મહામન્ત્રાનુસારિણી · ભાગ 13

મહામન્ત્રાનુસારિણી
ચ્.0.1. ઓં નમો ભગવત્યૈ આર્યમહામન્ત્રાનુસારિણ્યૈ । નમો વિદ્યારાજાય । નમઃ સમન્તબુદ્ધાનાં ॥
ચ્.1.1.અ. એવં મયા શ્રુતમ્ એકસ્મિન્ સમયે ભગવાન્ રાજગૃહે વિહરતિ સ્મ । વેણુવને કરન્દકનિવાપે ।
ચ્.1.1.બ્. એવં મયા શ્રુતમ્ એકસ્મિન્ સમયે ભગવાન્ વૈશાલ્ય્ં વિહરતિ સ્મ । મર્કટહ્રદતીરેકૂ ટાગારશાલાયં
ચ્.1.2. તત્ર ભગવાન્ આયુષ્મન્તમ્ આનન્દમ્ આમન્ત્રયતે સ્મ । આગમયાનન્દ યેન વૈશાલીતિ । એવં ભદન્તે ત્ય્ આયુષ્માન્ આનન્દો ભગવતઃ પ્રત્યશ્રૌષીત્ । અથ ભગવાન્ વૃજિષુ જનપદેષુ જનપદચારિકાઞ્ ચરન્ વૈશાલીમ્ અનુપ્રાપ્તો વૈશાલ્યાં વિહરત્ય્ આમ્રપાલીવને ।
ચ્.1.3. તત્ર ભગવાન્ આયુષ્મન્તમ્ આનન્દમ્ આમન્ત્રયતે સ્મ । ગચ્છાનન્દ વૈશાલીં ગત્વા ઇન્દ્રકીલે પાદં સ્થાપયિત્વા ઇમાનિ મહામન્ત્રાનુસારિણી મન્ત્રપદાનિ ભાષસ્વ । ઇમાશ્ ચ ગાથાઃ ।
ચ્.2.1. વિસરત વિસરત વિસરત વિસરત વિસરત ।
ચ્.2.2. બુદ્ધો લોકાનુકમ્પક આજ્ઞાપયતિ । સર્વબુદ્ધાનુમતેન । સર્વપ્રત્યેકબુદ્ધાનુમતેન । સર્વાર્હદાનુમતેન (અfઘ્: સર્વભૂતાનુમતેન) સર્વશૈક્ષાનુમતેન । સર્વશ્રાવકાનુમતેન । સર્વસત્યવાક્યાનુમતેન । પ્રત્યેકબ્રહ્માનુમતેન । બ્રહ્માનુમતેન । કામેશ્વરાનુમતેન । ઇન્દ્રાનુમતેન । દેવાનુમતેન । અસુરેન્દ્રાનુમતેન । સર્વાસુરાનુમતેન । અસુરપ્રેષ્યાનુમતેન । સર્વભૂતાનુમતેન ।
ચ્.2.3. વિસરત વિસરત વિસરત વિસરત વિસરત ।
ચ્.2.4. બુદ્ધો લોકાનુકમ્પક આજ્ઞાપયતિ । મૂમ્ચત મૂમ્ચત મૂમ્ચત મૂમ્ચત । મા તિષ્ઠન્તુ । ઈતિર્ વ્યુપશામ્યતુ । નિર્ગચ્છત નિર્ગચ્છત નિર્ગચ્છત ।
ચ્.2.5. બુદ્ધઃ પ્રવિશતિ મહાદેવો દેવાતિદેવો દેવગુરુઃ સેન્દ્રકાશ્ ચ દેવાઃ સબ્રહ્મકાઃ સપ્રજાપતિકાશ્ ચત્વારશ્ ચ લોકપાલાઃ પ્રવિશન્તિ અનેકાનિ ચ દેવતાસહસ્રાણ્ય્ અસુરેન્દ્રાશ્ ચ । અનેકાનિ ચ અસુરસહસ્રાણિ પ્રતિવસન્તિ । બહૂનિ ચ ભૂતસહસ્રાણિ ભગવતો ઽભિપ્રસન્નાનિ પ્રવેક્ષ્યન્તિ સર્વસત્વાનામ્ અર્થે ।
ચ્.2.6. તે વો માનર્થં કરિષ્યન્તિ । નિર્ગચ્છત નિર્ગચ્છત નિર્ગચ્છત નિર્ગચ્છત । ક્ષિપ્તં પલાયત । યદિ યૂયં દુષ્ટચિત્તા ન પલાયેત નશ્યેત । યે મૈત્રચિત્તા નાપરાધુકામા રક્ષાં ચાનુવર્તયિતુકામાસ્ તે તિષ્ઠન્તુ મતં ચ પ્રવિશન્તુ ।
ચ્.2.7. બુદ્ધો લોકાનુકમ્પક એવમ્ આજ્ઞાપયતિ ।
