીભૃતામ્

સપ્તસપ્તવસુભાગ્યા તતઃ પઞ્ચપઞ્ચકષડંશકરપિ
વેદવેદશર ભાગયા તતો બન્ધબન્ધયુ ગ ભાગયા પુનઃ

ઉક્તમત્ર હિ મયા ચતુ ર્વિધં તચ્છિવાધિકમજાદિભાગિકે
સર્વવસ્તુદમિદં વિશામલં સર્વવર્ણયમિનામુદીરિતમ્

ઉક્તાયામેસ્વસ્તિકે નન્દભાગેમૂલેદ્વ્યશં મધ્યભાગેગુણાં શમ્
પૂજાભાગેચાતુરં શં ક્રમેણ ચોક્તં શૂદ્રેસર્વકામપ્રદં તત્

લિઙ્ગં સુરાર્ચિતં ધારાલિઙ્ગં સાહસ્રલિઙ્ગકમ્
ત્રૈરાશિકં તુસર્વેષાં સર્વકામઘ્નપ્રદમ્

ઇષ્ટાયામસમોપેતં સ્વાયામાર્ધાર્ધવિસ્તરમ્
શેષં પૂર્વવદુ દ્દિષ્ટં નામ્ના સુરગણાર્ચિતમ્

ધારાલિઙ્ગં સર્વલિઙ્ગે મતં તન્મૂલેઽષ્ટાશ્રં વા કલાશ્રં યુ ગાશ્રમ્
તસ્માદૂધ્ધ્વંદ્વૈ ગુણં સ્યાત્ સધારં ધારાલિઙ્ગં સ્રવવર્ણેપ્રશસ્તમ્

પૂજાભાગેસર્વતોભદ્રલિઙ્ગે ધારા કાર્યાપઞ્ચપઞ્ચક્રમેણ
એકકસ્યામષ્ટપઞ્ચોપરિષ્ટાત્ સાહસ્રં તદ્રેખયા લિઙ્ગમુ ક્તમ્

રસમુ નિવસુભાગેવૃત્તકેઽષ્ટાશ્રકેઽન્તે
પરિધિરથ નવાં શેલિઙ્ગતુઙ્ગે તુભૂયઃ
ત્રિભિરથ ગુણભાગૈશ્ચ ત્રિભિસ્તુઙ્ગમાનં
હ્યજહરિહરભાગેતત્તુત્રૈરાશિકં સ્યાત્

સસ્થૂલમૂલલિઙ્ગં યવમધ્યં વા પિપીલિકામધ્યમ્
લિઙ્ગં તુશિરઃ સ્થૂલં હ્યાર્ષંલિઙ્ગં ચતુર્ભેદમ્

નિજવિપુલાષ્ટાં શઘ્નં મૂલેમધ્યેતથા તદગ્રેચ
વિષ્ણવજભાગો સમ્યક્ ચતુરશ્રં ચાર્ષકે લિઙ્ગે

લિઙ્ગં ઘ્નકાકારં દ્વ્યશ્રં પઞ્ચાશ્રકં ત્રિકોણં ચ
એકાદશનવષાટ્ સપ્તાશ્રં ચ દ્વાદશાશ્રં ચ

પૂર્વોદિતેતરાશ્રં શૂલાગ્રં શૃઙ્ગસદૃશશિરઃ
અન્યદપિ ભેદયુ ક્તં સશિરઃ સૂત્રેતરં ન માનયુતમ્

નિમ્નોન્નતઝઝરકં વૈવણ્ણ્યયુતં ચ પૂજાનિમ્નોન્નતં યથા
વક્રમવક્રયુતં વા વાલુકરેખાકલઙ્કબિન્દુયુતમ્

અથવૈ કરેખમેતાન્યુ દિતાન્યેવ સ્વયમ્ભુ લિઙ્ગાનિ
નૈ વૈતેષાં મૂલં લિઙ્ગાનાં શોધયેન્મતિમાન્

અજ્ઞાનાદપિ મોહાત્ સં શોધ્ય મૂલમેવ દોષકરમ્
આસ્થાપનમથો લિઙ્ગં પૂજાભાગં તુપીઠસમમ્

વૃત્તં વાઽથ સધારં પૂજાભાગં તુમોક્ષદં યમિનામ્
શિરસો વત્ત્નમધુના લિઙ્ગાનાં વક્ષ્યતેક્રમશઃ

છત્રાભા ત્રપુષાભા કુ ક્કુટકાણ્ડાર્ધચન્દ્રસદૃશાભા
બુ બ્દુદસદૃશા પઞ્ચૈ વોદ્દિષ્ટા વર્તના મુ નિભિઃ

વ્યાસેષોડશભાગેલિઙ્ગસ્યૈકદ્વિગુણયુ ગાં શેષુ
સં લમ્બ્યાધોભાગાનુભયોરપિ પાશ્શ્વયોઃ ક્રમશઃ

છત્રાભાનિ શિરાંસિ ચ ચત્વારીહ પ્રવર્તતેવિધિના
સમલિઙ્ગે પ્રથમેદ્વે શૈવાધિકલિઙ્ગકે તૃતીયં સ્યાત્

ચતુરં શેષુયદુ ક્તં તત્ પ્રોક્તં વર્ધમાનસ્ય
સઙ્કરમન્યોન્યં વાપ્યશુભં સ્યાદ્ વર્તનાનાં ચ

ત્રપુષાભાનુષડંશેસાર્ધદ્વ્યં શેન કર્તવ્યા 96-

ઉચ્ચાર્ધંકુ ક્કુટજં ત્ર્યં શૈ કાં શેન્દુખણ્ડનિભમ્
બુ બ્દુદસદૃશં સાર્ધંત્ર્યં શં વ્યાસેઽષ્ટભાગેતુ

સર્વેષામપિ ચૈતા સામાન્યાસ્તત્ર લિઙ્ગાનામ્
શિરસો વર્તનભાગં ત્ર્યં શૈ કં ચાધિરોપ્ય નિજતુઙ્ગે

લિઙ્ગાયામેષટ્ ષડ્ ભાગયુતેતેન સાર્ધમતઃ
ઇન્દ્વશ્વિનિગુણભાગાઃ પ્રોક્તાઃ સર્વેષ્વપિ ક્રમશઃ

અવરેમધ્યમલિઙ્ગે શ્રેષ્ઠે લિઙ્ગે તતઃ શિરોમાનમ્ 99-

લિઙ્ગાનાં શિરસીપ્સિતાં શમુભયોઃ સં લમ્બ્ય તત્પાશ્શ્વયોઃ
કૃત્વા મત્સ્યયુ ગં તદાસ્યજઘનાન્નિષ્ક્રાન્તસૂત્રદ્વયે
તસ્માદ્ યત્ર ચ સં યુ તિર્મતિમતા બિન્દુત્રયાઢ્યં યથા
કર્તવ્યં બહુવર્તનાસ્વ ભિમતં સોપાયમીશોદિતમ્ 100-

વક્ષ્યેઽહં લિઙ્ગાનાં સર્વેષાં લક્ષણોદ્ધરણમ્
શાણાભિસ્તનુ વાલુકસહિતૈ ર્ગોવાલરજ્જ્વાદ્યૈઃ

ઉ દ્ધષ્ટ્યા સકૃદેવહિ યુક્ત્યા ચિહ્નં પરીક્ષ્ય યત્નેન
શુભતરમઙ્કં દૃષ્ટ્વા ચારભેલ્લક્ષણોદ્ધરણમ્

પ્રાસાદસ્ય સમીપેમણ્ડપકે ચિત્રવસ્ત્રશોભાઢ્યે
શાલ્યાદિ ભિરપિ યુક્તે તણ્ડુલકે સ્થણ્ડિલેરમ્યે

તલ્પોપરિ સિતવસ્ત્રપ્રસ્તરશયનેન્યસેલ્લિઙ્ગમ્
આચાર્યઃ સ્થપતિશ્ચાહતવસ્ત્રૈર્હેમપુષ્પાદ્યૈઃ

પઞ્ચાઙ્ગભૂષણૈરપ્યલમતિશોભૈ રલં કૃત્ય
સિતપુષ્પાલેપનસોષ્ણીષાદ્યૈઃ શોભનં કુર્યાત્

નેત્રમન્ત્રમનુ સ્મરન્નજસૂત્રં પાશ્શ્વસૂત્રં ચ
હાટકનિર્મિતસૂચ્યા આચાર્યઃ સંલિખેદ્ રેખામ્

પશ્ચાદ્ધેમમયેનૈ વારભ્યાસ્ત્રેણ ચ સ્થપતિઃ
પુનરપિ લઘુતરશસ્ત્રૈર્લઘુહસ્તૈરાજ્યદુગ્ધમધુસહિતમ્

સમ્યગ્ રેખા લિખિતા નિઝરકમયં યથાશોભમ્
સિતવસ્ત્રેણાચ્છાદ્યાખિલધાન્યાન્ ગોદ્વિજવત્સાધ્યાઃ

દર્શયિતવ્યા કન્યા યુક્ત્યા શેષં નયેન્મતિમાન્
પ્રથમેનાગરલિઙ્ગે ષોડશભાગીકૃતેશિવાયામે

ષડ્ ભૂતવેદભાગાન્ ત્યક્ત્વોધ્ધ્વેકન્યસાદ્યુદયમ્
એવં ત્રિકમુ ત્સેધં બુ દ્ ધ્વાઽથ ત્ર્યં શકાત્તુસર્વેષામ્

વિષ્ણ્વં શાભિમુખેદ્વે સૂત્રેસં લેખયેત્ પાશ્શ્વે
પૃષ્ઠે તયોર્યુતિઃ સ્યાદ્ધીનેવેદાગ્નિપક્ષેષુ

મધ્યેભૂતવનાનલપક્ષેષુયતિસ્તયોઃ પૃષ્ઠે
શ્રેષ્ઠે ષડ્ ભૂતવનાનલપક્ષેષૂદિતા તુયુ તિઃ

તેષુગૃહીત્વૈકાં શં ત્રિદ્વ્યં શં સૂત્રવિષ્કમ્ભમ્
યાવદધઃ કૃષ્ણાં શં હ્યુ ક્તોત્સેધેનયેત્ તુસમમ્

એવં નાગરલિઙ્ગે સૂત્રં સમ્યઙ્ મયેનોક્તમ્
ત્રિઃપઞ્ચભાગિકેઽસ્મિન્ દ્રાવિડલિઙ્ગે શિવાયામે

નન્દદશરુદ્રાં શા હીનાદ્યુદયાઃ સમુ દ્દિષ્ટાઃ
મુ નિવસુનવભાગેહ્યં શૈઃ સં લમ્બયેત્ સૂત્રે

યુ ગગુણનયનેષ્વન્ત્યેમધ્યેશરવેદવહ્નિયુ ગલેષુ
રસશરયુ ગબન્ધેષુપ્રોક્તા શ્રેષ્ઠે તયોસ્તુયુ તિઃ

દ્રાવિડલિઙ્ગે સૂત્રવ્યાસં સ્વાં શાર્ધતઃ પ્રોક્તમ્
વેસરલિઙ્ગે પૂજાભાગેત્રિઃપઞ્ચભાગેતુ

દશભાગં સૂત્રોચ્ચં વસ્વં શાત્ સમ્યગારભ્ય
લમ્બનમથ ભૂતવનાનલપક્ષાં શેષુસૂત્રયુ તિઃ

વ્યાસેદ્વિરષ્ટભાગેવિષ્કમ્ભાં શો વરઃ પ્રોક્તઃ
આયામેવસુભાગેવેદાં શૈ રુચ્છ્રિતસ્તુતતઃ

ગુણભાગાદારભ્ય દ્વ્યં શેચૈકાં શકે તયોસ્તુયુ તિઃ
વ્યાસેગૃહીતભાગૈકકં વિભજેત્ ત્રિધા દ્વ્યં શમ્

એવં મધ્યમમિષ્ટં દ્વાદશભાગીકૃતેતુઙ્ગે
શેષં પૂર્વવદુ દ્દિષ્ટં વિષ્કમ્ભં ભાગયોઃ પ્રોક્તમ્

ગદિતં કન્યસમેવં વેસરલિઙ્ગે તુસૂત્રં તત્
આત્તાં શેનવભાગેભાગેન વ્યાસગમ્ભીરાઃ

રેખાવિકકશોક્તા સર્વેષામેવ લિઙ્ગાનામ્
અષ્ટૌ યવાન્ ગૃહીત્વા નવધા વિભજેત્ સમં દૃઢતરધી

એકાં શેનૈકકરોત્તુઙ્ગે લિઙ્ગે વિધાતવ્યા
એકકભાગવૃદ્ધ્યા નવ હસ્તાન્તેતુલિઙ્ગે તુ

અષ્ટયવાન્તરગાઢા સા રેખા સમ્યગુ દ્દિષ્ટા
અર્ધયવેનાપ્યુ દિતા રેખાર્ધયવેન પૂર્વવદ્ વૃદ્ધિઃ

સાર્ધચતુર્યવતારાવનતિઃ શ્રેષ્ઠે તુલિઙ્ગે તુ
મધ્યમસૂત્રવ્યાસાદર્ધતતિઃ પક્ષયોસ્તુપૃથક્

સ્રવેષાં રેખાણાં વ્યાસાવનતિઃ સમા એવ
અથ નાગરાદિકાનાં વક્ષ્યેસામાન્યલક્ષણોદ્ધરણમ્

ષોડશભાગેપૂજાભાગોચ્ચેઽધો વિહાય નયનાં શમ્
ઉપરિષ્ટાચ્ચતુરં શં દશભાગં સાગ્રકં સૂત્રમ્

મણિરેખા ભ્રમણીયાધસ્તાદ્ દ્વ્યં શં વિહાય કં મુકુલાત્
પૃષ્ઠે તયોર્યુતિઃ સ્યાન્મુકુલવ્યાસં તુભાગેન

અથવા ષોડશભાગેઽધોંઽશં ત્યક્ત્વા દશાં શકે નાલમ્
શેષં પૂર્વવદુ ક્તં સામાન્યં સર્વલિઙ્ગાનામ્

દ્વાદશભાગેરૌદ્રેત્યક્ત્વોધ્ધ્વેઽધો દ્વિભાગમેકાં શમ્
નવભાગેસાગ્રં તચ્છેષં પૂર્વોક્તવત્ કાર્યમ્

દ્વિર્નવભાગેશૈવેઽધોધ્ધ્વેદ્વ્યં શં શરાં શં ચ
રુદ્રાં શૈ રજસૂત્રં મુકુલં ભાગેન પૂર્વવચ્છેષમ્

શૈ વેદ્વિરષ્ટભાગેઽધોધ્ધ્વેદ્વ્યં શં યુ ગાં શકં નીત્વા
દશભાગં સૂત્રોચ્ચં તદં શકસ્ત્વષ્ટાં શકાત્ સમારભ્ય

શરરસમુ નિવસુભાગેષ્વેવં લમ્બપક્ષયોઃ સૂત્રે
પૃષ્ઠે તયોર્યુતિઃ સ્યાદ્ ભાગં ત્યક્ત્વા પુરોક્તવચ્છેષમ્

સૂત્રેણ ભસ્મનૈ વપ્રથમં સૂત્રં પ્રવત્ત્યસૂત્રાગ્રમ્
ઘટિકાગ્રેણ વિલિખ્ય તુપાશ્શ્વેસૂત્રેણ લક્ષણં કુર્યાત્

સૂત્રાણાં સર્વેષાં કર્તવ્યા વર્તના તદગ્રેતુ
લિઙ્ગાનાં શિરસિ યથા સામાન્યં સ્યાત્તથા સમુ દ્દિષ્ટમ્

અશ્વત્થપત્રસદૃશં કદલીમુકુલોપમં યવાભં ચ
અમ્બુજકુડ્ મલસદૃશં સામાન્યં સર્વલિઙ્ગે ષુ

સૂત્રાગ્રમાત્તભાગૈકાં શં વ્યાસોન્નતં હિ મતમ્
લિઙ્ગાનામાહત્યં સૂત્રાગ્રં વક્ષ્યતેવિધિના

છત્રાભાગ્રેલિઙ્ગે કુઞ્જરનયનોપમં તુસૂત્રાગ્રમ્
ખણ્ડે ન્દુ નિભેલિઙ્ગે શૂલાગ્રં બુ બ્દુદાભેચ

ત્રપુષાભેલિઙ્ગાગ્રેસૂત્રાગ્રં કુ ક્કુટાણ્ડનિભમ્
છત્રાભં સૂત્રાગં લિઙ્ગે સ્યાત્ કુ ક્કુટાણ્ડનિભે

નાહેસપ્તદશાં શેષ્વેકં ગૃહ્ય ત્રિધા દ્વ્યં શમ્
મધ્યમસૂત્રવ્યાસં તસ્યાર્ધેપક્ષયોઃ સૂત્રે

લિઙ્ગાયામેયોજ્યં સામાન્યં સર્વમેતત્ સ્યાત્

લિઙ્ગાયામં વિસ્તૃતં સ્વસ્વભેદૈર્નામ્નૈષાં સમ્યગુ ષ્ણીષમાનમ્
છત્રાભાદ્યુ ષ્ણીષસૂત્રં મયેહ પ્રોક્તં યુક્ત્યા નાગરાદિક્રમેણ

વક્ષ્યેઽહં સ્ફાટિકં લિઙ્ગં નીચમધ્યોત્તમક્રમાત્
એકાઙ્ગુલં સમારભ્યૈ વાઙ્ગુ લ્યઙ્ગુલવર્ધનાત્

ષડઙ્ગુલાન્તમત્સેધં પૂજાં શં કન્યસં મતમ્
સપ્તાઙ્ગુલં સમારભ્ય યાવદ્ દ્વાદશમાત્રકમ્

પૂજાભાગોદયં લિઙ્ગે મધ્યમેતુપ્રકીર્તિતમ્
સૈકાર્કાઙ્ગુલમારભ્ય ચાઙ્ગુલાઙ્ગુલવર્ધનાત્

અષ્ટદશાઙ્ગુલં યાવત્ પૂજાં શોચ્ચં ષડુત્તમે
તદ્ધીનાદર્ધમાત્રેણ વૃદ્ધ્યૈકાદશસં ખ્યયા

શ્રેષ્ઠમધ્યપરેલિઙ્ગે ત્રયસ્ત્રિં શત્ સમુન્નતમ્
પૂજાં શાર્ધત્રિભાગૈકં ગાઢં વા સ્ફાટિકં મતમ્

સમં ત્રિપાદમર્ધંવા પૂજાં શોચ્ચસ્ય વિસ્તૃતમ્
સાધારં વાથ વૃત્તં વા સ્ફાટિકાનામથાકૃતિઃ

વર્તના શિરસસ્તસ્ય નાગરાદિષુવૈ યથા
મધ્યેવરેતુલિઙ્ગે તુબ્રહ્મસૂત્રં તુપૂર્વવત્

બ્રહ્મસૂત્રં વિના હ્યેતત્ તેજોદ્રવ્યં વરપ્રદમ્
સ્વવ્યાસદ્વિગુણં સાર્ધંદ્વિગુણં ત્રિગુણં તુવા

પીઠસ્ય મણ્ડનં નાલં યુક્ત્યા તત્ર પ્રયોજયેત્
પૂજાં શોચ્ચ સમં વાઽથ ત્રિભાગં પિણ્ડિકોદયમ્

મૃદ્ વૃક્ષરત્નલોહૈશ્ચ કુર્યાત્ સ્ફાટિકવદ્ દૃઢમ્
મૃન્મયં યુક્તિતઃ પક્વમપક્વં વા યથેષ્ટતઃ

વૃક્ષજં દોષનિર્મુક્તં લોહજં ઘનમિષ્યતે
ઘનં સાઙ્ગમનઙ્ગં વા લોહેન સકલં મતમ્

લોહેન પૂજિતં કલ્પ્ય ભુ ક્તિમુ ક્તિઘ્નપ્રદમ્
લિઙ્ગં શિલેતરં સર્વંમણિલિઙ્ગમિતિ સ્મૃતમ્

સ્વયોન્યા વાઽથ લોહેન સ્ફાટિ કાદિષુપિણ્ડિકા
સ્વસ્વયોગ્યાનિ લોહાનિ સ્ફાટિકાન્યેષુપીઠકમ્

સ્થાપ્યતેલોહપીઠેતુરત્નજં તુસ્થિતિર્યથા
સં કલ્પકવશાદત્ર બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાઃ

યુ ક્ત્યા યોજ્યં બુધૈ ર્લિઙ્ગં ભુ ક્તિમુ ક્તિપ્રસિદ્ધયે
બાણલિઙ્ગં યથાલાભં તતત્ સમ્યગ્ નિધાપયેત્

પઞ્ચત્રિભાગમુચ્ચાર્ધંત્રિદ્વ્યં શં વાર્ચનાર્હકમ્
ભાગં શેષાં શકં પીઠબન્ધં સ્યાદ્ બાણલિઙ્ગકે

રેખાબિન્દુકલઙ્કાદ્યૈ ર્વૈ વણ્ણ્યૈ ર્મક્ષિકાપદૈઃ
ત્રાસૈસ્તુશકરાભિસ્તેમણયો વર્જિતા ભૃશમ્

લિઙ્ગં મહત્ત્વધિષ્ઠાનેચાર્ધેસ્થિતેચ મધ્યમમ્
સમાપ્તેચ વિમાનેસ્યાત્ કન્યસં સ્થાપયેદ્ બુધૈઃ

એવં સ્થાપ્યં લિઙ્ગુમુ ક્તપ્રકારં શ્રીસૌભાગ્યારોગ્યભોગ્યપ્રદાયિ
ઉક્તાદન્યદ્ યત્ કૃતં તદ્ વિપત્ત્યૈપત્યુ ર્નિત્યં રોગશોકપ્રદં સ્યાત્

ઇતિ મયમતેવસ્તુશાસ્ત્રેલિઙ્ગલક્ષણં નામ ત્રયસ્ત્રિં શોઽધ્યાયઃ
અથ ચતુસ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ
નિષ્કલાનાં તુલિઙ્ગાનાં સકલાનામથાધુના
સામાન્યેન વિધાનેન વક્ષ્યેઽહં પીઠલક્ષણમ્

જાત્યૈકયા વિધાતવ્યં નેષ્ટમન્યોન્યસઙ્કરમ્
આહુઃ શૈ લેદ્રુમેકેચિત્ પીઠં પક્વેષ્ટકામયમ્

લોહજં મણિલિઙ્ગાનાં લોહજાનાં તુપૈ ણ્ડિકમ્
આદાય સ્ત્રીશિલાં સમ્યક્ પીઠં લિઙ્ગસ્ય નિર્મિતમ્

પૂજાં શં દ્વિગુણં હીનં શ્રેષ્ઠં લિઙ્ગોન્નતેઃ સમમ્
નવૈ તેપીઠવિસ્તારાસ્તયોર્મધ્યેઽષ્ટભાજિતે

ઉત્તમા મધ્યમા હીનાસ્ત્રિત્રિભેદાઃ પ્રકીર્તિતાઃ
અથવા લિઙ્ગતુઙ્ગાર્ધંહીનં પાદોનકં વરમ્

તયોર્મધ્યેઽષ્ટભાગેતુપીઠવ્યાસાદિ પૂર્વવત્
વિષ્કમ્ભં ત્રિગુણં વાઽથ નાહતુ લ્યવિશાલકમ્

ગર્ભા ગારં ત્રિભાગૈકં ચતુર્ભા ગકમેવવા
વિષ્કમ્ભકર્ણદ્વિગુણં સાર્ધંચ ત્રિગુણં તુવા

પીઠવિસ્તારમુ દ્દિષ્ટં સ્વાષ્ટાં શોનમથોપરિ
મણ્ડનાય સ્વવિસ્તારાષ્ટાં શોનૈ વાધિકં તતઃ

સર્વેષામપિ પીઠાનાં જન્માન્તં મૂલવિસ્તૃતમ્
અગ્રવ્યાસં મહાપિટ્ટકાન્તં સમ્યક્ પ્રકીર્તિતમ્

વિષ્ણુભાગસમોત્સેધં સપાદં સાર્ધમેવવા
ચતુરશ્રં ચ વસ્વશ્રં ષડશ્રં દ્વાદશાશ્રકમ્

દ્વિરષ્ટાશ્રં સુ વૃત્તં ચ તેષામેવાયતાન્યપિ
ત્રિકોણમર્ધચન્દ્રં ચ ચતુર્દશનિભાનિ વૈ

સમાનિ યાનિ લિઙ્ગસ્ય તાનિ પીઠાનિ સં જ્ઞયા
સાયતાન્યાસનાનીતિ સકલાનાં વદન્તિ વૈ

ત્રિકોણમર્ધચન્દ્રં ચ નિષ્કલેસકલેક્રમાત્
ભદ્રપીઠં ચ પદ્મં ચ વજ્રપીઠં મહામ્બુજમ્

શ્રીકરં પીઠપદ્મં ચ મહાવજ્રં ચ સૌમ્યકમ્
શ્રીકામ્યાખ્યમિતિ પ્રોક્તા નામ્નૈતા નવ પીઠિકાઃ

સ્વનામ્નાકૃતિયુ ક્ત્યા તુત્રિકોણાર્ધેન્દુસં યુતે
પીઠિકાનામલઙ્કારં ક્રમશો વચ્યતેઽધુના

ગૃહીતોત્સેધમાનાં શવશેન વિવિધેન ચ 15-

ત્રિઃપઞ્ચાં શેદ્વ્યંશિ જન્મં યુ ગાં શં વપ્રં સાર્ધંપદ્મકં તદ્ દૃગર્ધમ્
કુ મ્ભં દ્વ્યં શં ક્ષેપણં ચાર્ધમૂધ્ધ્વેગ્રીવં સાર્ધંપૂર્વવત્ ક્ષેપણોચ્ચમ્

દ્વ્યં શં પટ્ટં સ્નેહવાર્યર્ધભાગં તત્ સામાન્યં ભદ્રપીઠં સુહૃષ્ટમ્
વિપ્રોર્વીભૃદ્વૈ શ્યકાનાં પરેષાં શ્રીસૌભાગ્યારોગ્યભોગ્યપ્રદાયિ

દ્વિરષ્ટભાગેઽશ્વિનિબાણનેત્રૈર્યુગાં શનેત્રેન્દુ ભિરત્ર પટ્ટમ્
પદ્મં ચ વૃત્તં ચ દલં ચ પટ્ટં સ્યાત્ પદ્મપીઠં ઘૃતવારિયુ ક્તમ્

દ્વિઃસપ્તાં શેસાર્ધમર્ધંગુણાર્ધંજન્મં નિમ્નં પઙ્કજં તત્ક્રમેણ
પટ્ટં નિમ્નં ચાર્ધમર્ધંતુભાગં વજ્રં નિમ્નં કમ્પકં પૂર્વવત્ સ્યાત્

ત્ર્યં શં પદ્મં નિમ્નમર્ધંતદૂધ્ધ્વેઽધ્યર્ધાર્ધાંશા પિટ્ટકાજ્યાર્થભાગા
એતત્ પીઠં વજ્રપદ્મં હિ નામ્ના સામાન્યં તત્ સર્વલિઙ્ગે ષુશસ્તમ્

ત્રિઃષડ્ ભાગેદ્વ્યર્ધવેદાં શકાર્ધૈઃ સાર્ધદ્વ્યર્ધાર્ધાર્ધકાર્ધાનલાં શૈઃ
અર્ધા ધ્યર્ધાર્ધાંશકર્જન્મમબ્જં પટ્ટં નિમ્નં પઙ્કજં વૃત્તમબ્જમ્

નિમ્નં પટ્ટં પઙ્કજં સ્યાત્ તદૂધ્ધ્વેશ્રીપટ્ટં તત્સ્નેહભારં ક્રમેણ
એતન્નામ્ના સમ્યગુ ક્તં મહાબ્જં ચિત્રં સદ્ભિઃ પૌરુષેચાર્ષકેઽપિ

લબ્ધોત્સેધેષોડશાં શેંઽશિજન્મ ત્ર્યં શં વપ્રં પદ્મતુઙ્ગં યુ ગાં શમ્
હૃદ્ભાગાર્ધંદ્વ્યંશિવૃત્તં ધૃગર્ધંપદ્મં ત્ર્યં શં પિટ્ટકા સાર્ધભાગા

અર્ધાંશં તત્ સ્નેહવાર્યર્ધખાતં તાવદ્વ્યાસં ત્ર્યં શકં વા યુ ગાં શમ્
નાલવ્યાસં નિર્ગમં તત્ ત્રિયં શં કુર્યાદગ્રં શ્રીકરં શ્રીકરં તત્

અધ્યર્ધાર્ધદ્વ્યર્ધકાર્ધાર્ધકાર્ધૈઃ પક્ષાર્ધૈ દ્દ્વ્યર્ધૈઃ ખુરં નિમ્નમબ્જમ્
પટ્ટં નિમ્નં પટ્ટમબ્જં તુનિમ્નં પટ્ટં નિમ્નં પીઠપદ્મં દશાં શે

ત્રિઃપઞ્ચાં શેલબ્ધતુઙ્ગે ચ સાર્ધંચાર્ધંવેદદ્વ્યર્ધસાર્ધેન્દુભાગૈઃ
અર્ધદ્વ્યર્ધા ધ્યર્ધકાર્ધૈઃ ક્રમેણ જન્મં નિમ્નં પટ્ટકં તત્ક્રમેણ

જન્મં નિમ્નં પઙ્કજં પટ્ટકં તદ્વજ્રં વૃત્તં ક્ષેપણં કઞ્જમૂધ્ધ્વે
પટ્ટં નિમ્નં તન્મહાવજ્રમુ ક્તં નામ્ના સૌમ્યં સર્વસં પત્કરં સ્યાત્

વજ્રં વૃત્તં તુઙ્ગનામ્ના તદેવ સૌમ્યં પીઠં સમ્પદાયુષ્કરં સ્યાત્
દ્વિઃષડ્ ભાગેચન્દ્રનેત્રાર્ધભાગૈઃ સાર્દાર્ધાર્ધૈઃ સાર્ધસાર્ધાર્ધકાર્ધૈઃ

અધ્યર્ધેનાર્ધેન જન્મં તુવપ્રં નિમ્નં પદ્મં ધૃગ્દલં વૃત્તમબ્જમ્
ધૃક્પદ્મં તત્પિટ્ટકાનિમ્નપટ્ટં શ્રીકામ્યં તલ્લબ્ધતુઙ્ગે મયોક્તમ્

ધામ્નિ પ્રોક્તાન્યપ્યધિષ્ઠાનકાનિ તાન્યપ્યસ્મિન્મણ્ડનીયાનિ યુક્ત્યા

યથાબલં યથાશોભં યથાયુ ક્તિ પ્રવેશનમ્
નિર્ગમં સર્વપીઠાનામઙ્ગાનાં પરિકલ્પયેત્

પીઠવ્યાસત્રિભાગૈકં ચતુર્ભા ગિકમેવવા
નિર્ગમં મૂલવિસ્તારં પ્રણાલસ્ય પ્રકલ્પયેત્

મૂલાદર્ધંત્રિપાદં વા ત્રિભાગૈકાં શમેવવા
પ્રણાલસ્યાગ્રવિસ્તારં ત્રિપાદં વા ઘનં સમમ્

ગજોષ્ઠસદૃશાકારં ગોમુખાકારમેવવા
મૂલાગ્રવિપુલત્ર્યં શવ્યાસં સ્યાત્ ખાતનિમ્નકમ્

ઇષ્ટદિઙ્મુખલિઙ્ગસ્ય પીઠમધ્યં તદેવહિ
નાલં વામેપ્રકર્તવ્યં સધારં વા યથારુચિ

અગ્રપટ્ટસ્ય વિસ્તારં સ્વોચ્છ્રયેણ સમન્વિતમ્
સપાદં વાઽથ સાર્ધંવા ત્રિપાદં વા યથાબલમ્

તત્પટ્ટસ્ય ઘનં ખાતં તન્મૂલેકારયેદ્ બુધઃ
ક્રમેણોન્નતિમલ્લિઙ્ગસઙ્ગમં પરિકલ્પયેત્

શિવભાગમધઃ પીઠાત્ કિઞ્ચિદપ્યવલમ્બનમ્
ઉન્નતં યદિ ચેન્નિત્યં સર્વેષામશુભં ભવેત્

જ્યાકારમર્ધચન્દ્રસ્ય પ્રકુર્યાદ્ દ્વારસમ્મુખમ્
પીઠસ્યાસ્ય ત્રિકોણસ્ય અજ્વં શં દ્વારસમ્મુખમ્

પીઠાશ્રં દ્વારસૂત્રસ્ય વેધકં નેષ્યતેબુધૈઃ
દૃષદૈકે ન કર્તવ્યં પીઠં નિઃસન્ધિકં શુભમ્