ચ્.2.8. સુમુરુ 4 સુરુ 4 હુરુ 4 મુ 4 પ્રવિશતિ । મુરુ 8 મિરિ 6 મુરુ મિરિ 13 મુરુ મિરીતિ 6 રિ 6 રી 6 મિરિ 6 તિરિ હસ મિરિ તિ મિરી રિ મિરિ કર્તા કરં કર્તા કંકરા કરકચા । કંકરા 8 કંકરો ચંકરિતિ કુરીશે । કંકરિ 3 ષેતિ । રિ 6 રેફસારિ । ફુરિ 7 ફરા અનાથાનાથા સિરિ થિ ફુરિ રુરિ પ્રાસ્તુરિ અનાથાનાથા નિર્ગચ્છત રિપૂં નિર્ગચ્છત યદિ યૂયં દુષ્ટચિત્તા ન પલાયેત નશ્યેત
ચ્.2.9. બુદ્ધો લોકાનુકમ્પક એવમ્ આજ્ઞાપયતિ । પ્રવિશતિ સર્વસત્વહિતાધ્યાશયો મૈત્રીવિહારી કારુણિકો મુદિતાવિહારી ઉપેક્ષાવિહારી ।
ચ્.2.10. એતે મન્ત્રપદાઃ સિદ્ધાઃ સિદ્ધગાથા જિનોદિતાઃ ।
સર્વેષાં દેવતાનાં હિ ભૂતાનાં ચ હિતૈષિણાં ॥
જ્ઞાનેનાથોત્તમેનાદ્ય તથા ધર્મતયાપિ ચ ।
જગતામ્ ઈતયઃ સર્વાઃ શામ્યન્ત્વ્ આરોગ્યમ્ અસ્તુ વઃ ॥
ચ્.3.1. વિશક્તિકા યસ્ય તૃષ્ણા વિધ્વસ્તા વિરલીકૃતાઃ ।
શાન્તચિત્તો હ્ય્ અનાયાસઃ સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥ ચ્દ્fઘ્: થ્રોઉઘોઉત્: સર્વઃ સ્વસ્તિ
ચ્.3.2. યો જગન્ મોક્ષમાર્ગસ્મિન્ નિવેશયતિ નાયકઃ ।
દેશકઃ સર્વધર્માણાં સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.3.3. ગતિર્ યો જગતાં શાસ્તા કૃતં યેન સુખી બહુઃ ।
અર્થાય સર્વસત્વાનાં સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.3.4. યેન સર્વજગચ્ ચૈતન્ મૈત્રચિત્તેન તાયિના ।
પાલિતં પુત્રવન્ નિત્યં સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.3.5. ગતિર્ યઃ સર્વસત્વાનાં ત્રાણં દ્વીપઃ પરાયણં ।
સંસારે વર્તમાનાનાં સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.3.6. યઃ સાક્ષાત્ સર્વધર્માણામ્ અવિસંવાદકઃ શુચિઃ ।
શુચિવાક્યઃ શુચિકરઃ સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.3.7. યસ્મિઞ્ જાતે મહાવીરે સમૃદ્ધાઃ સર્વસમ્પદઃ ।
સિદ્ધાર્થઃ સિદ્ધસંભારઃ સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.3.8. યસ્મિઞ્ જાતે વસુમતી સવનેયં પ્રકંપિતાઃ ।
સર્વે સત્વાઃ પ્રમુદિતાઃ સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.3.9. ષડ્ વિકારં પ્રચલિતા યસ્ય બોધૌ વસુંધરાઃ ।
મારશ્ ચ દુર્મના આસીત્ સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.3.10. યશ આસીન્ મુનેર્ યસ્ય ધર્મચક્રે પ્રવર્તિતે ।