એકાલાભેઽપિ કર્તવ્યમેકયૈવોધ્ધ્વમણ્ડનમ્
ક્ષુદ્રેમહતિ મધ્યેષુચાગતં સન્ધિમણ્ડિતમ્

ઉપર્યુ પરિ પીઠાનાં સન્ધિરઙ્ગાવસાનકે
નાલમધ્યેઽર્ધમધ્યેચ કર્ણેસન્ધિં ન સન્ધયેત્

યુઞ્જીયાદ્ દક્ષિણેવામેદીર્ઘાદીર્ઘંયથાક્રમમ્
ત્રિખણ્ડં વાપ્યનેકં વાધોગતં યુક્તિતો ન્યસેત્

લિઙ્ગાયામસમવ્યાસા શ્રેષ્ઠા બ્રહ્મશિલાપરા
પૂજાં શદ્વિગુણાષ્ટાં શેતયોર્મધ્યેતુભાજિતે

પૂર્વવન્નવધા વ્યાસા સ્વવ્યાસાર્ધો ન્નતા વરા
વ્યાસાર્ધાર્ધઘના હીના તયોર્મધ્યેતુપૂર્વવત્

અથવા લિઙ્ગવિષ્કમ્ભદ્વિગુણા શ્રેષ્ઠવિસ્તરા
અધ્યર્ધંકન્યસી પ્રોક્તા સ્વવ્યાસાર્ધત્રિપા દ્ધના

વ્યાસોત્સેધેષુતેષ્વેવં પૂર્વવન્નવધા ભવેત્
આકૃતિર્બ્રહ્મભાગસ્ય સંસ્થાનં તુયથા તથા

લિઙ્ગવ્યાસસમં વ્યાસં મધ્યેખાતં પ્રકલ્પયેત્
સ્વવ્યાસાર્ધંતુવાષ્ટાં શં ગમ્ભીરં લિઙ્ગમૂલવત્

ન્યસ્તરત્નયુતં સમ્યક્ શ્લિષ્ટં તલ્લિઙ્ગમૂલતઃ
નપું સકાશ્મના તત્ર કર્તવ્યા બ્રહ્મણઃ શિલા

પીઠબ્રહ્માશ્મનોર્નન્દ્યાવર્તાભા મધ્યમેશિલાઃ
ચતસ્રસ્તાઃ પ્રયોક્તવ્યાઃ પ્રાદક્ષિણ્યક્રમેણ તુ

સ્થાનકાસનયુ ક્તાનાં પ્રતિમાનાં પરેઽપરે
એકદ્વિત્રિચતુઃપઞ્ચષણ્માત્રં વાધિકં તતઃ

આસનાનાં સ્વવિસ્તારાદષ્ટભાગાધિદૈ ઘ્ઘ્યકમ્
દ્વિગુણાન્તં નિજાયામં મણ્ડનં પૈ ણ્ડિકે યથા

ત્રિચતુઃપઞ્ચભાગોચ્ચેબેરાયામેયથાક્રમમ્
શયનેચાસનેભાગં સ્થાનકે વિષ્ટરોદયમ્

યથોચિતં તથા દૈ ઘ્ઘ્યવ્યાસં સ્યાચ્છયનેઽપિ ચ
બ્રહ્માદીનં તુદેવાનાં દેવીનામાસનં મતમ્

સોપપીઠં ગુહાઙિ ઘ્રસ્થસિં હં સિં હાસનેમતમ્
ત્રિપક્ષેવીચિસં યુક્તે નાનામણ્ડનમણ્ડિતે

સિં હાસનવિધિં દૃષ્ટ્વા વિધેયા તદલઙ્કૃ તિઃ
બાણલિઙ્ગાદિલિઙ્ગાનામાર્ષાણાં ચ સ્વયમ્ભુ વામ્

પીઠં પ્રાસાદરૂપં ચ યથેષ્ટં કારયેદ્ બુધઃ
પૂર્વોક્તે પૌરુષેલિઙ્ગે પીઠવ્યાસાદિ પૂર્વવત્

તન્માનેન વિમાનાનાં વિસ્તારં સમ્યગુ ચ્યતે
પીઠસ્ય દ્વિગુણં ગેહં ચતુઃપઞ્ચગુણં તુવા

નાલીગેહસ્ય વિસ્તારં પૂર્વવદ્ વા વિધીયતે
ત્રિભાગેનકમર્ધંવા દૃઢં વા ભિત્તિવિસ્તૃતમ્

સાન્ધારં વા નિરન્ધારં કત્ન ટકોષ્ઠાદિ પૂર્વવત્
લિઙ્ગમાનવશાત્સૌધં પ્રોક્તં પૂર્વવદુ ચ્છ્રયમ્

ગૃહીતભવનસ્તમ્ભદ્વારમાનવશાદપિ
યથાજાતં તથા બેરવશાત્ સૌધં પ્રકલ્પયેત્

તથૈ વ સકલસ્યાપિ પ્રાસાદં પરિકલ્પયેત્
બેરાયામસમં ગેહમધ્યર્ધંદ્વિગુણં મતમ્

બેરાયામેત્રિભાગેતુદ્વ્યં શાધિકવિશાલકમ્
ગર્ભગેહસ્ય વિસ્તારેચતુર્ભા ગેત્રિભાગિકે

દ્વિભાગેચન્દ્રભાગં તુસ્વવિશાલાર્ધમાનકમ્
લાક્ષાગુલમધૂચ્છિષ્ટગુગ્ગુલૂનાં સમાં શકાઃ

એતેષાં દ્વિગુણં ભાગં ગ્રાહ્યં સર્જરસં તદા
ગૈ રિકાચૂર્ણકં તસ્માદર્ધંતુઘનચૂર્ણકમ્

સર્વેષામર્ધતસ્તૈલં નિક્ષિપેલ્લોહભાજને
લોહદવ્વ્યાચલં કુર્યાત્ પાચયેન્મૃદુ વહ્નિના

અષ્ટબન્ધમિતિ પ્રોક્તમશ્મવદ્ દૃઢબન્ધનમ્ 66-

સ્થાપનીયમિહ કર્તુરિચ્છયા લિઙ્ગમેકમથવાપ્યનેકકમ્
યત્ર યત્ર પરિતસ્તુમધ્યમેભિત્તિતસ્ત્વપિ ચ યેન કે ન વા

એકધામ્નિ બહુધામ્નિ વા તતઃ શૂલલિઙ્ગભવનં મહત્તરમ્
શેષમત્ર વિધિનોહનીયકં શિલ્પવિદ્ દૃઢતરેણ બુ દ્ધિના

ગર્ભા ગારેસપ્તસપ્તાં શકેંઽશં મધ્યેબ્રાહ્મં દૈ વિકં ચાષ્ટભાગમ્
માનુ ષ્યં તત્ ષોડશાં શં બહિષ્ઠાત્ પૈશાચાં શં સ્યાચ્ચતુ ર્વિંશમં શમ્

શૈ વં બ્રાહ્મેવૈષ્ણવં દૈ વિકાં શેસર્વેદેવા માનુષેસ્થાપનીયાઃ
પૈશાચાં શેમાતરશ્ચાસુરાદ્યા રક્ષોગન્ધર્વા દિયક્ષાશ્ચ શેષાઃ

મધ્યેસૂત્રં બ્રહ્મણસ્તસ્ય વામેશમ્ભોર્મધ્યં વિષ્ણુસૂત્રં તયોશ્ચ
એવં નીત્વા દિગ્ગતં તત્ક્રમેણ સ્થાપ્યાઃ સર્વાદેવતા વિષ્ણુસૂત્રે

સકલમકલલિઙ્ગં મિશ્રકં વા વિધિજ્ઞઃ
સ્થપતિરચલધીમાન્ સ્થાપયેત્ સાવધાનઃ
સુ વૃતકનકયજ્ઞો ભૂષણૈઃ સંવિભૂષ્ય
સકલવિભવયુ ક્તઃ સ્થાપકે નૈ વ સાર્ધમ્

સર્વા ત્મીયં લિઙ્ગમાકાશરૂપં તસ્માલ્લિઙ્ગં પૌરુષં સ્થાપનીયમ્
તજ્જ્ઞૈર્યુક્ત્યા સાવકાશાલયેવા પશ્ચાદ્ બધ્નીયાત્ તુવા મૂધ્ધ્નેષ્ટકાં વા

એવં પીઠં ચાસનં નિષ્કલાનામર્ચાનાં વા મણ્ડનં તત્પ્રણાલમ્
લિઙ્ગાનાં વૈ પૌરુષાણાં વિમાનેપ્રોક્તે નીત્યા સ્થાપના ચ ક્રમેણ

ઇતિ મયમતેવસ્તુશાસ્ત્રેપીઠલક્ષણં નામ ચતુસ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ
અથ પઞ્ચત્રિંશોઽધ્યાયઃ
અનુકર્મવિધાનમ્
અથ વક્ષ્યેહમ્મ્યાણાં લિઙ્ગાનાં પીઠકાનાં ચ
પ્રતિમાનામન્યેષાં વાસ્તૂનાં લક્ષણાન્તરતઃ

અનુકર્મવિધિં સમ્યક્ સં ક્ષેપાત્ તત્ક્રમેણૈ વ
ભવનં ભિન્નં પતિતં વક્રં પ્રાચીનતત્ત્વં ચ જીર્ણંચ

જાતિશ્છન્દવિકલ્પા ભાસસંસ્થાનકેભ્ય ઇતરં ચ
યાન્યપયલક્ષણાનિ હિ તાનિ ચ તત્તલ્લિઙ્ગભેદવશાત્

તત્ર દ્રવ્યૈરન્યૈરુત્કૃષ્ટૈ ર્વાનવૈ સ્તુઘટૈઃ
આયાદ્યથોચિતં તદ્વિસ્તારોચ્ચાદિભિસ્ત્વલઙ્કાર્યૈઃ

યાનિ સલક્ષણકાનિ પ્રત્યઙ્ગોપાઙ્ગદેશેષુ
તાનિ ચ તત્તદ્દ્રવ્યૈર્હીનાદીન્યેવયેન કે ન ચિત્

યાવ દ્ધાનતાં યાન્તિ યાવત્સૌમ્યપ્રયોજ્યાનિ
યાવત્તદેવ ધીમાન્નવતાં પ્રકર્તુમિચ્છતિ ચેત્

તત્તદ્વિપુલોત્સેધેસૌષ્ઠિકકોષ્ઠાદ્યલઙ્કારૈઃ
નાત્યેકમુ દિતં તત્સ્વાકૃત્યા સર્વથા તજ્જ્ઞૈઃ

નાગરભવનેનાગરમુ દિતં સ્યાદ્દ્રાવિડભવનેદ્રાવિડમુ દિતમ્
વેસરભવનેસ્યાદ્ વેસરં શુભદમર્પિતભવનેઽપ્યર્પિતભવનમ્

અર્પિતાદિતરભવનેઽપ્યર્પિતાદિતરભવનમ્
યોજ્યં ક્રમેણ વિદુષા વસ્તુસદા સર્વયત્નેન

સપ્રાકારવિમાનેસાલાબ્દહિર્વાબહિસ્તૂક્તાઃ
પ્રાસાદેયા ગતયઃ કુરુતેતદ્વિધિં સમ્યગ્ગાઢમથ વક્ષ્યે

મૂલવિમાનસમં વા તદધિકમન્યતરં નિરુતેષ્ટમ્
દિક્ષુસમોન્નતત્ત્વં વિદિક્ષુશેષેષુવા કુર્યાત્

વિમાનનિષ્ક્રમં મૂલાષ્ટમૂલાબ્ધિહીનં તુયુ ક્તિવશાત્
ઉત્તરતો વા પુ રતઃ પરિતઃ સાલં તુ વર્ધયેદ્ વિધિના

ભવનેજીર્ણમથ તત્કર્તવ્યં ચેત્તદન્યસ્મિન્
દિક્ષુચતુ ષ્ષ્વપિ નેષ્ટં તસ્ય બાહ્યેવસ્તુ વિદા

વિપરીતેતુવિપત્ત્યૈતસ્માદ્યુ ક્તક્રમેણ કર્તવ્યમ્
સન્ત્યજ્ય નષ્ટવસ્તુ ગર્ભવિધાનાત્ પુનઃ સ્થાપ્યમ્

પતિતં સ્ફુ ટિતં લિઙ્ગં દુ સ્તરપારાસુ વૃત્તં ચ
વક્રમધોગતલિઙ્ગ લિઙ્ગાદત્યૂધ્ધ્વગતલિઙ્ગમ્

પરિતકરુપકામં તદજ્ઞેન સ્થાજ્પિતં લિઙ્ગમ્
ભિન્નં જ્વલનાલીઢં શીર્ણંસસ્ફોટનં તુભગ્નં ચ

ચોરાદિભિરુદ્ધતં કિં દેશં સ્થાનં તુદૂષિતૈઃ સ્પૃષ્ટમ્
વિપરીતમયોગં યલ્લિઙ્ગં સં દૃશ્યતેતુભુ વિ

તેન સદાશિવમુ દિતં તજ્જ્ઞૈર્લો કેઽપિ જન્તૂનામ્
પતિતેચેત્સ્થાપિતેલિઙ્ગેઽસ્મિન્નજ્ઞેન કે નાપિ

અન્યત્સૂર્યકિરણાન્નિહતં લિઙ્ગ સ્થાપયેત્ તત્ર
અન્ત્યેનાન્તરિતં વા શ્વભ્રાન્તં નૈ વસંપ્રાપ્તમ્

અનભીષ્ટમાર્ગતાસ્યં તલ્લિઙ્ગં તુ ચ્છમિતિ કથિતમ્
તત્રૈ વતુતલ્લિઙ્ગં સમ્યગ્વિદ્વાન્ યઃ સમીકુર્યાત્

વક્રં ચ વક્રવૃત્તં તલ્લિઙ્ગં યત્તદેવ તત્સમિતમ્ 20-

તલ્લિઙ્ગં તુનિમગ્નં કાલજ્ઞાતં તથા વાપિ
તદધોગતમિત્યુ ક્તં તલ્લિઙ્ગં ચોદ્ધરેત્ સમિતમ્

તલ્લિઙ્ગં તુનિમગ્નં કાલાજ્ઞાતમૂધ્ધ્વગતમ્
તત્ર સ્થાપ્યં નિર્દો ષકં યદિદમ્

સરિતઃ સ્રોતઃ પતિતં નીત્વા શતદણ્ડમન્યસ્મિન્
સ્થાપ્યં તદ્દૈ વિકવિધિના શુદ્ધેદેશેમુખં પ્રાગ્વત્

મન્ત્રક્રિયેતરલિઙ્ગં સર્વેષાં લક્ષણોપેતમ્
અજ્ઞસ્થાપિતમેતત્તદ્યોજયેદ્ વિધિના

હીનં જ્વલનાલીઢં જીર્ણંસસ્ફોટકં ચ ભગ્નં ચ
લિઙ્ગં સાઘ્ઘ્યંત્યક્ત્વા પુનસ્તત્સ્થાપયેન્નવં લિઙ્ગમ્

અધરોત્તરમજ્ઞાનાં મોહેન વાઽપ્યન્યદાનનયુ ક્તમ્
વિપરીતં ત્યજેત્ સહસા ઉચિતં યન્નવમન્યત્તત્રૈ વ સ્થાપયેદ્ વિધિના

અત્રોચિતલક્ષણં તત્ શૂન્ય તલં તુવા ચાક્ષમ્
ગ્રાહ્યં ક્ષેત્રગતં યન્ન તદ્યોગ્યં સર્વથા ત્યાજ્યમ્

તત્રૈ વાન્યલ્લિઙ્ગં નવમુ ચિતં સ્થાપયેદ્ વિધિના
ચોરાદુ દ્ધતકં તદન્તઃપતિતં ચેત્પઞ્ચસન્ધાનમ્

તત્ર તદેવ સ્થાપ્યં નિર્દો ષં પૂર્વવદ્ વિધિના 28-

ચણ્ડાલશૂદ્રકાદ્યૈઃ સ્પૃષ્ટં ચ લિઙ્ગં તહ્હ્યયોગ્યકં શસ્તમ્
નદીતીરં ચેત્ મન્દિરરહિતં તુતલ્લિઙ્ગમ્

પૂર્વસ્યામુત્તરતો નીત્વાન્યસ્મિન્ શુભેદેશે
સુ સ્થાપિતં લિઙ્ગં પૂર્વવદેવાનાય્ય વિધિનાપિ

બેરં વાપ્યેવં તત્તદ્યુ ક્ત્યાન્યસ્મિન્નવેદેશે
સ્થાપ્યં યદિ નિર્દો ષં સર્વમનુ ક્તં તુતલ્લિઙ્ગે

દ્વાદશવર્ષાદૂધ્ધ્વંશૂન્યત્વં યાતિ યલ્લિઙ્ગમ્
તત્તન્નિર્દો ષં યદિ નાગ્રાહ્યમિદં વદન્તિ કેચિજ્જ્ઞાઃ

શિલામયં તહ્હ્યુ દકે નિક્ષિપેત્ ત્વરિતં બુધઃ
શિલાદિપીઠં નિર્દો ષં પ્રયોજ્યં ચેત્તદેવહિ

ગ્રાહ્યં બ્રહ્મશિલાદિ સ્યાત્ દ્રવ્યં પિણ્ડં ચ પૂર્વવત્
અલક્ષણં ચ હીનં ચ સ્ફુ ટિતાદિભિરન્વિતમ્

સન્ત્યજ્ય વિધિના પીઠં કુર્યાદાકૃતિ પૂર્વવત્
પાષાણેનૈ વ પાષાણેચેષ્ટકા ચેષ્ટકામયે

પૂર્વવત્ પતિતં પૂર્વંપીઠં કુર્યાદ્ યથોચિતમ્
અલાભેહ્યુપલેચૈ વવેષ્ટકે ચેષ્ટકા ભવેત્

બેરેશિલામયેચૈ વવૃક્ષજેવિકલાઙ્ગકે
સન્ત્યજ્ય સહસા બેરં સ્થાપયેત્ પૂર્વવન્નવમ્

માનોન્માનાદુપેતં ચ જીર્ણવત્સ્ ફોટનાદિકમ્
બેરં ત્યક્ત્વાન્યમત્રૈ વ સ્થાપયેદ્ વિધિના પુનઃ

લોહજેમૃણ્મયેબેરેહસ્તનાસાઙિ ઘ્રભૂષણે
કર્ણદન્તાદિહીનં તુતત્તદ્દ્ર વ્યૈર્દૃઢીકૃતમ્

ઉત્તમાઙ્ગવિહીનેતુત્યક્ત્વાન્યં યોજયેન્નવમ્
પ્રાસાદેવાઽથ લિઙ્ગે વા પીઠેવાર્ચાસુસર્વદા

તત્તદ્દ્ર વ્યૈ ર્વરૈ ર્વાઽપિ કુર્યાદ્ધીનૈર્નયોજયેત્
જીર્ણેચ તેન યઃ કર્તુમિચ્છેદ્ દ્રવ્યેન પણ્ડિતઃ

પૂર્વમાર્ગેણ નિષ્પાદ્ય સમં કુર્યાદ્ યથાવિધિ
તુ લ્યં હીનેઽધિકં ચેષ્ટં સર્વદા શુભમિચ્છતામ્

હીનં કુર્યાદ્ વરદ્રવ્યૈઃ સમં વા તત્ર પૂર્વવત્
ધામગૃહગૃહસ્તમ્ભદ્વારમાનાદિમાનતઃ

મૃણ્મયં નિક્ષિપેદપ્સુદારુજં ચાગ્નિના દહે ત્
લોહજં વહ્નિના તત્ર દ્રુતં શુદ્ધં વિગૃહ્યતામ્

ગ્રામાદીનાં ગૃહાદીનાં શાલાનાં ચ વિશેષતઃ
આરમ્ભવ્યાસદીર્ઘા ભ્યાં હીનં નેષ્ટં મુનીશ્વરૈઃ

સમં વા યોજયેત્ તસ્માદધિકં વાઽપિ યોજયેત્
યુ ક્તિતઃ પરિતો વાઽપિ પ્રાગ્વદ્દિશિ વિવર્ધયેત્

દક્ષિણાપરભાગેતુવૃદ્ધિદં વસ્તુનાશનમ્
ગૃહમાલિકયોર્ભૂમિસં ખ્યામુપરિ કલ્પયેત્

સર્વથા નોચિતં હીનં કુર્યાદુ ક્તક્રમેણ તુ 47-

આદ્યારમ્ભેચાથવા જીર્ણહીનાઙ્ગાનાં કલ્પનેપાતનેચ
લિઙ્ગે બેરેસ્ફોટનાદ્યઙ્ગહીનેકુર્યાદ્ બાલસ્થાપનં પીઠબન્ધે

લયશશીલયપીઠ ત્રિચતુરં શકલાક્ષકરં તુવા
ગુણયુ ગેન્દ્રિયષણ્મુ નિહસ્તકઃ પ્રવર્મધ્યમકે તરુણાલયમ્

ભવનમૂલતલાઙિ ઘ્રવિશાલતો દ્વિગુણકાત્રિગુણમેતિ હિ ભિત્તિઃ
ભવન્ શેષમધોગૃહમાનકં તદપિ મણ્ડપકં તુસભાઽપિ વા

તઁર્ભાર્ધંશ્રેષ્ઠમર્ધાર્ધકં તદ્ધીનં મધ્યેઽષ્ટાં શકે નન્દમાનમ્
લિઙ્ગાયામં તુ લ્યનાહં સુ વૃત્તં કુર્યા ચ્છત્રાભં શિરઃસૂત્રહીનમ્

તિથિકરાગ્રજમાદિતયાઙ્ગુલાઙ્ગુ લિવિવર્ધનયા નવમાનકમ્
તરુણલિઙ્ગસમુન્નતકર્તૃવુઁણયુ ગાં શકમાસનવેશનમ્

ભવતિ મૂલતલેતરતુઙ્ગકં સમમુતાર્ધકમુત્તમમાધમમ્
નવવિધં વસુભાગયુતેઽન્તરેતરુણલિઙ્ગસમુન્નતમીરિતમ્

મુ નિકરાગ્રજમાદિતયોદયં નયનમાત્રવિવર્ધનયા તતમ્
નવવિધં તરુણપ્રતિન્મોદયં સકલકેઽસકલં ચ યથા કુરુ

અપિ ચ મૂલ ચલાર્ધકમુત્તમં તદનુધર્મમથાં શમથાન્તરે
નવવિધં યુ ગકદ્વયભાગિકે તરુણબિમ્બમુદીરિતમાર્ચકે

અચલતુ લ્યવિશાલસમોદયં વરમધોઙિ ઘ્રવિહીનકમાધમમ્
વસુ વિભાગયુતેતુતદન્તરેનવવિધં વિપુલોદયમાસને

ઉપલલોહકુજેતરુણાલયેષ્વભિહિતાસ્તરવોઽપિ ચ બાલકે
સરલકાલજચન્દનસાલકા ખદિરમારુદપિપ્પલતિન્દુકાઃ

યાવત્સંપ્રાર્થિતાર્થંતદુદયસમયેમૂલહમ્મ્યંપ્રકલ્પ્ય
તસ્મિન્નુ ક્ત્વા વિધેયં સકલમપિ વરં સ્થાપયેદ્ બાલધામ્નિ
દ્વિષ્ષટ્ સંવત્સરાન્તં તરુણભવનકં તદ્વરં નેષ્ટમાદ્યૈ-રન્યેષાં કર્મણાં સ્યાત્તદવધિરધિકં સર્વદોષપ્રદં તત્

પ્રાસાદાનાં લિઙ્ગપીઠાર્ચકાનાં દોષાઢ્યાનાં ગ્રામવસ્ત્વાદિકાનામ્
એવં પ્રોક્તં ચાનુકર્મણ્યવશ્યં પ્રોક્તાદન્યત્સર્વદોષપ્રદં તત્

ઇતિ મયમતેવસ્તુશાસ્ત્રેઅનુકર્મવિધાનં નામ પઞ્ચત્રિં શોઽધ્યાયઃ
અથ ષડ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ
બ્રહ્માદીનાં ચ વિન્યાસં દેવીનાં વર્ણમાયુધમ્
વાહનં ભૂષણં કે તુ ર્વિમાનં વક્ષ્યતેક્રમાત્

ચતુર્મુ ખશ્ચતુર્બાહુઃ તપ્તકાઞ્ચનસન્નિભઃ
વિદ્યુદ્દામપિશઙ્ગાર્ચિજટામકુટબન્ધનઃ

કુણ્ડલી ચાઙ્ગદી હારી મૃગચર્મો ત્તરીયકઃ
ઉત્તરીયોપવીતં ચ ગલાન્તેસન્નિવેશયેત્

બભ્રૂરૂ મૌઞ્જિકાધારઃ શુ ક્લમાલ્યામ્બરઃ શુ ચિઃ
અક્ષમાલા ચ કત્ન ર્ચશ્ચ દક્ષિણેતુકરદ્વયે

કમણ્ડલુકુશૌ વામેસ્રુક્ સ્રુ વં વાઽથ દક્ષિણે
આજ્યસ્થાલીં કુશં વાઽપિ વામહસ્તેપ્રદાપયેત્

વરદાભયહસ્તો વા જટામુકુટમણ્ડિતઃ
વામભાગેતુસાવિત્રી ભારતી દક્ષિણેંઽશકે

અષયઃ પરિવારાસ્તુહં સારૂઢઃ કુશધ્વજઃ
આસીનો વા સ્થિતો બ્રહ્મા પદ્માસનમુદાહૃતમ્

વિષ્ણુઃ કિરીટમુકુટકે યૂરકટકાન્વિતઃ
ભૂષિતઃ કટિસૂત્રાદ્યૈઃ પીતવાસાશ્ચતુર્ભુ જઃ

વરદાભયહસ્તશ્ચ શઙ્ખચક્રધરઃ શુ ચિઃ
આસીનો વા સ્થિતો વાઽપિ વામેઽવામેઽવની રમા

પીઠસ્થો વામ્બુજસ્થો વા શ્યામવર્ણોઽચ્યુતઃ પ્રભુઃ
ગ્રામાદિવસ્તુમધ્યેચ દિક્ષ્વષ્ટાસુપ્રશસ્યતે

શ્રીલક્ષ્મી ભૂમિસોદ્ભાસી વક્ષ્યતેકમલેક્ષણઃ
એકબેરં મુમુક્ષૂણાં સ્થાપનીયં વિચક્ષણૈઃ

ધ્વજં ચ વાહનં ચાપિ ગરુડઃ સમુદીરિતઃ
વરદાભયહસ્તૌ ચ ભુજોદ્ધતવસુ ન્ધરા

પાદાક્રાન્તોરગાધીશસ્તપ્તકાર્તસ્વરપ્રભઃ
પીતયજ્ઞોપવીતશ્ચ સર્વાલં કારસં યુતઃ

પ્રોક્તો વરાહમૂર્તિસ્તુપ્રલયામ્બુદસન્નિભઃ
ગર્ભભિત્તિમુપાશ્રિત્ય પઞ્ચાયુધવપુઃ સ્થિતઃ

ત્રિવિક્રમો વામનશ્ચ નારસિં હશ્ચ વૈષ્ણવઃ
સિં હવક્ત્રોઽતિનીરૂક્ષશ્ચોગ્રદં ષ્ટ્રો મહાબલઃ

કુ ટિલૌ માં સલૌ ચોરૂ રોમમાલાસમન્વિતઃ
સકુણ્ડલઃ સ્થૂલજિહ્વા કરણ્ડમુકુટોજ્વલઃ

શ્વેતવર્ણો મહાકાયો માઙ્ગલ્યશ્ચણ્ડવેગવાન્
દશહસ્તોઽષ્ટબાહુર્વાતીક્ષ્ણદન્તનખાન્વિતઃ

પીતયજ્ઞોપવીતશ્ચ પુષ્પમાલ્યૈરલઙ્કૃતઃ
હારકે યૂરકટકકટિસૂત્રાદિભિર્યુ તઃ

રક્તવસ્ત્રધરો દેવો હસ્તૌ યુદ્ધેનિરાયુધૌ
હિરણ્યો રઃસ્થલાસક્ત વિદારણકરદ્વયઃ

આસીનશ્ચોક્તમાર્ગેણ સર્વદેવાભિવન્દિતઃ
પર્વતાગ્રેગુહાયાં વાપ્યરણ્યેરિપુમણ્ડલે

સ્થાપિતો રિપુનાશાય નારસિં હો વિપશ્ચિતામ્
ગ્રામાદિષુચતુર્બાહુઃશઙ્ખચક્રધરઃ પ્રભુઃ

સર્વાલઙ્કારસં યુક્તઃ પીતવસ્ત્રધરઃ શુ ચિઃ
સ્થાપ્યો નરહરિર્વાયૌ સ્થિતો વાસીન એવ વા

પિટ્ટકોબ્દલજઙ્ઘોધ્ધ્વજાન્વોપરિનૂભુજદ્વયમ્
દણ્ડહસ્તોઽભયો વાન્યદ્ યોગપટ્ટે ન વેષ્ટયેત્

વરદાભયહસ્તં તુસ્થાનકં પદ્મપીઠકે
શાન્તિપુ ષ્ટિજયારોગ્યભોગૈશ્વર્યધનૈધનમ્

સુપ્તરૂપં તુકર્તવ્યમા નન્તરૂપતલ્પકે
ત્રિમેખલસમાયુ ક્તે પઞ્ચસપ્તફણાન્વિતે

પૂર્વસ્મિન્દક્ષિણેવાઽપિ શિરોયુ ગ્ દ્વિભુજઃ પ્રભુઃ
દક્ષિણસ્થો દણ્ડભુજઃ શિરોધરભુજોઽથવા

સપુષ્પો વામહસ્તેતુયોગનિદ્રાસુભદ્રકઃ
સિતપીતાઞ્જનશ્યામસન્નિભસ્તુચતુર્યુગે

કૃતાદિષુક્રમેણૈ વપૂર્વવદ્ ભૂષણાદિકમ્
નાભિજન્મામ્બુજેધાતાપ્યાસીનસ્તુસમાહિતઃ

શ્રીભૂમા પુષ્પહસ્તેચ સ્થાપિતવ્યેશિરોઙ્ઘિકે
દેવસ્ય પાશ્શ્વતઃ પુષ્પમન્યજ્જાનુ પ્રસારિતમ્

શયનં વામપાદં તુશ્રિયો ભૂમ્યાસ્તુદક્ષિણે
શઙ્ખચક્રગદા શાઙ્ર્ગખઙ્ગાઃ સકલરૂપિણઃ

શઙ્ખાસ્ત્રેશઃ સિતો ભૂતશ્ચક્રો રક્તનિભઃ પુમાન્
ગદા સ્ત્રી હેમસં કાશા શાઙ્ર્ગઃ કૃષ્ણપુમાન્ભવેત્

ખડ્ગા શ્યામલવર્ણાસ્ત્રી સર્વભૂષણભૂષિતા
વામસ્થા સૂચયો વામેદક્ષેચોદ્યતપાણયઃ

નાનાવર્ણામ્બરાઃ સર્વેસ્વમૂઘ્ઘ્નિન્યસ્તહેતયઃ
મધુકટભકૌ પાશ્શ્વેસ્થાપિતવ્યૌ ચ રોષિતૌ

સુરેન્દ્રઃ પ્રાઙ્મુખો દેવૈ રન્યૈ ર્વાસુમહર્ષિભિઃ
ગ્રામાદિવાસ્તુમધ્યેવા બાહ્યેદિક્ષુવિદિક્ષ્વપિ

સ્થાપનીયો હરિર્યુક્ત્યા સર્વેષાં હિતકાંક્ષિભિઃ
પિશઙ્ગોધ્ધ્વજટાભાસઃ કાઞ્ચનાગ્નિસમપ્રભઃ

ઘનોરૂ રશ્મિસં ઘાતચન્દ્રાઙ્કિતજટાધરઃ
ચતુર્ભુ જસ્ત્રિનેત્રશ્ચ સૌમ્યો બૃંહિત યૌવનઃ

વ્યૂઢોરસ્કો વૃષારૂઢઃ શૃઙ્ખલાઙ્કુશપાશભૃત્
પીનસ્તુઙ્ગભુજો પાણી હસ્ત્યાત્મા હારનૂપુરઃ