આર્યસત્યાનિ વદતઃ સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.3.11. યેન તીર્થકરાઃ સર્વે જિતા ધર્મેણ તાયિના ।

વશીકૃતાઃ સર્વગણાઃ સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.3.12. સ્વસ્તિ વઃ કુરુતાં બુદ્ધઃ સ્વસ્તિ દેવાઃ સશક્રકાઃ ।
સ્વસ્તિ સર્વાણિ ભૂતાનિ સર્વકાલં દિશન્તુ વઃ ॥
ચ્.3.13. બુદ્ધપુણ્યાનુભાવેન દેવતાનાં મતેન ચ ।
યો યો ઽર્થઃ સમભિપ્રેતઃ સર્વાર્થોદ્ય સમૃદ્ધ્યતાં ।
ચ્.3.14. સ્વસ્તિ વો દ્વિપદે ભોન્તુ સ્વસ્તિ વો ઽસ્તુ ચતુષ્પદે ।
સ્વસ્તિ વો વ્રજતાં માર્ગે સ્વસ્તિ પ્રત્યાગતેષુ ચ ॥
ચ્.3.15. સ્વસ્તિ રાત્રૌ સ્વસ્તિ દિવા સ્વસ્તિ મધ્યંદિને સ્થિતે ।
સર્વત્ર સ્વસ્તિ વો ભોન્તુ મા ચૈષાં પાપમ્ આગમત્ ॥
ચ્.3.16. સર્વે સત્વાઃ સર્વે પ્રાણાઃ સર્વે ભૂતાશ્ ચ કેવલાઃ ।
સર્વે વૈ સુખિનઃ સન્તુ સર્વે સન્તુ નિરામયાઃ ।
સર્વે ભદ્રાણિ પશ્યન્તુ મા કશ્ચિત્ પાપમ્ આગમત્ ॥
ચ્.3.17. યાનીહ ભૂતાનિ સમાગતાનિ સ્થિતાનિ ભૂમાવ્ અથવાન્તરીક્ષે ।
કુર્વન્તુ મૈત્રીં સતતં પ્રજાસુ દિવા ચ રાત્રૌ ચ ચરન્તુ ધર્મં ॥
ચ્.4. ઇત્ય્ એવં ભદન્તેત્ય્ આયુષ્માન્ આનન્દો ભગવતઃ પ્રતિશ્રુત્ય ઇન્દ્રકીલે પાદં સ્થાપયિત્વા ઇમાનિ મહામન્ત્રાનુસારિણીમન્ત્રપદાનિ ભાષતે સ્મ । ઇમાશ્ ચ ગાથાઃ ।
ચ્.5.1. વિસરત વિસરત વિસરત વિસરત વિસરત ।
ચ્.5.2. બુદ્ધો લોકાનુકમ્પક આજ્ઞાપયતિ । સર્વબુદ્ધાનુમતેન । સર્વપ્રત્યેકબુદ્ધાનુમતેન । સર્વાર્હદાનુમતેન । સર્વશૈક્ષાનુમતેન । સર્વશ્રાવકાનુમતેન । સર્વસત્યવાક્યાનુમતેન । પ્રત્યેકબ્રહ્માનુમતેન । બ્રહ્માનુમતેન । કામેશ્વરાનુમતેન । ઇન્દ્રાનુમતેન । દેવાનુમતેન । અસુરેન્દ્રાનુમતેન । સર્વાસુરાનુમતેન । અસુરપ્રેષ્યાનુમતેન । સર્વભૂતાનુમતેન ।
ચ્.5.3. વિસરત વિસરત વિસરત વિસરત વિસરત ।
ચ્.5.4. બુદ્ધો લોકાનુકમ્પક આજ્ઞાપયતિ । મૂમ્ચત મૂમ્ચત મૂમ્ચત મૂમ્ચત । મા તિષ્ઠન્તુ । ઈતિર્ વ્યુપશામ્યતુ । નિર્ગચ્છત નિર્ગચ્છત નિર્ગચ્છત નિર્ગચ્છત ।
ચ્.5.5. બુદ્ધઃ પ્રવિશતિ મહાદેવો દેવાતિદેવો દેવગુરુઃ સેન્દ્રકાશ્ ચ દેવાઃ સબ્રહ્મકાઃ સપ્રજાપતિકાશ્ ચત્વારશ્ ચ લોકપાલાઃ પ્રવિશન્તિ । અનેકાનિ ચ દેવતાસહસ્રાણિ અસુરેન્દ્રાશ્ ચ । અનેકાનિ ચાસુરસહસ્રાણિ પ્રવિશન્તિ । બહૂનિ ચ ભૂતસહસ્રાણિ ભગવતો ઽભિપ્રસન્નાનિ પ્રવેક્ષ્યન્તિ સર્વસત્વાનામ્ અર્થે ।