કટકં કટિસૂત્રં ચ કુણ્ડલં નાગનિર્મિતમ્
મેખલોદરબન્ધં ચ પુણ્ડરીકાજિનામ્બરઃ

દશહસ્તોઽષ્ટબાહુર્વાસર્વાલઙ્કારસં યુતઃ
દક્ષિણેશક્તિશૂલાસિ ગદાપ્રજ્વલનાઙ્ગવાન્

વામેઽપિ નાગખટ્વાઙ્ગં ખેટકં ચ કપાલકમ્
નાગપાશં પ્રસન્નસ્તુવ્યાઘ્રચર્મામ્બરઃ શિવઃ

ગદાસિહીનહસ્તઃસન્ અષ્ટબાહુર્મહેશ્વરઃ
આસીનો વા સ્થિતો વાઽપિ વૃષારૂઢો વૃષધ્વજઃ

નૃત્તવાદ્યાદિમુ દિતનૃત્તભૃઙ્ગ્યનુપૂર્વકઃ
નન્દ્યાદિગણસં યુક્તઃ સુરવ્રાતનિષેવિતઃ

ગ્રામેવા નગરેવાઽપિ સ્થાપનીયો હિતૈ ષિભિઃ
સુખાસનં વિવાહં ચાપ્યુમાસ્કન્દં પરં તથા

વૃષારૂઢં પુરારિં ચ નૃત્તં વૈ ચન્દ્રશેખરમ્
અર્ધનારિં ચ વિષ્ણ્વર્ધંચણ્ડે શાનુ ગ્રહં પરમ્

કામારિં કાલનાશં ચ દક્ષિણામૂર્તિકં તથા
ભિક્ષાટનં મુખલિઙ્ગં લિઙ્ગસં ભૂતરૂપકમ્

ષોડશપ્રતિમાકારં વક્ષ્યેઽહં વિધિના ક્રમાત્
ત્રિનેત્રં ચ ચતુર્બાહું બાલેન્દુકૃતશેખરમ્

વ્યાઘ્રચર્મામ્બ્રં ચૈ વ હારકે યૂરભૂષિતમ્
યજ્ઞોપવીતસં યુક્તં કુણ્ડલાભ્યામલઙ્કૃતમ્

એવં ષોડશમૂર્તીનાં સામાન્યં સમુદીરિતમ્
અતઃ પરં પૃથગ્રૂપં ક્રમશો વચ્યતેઽધુના

આસનેતુસુખાસીનં વરદાભયહસ્તકમ્
દક્ષિણેઽદક્ષિણેહસ્તેટઙ્કકૃષ્ણં પ્રયોજયેત્

શયિતં વામપાદં તુદક્ષિણં પીઠલમ્બિતમ્
અનુ ક્તં પૂર્વવત્સર્વમેવમુ ક્તં સુખાસનમ્

ઇદં પૂજાવિધૌ ચૈ વ નિશ્ચયં મોક્ષસિદ્ધિદમ્
કિઞ્ચિત્ ત્રિભઙ્ગિકં કાયં વામપાદં તુકુ ઞ્ચિતમ્

દેવસ્ય દક્ષિણં હસ્તં દેવ્યા હસ્તેન સં યુતમ્
વરદં વામહસ્તં તુકૃષ્ણાપરશુસં યુતમ્

સર્વાભરણસં યુક્તં ક્ષૌમવસ્ત્રધરં હરમ્
દેવસ્ય બાહુમાત્રેણ દેવી કાર્યાદ્વિબાહુકા

દ્વિનેત્રા ચારુવદના શ્યામવર્ણાતુકોમલા
કિઞ્ચિદ્ વક્રાં તુકે યૂરકટકરઙ્ગુલીયકઃ

કરણ્ડિકાભમૌલ્યઙ્ગાં સર્વાભરણભૂષિતામ્
દુકત્ન લવસનાં ગૌરીમુત્પલન્વિતપાણિકામ્

નૂપુરાદ્યૈ જ્જ્વલત્પાદપઙ્કજાં દક્ષિણેન્યસેત્
લક્ષ્મીં હિરણ્યવર્ણાંચ દ્વિભુજાં ચ દ્વિલોચનામ્

સર્વાભરણસં યુક્તામુમાપાશ્શ્વેતુકારયેત્
શિલા વા વિષ્ણુમૂર્તિર્વાજલધારાં તુદાપયેત્

ષોડશામ્બુજકે બ્રહ્મા વિવાહહોમસમ્મુખઃ
કલ્યાણં કારયેદેવં સર્વદેવગણાન્વિતમ્

સુરાદ્યાદિસુપૂજ્યં ચ સર્વમઙ્ગલસિદ્ધિદમ્ 58-

અર્ધચન્દ્રાસનં દેવં વામાઙ્ગસ્થિતગૌરિકમ્
ઉમાસહિતહસ્તં તુદેવ્યા હસ્તોપગૂહિતમ્

ઉમામહેશ્વરં રૂપં પૂર્વોક્તસ્વસ્વરૂપકમ્
દેવસ્ય વામપાશ્શ્વેતુદેવીં કુર્યાદ્ વિચક્ષણઃ

ઉમાશઙ્કરયોર્મધ્યેસ્કન્દં બાલરૂપકમ્
સુખાસનં યુક્ત્યા કુર્યાદુમાસ્કન્દાન્વિતં ભવેત્

ઉમાસ્કન્દસ્ય દેવસ્ય સર્વકામાર્થસિદ્ધિદમ્
ઉમેશ્વરૌ સ્થિતૌ પીઠેવૃષભં પૃષ્ઠતઃ સ્થિતમ્

વૃષમસ્તકદેશેતુન્યસ્તવ્યં વામકત્ન ર્પરમ્
લમ્બિતં દક્ષિણં હસ્તં શૂલં વામેયથોચિતમ્

કૃષ્ણાપરશુસં યુક્તં વૃષારૂઢં સમીરિતમ્
પૂજા દારિદ્ર્યનાશાર્થંસર્વપ્રાણિહિતાવહમ્

સુ સ્થિતં દક્ષિણં પાદં વામપાદં તુકુ ઞ્ચિતમ્
ધનુર્બાણસમાયુ ક્તં કૃષ્ણાપરશુસં યુતમ્

વૃષભસ્યન્દનસ્થાનં સર્વદેવગણાન્વિતમ્
ઉમયા સહિતં દેવં કુર્યાદ્ વૈ ત્રિપુરાન્તકમ્

વૈ રિનાશાર્થકં પૂજ્યં કુર્યાત્ ત્રિપુરસુન્દરમ્
નૃત્તં ભુજઙ્ગલલિતં સન્ધ્યાનૃત્તમિહોચ્યતે

ઇમરું ચાપિ વહ્નિં ચ દક્ષિણેઽદક્ષિણેકરે
ત્રિશૂલં પરશું ખડ્ગં બાણં સ્યાદ્ દક્ષિણેકરે

ખેટકં ચ પિનાકં ચ દણ્ડં પાશં ચ વામતઃ
ચારુચારીપ્રચારેણ પ્રજ્વલચ્ચરણાન્વિતમ્

દક્ષિણં કુ ઞ્ચિતં પાદં વામં જાન્વન્તમુ દ્ધતમ્
જાનુબાહ્યાદિપાણ્ષ્ણ્યન્તમેકાદિત્રિમુખાન્તરમ્

તદન્તરેઽષ્ટભાગેતુનવધા નિર્ગમં મતમ્
નિર્ગમં વામપાદં તુયુ ક્ત્યા તત્ર પ્રયોજયેત્

અજ્વાગતમુખં કિઞ્ચિત્કાયં વૈ સત્રિભઙ્ગિકમ્
સાભયં દક્ષિણં હસ્તમઙ્ગુષ્ઠાન્તં સ્તનાન્તકમ્

ઉદ્ય”મરુકં હસ્તં કર્ણચૂલ્યન્તમુદ્ધતમ્
ગજહસ્તોપમં વામં વામપાદાન્તિકં ગતમ્

સાગ્નિવામકરં બાહુમાત્રોચ્ચં કારયેત્ સુધીઃ
બાહુકક્ષાન્તરં તાવત્ વ્યાઘ્રચર્મધરઃ સમઃ

વામેઽવામેફણી કૃત્વા ન્યસેદ્ વામેઽભયં તુવા
સંવિકીર્ણજટાભારં બકપક્ષવિચિત્રિતમ્

કરોટિમાલયા યુક્તં જટાજૂટસચન્દ્રકમ્
સંવિકીર્ણજટાસં ખ્યા પઞ્ચસપ્તનવોદિતા

વામેગૌરી ત્રિભાગેતુઅવામેનન્દિકે શ્વરઃ
નૃત્તવાદ્યાદિમુ દિતૌ નૃત્તભૃઙ્ગી ચ પૂર્વકમ્

દેવદાનવગન્ધર્વસિદ્ધવિદ્યાધરાન્વિતમ્
પાશ્શ્વયોર્મુનિભિર્યુક્તં સુરબૃન્દનિષેવિતમ્

પીઠસ્થોઽથામ્બુજસ્થો વા સ્થાપયેત્ તન્નિરન્તરમ્
પાદાધારમપસ્મારં ભુજઙ્ગત્રાસમીરિતમ્

નૃત્તપૂજાઘ્નં સદ્યઃ શત્રુનાશકરં ભવેત્
અજ્વાગતસ્થિતં દેવં વરદાભયહસ્તકમ્

કૃષ્ણાપરશુસં યુક્તં કર્તવ્યં ચન્દ્રશેખરમ્
ઉમયા સહિતં વામમૈ શમર્ધંતુદક્ષિણે

અતિપીતજટાભારમુકુટં સુ વિચિત્રિતમ્ 81-

વામોમાર્ધંસધમ્મિલ્લં સીમન્તં તિલકાલકમ્
કુણ્ડલં દક્ષિણેકર્ણેવાસુ કિં ચ વ્યવસ્થિતમ્

તાડિકં વામકે દદ્યાત્ પાલિકાં ચ પ્રદાપયેત્
કપાલં દક્ષિણેહસ્તેશૂલં ટઙ્કં ક્રમેણ વા

સોત્પલં વામહસ્તં તુકે યૂરકટકાન્વિતમ્
પવિત્રમક્ષસૂત્રં ચ વામેઽવામેપ્રયોજયેત્

સહારં કન્ધરાર્ધંતુવામેસાગ્નિં ચ દક્ષિણમ્
સ્તનયુ ક્તમુમાર્ધંતુદક્ષિણં વૃદ્ધવક્ષસમ્

શ્રોણ્યર્ધદક્ષિણેશમ્ભોવ્વ્યાઘ્રચર્મકૃતામ્બરમ્
ઉમાર્ધંકટિસૂત્રં ચ ચિત્રવસ્ત્રપરિચ્છદમ્

પાદૌ ચ દેવદેવ્યોશ્ચ સમપદ્મોપરિસ્થિતૌ
નૂપુરાલઙ્કૃત કિઞ્ચિત્કુઞ્ચિતં વામપાદકમ્

સાઙ્ગુલીયં તથા દેવ્યા ભૂષિતં વામપાદકમ્
ચતુર્ભુ જં તુવા દેવમુમાર્ધંશુકસં યુતમ્

ઈશાર્ધંરક્તવર્ણંતુશ્યામવર્ણમુમાર્ધકમ્
અર્ધનારીશ્વરં રૂપં કુર્યાદ્ વિદ્વાન્ સલક્ષણમ્

વિષ્ણ્વર્ધમીશ્વરાર્ધંચ પૂર્વવત્ પરિકલ્પયેત્
શઙ્ખદણ્ડં તુકૃષ્ણાર્ધેશૂલટઙ્કં શિવાર્ધતઃ

સ્વસ્વાભરણસં પૂર્ણંસમપદ્મોપરિ સ્થિતમ્
વિષ્ણુશઙ્કરયોરર્ધંવામદક્ષિણભાગતઃ

પ્રત્યાલીઢસ્ય દેવસ્ય ચણ્ડે શં પાશ્શ્વતો ન્યસેત્
પ્રકોષ્ઠે પરશું કૃત્વા હૃદયાઞ્જલિહસ્તકમ્

પુષ્પમાલાસમાયુ ક્ત્ મત્યન્તોર્જિતતેજસમ્
ચણ્ડે શ્વરપ્રસાદં તુરૂપમ્ કામારિરુચ્યતે

દેવસ્ય પાશ્શ્વતઃ કુર્યાત્ કામં રૂપં પ્રવક્ષ્યતે
પર્યઙ્કબન્ધમાલીનમઙ્કે ક્ષિપ્તોધ્ધ્વપાણિકમ્

કામારિમુ ગ્રરૂપં તુકારયેલ્લક્ષણાન્વિતમ્
ઉદ્ધતં દક્ષિણં પાદં વામપાદં તુકુ ઞ્ચિતમ્

દક્ષિણેતુકરેશૂલં પરશું વામબાહુકે
દક્ષિણેનાગપાશં તુવામહસ્તં તુસૂચિતમ્

કાલસં હૃદયેપાદં શૂલં કુર્યાદધોમુખમ્
કાલનાશવપુઃ પ્રોક્તમુ ગ્રરૂપં તુચણ્ડધૃક્

સં દં શમક્ષમાલા ચ દક્ષિણેઽદક્ષિણેકરે
પુસ્તકં જ્વલનં કુર્યાચ્છ્ વે તવર્ણંત્રિલોચનમ્

પિઙ્ગવર્ણા વૃતા લમ્બિકે શભારં સચન્દ્રકમ્
કરોટિકાકધુર્ધૂ રપુષ્પયુક્તં હિ સાદિતમ્

દક્ષિણોરૂપરિષ્ટાત્ તુશયિતમ્ વામમઙિ ઘ્રકમ્
પાદાધારમપસ્મારં કુર્યાત્ પીઠેસમન્વિતમ્

પાશ્શ્વયોર્મુનિભિર્યુક્તં દક્ષિણામૂર્તિરૂપકમ્
પર્વતાગ્રસ્થિતં દેવં મૃગપક્ષિમુનીશ્વરમ્

ભિક્ષાટનં પ્રકર્તવ્યં નગ્નરૂપં ત્રિલોચનમ્
ચતુર્ભુ જસમાયુ ક્તં પિઞ્છં વામેકપાલકમ્

હરિણ્યાસ્યગતં હસ્તં સવ્યં ડમરુકોદ્ધતમ્
પાદં પાદુકસં યુક્તં દેવં વૈ ગમનોન્મુખમ્

અથવાઽષ્ટચતુર્બાહુઃ ષડ્ ભુજો વા મહેશ્વરઃ
મણિભિઃ શઙ્ખજૈર્ના ગૈર્ભૂષિતસ્ત્વહિકુણ્ડલઃ

પાલિકં વામેપત્રં વા ક્ષુ રિકાલં કૃતા કટિઃ
વ્યાઘ્રચર્મામ્બરો દેવઃ શ્વેતવર્ણસ્ત્રિલોચનઃ

પાદુકાલઙ્કૃતં પાદં તુ ટિકાર્ધા ન્વિતઃ કરઃ
સર્વાલઙ્કૃ તિસં યુક્તઃ સર્વભૂતગુણાન્વિતઃ

વિભ્રમસ્ત્રીગણાવૃતઃ કઙ્કાલશ્ચારુવેષભાક્
મુખલિઙ્ગમથો વક્ષ્યેસર્વકામપ્રસિદ્ધયે

ધર્માંશેતુશિવાયામેવિષ્કમ્ભેતુત્રિભાગિકે
સ્કન્ધં દ્વ્યં શેગલં ભાગં ત્રિભાગં મુખમિષ્યતે

ઉષ્ણીષમં શકં દ્વ્યં શં મકુટં લિઙ્ગમં શતઃ
ભાગેન મુખવિષ્કમ્ભં ચોધ્ધ્વલિઙ્ગવિશાલકમ્

વિષ્ણોઃ પિતામહસ્યાપિ તૌ ભાગાવાર્ષધર્મકે
લલાટચન્દ્રકાસ્યોષ્ઠ ઘ્રાણાનિ નયનાનિ ચ

કર્ણગણ્ડસ્તથાદ્યઙ્ગં યથોક્તં સકલેતથા
માનોન્માનપ્રમાણેન પ્રકુર્યા ચ્છાસ્ત્રવિત્તમઃ

ચતુર્ણામપિ વક્ત્રાણામલઙ્કારમથોચ્યતે
ત્રિનેત્રં સસ્મિતં વક્ત્રં પૂર્વંતત્પુરુષાહ્વયમ્

ચન્દ્રાઙ્કિતજટાજૂટં કુઙ્કુમદ્રવસંનિભમ્
નક્રકુણ્ડલસં યુક્તં પદ્મપત્રવદીક્ષણમ્

અઘોરં દક્ષિણં વક્ત્રં સિં હાક્ષં સિં હનાસિકમ્
રાજાવર્તનિભચ્છાયં ફણિકુણ્ડલમણ્ડિતમ્

સસર્પપ્રોતનં તુણ્ડં ચન્દ્રાઙ્કિત જટાભરમ્
સદં ષ્ટ્રં સ્થૂલજિહ્વં ચ પિઙ્ગશ્મશ્રુત્રિલોચનમ્

પ્રસન્નં વારુણં વામં રત્નકુણ્ડલમણ્ડિતમ્
સાર્ધેન્દ્વહિજટાજૂટં પૂર્ણચન્દ્રનિભં મુખમ્

સદ્યોજાતાહ્વયં સૌમ્યં બન્ધૂકકુસુમપ્રભમ્
ચન્દ્રાઙ્કિતજટાજૂટં તિલકાલકસં યુતમ્

યુ વત્યાભરણોપેતં વક્ત્રં ધમ્મિલ્લકોજ્જ્વલમ્
એકદ્વિત્રિચતુ ર્વક્ત્રમેવં લિઙ્ગં પ્રકીર્તિતમ્

સર્વાભરણસં યુક્તં ષણ્મુખં કુઙ્કુમચ્છવિમ્
દેવ્યૌ ગજા ચ વલ્લી ચ પીતશ્યામનિભેકૃતે

સર્વાભરણસં યુક્તે વામેઽવામેપ્રયોજયેત્
ગ્રામાદિવસ્તુમધ્યેચ ચતુ ર્દિક્ષુપ્રશસ્યતે

વીથ્યગ્રેવીથિમધ્યેવા ઐશાન્યામપિ વર્ધયેત્
ભોગાર્થંપશ્ચિમેન્યસ્ય મોક્ષાર્થંમધ્યમેઽસ્ય તુ

ગજાનનસ્ત્વેકદન્તઃ સમસ્થસ્તુત્રિલોચનઃ
રક્તવર્ણશ્ચતુર્બાહુર્ભૂ તરૂપો મહોદરઃ

નાગયજ્ઞોપવીતસ્તુઘનપિણ્ડોરુજાનુકઃ
પદ્માસનોપરિષ્ટાત્ તુવામાઙિ ઘ્રશયિતં તથા

દક્ષિણં કુ ઞ્ચિતં પાદં વામાવર્તાઙ્ગુલીયકમ્
સ્વદન્તમઙ્કુશં કુર્યાદ્ દક્ષિણેકરદ્વયે

વામદ્વયેઽક્ષમાલાં ચ લ”ઉકં ચ પ્રદાપયેત્
કરણ્ડિકાભમૌલ્યઙ્ગો હારાદ્યાભરણાન્વિતઃ

એવં ગણાધિપઃ પ્રોક્તઃ સ્થિતો વા પદ્મપીઠકે
નૃત્તેચ ષટ્ ચતુર્બાહુ સકે તુરાખુ વાહનઃ

સૈકચક્રં તુસપ્તાશ્વમ્ અરુણાગ્રં મહારથમ્
હસ્તદ્વયેચ કમલં કઞ્ચુકચ્છન્નવક્ષસમ્

અકુ ઞ્ચિતસુકે શં તુપ્રભામણ્ડલમણ્ડિતમ્
કોશવેષ્ટનયુ ક્તં વા સ્વર્ણરત્નવિભૂષિતમ્

મકુટં વા વિધાતવ્યમન્યત્સર્વંસુમણ્ડનમ્
એકવક્ત્રં દ્વિદોર્દણ્ડં સ્કન્ધાસક્તકરામ્બુજમ્

કૃત્વા તુસ્થાપયેત્ સૂર્યંપુરુષાકૃતિરૂપિણમ્
હયારૂઢં ચ કુ ર્વીત પદ્મથં વાર્ચનાર્હકમ્

દેવ્યુષાં શ્યામવપુષીં હેમવર્ણાંચ પ્ર ત્યુષામ્
જાતિહિઙ્ગુ લ્યવર્ણેતુસ્થાપયેત્ સૂર્યમણ્ડલે

ચતુર્બાહુદ્દ્વિબાહુસ્થરક્તપદ્મવિભાજિતઃ
દ્વિહસ્તાવપરૌ બાહૂ અભયવરદાન્વિતૌ

દ્વિહસ્તશ્ચારુણશ્ચૈ વ સારથિઃ સ રથેસ્થિતઃ
સર્વલોકકજીવાત્મા દેવો હીનતનુઃ સદા

બ્રહ્મવિષ્ણુ શિવાદ્યશ્ચ સ્થાપનીયો દિનેશ્વરઃ
દેવી પ્રભા ચ સન્ધ્યા ચ વામદક્ષિણપાશ્શ્વકે

ગ્રહાદિપરિવારાસ્તુત્રિપઞ્ચાવરણાઃ કૃતાઃ
ઉત્સવેનિત્ય પૂજાયામાગમપ્રોક્તવદ્વિધિઃ

ધ્વજં ચ વાહનં વાઽપિ સિં હમેવપ્રકીર્તિતમ્
વજ્રપાણિર્મહાબાહુઃ સિં હસ્કન્ધો વિશાલદૃક્

કિરીટી કુણ્ડલી હારી કે યૂરી ગજવાહનઃ
દ્વિભુજઃ શ્યામ વર્ણસ્તુરક્તામ્બરધરઃ સુખી

સર્વાભરણસં યુક્તા લલાટોરઃ સ્થલાઙ્ ઘ્રયઃ
વિશાલાક્ષઃ પૃથુ ગ્રીવો દેવરાજઃ શચીપતિઃ

વૃદ્ધરૂપો ભવેદગ્નિરર્ધચન્દ્રાસનસ્થિતઃ
ઉજ્જ્વલત્કાઞ્ચનજ્યોતિઃ પિઙ્ગભ્રૂઃ પિઙ્ગલોચનઃ

હેમકત્ન ર્ચાલસદૃશં તદ્રૂપં તુશિરોરુહમ્
બાલાકસદૃશં વસ્ત્રમુપવીતં ચ તાદૃશમ્

અક્ષમાલા ચ કરકં દક્ષિણેઽદક્ષિણેકરે
સપ્તાયુધં ચ સપ્તાર્ચિર્જટાલોદ્ભાસરૂપકમ્

જ્વાલામાલાકુલં દીપ્તં પાશ્શ્વસ્થમં શુમણ્ડલમ્
મેષારૂઢં ચ કુણ્ડસ્થં યોગપટ્ટે ન વેષ્ટિતમ્

દક્ષિણેશયિતા સ્વાહા રત્નકુણ્ડલભૂષિતા
સર્વયાગહિતં પુણ્યં પિઙ્ગભૂષણભૂષિતમ્

દણ્ડપાણિઃ પાશહસ્તો દીપ્તાગ્નિસમલોચનઃ
મહામહિષમારૂઢો નીલાઞ્જનવપુ પ્રભઃ

પાશ્શ્વયોરાત્મસદૃશૈઃ પુરુષૈરુપજીવિભિઃ
પીનવક્ષઃસ્થલૈ ર્દિવ્યૈઃ સં હારૈ ર્બલવત્તરૈઃ

દ્વારેસ્મુ ત્થિતૈઃ ક્રુદ્ધૈઃ સર્વલોકભયઙ્કરૈઃ
ચિત્રગુપ્તઃ કલિશ્ચેતિ દક્ષિણોત્તરપાશ્શ્વકૌ

કૃષ્ણશ્યામનિભૌ રક્તવસ્ત્રકૌ તૌ સમાહિતૌ
પીઠપાશ્શ્વસ્થિતૌ મૃત્યુસહિતાવુ ગ્રતેજસૌ

નીલલોહિતસઙ્કાશેદ્વિપાશ્શ્વેચામરસ્ત્રિયૌ
વામદક્ષિણપાશ્શ્વસ્થેધર્માધર્માસમાહ્વયે

આસીનશ્ચ મયા પ્રોક્તો મહિષધ્વજવાહનઃ
નિઅર્તિસ્તુવિશાલાક્ષઃ ખડ્ગહસ્તો મહાભુજઃ

પીતવાસાઃ શવારૂઢો નીલહર્ણો મહાબલઃ
સર્વાલઙ્કારસં યુક્તશ્ચાસહાયો જગત્પતિઃ

શઙ્ખકુન્દેન્દુધવલઃ પાશહસ્તો મહાબલઃ
હારકે યૂરરુચિરકુણ્ડલાભ્યામલઙ્કૃતઃ

પીતવાસા અસદૃશઃ સુ વર્ણઃ સર્વનન્દનઃ
આસીનો વા સ્થિતો વાઽપિ મકરેવરુણઃ સ્મૃતઃ

ધ્વજહસ્તો મહાવીર્યસ્તામ્રાક્ષો ધૂમસન્નિભઃ
કુ ઞ્ચિતભ્રૂયુ ગો વાયુઃ શબલામ્બરભૂષિતઃ

મૃગારૂઢો વિધાતવ્યઃ સર્વાભરણભૂષિતઃ
કુબેરં સર્વયક્ષેશં મકુટાદ્યૈરલં કૃતમ્

તપ્તકાઞ્ચનસઙ્કાશં વરદાભયપાણિકમ્
મેષારૂઢં ગદાપાણિં દ્વિપાદં ચ દ્વિપાણિકમ્

શઙ્ખપદ્મનિધી ત્વેવં વહન્તં નરવાહનમ્
સર્વાલઙ્કારસં યુક્તં સદેવિં કારયેદ્ બુધઃ

ચન્દ્રઃ સિં હાસનાસીનઃ કુન્દશઙ્ખનિભદ્યુ તિઃ
પ્રભામણ્ડલસં યુક્તો દ્વિભુજઃ શ્વેતવસ્ત્રકઃ

આસીનો વા સ્થિતો વાઽપિ કુમુદપ્રજ્વલત્કરઃ
હેમયજ્ઞોપવીતાં શુઃ સૌમ્યઃ સોમો હૃતાહૃતઃ

શુ ક્લમાલ્યામ્બરો હૈમસન્નિભો રક્તલોચનઃ
રેવતીરોહિણીચૈ વ સસ્યાઙ્કુરસમન્વિતે

ભાસદ્રાજીવનયનેકૃષ્ણામ્બરધરેશુચી
ચામરવ્યગ્રહસ્તેદ્વે નિશા જ્યોત્સ્નેચ પશ્ચિમે

શશિનસ્તુનિશાગૌરી જ્યોત્સ્ના જનરુચિઃ સ્મૃતા
વૃષારૂઢો મહાતેજા ધવલો ધવલેક્ષણઃ

ત્રિશૂલપાણિર્લો કે શસ્ત્રિયક્ષો લોકશઙ્કરઃ
કામો હેમનિભઃ સમ્યક્ સર્વાભરણભૂષિતઃ

દ્વિબાહુઃ સૌન્દરાકારઃ સૌમ્યઃ પ્રથમયૌવનઃ
પીઠસ્થો વા રથસ્થો વા સર્વલોકસમર્ચિતઃ

હૈમો મદશ્ચ રાગશ્ચ વસન્તસ્તસ્ય બાન્ધવાઃ
તાપની દાહિની સર્વમોહિની વિશ્વમર્દિની

મારણી કામિનીદં ષ્ટ્રાસ્તસ્ય પઞ્ચશરા ઇમે
ઇક્ષુચાપેષુપઞ્ચૈ વ પશ્ચિમેપરિકીર્તિતાઃ

રતિઃ સ્યાદ્દક્ષિણેપાશ્શ્વેપૂર્વઃ શ્યામસમચ્છવિઃ
સર્વાભરણસં યુક્તા કે શભારસમુ જ્જ્વલા

એવમુ ક્તઃ સ્મરસ્તસ્ય મકરધ્વજ ઇષ્યતે
એવં સિં હાસના સીનૌ હ્યશ્વિન્યૌ હ્યશ્વરૂપકૌ

દાડિમીપુષ્પસઙ્કાશાવુભયાં સોપવીતિનૌ
ચિકિત્સકૌ ચ તૌ કુર્યાત્ સ્ત્રિયોદ્દ્વન્દ્વં સચામરમ્

પીતરક્તનિભેકાર્યેમૃત સઞ્જીવની ચ તે
પૃષ્ઠે વિશલ્યકરણી દ્વે સ્ત્રિયૌ પીતપિઙ્ગલે

વામેધન્વન્તરિશ્ચૈ વમાત્રેયશ્ચ તથૈ વચ
પીતરક્તનિભૌ ચૈતૌ વિધેયૌ કૃષ્ણવાસસૌ

ખડ્ગખેટકહસ્તાસ્તેસર્વાભરણભૂષિતાઃ
દ્વિભુજા રક્તવર્ણાસ્તુપીતામ્બરધરાઃ શુ ચિઃ

આસીના વા સ્થિતા રૌદ્રા વસવોઽષ્ટૌ પ્રકીર્તિતાઃ
ધરો ધ્રુવશ્ચ સોમશ્ચ આપશ્ચૈ વાનલોઽનિલઃ

પ્રત્યૂષશ્ચ પ્રભાવશ્ચ વસવોઽષ્ટૌ પ્રકીર્તિતાઃ
રૂપાઙ્ગનાસ્તનાપેષ્યકે શભાર્સમન્વિતાઃ

દિવ્યપુષ્પધરાઃ સર્વેદુકત્ન લવસનાન્વિતાઃ
અષ્ટૌ મરુઁણાઃ પ્રોક્તાઃ સર્વયાગેષુયોગ્યકાઃ

રુદ્રા રુદ્રાગ્નિભા નીલલોહિતાદ્યા દિવૌકસઃ
જીમૂતકુઙ્કુમાભાસ્તેભિન્નાઞ્જનનિભાસ્તુવૈ

ચતુર્ભુ જાસ્ત્રિનેત્રાશ્ચ ટઙ્કશૂલજટાધરાઃ
વરદાભયહસ્તાશ્ચ ક્ષૌમવસ્ત્રધરાઃ શુ ચિઃ

અનન્તશ્ચૈ વ સૂક્ષ્મશ્ચ શિવોત્કૃષ્ટૈકનેત્રકૌ
એકરુદ્રસ્ત્રિમૂર્તિશ્ચ શ્રીખણ્ડશ્ચ શિખણ્ડિકઃ

અષ્ટ વિદ્યેશ્વરાઃ પ્રોક્તાઃ સર્વયાગસમન્વિતાઃ 177-

તામસં કૃષ્ણવર્ણંતુપ્રલયામ્બુદસન્નિભમ્
સાત્વિકો દ્વિચતુર્બાહૂ રાજસઃ ષડ્ ભુજો ભવેત્

તામસોઽષ્ટ પ્રોક્તઃ સંસ્થાનાનિ ચ ગોચરે
કપાલશૂલં દ્વિભુજં ખટ્વાઙ્ગશ્ચ પરશ્વથ

ચતુર્ભુ જક્રમાદ્ વાઽથ વરદાભયપાણિકમ્
દક્ષિણસ્થાસ્તુશૂલાસિ ઘણ્ટાયુ ક્તાસ્તુવામકે

ખેટકં ચ કપાલં ચ નાગપાશમુદીરિતમ્
અષ્ટહસ્તેધનુર્બાણયુ ક્તં પૂર્વોક્તહેતિભિઃ

રક્તવર્ણગુણોપેત ઊધ્ધ્વકે શશ્ચલાન્વિતઃ
કુ ઞ્ચિતભ્રૂસ્ત્રિનેત્રસ્તુઘોરદન્તદ્વયાન્વિતઃ

માર્ગાન્તગણસં રક્ષો બાલરૂપઃ શ્વવાહનઃ
ગ્રામાદિવસ્તુબાહ્યેતુદ્વારેવારણ્યકે ગિરૌ

પ્રાગીશાનદિશો ભાગેપર્જન્યેચ દિતૌ ક્રમાત્
સ્થાપ્ય પદ્માસનાસીનં સર્વકામઘ્નપ્રદમ્

ષડ્ ચતુર્ભુ જગં વા મપરેસતિ
શ્વકુ ક્કુટાદિભિઃ સેવ્યઃ સિદ્ધૈર્યોગિનિવેષ્ટિતમ્

ચણ્ડે શ્વરઃ સુરક્તશ્ચ શ્વેતમિશ્રચ્છવિઃ સ્મૃતઃ
દ્વિબાહુકો દલાવર્તમૂર્ધજઃ શઙ્ખપત્રયોઃ