ચ્.5.6. તે વો માનર્થં કરિષ્યન્તિ । નિર્ગચ્છત નિર્ગચ્છત નિર્ગચ્છત નિર્ગચ્છત । ક્ષિપ્રં પલાયત । યદિ યૂયં દુષ્ટચિત્તા ન પલાયેત નશ્યેત । યે મૈત્રચિત્તા ન ચાપરાધુકામા રક્ષાં ચાનુવર્તયિતુકામાસ્ તે તિષ્ઠન્તુ મતં ચ પ્રવિશન્તુ ।
ચ્.5.7. બુદ્ધો લોકાનુકમ્પ એવમ્ આજ્ઞાપયતિ ।
ચ્.5.8 સુમુરુ 4 સુરુ 4 હુરુ 4 મુ 4 પ્રવિશતિ । મુરુ 8 મિરિ 6 મુરુ મિરિ 13 મુરુ મિરીતિ 6 રિ 6 રી 6 મિરિ 6 તિરિ હસ મિરિ તિ મિરી રિ મિરિ કર્તા કરં કર્તા કંકરા કરકચા । કંકરા 8 કંકરો ચંકરિતિ કુરીશે । કંકરિ 3 ષેતિ । રિ 6 રેફસારિ । ફુરિ 7 ફરા અનાથાનાથા સિરિ થિ ફુરિ રુરિ પ્રાસ્તુરિ અનાથાનાથા નિર્ગચ્છત રિપૂં નિર્ગચ્છત યદિ યૂયં દુષ્ટચિત્તા ન પલાયેત નશ્યેત
ચ્.5.9. બુદ્ધો લોકાનુકમ્પક એવમ્ આજ્ઞાપયતિ । પ્રવિશતિ સર્વસત્વહિતાધ્યાશયો મૈત્રીવિહારી કારુણિકો મુદિતાવિહારી ઉપેક્ષાવિહારી ।
ચ્.5.10. એતે મન્ત્રપદાઃ સિદ્ધાહ્ સિદ્ધગાથા જિનોદિતાઃ ।
સર્વેષાં દેવતાનાં હિ ભૂતાનાં ચ હિતૈષિણાં ॥
જ્ઞાનેનાથોત્તમેનાદ્ય તથા ધર્મતયાપિ ચ ।
જગતામ્ ઈતયઃ સર્વાઃ શામ્યત્વ્ આરોગ્યમ્ અસ્તુ વઃ ॥
ચ્.6.1. વિશક્તિકા યસ્ય તૃષ્ણા વિધ્વસ્તા વિરલીકૃતાઃ ।
શાન્તચિત્તો હ્ય્ અનાયાસઃ સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.6.2. યો જગન્ મોક્ષમાર્ગસ્મિન્ નિવેશયતિ નાયકઃ ।
દેશકઃ સર્વધર્માણાં સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.6.3. ગતિર્ યો જગતાં શાસ્તા કૃતં યેન સુખી બહુ ।
અર્થાય સર્વસત્વાનાં સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.6.4. યેન સર્વ જગચ્ ચૈતન્ મૈત્રચિત્તેન તાયિના ।
પાલિતં પુત્રવન્ નિત્યં સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.6.5. ગતિર્ યઃ સર્વસત્વાનાં ત્રાણં દ્વીપઃ પરાયણમ્ ।
સંસારે વર્ત્તમાનાનાં સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.6.6. યઃ સાક્ષાત્ સર્વધર્માણામ્ અવિસંવાદકઃ શુચિઃ ।
શુચિવાક્યઃ શુચિકરઃ સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥

ચ્.6.7. યસ્મિઞ્ જાતે મહાવીરે સમૃદ્ધાઃ સર્વસમ્પદઃ ।