ધૃતયજ્ઞોપવીતસ્તુશુ ક્લમાલ્યામ્બરઃ શુ ચિઃ
હૃદયાઞ્જલિસં યુક્તઃ ટઙ્કપાણિભુજસ્થિતઃ

અર્ધચન્દ્રાસનાસીનઃ પુષ્પમાલાવલમ્બિતઃ
સર્વાભરણસં યુક્તો જટી વા કે શબન્ધવાન્

દ્વિભુજાઃ પદ્મહસ્તાશ્ચ રક્તપદ્માસનસ્થિતાઃ
રત્નકુણ્ડલસં યુક્તાઃ સર્વાભરણભૂષિતાઃ

રક્તામ્બરધરાઃ સર્વેભાસ્કરા દ્વાદશ સ્મૃતાઃ
અર્યમાદિશ્ચ મિત્રશ્ચ વરુણાં શો ભગસ્તથા

ઇન્દ્રો વિવસ્વાન્ પૂષા ચ પર્જન્યશ્ચ તતસ્ત્વિતિ
તતસ્ત્વષ્ટા તતો વિષ્ણુરજઘન્યો જઘન્યજઃ

મુખસં દં શહસ્તાસ્તુજટાજૂટસમન્વિતાઃ
પીતવર્ણાસ્તુવર્ણાનાં વર્ણાનામમ્બરાન્વિતાઃ

સપ્તૈતેઅષયઃ પ્રોક્તા દ્વિભુજાઃ પિઙ્ગલોચનાઃ
પીતવર્ણાઃ સુ વૃદ્ધાશ્ચ રક્તવસ્ત્રાનુકારિતાઃ

કે શભારસમાયુ ક્તા નાનાભરણભૂષિતાઃ
સુરૂપાઃ સ્વર્ણવર્ણાસ્તુનાગભૂષાઃ સિતામ્બરાઃ

આસીના વા સ્થિતા વાઽપિ રોહિણ્યઃ સપ્ત કીર્તિતાઃ
તાષ્ક્ષ્યો ના વૃત્તરક્તાક્ષઃ પીતવર્ણો મહાબલઃ

દ્વિભુજઃ સાઞ્જલિર્વાઽથ કિઞ્ચિદૂધ્ધ્વો રુજઙ્ઘિકઃ
કઞ્ચુકઃ પઞ્ચવર્ણસ્તુપક્ષૈર્યુક્તસ્તુસીસજૈઃ

સદં ષ્ટ્રઃ શ્યામ નાસાગ્રઃ કરણ્ડમકુટોજ્જ્વલઃ
નાગાભરણયુક્ પીતપર્ણૈઃ સં પૂર્ણકર્ણકઃ

રક્તવસ્ત્ર ધરશ્ચૈ વ સર્પા રિર્વિષ્ણુ વાહનઃ
મોહિનીતનયઃ શાસ્તા દ્વિભુજઃ શ્યામસન્નિભઃ

પીઠસ્થઃ કુ ઞ્ચિતાઙિ ઘ્રસ્ત્વવામપાદં પ્રલમ્બિતમ્
ગજહસ્તોપમો વામબાહુર્જાનૂરુબાહ્યતઃ

મણ્ડલીભૂતરૂપો વા વક્રદણ્ડધરોઽથવા
સ્નિગ્ધનીલાઞ્જના કીર્ણાઃ કુણ્ડલીભૂતમૂર્ધજાઃ

ગજવાહનકે તુઃ સન્ હારાદ્યાભરણાન્વિતઃ
નીલવર્ણહયો વાઽથ વૃષો વા વાહનધ્વજઃ

ચતુર્ભુ જસ્ત્રિયક્ષો વા સર્વત્ર કુ ક્કુટધ્વજઃ
જ્ઞાની યોગાસબ્નાસીનો સદાધ્યાયી પવિત્રકઃ

સોભયાં સોપવીતસ્તુયુ વા વીરાસનાન્વિતઃ
ઉલ્લાસી ગીતભાવી સ્યાત્ સુરભાવી સુખાસનઃ

વામોરૂપરિવિન્યસ્તાવામાઙિ ઘ્રસ્તુવિરાજિતઃ
નવશક્તિસમા યુક્તઃ વેષ્ટિતાષ્ટાષ્ટયોગિનિઃ

પૂર્ણાચ પુષ્કલા દેવ્યૌ વામદક્ષિણભાગતઃ
કૃષ્ણહેમનિભેદેવ્યૌ સૌગન્ધ્યપુષ્પહસ્તકે

સર્વાભરણસં યુક્તે પીતશ્વેતામ્બરેમતે
વામેમધુકરસ્તસ્ય સ્થાપનીયો મધુ ચ્છવિઃ

દ્વિભુજો માં સલો ફુ લ્લવક્ત્રઃ સલ્લમ્બિતોદરઃ
શીધુપાત્રં ચ દણ્ડં ચ વામેઽવામેપ્રયોજયેત્

દણ્ડી ચ લાઙ્ગલી તસ્ય દ્વારસ્થૌ શક્તિધારિણૌ
વર્ણાન્તરાશ્રમસ્થાનેવેશ્યાવાસેચ દુ ર્ગમે

નિગમેખર્વટેખેટેવિધાતવ્યઃ સુરપ્રિયઃ
ગ્રામાદિવાસ્તુમધ્યેતુબાહ્યેચ દ્વારદક્ષિણે

દેવભાવી જ્ઞાનભાવી વિધાતવ્યૌ હિતૈ ષિભિઃ
નગરેપત્તનેચૈ વ ગીતભાવી વિધીયતે

માતૄ ણાં લક્ષણં વક્ષ્યેસ્થાપનં સ્થાનમેવચ
બ્રાહ્મી માહેશ્વરી ચૈ વ કૌમારી વૈષ્ણવી તથા

વારાહી ચ તથેન્દ્રાણી કાલી ચાપ્યન્તગામિની
દક્ષિણેતરપાશ્શ્વસ્થૌ વીરભદ્રવિનાયકૌ

વીરભદ્રો વૃષારૂઢઃ શૂલહસ્તો ગદાધરઃ
વીણા હસ્તોઽથવા કાર્યો વરદાભયપાણિકઃ

ચતુર્ભુ જસ્ત્રિનેત્રશ્ચ ચન્દ્રાઙ્કિતજટાધરઃ
સર્વાભરણસં યુક્તઃ શ્વેતવર્ણો વૃષધ્વજઃ

પદ્માસનયુતો દેવો વટવૃક્ષસમાશ્રિતઃ
લોકે શઃ શઙ્કરઃ શમ્ભુર્માટૄ ણામગ્રતઃ સ્થિતઃ

ચતુ ર્વક્ત્રા વિશાલાક્ષી તપ્તકાઞ્ચનસન્નિભા
વરદાભયશૂલાક્ષમાલાધરચતુર્ભુ જા

રક્તપદ્માસનાસીના હં સવાહનકે તુકા
બ્રહ્માણી બ્રહ્મવત્કાર્યાવ્યાઘ્રચર્મસમાશ્રિતા

ત્રિનેત્રાં રક્તવર્ણાંચ શૂલપાણિં વૃષધ્વજામ્
વરદાભયહસ્તાં તામક્ષમાલાસમન્વિતામ્

જટા મકુ ટિણિ શમ્ભોર્ભૂ ષણીં તુમહેશ્વરીમ્
ચન્દનદ્રુમસં યુક્તાં કારયેદ્ વૃષવાહિનીમ્

વાસિકાબદ્ધ મકુટા શક્તિકુ ક્કુટધારિણી
રક્તવર્ણામહાવીર્યાહારકે યૂરભૂષિતા

વરદાભયહસ્તા ચ કુઙ્કુમપ્રભસન્નિભા
સર્વાભરણસં યુક્તા મયૂરધ્વજવાહિની

ઉદુમ્બરાશ્રિતાં દેવીં કૌમારીં કારયેત્ સુધીઃ
શઙ્ખચક્રધરાં દેવીં વરદાભયપાણિકામ્

સુ સ્થાનાં શ્યામ વર્ણાંતાં પીતામ્બરસુલોચનામ્
પિપ્પલદ્રુમસં યુક્તાં ગરુડધ્વજવાહિનીમ્

વૈ ષ્ણવીં કારયેદ્ વિદ્વાન્ વિષ્ણુભૂષણભૂષિતામ્
વરદાભયહસ્તા વા વારાહી કૃષ્ણસન્નિભા

હલં મુસલકં ધૃત્વા ચર્મવાસઃ સમન્વિતા
શઙ્ખવર્ણાચ વરદાભયદણ્ડકરાન્વિતા

સદં ષ્ટ્રાં તુમહાકાણ્ડાં કિરીટમકુટોજ્જ્વલામ્
કૃષ્ણામ્બરધરાં દેવીં સર્વાભરણભૂષિતામ્

કરઞ્જદ્રુમસં યુક્તાં મહિષધ્વજવાહનીમ્
કિરીટમકુટાં દેવીં સર્વાભરણભૂષિતામ્

વરદાભયપાશાબ્જપાણિકામિન્દુસન્નિભામ્
કલ્પકદ્રુમસં યુક્તામિન્દ્રાણીં કારયેદ્ બુધઃ

કપાલિનીં શૂલધરાં વરદાભયપાણિકામ્
અષ્ટહસ્તં પ્રકુ ર્વીત શૂલકાપાલસંસ્થિતમ્

વામેદણ્ડધનુઃ ખડ્ગં ખેટકં પાશબાણકમ્
એતેત્વષ્ટભુજાઃહ્ પ્રોક્તા દશહસ્તં પ્રકીર્તિતમ્

ડમરું શૂલકં પ્રોક્તં સર્વમુ ક્તં પ્ર્ કીર્તિતમ્
રક્તાક્ષિકુ ટિકાસીના સ્તનબન્ધફણાન્વિતા

શિરોમાલોપવીતા ચ શવારૂઢા કૃશોદરી
નિર્માંસવ્યાવૃતમુખી દીર્ઘજિહ્વા ત્રિલોચના

વ્યાઘ્રચર્મામ્બરધરા જ્વાલાકે શફણીષ્ટદા
કાલી કૃશાઙ્ગી કૃષ્ણા ચ વટવૃક્ષસમાશ્રિતા

દં ષ્ટ્રાકરાલવદના ચામુણ્ડી ગૃધ્રકે તુકા
વિનાયકસ્ય રૂપં તુપૂર્વવત્ કારયેદ્ બુધઃ

ગ્રામાણામુત્તરાશાયામૈ શાન્યામતિદૂરતઃ
વ્યાહૃત્ય શૂલયા વાસા શૂલાકારસમન્વિતાઃ

પૂર્વા સ્યમુત્તરાસ્યં વા દિગ્દ્વારં તુસમન્વિતા
બ્રહ્મસ્થાન ઇમાઃ સ્થાપ્ય દક્ષિણાદિક્રમેણ તુ

શાન્તિપુ ષ્ટિજયારોગ્યં ભોગૈશ્વર્યાયુ ર્વર્ધયેત્
વામાદ્યાઃ શત્રુ માદાય ભવેયુસ્તા ન સં શયઃ

પૂર્વોદિતવિધાનેતુબ્રહ્માણી મધ્યમેસ્થિતા
સર્વકામ્યમિતીત્યુ ક્તં પ્રતિઠા સર્વમોહના

ચામુણ્ડીં મધ્યમેસ્થાપ્ય પ્રતિષ્ઠાયાં પ્રજાકરી
કામાસનં તુયોગં ચ શાન્તં વીરાસનં ક્રમાત્

સુખાસનેવિધૌ કુર્યાત્ સર્વકામઘ્નપ્રદમ્
અથાષ્ટદશદોર્દણ્ડૈદ્દ્વિષટ્ ષોડશબાહુકઃ

ચામુણ્ડીં કારયેદ્ વિદ્વાન્ દારુમૃત્સુધયાપિ વા
નૃત્તં વા યુક્તિતઃ કુર્યાદષ્ટબાહુસમન્વિતામ્

સન્ધ્યાનૃત્તસમીપેવા સન્ધ્યાનૃત્તં યથા ભવેત્
ષટ્ ચતુર્ભુ જહસ્તં વા યુક્તં લોકોપશાન્તયે

દૌવાર્યૌ દ્વારબાહ્યસ્થૌ ભૂતૌ શૂલાદિધારિણૌ
રૌદ્રૌ ભૂતગણૈર્યુક્તૌ પિશાચૈશ્ચ સમાવૃતૌ

મણ્ડપેઽભ્યન્તરેસ્થાપ્ય નન્દરૂપેસુયૌવને
રક્તશ્યામનિભેતેદ્વે યોગિન્યૌ તુસ્ત્રિયૌ મતૌ

કપાલકાસ્થિસં યુક્તપાણિકે વ્યાલકાન્વિતે
સસીમન્તશિરોજન્મ ધમ્મિલ્લમકુટોજ્જ્વલે

સર્વાભરણસં પન્નેચારુવક્ત્રેત્રિલોચને
તત્રૈ વ ભૂતવેતાલડાકિન્યાદીનિ વિન્યસેત્

યામલં મન્રશાસ્ત્રોક્તં નિત્યોત્સવં તુકારયેત્
લક્ષ્મીઃ પદ્માસનાસીના દ્વિભુજા કાઞ્ચનપ્રભા

હેમરત્નોજ્જ્વલં નક્રકુણ્ડલં શઙ્ખકુણ્ દલમ્
સુયૌવના સુરમ્યાઙ્ગા કુ ઞ્ચિતભ્રૂસવિભ્રમા

આમણ્ડલમુખી કર્ણપૂરપદ્મેક્ષણાન્વિતા
રક્તોષ્ઠી પીનગણ્ડા ચ કઞ્ચુકચ્છાદનસ્તની

શિરસો મણ્ડનં શઙ્ખચક્રસીમાન્તપઙ્કજમ્
પદ્મં સ્યાદ્ દક્ષિણેહસ્તેવામેશ્રીઘ્નમિષ્યતે

સુમધ્યવિપુલશ્રોણિર્શો ભનામ્બરવેષ્ટિતા
મેખલા કટિસૂત્રં ચ સર્વાભરણભૂષિતા

કરણ્ડકાભમૌલ્યઙ્ગા ચાસીના કમલાસના
ચામરવ્યગ્રહસ્તેચ તત્પાશ્શ્વેતુસ્ત્રિયાવુભે

સ્નપયન્તૌ કુ મ્ભહસ્તૌ હસ્તિનૌ ચ પ્રદર્શયેત્
અથ ગેહાર્ચનાયોગ્યા ચતુર્બાહુસમન્વિતા

વરદાભયહસ્તં ચ સારુણાબ્જસમપ્રભા
સર્વાભરણસં પન્નાં તપ્તહેમોજ્જ્વલપ્રભામ્

પર્યઙ્કબન્ધમાસીનાં શ્વેતપદ્માસનાઞ્ચિતામ્
ઈદૃશીં કારયેલ્લક્ષ્મીમભીપ્સિતઘ્નપ્રદામ્

યક્ષિણી હેમમાલા તુલક્ષણીયા સલક્ષણા
કિં તુનાગેન્દ્રરહિતા સિદ્ધાપ્સરસસેવિતા

કિન્નરુપગાયન્તી યક્ષગન્ધર્વસેવિતા
અન્તર્બહિર્વિધીયન્તેગ્રામાદિષુચ વાસ્તુષુ

કાત્યાયની મહિષસ્ય શિરચ્છેદેસમુદ્યતા
કિરીટમકુટા સર્વભૂષણા દશબાહુકા

શક્તિં બાણં ચ મુસલં શૂલં ખડ્ગં ચ ચર્મકમ્
વરાખેટં પૂર્ણચાપાઙ્કુશં વામેક્રમાત્ તથા

નાગપાશં તુસર્વા સ્ત્રૈર્યુક્તોદ્યતકરામ્બુજા
સુ વસ્ત્રનીલકે શા ચ નીલોત્પલદલેક્ષણા

ત્રિનેત્રા વા સુરમ્યાઙ્ગા પીનોન્નતપયોધરા
સુમધ્યા શ્યામવર્ણાચ ભુજઙ્ગસ્તનબન્ધના

સિં હારૂઢા સિં હકે તુઃ સિં હયાગામ્બરાન્વિતા
કાત્યાયની દશભુજા મહિષસ્ય શિરઃ સ્થિતા

ચતુર્ભુ જયુતા દેવી પઙ્કજાસનસંસ્થિતા
વરદાભયહસ્તા ચ શઙ્ખચક્રધરા સ્મૃતા

ખેટકશક્તિહીનાષ્ટબાહુકા શુકધારિણી
સાદુ ર્ગાદુ ર્ગદેશેતુગ્રામાદિષુવિશેષતઃ

શુ ક્લવર્ણાજટામૌલિશ્ચતુર્હસ્તા સરસ્વતી
શ્વેતપદ્માસનાસીના રત્નકુણ્ડલમણ્ડિતા

યજ્ઞોપવીતિની ચારુમુ ક્તાહારા સુલોચના
વ્યાખ્યાનમક્ષસૂત્રં ચ બિભ્રતી દકિણેકરે

પુસ્તકં કુ ણ્ડિકાં ચાપિ ત્રિનેત્રા ચારુરૂપિણી
અજ્વાગતમુખી સર્વમુ નિભિઃ સેવિતા વરા

વસ્તુમધ્યેચતુ ર્દિક્ષુસ્થાપનીયા હિતૈ ષિભિઃ
લમ્બોષ્ઠી તુઙ્ગનાસી ચ લમ્બમાનસ્તનોદરી

જ્યેષ્ઠા જ્યેષ્ઠા મહાલક્ષ્મ્યા લોહિતોત્પલપાણિકા
પીઠાસના કલેર્દેવી પીઠલમ્બિતપાદુકા

રક્તવર્ણામ્બરા શ્યામવર્ણામૃતસમુદ્ભવા
સર્વાભરણસં પન્ના વાસિકાબન્ધશેખરી

કાકધ્વજસમાયુ ક્તા સારાલતિલકાન્વિતા
વૃષાનનઃ સુખાસીનો દણ્ડપાણિર્મહાભુજઃ

શ્વેતવર્ણસુત સ્તસ્યાઃ સ ધાર્યો દક્ષિણોત્તરે
સુસ્તની યૌવનાઙ્ગા ચ સુ વસ્ત્રા ચારુલોચના

કૃષ્ણવર્ણાસુતા તસ્યાઃ સર્વાભરણભૂષિતા
દ્વારેદ્વારેયૌવના વા સ્થાનેસ્થાનેચ ભિત્તિભિઃ

સસ્યાઙ્કુરનિભા ભૂમી રાજીવવિપુલેક્ષણા
તિલકાલકસં યુક્તા સર્વાભરણભૂષિતા

પુષ્પહસ્તા સુરૂપા ચ કરણ્ડમકુટોજ્જ્વલા
પીતામ્બરધરા ધાત્રી ભૂતાનાં પીઠકાસનમ્

પ્રસન્નવદના સૌમ્યદૃષ્ટિઃ સુન્દરરૂપિણી
સર્વાભરણસં પન્ના શ્યામવર્ણાદ્વિબાહુકા

દુકત્ન લવસના પુષ્પહસ્તા સાતિમનોહરા
ચતુ ર્દિક્ષુચ મધ્યેતુભલ્લાટાંશેતુપાર્વતી

સ્થાપનીયા સુસં પન્ના પરિવારસમન્વિતા
સિદ્ધવિદ્યાધરસ્ત્રીભિઃ સેવિતાભીપ્સિતાર્થદા

સપ્તમાતા બહિર્ગ્રામાન્નગરાણાં વિધીયતામ્
સ્થૂલદેહા મહાકુ ક્ષિઃ પાશ્શ્વદ્વયવધૂદ્વયા

શ્યામવર્ણાવિશાલાક્ષી રક્તવસ્ત્રા દ્વિબાહુકા
ભૂતપ્રેતપિશાચાદિસેવિતા યા વિશેષતઃ

પર્યઙ્કબન્ધમાસીનં બોધમઙ્કોધ્ધ્વપાણિકમ્
રક્તવસ્ત્રં દ્વિદોર્દણ્ડં રક્તવસ્ત્રોત્તરીયકમ્

પિઙ્ગવર્ણામ્બરધરં ત્યક્તાભરણમૂધ્ધ્વજમ્
સિં હાસનોપરિષ્ટન્તુઇન્દ્રાદ્યૈસ્તુનિષેવિતમ્

યક્ષૈ ર્વિદ્યાધરૈઃ સિદ્ધૈ ર્ગન્ધર્વાદ્યૈસ્તથૈ વચ
કારયેદીદૃશં રૂપમશ્વત્થદ્રુમસં યુતમ્

નીલાઞ્જનનિભં જૈનમશોકદ્રુમસેવિતમ્
સ્થાનકમાસનમુ ક્તં સિં હપદ્માસનાન્વિતમ્

પાશ્શ્વબાહુઃ સ્તનાન્તેતુદૃષ્ટિર્દેવપ્રમાણકમ્
દેવાઙ્ગુલેન ત્રિં શદ્વા ચામરગ્રાહિમાનકમ્

શેષં પૂર્વવદુ દ્દિષ્ટં યુક્ત્યા રૂપં નિરમ્બરમ્
સુરાદ્યૈરમરૈઃ સેવ્યઃ ત્રિચ્છત્રેણ સમન્વિતઃ

પાશ્શ્વબાહુલતારત્નં તત્તદ્વર્ણંદ્વિબાહુકઃ
યક્ષેન્દ્રકાપરાજિતૌ પાશ્શ્વેકટ્યન્તશીર્ષકૌ

કર્તવ્યૌ પૂર્વમુ ક્તૌ ચ શાસ્ત્રજ્ઞૈઃ શિલ્પપારગૈઃ
અન્યદેવશ્ચ કર્તવ્યઃ સ્વસ્વચિહ્નં પ્રદર્શયેત્

લેખારૂપાઃ સ્વરૂપાશ્ચ નાગાઃ સપ્તત્રિભોગિકાઃ
રાક્ષસાશ્ચ પિશાચાશ્ચ રૌદ્રપ્રકૃતિરૂપિણઃ

પ્રેતાશ્ચૈ વ તતઃ સર્વેભૂતવેતાલજાતયઃ
યથા યોગં વિધાતવ્યા સર્વેસર્વેષ્ટવાસ્તુકે

એવં સં ક્ષેપતઃ પ્રોક્તં પ્રતિમાલક્ષણં મયા

યજમાનસમોત્સેધં શ્રેષ્ઠમષ્ટાં શહીનકમ્
મધ્યમં તુતદં શોન મધમં બેરમુ ચ્યતે

સ્વરૂપં વાઽથ કર્તવ્યં વિરૂપાં વા યદૃચ્છયા
અથવા બાહુસીમાન્તં સ્તનાન્તં નાભિકાન્તકમ્

શ્રેષ્ઠમધ્યકણિષ્ઠં સ્યાત્ કુબ્જવામનકં ત્યજેત્
ધામગર્ભગૃહસ્તમ્ભદ્વારકર્તૃવશાદિહ

લમ્બોચ્ચમાનં માત્રૈસ્તુબુ દ્ધિમાન્ ભાજયેત્ સમમ્
પરિહૃત્યાઙ્ગુલચ્છેદં વૃદ્ધ્યા હાન્યા વિચક્ષણઃ

આયવ્યયક્ક્ષવારાષ્ટયોન્યં શકશુભં નયેત્
આયવ્યયો મતૌ અગ્ભિર્ધનર્ણૌ ચ યથાક્રમમ્

બેરાયામં ગૃહીત્વાષ્ટનવભિસ્ત્રિગુણૈહૃતે
દ્વાદશાષ્ટાષ્ટભિવ્વ્યાસધનર્ણાખ્યં તુયોનિકમ્

આયાધિકં વ્યયક્ષીણં માનં તત્સમ્પદાં પદમ્
યોનિષ્વષ્ટાસુસ્યુઃ અશકત્ન પરમ્ભવિધિં

સાર્ધસ્તમ્ભોદયં શ્રેષ્ઠં બેરાયામમિતિ સ્મૃતમ્
સ્તમ્ભોચ્ચં વાઽથ નન્દાષ્ટભાગોનં તદિ દ્વધા મતમ્

તથૈ વબેરમાનં તુવિવિધં સમુદીરિતમ્
ત્રિપઞ્ચરત્નિભિઃ પઙ્ક્તિહસ્તૈઃ પઞ્ચકરૈ રપિ

શ્રેષ્ઠમધ્યકનિષ્ઠં ચ ત્રિવિધં પ્રતિમોદયમ્
પ્રાસાદહસ્તમાનાભ્યાં ક્ષુદ્રેઽક્ષુદ્રેગૃહેક્રમાત્

એકત્રિં શાઙ્ગુલાદુ ધ્ધ્વંષડઙ્ગુલવિવર્ધનાત્
સપ્તાઙ્ગુલાધિકં નન્દહસ્તાન્તપ્રતિમોદયમ્

પઞ્ચરત્નિવિમાનાદ્યા દ્વાદશાન્તં યથાક્રમમ્
ત્રયસ્ત્રિં શત્સમુ ત્સેધં માનજ્ઞૈઃ સમુદીરિતમ્

સપ્તષટ્ પઞ્ચભાગેતુમૂલબેરાયતેંઽશતઃ
ચતુ સ્રિદ્વ્યં શકે વાઽપિ ભાગેનૈ વાયતં મતમ્

જઙ્ગમપ્રતિમાનાં તુવિશેષેણ મુનીશ્વરૈઃ
પૂજાભાગસમં હીનં સાર્ધંવા મધ્યમેભવેત્

દ્વિગુણં તુતદુ ત્સેધં જઙ્ગમેલિઙ્ગમાનતઃ
પૂજાભાગોદયાર્ધંવા ત્રિભાગં તત્સમોદયમ્

જઙ્ગમપ્રતિમોત્સેધં લિઙ્ગમાનવશાદ્ દ્વિધા
ત્રયોદશાઙ્ગુલોચ્ચાદિ દ્વિદ્ વ્યઙ્ગુલવિવર્ધનાત્

એકત્રિં શતિમાત્રં તુદશધા જઙ્ગમોદયમ્
ત્રિત્રિપઞ્ચાઙ્ગુલાદ્યન્તં યત્તબ્દે રં ગૃહેનૄ ણામ્

અર્ધાર્ધાઙ્ગુલ
યજમાનાઙ્ગુલં વાઽપિ ગૃહ્ણીયાદ્યત્તદિષ્ટતઃ

ક્ષુદ્રાણાં તુયવૈર્વા પિ વિપ્રયોજ્યમિદં તુવા 309-

નન્દી કાલઃ પૂર્વતો દક્ષિણેસ્યાદ્દણ્ડી મુણ્ડી વૈ જયો ભૃઙ્ગિરીટી
પ્રત્યગ્ગોપાનન્તકાવુત્તરસ્યાં ન્યસ્તવ્યાઃ સ્યુર્દક્ષિણાદિક્રમેણ

શ્યામ કુઙ્કુમનિભેન્દ્રકે ન્દ્રગોઽપોપમં સિતમયૂરકન્ધરમ્
પદ્મનીલનિભકાલસન્નિભં દ્વારપાલવરવર્ણમુચ્યતે

દણ્ડં ટઙ્કં ચ ખઙ્ગં નિશિતશિખિયુતં ભિણ્ડિપાલં ચ વેલં
શૂલં વજ્રં ચ શક્તિં સ્ફુ રિતશિખિયુતં બિભ્રતોઽન્યોન્યમેવમ્
હસ્તૈર્યુક્તાશ્ચતુર્ભિસ્ત્રિભિરપિ નયનૈર્લો ચનાભયામથો વા
સં યુક્તાશ્ચોગ્રદં ષ્ટ્રા મકુટતટલસચ્છત્ન લનાગાઙ્કિતાઙ્ગાઃ

યત્ સૂચ્યં ચાર્ધચન્દ્રં હ્યલકમલયુતં હસ્તકં બિભ્રતસ્તે
દેહેદેહેઽષ્ટમાં શાવધિકપરિયુતાઃ શાન્તટઙ્કાવૃતા વા
દેવાનામેવ નિત્યાભયભયકરવક્ત્રાઃ પ્રચણ્ડસ્વરૂપાઃ
નાનાકૃત્યોપયુ ક્તાઃ શશિધરભવનેસાલકાઃ શૂલહસ્તાઃ

સર્વેષાં નવતાલમાનમુ દિતં તત્તાલમાનક્રમં
દિષ્ટવ્યં હરદિષ્ટશાસ્ત્રવિષયેવિદ્વજ્જનૈઃ શિલ્પિભિઃ
સર્વેકુ ઞ્ચિતપાદકાશ્ચ ભવનેદૌવારિકાઃ શાલિનઃ
તેસર્વેહરિણોજ્જ્વલાઃ ફણિગણૈરુષ્યા યથેષ્ટામ્બરાઃ

આકારવર્ણવરભૂષણવાહનાનાં સ્થાનધ્વજાયુધનિજાસનમાર્ગમેવમ્
બ્રહ્માહરીશ્વરકુમારમુખામરાણાં પ્રોક્તં હિ વિશ્વમખિલાગમલોકનાનામ્

ઇતિ મયમતેવસ્તુશાસ્ત્રેપ્રતિમાલક્ષણં નામ ષટિત્રંશોઽધ્યાયઃ
ઇતિ મયમતં સમાપ્તમ્
અથ કત્નપારમ્ભઃ
નૈઅર્ત્યાં વ્યાધિપીડા સ્યાદ્ વારુણ્યાં પશુ વર્ધનમ્
વાયવ્યેશત્રુનાશઃ સ્યાત્ સૌમ્યેસર્વસુખપ્રદમ્

ઈશાનેપુ ષ્ટિલાભઃ સ્યાદ્ ગ્રામાદૌ કત્નપ ઉચ્યતે

ચન્દ્રગુપ્તશ્ચાહ--રુદ્રેવારુણાદિક્ષુચ ક્ષેત્રારામેષુશસ્યતેકત્ન પઃ

વરાહમિહિરશ્ચાહ--આગ્નેયેયદિ કોણેગ્રામસ્ય પુરસ્ય વા ભવેત્ કત્નપઃ
નિત્યં સ કરોતિ ભયં નાશં ચ સમાનુષં પ્રાયઃ

નૈઅર્તિકોણેકત્ન પો ધનક્ષયં સ્ત્રીક્ષયં ચ વાયવ્યે
દિક્ત્રયમેતત્ત્યક્ત્વા શેષાસુશુભાવહઃ કત્ન પઃ

તિથિવિધિમાહ નૃસિં હઃ--ચિત્રાદર્શાસ્તથા રિક્તા વજ્જ્યાઃ શેષાઃ શુભાવહાઃ
શકુ નાદિનિવિષ્ટં ચ વિશેષેણ વિવર્જયેત્

શુક્રજ્ઞજીવચન્દ્રાણાં વાઽથ વર્ગો દયાઃ શુભાઃ

નક્ષત્રવિધિમાહ--મૂલાગ્નેય મઘાશ્લેષા વિશાખા ભરણી તથા
અધોમુખાસ્ત્રિપૂર્વાખ્યાઃ કત્ન પાદિખનનેશુભાઃ

રોહિણ્યાદ્દ્રાશ્રવિષ્ઠા ચ પુ ષ્યવારુણવૈષ્ણવાઃ
ઊધ્ધ્વાનનાઃ પ્રશસ્તાઃ સ્યુરુત્તરત્રયમેવચ

પ્રશસ્તાનિ તુલાદીનિ વૃદ્ધિકાર્યા દિષુક્રમાત્
વાજિભાચ્ચિત્રભાન્મૂલાત્ પઞ્ચક્ક્ષન્તુવિવૃદ્ધિદમ્

સેતુકુ લ્યાદિકાર્યેષુપ્રશસ્તમિતિ કે ચન
આપ્યાનિલાગ્નિવરુણચતુષ્કં ચાવરોહણમ્

વાપીકત્ન પતટાકાદિખનનેશુભદં ભવેત્

ચન્દ્રગુપ્તઃ--
હસ્તોત્તરા ધનિષ્ઠા પિત્ર્યં વરુણેન્દ્રમૈ ત્રરોહિણ્યઃ
હરિમૂલસાર્પિચિત્રાઃ તિષ્યં ખનનેપ્રશસ્તાઃ સ્યુઃ

અથ કત્ન પારમ્ભવિધિરુચ્યતે-પુષ્ટિં ભૂતિં પુત્રહાનિં પુરન્ધ્રીનાશં મૃત્યું સં પદં શસ્ત્રબાધામ્
કિઞ્ચિત્સૌખ્યં દીક્ષ શર્વા દિ કુર્યાત્ કત્ન પો મધ્યેગેહમત્ત્યક્ષયં ચ

તથાહ દેવરાતઃ-
મધ્યમેદ્રવ્યનાશં સ્યાદૈન્દ્રેસુખકરં ભવેત્
આગ્નેય્યાં પુત્રમરણં યામ્યેસર્વવિનાશનમ્