સિદ્ધાર્થઃ સિદ્ધસંભાર સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.6.8. યસ્મિન્ જાતે વસુમતી સવનેયં પ્રકમ્પિતા ।
સર્વે સત્વાઃ પ્રમુદિતાઃ સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.6.9. ષડ્ વિકારં પ્રચલિતા યસ્ય બોધૌ વસુન્ધરા ।
મારશ્ ચ દુર્મના આસીત્ સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.6.10. યશ આસીન્ મુનેર્ યસ્ય ધર્મચક્રે પ્રવર્તિતે ।
આર્યસત્યાનિ વદતઃ સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.6.11. યેન તીર્થકરાઃ સર્વે જિતા ધર્મેણ તાયિના ।
વશીકૃતાઃ સર્વગણાઃ સ વઃ સ્વસ્તિ કરિષ્યતિ ॥
ચ્.6.12. સ્વસ્તિ વઃ કુરુતાં બુદ્ધઃ સ્વસ્તિ દેવાઃ સશક્રકાઃ ।
સ્વસ્તિ સર્વાણિ ભૂતાનિ સર્વકાલં દિશન્તુ વઃ ॥
ચ્.6.13. બુદ્ધપુણ્યાનુભાવેન દેવતાનાં મતેન ચ ।
યો યો ઽર્થઃ સમભિપ્રેતઃ સર્વાર્થોદ્ય સમૃદ્ધ્યતાં ।
ચ્.6.14. સ્વસ્તિ વો દ્વિપદે ભોન્તુ સ્વસ્તિ વો ઽસ્તુ ચતુષ્પદે ।
સ્વસ્તિ વો વ્રજતાં માર્ગે સ્વસ્તિ પ્રત્યાગતેષુ ચ ॥
ચ્.6.15. સ્વસ્તિ રાત્રૌ સ્વસ્તિ દિવા સ્વસ્તિ મધ્યંદિને સ્થિતે ।
સર્વત્ર સ્વસ્તિ વો ભોન્તુ મા ચૈષાં પાપમ્ આગમત્ ॥
ચ્.3.16. સર્વે સત્વાઃ સર્વે પ્રાણાઃ સર્વે ભૂતાશ્ ચ કેવલાઃ ।
સર્વે વૈ સુખિનઃ સન્તુ સર્વે સન્તુ નિરામયાઃ ।
સર્વે ભદ્રાણિ પશ્યન્તુ મા કશ્ચિત્ પાપમ્ આગમત્ ॥
ચ્.3.17. યાનીહ ભૂતાનિ સમાગતાનિ સ્થિતાનિ ભૂમાવ્ અથવાન્તરીક્ષે ।
કુર્વન્તુ મૈત્રીં સતતં પ્રજાસુ દિવા ચ રાત્રૌ ચ ચરન્તુ ધર્મં ॥
ચ્.7.1. ઇતિ તત્ર બુદ્ધાનાં બુદ્ધાનુભાવેન દેવતાનાં દેવતાનુભાવેન મહતીતિર્ વ્યુપશાન્તે તિ ।
ચ્.7.2. ઇદમ્ અવોચદ્ ભગવાન્ આત્તમનાસ્ તે ચ ભિક્ષવસ્ તે ચ બોધિસત્વા સા ચ સર્વાવતી પર્ષત્ સદેવમાનુષાસુરગન્ધર્વશ્ ચ લોકો ભગવતો ભાષિતમ્ અભ્યનન્દન્ન્ ઇતિ ।
ચ્.8. (અ) આર્યમહારક્ષામન્ત્રાનુસારિણીનામમહાયાનસૂત્રં સમાપ્તમ્ ઇતિ ।
(બ્) આર્યમહારક્ષામન્ત્રાનુસારિણી સમપ્તા ।
(ચ્) ઇતિ મન્ત્રાનુસારીનીપરીસમાપ્ત ।
(એ) આર્યમહામન્ત્રાનુસારિણીમહાવિદ્યારજ્ઞી સમાપ્ત તિ ।
(f) આર્યમહારક્ષામહામન્ત્રાનુસારણીનામમહાયાનસૂત્રં રક્ષાકલ્પં સમાપ્તઃ
ચ્.9. (અ) શુભમ્ અસ્તુ સર્વજગતાં ।
(બ્) યે ધર્મા હેતુપ્રભવા હેતુસ્ તેષાં તથાગતઃ ।
હ્ય્ અવદત્ તેષાં યો નિરોધ એવંવાદી મહાશ્રમણઃ । શુભં ।